davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-04-15

Pc dziesieciodniowej ntebytnosci
W Redakcyi - z powodu niedyspo-
zycyi. cry wyjazdul (dla zaintrygo-
wanna ciekawskich) jestesmy zno-
WI przy biurku redakcyjnem.
w ciagu tych dni - ME przegla-
daIismy ~tutejszej prasy polskiej -
wiedzac, re ME wiele stracimy, a Nils
chcieliSmy czytelnictwem tahiem
psue sobie zdrowia, kt6re - wiemy
- jak eennem jest wszystkim na"
sym ~adwersarZom z n~aprzeciwka !
z boku = tego.... nieprawego- 700.
Wiadomo, re wszyscy ,,zwiazkoWo-
..morowi" radziby nam istotnie mora
zadae, ku czemu na najefektownie1-
SEE gotowi sic wysilaS pomysty lite
rackie, ala NEUTRALITY-SUSPICIOUS., a
brutalne wymyslania, jakteSos
.,Wielkopolanina'', ktorego sobie "
redakcyjnej czeSci przedrukowujs.
mia wstydzac sic takiego babrania l
podatac bezmyslne wyzwiska cEytel-
nixon - W miejsce jakiejs tresci
istotnei - informacyi, p~ouczenia...
Niechby tam wreszcie - skoro taxi
maja gust i rozumienie swej profe-
syi, niechby sobie przedrukowywali,
a ma panied nawet tego sic uczyli l
swoieh, ale ma miejscu odpowied-
MEM: Ddawalo nam sic ze ma,
wet W tych pismidfach ed~ytoryalne
szpalty powiny bye ma cos wartoscio-
ws7ego cd gebowania przeEupek pra-
siarskich / - pijacko-lokajskie1
gwary. widocznie pomylilismy sic !
pomyske re skrucha konstatujemy.
Dose, ze ME czytywalismy owych
urzyjemnych swihstewek - dobrze
nam z tenn by3o.
Ale 20 powrocie do Redakcyi -
trzeba sic byso zabra6 do Drzejrze-
mia elaborator6w ,,kolezahskich" =
MIN ma gw6zdz p6jda i wtedy zoba-
czylismy, 7e luba branza, o ktorej
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-04-15
DO WIADoMoScI.

wExystkIch I~nteresantow n~ajuPr.e1-
mieI prOaimy o Przestrzeganie DonAs-
szyeh wBkasowek' -
RIurn AdminIstraeyi nasze1 otvarte
m prizes dzIeh eafy Cd gOdxtny e.meS
nana do 1850 wfecsorem - CO onIA, =
.wytatkiem RiedZiel 4 6wiat boWtaSu-
zarEadei Pisma naszeEo prEy1mu1e
fnferesant6w CO dnia W GODLlNAct
POPOLUDNIOWYCH Cd 2-gieJ 90 S-te'
wy1atkiem sobo6
Redakeya ola interesant6w iva
tat TYLKO w GODzINACH POHAN-
NYCH, OD GODZINY 10tSO Do GODzl-
NY 1IISeG 20 pOfudniu tytke m spee9.
alma umOwa-
= ReS1k4or Naezelny przyJmuje inte.
esant6w TYLKO Pc GODZ1NAE AS-tes
PRED POLUDNIEM.
IJurnaxa sIe, wszeIk1e 1prawy = Relax
eyR znkatwtae, o lie moSnosc E..
ME. be ma konwerHncYe dfuEte ME ma-
NV cznauf tyIko ~ sSe9eBOa-
nlefuxej yTaEh OsObis1yehs hub ME da1e-
eyeh sic ~xalatwfc swtexle - arogs ko-
resuondeneyi - prosAmy JaU1e sac oso-
hixeIe, EnehOwzJae m w~zgle4Hte, Ne Q.
koIo xodxIny I1-teJ kamykamy gaxete
4 wsxySey aaJbardziej 1esteSmy wteev
Uafrudntenf.
Kore1pondent6w uprasxamy stAno-
wcxo. ably pisaIi ATHA-
sENTEM, LUB Ma MASZYNIE, ME.
ZRYT SCISLIwIE i TYLkO Ma JH-
DNEJ sTRoNIE PAPIERU.
JeEH utvxory jakdek04wtek ME mAJe
hyN oxloszone. poehlnnin Je - kos1
r~edakcyJny; JeSn po&sdane - do .wre-
tn. w razfe ME oglosEentns naleay g
WYRAZNIE ZAZNACEYC i ZAkAC1HC
ENACZEK P0CzTOWY Ma ZWRoTNA
PRZESYhKE.
Zad1yeh kom~anIknt6w do ogiOszeniA
nte nalesy przesylne mn knrtaeh Cd
krytyehs ZADNYCH r ME PH1HJ-
MILE SIZE KOMUNIKACTI
NICZNYCH - ehyba W wytatkewJch
wvnadkaeht r6wnie8 ogfOnxeh, detye1e-
eyeh t~owarzystw. t~elefenic.nie ME
Vicente ogloaxenIa naleES 10 Duha.
Nm 0~4oazeh w Admlnistracy1 I tnn s1S
: ntemi xwraeae nalexy.
PeIuekownnin - WszELKIEG0 re-
a<.su. REZOLUCYE zAkOBNE, POLL
TYCZNE 4 L .. na1eSs Dc D&aazu 0Sse-
sxeAs
WsxeTkSe korespOndeneye. saWfAae-
mfenla 1 {. ,. muaxS bye DoeDtsane -
wefnem naEvTfSkden wra1 aaTenen -
sxaeewot bezimiennyeh, hub p~oaDi.anych
a-Omy6lnukiem, alb0 wreszeae slower
.Kouffet1 - k0man1kaeyt N kofeS-
Donaeney1 ME kanfesSeBA@y.
StnnOwexO n1e OghAsInDy
.BALOw1, AMI wycfeexeks f1A sY1nnAp
k6wrS. URZADzANYCH " W1EDxA4A
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-04-15
MA WOLNA CHWILE.

