davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Martinsburg W Va evening journal. [volume] (Martinsburg, W. Va.) 1913-1920, 1920-04-23
DIR. CONRAD'S

Mrs. Merle Cox's class OF the
Lutheran Sunday School will hold
an exchange Saturday afternoon at
the old c. of C. room. Cakes, pies,
rolls. bread. candies, etc. will be
sold. LIP 1t
Martinsburg W Va evening journal. [volume] (Martinsburg, W. Va.) 1913-1920, 1920-04-23
HAT SALE

See these hats in the window to
be sold on Thursday. Friday and
Saturday for 1929. Talk about
values.
]. j. NEWBERRY e. CO,
Banks Bros. old stnnd.
All LIP st.
Martinsburg W Va evening journal. [volume] (Martinsburg, W. Va.) 1913-1920, 1920-04-23
HAD HAIL STORM

Winchester and vicinity was Wis
tied by quite a hail storm during
the night.
Martinsburg W Va evening journal. [volume] (Martinsburg, W. Va.) 1913-1920, 1920-04-23
HUMAN HAIR GOODS
EXTRA SPECIALS for SATURDAY

In finest quality triple wavy swift
ches, value today $500. Selling
Saturday at the very special low
price of $3.50 and $3.S5.
Sprinkled gray triple switches.
value today $500. Selling Saturday
at $3.50 and $500. Fancy combs
and pins. Human hair cap nets, 2
for 25c.
DR.. CONRAD'S
Marniello Massage, Hairdressing.
Shampoo, Manicure and Chiropody
Parlors. 231 w. King Street.
4 % Up 1t
Martinsburg W Va evening journal. [volume] (Martinsburg, W. Va.) 1913-1920, 1920-04-23

Sensational values in
Mems and Boys Suits,
Shoes and Furnishings at
the Administrators Sale.
Up 1t THE HUB.
Martinsburg W Va evening journal. [volume] (Martinsburg, W. Va.) 1913-1920, 1920-04-23

FOR SALE-Three Burner Gas
Plate. in perfect condition. Apply
Mr.. Fiery-Journal office. Up 2t
Martinsburg W Va evening journal. [volume] (Martinsburg, W. Va.) 1913-1920, 1920-04-23

FOR RENT-Two offices first
floor. centrally located, on w. King
st. Address X, this office. LIP 1t
Martinsburg W Va evening journal. [volume] (Martinsburg, W. Va.) 1913-1920, 1920-04-23

Don't miss this Admins
tratrix Sale of Mems and
Boys Suits and Shoes at
your own price.
Up 1t The HUB.
Martinsburg W Va evening journal. [volume] (Martinsburg, W. Va.) 1913-1920, 1920-04-23
EASTERN coNvocATIoN,

The Eastern Convocation of the
Episcopal Church OF the Diocese of
West Virginia will meet in Romney
on May II. IL IL.
Martinsburg W Va evening journal. [volume] (Martinsburg, W. Va.) 1913-1920, 1920-04-23
SUBSCRIBE

For this paper and pay q
cents every two weeks
TODAY'S NEWS FIRST
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-09
w MURACH
PANGERMANIZMU.
(Korespondencya warszawskiego
,.KuVyera Porannego.")
DR.. \. Brzeg pISzc:


Crudziadz, W styczniu, 1920:
Blekitna wstega Wis}y piynie
Szerokiem pasmem IL BRAN To-
runia. W perspektywie wezbra-
mel nieco W dniach ostatnich kro
lowej REX pobskich. tkwi lyle
majeStatu / piekna, a czaru ma
sci rzece Il stop warowni forum
>kiej, dodajq te Z czerwonej &C.
c}y stare. polskjch czasow jeSz-
cze siegajqce injury obronnc, kto-
re ogromnym pierScieniem ota-
czaja caiy grod. Tuz Z prawego
brzegu p~oczynajq sic te malow-
nicze bramy zamkowe, te szczQt
XII twierdzy dawnej zbrOjne W
strzelnice obronne, ktore w zakat
kach ulicy Zamkowej / Baszt"-
wei okazuja ciekawe szczatki
-uin jakiegoS dawniejszego Fam
czvska, budowanego z grubego
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-09
Z REWlNDYKACYI ZIEM POLSKICH.

