davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Auttaja. [volume] (Ironwood, Mich.) 1906-19??, 1920-02-12
SIVU 8
Gmbarrass, Minn.

ioittamit, Min npt oiattelin ter
mebtGa faiffia Serron armolapiia
lifelld ia faufana Jos toimitus tdl-
le iiaa fuo.
DstGmdt raffaat, fun f~atielee
tuon lliioen Gestomentin iiiGltoG,
iofa on &ristufle len fuolemalla tGb
tettp, min Ell moi olla naiti, maail
tefee mieli faifille bulitaa: &atio-
tao ptitG aarteita 1iteill1 iiellG on,
fun fuellainen faliDia meIfa, 10
tlibannen leimisfGn melfa, on tlii-
tattu mafietlfiil @if0 ie ole 10 if
me flsn Welallinen padiee welatto-
mofii2 Zen lltuliS 10 ilabuttatpan
ipaan fun fatlelee enempi tltota
teStamenttia, Min iielt1 loDtdG
WielG palio enemmGn; Ell iiinG ole
fpllG ettd iDnnit on onteefii, maa11
fltn on onnettu fofo taipas perrin
motif ia ionfaiffinen altuuS: ie ie
ibme ON, ia fun ie ON DielG TOLL
&atlotaa meilla on tGDttGmpfien
testamentti, &ristiifien fliolemaSia
t1DttpnDt l1poufien testamentti, ia
ie nDt on onuain1ne. @tfo liiar ia
nell ilosta bbpdboG9 &itn f~atielee
taon taipaalliien Sidn ~ratfautta
meitl rollffoia fobtaan iofa ei .ai-
'noata Hoifaania iGdstGnpt meioGn
tdbtemme maan labetti l5anet tanne
meioGn ipntiemnle t1bben, min
mieli ilostru. Slen ollut oifeen
iblneisi1ni fun tho taifpnallinen s.
Ia oil min DpnG eta lGbetti enfe-
liniG tGnne uuben ipuoben ppbinG,
nimIittGin ". Ibon, iofa ioitti min
poimalliiestt emanfeliumin pniltlt-
nna ettG oliii lliullut iofaiien Ill
man aufeenan, ia plen lpnrma,
eta Ell lie tpbiGGn mennpt. Gain fir
ieen 1tsfoniilarelta, iota ianoo ct
I'd eli ban tieoG minf1laista iGlfed
ie gcbo teti fun ibmiiet fiebum
f1in miurabaispeid, ia on monelIe
tnllu fpipmps, ettG mitd pitGd teb-
ba etta autuaafii t1liii. sc on min
ettd fun Serran Senfi pGaiee put
min nuo fuolleet luut
olfaa liiffla. Hatas taipaollinen
SID, pioG tGtG miortn melje1 alma
eoelleenfin iinrn ormoii tuntemi-
Tesla; taIuta iinG itie bantd futen
meta foitfiufin iiIlG lite .en1me
pddie mibinfdin, waof find pIet
luipnrrtlit itie nostaa, lfantoa ia pc
lastaa mioriubestd alma Danbuu-
teen iaaffa. &pll1 oliii fiitofleen
ippt1 poon beifosti ie fap, ipaan
iefin aifa pielG, ettei fieli
ole tdnfea eifG laffna laulumme.
&lin pG6st6Gn t1std ipnnin MIR
fpstd iGti erilleenL min iiIoin pas
ia moimme oifeen lolita ia Iaulaa
funnia- ia fiitoslauluia tapetulle
6iunoo rafas taimaallinen SID
ionan iaornaaiia ettd be
lpoiiipat iofna iintn a%rmolabioiaii
oifialla IniIla ia iiunaa ia pariele
meit1 faiffia oifeasia usfosia fpab-
mana pplpm6Gn alma loppunn as-
IT, ia ettd me ppipiiimme alma
noprin1 Iapiinaii, iind Sumala on
mastaan, naan noprille
$Gn oittaa armon. &afas SiG, ON
no armostaii meille ipoimaa eld-
mGGn t11llG niinf1iin Sumalan Los
ten .iopii ettemme elamGIlamme o.
ioittaili toista, mit1 iuullomnte
tunnustamme. sos ct Sierra find
meta taluta min barboan ionbum-
me, moan iinrn liipouffiiii lnot
taen iaomme olIa marmoia fiitd ct
I'd SID mie lapfenfa fotiin fun at
ia i%olitrli. Sielld SeeilS meliemt-
me ooottaa meit1, fobta i~aantrne
toimaan lalisia niettGdfin bditd.
Scotia on ifGfp1 ia iinne mieli pa
Iaa", laa uiein tddlIG matfamies
ifGpisiGGn loulaa.
Soitoa tiilIa 10 litfoa Mrttaian
+o,.,;4o;oIo tnntE iotpu hnhATu
Auttaja. [volume] (Ironwood, Mich.) 1906-19??, 1920-02-12