Amen W pacierzu! A "a osobiste ma
paSci - zrobimy wan cd siebje Ia
XII kontest waszych idyotyzm6w z
kazdego numeru, TAXA van wycytu-
jenny ~kollekcye, re sic was oslawi ma
wieki wiekow!...
*
Inny przykfad - czulej o mas pa
mieci dat nam ignorant z Maroon
Polskiego", ten, CO to naprawde z
Lokietkiem ,krolem wojowai pod
Wrociawiem. prawdziwy specy-
alista 2 ,,PSiego Pola"!.. Ten CT, choG
sic re ,,zwiazkiem" gniewa, DO ola
,,Zjednoczenia" ,,robi" - cytuje re
,,Zwiazkowego" skwapliwie, co tam
ku nam pija. -. Mech i jemu be-
die ma zdrowie! Gfupiec biedny -
przeszedi lyle osLatnimi easy, -
niechze ma ~pocieohy, chot odrobine'
re sic raduje z tego, 0o gdzie innl
gwazdrza. Z~apewniamy go mi
mochodem, Ii choc TAX pilnie pre-
drukowuje zewszad wszelkie pasku-
dztwa, byle ma mas w~ypisyWane, re
ME ,,nienawidzimy' go wcale, jak to
sobie g6rnie %pochlebia!. NienaW1st
obca nam prawie wog6le, mozemy TO
rec s~zczerze, DO nawet z naszych ma
pastnik6w wszystkich - kpimy pre-
dewszystkiem i lekcewazymy ich ma
kapitalniej, smietac sic z mich, a to
naprawde 2 n~ianawiscia W. pare ME
idzie. Vice i biedaka cd uNarodu' -
raczej i~gnorujemy kompletnle:
poprostu ME istnieje on dla mas,
gdybysmy go ,,nieuawidziee" nieu'
zabieralby "a wiele miejsca W nasze1
mysli, gdy ME wart tego; jego
tam niema wcale = ME many
ma niego czasu, nj ochoty. MO-
re sic zresZta spytac o potwier-
dzenie tego sentymentu >pisarek O.
graniczony - swego szefa bezposred-
nfego, do kt6rego osobiscie wyrazl-
lismy zadowolenie, IL mu ma jego pta-
cze / prosby darowal przewiny I pre-
baczy3 przeskrobania W sejmowym
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-04-15

