davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
New Britain herald., 1920-03-01
w. VA. WON'T H.\TIEN

Charleston. W. Na.. March itati- fcation Of the national suffrage amendment was refused hy the West Virginia senate this afternoon the vote to ra1ify being II to II. When it was announced. senator Harvey W. farmer who proposed thr resolution changed his vote to no This was done it was stated. in order that he might move foI. recunSid cIation.
New Britain herald., 1920-03-01
STl.i,I. STOCKS RISE.

New York, AIalHh 1.--Ste1iS and al lied shares rose 1 to :; points on the New York stock exchange today after announcement of the decision Of the supreme court Uphuldine the uiSani zation of the |. $. steel corporation.
New Britain herald., 1920-03-01
Mrs. Christine NCnSel.

Funeral services were held this Afternoon at o'clock for Mrs. Christine Vensel wife of Frank Ven lseI. of. 345 Arch street. The services Mere held from the home under the Erection ef Rev. I1r. c. w. C. Hill.
 pastor of ne South Congregational [church. Burial was in f'airView (cemetery. :s
New Britain herald., 1920-03-01
l.PIO RII(li.

Leno Rudi. the two year old son of EIr..and Mrs. Fernando Rudi, died at he home of his parents, 66 West 6treet. yesterday afternoon The flu 6leral will be held from the home at
 o'clock tom o1rCw afternoon and in Fterment will be in St. Marys cenc- Ltpl.y
New Britain herald., 1920-03-01
CLEARING HOUSE REPORT.

New York. March l.--\ew York Clearing House exchanges today were $1S6.@2 3,04S and balances were S110.619.140.
New Britain herald., 1920-03-01
Deaths and Funerals.
Ester NianChcI.t'ila.

Ethel the three-Hear-old daughte: of MT and Mrs. Nincenzo Mancarella, of 126 High street, died Saturday night in the New Britain General hos pital. The child was admitted to the institution Saturday morning.
New Britain herald., 1920-03-01
Ester ManClluCf'cIla.

Ester Mancherella. the three wear
 |nld daughter of Mr. and Mrs. Vim
 Iren2o MancherelIa, died yesterday at
 |the home of her parents at 126 High |street.
New Britain herald., 1920-03-01
Mrs. Frederick II. Dobs0n.

The body of Mrs. Frederick H. Dob son of Meriden. formerly of this city. who died last Friday, was brought to this city this noon and burial was in St MarN's new cemetery.
New Britain herald., 1920-03-01
ROBERT RUSSELL TO TALK.

At the regular weekly Merchants luncheon at the Elks' club tomorrow noon at l2:l5 o'clock. Robert Russell of the Herald will give a talk on -'' 'Ne7vspa peru orn''
New Britain herald., 1920-03-01
John Stralleck.

The funeral of John Stradeck was lela this afternoon. Burial was in It. Marys S new cemetery.
New Britain herald., 1920-03-01
LOCAL STOCK
 MARKET QUOTED

O.'9rnlShed by Richter X Co.,, Stanley E. Eddy, MgrD
New Britain herald., 1920-03-01

New York Stock Exchange quota lions. furnished by Richter X Co. members of the New York Stock Exchange:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-02-26

Najwyzszy GAS, azeby o
rzeczach tych pomyNec poWaznle
i skrrtecznic, a ujat jc rck2 siln2 W
zorganizowanq robote, rozumnie
uswiadamiajacQ zarowno Z marc
dowo = polskiego, jak narodowo-
ameryi;ahskiego, jak wreszcic Z re
ligijnego punktA w:dzenia. Robo-
ia ia powinna bye prowadzona
talHtownie, ostroznie, systematy-
cznie, a wytrwale. Konieczna ona
lest w tych ~stosunkach, w jakich
nam tn. Eye dano; zycie nasze
stawia nam rzecz te dis jake ak
tualny postulat, wazny bardzo ma
GAIA tn przyszNoSc nasza, vice i'm
predzej wezmiemy sic do studyo-
wanna go / wprowadzania w zy--
Gle spoleczne, tenn lepiej ola mas
Ii ola Sprawy Polsktej, kt6rej sic
ME wyrzekamy, ktdrej sluzyc be-
dziemy mogli zawsze, nawet jake
Amerykanie z obywatelstwa i
przynalczno5ci polityczncj; ow-
szcm skoro Polakami zprzyna-
lclno$ci i obywatclstwa bye
mic mozemy, wla5nic jake A
rerykanie tenn lepszc bedziemy
mogli Swiadczyt Potsce PREY,
slugi - niz gdybysmy til V1pra-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-02-26