aiitOs Iabiasta 81. abon fa,itta.
Toimittaia.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-04-19

mogla dojechac do brzegu, vice
mas przewieziono mniejszym pa
rowcem do brzegu. L Plymouth
mas przewieziono do Londynu
koleja zelazna, a W Londynie mu-
sia{em ~pozostac cztery dni Z po-
wodu braku miejsca ma pocia-
zach. Wyjechafem jednak do
staIem sic pc dalszych czterech
dniach podrozy do mel rodziny.
Me moge wan TIL opisac wraze-
MIA, jake mialem podczas podro-
zy ma niektorych dworcach kolei
niemieckiej, tego zapaiu fanatyc-
kiego i tel hecy jaka sic wojsko
niemieckie posfugiwalo. Noszono
porucznikow ma ramionach, krzy-
czano az strach. Pisano take RE
czy ma wagonach, re mimowoli
p~omyslalem, IL to juz ME narod,
ale dixie bestye. Lecz jakoS
szczesliwie przyjechalem Sgo sier-
pnia do rodziny. Tu znow ten
szai zwycieski, to dzwonienie no.
cami Z wiez koScielnych, tie try
unity! Nadszedi 15ty pazdziernik
przyslano do zagiebia Ruhry in
~ternowanych Polakow Z Kongre-
sowki. Naturalnie dano ich do
prac W kopalniach.
Smutno tn opisywac jak sic z
tymi biedakami obchodzono, lecz
W krotkoSci sic to zmieni}o, gdy-
smy sic mimi zaopiekowali. w
marcu 1915 przysiano nam take
niewolnikow francuskich i belgit
skich. Moi Boze! jak sic tn ma to
wspomni, jak tych ludzi bagneta-
mi pedzono do piracy w kopalni
mieli troche ulgi, o lie sic dostali
pod rozumnych przodownikow
ilecz maio ich takich byio, ktorzy-
by wspoSczuli Z tymi biedakami
Urzednicy ich bill i kopali jab
~zwierzeta jake. Ilu ich tn smiere
poniosso z poniewierki, trudnc
stwierdzic. ia mialem IA niewol,
nikow W mym przodku, sam je'
den pomiedzy mimi. Tu trzeba
nadmienic, IL tacy przodkowie do
stawali broh, ia jej ME p~rzyjalem
Igdyz obchodziiem sic z mimi jake
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-04-19