nova, a ktora - wierzcie - chcie-
libysmy sic jak natmniej zajmowac,
DO to ami mile, ami Zaszczytne, - ME
wypusci}a mas z pamieci i przy kaz-
del mozliwej sposobnoSci z nieod-
mienna - ~czuloscia rzezimieszk6w
odnosi sic do mas.
JakiS sic n. p. trafif tam lapSus o
,,Wroclawiu W Poznanskiem": iak
do tego pr2yszIo - ami ME trudzt
lismy sic dochcdziG; rzecz zanadta
giupia, by kogoS q na5 mczna posa-
dza6 o popefnienie bfedu takiego.
W ostatniej chwili - W pospiechu, q
niedokladnej depss.y, ktoS rodal,
ME ~poprawi}, poszfo do gazety: az po
wydrukowanfu - jak Zwykle -
bad spostrzezono-.. Dyablik gaze
cfarski i koniec.. Alisci PIP. z tam
tel strony" - piszacy IT,. tamua
stroua' myslacy - lapsusu tego
chwycili sic, jak okazyi najcudow-
niejszej, by do mas przywrzet, jak
do bucika.. go. biocko, DO to ,,mySmy
napisaR', tax - jak gdybysmy W
PiSmie naszem pisali wszystko -
cd pierwszej litery tytulu do kon-
ca ostatniej strongly. No - i radzi,
ze i'm sic 2darzy2o - a ma dztesiec
lat, Tub wiecej - u mas cos ulapfc,
dalejze - uzywaja "a wszystkie CA
sy, "a wszystkie wlasne nonsensy 4
idyotyzmy! "a to wszystho, co sic u
mich mo5e lapac co dnia! nWroc3aw W
Pozna6skiem" napisa{ ten z ,,Chica-
goskiego", CO to ia zydowskie pie
Made wychodzi?".. Ach, mniejs7a
o mas, radzibysmy jednak PREY Okla
zyi zapytac, co tez ,,zwiazkowy' ma
tenn powiedzeniem ma 'mysli?.. Mo
zebysmy 20 wytfumaczeniu, ME go
fos3ownem, ME inwektywami, ale
dowodzfkami - zarobili raz ME-.
2 zydowskiego coehol@iek ale re
,,zwiazkowego" grosza?!.. 81, ME
wojujcie, DO oberwiecie!. Ia o.
szczerstwa p6jdziecie "a kratk, 5ak
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-04-15
GLowNYs


ks. A A KlowoT Wice-Moder4toG
Wojclech +. Soska. orezeS.
Antonina Baranowska. wice-yroEeskA
woJeiech Menkicki, wIce-preEeS-
F9aneisusk SafihS~s sssTsnii.
gtAnisRaw LIczmanskf, Dyrektoes
Rladyslaw Lopatka. DyrektoHs
Antonl Haxurk Dyrektor. u
LsokSdya Soskas DyraktorHA
Sa4Omea UrbanSKa, DyrekIUrka.
Franciszka Bieschke. Dyrektorka-
DR.. FIR. A. Dulak, Lekarz Naczelny.
Adv. Piotr P. Mtndak, Doradca Prawny.
Gertruda Marchlewicz ASyst- Sekr. Gea-
GODZINY BIUROwE;
Biuro Zarzadu Glownego otwarte W
5ni powszednie cd godz. s-tej rano 90
S-tej wieczorem. wv sobote do lei po-
poiudniu). Wieczorem, W dni powsZed-
7-mej do 9-tei. - W niedziele l Swieta
uroczyste, biuro Jest zamkniete.
Prexesa; " p~oniedzialki 1 piatki VIE
ezorami cd godzlny 7-mej do s-tet.
Wszelkie Jurisprudence do Gowne-
go Prezesa nalezy adreSowac:
WOJCIECH f. SOSkA,
I455 w. Division str, Chicago, III.
SekretarEa: W poniedzialki. wtorki,
srody / czwartkL Wieczorami cd godZt-
ny 7-mej do S-tei / cd 1-szej popofu-
dniu codziennie. z w~yjatkiem soboty. Cd
9-tej do 1-szeJ.
S~karbnikai we wtorki, srody 1 platki
% godZiny 1-me1 do S-te1 WiecZorem-
Skladania oplat. Wszelkie oplaty do Ka-
sy G&owrej przyjmuje Kasyer Gaowny
podcZaS godzin ofiSOwych. albo we dnie
W godzinach ofisowych, Sekretars Ge-
neralny.
.wszelkie listy nadsylac nalezy ma re-
ee Sekretarza Generalnego:
T0MASZ s. BLACH0WSKI,
Secretary Polish Alma Mater,
4 w. Division str. Chicago, III.
A
D--ANA
(checks, money orders etc) nalezy wy
stawiac ma organizacye:
POLISH ALMA MATER,
( przesyIac pod ,adresem:
FIR WITK0WSKI,
I4SS w. Division str, Chicago, III.
MACIERZ POLSKA.
Biuro Zarzadu Gfownego:
1866 w. Division Utica,
Ma drugiem pietrze.
Chicago, Ill.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-04-15
Ze SpraW NattoWego
Przemys1u w Polsce.