Ot6h vice many przyklad /
dow0d: PoWo}ano sic W ten szko-
duiczcm dzialaniu wyraznic ma
sprawe, o ktorcj tel pisze wIaSnie
" swym artnkule oh. p, zrobiono
20. pred czem prze@trzegamy ro-
laklw - ja& najpowazniej. zgro-
"a b;erze, gdy sic pomysli, CODY
sic w Polonii n~aszej dziat pocze}o,
Ij:kie straty ol5rzymic padlyby nq
mas, jakieby rozterki nastafy, gdy-
by ruch 6w separatystyczny "a
cza} sig rozqowszecImiac: potra-
cilibysmy dobytck | dorobek ma
szych pisknych pa7aiii, zatsacili-
bySmy duszc ludu naszego!
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-02-26

moga prZedstawic rzady atamana po-
wstanczych wojsk Zielonego / deniki.
rowskie.
Armia pierwszego urzqddla W BialeI
Cerkwi W sierpniu krwawy pogrom
iydOwski,
nieszczedzacy nj kobiet, nj dzieci,
kiadac W przeciagu dw6ch dni okol0
1900 zyd6w trupem. Wojska drugie.
wladzy, t. wv. Terey, poddaiy miastO
3-miesiecznej g~rabiezy, kt6rej ME O.
pari sic ami jeden dom, ami sklep zy-
dowski. Drzwi i okna sklepowe byfy
wyjmowane z ramami, a ma placu wy
scigowym odbywaiy sic
olbrzyEsie jarmarki rozgrabionych
rzcczy.
Pytalem sic, czy ME by1o jakiej mi
syi zydowskiej mp. 2 Mongenthauem
la czele, ola zbadania sprawy | da-
mia wyrazu oburzenia strasznej zbro.
dni, lecz zapewniano mic, re takiej
ME byio, gdyz to jest niebezpieczne.
Miasto samo ma wyglad miasta
nap6i wymarlego, a ludzie robia wra-
zenie troche dzikich. gdZieS W MEDIA
2kiej odlegioSci czLje sic czajacy SIC
lex, nerwy sa naprezone, mysl pracu-
je goraczkowo, lecz ME tw6rczo, bo
zystko jest efemeryczne i %nieohrc-
Slone, poczawsZy cd cen i ~pociag0w,
a skohczywszy ma wiadzy.
Taxi stan rzeczy zastalem W dniu
Is, Is, II, IS, kt6ry W dniach 10 !
20 znacznie sic pogorszy}.
Juz gdy odjezdzaiem do Kozanki,
ii. ID, doChodzi}y mic niepokojqce
wiadomosci o losach Kijowa.
Inz. Jan huczkowski.
{, ,Kuryer LwOwSki.')
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-02-26

(.,Kuryer IwowSki.''
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-02-26
DO WIADOMOSCI.