ktorzy przybyli z Poznania / o.
wynn kursem kierowali; byfo ich
9ciu. Slawa i'm "a ich truly i po-
swiecenie W niesieniu oswiaty lu-
doWi roboczemu. Do Polski jesz-
|cze wszyscy wracac ME mozemy,
ale Ouch asz jest W Polsce VOL
mel.
Nasi bracia juz tam walcza o
jej niepodleg}osc. Ola a tam je-
szcze niema miejsca, pomimo il
tn giod cienpimy, many ~nadzieje,
IL przyjdzie czas i n~aszej swobo-
dy, tymczasem tn siejemy ziarno
oSwiaty przez naUczanie naszej
dziatwy. Chociaz strudzone nasze
koSci ~potrzebuja spoczynku, ME
wolno nam zawieszac rak, tylko
lod piracy do szkofy; choc tn nam
bylo z poczatbu trudno, udalo
nam sic jednak z tym pogodzic.
Tu znow zwyciezyia nieziamana
VIOLA robotnika polskiego. Sami
nauczyciele niemieccy mas podzi-
wiaja w postepkach n~aszej dziat-
wy. Jest to tez prawie i cudem,
gdy sic zwazy dole nasza. Gdys-
my rozpoczeli nauczac W czerwcu
ubieglego roku, mielismy 500
dzieci ME u~miejacych pc polsku
odpowiadaG gdzie mieszkaja i jak
nai imie ich ojcom. DIS tie same
dzieci juz znaja poprawnie Hi
storye Polski", ME mowiac juz o
spiewie koscielnym i narodowym
ia nam dzieci take W mel klasie,
ktore pred pol rokiem ME umia-
by sic wyrazac po polsku, musia-
lem sic poslugiwac jszykiem ME-
mieckim, a dis tie same dzieci po-
trafia rozbierac gramatyke. Mu-
siabby cziowiek miS chyba SERGE
z kamienia by sic ME Poswiecic
ma przyszlosc ola tych naszych Ia
torosli. Uczymy ME kijem ale SER
Gem i miioScia, oraz zaparciem sic
samych siebie. ,Oswiata ludu do
kona cudu". TIE slowa nam sic
prawdza W zupelnoSci, DO czy to
ME cud, re prosty robotnik pol
ski stale pred dziatwa W klasie
W godzinach Po ukohczonej swej
ciezkiej piracy W kopalni, a ia
dziatwa takze pracuje mad silly.
poniewaz jest zmuszona uczesz'
o.,S ID c,Lok,r n;enierkiei 'OieE
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-04-19
DO WIADo Mo

wsEystklch Tnteresantow n~ajupr.el-
mieJ prOsImy o przestrEeganie DeAis-
Bzych uskasSweki
Bfura AdminIstracyI naHxej otwarte
"a prizes azieh caly Cd EodSiny s-meJ
Erana do 1850 wieczorem - co dnta' =
wyjatkiem Riedziel . Swiat ooow1SSn.
sacyeh.
sntereSantow co dnIa W GODZINACH
POPOLUDNIOWYCH cd 2-Gie5 do e-teJ
- q wyjatkiem sObot.
Redakcy dla intereSantow tWaft
fest TYLKO W GODIINACH POHAN.
NYCH, Oh GoD2INY 1880 DO Ode
NY I1G30; DO pofudnfu tylko IN sPeey-
Re5hktor NacEeIny przyJmuje inte-
rexahtou TYLKo Pc GoDzINIE 1o-te5
PRED PoLUDNIEM.
Uprnsxa sic, rszeIkie sprawy = Relax
80 x1IatvIsc, o lie motnOScf PISEM-
ME, DO nm kOnwersacye dfugte ME ms
my cxasut tylkO " sprawach sEeEeSoi-
nIeISzej waEi Osobistych, lub ME daye-
eych sic xalatwie HwieHle afoss ~
bIkcie, Eaehowujac mn wsEiedHie' ne g
kolo EodzIny f1-teJ samyknmy gazette
wszyscy a~AjbardGieJ jestesmy wtedS
s~atrudnfenf.
yvczO. b pIsan CZYTELNIE ATRA-
MENTEM, LUB Ma MASZYNIE, ME-
ZBYT sCISLIwIE i Ma JH-
DNEJ sTRoNIE PAPIERU.
JeSn utwory JnklekO1UIeA me- G@SS
i've oxloszone, pochlania te - ross
r~edakcyjnys Jesli pO&adnne - do .vvro-
tn, W rnzie ME o~gloszenin, naleAy t0
wYRAZNIE BAzNACETC i
ZNACZEK PoCzTOWY Ma zWRoTNA
PRZESYLKE.
Zadnych komsnTkhtow do oEiosSenia
ME naIeSy przeAylaG mn knrtneh ed.
krytyeh. ZADNYCH TEE ME PRzRJ.
MiJJE SIZE KOMUNIkACYI TELHFO-
NICZNYCH - chyba " wyjstkewyeh
rypadkachyr 6wnie& ogtosEeh, dotycne-
cycb towarzystu, teiefenfezni nae
prKyJmuJemy.
IN OrloSEeh w Adminfstraeyi l tam sic
nfemi xurneae naleEy.
PodxfekowanIa - WSZELKIEGO re-
SEaiu, REzoLUCYE ZALoBNE, POLL
TYCZNE 4 Z. D. nale&a do DHfafu ogso-
sksh-
wszeIkIe korespOndeaeye. Eawiado-
wienia 4 {. p. musza bye podDAnane -
pefnem nazwfskfem wra1 . adRe1em Dl-
SsaeexoI beximiennyeh, fub p~odpisanyeA
aomykInlkiem aIb0 wres1cte slower
~Komftets - komunIkaeyi, nj kORes-
D~ondeneyi ME samieszcsany.
StanowcxO ME eGlaSzamy
.RALow'. ami wyeieczek, lub sHlknAs
k6uS. URzADzANYCH " NLEDzJELA
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-04-19
Znlo4onR 1897 roku.
MACIERZ POLSKA.
MONROE 4303.
ZARZAn GLoMNY