Jednem Z najwiekszych / mai
cenniejszych bogactw Polsh -
So ogromne, jedne z najobfitszych
ma swiecie baseny i zrod4a nafto-
we, znajdujace sic ma Podkarpa--
ciu. Wiadoma rzecz, re tie to zro-
d4a nafty i - miliardow lakomia
giownie Rusinow, pragnscych "a
garnac Gaaicye Wschodnia, one
tez pozyskiwaly i'm z~agranicz-
nych p~rotektorow - tych, kto--
rzy albo posiadali, albo' posiaSc
pragneli naftowe cysterny w tel
czeSci Polsk, Poniewaz - dzieki
stosunkom Cd lat wielu Panuja--
Gym = kapitaly polskie najmnieJ
stosunkowo miaiy zuzytkowania
w industry ~naftowej, PROXY in
tensywniejszego jej eNploatowa--
MIA przez Polakow - wypadfy
niepomySlnie, lub W rozmiarach
takich, IL Z zagranicznym kapita-
lem kon&urowac ME mogSy, a W
rezultacie ten ~zagraniczny kapi-
tai - posiada tam - chyba WIG
oej niz my - Polacy, ma tel VIA
snej ziemi naszej posiadamy. Te-
raz - ~ostatnio, gdy rozchodzilo
sic pomiedzy Aliantami a Polska
o Galicye Wechodnia, wiemy, IL
wPlywy a~ngielskie, a moze i anne
rykahskie przechyEa4y sic raczej
przeciw Polsce - dlatego, re "a
graniczni kapitaliSci, interesowani
W naftowym przemySle woleli-
by mice tereny te pod kontrola
l~uzniejsza rzedu miejscowego, a
tenn sifniejsza wlasna, kombina--
eva zaS TAXA lepsze przedstawiaIa
szanse, gdyby Wschodnia Cali
eva pozostawala byla pod wladza
n;ezorganizowanego, ma d}ugo
faktycznie niesamodzielnego, lecz
ma zagranicznych wplywach wo-
dzonego, ma1o &ulturalnego ludu,
panstwa i rzadu ukrainskiego, a
nizeli pod wiadza Polski, dis juz
silnej, a W p~rzysziosci - potegi
pierwszorzednej. Do pierwszych
prob W kierunku realizacyi takiej
poiity4lf Polska ME ~dopuscila,
pierwsze kroki udaremnila: Jest
nadzieja - pewna, re i nadal o.
we zakusy nafciarskich polity-
kow, przeciw Polsce wymierzo-
ne, spelzna ma niczem.
w czasach pred wojna Swia-
towa produkcya nafty galicyjskiej
zaspokajaSa w DupeinoSci zapo-
trzebowania kraju i Austro-We
Igier, calych prawre, a nadto wy
~starczala ma bardzo duly export
"a granice tel monarchii. Jake
zbiornik nafty doskonalej, jes,
Malopolska wschodnia - nieoce-,
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-04-15

