davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-29
DO WIADOMOSCI.

wszyStkich Interesantow ~najuprEei-
miej proHimy o przestrzegnnte PoniS-
szych wskaE6Uek:
Biura Administracyi nnAzej Otwnrte
- PrEeB dzieh cnly cd gOdziny S-meJ
Erana do 1880 WiecLorem - co dnia' .
Uyjatkiem aiedzieI / SWAT ObOwiazu-
JRcych.
IntereSant6w co dnin w GODLlNACH
POPOLUDNIOwYCH cd 2-gieJ do S-teJ
- " wyjatkiem sOb0t.
Redakcya dIa Interesant6w otwart
lest TNLKO w GODzINACH PORAN
NIGH, Cd GODZINY 1O;S0 DO GODZI-
NY 11:3O; PO P,RIdniu tyIkO I'm sPeey-
nina umOWa.
Redaktor Naczelny ~przyjmuje inte-
reSant6w TYLKO 20 GODZINIE 1O-tej
PRED POLUDNIEM.
UpraSza sic, WszeIkie Sprawy z Relax
eva zaIatwiae, o lie moznosci PISEM-
ME, BIO M kOnwerSacye dfuEie ME ma
2 my czaSu; tylkO W s~prnwach sxc1egol-
nieJsEej waEI, OSObistych, Tub ME daJ4-
cych sic zaIatwie zwie&le - droga kO-
resPOndencyi - ProSlmy jauie sic oso-
biscie, KachOwujac M UZgledEie, nc o.
koIO godziny 1l-teJ zamykamy gazette
4 wszyscy najbardxiej jesteSmy wtedy
EntFudnieni.
KOreSpOndent0w uPras1amy stano-
ur1O. aby piSali CzYTF:LNIE - ATRA-
MENTEM, LIB Ma MASHHNIE, ME-
YBYT SCISLIWIE I LII Ma L
DNEJ STRONIE PAPIERU.
JesIi utyvOry jakickOISviek ME maJs
bye OEIOSGOne, pOchianla Jc - - kosE
r~edakcyjny; jeSIi p~oIadnne 80 do IwrO-
In. w rnEie ME OgfoSBenia, naleIy to
wSRAZNIE ZAZNACTYC L ZALACZYC
ZNACZEK POCZTOWY Ma ZWROTNA
PRZESYLkE.
Zadnych kOmunikat6w do OElOsxenia
mic naleEy przesytae M kartach Cd
krytychi ZADNYCH Il ME PRzfJ-
NIJE SIZE KOMUNIkACHI TELEFO-
NICZNYCH - ehyba W wyjatk0vych
r6unieE oEfoszen, dotyesa-
ryeh tO~warzystu, t~elefonicEDie nile
p~rzyJmujemy.
WszeIkIe OglOszenia nAleis do D1ia-
I'm OcRoszeh W Administracyi 4 tam sic
n niemi Euracae naIeGy.
re-
azaIu. REZOLUCYE ZALOBNE, POLL
FYCZNE 1 {. y. nnleza do Dstafu OEi0-
Szen.
wSxeIkie kOreSpondeneye, knwtado-
nirnIa / Z. D. muska bye POdPtsane -
,elnem nnzuiskIem wraS q adresem pI-
szaeeRO; beEimiennych, lubp odDtNanych
IomysInikfem, albO uresEcie sloUem
EomIteto k~Omunikaeyt, nj kOres-
son5snryf ME Eamieszcsamy.
StapoyyrEo ME O~gtaszamy
uHIOW". anI wycierEek, Tub spiknl-
s5,11. URHADZANTCH w NLEDzIELE
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-29