kamienia j wielkich
hryi kamiennych, przyPominala-
.cych ksztaitem i sposobem budo-
WV stare zamki Sredniowiecza.
Poza ia LIMA starych murow
miejskich, dawnej twierdzy pol
skiej mad Vista, ciagna sic po-
tworne forty nowoczesnej twier-
DIV torunskiej pochodzenia ME-
mieckiego, za{ozone ola MEM
czyzny Cd wschodu, wyPosazone
pierwszorzednie kazamaty ola ar
tyleryi ciezkiej, obronnej, ealy
system fortyfikacyi polowych
twierdzy, zalozonej ma wiclkq
skale mad b~rzegami Wisiy.
ZaS o 7 mil Cd Torunia ma poi
noe. wzdluz biegu Wisiy. wzno-
81 sic druga WaroWnla, poteZna
swa linia nowoczesnych fortoW,
druga straz mad Vista Marchii
Wschodniej pred nawalq wScho
du.
Grudziadz jest to potezna sortc
ca. luz W pierwszych poczqtkach
Swego i]stnienia o~dgrywa} wlcl-
kQ role, gdy zaiozony przez Bo-
lesIawa Smiaiego, poczcm NADIA
nv wraz ,ziemia cheiminSka W
I. 122S Krzyzakom, illegal usta-
wicznym napadom Prusakow, po
czem juz Pc bitwie pod Grun--
Walden byl zdobywany PREF
Jagieiie ma Krzyzakach.
Bedqc obozem warownym W
panstwie polskiem. przcchodzi}
Grudziqdz walk &c Szwedami.
byi szturmem zdobyty przcz Lit
bomirskicgo W r. 1850, il mia~to
Gale poszlo w6wczas L dymCm,
a Cd czasu picrwSzcgo rozh'o
ri Polski - cd I772 r, po-
w<taje " Grudziqdzu potclma
twierdza. przcz I,rydcryka II,
iundowana. " nicj broni sic W
1907 L powodzcnicm przcz sic
dem micsiecy przcciwko irancu-
zom general prusNi de Courb;e-
re.
\ ia forpoczta nadwiSIanska
Gcrmanii ma wSchodzic zostaje Il
mocnione potem nowoCzcSnic. -
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-09
WIADOM0$CI z PRASY kRAJ0WEJ.

no 2 powiatu Ostroleckicgo otrzyma NJ
SIC woisko z naszych rak.
Zydom ME podOba sic to odbicranie i'm
ich spekulacyi / w%ypieranie Il naSz"S'
przemys1u / handlu, BIO gdy ma Ma1n
rach starosta powiatu K~Qlnehskicso "a
bruaii i'm handful domokraznego ura
zcni lynn zakazcm majQ jechaf ~
skarga ma pana staroIte do Warszawy.
Tymcascm pozadanem jest. by ""
wszystkichr starCstwach wydallc hyty
takiez same rozpOrzadzenia. zydzi b"'
WIEN handlarze roznOSza po wsiactl
r6ilac choroby. Il czesto wypatrujq ja-
kieSo kto ma kOnia i jake zamki....
Jednem sfOwem ma kresach, ia Fo'
graniczach Polski i " calym kraju tcp-
my. alcdhmy i Obrachujmy dobrzc ~
idUwska ..robote". Przyjdzie cZaS re nam
sic tc w~iadUlnoSci przydadza.
NJ. Il.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-09

Polak0W. W ciagu ostatniego pol
wiecza ulcgfo pOtcznej germanl
zacyi, skoro dis M 10000 lrd-
noSci Niemcy stanowiQ so pro,
cent mieszkanc0w, a Polacy lud.
nosci taiej tylko czeSc plata.
Takicm MISREPRESENTATION
grozi Polscc nawaia pruska take
by}y jcdnak owoce pangcrmani-
zacyi pruskicj dzieki wszelkim
komisyom acknowledgement i in
tnym ustawom kagancowym.
Ale dis niebczpicczehstwo nj
nelo. Ma bastyonach twierdz mad
wiSlahskich pruSactwa wznOszq
sic icstony I soSniny i powicwajq
bialo = czerwonc sztandary,
Sen kontur0w krzyzackich e
sprusaczcniu Pomorza rozwjal
sic be- $ladu. Spelnilo sic cd
wiccznc marzenie Polakow Prns
Kr6lcwSkich / Kaszilb0W: po-,
Vial mad mini skrzydiamj wet
nosci srebrny ptak ojczyzny wy
zwoIoncj. Matka z~martwyclr-
wstala po dlugim Snie grobuNuI:
do swcj piersi syny swc tax daW
no straconc.
\ pc .wSzclkich twicrdzach o.
brony krzylackiei kroczQ "
tryumiir na>zr miudc, dziarSkic
pulki. jadq ma koniach smukli Il,
lani L lahcami . hjalo-amaram
towych proporcach, Il ludHoSj
tych twicrdz szal2je L rado>ci
cntuzyazmu, obrzuca voj$Na po.
sh.c pckami kwiccja i VIOLA &ron:
ko W unicsjcni":
ME bcdz:c ricmicc odtQd n'uI
nam W Iwar.. nj d1icc; nam ger
mani}"
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-09
OTWARClE WIELKIECO TE-
ATRU POLSKIEGO W PO-
ZNANIU.

