Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-02-16
Sad Wojenny.
Powiesc z czasow Napoleonskich.
Napisal
Ad. Am. KosiIisli.
AID. Am. Kosihski.

lO OoSNAo ASS NSA-3 ~
szerowac do Pampeluny, a wypoczawszy kika ty-
godni W tenn mieScie, wr6ciG do Francyi, a nawet
do oiczyzny. PewnoSG blizkiego ~ujrzenia lubych
stron rodzinnych, powitania pc dfugieJ roztace
przyjaci6, znajomych i krewnych, ME wybiJafa
~przeciez radoScia ma naszych twarzach; wszyscy
bylismy ponurzy, ma3omowni, oburzeni nawet.
Wazny powod by} do tego.
Brak}o nam jednego z oficerow, podporuczni-
ka, w~yborowego szwadronu jazdy, ktory lubo cd
u64tora roku dopiero towarzyszem byi naszym, "a
ciagnawszy sic do wojska przeciez Szlachetnem
postepowanem wszystkich pozyska& Serca, a Cd
waga i dzielnoscia w boju odznacza& sic chlubnie.
Cd dw6ch tygodni zaS, w}aSnie cd czasu odebrania
pomyslnej wiadomoSci powrotu do ~ojczystej zie-
mi, zniki on z Fuentos, ma4ej wioski, W ktorej
puIk moi cd niejakiego czasu sta} obozem.
Jaki pow6d byf znikniecia, pojac mkt ME
lm6gi; lubiany pehiac obowiazki adjutanta pu{ko-
wego, mia4 kwatere wiaSnie obok mel OpuSciw-
szy ia, zadnego ME zostawi} Sladu naglego wyjaz-
du. Wszystko W niej p~ozostaio ma miejscu, picnic
dry nawet z SODA ME wziat, a jak ut~rzymywano
i odziezy ME zmieni}, wychodzac pc raz ostatni.
w pojedynku ME zgina1 tez, z zadnym BOWEN z
koleg6w h~onorowego ME mia} ~zajScia, a chocby
mia}, ME by}o powodu tajemnicy, poJedynki bo-
WIEN, jak to powszechnie wiadoma kazdemu, ME
tyIko dozwolone byiy w armii, ale nawet zacheca-
ne pob}azaniem.
Me MONA by}o take wnioskowaG, ably mix
niecia powodem byli mieszkancy Pueblo, zeby zdra
da lub zemsta byfy przynioS&y zgon mfodzlanoWl.
J~akkolwiek juz wtedy mieSzkancy cafeJ Hlsz-
panii oburzeni byli niesprawiedliwemi / nlepoll-
tycznemi Napoleona postepkami, uwlezlenem kro-
Ia Ferdynanda VII, narzuceniem Jozefa (brata
Napoleona), zmianami rzadu, ktore chociaz madre
j korzystne, do wyobrazen i usposobienia miesz-
kanc6w ~p6iwyspu ME daily sic zastosowac. Dotad
przeciez zarieta i mOrdercza ME wybuchfa WoJna
z narodem, co sic sta}o dopiero rok p6znieJ. o.
brzmi geni"sz j szcze$ci nieOdStepne ~cesarza, byt'
nose jego w Hiszpanii, utrzymywaiy ma wodzy
najSmielsze umys}y; walczyc z MIN, z zWyclezca
po4owy Europy, zdawaio sic niepodobienstWem.
w kilkunastu dniach wszakze rozproSzyf sto-ty-
sieczna armie hiszpanska przez ~dzielnych i zdat-
nych ienerai6w dowodzona, p~rzeszedf niezdobyte
dotad wazowy Samosierra i bez dobycia prawie
szabli opanowa} stolice kraju, Madryt.
Ot6z w tym czasie, ~jeSzcze wSzystko by&o w
Hiszpanii spokojnem; w Odleglyca tylko Stronach
Andaluzyi i Leonu, tu}ali sic Blanca, PalatoX l
Castannos re szczatkami zwalczonej armii. W zdo-
bytych prowincyach mieszkancy ulegli nam, Jezell
niechetnie to z koniecznoSci; o krwaWych poWsta-
mach, zdradzieckich mordach, slychaC wcale ME
by}o. Pomimo to, jak najbaczniejsze zarz9dzlfem
sledztwo, nietylko w Pueblo ale w okolcy,
uwiezi}em nawet kilka podejrzanych Osob a roz-
~jatrzony daremnem poszukiwaniem, gotowa}em
sic do innych gwa1towniejszych Srodk6W, gdy mad
biegi pocztowy wysianiec z Barcelony z listen Ia
ginionego oficera do mnie a~dresoWanym.
go, 4o-o 40 nr1yEOo1o Wy polOScj p7ytpIOI-
kom. NieszczeShwy zapewniaf w MIN, re byf zdrow
i wolny, re bez czyjej badz porady i wmieszania sic
ob6z porzuci4, re do tego przewaznie sk}Oni}y go
pobudki; upraSzaf zatem, abym sledztWo zaWleslf
i wszelkie Wywiadywania porzuct, poWzlaf
BOWEN slime postanowienie ~zostania ma zaWsze w
Hiszpanii. Reszta listu zapeiniona byfa czczemi O.
swiadczeniami ola mnie S~zacunku, lekka WymoW-
ka ~dziwnego postepku i tenn p%odobna gadanina;
lecz jake by{y pobudki zmuszajace go do pozosta-
MIA Hiszpanii, jake obowiazKi, o kt6rych wspom
nia}, ME wyjaSnif mi s}owem.
List oburzy} mnie, zamiast u%spokoic, czyllz
bowiem podporucznik ME przyznawa1 sic W MIN
do haniebnego zbiegostwa? A zbiegostwo oficera
ME by}oz planaa ola pu1ku ca}ego, co movie, ola
armii. Dotad ME by1o tego ~przykiadu; co vice po-
vie jenera} korpusu, co Napoleon? BIO czyliz PREY
padek ten ujdzie jego wiadorloSci? Nadto z OF
Gem porucznika znalem sic dobrze, odda} on mi
syna pod szczeg6lna opieke, Swiecie ia obiecywa-
lem, swiecie pragna}em d~ope}nic. Powinnosc ma
kazywa}a o zbiegostwie syna zdac wyzszej VIA
dry rapport. Mialem-ze hanba skalac siwe w}osy
poczciwego starca, skalac rod jego, jeden z tych
kt6remi sic szczyci nasza historya, kt6rego INA
komite czyny w~ypisane ma jej kazdej STRONGLY.
Przykre istotnie byio mole po}ozenie.
Tv1zion zaten wahalnm sic ca}V. tVdZien ca
{y oczekiwa}em ma powr6t nieszczesliwego, a przy-
najmniej ma jake jego dalsze objasnienia Tub wy
m6wki, nadaremnie. Nastepnego dnia, jak rzek}em
mielSmy odmaszerowaG do Pampeluny; cesarz
bez zawodu sam zarzadzi przeglad pu@ku, ~jeneraf