davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-15
Zdobycze Katolicy-
Emu we Francyi.

Katolicy we Francyi powracaja do
swoich praw. Stronnictwa: Action
~liberale', postepowi i konserwatySci,
zdecydowani ~zwolennicy wolnoSci re
ligii, stanowia dis nailiczniejszy Cd
lam Izby.
P~olityczny upadek k~atolicyzmu we
Francyi datuje sic cd T. 1877. Pc
woynie roku 1901 zyskali oni So
bic niezwykla popularncSt W calym
kraju przez swoja opozycye wzgle-
dem Cesarstwa i przez niespozyte "a
slugi. jake W owym ,strasznym
roku" poloayli ksieaa i czionkowle
wszystkich zakon6w okolo dobra o.
g6lneso. Zgromadzenie Narod. W Dor
deaux bylo w6wczas przewaznie ka
tolickie i monarchistyczne. Mimo to
iednak ME zdolaio ono sprowadzic
monarchii. ami zjednac ogolu spoie-
czenstwa francuskiego ola idei VOL
noSci religii. Dlaczego? Odsylamy W
tym wzgledzie czytelnika pc szczego
" do ksiazki o. Lacenet'a p. t. ,,ko-
sci6{ we Francyi "a ~trzeciej rzeczy-
pospolitej". Miedzy innemi bedzie
sic tam MONA dowiedziec, re nieje-
den z dobrych lekarzy, ktorzy chcie-
Ii zaslepiouym katolikom rzucit snop
swiatia ma przyczyne ich nieszcze--
scia, spotkai sic z zarzutem herezyi'
ba, nawet apostaZyi.
Bezwatpienia cd tego czasu idea
wolnosci reiigii miala tam wielu wro
gov: miaIa ich zreszta wszedzie !
zawsze. P%odobnie, jak inne dobre
nasiona, ma tym PADDLE p}aczu, ME
wschodzi ono, ME doirzewa i ME u
macnia sic samo przez sic. Me w
starcza ogiaszac. il wolnosc religii
jest prawem, ably ia nam natych-
misst przyniesiono, jak dojrzaly O.
voc, ma ~srebrnej taey. Trzeoa j.
zdobyc i piInowae jej bacznie. lynn
czasem k~atolicy francuscy pozwoli-
Ii sobie to prawo odebrae. Me bra
klo i'm nigdy odwagl. ami, tembar-
dziej. zdolnoSci. Me brakio i'm r6-
wnies gorliwych biskupow, Esiezy.
rozplomienionyeh duchem Ofary.
znakomityeh publieystow " par
lamsncis - nisporownanych Eapas-
nik6w I m6wc6w. Mimo 20 wsrystko
poezawszy Cd r. 1877 swObody kato-
licyEmu w. Francyi pcezynaia sic
krussyt. jsk Sksla, dra&Ona prSez IA
le mora. Bkapy tego meczehstWa
trvajs dotsd " ~powsSeehnej panic
ei. Eiedy p. Combes przyioiyl Sic
kicrs do paIa, kledy zakony ro-
pisrEeaiy sic szlsIami wygrania, sa-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-15
powoianie W DO
ityce Pokoju.

w jednem q londynskich pism an
giekkich EnalezliSmy niedawno zaj.-
mujacy artykul Annatola Leroy Beau
lieu na temat prasy - jake propa--
gatorki, jake dwight spraw Swiato-
wego Fokoju.
TArafne pogiady, W artykule owym
zawarte, strcscimy poniiej, przyjmu-
jac je "a temat do Uwag dzisiej-
szych.
Rozleglosc wplywu prasy dzisiej--
sci - jake czynnika pierwszorDed--
nei donioslosci W sprawach polityki
swiatowej, znalazia dosadne omowie-
ME w allokucyi Sir E. Grey'a, H.
gielskiego ministra spraw zewnetrZ-
nych, wygfoszonej ma kongresie mic
dzynarodowym zurnalist6w, odbytym
pred paru m~iesiacami W Londynie.
