davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-30
DO WIADOMOSCI.

wszystkich Inte~resant6w najuprze1|
micj prOsimy o przestrEeSnnte PonL1-
EHych WSkazOwek:
BIura Administracyi nas1eJ otwarte
- przeE dzien caiy cd Godztny S-me1
Erana do 1880 wieczOrem co dniA' =
yyjatkiem Siedziel 1 SWAT obOWiazu-
Iscych.
InteFeSnntOw co dnia w GODLlNACH
POPOLUDNIOWYCH cd 2-Eiej do S-teJ
- z wyjqtkiem sOSOt.
Redakcya dla intCrcsantOy OtNnrtn
lest TYLKO W GODLiNACH PORAN-
NYCH, Cd GODZINY 1880 DO GODLl-
NY 1880; PO P~O:udniu tylko In specy-
alma umOWq.
RedaktOr Naczelny prZyjmuIe inte-
reSantGw TYLNO 20 GODZINlE 16-teJ
PRED POLUDNIEM.
UprasZa sic, wSZelkie Sprawy 4 Redak
eva z~nIatWia6. o lie mOznOsci PiSEh-
ME, DO M kOnwCrSacye dluEte ME ma
nv czGSu; tyIkO W S~prawach s1czeEol-
,~ieixzej wuEI OSObiStyCh, lub ME daJa-
.ych sic zaiatwic Nwiezie droEq kO-
respDuGvncyi - prOsimy jayvic sic oso-
bFEcfr, z~achoWujtc ma w~EElSdEie, re o.
SOlO roiziuy 11-tei zamykRnly gazette
yySzy>ry aai5arLEiej jcSteSmy Wtedy
satrUGnieni.
EorpsDoudcnt6yY u~prGSEamy stano-
Hc.O. nby pIN1i tLITELNtE - ATRA-
VIENIEN, LyB IA MASLN ME-, ME-
LBYF sCISi3EF{E i TNLNO Ma JE-
DNEI SEEUNiE PAPIETlU.
Jesri utaury 5akiekoNwiek ME maJa
bvG o-.prsDuv. pucRyaaia je kOSz
r~eaaEsyrny; jgSii po&qdanc 81 do zwro-
Is. ~ razic uie U=iOSacnia, nalezy to
U~SIEAEN8E ZaENAC&SC 1 ZALACZNC
INag1GN PUCGEORY MA ZWROTNA
pEaIsrI IKE.
Zqdnych kowuRiGat6w do OgiosZenia
ME raicly przeSyiaG m knrtach Cd
krytsch: ZABNECH TEE ME PRZHJ-
MILE SIZE EOMUNlhACNI TELEFO-
NICZNYCH - chyba W WyjqtkOwych
ypadknr r6wniez OEiOszea. dOtycza-
eych towarEysIsg, telefOnicznie ME
Przyjmujsny.
WszeIkie O=fOsxenin naIei9 do DziR-
IN OCloSzen W AdniiDiStraCyi 1 tam sic
: nfcmi EwraCac naIezy.
POdxirkowania - ro-
5zaTu. EEEOLUCTE ZALOBNE, POLL
TYCzNE 1 {. D. naleza do Dziaiu OsfS-
Ezen.
WszeIkie kOresPOndencye, EawtadO-
niruia | {. ID. muszQ bye pOdpisane
aPIuem nazwiskienI wraz z adresem Pi-
Izace=O: bezimiennyeh, Tub pOdpISanyeh
IOmySlnikiem, aIbO wreSzete showers
KoH,itet0 kO~nIunikacyi. nj kOres-
.oadencyf ME zamieSzcEamy.
stanOvczO ME O~glasEanly
RALOW,', AMI wyciecEek, Tub .plKnI-
p6uS. URZADzANYCH w NlEDZJELk
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-30
S~oIidarnosc Potega.
AKCYA SKUPIONA Z GALE
GO KRAJU w JEDNEM CEN
TRUM K IKORZY-
STNIEJSZA.
Dlatego wszelkie sk1adki ma Oar
Wielkanocny winny bye zfozo-
ne jaknajpredzej do jednel
g}ownej kasy w Milwaukee,
skad pojda dalej.