Dotych,lasoNy tcalr r'om.ccki VI
Pozn4niu. z~budUwany hu*ztcm pre-
Szlo = mi!i,H0w m1rck przcE byly
Rad pruski miasto v cclu szcrzcnj,
gcrmanizacyi nd zicmiach pol. kich,
przesIadl obecnio LA ~wIaSnolt poll
ska. Odtad We wspaUiaiym gmachG
2ago%yiIa polEka sztuka, kt0ra pol
pyuskicm p~QnOnanicm " skromnym
budynku pr.Watnym SosciIa i I"dWi"
cierpia-a byi&. OtwarCic uror2yste
nowego t"utru ]pul>kicgo odby'o sic
pare tyGuini tcmu u~roczystym
obchodem " icatrlc, ~ kt6rcm
w2iely udliai pr2cdStawiUcie wiadh
Lolsklch, jrk Minister S"ydH. min
Stcr kul,ury i sZ,uNf Przcsychi, 80
neral &~"lsnicli Graz artySci i litGr!-
CT. Obscene rrzem6wieni" wyg'osiI
y. ~yrezydent miaSta Drweski, dalcj
pocta M~akuSzynski. zuany literal
WI. Rabski, senior artySr6w polS%ich
K~otarbinski i iUni. Odczytano takzo
adresy = ~licznych n.'ytucyi nauki
sztuki.
Nastepuie odbyio sic przyjecie =
zlotei sui ratuaza, il wieczorcm ia
no nicsmiprtclna oprre narod9"4
.,Halkc".
Il Chazyi - pia2e ,.Kar. Pozn.':
w gmachu. kt6ry ~ZbudowanO dLa
znieprawionej politykq germaniH&cyj
ma sztuki niemieckiej. kt6ry obok
zamku mial bye dumnym pomnikicm
n~ajezdniczcj kultuty germahSkiej, L
kt6rcgo siowo polskie byl0 wyklu-
cone. zubrzmiala wcZoraj po raH
pierwszy dzwieIzna jak sp:z uroczy-
sta, ~kr0lewska nova.
Mkt zapewne ME opart sic giebU-
kiemu w~zrus2eniu, gdy wkraczat "
progi nowego przybytku sztuki pol
skiej, Szczeg0lnie ME ten, ola kto
rego 20 raz picrwszy podwoje PREY
bytku sic otwieraly. Bylo przeciez
niestety wielu takich, kt0rzy "a
czas6w ~niemieckicll, mimo wyraz-
nvch nakaZ6w goGnOSci- narodOweJ
do tegO teatru ucz: szczall. Czynlll
10 przewaHnie chyikiem i pOkryJomu'
BIO opinia narOGcwa siusznie pietno-
wala tych, co W ten spos6b lekcewa-
ayIi CLOS sumienia zbiorowego. Ale
CT. kt6rzy zda!a om!jal. wyniosty
gmach dop6ki byl siedziba obceJ'
narzuconei nam kultury SHY i PIE
SCH kt6rzv stokroG w>leli W sta
rvm, 'malym. skromnym teatrzyku
polskim sIucha@ dawiek0w OJczy-
stych. ,niz uaywat chotby imponuja-
cych wystawa widvwisk obcych -
ci wcaoeaf 2 podniesionem czolem
duma w sercu wchodzili do piekneSo
p~rzybytku. fg-szczacego ju@ sztuke
polska, narcdowa".
lie teatr. kt6ry mat siuzyt MEM
czeniu. kiedy$ bedzie polskim' to sic
naturalnie h~akatystom ME Sniio. -
Atoli tax bywa,' re chop strzela' 4
Pan Bog kule nosi.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-09