Przem6wienie owo wspOmina z UNA
MEM wymieniony wyiej autor -
Leroy Beaulieu, a biorac wywody
zpakomitego dyplomaty angielskiego
Ia punkt wyjsoa wiasDego artykulu.
- pisze, jak nastepuje:
n
" przemowie swei Sir Edward
Grey apelowai do prasy Swfata Gale
co, przez jej acknowledged
przedstawicfeli, zgromadzonych ma
Kongresie, - ably reka W reke praco-
wala tai prasa z dyplomatami swych
paistw i narodow poszczeg0lnych ola
utrwalenia teraz Pc wOjnie Swiato--
wei - pokoju swiatowego. M6wca
wskazywal z nadzwyczajna trafnOscia,
a W spos6b ~niezwykle dosadny, Z
JENNIE wpfywy, wZajemne ma sic Od-
dzialywanie prasy ma dyplomacye |
diplomacy na prase, Oraz pietnowai
bez zastrzezeh i ~wzgled6w owych po-
lityk6w, Co to ignoruja gtosy czaso-
pism powaanych, miarodajnych, sta
n~owjacych prawdziwy wyraz opinii
p~ublicznej - opinfi narOdu, - co
waia sic ME liczyG z tym giOsem. a
lego kierownikow - wyrazicieli, pra-
wddwych Sternik6w Opinii publicz--
nej uwa1aja "a. dyletant6w ma
punkcie spraw pOlitycznych.
Taxi pogiad ma kwestye Omawianq
u polityka par excellence jakim
jest W pe@ni tych slow Sir f. Grey
jest nietylko mamiennym i miarodaj-
nym sadem, jest uznaniem, jest Przy-
kladem / nauka Ola innych pOlityk0w.
Iecz nadto poglad 6w ma pierwszo-
rzedne donioSie Z~naczenie ~SpOleczni-
cze.
Prasa 81 dis istotnie i tw0rca i
sluga opini publicznej, a uznanie,
iej roll przewodniej W dzialaniach j
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-15
Zalotona 1897 roku.
MACIERZ POLSKA.
4 MONROE 1903.
zARZAD GhOWNY.


Ks. Franciszek Gordon. Moderator.
ks A A. Klowo. Wice-Moderator.
Wojclech F. Soska, OreZes.
Antonlna Baranowska. Wice-preZeskA.
Wojclech Menkicki, Wice-prezes.
Tomasz s. Blachowski. SekretaTL
Franciszek witkOwski. SNarbniS.
Stanisiaw LicZmahSki, DyrektoE.
Wladyslaw Lopatka. DyreEtor.
AitOni Mazurk, Dyrektor.
Is3kadya SSska Dy5s&tSrSa
FrancisZka BieSchke, D~yrektorkA.
Or. Fr. A. Dulak. Lekarz SacZelny.
Adv. Piotr p. Mtndak. Doradca Prawny.
Berta c. wojtalewicz. AsySt. Sekr. Gen.
GODZINE BIUROwE;
Biuro Zarzadu Gl6wneSO otwarte "
dni powszsdnie cd GodZ. s-tei rsno do
s-tej wieczorem. Nv sobote DO lei po-
poludniu). Wieczorem, ~ dni powszed-
ME z wyjackiem Soboty)), Cd godztny
7-nej DO 9-tej. W diedziels ! swista
uroczyste. biuro test zsmknIete.
PreEesRI " p~ouiedZialki i pistki VILE
ezOrami cd sodziny T-mej do S-tej.
Wszelkie correspondence do Giowne-
60 Prezesa nalezy adresowac:
wOJCIECH L. SOSNA.
1855 w. Division str, Chicago, III.
Sekretarzai W pon!edziaikt. wtorkL
srody i CZWartki. WiecZorami cd godZl-
ny 7-nei do 9-tei / Cd l-szej popo3u-
dniu c~Odziennie, z wyjatkiem soboty. Cd
9-tej do 1-szet.
S~knrbnikn: We wtorki. Srody I platkl
Cd gOdziny 1-mei do s-tej wieczorem.