Dzisiaj kazdy juz rozumie, &c
skonccntrOwana akCya WieIklego
czteromilionowego spo}eczenstwa
w jcdnem gi6wncm Srodowlsku
kierowniczem przynosi stokroc
wiecej korzysci, anizcli rozbiezne
dzialania poszczeg6lnych komite
tow. kazdcgo ma wlasna reke.
Icden poszczeg6lny komitct W
dancj micjscowoSci moze zebrac
IA pomoc bicdnym w Polsce maj
wyzej kilkadziesiat tysiecy dola-
row. iezeli gorliwie N ~Iszczcrze
pracujc, ale jczcli sk}adki zebra
ne przez kilkadziesiqt komitctow
zlozy sic do jcdncj kasy, to
tych poszczcg6lnych tysiecy uro
Snic latwo million dolar6w.
hadna kolonia poszczeg0lna
ME mog1aby "a swojc skiadki "a
kupit wiekszego transpOrtu zbo-
"a ! wvsIac do Polski, ale "a pie
niqdzc przcz wszystkich zlozone
ma icdnq kupke MONA }atwo ca
~ okret zbozcm wypakowac i d"
PoIski posiat.
Taxi Jest rczultat ccntraIizowa
MA dziaialnoSci s~po}eczncj. 4 mia
nowicie zwieksza sic korzyst z
tel akcyi, p~otraja rczultaty.
Dlatcgo gl6wny komitet PoIek
ma Gale Stang Zjcdnoczone zaj-
mujqcy sic zbieranicm Daru Wiel
kanocncgo ma ratunck hicdnym
W Polsce prosi, ably w>zystklc
Iokalnc komitctv natychmiaSt oa
Sv}a}y do gfOWnc%o komItctu W
Milwaukee wszclkie wiekszc su-
my jake ma Dat Wiclkanocny II
s;cbie zbiora. Me przetrzymuJcle
p~ieniedzy. nicodsy}ajcie ich do
zrodc} ;nnych wcdIc swego vi
@zimisic, spclnijcic sw6j obowiq.
eek. tax jak lo}nicrz spelnia
sw6j, kicdy stoi ma po~wicrzonc]
<ohic plac0wcc ! albo jcj broni,
aIbo "a MIA lycic oddajc.
Mazda Z Polck W tcj Rampant
Daru Wiclkanocncgo Jest Ioinlc~
rem sprawy narodowcj. Jej ma
czclnikicm Jest gl6wny komitet
" Milwaukee, jcj najwylszq VIA
Gzq - Ojczyzna. Iaszczyt pod
takicm dow6dztwem sfuzyc.
Polk W Ameryce postawily 50
bic haSio zcbrania ma Oar Wiel--
kanocnv skromncj sunny S2;OOo0
Ale to mic znaczy. abysmy tylko
ia tenn micli sic ograniczyt. lr2v
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-30

Do najpoetyczniejszych naszych
uroczystosci koScielnych nalezy
Zmratwychwstanie. Pojecie tego
Swieta Iqczy sic w duszy naszej !
jednoczy Z ~poczuciem wiosny, z
zapachem fijotk6w, re Splewem
skowronka ! z widokiem budzacej
sic do zvcia natury. Wielkie to
swieto chrzcscijanstwa, Swieto /
tryumfu ! chwaly, poprzedza Kill
kodniowa uroczystosc, smutna,
ustanowiona przez Koscio} ma
pami2tke meki ! Smierci zbawicie-
Ii. Jest to Wielki tydziei.
Rozpoczyna go niedziela Kwie-
tnia, bedaca zarazem ostatnia ME
dziela postu. Odwiecznym zwycza
lem przodkow naszych lud zry7wa
W tym dniu galezie wikliny, ktora
wypuszcza peki puszyste; ga}ezie
te wiaza wstazka wraz Z sucheml
todygami tataraku / niesie do ko-
Sciola, gdzie je pred Suma ka-
plan kropi wodq Swiecona. We
dug WARY urdu poswiecone w ko-
sciele paczki wikliny maja GUIDO
VIVA wlasnoSc lecznicza kto jeden
Z Mich pofknie W tym dniu uro--
czystym, tego Bog przez ca}y rok
strzeze cd choroby gardlanej.
Wiqzanke te, ktora lud palma
nazywa, zaklada sic "a obraz Mat
ki Boskiej w kazdej chaluPie pol
skiej i p~rzechowuje sic starannie
IL do drugiej niedzieli Kwietniej.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-30