wGzystkIch Iu~teresart6w ~najupr1eJ-
mIeI proNimy O PrIestrLeganIe p0nih-
szSch w~Skaz6wek:
Biura Administered nasGej tUar
- PRICE dNieh cnty cd EodEiny s,meJ
EraBa do 7s3O WieczOrem CO dnia' u
u~yJatkIem aiedEiel SWAT obO"ia1u-
iRcych.
TarHadcA Pisma naszegO prEyJmuJe
IntereSant6u 90 dnia w GODzlNACb
pOPOLUDNIOWYCH cd 2-gteJ do o-te1
- Y wyI8tkiena sobot.
Redakcya dla intcresant6w otwart
fest TNIkO ~ GODzINACH PORAN
NYCH, Cd GODHINf 10:3O DO GODLl-
NY 1Iia0i 20 P~Oludniu tyikO IN speeg-
nina unaOua-
Redaktor NaczeIny prHyImuie lnte-
TYLKO PO GODZlNlE 1O-teJ
PRED PoLUDNIEN.
UuruSza sic. wsEeikie sprawy z Relax
eva ~EaiatNia6, o lie moSnOsci PISEh-
ME. bo M kOnwersaeye dluEte ME ma.
nv rEaSu; tyIkO W sprawach sEc1eEos-
pieIszej unEi osobistych, Tub ME daJs"
rycb sic zalntui6 zEvieEle - drogq kO-
reSpOnGencyi - prOsimy jaNie sic oso-
biscie, zachO1ujae ma wzElSdEie' nc O.
koIO EOdziRy li-tej Fanny kamy Eahets
4 yxzysey najbardEieJ jestesmy Wtedy
EHtru6nieni
Korespondent6w uprasznmy stanO-
,xczo. aby piSaIi CZYTELNlE - ATHA-
UENTEN, LUB Ma MASZNNIE, ME-
gRYT SCISLINIE j THLkO Ma JE-
DNEJ STRONIE PAPIEHU.
JeSIi utNOry jakiekOawiek ME mHja
bye oxlOs1One. pochlania je - KIOSK
~rcdskeyJny; Jesli p~Ozadane - do ENro-
IN ~ razIe ME OglossenlS, naleAy e
WSRAZNIE ZAZSACEYC L ZALACZfC
ENACZEK P0CzToWY Ma
PRHESHLKE.
zsdSyea kOmunIknt0w do ogioszenia
ME naieSy prbesyfae m knFtach Cd
-rxtYrh. ZADNYCH TEE ME PRZlJ-
Mae SIZE KOMUNIkACHA TELEFO-
SICZNYCH - chyba " WyJ4tkewych
r0Vniez osioszeh, dotyc1e-
eych t~owarEyStu, ~efOnicz ME
~DrzyjmuJemy.
- o~IoszeH w Administracyi 1 tam sic
n;rmi zyyracae naleSy.
- re-
sx,fu- REZoLUCYE zAL0RNE, POLL
FYCZNE 1 {. y. nhleis do D1iafu oEis-
sea. .-.
WsueFkie k0resPsndeneye' zawtaae-
uiepia 4. D. musE9 bye peaPisane -
aeInem paGpSfskiem ur95 q adresem p,-
,.seeeo: b~eEimieBnyeh. lob pedPisanJca
sonvEInTkIeu. Rlbo wresEcie sseWe~
X omIfrfT - komuntkneyi' /" Ae
.onde1ryI ME zamieszcIanJ.
uie eElasEamy
aaIoW,, act vJcleeEek, Tub -pl9aI-
90. UuRADzANTCH "
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-02-26
ZaloEons 1897 roku.
MACIERZ POLSHA.
+ MONROE 1903.
ZARZAD GLOWNY

KS. A. A. K}owo, wice-Moderator.
wojciech +. Soska, OreZes.
Aatonina Baranowska. Wice-prezeskh
Wojciech Menkicki, Wice-prezeS-
TomasZ 8 B,achOwski, Sekreta1
~Franciszek Witkowskh Skarbnik.
Stanislaw Liczmahski. Dyrektor.
Wladyslaw Lopatka DyreEloE.
AIItoni Hazurk, Dyrektor
ssS STa auTTSSSsnska. b~SHeStorka.
F~anCiszka BieSchke. D~yrektorkA
Dr.. Fr. A. Dulak. Lekarz Naczelny.
Adv. PiOtr p. Mindak, Doradca Prawny.
Eerta c. W~Ojtalewicz. Asyst. Sekr. Gen.
GODTINY BIUROwEi
Biuro Za-zadu Gi0wnego otwarte W
6ri pUwszednie Cd godZ. 9-tej rano do
6-tej wisCzOrem. tw sobote do lei po-
P~n'udniu). Wieczorem. W dni powszed-
7-mej do 9-Iei - " diedziele l swietA
urocZysre, b!urO test zamkniete.
Pre1esn; " pOniedz:alki / piStki vie.
rzorami cd EoSziny T-mej do s-teJ.
WSze.kie kOreSponiencye do Glowns-
90 Prezssa nalszv adresowac:
wOJCIECH +. S0SKA,
1851 w. Division str. Chicago, III.
Sekretarza; W poniedzialki. wtorkL,
srody I cEwartki. WIecZOrami Cd godIi-
ny 7-mej do 9-tei / cd f-szeJ popolu-
dniu c~odziennie. z w~yjatktem soboty, Cd
9-tei 30 l-sZet.
INAE VIZ ~ ~ ~ PASNNA
Cd gOdziay 1-mej do 9-tej wiecZorem.
B~kIadania Opiat. Wszelkie oOiaty do Ka
sy Giownej ~Orzyimuje Kasyer GBwny
pOdcZas godZjn ofiSOwyCh. albo we dnIe
W godzinach oflsOwych, Sekretars &c.
~nerainy.
wszelkie listy nadsy79c>n ale4y m re-
oe Sskretarza GeaeralneSO:
TOMASZ 3. BLACHOWSKI,
Secretary Polish Alma Mater,
I455 w. OlyislOn str. Chicago, III.
FINANSE.
. PrZekaZy bankowe pocxtowS
(checks, money orders etc. nalety wy
Ltaw!aC ma organlzacye:
POLISH ALMA MATER,
4 prZeSyiac pod airssem:
FR. wITKOwSKI,
las W. Division str, ChlcaE0, III.
MACIERZ POLSKA.
Biuro Zarzadu Gi6wnego:
1857 w. Division Utica,
Ma drugIem PIetrEe.
Chicago, III.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-02-26
ozarW
~Ukrai6skiej.
PODR0z W GRUDNIU 1 STYCENIU
POPRZEZ FRONTY Ma UKRAINE.