moznych tam wpIyw6w wrogiej nam
miedzynarodowei finansiery (zydo-
silva! Przyp. Red. d. c. Francya
straciwszy Rosyc, chcc mice SLIM Pol
ske, ANGLIA OBAWIA SIF, ZE Poll
SKA ZECHCE MIEC WPhYWY Ma
WsCHODZIE POD WZGLEDEM F.
ACKNOWLEDGEMENT I POLITYCZNYM.
Kicdy trzech dclcEat6w, wyslanych
ola pilnowania sprawy Galicyi, IT,.
DabsIli (sOc.), Locwcnherz | ia wy
ieidaalo 2 Paryia, mieIiSmy zapewnie-
MIA cd Francyi, Ameryki, Wfoch Ja-
ponii. ac obccnic bcdzie Galicya prZy-
Iaczona do POlski, a 20 10 latach III
on narod6w bcdzic konsultowaG do
kono Chico naIcicf. TYLKO ANGhl--
Cy ME CHCIELI DAG TAKIEGO
HSPEWNIENIA. Tcraz wszyStko od
n Zalezy, oil naSzci postawy woDcc
kraiu i zagranicy. DlatcGo uwazam
n zbrodnie narOdow2 / zdrahe s'a--
MI. gdy ludzic, kt6rzy znai2 tutel-
$40 stosunki. stqd uciekaja. Nawct
W naicic:szych w~arunkach trzcha III
zostaG i pracowaf (oklaskD. GdTbS
nawct zapadIa jaka dccyzya, to mic
mic lest straconc, 10 SPRAWE IA
LATwI SIZE TRAKTATEM. Nanny
rome argumcnty. Mic 20 to krcw
przclcwalitmy, ME 20 to poszlIslnS
"a Hbrucz, ably krai ten oddac Petlu-
re aIbo Petruszcwicz0wi. MANY
NAJSiI-
SIEJSHY ARGUMENT MILIONoWE-
GO WOJSNN (okIaSki). HAt"AZ1-
LEM, ~ MIC TAX HAGRANICh
ME IMPONrJE, JAK NASIA Ar
MIN, FRANCrH JEDEN " ROZMO-
VIE IN NINA OSWLADCZYt,, IN MA
MY OBECNIE NNJLEPSHA ARMlF
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-29
w SpraWie GaHcW
Wschodniej.

Decyzya Rady Aliant6w co do Ga
licyi wschodniej, oddajaca kraj ten
tylko W mandat Pofsce ma lat dwa--
dziescia pieG, po kt6rym to czasie IA
stapieby miala rewizya kweStyi i no
we decyzye Ligi Ludlow, hub mole
plebiscyt, - do zywego oburzyla spo-
lcczenstwo polskie. Mona rec, IL
jesli wszystkie decySye 1 dyrektywy
AHant6w przyjelSmy i mosimy y ME-
~zwyczajna W narodzie nasUym ulegio-
scia i potulnoScia to tn - W tel je-
dnej sprawie dojechano nam do ~
wego 1 stanelismy okoniem, -podobno
nawet dostatecnnie SLIME, by Zwr6cic
uwage zag~ranicznych .geometrow"
nowych map swiata 1 jego pahstw PREY
szaych. WieSci, odgfosy, opfnie, na--
stroje - mocno w~zburzone, SLIME
brzmiace - znajdujemy W caiej Pra-
sic pokkiej, napIywajacej nam z Oh
czyzny, a we wszystkfch pismach
ws1edzie tam CLOS jeden - protestu,
bardzo poteinego 1 solidarnego, SIRE
szczajacego sie " jedno1godnym o.
kr1yku calego narodu: LWOWA ME
DANNY! Galicyi wschodniej ME odsta-
ptmy!
Jak wiemy - W miedZJczasie -
porniedzy decyzya Rady Aliant6w a
chwfla dzisiejsZa zaszly rzeczy.
kt6re JUL mieniaja status wschodnlo-
galicyjsh 1 najprawdopodobniej od--
mienie go ma dobre - Polsce ma ko-
rzysG. Alianci postanowili rekonsyde-
rowa6 uchwale poprzedniq, novel
wprawdzfe jeszcze ME oglosili, lecz
spodziewae sic naledy, IL ME bedzie
ona odmienna cd faktycznego 1 natu-
ralnie wytworzonego W tel stronie
Polski stanu rDec1y. Doszlo tam mia
nowicio do poroZumienia pewnego z
Ckraincami, ktorzy zTzec sic mieli
zupefnie Galicyi wschodniej ma e
Polsk, Ia zaS granice W. wschodnic
posunela .jul "a Zbrucz, ii. poza linic
dawnej Galicyi po-austryackiej l
poza Kamieniec Podolski, kt6ry pra-
wdopodobnie r6wniea utrzyma, gwa-
rantujsc Heszta - co sic samo przcz
sic roZumie, ludowi malo-ruskiemu
(nfe ukrainskiemu wcale, BIO W Ga
ltcyi 1 na Podolu ME Ukraina jeSZ--
cze... } swobody narodowe, jezyko--
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-29