stusowego zoinicrzy " pcNnych
uniiormach Z obnalonQ broniQ W
rekach. So oni Iuzowani co dwie
godziny przez podoiicera 4 PREY
tel ccremonii zachowujc sic Z Gaia
scisIo5ciq honorowy rcSulamin
wojskowy. JeSIi miasto poslada
w}asnq policye umundurowan2,
sluzbe tie pelni poIicya miejska,
znam zaS nawet take gminy gall
.cyjskie, gdzic straz grobu Chry--
stusowego przechowuje mundury
b. wojska polskicSo, W ME sic
stroi i W pieknym tym ~rynSztun-
ku, Z karabinami, oddaje honory
Zbawicielowi $wiata.
w Wielka Sobote o d~zicwiqtcj
rano odzywajq sic nanowo dzwo-
ny wtedy, gdy kapIan w Eosclele
Spiewa: Gloria in excelsis Dec.
Kazdy nasz kmiec ! kazdy miesz-
czanin, ktory starego polskleSo
obyczaju ME zatraciN, czeka ma
owo sobotnie bicie dzwon0w W
Saddle PREY swym domu, wraz z
Gala rodzinq, sfuzba i dziecmi. Gdy
dzwon uderzy, GAIA ia grenada
chwieje kazdem drzewem owoco-
VEN W saddle, skutkiem gfebokie-
90 przekonania i WARY, re drze-
wo zachwiane W Wielka Sobote
wyda obfity i piekny owoc. O.
pr6cz tego wsr6d ludu naszego pa
nuje wiara, re kto podczas wiel-
kosobotniego bicia we'dzwony "a
breezy pieniedzmi, tenu caly rok
darzyc sic bedzie i gotowizna w
skrzyni sic rozmnozy. Zanotujmy
tutaj jeszcze jeden zwyczaj zwiq-
zany Z owym g]osem dzwonow ma
Gloria. Dziewczeta naSzych wsi /
miasteczek So pr~zekonane, re jeze-
III podczas Gloria uda sig jej W o.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-30

wode ! ciernic opalanc pred ko-
Scio}cm a kazdy gospodarz / kaz-
da rodzina zabicra do domu pew
ma lose woody Swieconej wraz Z
cicrniem opaionym. w Galicyi Z
uroczystosci2 poSwiecenia woody
poiqczony jest dziwny zwyczaj
kt0rego znaczcnic i eel odgadnqc
trudno, a kt6ry niewatpliwie mu-
81 bye zwiqzany Z prastara pre-
szIoscia pogahskq. Welding tego
zwyczaju gospodarz stara sic ode
rwaG sqsiadowi kawalek drzcwa Z
pluga, jeden szczebel I literki wo-
zu lub jedno przeSlo Z brony j
kawafek ten drzeWa rzuca ma O.
glen, palqcy sic pred koScio}em.
Ma to przynosic dostatek, uro-
dzaj w zasiewach i szczeScie W
domu. w innych stronach kraJu
istnieje zwyczaj rzucania W ogleh
szczapy oderwanej Z bramy domu
lrb zwierzei PREY sieni. w ten
spos0b chroni sic ma cafy rok dom
cd pozaru.
w Wielki Piqtek milkna orga-
ny a podczas nabozehstwa odzy-
waja sic grzechotki i klapaczki
drewniane, gdyz W tym dniu &C.
remoniaf koScielny zabrania uzy-
wanna mafych dzwonk0w mszal--
nych. Pred kaplica uk}ada sic ma
ziemi wielki ~wizerunek Zbawicie-
la ma krzyzu, naokoto ktorego lud
ma kolonach chodzi, ca}uJqc rany
ma rekach i nogach krucyfiksu. W
Galicyi, czeSciowo W w. rs. Po-
znahskiem*) istnieje dotychczas
zwyczaj stawiania Il grobu Chry-
~ I w n~iektorych miejscdwo--
sciach Krolestwa Polskiego owl
sla.")
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-30

ktora zawicra konstytucye Ligi
Narodow. Niemniej jednak trudno
odm6wic najzupeiniejszej siusz--
no$ci powyzszym uwagom togo
pisma, ktore Srnialo zdzieraja ma
ske hipokryzyi / samolubstwa Z
zachodnich mocarstw europcJ-
skich.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-30
MA WOLNA HWILE.