Gdy W poczatkach grudnia Zr.
%dzienhiki w~arsZawskie zaanonsowa-
iy zetkniecie sic wojsk naszych Q
w~ojSkami Denikina, zmienilem sw0j
~pierwotny plan wyjaZdu ma Ukraine
przez Rumunie, jakkolwiek wszystkie
fOrmalnoSci W konsulacie rumunskim
byly zalatwione i ME zwlekajac juz
ami chwili, udalem sic przez Lublin,
Lw0w, Tarnopol do Podwo}oczysk.
W ~Tarnopolu, gdzie ~nalezaio za}a-
twic ostateCzne formalnOSci wojskO-
NC W sprawio przejScia potr6jnej "a
grody drucianej, kt0ra odgradza Pol
ske Cd bylej CUB. podolskiej, zebrafo
sic mas 5 os6b, jadacych ma teryto-
ryum Denikina, a mianOWicie pOlski
kuryer dyplomatyczny, p. d.. jad4cy
do Odessy, rOtmistrz jazdy polskieJ
p. NJ. Derewojed, %. Kornacki, szwa-
gier bylego ministra Minkiewicza / p.
Nicpokulerzycki, powracaiaCy do
Pfoskirowa 20 r~ocznej nieobecnosct.
70 Zalatwieniu formalnoSci ostatecz-
nych W sprawie przekroczcnia kil&u
zagr0d ~drucianych.
ruszyliSmy 4 PodwOloczysk kOhmi
do PlOskirOwa,
Il. 65 Worst. JechaliSmy ma dw0ch
furmankach "a oplata 20 1000 RIB. cd
OSobr.
Najbardzicj ciekawym mOmcntem
tel picrw2zcj podr6zy ma graaicy STE
r. naszych ~wp'yw6w, bylo
przckroc2cnic Iinil zaSr6d Grucianych.
W odlegloSci kilkusct mctr0w cd
ostatnich chat WO,Oczysk Ciagna sic
W kicrunku piorowym do szoSy, a
vice p0lnucno . HolUiniowym mnlcj
wiccci. w kilkusct mctTOwych Cdste-
pach doSkonale zbUdOwanc 2agrody
d~rucianc, ma szos.c zaS 50 bramy. r0-
wnicA Z drutu koiCIastcGo, PREY hto-
rych stoja nasHc plac0wki kontrolu-
in Drzepu>tEi ma Drzckroc2cnic linii
rrontu, poZa kt6ra ciagnic sic pas neu
tralny okolo 80 Worst, pas belpal-
ski. po~zostajQCy tylko pod "?ickQ O.
patrzno$ci i powaEi pObliSki"j silncI
armii polskicj. Os:atnia DlacOWHa, sto
jaca juz daIckO, ma C2ystcm, Snlegam!
pokrytCm polu, rrzcpatrZyIa poraz o.
statHi naszc dOkumcnty, I HyczQc nam
pomy&lnej podr6iy, a szczeG6lniej ry-
chlego ~powrotu. przcpusciia mas "a
ostatnie LIME drut6w
w krai pclcn nicspod2ianck.
JechaliSmy bowiem wszyscy 2 pre-
konaniem, 10 jcGziemy W kTaj prey
najmnici jake tako uporzadkowany
i ~spokojny. wyprowadzajac nasze
unioski z opinii naszcj praSy war
szawskici. Pod tym wzgledem Spotkal
mas, jak sic poniAcj okale, bardzo
srogi 7aw6d.
Przez Gala droge Cd Podwoioczysk
az do PlOskirowa
ME spotkaliSmy ami iednej plac0wki
ami patroIi dcnikinowSkici.
Pc przybyciu wieczorem do Pioskiro-
wa. rCzlokOwaliSmy sic na skutek "a
prosin p. Derewojeda Stefana " jego
domu, "a co mu ~ninieJszem W imie--
niu caleEo grona serdeczna wdz!ecz-
nose wyra&am.
W Ploskirowie zatrzymaliSmy sic
diva dni, a po zalatwieniu fOrmalno-
sci u wladz denikinowskich, mile to-
warzystwo musialo sic rozwiqzaG,
gdyz drogi sic rozchodziiy.
Mnie droga wypadala Ma zmeryn-
Ike. Winnico. Koziatyn, Fast6w lub
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-02-26