mona skarbnica ola Polskl l w
proporcyi tel samej co dawniej-
bedzie mogla zaspakajat zapo-
trzebowania cafej Polski, a tez je-
szcze jej nafty ma wyw6z "a gra-
nice wystarczy ma handel ko-
rzystny. Pred wojna wspomnIa-
ne poprzednio kapitaly obce, an
gazowane W naftowej industry
Postepowaly - CO do wysokosci
sum ulokowanych w porzadku
nastepujacym: Pc austryacko-nie-
mieckich kapita}ach - pierWsze
byly francuskie (Schodnica), da-
lei angielskie, niemiecko-pruskie
i niemiecko-zydowskie, oraz anne
rykanskie. Wskutek zmian spo--
w~odowanych wojna Swiatowa -
interesy naftowe Oboe poprzecho-
dzAy w inne rece: Francuzi i An
glicy pokupowali wielkie baseny,
pola naftowe, odkupili wiele in
tcresow niemieckich i austrya-
ckich, niekt6rc zydowskie, a ia
pllna akcya Francuz6w i Angli-
kow - skupiia W ich reku -
MONA rec wiekszoSc interesGw
naftowych w Polsce, co tez VIA
snie mialo wywrzec niekorzystny
wp}yw ma polityczna tel czesci
kraju przynaleznoSc, jak wyzej
Notwithstanding. w Polsce ME
ma monopolu naftowegot ziemie
wolno kupowac bez og~raniczen
prawno = paIistwowych, lub tez sq
one nieznacznc: wlaSciciel, ktory
kupif HAWAI- ziemi, jest tez VIA
Scicielem wszystkiego, co W niej
znajdzie, przeto moze Z tenn, re
wszystkimi interesami, jake Z te-
go co znajdzie wyProdukuje -
robic, CO mt sic podOba. w szcze-
golnosci CO do nafty swobo-
da jest zupeina, ]poniewaz we
giel, z~naleziony ma gruncie, oraz
inne minerafy, jak mp. sol ka-
mienna - So wlasnoScia spo}e-
czenstwa i patistwa, ale malta -
ME; stad to wolno kupowac j
sprzedawac naftowe pola be- tru-
dnoSci i ograniczen, a wszelkie
nabywanie, sprzedawanie konce--
syi naftowych jest najzupelniej
swobodne, a rad W rzeczy te ME
wglada wcale. Zwyczajny tytu5
wiasnoSci - kawaika gruntu -
stanowi o wszystkiem. lego ro-
dzaju swoboda - ME wysz}a Pol.
see ma dobre, ona wlaSnie sprawl,
Ia, IL tax wiele interesow nafto,
wych - n~ajlejsze pola naftowe
przesziy W rece Anglikow / Fran.
cuzow, a Polacy sami stosunko-
wo - maja najmniej.: :.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-04-15
Ze Spraw Tutejszego
Katoicyzmu.

Wielokrotnie stwierdza sic, jak
szybkim i wydatnym jest wzrost
i rozwot Kosciola Katolickiego W
Stanach Zjednoczonych; ostatnio
nowy tego pewnika dowod otrzy-
mujemy W wydanym co dopiero
katotickim Skorowidzu Catholic
Directory "a r. 1919, ktory po-
dale liczbe katolikow w kraju tu-
tejszym ma ~17,TS.553; wykazy-
waioby to wzrost ponad rok Po-
przedni o 1929 dusz.
Wed4ug wszeEbdego prawdopo-
dobienstwa liczby tie ME So wcale
ScisIe, nj doktadne; cenzusu do
khdnego specyalnie katolfkow W
Stanach Zjedn. d~otychczas ME
zbierano nigdy - z roznychpFzy-
Gym. z ktdrych najwazniejsza ia,
IL mkt sic tenn dotychczas ME "a
jail, jakkolwiek rzecz bysaby. Po-
trzebna i POLYTECHNIC.
Jezeli powiadamy, IL ami hczba
egolna, podawana ola kztolHkow
W lynn kraju, ami liczba przyrostu
rocznego - dokladna ME jest, to
W przypuszczeniach tych OPERA
my sic ma powodach doStatecz-
nych, DO zaczerpnietych z wypad-
kow ostatnich - bardzo INA
miemych. Podawano mas mp. stale
W tym kraJu jake 15ty proccnt
ogolu ludnoSci. Tymczasem W
ciegu wojny Swiatowej okaza4o
sic, IL katolfkow by9o W aEmii a.
merykanskiej IS procent, a w ma
rynarce nawet az so procent.
Wiec podnoszono pytanie - jak
to Is procent ludnoSci moze
dac takie - jak wspomniano, pro-
Gently W armii i w marynarcc.
Odpowiedzie czastkowa ma to
- moze bye okolicznoSc ia, IL ka-
toliokie rodziny So z reguiy licz-
niejsze wiec mogiy dawac fax
tycznie dawafy wieksza liczbe
swej mhodziezy ma potrzeby o.
czyzny, ale to ME tlumaczy do
s~tatecznie kwestyi, poniewaz ia
okolicznoSc w takimie samym
stopniu - jak ma wzrost procen-
tn katolikow. w armii i marynarce
- wP4ywasaby ma wzrost odpo-
wiedni procentu W og6lnej licz-
bic ludnosci, gdy tymczasem tego
dotychczas ME uwidoczniono cd
powiednio W cenzusach powsze-
chnych - kajoRych. Me ulega
nsjmniejszei watPliwosci, IL ka-
tolicy W Stanaeh Zjedn. $40 VIE
lie ficzniejsi - niz mas tn aIznaja
oficyalnie; Ddaje sic, re gdybysmy
liczbe ogolna przyjeli ma DIVA
dziescia milionow - bylibySmy
blizsi- O wiele prawdy i rzeczywi-
stosci.
=
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-04-15
Sekcya Ratunkowa Po-
lex PREY Wydziale
Narodowym.
POTRWA TYL-
KO KILKA DNI JESZCZE.
Ostatni APPEL do serc Polek "
Chicago i okolicy zasy1a
Sekcya R~atunkowa Polek.