Rozdzicra naprawde scrca
ludzkie prorok-pocta, gdy Spiewa
Sta}a sic jake wdowa PAM ma
rod0w...
GwizdaIi mad tobq, JerozoIimo,
i zgrzytaIi zebami...
Viola Jercmi, kt6ry tax sw6j kraj
ukochai, re przysiega:
.Jcsli cie zapomne, Jcrozolimo
Mech zapomnianq bedzie pra-
wica moja,
Mech jezyk przyschnie do pod,
niebienia mojego,
JeSli ME wspOmne ma ciebie!
w wielu stronach kraju lud
zwie uroczystoSc nieszporna, ma
kt6rej Spiewane bywaja treny Je-
remiasza, ciemnq jutrzniq.
Nabozehstwo poranne, poSwie:
cone pamieci meki Chrystusowej
rozpoczyna sic W Wielki Czwar--
tex. Ze wszystkich o1tarzy koScio-
la zdejmuja sic kwiaty / inne O.
zdoby ma znak za}oby; PREY Ia
kim, ogofoconym Z ozdob o}tarzu,
sic ostatn;a Msza Swieta.
w Wiclki Czwartck przenosi ka-
plan Najswietszy Sacrament Z Oh
TARA do ciemnej kaplicy, zamie-
%nionej ma grob Painski. Dzwony
milking, ably ME odezwac sic az do
soboty rano; W wielu stronach
dziady koScielne opasuja dzwony
sznurami, krepujqc ich serca ma
znak, re maja ucichnat ma tie dni
zaloby chrzeScijanskiej
w lynne dniu kaplan poSwieca
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-30

ciwnie - PolSka ~potrzebujc mi
liardow i staraG sic p~owinnismy
zebrac ME Gwiert miliona dola.
row, ale conajmniej caiy milion.
Z~bierzemy }atwo, jczcli kaldy z
Polak6w sumicnnic spchni sw6j
obowiqzck i zloiy ofiare jakH III
nicgo przypada, a mjanow1cic maj
mniej jednego dolara, albo wig
ccj, lyle lie tylko mozc.
Wszelkie sk}adki nalczy odda-
wac lokalnemu komitetowi Poick
albo przesylaG wprost do komr-
tetu milwauckiego ma adrcs; Pc!
Iii Z Amcryki - Ojczyznic, -
Mitchell Street State Bark. &
ave, cor. Mitchell Str, Mi!wau-
kec, Wis.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-30

jest, re dopuszczajq sic one tax
wielkich i Smiaiych zbrodni, ma
jake ME bylyby sic wazyly pred
tenn"
Czyli innemi sfowy, re trzezwy
kryminalista stale sic jednostka
grozniejsza i szkodliwsz2 niz pod
niecony alkoholem i &c zapobieze-
nic jego szkodliwej dzia}alnosci
napotyka ma wieksze trudnosci.
Wniosek ten wydaje sic zreszta
cahkiem naturalny.
Okazuje sic zatem, re jczeli
kwestya alkoholu i lego naduzy-
wanna zawierala w sobic powazne
problemy, ME jest pozbawiona
ich take kwestya zupe}nej absty-
nencyi.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-30
Wielki Tydzien.

Tejze niedzieli pc raz ostatni spic
wajq sic podczas rieszporow
Gorzkic Zale, kt6re naleza do mai
melodyjniejszych naszych pieSni
ludowych. Jest niezmicrnie wiclc
uroku, niczm;ernie wiele jakicj5
Irzewnej tesknoty W tel nucic, gdy
lud. rozpamietywajQc boleSc Maj
swietszej Matki, stojacej pod krzy
.zem, Spiewa:
Juzci, juz mole kochanie
Gotuje sic ma skonanie,
Toe i ia z MIN umieram!
Zamkna} siodka Jezus move,
Wtem XII ziemi sklonii glowe,
Juz zegna Matke swojq.
WIaSciwe Swieta za}obne, kto-
.rych treSciq i nastrojem jest roz-
pamietywanie meki Chrystuso-
wei, zaczynaja sic w Wielki VITO
rex popoIudniu. KoScielny ma
srodku Swiatyni ustawia tr6jnog,
.pefen jarzqcych swiec, a ksieza
.5piewajq smutne i mad wszelki
wyraz wstrzQsajace treny Jere-
miasza. WieJki ten prorOk Izrae-
la, a zarazem jeden Z najwiek-
szych poet6w Swiata, skrystali--
zowai W swej pieSni Gala bolesc
'narodu, ktory plakai mad rzekami
B~abilonu, wznoszac }zawe oczy do
Boga, ably go wr6cil do ziemi OF
cow, gdzie krolowai zioty Syn Je-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-30