wall bezpodstawny szowinisty--
czny separatyzm, ktory zmiotl-
by mas samych bez Sladu. Spra-
we zas Polska m6glby w tym kra-
ju, gdzie przyjacioi ma dotad -
uczyniG nienawistna i wrOgq.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-02-26

low tel podrozy opisyWa~ liz Dede'
2owiem tylko og0lnie, re tylko dzieki
Iegitymacyi Min. Roln. 1 D. P. udaio
mi sic odbywac podr6a najpierwszy-
mi wojskowymi pociagami i mimo to
podr6z trwa}a 6 dni.
Stacye take, jak
Winnica, A%merynka, Koziatyn byiy
zawaIone wojskiem D%enikina,
zaS miasta chorymi ma tyfus plamisty
galicyjskiemi wojskami (galiczanie),
ktorzy przeszli do Denikina. Osoby
wiarygodne twierdzily. re Winnica
liczy okolo 10000 zolnierzy chorych
ma tyfus, zolnierz zaS, z kt0rym sic
wdalem W rozmowe. a kt6ry W zme-
| rynce naleza} do oddzialu ~wywozQce-
go trupy re szpitali. twierdzil, IL
dziennie re szpitali W amerynce
wywozono 20 zoo trup6w,
posk}adanych jak snoopy ma wozy ma
zmiane Giovanni do wsp0lnych jedno-
dniowych mogi}.
Ia sama straszna ~tragedya wojsk
galicyjskich rozgrywa sic niemal we
~wszyStkich miastach / miastecZkach
Podola rosyjskiego, iak Lityn, Laty-
Cow, DeraAnia. Ploskirow i wiele in
nych.
Zgroza i jakiS ]potworny upior
Boeklinowskiej zarazy wychyla swoj
%obrzydliwy krwawy leb 2 kazdego wa
gonu, 2 kazdej STACEY, T. kazdego po-
koju ~hotelowcgo. Strasznie jest gdzie
kolwiek usiasG, gdyz szarym tiumom
aoldactwa towarzyszy nieodstepnie /
wiernie liczna i ~bardziej wytrWala
armia szarych zyjatek (tj. wszy(, kt6
ra anektujc i obiazi wszystko. Mad
krajem tym zatknieto jakby sztandar
2 napisem: ,,tutaj kr6lcstwo tyfusu
- biada wstepujqcym zwyCiezo-
nym."
o iakiejkolwiek raCyonalnei, zor-
g~anizowaneJ akcyi r~atOWniczej navel
nlowy bye ME moZe. a TO Ola braku
odpowiedniego ~perSona!u, lekarstw'
odpo"iednich ~urzqdzen Dlelizny.
Padaja tedy dziennie hckatomby
ludzi' a sirAs@na Zaraza Szcfzy sic ma
cyWilha IuHhoSc mast ! wis., oOcHo-'
80
dZac / tn ~uTodIaJne |nl"o. A|eOF sic
GStrzcdz Cd 2arazy tytuSu, a rac1ej Cd
wszy tyGoidalnych, poSZcd!cm "a "a
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-02-26