Reklama Jest podstawa hcznJcn
przedsiebiorstw amerykahskich, wiec
1 przemysiowiec polski do6rze 1obi,
jeaeli stale reklamowac bedzie sw0j
ipteres W DZIENNIKU CHICAGO.
SKIM.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-09
~Zydowsko-
Niemiecki.
zydOHska RObOta ma KreSaCb
i POgraniCzaChc
CKoreSpondcncya Polski Ijcdnoczonej)

Cd dawna plyna do reIakcyi naSzej
glossy Il krcS0w. i pOGranicza, USkar%aJl
&c sic ma mikczcmnQ robOte zydOwSkl,
DIS s~trcSzczamy jr i pUdajcmy 10 VIA
domoSci "g6lu.
Tydzi neutrality-suspicious. wziCli sig
| G<tro na krrSnch do wymySlania na
naSZ rad. ChcieliScic POlSki - m0wll
zyttzi -. Ito piaGcic tcraz pGdatki !
idlcic do wojSka, ,.awajcic ZboAc. fur
manki. piaccic Sctki marCk IA buty
Ii I. p. TAX m6wia ci SZpicdZy nicmicc-
cy. ktGrzy chra dis imic PolsHi znicsia-
Wiz. OplEH wSzCzCpiG nirufnoSC do
Swrgo r2udu prawUwiiym Obywatcl0m
PUl>ki. Wmawiaja oni W cicmny lul,
~ dz~iSiriSzci bictlZie i dr0hyAnic winicn
tylko uaSz rad :; M iarmarkach, "
Sklcpach / %karCzmach Hydzi wSzczynajl
L luIzmi rozm0wC i pouCzajQ ich 4
tenn. jak TO bylo porzadnie IN NiemrL
i iak 60 jest lie tcraz, kicdy ,,chcicli'
Scic POISki'.
Oh dawicn dHwna lydzi z OhSzaru
posranic2nCgo zajmOwali sic prZcmyl-
nirtwcm. Micli oni ma to rome ..Stacyr
I>Elady dla korirnbandy "rIz dziC$iItki
s"tki prZcmyiuik1w. kt6rHy miCraH
nara2cnirm Ayria wClrowali mWcami d,
! Pms. Mirli trI prescriptions od lame
Suhir. Strair pogr@Arirhmr. kt6rr. niciyl'
H.. H. ME prZ,,zl,adzaly. ale same 20
mO.iy przunr"wadziiy Zaw>zr IN hcZ
! p~ircznp drug,. lie iowarGw. jcdwahiu
hcrhaty. trmt6w +. p. rHr'zy pre-
! chrtlzii" ul NicmrGw. il" koni ukra
dIiouu "a~pCrlnrZum prZCprowadH"n;
do Pru$. Il ilr zarohili zyIHi M tym "a
bromiouym nludlu. | dis PrHcmytni
ry. p~r@rwaImir Iydz!. II na nicSzrzr$ri'
u;rhi6rHy wy"mIui naSi hra"ia, Wy
, uoSzY Il I'ul>';i raIr kuSzr .iaj. p"icj'
~>luniny w<aynlhr TO udrlaja Nicmcom
/ ~ pru>hicj %srrumi" II S~pCCyalni urHr
dnjcy do prEyimGWania tyrh ]pakumk6v
II Pul>ki. ki6rc zaraz wySyia.ia do Der
! lima. \ rzy my<Iicic. IL II NiCmrdw jos
TAXI "iGd iHk II mas: POminn d}u"6u
| kuntr! bu"yjn ch. dhajp oni d"brzc
! ~wujr Holalki. Ccutmar k~artkOwr"o IT,
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-09