grodzic znalcIG i zcrWat k"itNqcv
iijoIck. to pc WicIkanocy znajdI',
napcwno narzcczoncgo i zaWa=
~wyjdzic. Pred u,ly>zcnicm JED
max dzwunow mic wolno go upo--
trywac ami ozukat, Il to pod kara
staropanicnstwa.
Gosposic naszc W Wielk2 So
bote gotujq ,.swieconc". barwi4 !
gotuj2 jaja w;clkanocnc, W ME-
kt0rych stronach kraju zdobiqc je
W przeSliczna ornamentacyc vic
lobarwnq. 70 przyrzqdzcnio
,,Swieconeso' wydobywa sic 7e
skrzyni najczyStszq bielizne, "a
wiazuje sic w MIA z!ozonc ma nj
see Diary Boze, ably pO poFudniu
p6jSc je poSwiecic pod koScioiem.
Gdy sic Gala wieS &c swieconcm
ma podw6rzu koScielnem zbierze.
wychodzi ,.dobrodziej'. ubrany w
bielutkq komze, odmawia T. ksiegi
koScielnej modlitwe i kropi wod2
Swieconq missy, strojne W gaEqz-
Xxi barwinu i w listki bor6wki.
Dzien sobotni zamyka uroczy-
stosc Rezurrekcyi Wv niektorych
stronach kraju Rezurrekcya od--
prawiana bywa W niedziele rano)
a pochod ma te uroczystoSc do ko-
scio}a zwiazany jest re zwycza-
jem scigania sic: kto pierwej do
domu Bozego zdqzyc potrati, te--
mu najlepiej obrodzi W tym roku
~pszenica,
Z odleglejszych Cd koscioia
wsi parobcy pedza konno; kazdy
ma spienionym rumaku stara sig
pierwszy przybyG ma wielkie swie-
to Zmartwychwstania Pahskiego,
L. st.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-30
Godni Siebie iowa
rzysze"