W EUROPE. Chciatbym jeszcze pro
strzcdz przed wyrabianiem niechect
do ententy. ME JESTEM ZWOLEN-
NIKIEM BEZWZGLEDNEGO PRZYJ
MOWANIA ICH ROZPORZADZEN-
NAszA GODNOSG NARODOWA I
NAsz INTEREs PRZEDEWSZY.
STKIEM - ale mic MONA wytwarzaG
nastroju nieprzyjaznego, DO to jest
niemiccka robota. Musimy mice .ia--
kichs przyjaci6i, gdy Otoczeni ieste-
smy wrogami. Trzeba zachowat god
nose. ale ME dac sic wZiaG ma lcP a
gent6w niemieckich.
Opinia posIa Skarbka doskonale o.
krcsIa Jimmy, stanowczy, n doskonalO
~roz,vazny sposob m~yslenia polski o o.
mawiancj sprawie. Ten to spoSdb my
tlenia zapanowai W przcwaznej, decy-
dujacei masic narodu i 1awazyi WI
docznie takzc "a granica, skoro W
Radzie Aliant6w zaszIy rzeczy takic,
lax wzmiankowana poprzcdnio reckon
sydcracya uchwaIy pierwsDej co dH
Galicyi WschoGnici. w miejsce re-
konsydcrowancj uchwaIy nowego Po'
stanowienia j~cszcze ME powzieto, luh
przynaimniei ME O~gioszono, lecz spo-
dziewaG sic naleiy, ae jakiemkolwick
ono bedzic, juz przecie mic bfdzie talk
rozbiczno z scntymcntem calego naro-
du poIskiego jak picrTszc, poniewaA
Iiczyc sic tam beda musieli y wytwo-
ntymczascm-rzcczywistym st'
nom rzeczy na w%schodnich krcsa'''
PoIski, kt6rei ponadtO Koalicya po-
trzcbuic siIncj n dObrnc usposobi"net
ma nowe NOE roZprawy | burZr,
nadciagaiace w bolszcwickich chmu-
raCh - od wsChOdu.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-29
ZalOEona 1897 rOku.
MACIERZ POLSKA.
E MONROE 1903.
ZARZ4U GL0WNY

AaAANAfO Nv
Ks. Franclszsk Gordon, Moderator.
KS. A. A. Klowo, Wice-Moderator.
WOjcieCh +. SoSka. OreZes.
AntOnina BaranowSka. Wice-preEeskA-
WNjciech Menkicki. Wice-preZeS.
Tomasz s BlachowskI. SekretarG
Stanislaw Liczmanski. Dyrektor.
Wiadyslaw LOpatka. .DyreEtor.
AItORI MaZurk Dyrektor.
LsSEsdya S99SSa Dy5sGtSrSa
F-anciszka B:eschke. DyrektorkA-
D~. Fr. 4. Dulak. Lekarz NacZelny.
Adv. Piotr =. Mjndak. Doradcs Prawny.
8erta Z. Wojtalew!cz. Asyst. Sekr. GEN.
GODZINY BURROWS;
Riu-o Zarzadu Glownego otwarte ~
6-tej wieczorem. Nv sobote do lei po-
p~oiudHiup. WjeCzorem. w dni powszed-
ME 2 wyjatkiem SOboty)), cd godZiny
7-mei do 9-reJ. " ~Hiedzie!e I swieta
u~roczyste. btu7o Jest. z~amkntete
Pre1eSa: " pO~niedz.a}kj / pi2tkt VILE
cZoTawj cd gOcziny T-mej do 9-tet.
Wsze,kie kO-e$pondencye do Glowne-
60 Prezesa nalezy adresowac:
WOJCIECH r. SOSkA,
lass w. Division str, Chicago, III.
srOdy / czwartki. WiecZovamI cd godZl-
ny 7-mej do 9-tei / cd 1-szej popolu-
dniu codziennie. z wyjatkiem So6oty, Cd
s-tej do l-Szet.
S~karDnikas we wlorKl, SrOCy pl9tKl
Cd godziHy 1-mei do 9-tej wieczoren.
IkladanIa oplat. Wszellie ophaty DO Ka-
sy Gl6wnej Orzyjmuje Kasyer Gowny
podczas godzin ~otisowych, albo We dnIe
W godzinach ~ofisowych. SekretarB Ge-
ncrulny.
Wszelkie listy nadsylaG nale4y M re-
CO Sekretarza Generalnego:
TOMASZ =. BLACHOWSKI,
Secretary Polish Alma Mater,
I455 w. DiyisiOn str. Chicago, III.
FINANSE.
PrZekaZy bankowe pocEtows
(ehscks, money orders etc.) nsle4y wy
BtawiSc ma organiZacye:
POLISH ALMA MATER,
Z prZesylac pod adreSem:
FIR. WITKOWSKI,
I+5S W. DiyisiOn STR, Chicago, III.
MACIERZ POLSKA.
Biuro Zarzadu G{6wuego:
1855 w. Division Utica,
Ma druElem pietrEe.
Chicago, Ill.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-29