4 ~
! dnie cd miasta ma w~zgorzaclI
Stremoczynskich wznosza Pfu'-
sacy wielkie forty obronne. T..
wv. twierdza Courbiere dominu~
je bastyonami obronnymi mad
GAIA okolica, ivory ona Z Tort
MEM, Chelmem i Trzewem ca
"a rinie twierdz nadwislanskich.
bedacych drugp linia forteczn9
obrony 'Berlina.
Spozyia sic tn W tych twier-
dzach rozpaSana buta pruskiego
junkicrstwa. Przez blisko potto-
"a wieku trzyma}o prusactwo
swa twarda stope ma tel odwiecz
ME polskiej ziemi. ~stosujac
wszystkic melody barbarzynskIcj
eksterminacyi, byle usunqc zy-~
wioi polski L tych ostoi MEM
czyzny, W twierdzach / garnizo-
mach szukajqcy pomocy przcc1w
siIe narodowej polskiej ludno--
Sci. O zniemczeniu ludnoSci
wiejSkiej, otaczajaccj zwar--
tym pier5cieniem te twierdze pru
sactwa mic byio mowy. Caly wy
slick niemicckiej racyi stanu dq
zy} do ~zniemczcnia tych oSrod-
kow przemyslowo = fabrycznycf,
do ekSpanzyi w tych twicrdzach
krzvzackich. ktorc miaiy sig STAG
~podstawq gcrmanizmu Pomona.
! OTTO po l4S latach nicwoli pru
skici zicmia ChClminska, wraI z
caIcm Pomorzcm powraca ma lc-
no Macicrzv. Wojna przcgrana
zadaia druzgocacy clos pangcr-
maniStycznej politycc pruSk'el,
kt0rcj wyznawcv W Scjmic pru-
skim ME wahali sic twicrdzlt, IL
IudnoSt zaboru pruskicgo, +"
Nrusacy. m0wiqcy polskim jely-
klein.
Coz zostaio 7 togo poNo,tu
nicmclyzny. ktory stara} sic m
gwaIt przemalowac ma hoior pru
Ski bia}o-amarantowc godia to-
runskic ! grudziqdzkic2
20 lat temu Z balkonu otaro-
Iytnego ratuszu ~torunskiego VIII
helm OStatui wyglosii swq picrw
Sza move do ludnoSCi Torunla,
W ktorej cynicznic propaganda
haste ..au>rotten", rzuca} picrw
szy zarzewic gwaitu ! nicnaNis''
" piers Iudno5ci wSiuchancj "
pv>za}kowaic siowa kajzcra.
\ OTTO pc $50 latach nicwoli ia
tym samem balkonic, tonQcym "
ziclcni / zdobnym " godia i en-
blcmaty wolncj Rzcczypospolitci
polskicj. w6dz armii pomor~Nirl
jcden L najlepszych syn6w o.
czyzny. gen. Halter VITA Iud--
nose warowni pruskiej, te lud-
roSt CO ,,scnpcr iidelis' >niEa
przcz lyle lat swoj patryotyczny
sen powrotu ma ojczyzny lono.
Pierzchnqi be- Sladu uporny
koSzmar pruskieso najCzdzcy
wypadIa I reki bron junkicrskim
..raubroitterom". zgrzytajqo re
z|o5ci zebami, z}orzcczQc / kIa~
twy rzucajac nienawiSci, music
Ii odejSG Z tych twicrdz nadw;-
SIanskich ku swym odwiecznym
sadybom ~prusk'm.
Alc gdy por0wna sic forum Z
; Grudziadzem widzi sic ctapy "a
lcwu pruskicgo barbarzynstwa
ia ziemiacl polskich. Torun po-
}ozony nieomal IL granic Kr6le-
silva majacy W wielomilowynl
promieniu ludnoSt rdzennie pol
ska. illegal bardzo powolnic ger
~manizacyi, opieraf sic twardo "a
kusom krzyzackim. piclegnowaf
myGl narodowa, ME p~rzestawat
zyc pelnem lyciem narodowem,
Jake wrzalo W dzielnicy wielko-
polskiej. tysiqcznemi wez!ami
zwiazany byi I 1ywym organic
mem Polslii. staf czujnie ma stra-
zy swej rolskosci, swego zycla
narodowego.
Grudziqdz miasto wojewodh
twa Cheiminskiego i pomorskic-
$1,000
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-12-17
Przeniesien;e zwlok s.p.
Stanislawa Szwajkarta.