Dnia 1890 kwietnia przedstawi-
ciele amerykanskiej partyi socya-
listycznej maja sic zebraG w Wa
szyngtonie i domagac sic tam IL
wolnienia swego przewodcy Ell
geniusza Y. DebSa Z wieziepia fe-
deralnego w Atlanta, gdzie zostai
pos}any ma podstawie wyroku,
ktory uznat go winnym zbrodni
przeciwko t. wv. aktowi przeciw
szpiegostwu. Panowie socyaliSci
zapowiadaja przytem, re ,,zaaran-
zowali" konferencye Z prezyden-
tenn Wilsonem w tel sprawie.
Swoja droga, jak dotychczas, ME
Jest wcale jeszcze wiadomem, czy
prezydent ma TAXA konferencye sic
zgodzi.
Zebranie to ma sic odbyc pod
hasiem zQdania powszechnej am
nestyi ola ,~,wszystkich socyali-
stow ! radykalow, odsiadujqcych
juz kare, lub znajdujqcych sic
pod wyrokiem skazania "a prze--
kroczenia aktu przeciw szpiego-
Stwu", PREY czem giownym argu-
mentem ola osiagniecia tego celu
ma bye okolicznoSt, re wyroki Cd
noSne wydane zosta}y "a pre-
stepstwa rzekomo ,,polityczne."
Poniewaz zaS Stany Zjednoczone
obecnie juz sic zdemobilizowa}y
! de facto wojny ME prowadzq,
przeto, zdaniem socyaliSt6w, tacy
,.polityczni' przestepcy zasiugujQ
ma amnestye.
Rzecz oczywiSta - ME wSpo-
minaja oni ami ME wspomna nj
Siowa o TEN, re te ,.polityczne"
przestepstwa miaEy Poci2gnQc "a
SODA take skutki jak pokonanie
Ameryki W wojnie, ~zniszczenie te
go kraju ! poddanie go pod but
jugnkrow pruskich, MIN za$ by do
tego dosz}o, musiayby przcdtem
spowodowac $mierc setek tySiecy
zo}nierzy i marynarzy amery-
kanskich, stajQcych w obronie "a
grozonej ~ojczyzny. Ktozby SmiaI
movie o p~odobnych drobnost-
kach, gdy chodzi o wolno$t tax
zasiuzonych dobroczyhc6w ludz-
koSci jak pan Dehs czy pan WIKI
tor Berger. MAJ zaufania Mem
cow z Wisconsin,?
vPrzestepcy polityczni:1" Ucis-
nione niewinnoSCi?... Me. -
Zdrajcy!
Co by}o W ameykaiskicj par
tyi socyaIistycznej 7 u~czciwszych
elementow, to man;icstacyjnie wy
stqpiso Z niej, ME mogQc sic pogo
die Z antypatryotyczncm stano-
wiSkiem, zajmowanem przez mia
podczas wojny. Pozostali skuPi!i
sic pod sztandarem, kt6reso obaj
chorqzowie: Debs ! Berger, zostali
przekonani sadownie ! skazani "a
zdrade kraju. A okolicznosc ia
DUO nam ti6maczy.
Oburzajacym w samej zasadzic
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-30

reke I amerykailskimi jake godni
sicbie ,,towarzysze'. NIGGA sic ra-
zem uwielbiac i zrzeszyc w iowa
rzystwo wiasnej wzajemnej ado
racyi.
Tylko - re wszyscy inni beda
te zacna k~ompanie Z daleka omi-
JAG, jak COS, co mocno jest brud-
ne i pachnie zgnilizna moralna.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-30
AIkohol a Zbrodnia.

The New York World" pre-
proWadzii w dWudziestu najwie-
kszych amerykanskich miaStach
dochodzenia, cclem zbadania, czy
wprowadzona w tym kraju prohi-
bicya przyczvnila sic do zmniej-
szenia sic przestepstw i zbrodni.
Wyniki So wcale intcresujqce i
dajq wiele do mySlenia.
Co sic tyczy wykroczeh / drob-
~niejszych przcstepstw ]przeciwko
porzqdkowi ptOblicznemu - jak
b6yki, nieporozumienia matleh--
skie ftp. - dowody wszystkie sd
zgodne ! przemawiajq ma korzySG
prohibicyi. Opuszczenia ION
przez MEOW zmniejszyIy sic
wszedzic ~znacznie. w st. Louis
.liczba nickt0rych m~nicjszych
przestepstw spadia o 90 procent.
Iadnc inne miasto ME wykazujc
tax wysokicgo procentu zmnicj--
szenia sic liczby ~lzcjszych ety.
now karygodnych, ale postep pc
wien odnosnic do ich ubytku Jest
widoczny we wszystkich Stanach.
lnaczej przedstawia sic rzecz,
gdy chodzi o wieksze przcstep--
silva i zbrodnie. Znaczniejsza
czcSc miast wykazujc pod tym
wz2ledem mic znnicjszenie sic, a
zwickszcnic sic wykroczeh. Moze
bye jcdnakowoz, &c ME nalczy te-
90 kfaSj zaraz ma karb prohibi-
cyl, %dyI, jak PodnoszQ wfadzc
policyjnc W pcwnych miastach, ia
10 jcdcn &c skutk6w powojen-
nych we wSzyStkich n;cmal kra-
j&ch dajc sic zauwaIyc zwickSzc-
ME sic stosunku procentowego
zbrodni.
Fatainv rckord Chicago
SIS mordcr>tw W ciQcu minioncgo
roku - ME wymaga chyha DO tcj
olbrzymicj 'iczby zadnych ko-
mcntarzy. " I'i,adc}iii zmnicj--
Szyla sic ma oSoi biorqc zar5wno
Iiczba mnicjszych jak w~ickszych
przcstepstw, Z tym wyj2tkiem, Il
zapanowa}a tam forma.na epide-
mia rabowania klcinot6w. w Bal
.timorc podn;1sf sic znaczn;c pro-
cent ~ciri~zych zbrodni. " Louis
willie zwirkszy}a sic z~nacznic licz-
.5a zab6j>tw, a jeSzczc bardz;ej IL
czba bandyckich napadow. Podo-
.bnc Stosunki wykazujc tcz Oma--
la. st. Paul Sprawozdajc sarkasty
cznic, &c vigNsza czgSc popcinio-
nych tax z~!odziejstw by}y to
L~odyioJv w6dEi
CharaNtcrystycznQ uwagc PREY
swojcm sprawozdaniu czyni po-
Iicya pittsburska, kt6ra ~podnosi:
..Njcdy odcbranic wodki "a
ostrzy}o umysfy ludzi zajetych w
uczciwych zawodach, zaostrzyio
ono take dowcip ! spryt typ6w
krvminalnvch ! rczultatcm tcgo
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-30
Polska a Liga Narod6W