wiczom ma zadatek przyszlego ich So
juszu 2 szajka domorosIych wrog6w,
przeciw narodowi. Chyba ma to, a po-
tenn, kiedys, ma strawienie, be- ape
tytu nawet, przez kaczy zoladek Ro-
syi...
Vice skad ola mas ratunek? Ma
dzieja i wiara W przyszioS6, to ma dis
IA maIo! Rozumie6, trzeba koniecznie
rozumieG w takiej chwili, ably ME
zwatpic. A OTTO, co roZumiem:
Gdy nam samym charakteru ME
stanie, jak sic go s~podziewa6 u die
CT?
Synowie zlodzici musza kraSc, tenn
bardziej synowie zlodziei szczeSli-
wyCh, sytych, b~czkarnych. -. Jakaz
vice bedzie ia przyszfa generacya, Ia,
W imie kt6rej gineli i gina ciaglc, sy-
movie rodziC6w ucZciwych? Akurat
"a dwadzicScia pie6 lat bedze ia mlo-
dziei w pcIni Swiadomosci, (Cokol-
wieczek juz nawet ,,tradycya" uswie-
conej), 10 kompromis / paskarstwo
to ~najzdrowszy program narodu..
I trzcba sobie bcdzie p]owiodzicG
w6wczas, 2eSmy sic bill ola zlodziel,
Zawlok6w, odrodk0w 1 niedOieg0w!
w najlepszym razie ola Zcr, samoIub-
stwem / fumami odctych, lub typ0w
Aartych melancholia dZiedAiczna .
Zabija mnle wproSt mySl, re plynie-
my ma skazanym ,,Tytaniku", 10 o.
kret nasz, ChoG potezny, ma jednak
dziure W brzuChu. l nawet Ia orkic--
stra, kt0ra przygrywala tam hymny
~soIcnnc, IL mas jest iydowSka muzyka,
rzcpolaca zbyt gloSno, ably czlowick
mGgl umrzcC %spOkoinic.
7 iCicii roEilo sic larum maui,
To stokruG gloSniejSze poWinniSmy
p0dnicSG dis. WolaC, wolaC W nieIrO-
gtOSy, mic dac spoczynku iadncj my
sIi, iadnei sile, nicZemu " sOhic, CODY
mogIo znaIeit wyraz W p%rotc$cic zbio-
rOwym, &ywioIowym, iak ~nicubIaga-
ny Sprzcciw przyrOdy, wObcc M
Chu ia iei prawa!
Jedcn pOeta-rapinck, VIC Wl0SAcch,
rOtrafii niodaG Rjeki. My many var
chaniOl6w", ale mimO TO bcz mata wy
mknely sic 2 pod skrzydci aniclSkich
i Gdaiisk i Slask i WiIno, a tcraz, pot
miIionowa przesZlo armia po!ska, pal
tr7ct'musi, jak nar6d bity Jest w pySk
takim ,,mandatcm", iak mu sic wy
PU~zrHa, (Choc caikowicic zyde'n ic-
slc7c mic JEST rodzOna %OiCOwiznc W
paCht.
GryzIbT CzIowick / wyl, n najChCt-
nici pod ziCmic sic zapadt. 30 pre-
Gle mona zmySIy StraCiC z samCgO o.
>Iupicuia, 10 to moiC tax SpOkoinic
lie SpcIniaG, MONA oSza!cG IN my$l,
5c toby moglo zostaG niCrUChOme l.
stOtnic, 70 sic moe hcdzic muSialn
i've z II ohclgq. przyschnirta do twa-
rzy, starred tel ponicwicrcc, nOStaG
Galci ma tyCh OczaCh SzydzaCyCh, Zb0-
icckiCh, z tymi ~hakCylami p~arSzywy-
mi VIC krwi. Nam, prawOwitym tel
xicmi dzicdzicom. Nam wiehopom--
rym icj wrog6w zwyciczcom!
MUSI sic znalriG forma, kt"ra "a
pobieic, ~niedopusci tel zbrodni, tel
haibic! kt6ra pr2ckreSli jig i papicr
zcIiywy rOzcdrze!
Mech Mkt ME wyrZuCa S0hie kic-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-29
ZTEKIREDAKCYJNEJ