Ks. Franelszek Gordon. Moderator.
ks. A. A. Klowo; Wice-ModerAtor.
WoJciech- F. SoSka. 0rezes.
Antonina Raranowska. wice-yrezeSk6
WoJciech Menkicki, Wice-prexes.
Tomasz s BlachowskL, SekretAr1
Franciszek witkowski. Skarbnik-
stanislaw Liczmanski, DyrektoR.
AnIOnl Aazurk, Dyrektor. q.
Lsokadys Soska. Dyrektorh
Sa.S ~ ~r.UIusN1. " ."N 80 "A.
FrauciSzka Bieschke. DyrektorEa.
DR.. Fr. A. Dulak. Lekarz Naczelny.
Adv. Piotr p. Mindak. Doradca Prawny
Sertruda Marchlewioz Asyst. Sekr. .
GODZINH BIUROwE;
Biuro Zarzadu Glownego otwarte "
dni powszednie Oh godz. S-tei- rano dc
6-tej w~ieCZOrem. Nv sooote do lei po-
~po}udniu). WiecZorem, W dni powszed-
ME z wyjatkiem sOboty)). cd .godziny
7-mej do 9-tej. w niedziele l swtets
u~roczySte. bluro Jest zamkniete.
Prezesa; W ~poniedziaiki | piatki VIE
ezorami Cd godzlny 7-mej do s-tej.
Wszelkie korespondencye do Gowne-
60 PrezeSa nalezy adresowac:
wOJCIECH r. SOSKA,
1855 w. Division str, Chicago, III
Sekretarzn, W poniedziaiki. .wtorxL
srody / czwartki. WiecZorami cd godZt-
NY 7-mej do 9-tei 1 Cd l-szej popolu-
dniu codziennie, z wyjatkiem soboty. cd
9-tej do l-sZet.
SkarbnikaI we wtorki, srody 1 piatki
cd godziny I-mej do 9-tet wieczorem
Skladania Oplat. WsZelkie oplaty do IA
sy G&ownej orzyjmuje Kasyer Giowny
podcZas godZin ofiSowych, albo we dnle
" godzinach o~fisowych, Sekretar &c
neralny.
wszeIkie listy nadsyiat nalezy ma re-
oe Se~kretarza Generalnego:
TOMASZ 8. BLACHOWSKI.
Secretary Polish Alma Mater,
I45S W. Division str. Chicago, Ill
FINANSE.
PrBekaZy bankowe pocztowe
(checks, money orders etc. nalezy wy
stawiac ma organizacye:
POLISH ALMA MATER,
Z przesylac pod adresem:
FIR WITK0WSKI.
1855 w. Division str, Chicago, Ill
MACIERZ POLSKA.
Biuro Zarzadu Gi6wnego:
1455-57 w. Division Utica,
Ma druSiem pietrEe.
Chicago, Ill.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-04-19
LIST RODAKA
Z WESTFALII.