Prad amerykanizacyjny w 10.
5ciele ME jest moving: o lie pre-
jawialby sic on wyraznie szowi--
nistycznemi metodami, n~alezaio-
by sic pred MIN broniG - tam,
jak ma kazdcm innem po!u; ale o
lie Jest szowinizmu pozbawionym
- to Jest on rzeczq %naturalnq /
zrozumiala, jest czastka ogolnego
W tym kraju zycia i poczucia ma
rodowego, Z ktorego my wyjatku
stanowiG ME mozemy. Oszywista
- rozumiemy, piszac to, IL nam w
KoSciele ME zabiorq, nie wydra
naszych tradycyjnych umiloWah,
DO toby wlasnie szowinizmem by
io-ze CIV prad amerykanizacyjny
ograniczy sic do jakichs pewnych
ogolnych Wskazan | sposo0oW po-
stepowania - raczej adminiStra-
Icyjnych, ME w sama treSc s&uzby
Bozej wchodzacych. OF - nieled-
vie, jak jest obecnie. Zmiany /
poszerzenia wszelkie systemu a
merykanizacyjnego w kosciele
musialyby bye bardzo rozwaznie,
ostroznie wprowadzane, gdyz
spowodowa6by mogfy wiele zie-
go i nieobliczone sprowadzAyby
nieszczeScia, jake re Ii wielu, jak
mp. II mas uczucia religijnc iaczq
sic SLIME Z tradycyami cdsetlct-
niemi, ktorych odebranie identy =
fikowanoby nieledwie L wydar--
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-02-26
MACIERZ POLSKA.

fest organlzacya iaczaca mlodzle5 pol.
ska obo!ga plcI W pracaCh naukowych'
patryotycznych I b~ratniej pomocy dlA
pOdniesienia ducha moraiao$ci l dobro-
bytu " spOiecze6stwie. a ~sZczegolnis
miedzv m{odzieza poIska. Motna zapi-
saS sic ma pOSmiertne Cd lat "a DO As;
ma cziouk6w StowarZyszonych beg o.
~EranicZeniS wieku.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-02-26

takie znane So i tn i W Ojczyznie
Latwo W takiej dziedzinie, wybit
ME uczuciowej, grac ma sentymen
tach ludzkichl JeSliby sic Poczelr
po~dniecaG uczuciowo, a tenden-
cyjnie podkopywaG wladze bisku
pow t%utejszych, prawnych ADM
nistrator6w naszych wielkich MA
Jatkow koscielnych, jesliby sig
podminowywalo autorytet wladzy
koScielnej- to Cd tego krok JUL
tylko w jedna strong do utraty
owych majatkow, dorobk6w ser,
decznych naszej tn polwieczne.
piracy, a w druga - do zatraty ME
wiadomo jak mnogich zastep6w
dusz, gdyby jacyS ambitni, a pre-
wrotni i niesumienni agitatorzy
PREY tel okazyi oderwac je zecllcie
Il Cd WARY prawdziwej. Re prawda
So te siowa nasze-prawdq niestc-
ty bardzo pewna i groznq-otrzy-
mujemy wfaSnie dow6d w chwili,
gdy niniejszy artykuf kreSlimy.
Oto nadeslano nam wczoraj ia
kaS ,,Uchwale Synodu Polsko IA
tolickiego" w Hamtramck, Mich,
ma kt6rym to ,,synodzie" - gro
madka jakichS wywolaIic6w i O.
derwaiIcow postanowila sobic O.
5raG cos w rodzaju ,,bisku?a" ma
rodowego.... Jedncm slowcm-
move niezaleznictwo! Mato byIo
dotychczaaowcj kompromitacyi
Noztowskich, KarnihSkich, Hodu-
row - dofacza sic do Mich - kto?
Oslawiony Y. Mazur znany do
brzc w Chicago!... TAX Jest:
lego 10 powoIano ia ,,biskupa-c-
.GEta' tel ,,czarncj owCzarni'. 49,.
Przcpow;adalismy to tcmu panu.
Ow ..c,G,lt' - to mlodziE nicdo-
warzony ! nicdouczony, cz!owieN
bcz charaktcru, bcz skrupu}ow,
story w Chicago poZo>tawii pc
sobic pamict zwyclajncgo naciq-
Gacza, popclnii caly szcrCg nic-
uczciwosci, "a kt6rc wyNIuczony
zostaf Z acchi-dyccczyi tutcjszcj
W0wc2as zaczQi sobic jahQs SEX
te, czy COS podubnCgo organ;zo--
wac pod Detroit j tcraz sic tam
gromadzic giupcdw pscudobisku-
penn zrChit kazaf. \ - czy wiccic,
jakim jest jcdcn L g!ownych ar
gumcntow, Ga kt0rych robi sic
tcgo ,biskupa narodowcSo"? Otto
- cbrona ludu polskicgo pred
biskupami rZymskimi, ktOr2v tn
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-02-26
Z Text R~edakcyjnej.