J~kiadania OPlnt. Wszelkie oplaty do K1-
sy Gl6wnej przyjmuje Kasyer G0wny
podczas godZin oftsowych. slbo we dnie
W godz'nach ofisowych, SekretarE &C.
n%eralny.
Wszelkie llsty nadsylae nalezy IA re-
cs ~Sekretarza G~eneraInegO:
TOMASZ \. BLACHOWSkI.
Secretary Polish Alma Mater,
1885 w. Division str. Chicago, III.
FINANSE.
PrZekaZy bankowe pocZtows
(checks, money orders etc.) nalezy wy
BtawiaS ma OrSaniZacye:
POLISH ALMA MATER,
4 prZesylac pod adreSem:
FIR. wITKOwSKl,
I455 W. Division str, Chlcag0. Ill
MACIERZ POLSKA.
Biuro Zarzadu Gl0wnego:
l455-57 w. Division Utica,
Ma druEiem PIetrEe.
Chicago, Ill.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-15

zycie dzieciece, kreSle tie siowa
najserdeczniejszej podzieki i
wdziecznoSci.
Ably zaznajomit Gala polska O.
pinie z Wasza wspaniaia dziatal
noScia, w~spoirzedna do akcyi A
merykanskiej Administracyi Ra-
tunkowej ma obszaraeh Polski, 20
zwoIi,em sobie ogiosic publicznie
tckst niniejszego listu.
Wasz oddany.
Minister Zdrowia Publicznego.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-15
DO WIADOMOSCI.

wSSystkIch IatereSant6w najuPrHei-
naici prOSimy o PrEestrzeganie Psniz-
Szych wskaE0Weki
Biura AdminiStracyi naSEeJ otwarte
- przeE dEieh caiy cd sOd7iny sImeS
zrana do 1880 Uieczorem - CO dnAa' Z
wyJatkiem nIedEieI 1 Suiat OboUt9ku-
iacych.
HarzRdca PiSma naszesO przyjmu1e
Interesantoyv co dRia W GODLINACh
POPOLUDNIOWYCH cd 2-Stej do o-teJ
- wyjatkienl Hobot
Redakcya dIa interesant6w twartn
fest TYLKO w GODZINACH PORAN
NYCH, Old GODZINE IO:3O DO GoDzl-
NY 1I.30; pO POludniu tylkO In spec5-
aIna umOTR.
re~1pt0vy TYLK6 Pc GODZINIE 1O-teJ
PRED POLUDNIEM.
UpraSEn sic, wsEelkie spraUy z
eva Ealntwiae, o lie moknoSci PISEu-
ME DO na kOnwersacye dfuEie ME ma
- czasu. fyIkO W sprawach sscseEol-
nfeiszeI uaRi Osobistych, Tub ME dnJa-
cxch sic safatwie Euie&le - drOER ko-
- proSimy JaTSie sic oso-
bIscie, z~nchOuuJac m w~SEled1ie, ne o.
kolo EodEiny II-teJ Hamyknmy gazette
yTsxyscy naJbardEiej jesteSmy Utedy
KoreSpondentow uprnsEamy stanO-
eco. aby pISali CZGTELNlE - ATRA-
MENTEM, LUB Ma ME-
zBYT SCISLINIE 4 TYLhO Ma JE-
DNF.J STRONIE PAPIERU.
.IeSIi utwOry jakiekOluiek ME maJS
no ogfOsHOne, pOchiania je - koss
rsdakcyIny; JeSli P~okadnne ~ do sUro-
a. NJ raHie ME oEfOSEenin, naieHy 70
xS-yTlAZNIE ZAzNACSSC 4 lAb4CzfC
zyACZEK PoCZTOWY Ma zWRoTNA
PRZESYLhE.
Z.snyeh kOmunIknt6w do OEGOszenia
ME nnleEy prEeEylae ma kartach Cd
Grxtyeh: ZADNYCH TEE ME PRz1J-
SIirJE sic KOMUNIKACYT TELEFo-
NICINYCH - chyba " wyJRtkowyeh
-nadkacht r0wnleR oEiosEea, dotyeze-
r,rh t~owarzystu, t~elefOnieHnie ME
prxyJmuJemy.
eu OwtoaueR W Aantinistrneyt 4 tam ste
,lrwi Eurneae hhleSy.