Wczoraj, dnia logo BIN. ma
cmentarzu p, W. Sw. Wojciecha
przeniesiono zwfoki sp. Stanisla-
wa Szwajkarta, Redaktora nasze-
go Pisma, z miejsca tymczaso-
wego spoczynku ma wiasnq ,,lote"
.rodziny Szwajkartow, ktora dla
niej zakupit zarzad ,.Dziennika
Chicagoskiego' przez pamiec ma
zaslugi $p. Stanislawa, poIolone
ola naszego Pisma. Lota ia znaj,
duje sic w novel,, piekncj czeSci
cmentarza-niedaleko budynku
administracyjnego: ,.lota" jest
wiclkq ma kilkanascie grobow; ma
Srodku jej wzniesiono rowniez
kosztem ,,Dziennika" naszego
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-12-17
MAJ Idasy Do Piracy
Obowiazhem kazdej zony zwra-
cac uwage ma wyglad mega
idacego do piracy.

Czy MAJ PAM, gdy udaje sic do
swojej dziennej piracy, ma przy-
Jenny wyglad? Czy jest W do
hrym humorze, albo tez nieprzy-
jennie sic czuje, zgryzliwy, go
tow. do k}otni?
Kazda iona, jake matka i go
spodyni domu, powinna baczyc i
to nader uwaznie, ma wyglad swe-
go MEGA. Jezeli tylko pokaza sic
symphony, jak zaznaczylismy
powyzej, jezeli wyglada jakby mu
COS brakowaio, to pewna rzecz,
zolsdek jego ME w porzadku. A
Ivy zapobiegnac jakim, moze o vie
lie bardziej powazniejszym skut-
kom, trzeba sic postarac o zabez-
pieczenie przeciw nagromadzeniu
uieczystoSci w systemic, ktore to
nieczystoSci sprowadzaia ow ziy
wyglad, ziy humor i wogole ME
chec do wszystkiego. Kazda wiec
dobra iona Wilma zaraz, bez zwlo
HI jednego dnia, zaopatrzyc sic W
butefke Kalwaryjskiego Wilma
Leczniczego, i W ten sposob "a
oezpieczy MEGA cd jednej Z tych
.hor6b, jake sprowadza ely Aol9-
iek. Kalwayjskie Vino Leczni-
re oczySci system cd wszelkich
szkodliwych nalecialoSci i dopro-
wadzi do tego, re zoiadek pocz-
7ie dzialac prawidiowo i natural
aie, co Jest niezbednym warun-
klein zdrowia.
CENA BUTELKI $50.
Do nabycia W APtekach, u ma
szych Agentow, hub wprost cd
Eabrykantow:
D. WRoBLEWSKI & co.
1870 Ave. c., New York, Dept. K
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-12-17

wielki i ozdobny nagrobek Z po-
pielatego marmuru: przedstawla
on spory zlom glazu Z tabllc9
ma napisy ii CORY krzyz, pre-
pleciony girlandq kwiecia; nagro-
bek robi wrazenie skromne, lecz
1ieftne i powazne. Wczoraj -
nowy ten gr6b i pomnik poswie-
eli zarzadca naszego Pisma, X,
Franciszek Gordon, C. R. W obe-
cnosci rodziny Szwajkartow, oraz
przedstawicieli Rcdakcyi, ADM
nistracyi i Drukarni "Dzienn'ka
Chicagoskiego." Modlitwq o spo-
k6j duszy Zmarlego, przejet2
wapomnicniami pc MIN, zakoh-
czy}a sic skromna, lccz plekn4
ceremonial.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-12-17

blikanow, Wolal Wilson przezyG
wlasna popularnoSc wSrod roda-
kow, wolal narazic sic ma Snyder,
silva i napaScie, ma inwektywy j
~insynuacye = a ME p~oswiecil
niczego Z umilowanej idei. - To
- powiadamy wiecej jest, nii
w danej sprawie zrobi} ktokol-
wiekbqdz inny.
Ma u~derzajqcy - jasny i SWEET
ny dowod, IL SWAT mimo wszy
stko - uznaje wielkoSc zasiugi
Wilsona ola sprawy pokoju, re
ponad uprzedzenia mafostkowe
lokalne - przyznaje sic mu pc,
wszechnie przewodnie w tel spra-
vie stanOWiSko - stafo sic zbie.
gicm okolicznoSci, bardzo ola u
stepujqcego prezydcnta znamien'
nym, IL W chwili tel, prawie, gdy
swe oredzie ostatnie wygiaszai W
Kongresie - doniesiono o PREY.
znaniu mu Z najznakomitszej w
$wiecie, miedzynarodowej funda-,
cyl Nobla - nagrody najzaszczyt
niejszej - "a zasiusi w owejze
sprawie wlaSnie - zaslugi oko}O
utrwalcnia Pokoju wSrod ludlow
Przyznaniem tel nagrody "a
granica uprzedzila Ameryke W Il,
znaniu wiclkich zaslug Wilsona.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-12-17