Kampania ratunkowa, prowa-
dzona cd miesiaca przez Polk W
Ameryce ola sierot w Polsce,
MA sic ku koncowi.
w niedziele, 1890 kwietnia,
zbieranie skiadek zostanic skon-
czone. To tez Sekcya Ratunko-
va apeluje do wszystkich Po-
lex w calem Chicago, by tie o.
statnie dni poSwieciiy piracy ola
Ojczyzny.
Prezes Wydziafu Narodowego
J. F. Smtlski, kt6ry wroci} Z
Polski w sobote ub. tygodnia
stwierdzi}, re W Polsce jest bar
do zle jeszcze i re Polska Po-
trzebuje naszej pomocy, pomocy
re strony Polonii amerykahskiej
W dalszym ciqgu-
R~ieniadze zbierane W czasie
Rampant bedq "a kilka dni do
Polski wysfane. Postarajcie sic,
by byIo ich jak n~ajwiecej, by o
lie MONA najbardziej dopom6dz
i ulzyc nedzy.
Wszystko zalezy Cd was, czy-
tclnicy. Cd waszej energii, priced
siebiorczo$ci. Kto SmiaIy, rzut-
NJ, moze cd innych zebrac sporo
pieniedzy ola biednych w kraju.
Ia przykaad, niechaj pos}uzy
fakt, jaki zdarzyl sic w ubieg}ym
tvgodniu w Milwaukee.
Mlody Polak Michat Staszew-
ski, LEGACY lat IS, pracuje W
Phoenix Knitting Co., jcdnej z
naiwiekszych fabryk pohczoch
w Amcryce. Gdy wychodzif Z
piracy do domu, dowiedziai sic,
re w ofisie odbywa sic p~osiedze-
lie dyrekcyi fabryki. Me nanny
Slajqc sic ami chwili podszedf do
drzwi ofisu, gdzie odbywa}a sic
narada i zapukai energicznie.
Otworzono mu drzwi. Przez ma
wp6f uchylone drzwi Staszew-
ski wyciagnaf glove i krzyknaf
- Tam dzieci p}acza....
Gdzie? - zapytali dyrekto,
rzy fabryki.
w Polsce, gdzie gl6d stra,
szny i choroby zarazliwe die
! siatkpja ludnoSc,
- Znowu przychodzisz re,
hraG? - p~owiedzia} jeden Z dy'
rcktorow i zamknai drzwi pred
Staszewskim.
o czem pozniej, pc odeJsciu
Staszewskiego mowiono, ME vie
nv. Lccz ma drugi dzieff glowny
Zarzad Rampant Sekcyi Ratun,
kowei Polek otrzyma} Cd dyrek,
CYL Phoenix Knitting Co. GEEK
ma SUNG $500 ma sieroty w'Pol,
see.
Mech to VAN przypomnl, re
ME tylko same macie ofiarowac
dolara, ale nakIoniG i innych. -
Wiele Jest w sqsiedztwie serc IL
to$ciwych, tylko trzeba wledzlec,
lax do mich zapukac.
Ofiary skiadajcie W administra
cyach dziennikow polskich W
Chicago, ma plebaniach we wszy
stkich parafiach polskich / W BAN
kach.
Miejcie SERGE ola tysiecy Sic
rot.
Czy dalibyscie umrzec wsasne-
mu dziecku z glodu?
Czy dacie umrzec z braku po-
zywienia dzieciom waszych
wspoirodakow?
Chyba ME.
DARMO OLA
l@VNH MA ACTME
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-04-15
z Text R~edakcyjnej.