we, wymaniowe ftp. Wiesci stamtad
mic So zupelnie pewne 1 zdecydowane,
zw}aszcza - co do ostatnfch sprawy
faz i obrot6w, lecz najprawdopodob-
niej ukLada size wszystko pomySlnie
ola Polski i z perspektywa spokoju
ma przyszloSG re strOny Ukrainy. Me
stety ~wiadomoSci to So p~ogioskami
przewaznie, pewnego mic ~ostatnio pi-
Sma q Warszawy / Lwowa mic zamie-
sZcZaja, co wieccj - byfy wiadomo-
Sci, il Rusini galicyjscy ME godza sic
z TAXA zgOda Ukrainy, ME Chca male
rec ,,pod Polske", - ale przypusz-
czaG naIeiy, IL ten ich sprzeciw mic
zmicni ~ostatecznych los6w tel ziCmi
- polskiej i Polsce sic nalczaccj.
81
CBytajac o wZmiankOwanych wy
lei nastrojach W Polsce z powodu
pierwszej, niepoiadanei nam dccyzyi
Rady Aliant6w, z~naiduiemy dosko--
male - pefne silly, niehamowancj iuh
5adnymi wzgledy w~ystapienie oh. T.
Raroga w ,,Sfowie Polskicm'' lwow-
skiem, W jednym 2 grudniowych ic-
60 numer6w. Odzew ten, porywajqcy
swoja mocq wyrazenia n trafnoScia
ujecia - mimo calei namictnOSci GO
racel uczuG, W mini kipiqCych, Obu--
rzenia go przejmujaccgo - chccmy,
by poznali C~zytelniCy nasi, no pirkny
a doniosIy document ten zasIugujc nh
to w caleJ pctni:
Otto. CO czytamy W piSmic wymie-
nionem:
Dzienniki ~przyniosly calkicm jui
szczeg0lowy program uchwalOncEO W
Paryzu, ustroju ,,tymCzaSowcj" Ga
licyi, IA lat dvadzieScia picC...
Jezus, Marya! Gdziez Jest tn utica
tamtego-rocnna?!
Gdzie ci bohatcrsCy ,,baCiarze''. CO
sobie Iw6w odebrali W listopadzic"?.
Jak to mole bye, re kamicniCc sto-
jao re juz sic cos ME dzieie? &c sic
jakichS oczu mic ~wydrapuje pazura--
mi?!
Ma miIy Bog! czy ma czIowick jc-
szczc Oiczyzne, czy niema icj"!
Czy iStotnie ma darmo mordowanO
nam dhicci" Czy naprawdc ia promo
mySmy iyli?
JakichS pieciu Pilat0w uchwala, IN
dziesiata miedza, potwOrny, w~ywlasZ-
c~zajacy wyrok, wydzicra nam ziemic
Y pod n0g, &c najkoSztownicj bronio.
M cd StuleCi, kt0raSmy SoEie PIER
VISA, WhASNEMI REKAMI, ODE
brali tcraz, wydzicra nam .iq. wbrcw
iywym | umarlym, n kilkadZicSiat mi
lion6w PoIak6w, WOLNYCH juI re
komo, czyta, shucha, patrzy / mic!
I nic?:!
Mkt Z koaliant6w zicmi tcj przc"ic
ME chce. Me chce jej Dcnikin, nicma
,iui PetIury, vice ola kOgO Ona bcdzic
premia? SocyaliStOm / zydOm VA
wierna siuibe", p%otomkom GontGw,
NaIywajkGw, zclezniak6w, KonaSze--
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-29