Szanowna Redakcya Dziennika
Chicagoskiego.
Pc dlugiem utesknieniu oSmie-
lam sic znow odezwac do was ko-
chani bracia "a oceanem. DIVA
straszna wojna mas odiaczyia /
ME pozwoliia nam porozumiewac
sic re SODA.
Bedac W roku 1913 W Jogins
Mine W Kanadzie, by}em czytel-
nikiem waszej gazety, ktora mi
niejedna przyjemnose duchowa
sprawi4a. Pozniej pracowalem W
Benton, ILL.,, czytaiem take ko--
chany nDziennik Chicagoski", az
W roku 1914 W lipcu, los moi rzu-
cii mnie W inne strony. Pracowa-
lem tam jake gornk W kopalni
wegla, poznafem sic Z bracmi Po-
lakami, jake Polak i katolik zaPi-
salem sic do parafii polskiej sw.
Jozefa, gdzie mi W bardzo krot-
kim czasie ~powierzono urzad Sc
kretarza parafialnego. Bedac 70
natym i ojcem osmiorga dzieci,
staraiem sig sprowadzic z kraju
moja rodzine, lecz n~iestety do
tego ME doszio. Gdy drugiego
grudnia 1913 roku wysiaiem karty
ma przyjazd rodziny "a posredni-
ctwem pana Stanislawa Jakiela
z Chicago, czekalem daremnie
przybycia mel rodziny. Dopierc
W kwietniu iona mi karty odesla-
Ia. Tesknota "a dziecmi zniewo-
lila mnie do odjazdu z Amerykl
pod jarzmo niemieckie. Wyjecha-
lem z Benton 23go lipca 1914, ME
wiedziahem wtenczas o nieszcze-
sciu, jake Europe groziso, az do,
piero 80 lipca okret ma ktorym
sic znajdowaiem, dostai nakaz
zmienienia kursu, zamiast dc
Londynu, do Plymouth. Tam nam
pan kapitan dab do zrozumienia O
co chodziio; PREY zatoce ply,
mouthckiej nasza Albania" ME
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-04-19
MA WOLNA CHWILE.

p ludzmi, to mnie teZ "a to pre-
Sladowali. Francuzi i Belgowie do
mnie sic wpraszali, a ktory II
mnie pracowai, czui sic szczeSli-
wynn. Ludzie ci pracowali lepiej
Cd t~ubylczych gornikow. Ola tego
mi niemieccy koledzy zazdroScili
a ~najbardziej urzednicy mic sly
kanowali z powodu, IL i'm ME po-
zwolifem zadnej obelgi ma mych
niewolnikow w~ypowiedziec.
Mowiac jezykiem %francuskim,
moglem i'm ME jedno objasnic, co
sic znow przenosifo do ca}ego O.
bozu, w ktorym byio 600 ch}opa
pracujacych W jednej kopalni. A
jake wyzywienie tn mieli: Moi
Boze! Amerykanski piesby ma to
ME wejrzal. Otto dziennie pol fun
ia chleba ma pol z brukwi / irnych
domieszek, jafowa brukiew i ka-
pusta, a PREY braku tejze cwikla
Ii to tax szlo blisko cztery lata (od
logo marca 1915go do grudnia
1879. Tu zawieszenie broni, re-
wolucya, pokoj i Polska wolna.
My tn przynajmniej tego jeszcze
ME znamy. Gfod jaki by}, TAXI
Jest, a nawet gorzej, DO W najgor-
Sym razie podczas wojny dawa-
no nam 5 funtow ziemniakow ty-
godniowo ma osobe, dis dostaje-
my tylko try funty. Nadszychty
musieliSmy robic, ale MONA bylo
po ukohczonej dobie przynajmniej
wyjechac, a dis diva razy tygo-
dniowo musimy robic po pol szy-
Ichty wiecej, a wyjechat ME MOI
ma, wiec to jest wolnosc! Teraz
przy >walkach partyjnych bezro-
bocie. Jedno co my Polacy many
tn w Westfalii jest to, IL nlozemy
nauczac dzieci nasze po polsku.
a robia to robotnicy bezintereso-
wnie. MieliSmy tn navel krus
trzech-miesieczny, W ktorym bra
lo udzia{ 966 robotnikow, ich TO-
ny i corki. w dniach s, 9 i 10 mar
co odbyi sic egzamin, kt6ry zlo,
zNo $50 uczestnikow. Prey koh.
Gu egzaminu mieliSmy uroczyste
'pozegnanie panow nauczycieli
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-04-19
ma TORTURY SK6RNE
Zemo, czysty, Antyseptyczny
Piyn, To Co Potrzebujesz. Me
Jest Tiusty.