Jakkolwiek sic kwestya ia ma,
jedno Jest pewne / niezaprzeczo--
ne, to mianowicie - IL przyrost
katolik6w n~aturalny jest duzy
bardzo z roku ma rok, gdy dotad
ogolnie ~utrzymywali nieprzyja--
ciele, a nawet i niektorzy przyja-
ciele nasi, re katolicyzm jeSli
wzrasta{ w Stanach Zjedn., to
wzrastaf przez immigracye tyl-
ko; aliSci W r. 1920. immigracya
do Stanow Zjedn. by4a przecie
prawie zadna, co wiecej - wye
chabo stad w tym roku juz bar
do wielu immigrantow - z po-
wrotem do ojczyzn swoich; jak
wiemy, wyjezdzali glownie do Po-
4rtdniowej Europy Wfosi, sami
katolicy, a take innej narodowo-
sci Gatolikow wielu opusciho A
mery&e.-. Raczej vice ubytek
spowodowafy nam stos1nki immi-
gracyjne W czasie ostatnim, pie
przybytek.
, A mimo tego rEbytku, liczba ka-
tolfkow wzros4a o 1929 dusz.
To mowi samo "a siebie o natu--
ralnym ~Przyroscie katolickiej f1nd-
noSci i mowi bardzo korzystrie;
argrmertacyi wiecei przekonuja-
cej me potrzeba.
Ze wzmiSnkowanego skorowi-
dza katolidiego - dowiadujenly
size, re 1iczba arcybiskupow POI
wiskszyla she W kaju naszym W
ciagu roku o dwu, lecz bis1ulpow
liczba zmniejszyia sic wskutek
zgonow khku, a nominacye MOVIE
jeszcze ME nastapify. Kapianow
Swieckich - p~osiadamy o 337 vie
cej niz rok temp, zakonnych o "a
wiecej; semfnarya d1Dchowne
mia4y tacznie o 1919 studentow
wiecej niz dotychczas, do szkoi
parafialnych uczeszczaso ogo4em
1,701,213 dziatwy, W cierocih-
each i schroniskach mniej bylo
sierot - niz roku poprzedniego,
ia zaS liczba, mnietsza ME trze-
ba tfumaczyc, stanowi rowniez
tyrko dobry przejaw korzystnego
spraw nsszych postepu.
Me zwiekszyia sic zbytnio -
liczba parafii W kraju, g5ownie Z
przyczyny tel, IL nowy kodeks III
.trudnia znacznie ich zkiadanie ma
.podstawie narodowoSciowej: W
kraju naszym, jak wogole wsze-
die - maja bye nadal zakladane
.parafie na podstawie terytoryal-
nych rozliczen, a to, korzystne
w kraiach O ludnoSci SLIME zwar-
tel narodowo mp. W krajach euro
.pejskich, mniej nadaje sic do sto-
srrnkow amerykanskich, W kto-
rych hud roznego p~ochodzenia pie
miennego mieszka zmieszany, a
nawykli wszyscy organizowac pa
rafie - podsrrg narodowych przy-
naleznosci, Tub co najwyzej pie
miennych krewienstw.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-04-15

Ostatnia edycya omawlanego
Skorowidza Katolickiego - wy
kazuje techniczne ulepszenia INA
czne; rozliczne zycia katolikow,
agendy powinny wspoIdzialac W
p~oprawianiu z roku ma rok tel
pozytecznej p~ublikacyi.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-04-15
MACIERZ POLSKA.

3sst organIzacys isczacs mlodIieA poll
ska oboJSa plci W pracach naukowych.
paEyotycznyoh 1 oratniet pomocy ala
podniesienia ducha moralnosct l dooro-
bytu W spofeczenstwie. . ~sxcDegolnis
miedEy mlodzieza polska- MoEna zapI-
sac sic na posmiertne Cd lat ID do AbS
na cEfonkov StowarEysZonych oeS o.
grAnicEenia wieku-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-04-15
DARMO L
CIERPIACYCH MA ASTME
uzye moze bez przykro'ci albo
AtratY cZAsu.