PodnfrkownsiA - WsEELkIEc re-
s..s1. REzOLUCNE POLL
TYTzNE g. y. naIeAS Do DEisss osae-
ssea-
Ng.xeUkIe koresPoasescye, sawaaae-
wl~nfa 4. .. susEe Pseptsase -
--l.rn saE~sakie@ -ras q aaress1 81
1900 h~nluaieaayeh, fus PssPisaayeA
s.r.~slngkfrm. atbe uresNctc stsweM
E.-1trts - keHuntkacrL NJ kores-
1870 aie EasaieaRcssmg.
st.nowrEs nte sEfasH~wy
set w~yctecsek. les -ptkei-
49,. ADzANfCh "
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-15

tolicy Caiego Swiata, mowili, IL tan
Galej bye ME mole, re nastapi reak-
eva, a ma ekscesach zle2o wyrosnie
dobro. Tymczasem ujrzano co inne-
go: podwoila sic furya sekciarstwa.
W T. 1914 zakony ME mialy juz
wolnoSci nauk; Mkt ME Smia& pre-
mawiac W Izbie o nawiazanius stosun
k6w Z Watykanem ami tez upomi--
nae sic o prawa ola KoSciola we Fran
Cyl. Opinia publicznar Obojetna ma
wlasne cierpienia, PREY kazdej spo-
sobnoSci zdawala sic odwracaG cd
swoich %obronc6w, ktorych lamenty
byly glosem wolajacego ma pus0czy.
Zjawiska tego ME ti6maczy wcale
ami sal szatanski, ami sekciarstwo
masoneryi W kraju, gdzie tradycye
katolickie zazywaja dotad wielkiej
powagi u wiekszoSci obywateli /
gdzie slodycz rasy Iagodzi najostrzej
SEE starcia opinii. LudnoSc Paryza
Jest bardziej katolicka. W religij-
mem tego slowa znaczeniu, niz lud-
nose wielkich miast belgijskich. -
Rzecz dziwna, do jakiego stopnia
masonerya przez lat trzydzieSci po-
trafi}a panowae mad opinia / gneblc
katolik6w.
P. Ferdynand Neuray, redaktor
brukseIskiej LA Nation Beige, Ia
ciekawioay, jak powiada, tym feno-
menem, zasiegnaf zdania jednego z
n~aibardziej ,,Swiatiych i apostol-
skich" biskup6w Francyi.
,,PoszliSmy droga faiszywa -
objaSnil dostojnik Koscioia. - ME
w~alczyIiSmy tax, iak W dzisiejszych
czasach nalezaIo walczyt, azeby ivy
cieayc. Serca byfy gorace, piomien-
ne. peine najczystszego ognia, lecz
m6zg zawi6di: ME patrzylismy jas
no ma rzeczy. z najlepszemi inten-
cyami. sadzac, il tego wymaga dobro
dusz. mieszaliSmy sic do spraw, W
kt6rych nasza interwencye niechet-
ME widziala rosnaca z dnia na dIien
liczba wsp6lobyw&eli w~ierzacych'
Kiedy stronictwa politycEne, wspie-
rane naszym kaplahskim wpfyWem'
pocEely sic staczac 20 pochyiosci'
ME umielismy i'm prEeszkodzic. -
Przeciwpie, nasIe zabdegi, ably len
odwieEc Cd zlego. sprowadEify GEM
ste Z ich stroEy. zapewne, ME jest
to piekna karta W ich dIieisch; ale
ludzie 50 lud&mi.
TAX smutne doSwiadczenie otWar-
10 nam oczy. I otto juE wieceI, niz
2rzez lat dLiesiec. kler francuski O.