y SNH' SuHioiJ
wynosza NIX. 81 MIL, zfozone
oszczednoSci NIX. 562 mil, obrot
siega NIX. 3 miliard6w; Bank
Zwi2zku przy kapitale akcyjnym
60 milion0w marek osiqgnaf tyl-
ko "a 8 micsiecy roku biez2cego
Z CORA 5 miliard6w obrotu; kapl-
taiv zfozone W Banku Zwiazku
przcz Sp6Eki i osoby prywatne
ma rachunek biezacy siegafy W
kohcu 1918 +. ponad 800 Milo
now marek. Cyfry tie Swiadcza,
lax kolosalnymi Srodkami pie
rieznymi Bank Zwiqzku rozpo-
rZadza i ,jak intenzyWnie kaze
i'm pracowac.
Rozw0j Banku Zwiazku w o.
statnich czasach zw1aszcza pod
cZas ubicg}ych dwoch lat przy-
braf' TAX kolOsalne rozmlary, re
dziaialnoSc Ii tylko ma terenie b.
zaboru pruskiego sta@a mu sic
zbyt ograniczona. Wielkopolska
&c wzgledu ma swa strukture 60
spOdarcza, jake kraj nawskros
rolniczy, ME moe zuzyc w caio-
sci swych kapitai6w, pOwsta-
}ych 4 oszczednei piracy spofe-
czenstwa wielkopolskiego, ola
kt6rego zwlaszcza lata Woiny
professionally dobra konjunktu-
re. Sila rzeczy Bank Zwiazku roz
poczQc byi zmuszony ekspansye
swych kapital6w poza Wielko--
polskQ. Takim najodpOwiedniej-
sym naturalnym terenem rOZ-
szerzenia dzidatainoSci przede--
Uszystkiem byly inne dzleInlce
Polski. w tym tez kierunku
Bank Zwiazku udai sic, zakfada-
lac swc Oddzialy .ieszcze pod
GAS okupacyi niemieckiej W
Warszawic i Lublinic, ostatnio
za$ W Krakowic, kOdzi, Kiel-
each i Radomiu 4 chwilQ przy-
!aczcnia WielkiCgO ksiestWa Po-
z~nanskiego do rcSzty Polski mi
wszelkic przeSzkody, jake
sta}y ma drOdzc rOZWOiu operacyi
Banku Zwiqzku IA tcrcnle in
dZielnic. ZWiaszcZa byte
Kr0lestwo Kongresowe przed--
bardzo wielka pOjemnosc
d!a wolnych k~apitaI6w re wzgle-
du ma dosyc wysoko rozwiniety,
Iecz przez Wojne zruJnoWany
przemys4, potrzebuiqcy $rodkow
pienieznych ola odbudowy i DIAL
szego rozWoju. w tym WfaSnie
nomencie najbardziei uwidocz--
MIA sic znaczenie Banku Zwiazku
lla gospodarki POlski: odbudo--
wa i rozbudowa zycia ckonomi--
cznego PREY pomocy WEaSnych
Oolskich kapita16w, p~rzedstawia
ny$l przewodnia cafej Obecnej i
orzysziej dziafalnoSci Banku ma
)bszarZe PanstWa PolSkiegO.
Szczeg6Inie wiele wysi}k6w zwra
"a Bank Zwiazku w kierunku u
p~rzemyslowienia kraju, droga
popierania inicyatywy pryWat--
nei ma tenn polu, Tub tez droga
wykupu -2dsiebiorstw z rak
)bcych, przewaznie niemieckich j
,ydowskich. Dotychczasowa
!zialalnoSc rozwijafa sic w ma
3tepujacych gafeziach przemy--
31u: maszynowym, drzewnym,
,hemicznym, budowlanym, spo-
;yWczym, WlokiennicZym, g6rni-
i mineralnym. Bank Zwia-
,ku w~spoidziala r6wniez W wy
,woleniu Z pod Wpiywow obcych
laszego handlu, interes6w trans
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-29
Gem lest Bank Zwiqzku Spotek
Zarobkowych W Poznaniu ola
aycia ekonomicznegO w Polsce.