zeby sic tu naszych separatystov
postepowanie rozniio moralnie OF
postepowania separatystow zy
dowskich w Polsce! Ergo-nale
zy nam amerykanizacye przyjae-
jake nieunikniona konsekwencyt
emigracyi do Ameryh. Ameryka'
nizacya ia to ME renegacya, tc
ME zaparcie sic jezyika - obycza'
ju tradycyi, WARY Ojcow; owszen
ideologia polska talk pieknie, tax
}atwo godzi sic Z ideologiq
amerykaiiska, il ME wyklucza sic
one, a uzupelniajq i toleruja, jak
bodaj drugiego przykladu znalezt
trudno ma swiecie!
-
Take wyg}aszajac poglqdy -
takie wskazania dajqc spoleczeh--
stwu naszemu, temu przySzlemu
tn Pozostajacemu, przcstrzegamy
pred szowinizmem jak najpowa-
zniej - pred szowinizmem pol
skim. Bo szoWinizm - czy pru-
ski, czy amerykahski, czy polski,
= to wszystko jedno: moralnie
one siebie godne ! wartc 20 r6wni,
ZawiSc ~wywofujc n:enawiSt, a
Szowinizm nasz sprowadzicby
mogi ma mas reakcye - do pcwne-
60 stopnia nawet uzaS2dnionq.
Powiemy, reakcye szowinizmu a
merykanskicgo, body sic tn pred
naszym scparatyzmcm bronic
chciano i musiano azc6y mic
doswiadczyt Z nam kIopot0w po-
dobnych, jak to bylo Z Nicmcami
czaSu wojny. Naodwr6t przyst?p-
nose nasza, racyonalna i godziwa
amerykanizacya dobrowolna.
przyjecie Z amerykanizmu wszcl-
kicgo pierwiastka godziwego.
szlachetneso ryclio przckona
AmcryNan0w, Il mic trzcba mas
przymuszat. nj Z prusNa gwaicij,
&c maj2 W mas Zyczl;wy zywio},
Przyjaznic wSpo}dzialajqcy; zro-
zumicjq, &c L tahim lywlo}cm VIA
Snic Pc ~dObrcmu, pc bratcrsku
zyska sic najwieccj, tcdy costa
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-02-26
SzoWinIzm w KOSCiele

A teraz jeszcze siowo o prze--
n;esieni, szowinizmdw narodo-
wyci ma teren religijay, o czem
OBJ. p. bardzo trafne kreSli uwa-
gi We wzmiankowanym powyzej
artykulc:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-02-26
Z Rozwazan Anne
rykaniza cyjnych.
Przestroga pred Szo-
Winizmem.