EranicIa sic wyiacznie do piracy, ia
Ia Chystus Tskagal apostolom mad
brzsgiem teziora GeneSaret pc cudo-
WYNN ryb poiowie. Odtad oddajemy
sic polowowi dusz. Bogobojny, goh-
Hwy. dobroczynny i w~yksztaleony
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-15
MA WOLNA CHWILE.

kler Zjednywa sobie powazanie sfcr
intelektualnych i ogolna sympatye.
Wkroczyi eaten ma dobra droge. -
w niedalekiej przyszloSci zbierzemY
plouy obfite. Skoro kaplani i kato-
Icy ~zdobeda sobie paine pierwszen-
silva ma poiu nauki, dobroczynnoSci
/ tolerancyi, katolicyzm uzyska po-
wage u wszystkich. Czy wiecie, kogo
sic najbardziej obawiam, proszac
Boga o biogosiawiehstwo ola dol
rzewajacych owoc6w? Me lekam sic
wcale wrog6w, lecz fanatyk6w i war
choi6w, co pchaja mas do wojny ME
tylko niedowiarstwem, ale take Z
toierancya. Jeden z tych pan6w cd
sze&ciu mfesiecy nastaje ma mnie, a.
zebym usunal Q dyecezyi, jezeli ME
oficyalnie, to ukradkiem, wszystkie
dzienniki, kt6re ME przyznaja sic
otwarcie do katolicyzmu. Wszelako
ME sadie, by kazdy dziennik byl
siewca religii. Il chwila, gdy prasa
religie u~szanuje, jest n dobra W
moich oczach.
,,zarzucaja nam katolikom, jako-
by wzgledy religjtle zabijaly W mas
mi}osG ojczyzny. Szaleni! Naszym
Swietym obowiazkiem sluzyG Fran
cyl GAIA dusza i bez zastrzeze6. Cd
pierwszej chwili wotny kler francu-
ski stanowi}, re TAX powiem, kosciec
naszej obrony narodowej, s}u5ac,
walczac, uprawiajac ziemie i zbiera-
JAG plouy W okolicach, wyludnionycn
przez mobilizacye. Me robi} tez lad
mel r6znicy miedzy dobrymi a z}ymi
parafianami. Trzebaby zwatpiG o
sprawiedliwoSci Boskiej / o inteligen
cyl czlowieka, aIeby przypuszczac, IL
ia praca poz~ostanie bez nagrody. Me
spodziewsmy sic. by kler nawr6cil
pred czasem dusze, g'uche dotych-
czas ma slowo Bofe 1 Siepe ma swia-
Ito z nieba. Tuszymy jednak. ie u
da sic nam mocs p~oswiecenIa roz-
prosIy6 mgle uprzedzeh. Pragniemy
zjednae sobie pos'uch ziomk6w, a
COS mi sreps1e. ie przynajmniej do
poiowy batalla w~yyTana".
Me trzeba IA to wiele fantazyt,
ateby z p~owyiszych slow Francuza
wytworEyG sobie piekny obraz mo-
ralnego E~wyciestwa, jskiem sic dZr
STAT poszczycie mole tryumfujacy
Kosei6 We Francyi. Doirzalo ono ME
ma wysokoSciach parlamentarnej po-
iityki. lecz, jak slusznie stwierdzi'
W czasie wojny ieden z francuskich
publicyst6w, W znojnym i krwia o.
ciekIym rowie strzeleckim, gdzie ka-
plan byi dla narodu wszystkiem: o.
bronca, spowiednikiem i zastepca
Boga prey Naisw. Ofierze. e.
(,,Glos Narodu').
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-15
PoIski0 MiniSterStWO zdrOWia
PubIiCznegO DzQkuje Wy
dziaIOWi RdrOdOWeMu,
(Komunikat Urzedu Prasowo-In
formacyjnego Wydziaiu N. P.)

Cd Min~isterstwa Zdrowia Pub
liczncgo W Warszawic otrzymal
Wydziai Narodowy Polski pismo
nastepujqcc:
Ministerstwo Zdrowia Publiczne-
No. 1873.
Warszawa, dnia s. grudnia, 1919.