Many nova, astme k~ontrolu1aca me-
tode 4 chcemy byscie sprobowaH ia ma
nasz koszt. Wszysdko jedno czy cierpi-
Gle juz Cd dawna czy dyhalWIca doplero
rozWija sic. czy to wypa1ek przygodny
albo ch~roniczna ASTHMA, powinniscie ma
pisac pc bezp}atna probe naszej melody.
Me robi r6znicy gdzie mieszkacie, czem
sic trudnicte Tub lie lat iiczycde, 1esll
cierpicie ma assume, nasza metoda ulzy
YAM natychmiast.
Szczegolnie chcielibysmy posfac tym
bt6rych wypadki SO b~eznadzieJne, gdzle
wrszystkie kucacye jak ~wdychanje, tusz,
opium preparacye, patent smokes etc,
ME p~ouSogfy. Chcesny 10 vics5 LaG5.lnu
naszym koszten, re Ia nova lnetoda ul-
zy oddychaniu, charkamiu i innym po-
dobnym napadom.
Ia bezpfatna oferta jest "a donlosta
by cnociaz NJ jeien dziei ia odwlec.
fiszcie zl az ! T. Zr"czaI;cts T. ODE. Ne
przysyqajcie pieniedzy. Przyslijie dZi-
siaj ten niniejsZy bupon.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-04-15

w prasie krajowej - cd czasu
do czasu znajdujemy artykuIy,
wskazujace ma niekorzystny ola
Polsh - TAXI spraw naftowych
uktad, pozbawiajacy polske jej
wtasnych majatkow naturalnych
i dochodow z Mich ma dluga przy-
szaosc: wnosic stad MONA, re W
niedalekiej przyszioSci zabiora
sic chyba i do tych rzeczy uregu-
lowania.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-04-15

protokole, zatrzymujac go ma ,,dzia-
bic: zawsze lepiei jest zmi}owaG sic
mad biedactwem, cho6by umyslowem i
okazac dobre SERGE - chotby temu,
CO rad byi poszkodziA, jeno lie m6gt
- DO "a gfupi, a W rzeczywistosci
tylko dai sie sprytnnjszym cd siebIe
uzyc do intryzki.
Mniejsza o to. Re nzjednOcze-
MEM" ME chcemy polemiki, nj z Or
ganem jego, chocby tax redagowa--
nym, jak obecnie; zaznaczylismy to
juz kilkakrotnie; jeno MECH W tym
organic siedze cicho / mas ME zacze-
piaja: Powyzsze ma skromna odpra-
we stosujemy dlateg9, il mimo pray
r~zeczenia, danego nam, re sic tam
beda sprawoWat przyzwoicie, W dru-
GIN juz numerze znajdujemy W pis-
mi. tenn inTehtyTTy pod n"szyn a
dresem.
To wszystko.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-04-15
Aprop0s!

A propos!
w ,,morowym" jakiS kawaler Z
tel zakratkowej kompanii wzmian-
kowai cos o pewnym redaktorze, bio
racym ,,lap6wki" Cd ,,wrestler6w"-
ostroznoSc cokolwieczek szelmowska
zaleci4a. ME wymienit nazwiska. Ra-
dzibysmy poprosic, by wprost powie-
dziano kto, jak gdzie, kiedy, konu
lie. 49,. Ma domys}y i niedopowiedze-
MIA takich rzeczy sic nie puszcza,
,,1ap6wek" ME zarzuca sic bezkarnie
- to fnfamia! opowiadaG tedy wy
raznie, a ME, to move oszczerS
stwo / potwaz re strony tych
staryoh ma tenn polu prakty-
h6w! Zreszta - prawda: i'm wlasni
ich dyrektorzy awantury wyprawiaja,
o to, IL i'm dywidenda nigdy ME kap-
hie, DO wszystek doch6d oszczerczego
pfsmidla idzie ma procesy; wyrazo-
no uzasadnione przypuszczenie, liz
musza ,,edytory" tego ,,organu" po-
siadae chyba jakies sympatyczne po-
rozumienie z adwokatami niekt6rymi
i cd mich komisowe pobieraja, by
swej firmie ciagle ~powodowat proce-
sy.... Moze! 80.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-04-15

MeSopie StdnH wSzedsfe syd-
dsojq sic ID sdGnil, Se must ISL
nice gjednocson0, n~iesdEeSnd
pdmoEzQdn0 PoLskd.
- Woodrow wilson