Wczorajsza chicago Daily
Tribune" z~amieszcza naStepujqcy
artyku} redakcyjny pod powyz--
Sym tytuiem:
Nova Polska jest jednym Z
pierwszych nowozrodzonych a
lians6w, ktory posiada obccnie
iorme ligi narod6w. Potezne,
zwycieskie mocarstwa Europy
podpisa}y konstytucye ! przyiq'
czyIy sic do Ligi. Artyku} 10 kon-
stytucyi tel Ligi zapewnia, re
czlonkowic jej przyiacza sic do
militarnych krokow, ktore okazq
sic potrzebne ola obrony inncgo
jej czIonka pred agresyq Z zew-
nqtrz.
,PolSka Jest faktycznic kreacyq
tel Ligi, kt6ra, jak sic wydaje,
chce, ably prowadzi{a wojne
L Rosyq, podczas gdy poteznc
mocarstwa Ligi torujq sobic dro-
&C do zaaranzowanla stostTnEoW
handloWych Z RoSyq. PoIska ma
bronic z~achodnicj Europy pred
zaIcwem Czerwonych armli, pod
GAS gdy mocarstwa, kt6re podpi-
sally konStytucye ligi, "a p'eoam'
tych armli zdobyWaJa ola sleble
handel Z narodcm rosyJsklm.
.,Polacv oSwiadczaia swa goto-
woSt wziecia ma sicbic gwaltu ma
waiv bolszcwickicj. podczas gdv
bic przynoszqcq doch6d drugq
stronc. neutrality-suspicious. obop6l--
nc porozumicnie wvr6wnuic
wszvstkic tc rzcczv, mic wvja5nia
icdnak ono altruistvczncgo postc-
powania ~zrzeszenia narod6w. kt6-
regO ccIcm lest zapohiegan;c VOL
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-30
Z Text ~Redakcyjnej.

byl fakt, gdy niedawno temu le-
gislatura nowojorska wykluczy}a
re swego grona wszystkich repre-
zentantow socyalistycznych dla--
tego tylko, re nalezeli do partyi
socyalistycznej. Wierzyc sic
wprost ME chcia}o, ably cos podo-
bnego zdarzyc sic mog}o w kraju,
ktorego caly ustroj polityczny O.
'piera sic ma zasadach demokraty-
Icznego OBSERVATION-DISCLOSURES Lecz
'fakt ten sawai sic zrozumlalym
|jako zywioEowy odruch przeciw-
ko partyi, ktora jawnie stane}a /
stale pc stronic zdrady w1asnej
Iojczyzny, wiodac ia w PrzepaSc
p~Ohanbienia. Pc takiem doSwiad-
~czeniu stale sic cafkiem naturalnq
Jake odruch z~ywio}owy reakcya,
ktora znalaz}a swoj wyraz we
w~spomnianej uchwale legislatury
nowojorskiej i w zbyt moze bez-
wzglednych niedawnych areszto-
waniach masowych rozncgo ro-
dzaju radyka}6w.
Zarowno ia rDchwafa jak tie de-
portacye byly tylko wynikicm Ii
kazania swego prawdziwego obi
CA przez tutejszych socyaliStow
W godzinie proby, ktorc uczyni}o
ich niegodnymi miana ~obywatcli.
w cafym tei Swiecie socyalj$ci
nigdzie ME ztozyli dowod6w row
Inego Z amcrykahskimi braku pa
tryotyzmu - jak ty&ko w jcdncj
Polsce. postepowanicm SVEN i a
.gitacyq W najkrytyczniciszej
chwiii Swiadczqc, &c gotowi 50
wszystkie intcrcsa kraju poSwiecit
by tvIko dojSt do wfadzy.
Totcz podobnic iok W Amcry-
=. "
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-30
MACIERZ POLSKA.