Ma innem miejscu dzisiejszego
numeru drukujemy ~nadesiany
nam z proSba 0 zamieszczenie ar
tykuf lob. n. L. Piotrowskiego)
pod naIpisem: YPrawda i Spra-
wiedliwoscia! Przestroga pred
sDowinizmem polskim!' Artykul
wart przeczytania, uwagi i zasta-
nowienia sic mad MIN spo&ecznego.
My re swej strony zaznaczyc mu-
s;my, IL wywody w MIN zawarte
- podpfsujemy w ca}ej osnowie,
wszelks i'm przyznajac racye, a ia
giowniejsze ich momenty - pra-
gneliStny podkreSleniami naszemi
skr1pic Czytelnikow bacznoSc i
wywrzec wrazenie s~ilniejszc.
w artykule omawianym -
Szczegolniej waznemi wydaja sic
lam dwic kweStye zasadnicze. Il
mianowicie - kwestya szowini-
zmu poiskiego, pred ktorym pre-
strzega sic najpowazniej. !oraz -
zamiar zreflektowania wpfywo--
czynnikow polSkich, duchO-
wienstwa i prasy, IL nader niebez-
pieczna jest rzecza i grozna w mai
wyzszym stopniu - Podsycanie
umySlne niecheci rasowych ma
tie owego szowinizmu narodowe-
go w KoScielc, W sprawach re-
l;gijnych. Ola lcpszego jeszcze
podkre5lania tych dwu kwcstyi,
ma kt6re poslady naszego kontry-
bucnta podzielamy w caicj osnO-
vie. oraz ola zaakcentowania
przestrog. kt6re pragnelibySmy
7ozpowszechnic tax - by MAZDA
lei dotariy i najlepszy wywariy
skutek, pragniemy tn sprawom O.
wynn jes2cze i Cd sicbic uwag pa
re po5wiecic.
Kto czyta uwaznie nasze Pisno,
kto wmySla sic W to, co czyta -
przypomni ME trudno, il o RE
each szowinizmu pisaliSmy ME
jednokrotnie i pisujemy razporaz
przy kazdej nadarzajacej sic spo-
DIS nasuwa sic nam o.
dopelnienia naszych Poglq-
W tel kwestyi moze z Odmien-
nego nieco punktu widzenia:
Zawsze sic pisafo najczeSciej
sic pisaio o szowinizmach obcych
wzgledem mas, dis chcemy rec
nieco o szowinizmie naszym -
w~zgledem obcych. Najjasniej til
ulatwi porozumienie - n%ajprost--
sza zasada: ME Gym drugiemu, co
tobie ME milo! Me odnoS sic do
tax, jak ME cheese, by do
sic odnoszono: Powolat sic
nam tn trzeba ma wszystko, coSmy
pisali W dlugim cylltu artykuttw
o amerykanizacyi! Pierwsi i do
tad jedyni w Po.oni; stawijiSmy
sprawe te tax, jak MKT jej dotQd
ME zdeiiniowal, ME poja}, czy ME
wyrazil - moze ME mial odWagi
wyrazic! Utrzymujemy: Ameryla
nizacya ME Jest rzecza AMI fla,
ami zdrozna - Jest procesem mai
zupefniej n~atrralnym | Jake TAXI
musi bye uznana i Przyjeta. Me
tyiko myjej pod!egamy, ale wszy
soy do kraju tego przybywajary,
kt6rzy w MIN zostat clrcq, czy mu-
sza. Trzeba sic Z tenn pogodzic.
My many obecnie mice bedzie-
my - niczem ME skrepowane pra
wo wyboru, dane ma ~zlrpeinie ro-
wno-wartoSciowych szansach: je-
Sii chcemy wracaG do Polski -
wracajmyz; dbywatelstwa anne
rytkahskiego nj caiej Ameryki nam
ma staiy powr6t ME potrzeba. Ale
jeSli chcemy, czy zmuszenl Ieste-
Smy pozostaG W lynn kraju, tedy
stand the consequences" - mu-
shiny skutki logiczne tel decyzyi
wzisc ma siebIe, ma rodziny, ma
dzieci nssze i pokolenia nastepne,
w takim spraw ukiadzie musimy
sic przystosowaG do kraiu i marc
du tutejszego, Me mozemy 20
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-02-26

Metowie Stanu USzedzie sgd-
dzajq sic ID sddniu, &c HUSi iSt-
nice zjednOcsOna, niesdteSHG 1
s0RoESQdRG PoLSkd.
- WOODROW Wilson.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-02-26

Tyle - co do kwestyi szowi--
narodowego IL mas, kt6-
~ m6glby bye nam przeszkodq
zgubnq We wlaSciwem pojeciu i
podjeciu racyonalnej amerykani--
zacyi.