Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-22
Ambassador Polski
do Angikow.


z Is grudnia czytamy:
Pulkownik Burgoine, czlonek par
lamentu angielskiego, wydaf ola
posla Sapiehy bankiet W .Izbie gmin,
W kt6rym wzielo udzial kilkudziesie-
ciu czlonk6w parlamentu, Izby lor-
dow, oraz podsekretarze stanu, r6z-
nych ministerstW.
Punk. Burgoine Hgiosil move ma
Geese Polski, ma ktora odpowiedzias
ks. Sapieha, wyrazajac gorace zy--
genie swojej ojczyzny. azeby W tel
donioslej chwili dziejowej Anglia
zechcia}a zrozumieG zywotne intere-
sy Polski, kt6re So wazne take ola
Anglii / ola calego swiata.
Nasz posei zwr6cil n~astepnie uwa-
ge ma niebezpieczenstwo, jake zagra
zaloby Polsce, gdyby wpiyw ME
miecki rozwielmoznil sic W Rosyi;
w6wczas Polska stanowilaby drobna
wyspe W tenn morzu wrogow, co Cd
bifoby sic fatalnie zar6wno ma An
gill, jak | ma innych narodach Eu-
ropy. Jezeli Polska ma istnieG
spelnie swa misye h~istoryczna, t.. J.,
oddzieliC Niemcy Cd Rosyi, musi u
zyskac Cd .mocarstw koalicyi slime
poparcie W interesie calego Swiata
cywilizowanego.
- Obawiam sic - ciasnal dalei
ks. Sapieha - re tn, W tym kraJu,
wiele Jest niezrozumienia W stosun-
ku do Polski. Pewne kola ~zarzucaja
nam imperyalizm. Zaprzeczam wy
raznie, jakoby istnial wogole jaki-
kolwiek imperyalizm W Polsce. -
Twierdzenie to wszakze chcialbym
uzupe8ni6 wyjaSnieniem tych da-
zen narodu polskiego, ktore podob-
nemu zarzutowi nadaly poor praW-
dy. Przedewszystkiem Polska zali-
czana byla stale, do maiych naro-
dow, mimo niewatpliwego faktu, re
ludnost jej rdzenna dosiega 25 mi
lion6w. ME liczac wielu milion6w po-
chodzenia niepolskiego, kt6re, mie-
szkajac stale W Polsce, wytwarzaja
W niej mniejszoSci narodowe i pod
nosza og6l zaludnienia kraju ponad
80 milion6w.
Ciekawa rzecz, re W chwili ro7-
borrow Polska upadia jake tedno z
wiekszych pahstw europejskich. po-
uiewaz siegafa cd Baityku do nora
Czarnego, i Cd Odry do Dniepru. Te-
raz SWAT sic dziwi, re ten narod po-
wstaje, ME jake mala jednostka'
lecz W poprzedniej wielkoSci i chwa-
lie. Slysze jul z CORY odpowiedz ma
Ia uwage, nieraz BOWEN Zdarzyio
sic to ~slyszeG: TAX, Polska byla da%
wniej wielkiem panstwem. ponieWaz
podbi(a | uiarzmila narodowosci OBJ
CO.. Ot6z pragnalbym z naciskiem
podkreslit fakt, re Polska nigdy ME
podbijala zadnych re swych proWin-
cvi / ie lei posiadioSci ME zostaly Edo
byte droga oreza ami krwi. Pozwo-
le sobie przytoczyG sporo faktow HI
st~orycznych. kt6re W szczegolny spo-
sob przypominaja sytuacye pollty-
czna obecna, a kt6re wskutek tego
NIGGA sic stat zajmujace. CderzaJa-
Gem. przedewszystkiem jest to, he
Polska rozw6j te~rytoryalny zaWdzie-
CA federacyi z innymi narodaml'
kt6re sic z mia laczyly pod nacis--
klein Niemiec z jednej strony, a
Moskwy z drugiej strony. Ow in
stynkt samozachowawczy Polski !
Litwy polaczyl oba narody W ten
spos6b unia dobrowolna.
og6lne panuje przekonanie, re to
wlaSnie rozprzestrzenienie granic
Polski 1 ~niemoinost skontrolowania
tax ~obszernej dziedziny wplyw6w.
spowodowaly upadek panstwa pol
skiego. I znow music temu katego-
rycznie zaprzeczy6. AZ do czasu unli
PoIski z Litwa, I. ]. z chwila, W kto-
rel Polska staia sic jedna z natwiek-
szych poteg W Europe, uginaly sic
20 strony Niemiec, i gdyby ME unia
Litwy 2 PoIska, ME by&oby W tel
chwiIi zapewne ami Polski, ami Litwy,
ami Lotwy, ami Estoniii, tylko jedno
olbrzymie paistwo niemieckie, kto-
reby prawdopodobnie panowafo mad
swiatem. Wspania}a unia dwoch ma
rod6w pokrewnych postawifa tame
zaborczosci ~niemieckiej, a zarazem
oSmielam sic powiedziet, IL ocalila
SWAT pred niemiecka przewaga.
Polacy, bedac narodem zachodnim,
kt6ry stai wyzej pod wzgledem cywi-
lizacyi, nabrali takiej silly faktycznej
ma p~oIaczeniu sic z mimi mniej cy-