Do Wydziafu Narodowego
Polskiego w Amerycc,
2159 Pierce ave, Chicago, III.
w imieniu Rzeczypospolitej
Polskiej i Pahstwowego komite-
tn Pomocy Dzieciom, ktorego
jcstem przcwodniczacym, IMAM
zaszczyt przes}ac Wydzia}oWl
Narodowemu PolSkiemu nastepu
jace podziekowanie Z uprzej1n9
proSba o zakomunikowanie togo
pisma wszyetkim czlonkom Wa
szej organizacyi:
Pan w. P. Fuller, przewodni-
czacy Misyi do Polski (Amery-
kanska Administracya Ratunko-
wa, Fundusz ola dzieci europej-
skich), poinformowai mic, jak
szczodrze Amcrykanska Admin
stracya Ratunkowa obdarzona by
Ia przcz Wasza Instytucye. kt6ra
przyczynia sic W ten spos6b do
spelnienia tTudnych jej zadai "
Europe.
Ministerstwo Zdrowia Public
ncgo ! Panstwowy Komitet Po-
mocy Dzieciom. kierujacy akcya
zvwienia dzieci W Polsce zapasa-
mi otrzymywanymi "a PoSredni-
ctwem Amerykan'Nej Admin
stracyi Ratunkowcj doskonale
zdaje sobie sprawe Z pieknego
dzieta, jake doIonuje Wydzial
Narodowy Polski W Amcryce, pc
pierajac Fundusz ola dzieci eu-
ropejskich. Walka z MEDIA ubo-
gich dzieci. giodnych i zle odzia-
nvch, ktore w zastraszaiacy spo-
sob wymierajq W naszym kraju,
wymaga wiclkich ofiar, ma jake
niestcty ME moze sic zdobyc lud-
nose ckonomicznie zrujnowancgo
kraju.
Ma wiadomo5t zatem. re Pol
ska zawdziecza VAN n~iejcdno
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-15
EKREDAKCYJNEJ.

interesach polityki miedzynarodowej,
skupiajacej w sobie caloksztait wszel.
kich bieiacych kwestyi rozwojowych
poszczeg6lnych pahstw i narod6w -
jest wybitna cecha demokratyZacyi
pOIityki, jest dowodem postepu SWEET
nego, W wojnie minionej zdobytego,
samejze idei acknowledgement: daw-.
niej polityke robAy jednostki poteine,
robili ja monarchowie | ich ministro-
vie, dziS poIityka ZawiSIa W ~znacznej
mierZe cd wolf, giOsu - opinii spo.
Ieczncj, Co tei SAM juz wiasnie przy-
Snaja politycy.
Dziejowy przegIad trzech ostatnich
g~eneracyi ludzkich jest dowodnym o.
brazem mOcarnego rO1woju wpiyw6w
prasy ma sprawe pokoju, a ~jeszcze le-
piej powiedZmy - ma sprawe wojny.
Uczucia, usposobienia, nastroje / sem
tymenty tych ludlow, kt6re w czaso-
kresie tym byly W wojne zawiklane,
albo tel zbyt blisko z mia zetknely sic
z jej kleSkami i NEUTRALITY-SUSPICIOUS.
mi, uczucia owe byly w kaadym wy
padku SLIME poruszane, p~odniecane
przez glossy prasy Odnosnych KRAKOW
i ludlow, n sprawiedliwOSG prZyZnaG
kaze, re we wielu razach prasa Ia
cielko zawinila wlaSnie przez podbu-
rzanie i rozplomienienie owyCh wo-
,jowniczych sentyment6w poSrod mas
ludowych M rzecz rozmaitych intere-
sow prywatnych. Nieraz kiedy prasa
take wIaSnie podnosiia motywy, o.
sIaniala je i opromieniala plOmienia-
mi zapalu patryotyczncgo, a jednak
dzisiaj wiemy - histOrya dale M to
dowody, &c byla wtedy gazeta niczen
wieoej - jak tylko narzedzicm, Ere.
cznie uzytem, Tub wyzyskanem przez
.jakaS grupe czy partye, wotny pra-
snaca, albO zgola cZynnikiem wysfu.
guiacym sic Swiadomie takiei partly.