Nie kiopocz sic o egzeme, Tub inns
dolegliwosci sk6rne. Mozesz mice czy-
sta, zdrowa sk6re przez uzycie Zemo,
zakupionego W ktorejkolwiek apiece
"a CSC, lub $1.00 "a wielka flaszke.
Zemo zwykle usuwa pryszcze, wa
CRY, plamy, egzeme i swierzb / czyni
sk6re czysta 1 zdrowa. Zemo jest czy-
stym, wnikajacym, antyseptycznym
plynem, ME lepkim ami tlustym 1 mic
ME ~plamiacym. Mozna 90 iatwo przy-
lozye, a wiele ME kosztuje "a jedno
przyiozenie. Zawsze MONA ma MEM
polegae.
The E. W. Rose Co., Cleveland, O.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-04-19

tgodzin pred poludniem; dobro-
wolnie zaS znow dwie godziny po
poludniu, i to T. takim zapalem,
Nam W mym oddziale wyzszym
10 dzieci W wieku Cd 10-14 lat.
Blementarz przeszlismy W pie
ciu miesiacach, Cd lutego rozpo-
czelem nauke z Gramatyki, a juz
W tych szesciu tygodniach wick
sza pofowa dzieci potrafi rozbie--
rae czesci mowy, przypadkowac,
oraz ~rozrozniac rodzaje rzeczow-
nikow. Teraz rozpoczalem juz
rozbierac czasowniki ma easy i
tryby i tn niektore dzieci Wpro-
wadzaja mnie wprost W zdziwie-
ME, przewaznie dziewczynki.
lynn niczem rozebrac bezokolicz-
mix, ME trudno ma easy, tryby.
ma liczby i rodzaje. Zadziwia to
wprost, gdy sic kaze takiej 1O-cio-
letniej dziewczynce zmieniac zai-
mex pytajacy ma wzgledny, W
zdaniach nieprzerywalnych. Tru-
dniej troche Z ortografia z powo-
du innego znaczenia jezyka ME
mieckiego. Lecz i tu podoiamy. I
geografia idzie take, tylko spra-
via nam trudnosc brak materyalu,
a tn takie wszystko drogie. ia
przynajmniej ME jestem W sta
nie sprawic sobie mapy Polski,
ktora kosztuje 70 NIX. Poswiecenie
juz tax jest wielkie, jezeli sic EVA
zy poSwiecenie bezinteresowne,
Teraz jeszcze podroze ma kursa,
ktore pociaga}y tygodniowo Ii
marek, Bedac san zywicielem TO-
dziny, skladajacej sic z trzynastu
glow (gdyz mann jedenascie die
ci), a zwazywszy dzisiejsza ne
DE glodowa, jaka tn znosimy i
drozyzne, jaka tn panuje, jest ME
mozebnem COS wiecej zdzialac,
Jedna mysla jest to. re pracujemy
ola Ojczyzny.
Z wyrazem szacunku,
Antoni Roszak.
Adres moi:
Antoni Roszak,: .
Mari i w. Kr. Recklinghausen
Sickingmuh1erstr 100 A.
Germany.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-04-19
DO ArmH Amerykah-
skiej Polacy!

