Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-04-10
CUD a my.

p~iSC1O46mlSm WSpOuuuleuldW, Ia hIO-
rych kazdy q mas nieco swej duszy 20
stawii, ME jest rzecza dziwna, re O.
garnie mie mtmowolne wzruszenie.
Okuiice Pary1a W kierunku wschod-
MIN pZedstawiaja tereny n~aturalnie u
fortyfikovane- Wzg6rya, reki, lasy, mi
jaja pred naszym wzrokiem, uklada-
jao sic " malowntza panorama.
W Chateau TERRY mad Marina pare
ledwie dostrzegalnych shadow bitwy.
wsr6d budynk6w stactinych oddzial ME
mieckich zonierzy-jehc6w pracuje cd
niechcenia. Wypasieni, rumiani, wyZy-
wajacy, 0daja sic ME uwalae sic "a
zwycie1onych. Pc p64roku niewidzenia
munduru nienieckiego, przyznam sic,
ze to spotkanie ME naiezy do najprzy-
jemniejszych.
jadacy ze NINA Francuz, kt6ry straGi
dw6ch syn6w ma wojnie.
Ia Chateau TERRY rozpoczyna sic O.
braz z~niszczenia ; zgliszza i gruzy wio-
SEX, potrzaskane drzewa, mogily zoi-
merry ciagna sic nfeprDerwanie; pola
jednak obsiane, po stokach wzg6z pie
trza sic winnice. Marina, o ~butelkowO-
zielonej barwie, wife sic obok mas
wzdluz toru kolejowego. Drugi iowa
rzysz podr6&y m4ody officer, kt6ry w
1914 r, wid1iai ia wsr6d bitwy pod
Chalons ME poznaje jej koloru, gdyz
w6wcas mia}a z~abarwienie r6zowe cd
krwi, kt6ra ~ociekaEa, niosac W swych
nurtach trupy lpd7i i koui. W Eperney
przejezdzamy Marine. 1ostawiajac ma
wschodzie Chalons 1 dazymy W kierm-
ku p6lnocnym jUz presto do Reim.
Pred stacya, ktGra ocalaIa, wsiada-
my do czekajacego mas Samochodu i
wje5dzamy do miaSta - widma, do
miasta - mary, mad kt6rem strzelaja
W gore polite pociskam gotycke VIE
zyce swiatcslawnej katedry, prybytku
przeSzIosci, dummy / umilowania Fran
cyl.
Ma kaldym kroku SHADY bolesne una
gania sic re smiercia bohaterskiego
miasta. Gruzy i mic wiecej tylko gruzy,
W kt6rych ~zagrzebano zycie tylu istnien
ludzkich. Tysiac piecdziesiat jeden dni
ostrzeliwania tel kolebki kultury fran
cuSkiej, nieuStannie Szalejace pozary
directly W perzyne gmaohy, domy j
kOSGoIy. Zapadniete Scfany, potrZaska-
ne kominy, zwieszajace sic ~jeSzcze gdzie
niegdzie uiamki dach6w, OgrOm ruin
skiebionych W potworne fOrmy, W fan
tastyczne Zwafy wznosza niema skarse
przeaytych cierpie6 stOlicy Sw. Remi-
giusza, Joany dare, koronacyi monar-
chow Francyi, stolicy umeczonej, dObi-
janet i konajacej lata cale.
LecZ do miaSta, a gl6wnie do kate
dry powr0cimy ma godzin kilka W po-
wrotnej drodze z pola bitwy, tymcza-
sem mijamy p~rzedmieScia dazymy $40
SO W kierunku Berry-auEBac, linii Hin
ldenburga. Chemin des Danes i Lens.
BOki szosy, po kt6rej sic sunie naSz
Samoch6d, osloniete SO jeSDczc miej-
'scami matami z trzciny i siatkami pO-
wlec7onemi tkanina (camouflages), GO
zaslania4o pred wrogiem rugby wojSk
i Samochod6w ma drOdzc.
Pustynia zaczyna sic ara "a Iicims,
a po przebyciu kilkunaStu kilomctr6w,
jestesny W stanie 2dac sobie sprawe
z grozy z~niSzczenia, d%okd1anego przez
szalejacy, rozpetany zywiof Yojny.
Mad krajobrazem panuja wzg6rza
port0w Brimont Ii Pompel1e i Noget Z
kt6rych Niemcy razili Reims i okOlice.
Jak okiem siegnaG, zadnego Sladu ~
cia. Ia mani i pred Mani step ruda"
wy cd przestarZaiych traw, upStrzony
a61tem kwieciem zi6l polnych, Pc kt6-
rym sic villa mad wezOwatemi liniami
okop6w krwawe smugi p~lomiennych ma
k6w. Powik}ane druty kolczaste bieGna
zygzakowato, wsparte o ~pociemniaie
podpory, Ia miejScach zaS, kt6ryCh ira
wa ME zakryia. widac niezliczone poci-
ski. Ami drZewa, ami zgliszcz, slOwem
niczego, CODY przypOminalo prace ludz
ka, odwieczne posiadanie przez clio
wieka tych Obszar6w, do niedawna Xvi
tnacych kultura. Cisza ~nieprzerwana.
cisza - ia pieSn smierci, a j~ednoczeS-
ME ukojenia i wyzwOlenia dzwoni nam
W uszach. laden ptak, zadne zwierze
ME Odzywa sic q tych traw Smutnych,
r~ozsianych pc horyzoncie, zdawaIOby
sic W niesko6czonoSG.
-. Dopiero W Berry-au-Bac spOtykamy
SHADY z~burzonych mieSzka6 ludzkich.
Samoch6d stale. Pc prawej stronie
szosy wzg0rze 1OS, ma kt6re wspinamy
sic kreta S~ciezyna, Omijajac lezace po-