Wiadomq tel chyba az nadtO Jest
rzecza fakt, il pewne rzady panstw
rozmaitych nieraz usilowaiy i umia-
~ wpiywa6 skutecznie ia rrase kra-
iowa i gdy tylkO potrzcbowaty, umia.
" zawsze wzbudzic potrzebne Ola
swei polityki sentymenty W narodzie
- ME lima drogq prDecie - jcnO
wlaSnie irzez prasc, kt6re Odpowied.
Mo w0wcZas ~naStrajanO, subwenCyo-
nowano etc. Niekt6re rzady posluSi-
waiy 1 ~posiuguja sic teraz ~jcszczc pc.
wnymi wplywowymi dZiennikami,
skoro idzie mp. o to, ably uwaSe ogotu
Odwr0cic oil przebiegu spraw krajo-
wych: wGwczas wicc S]kier0wuiq tc
uwage PREY pOmocy gazet ma ro2mai-
to kwestye zaSraniczne. J~askrawym
przykladem takieGo ciagicgo nadu2y-
wanna prasy 4 .iei wpiywIw hyla To-
sya, gdzio Cd dawirn dawna do ostat-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-15

zadai wznioslych, ksztaIcacych, u
czacych, ostrzegajacych nar6d, wska-
zujacych mi prawe drogi / sposob
postepu i rozwoju we wszelkich kwe.
styach polityki, ckonomii, czy jakich'
k~oIwickbadz wog6Ie spraw spolecz-
nych.
Prasa jest i ma bye siIa USWIA-
DOMIONA - potega W peni a
mia tego sIOwa - INTELLEKTUAb-
ny, a zeby sic ma takim utrzymac pic
destalu, MUSI ONA DO SWEJ
SZCZYTNEJ ShUzBY POWOhY-
WAC JEDYNIE ODPOWIEDNICH
LUDZI, ODPOWIEDNICH RoWNIE
POD WZGLEDEM KWAILFIKACII
UMYShOWYCH JAK I CHARAK--
TERU, DO toi zaprawde pierwszorze-
dny dziennilIarz dzisieiszej DOLBY Wi
MEN posiadaG ME mniejsze wyksztai.
Genie, ME mniejsze kwalifilkacye, ami
ieli diplomatic.
/ rzeczywiScic z ZadOwoleniem
stwierdziG wypada - tax m6wi1 Sir
f. Grey - ze wieEkie dZienniki wsZy-
stkich KRAKOW i narod6w zaczynaja
cd swych MISREPRESENTATION wyma'
gao edukacyi i doswiadczenia, kt6re
iedynie z dyplomatyczna moze bye
por6wnane siuzba, n kt0re najlepiei
ich kwalifikuje do ich tax %trudncj, a
tax doniosIej dziaialnosci.
Francya mp. posiada juz wyborna
instytucye specyalna, k~sztalcqca, PREY
gotowuiaca razcm prZyszlych dzienni-
karzy i dyplomat6w, gdzie jedni T.
drugimi stykaja sic, zapoznaja, u
CA wzaiemnie rozumieG sic i uzupei-
MAC, ucza Sic w~sp6lnie, jak omawiac
wieIkie zasadnicze Zagadnienia chwili
b~ieiacej, zagadnienia, kt6re nicdaugo
przyjdzie i'm samym ro~zwiazywac j
objasniac. 3.
lime narody ~pOstepuja TAI samq
drogq, a wykszta}cenie gruntowne i
,jak najrozleglejsze p~rzysHych dzien-
nikarZy coraz wiekszcj - bacznieiszej
jest przedmiotcm uwagi j trOski. W
imie zasady: ola postepu i pozytku
SpoIeczenStwa tylko to, co najlcpszc,
molc bye dose dobrem! II tenn hasten
" TEN z~alolcniu rosnaca prasy potc-
ca stale sic istOtnie coraz mOznicjsza
dzwignia sprawy Pokoju ~powszech--
neso, a w MIN iedynie prawdziwej
Kultury jedynio moiliwego daicnia
do doSkonaioSci!