Cd Armii Stan6w Zjedn., otrzy-
mujemy ostatnimi easy liczne !
naglace w~ezwania, by propago--
wac wsrod naszych zaciaganie
sic W szeregi wojska amerykah--
skiego. Nadsylaja nam z Wa
szyngtonu odezwy i listy - tn W
miescie prowadzi sic agitacye in
tensywna, jak wszedzie - zape-
wne, by pozyskiwac pod sztanda-
ry gwiahdziste ochotnik6w, kto-
rych W sytuacyi obecnej - swia-
towel i krajowej - bardzo po-
trzeba.
NiechaJby ogoi polsh zwrocil
uwage ma tie propaganda i zainte-
resowal sic MIA zyczliwie, DO war,
to naprawde bardzo wartoI
-
w Chicago agitacya wsrod Po-
lakow zajmuje sic kapitan Suto--
wicz, Polak z pochodzenia, ktory
pragnafby rodakow jak naJblizej
zajac propozycyami, jake podaje
Armia amerykahska, gdyz jest
pewnym, re jesliby sic tylko "a
poznali z TENN wybornemi sposob-
noSciami, ktore sic przedstawiaja
zgiaszajacym sic ochotnikom, to
bardzo wielu Polakow zapisafoby
SIG w szeregi. Kapitan S. oma--
vial z nami rozmaite sposoby a,
gitacyi: radby on kampanie swej
propagandy wSr6d Polakow uczy,
mic jak najskuteczniejsza uwa-,
fanny, re jest to rzecz dobra
wiecej. niz dobra, re jest to W LACE
nosci z kontynuacya naszego do
skonafego rekordu patryotyczne-
go W kraju tutejszym tedy, lie
bedzic MONA, bedziemy staral'
sic dopomodz W tel robocie i "a,
checac bedziemy rodakow. azeby
mic lckccwazyli sprawy, lecz gar
nell sic do niej, gdyz w niej into
res duly i wazny - ~spolcczny
ich wiasny.
Spojrzyjmy, jake to niektore
propozycye podajc nam Armia A.
merykahska W d~zisiejszej dobie
Igdy ludzi faktycznie potrzebuje
ochotnika naszego pragnie - tax
re kazdego zgfaszajqcego sic -
przyjmuie z otwartemi rekoma
w armii ochotnik otrzymuje
ia poczatek - poza calem utrzy'
maniem. mundurem i innemi, Z
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-04-19

we, "a trudne; nie-przykiadow
tego jest wiele, wielu to juz osia-
gneio, wszyscy zrobic to potrafia
i moga, jesli tylko zechca! Sam
kap. Sutowicz jest tego przykla-
dem, DO i on taxa wlasnie droga
stopnia sic swego dorobil.
Gdy sic W dodatku do wszysttie
go, oosmy rzekli, zwazy, re armia
ulatwia przywilej6w obywatel-
skich pozyskanie, a dalej, re wy
ssrrzony zosnierz ma prawo otrzy-
mac ziemie rz9dowe ma u}atwio-
nych znacznie warumlcach, - Re
ma ka1dym Groku ma on zaszczy-
the pierwszenstwo eieszy sic po-
czesnem uznaniem W spo1eaeh-
stwie, - gdy tenn wszystkiem
pamieta sic, to zaiste ME qodob-
ma inaczej odnosie sie do tel spra
wy, jak jedynie z zyrzliwoSeia !
poparciem. Dlatego ta szorze
- calem przekonaniem zache-
camy rodahow do Armii Amery-
kahskiej: kto moze, czyje stosun-
XII So takie, il ME ma narazie in
nych wazniejszyeh i lepszych
kombinacyi zyciowych, kto jest
O lyle swobodny, MECH idzie do
wojska Stanow Zjedn., do tel mai
lepszej i ACKNOWLEDGEMENTS
armii W swiecie cafym! Ma utrzy.
mamie W pelni swiadectwa ~naszej
lojalnosci i patryotyzmu ma
podniesienic naszego wychodztwa
W uwazaniu zyczliwem caiego ka
ju - niechaj Polacy garna sic do
Armii.
Nieraz jeszcze ~napiszemy o teI
sprawie, ktora uwazamy "a bar
do donios}a i POLYTECHNIC bardzo
- ola Polski i ola Ameryki, W
ktorej MONA mp. upatrywac jed
ma wiecej dzwignie utrzymanis
dobrych stosunk6w pomiedzy obu
republikami naszemi: tax mnie--
many, IL Gale nasze sposeczen-
stwo i jego miarodajne czynniki,
powinny rzeczy tel poSwieeit D.
wagi wiecej, niz dotychcas.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-04-19