niezawodnie wypowie W spos6b
TAXI, re go ME zagiusza wrzaski
politykierow i smiechy Snyder
cow. w tel ksiazce ~pozostanle je-
20 idea-dla Ameryki i ola swia.
ia caiego, pozostanie-jako jeden
2 najtrwalszych dorobkow ludz-
kosci i jedna z najcentiic zycIl
zdobyczy wielkiej jej wojny.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-12-17

Niestety - jak rzeklismy Mkt
W ojczyznie prorokiem: zazwy-
czaj talk bywa, IL pc smierci do
piero uprzytamniaja sobie wspo}-
czesni ogrom straty, ktorego ME
widzieli, gdy indywidualnosc, O.
srom ow uosabiajaca, zyla jesz-
cze wSrod mich: po zgonie dopie'
70 stawiaja pomniki, pisa ksiegi
o MIN i w niesmiertelnych go "a
liczaja...
Powiadamy uderzajaca to
jest rzecz, jak sic zbiegfy VIA
Snie - owo uznanie zagranicy z
zapoznaniem we w}asnej ojczy'
znie... JesteSmy pewni, il Will
son, choc dis jest schorowany
rnuzony i wiekiem juz ~pochylo'
ny, ME ugnie sic pod brzeinienlen1
przykroSci, kt6re go tax bardzo
niezasluzenie spotykaja w jegc
wlasnym kraju i Cd pofowy jego
wfasnych, nierozumnie uprzedzo,
nych rodak6w. Odejdzie on w "a
cisze zycia prywatnego, zamilknie
i zcichnic i w droge tn juz niko-
mu ME wejdzie: zamysla poswie-
ciG sic piracy naukowo = historycz-
nej - chce pisat wojny Swiato-
wei historye i udzia}u W niej A
meryki - tam sic w tel ksiazce
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-12-17
DO MACIERZY
POLSKlEJ
Wstepujq WszUscy
DO Wstepne Jest Wolne, a
Podatki Najnizsze!

Kazdy ina Tub slyszal o Macierzy
PolSkiej i wielu z naszych najwybit-
niejszych ludzi nalezy do Macserzy
Polskiej. Gas juz, aiebys rowniez
sic zapisal.
1gioS sic po aplikacye do biura
Zarzadu Glownego, pod mr.. 1857 W.
Division utica, lub pisz albo telefo-
nuj Monroe 1903, a splikaeye przy-
slemy.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-12-17
Z Text Redakcyjnej

ME ola zasady zwalczaja go / po-
mniejszyc, ponizyt go usiiuj2. l.
mic Wilsona dfugo i z~aszczytnle
W czci potomnoSci przetrwa wszel
kie obecne komeraze i intrygi,
dokola spraw wzmiankowanych
tn snute - BIO ponad owe npsie
gfosy" faktem jest, ME dajacym
sic zaprzeczyc i przez cafy SWAT
uznanym, IL tax, jak Ameryka
cdegraia .pierwszorzedna role W
dziele skonczenia zwycieskiego
wojny, tax Wilson odegraE role
,pierwszorzedna w sprawie zawar,
cia pokoju, ulozenia jego warun-
Ikow i p~oiozenia podwalin pod
trwala pacyfikacye miedzynaro-,
dowa - w Lidze Ludlow.
Przemilczajqc sprawy owe Wi
son postqpii I taktem - ktorego
HE wykazuja, ma ktory zdobyt
sic ME umieli nigdy / ME umiej2
dis - jego Przeciwnicy: on ME
chciai wzbudzac rozdzwiekow, HI
zamieszek a gdy go o upor o.
sobisty p%omieniaja ogolnie dial
dowod abnegacyi wiasnego ia,
= przemilczajac. PozostawiI
Isprawy owe nastepcom do zalat-
vienna: ujrzy SWAT, czy s~zczeSli,
VISA beda mieli w tenn reke Cd !
n!cyatora.
Jedno jest tax Pewnem i sill
mem, re zadne tego ME wzrusza,
ME umniejsza wycieczki polity--
kierskie: Wilson ola sprawy po-
koju zrobii i poSwiecil ogromnie
wiele, zrobii i poSwiecit wiecej
niz ktokolwiek inny W Swiecie.
On - daf inicyatywe - dawal
ia po kilkakroc, on mimo zawody
Ii niepowodzenia razporaz probo-
wal nawiazac uklady pokojowc
wSrod samego najbardziej rozsza-
laiego odmetu wojny, on - jak
rzekliSmy - p~rzyczynii sic bez-
poSrednio do wojny tel zakoicze-
MIA / do pokoju zawarcia, on jest
.jednym z tworcow Ligi Ludlow,
co w swej idei, w SVEN zalozeniu
.podana jest - jake mozliwe
wszystkich wojen raz ma zawsze
zakoiczenie; a ola aprobowania
.spraw tych w Stanach Zjednoczo-
nych, ola pozyskania i'm takiej pc
tegi moralnej i politycznej - ia
ka jest poparcie i wspoidziaianie
nwaszej Republiki - Wilson po-
Swiecii wszystko, co miaf mai
drozszego, mianowicic - poSwie-
Gil wysoka wiasna popularnoSc W
tym kraju i narazii sic ma to, re
sic ona zamieniia w owo odwro-
Genie sic Cd hasef Wilsona, do
minujacych w Rampant prezyden
cyalnej pc stronie demokratycz--
nej, jakiego byliSmy Swiadkami
w listopadowym sukcesie repu-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-12-17
0 Wilsona Pre-
mIlczenie.