Spo1eczenstwo wielkopolsklc
zdalo doskonaiy egzamin dojrza-
1oSci w walce O sw6j byt Z pre-
wazajacq potegq germanizmu'
Chodzi1o tn nietylkO o byt naro-
dowy, ale tez i o ckonomlczny,
gdyz Niemcy chcieli Polakow
zgnebic nictylko politycznic, lecz
r6wnicz starali sic wyzuc ich 2
maiatku. Wielkopolanic jednak
W pore zrozumicli tendencye cle-
mieZcy i ma zorganizowanq wal
Ike, odpowiedzieli r6wnicz opo-,
rem zorganizowanym. Zrozumla
no doskonalc, lie utrata StanOWl-
ska gospodarczego jest r6Wnle2
zag}ada dla spraWy narodoWeJ,
to tcz wysifki swe spOfeczenstWo
skicrowa4o gi0wnie W kierunku
polepszenia sWej sytuacyi ekono-
micznej. w pore spostrzezono
przechodzenie ziemi polskie.i W
rece niemicckie, ZorganlzOWano
wnet kontrakcye n%arOdow2!, kto-
re- nawet Domimo stWOrzenia u
sankcyonowane.i prZez praWo ME
mieckiei instytucyi wydziedzl--
czaiacei mas Z ziemi, spoWodO--
wala stale powiekszenie sic VIA
sno$ci polskiei, przedstawlaJ2-
eel obecnie wieksZo5c bezWzgled
ia. W ten sam spos0b uwidocznia
la sic praca i ma innych polach go
spodarki krajoWej, mianowicle
W przemySle, skupionym pre-
waznie przy rolnictwic a made
wszystko w dziedZinic kredytu.
Ostatnia dziedZina obok dOSko-
naIcgo rOlnictWa - OTTO chluba
Wiclkopolski, OTTO naiwiCkszy do
robek, kt0ry WnoSi Ia dzlclnlca
do og0Incgo bilansu gOSpOdarcZc
go Panstwa Polskiego.
Organizacya gospodarki krcdy
.towcj w Wie,kopolSce pTZcdsta-
via gruntownie wypracoWanq
ca}osG. Podstawa tel gospodarki
Jest siec kooperatyw kredyto-
wych, zwanych sp0ikami, lub
bankami ludowymi, korona zaS
Bank Zwiqzku Sp6}ek Zarobko-
wych w Poznaniu, w postaci to-
warzystwa akcyjnego. Mad nor
malnym rozwojem tego systemu
kredytoWego czuWa s~pecyalna
in~stytucya kontrolujaca i dydak-
tyczna, mianowicie Zwiazek Spo-
lex Zarobkowych i GoSpodar-
czych. Stosunek miedzy 'spofka-
mi a Bankiem Zwiqzku, jake cze-
Sciami skfadowemi oWej goSpo-
dark kredytowej, polega Ma tenn
re Bank Zwiazku jest centralna
instytucya finansoWa ola spoEek,
regulujaca obr6t got6wki miano-
wicie W ten spos6b, re odciaga
.jednym sp6fkom nadmiar go
t6wki, innym zaS, objawiaiacym
brak pieniedzy, uzycza ich ma
dogodnych warunkach. Obok
piracy re sp6fkami Bank Zwiazku
rozwija takze dziafalnosc Z oso-
bami i instytucyami pryWatne-
mi, ably W ten spos6b m6dz "a
trudnic nadmiar kapitaf6W, ia
kie ma w SVEN rozporZadzeniu.
Jak wielka wage przedstawia W
spos6b powyzszy zorganizoWana
gospodarka kredytowa ola zycia
ekonomicznego Polski Widac to
Z nastepujacych kilku danych
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-29

dys, 10 bodaj ME krzyknal, b6daj MIC
plunal, gdy m6gi.
Ma krew bohater6w i meczennikow!
Ma wszystkie kosci polskie, kt6remi
pola tel ziemi nawiezIismy! W imie
prawa i history. w imie honoru po-
legIych rycerzy polskich, wszystkich
stuleci. ZAKLINAM I WZYWAM DO
PROTESTU, KTO zYW!"
PodpisanO:)
Lw6w, grudzicn 1919.
T. RARGG.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-29
MACIERZ POLSKA.

Sest organiSacyS Aaczaca m4odEies pol.
ska oboJga p}ci " pracach naukowych,
patryotycznych bratnieJ pomocy dlG
podniesienia ducha moralnoScl l dooro-
bytu " spo{eczenstwie, a sZcIegolnis
miedBy m{odzie5a polska. Mozna zRpi-
sac sic ma posmiertne cd lat IA do As;
ma czionk6w Stowarzyszonych beg o.
KrGnicZenia wieku.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-29
Korespondencva
Redakcyi.

Y. 5. Icie;a, Virginia, Mimi: Dobrzc
o Spiszu ME zapominamy.
Oh. ". Kwielews4d, Chicago. Dobrzc.
P6jdzie.
Oh. Ernest, Yonkers, n. v: Me "a
mieScimy.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-29
Ostatnia sposobnosc sly
szenia w Chicago i Okolicy
przcm6wich lniynicra
a. G~wiazdoWskieSO