utrzymaniem ~zfaczonemi potrze-
bami - $4,000 miesiecznie maj
nizszej poczatkowej pensyi; je-
sli chory - otrzymuje lekarska
pomoc, Tub dentystyczna, gdy po-
trzeba; zarzad dalej dba usil-
ME o stan moralno = religijny FOL
~nierza, a ducilowe jego W tym
w~zgledzie potrzeby So troskliwie
zaspokajane; troszcza sic row.
Iniez o zabawy, rozrywki wszel-
kiego rodzaju, o rozwoj fizyczny,
cry i sporty, ma co wszystko CA
su jest po Gwiczeniach dziennych
- GAIA masa. zolnierz rczy sic
W armii, jak dbaG o siebie, utrzy-
mywac sic zdrowo i czysto ma
duszy i ciele, bye lepszym i zdro-
wszym i swiatlejszym cz}owie--
klein.
Pozatem - DO to ME wszystko
bynajmniej, - Armia nasza dale
swoim synom - ochotnikom wy
borne sposobnoSci i okazye ma
zycie Gale! Oto W obozach koncen
tracyjnych prowadzi sic szkofy
wszelkiego rodzaju, doskonale "a
opatrzone: szkoly to przede-
wszystkiem ~professyjne, zawodo-
wo : przemyslowe, ucza W Mich
rozmaitych rekodzie} pop}atnych,
zawodow itp., co sprawia, re je-
sli zoinierz po latach trzech zechce
wystapic z armii, ma W reku wy
borna ~profesye, jest wykwalifiko-
wanym doskonale - postepowo
wykszta1conym pracownikiem i
moze wybornie zarabiac ma zycie
- wszedze, gdzie tylko sic znaj-
die. Dalej szkoiy wojskowe -
ksztalca tez ksiazkowo ochotni--
kow - zoinierzy: analfabetow-
ucza czytania, pisania, rachunkow
Ii wogole elementarnych umiejet-
nosci; ME umiejqcych pc angiel-
sku - natSczaftego w iatwym spo,
sobie i niedfugim c%zasie, jak ma
byte doSwiadczenia dowodza ME
zbicie; ucza dalcj buchalteryi o.
raz majq kursa byznesowe, jcSli
Itych kto pragnic i ma do mich Cd
powiednie przygotowania, a co
wiecej i co jeszcze waznicjsze -
maja ochotnicy nawet i sposob--
nose odbycia i kohczenia wyksztal
cenia szkofy Sredniej high
school,, odbywaja bowiem nauki
rownorzedne i po mich zdac
moga egzamina, ktore kwalifikuja
Itch ma oficer6w... To jest istot--
ME rzecz niezwykla i ME bywa}a
= nigdzie! zadna ma Swiecie ar
mia - takiej sposobnosci ME dale
prostemu zolnierzowi, zadna tax
go ME ksztalci, by zen oficera zro
bic!I ME So to rzeczy niemozli-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-04-19
7NAKOMITA Ma REUMATYzM !
Mustcrole Rozluznia EesztywnlaO
C~zlonk-Wypedza Dol

Dowiecie sic dlaczega tysiace uzywals
Musterole gdy tylko raz doswiadczycie
~pozadanej ulgi, jaka ona przynosL =,
D~ostancio zaraz sloik z najblizs1e1
apteki. Jest to czysta, biaia maSe,
przyrzadzona z olejem gorc!ycy. Lepsla
anizeli plaster z gorczycy ME sproWa-
dza pecherzy. Przynosi pozadana ulgs
jak tylko MIA natrzee!
Musterole polecana jest przez hcznych
doktor6w i pielegniarki chorych. Mill
ony sloik6w uzywane So rok rocznie m
-bronchit, krup, sztywnoss szy, a4tms'
neuralgia, z~apalenie, op&ucnej, reuuta"
tyzm, i~umbago, boil W krzyzu ! stawaeh'
wywichniecie, bolace miesnie,. potm'
Genie, odziebienie, odmrozenie nog,
zaziebienie piersi.
3oc ; q sloik; sloik szpitalny $2.Se
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-04-19
MACIERZ POLSKA.

sest organiEacys isczsea mlodsiss poll
skS oboJga phci W pracach naukowyeh.
patryotycZnyoh I bratniej pomocy. diA
podnlesienia ducha moralnosci l dooro.
bytu W spo{ecze6stwie. q s~zczegolniO
mIedEy miodzie5s polska. Motna zapl-
sac sic ma posmiertne Cd lat IL do 4S;
ma czionkov StowarzysEonych beS %
ErAnlczenla wieku.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-04-19

Ameryka stosunkach, W Ameryce
zaS spotka sic niezawodnie - i
juz sic spotyka z sympatycznem
uznaniem i poparciem.