Ostatnie oredzie . prezydenta
Wilsona, przesiane do Kongresu
Stanow Zjedn. pred niewielu
dniami - jest zarazem bodaj i
ostatnim oficyalnym, publicznie
wypowiedzianym dokumentem
koiczacego urzedowanie oSmiole-
trie prezydenta. Niektore Z pism
republikanskich, ME umiejace sic
zdobyc nj ma chwile powagi i
przyzwoitego .o~dnoszenia sic do
Przeciwnika - nawet gdy tym
przeciwnikiem jest najwyzszy
kraju urzednil, czlowiek tel mia
ry i tych zasiug co Wilson,
- szydza z niego, a oredzie jegp
Eva ,,labedzim Spiewem", uraga-
lac, il w dokumencie omawianym
prezydent poniechaf w zupeino-
sci wzmiankowania spraw, kt6re
go przecie najsilniej interesuja, a
rlianowicie kwestyi pokoju, po-
twierdzenia i aprobowania Przez
Stany Zjedn. - traktatu pokojo-
wego. oraz przystapienia naszego
do Ligi Ludlow. Pytaja - cze-
muz to O tych takich zywotnych
sprawach, wciaz ME zalatwio-
nych, PREF. Wilson w oredziu
SVEN przemilczai!.. Przypomi-
ma sic waika o chorym lwie, kto-
rego uszanowali wszyscy, a kop-
nal go brudnem kopytem tylko -
- osiol!...
Pocozby Wilson miai o kwe-
styach owych wspominac w o.
statniem SVEN oredziu? Wszak-
re vie dobrze - zdaje sobie
sprawe z tego kraj cay, IL ME
mialoby to nj znaczenia, nj skut-
ku zadnego zgola! Czyz jedynie
na to, by sprawit republikanom
pociecke z dworowania sobie mad
b~ezsilnoScia prezydenta, Tub by
uietaktownym piSmidhom repu--
'blikanskim dawac tematy do no.
wych szyderstw i uragowisk:...
Wilson racye miai, il pomin2i
rzeczy owe doniosie w omawia-
nym dokumencie. SWAT caiy vie,
jaka jest jego opinia o Mich i ia
opinia ma znaczenie niezawodne,
tax tn, jak bynajmniej ME jest
lekcewazona "a granica, choc
Wilson ,,labedzi Spiew" wySpic-
wax, choc z urzedu ustepuje i do
zycia prywatnego schodzi.
Mkt ME jest w swej ojczyznie
prorokiem" - tax i z Wilsonem:
lekce go biora i ceniq tn, ale czci
go i czcic bedzie SWAT; Z pewno-
scia tez jego powaga, jego zna-
genie zacmi i zciszy gfosy pu-
stych jego krytykow i Przeciw-
nik6w, co ola prywaty przecie-