pred wyiazdcm do PoIski
z picrwszq partya robotnikow ia
brvcznvCh
Cheese wiedzict, CO sic W PoIsce
dzieje?
Cheese sivszcc czcgo w Polscc
pOtrzeba?
Cheese STAG SIG uzytccznym
Polsce?
Cheese, jake zawodowv robotnik
pomodz Polsce i sobie.
Przyidz ia zebrania
Inzynicra A. Gwiazdowskiego.
prczcsa Stow. Mechanikow Pol
skich. ktorv przvbyl z Polski i do
Polski T. picrwsza partva robot
nikow niebawem wyieidia.
lnzynier Gwiazdowski bedzic
prZcmawia}:
Czwartek 29.g 60 stycznia W Ken
sington W sail OBJ. Jana Stanci-
ka, EOS 2G7 E. lis ul.
Piatek, 3ogo stycznia. w S. Chi
cago, Ind, W sail Wagnera, -
1897 Brandon ave, o godz. Tel
wieczorem.
Sobota Sligo stycznia W East Chi
cago, Ind, sala OBJ. Krupy, $50
/ Berring ave, o godz. 7mej
wieczorcm. -.
Okregowe biurO Stow.
Mechanik0W POlskich
1852 MilwaukeeAv ChicagO,l Ill
Ogl.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-29
Piotr H. Schwaba

Ab"OhNT
80 ~. La Sale ul-Pok6j 62i ga
(stsek E~Iehirss BuiIdins.- Tts'ss H,ls lS3D
C wienSr serE1 vtsrta I n;atku
iSl7 N. CsstIsl Pst Ave. Pny M1valkse Az.
Teefsa Irving $50
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-29

To ieden tylko przyklad, jcdno c.
Cho tego icku bolcSci, tego Okrzyku
oburzcnia, jake przcjely nardd nasz
20 kr~zylvdzQcc.i dcCyzyi a~lianckicJ'
Do argumcnt6w wyAci ~rzuconych -
nicma mic do dodania; co naiwyZcJ
strcScimy - jakby ia U~koicnio po
owym rcEnym unicSicnia P~roteScto -
Hinic posla do Seimu p. Skarbka'
kt6ry ma wieCu we Lwowie Omawia-.
jac s~ytuacye, opowiadai, CO i tak w
sprawio GaIicyi wschodnici robiono
| wSkazywat, co nadal robiG nalcAy:
w s~treSzczeniu wywody p. Skarbka
podajcmy p~oniicj r6wnicz "a ,,Sfo--
WEN PoIskicm":
,,SIys2y sic zarzuty, 70 sprawc
GaIicyi zanicdban9: Bylcm dluzsZy
czas w Paryzu, widziaIem, re ludzie
pierwszorzcdni, iak Dmowski (hurTIi-
VIC okalski), ROzwadOwSki, Homer
(okIaski) dokIadali wszClkiCh Staran
i zaimowuli sic tyIko sprawP Galicyi
wschodnic.i. PrTckonaliSmy trancYc'
WIOchy i AmCrykc, TlIkO | M
CHI ME ZNALEILISMY DOSTATE-
CZNEGO XROXUMIENIA. wskutck
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-29

MeSoUte stanu UsSedze sgd-
dSdjQ sic ID sddniu, Se must iSt-
nice EJednOcsOno, HtesdLeEHd 1
sGmoIzQdHa PoLSkG.
- WOODROW Wilson.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-29

RzQd ndTodu pTzes nGr6d do
HdTodu, ME zgtnie z poDterschHt
EiemL
- Abraham Lincoln
The Morgan County press. (Wartburg, Tenn.) 1916-1926, 1920-07-16
Population and Land.

The United States has a population
Of 33 persons to the square mile. In
Denmark the, population is 1886 to
the square mile. In France, a great
agricultural country, there are 1911; in
the United Kingdom, $40; in Austria
Hungary, 1877, and in Switzerland, 237
persons to the square mile. Frederick
@. Howe, former commissioner of i'm
migration, estimated that If lands in
the United States were cultivated as
they are in other countries, and agri-
culture protected, the United States
might have ten times as many farm
ers as now live upon the soil, while
our population might be 500,0O0,OOO.-
600 or more.
The Morgan County press. (Wartburg, Tenn.) 1916-1926, 1920-07-16
earn the Facts About
Western Canada
FREGKI e S:5!s .s.esse s s,sp:s
SSNHHO Co. SS7s michigan Avenue: CHcs.o.
1920 STYLE.

In an Indianapolis barber shop q
man got a shave, haircut and tonic and
gave the boss barber a dollar bill.
which the latter rang up as he said,
"Just right"
After about a minute the customer
exclaimed: ''The only difference be-
tween you and Jesse james is that
Jesse had a horse"
"There is a bigger difference than
that" replied the boss barber; "Jesse
was a piker. Why, I've got a seven
passenger r"-Indianapolis News.