Jest oreanlzacya Haczaca mlodziez poll
ska oboJEa Dlci W praCach naukowych,
patryotycznyGh 1 b~ratn!ej pomocy dLA
podnlesien-a ducha morSlnoSci / dobro-
byru vs. sp0leCZenstwie, a szcZegolnie
nledzy m}oLz:e6l polska. Mona zapi-
BaC sic M pgSuiertne Cd lat II do AS
na cz}o7k6w St0warZySzonych beg o.
ErSniCZsnla wieku.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-30
ZalOzonS 1897 roku.
MACIERZ POLSKA.
TELEFON MONROE 1903.
yARyAU GLOWNYt

TEIFFON MONROE 1903.
EARZAD GLO"Nfi
Ks. Franciszak Gor2o1. Moderator.
Ks. A. \. k'ow0: NVice-Moderator.
wotc.ech r. S5ska. Orezes.
A0,rntna Fa~aaUwska. W~iCe-UreZeskA
wG3ctecA Me-Nicki. wiCe-preZes.
To-aSz : E~-4chOwskL Sekreta1
F-arrfEzeE Wt.ESwsEI SEs~bnik.
ga ,fs1ar Tfrr-aSski DvrektoH,
UseSys}aw l.anatka Dy-ektor,
AuLo1L IaZ.rA. Dyrek:or.
-sONaIya SysNa, Dy rGALOrkA.
........ ~ .rN .,l.
r'~.n.. ..l rs-HNe. Dy--starka.
D~. ..~. A.. H.'Hk. I.eNIrE NaCzelny.
.N!w. l.D-~ l.. Ut UtlH. Dpra.ca PraWny.
i-..~.H Ia Ware. .aWiCt NSySt. SeNr. e
CDHEINh Ell ROWE:
Q" srH 'H--rlu GlJwnegO OtWarte "
= ..E. '-.a Oh go -. 2-tej rano do
'... '-.:'. ~. s.E'1em " In. pow5zed :
' ~. S,rT w W n~ zs IE1i s,a S"'S'"
r7rscSa: " poa.eIz.alN: 2t$;Ei VIE
WSza.Nia kr.-so0Dieacye 10 CE6wne-
g l''.- vS!oITCITs,lrTU 2~ ~ S0SK
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-30

RzQd naTOdU prSes RdT6d dLo
ndTodu, ME EgtHie z poDEerschHi
HemL
- Abraham Lincoln
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-30

Me$owie StdnU WSsedsTe syd-
AsQjq sic ID sdGniu, Se must ISL
nice zjednOczORQ, nIeSdEeS1d 4
I~amOTzqdHG POLSkd.
- WOODROW Wilson.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-30

~ I w n~iektorych miejscdwo-,
sciach Krolestwa Polskiego owl,
sla.")
Marble Hill press. (Marbel [sic] Hill, Mo.) 1881-1923, 1920-02-12
CHlLDREN'S CHIMES PLANNED
Every Child In United States to De
Asked TO Give Cent Tor Vie.
tory Set.

New Every child In America
viii be- asked 10 give ut least one cent
toward the erection In New York " a
SCI II victory chimes" which wl,l rim
uut In tqly reminder ~ the sacrifices
made by Americans In the war. II was
announced by the newly organized Vic.
tory Chimes and Carlton association.
The plans call for series 81 -
hclls-ose for each state in the Union
on which will be played daily vie.
tory anthem COMPOSED Cor children.
The star Spnngl.d Hammer" aud
America" 4 forly.ninih bell. to he
m" largest he'll IN the world. would
D." sounded only upon the lnaugum-
ton "r death ~ president OF the
United States.