W wywodach powyzszych pOdkrc-
SliliSmy nickt6rc wazniejsZe zwroty
/ wskazania koicowych ustep6w, by
pozyskaC i'm uwage CZytclnika, tom
baczniejsza, n u mia ZastanOwicnie -
ku pOr0wnaniu - jak to bardZo da-
lckO, jak bardzO nlSko Stoi mp. naSZa
t~utejSza biedna, licha, giupia, prywa-
ciarSka prasa Z Garscia nicwyrobio--
nych n;etlouk0w, n p~rZypadka ponbie-
ranych Zarobnik0w chleba powsZed--
niego - mic dZiennikaTzy wcale. .
Nv zeStawieniu z ten, Y ta idea, jaka
W pcwyzszym artykule prasie poda-
no ....
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-15
MACIERZ POLSKA.

Jest organizacya laczaca miodziez poll
ska oboJga pfcl " pracach naukowycA,
patryotycznych j bratniej pomocy dlA
podniesienia ducha moralnoscl dobro-
bytu W sp~oleczenstwie. a s~zczegolnle
miedzy miodzieza polska- Molina Zapl-
sac sic ma posmiertne cd lat IA do IS;
na cZionk6w StowarZyszonych beg o.
KranicZenia wieku.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-15

Mich czas6w rzai | jego poIitycy mieli
pewno Organa prasy M swym zoidzie
[ uiywali tch do ~wytwarzania rro-
gich sentyment6w urzcciwkO tenn,
lub owcnu pahsewu, zalcznie cd oko-
Icznosci i stosoWnie do chwilowej
sytuacyi politycznej. Tegol samego
Srodka ~ powodzeniem" uSywali
Prusacy i wog6le Niemcy, a inne pan
silva tez MO gardziIy podObnemi prak
tykami.
w ostatnich dopiero latach, wsr6d
narod6w, wyaej oswieconych i praw-
dziwie kultura1nych, prasa podniosla
slawnie, a poteznie sprawe Pokoju!
w krajach tych prasa uSwiadamia So
bic obecnie s~flniej, nl kiedykolwiek
swoje szczytne powOianie, z%naczenie
/ wpfywy, a zarazem OlbrZymia odpo-
wiedzialnOSG, jaka na niej spoczywa:
dlatego to wlasnie i stad to ten zwrot
10 propagandy POkoju. Ale 1wrot ow,
jak l samaz propaganda W prasie,
prawdziwie slSuteczne beda wtedy do
piero, gdy rzady i politycy w rzeczy-
wistoSci pojdq reka W reke z prasa,
jake wyrazicielka opinii, zyczei O.
g6hu, q nadto gdy rzady itch politycy
W istocie WARY i s~zczerosci przekona'
MIA swego nabiora przeSwiadczenia o
tenn, re Pok6j powszechny jest rzecza
W najwyIszym stopniu pozadana, a
nawet zgola niezbedna; z drugiej
strony - PRASA ROWNIEz PO-
Wilma Bye w KAzDYM POSZCZE-
GOLNYM WYPADKU INFORMO-
WANA DOBRZE I PRAWDZIWIE o
PLANACH 1 ZAMIARACH DANEGO
RZADU 1 JEGO POLITYKI. a to W
tym celu, by mogIa movie do ludu o
rzeczy szczerze, prawdziwie przeko-
nywujaco, ably w tenn co mowi ludo-
wi, byla dian - rzeczywistym auto.
rytetem.
-
Jakkolwiek nawet w dobie dZisiej.
szej niema jesDcze takiej - iak wy
lei skreSlona - harmonii pomiedzy
polftyka rzad6w a prasa, to przecic
jedno jest pewnem, to mianowicic,
IL dis juz prasa ma zae sic uzyc ME
da nigdzie, o lyle przynajmniej, zc
ME bedzie ona propaganda woiny-
ola niei samej, Tub tel jake SrOdek
ku pobudZaniu ma / zajeciu ich chwi
IOwemu - nic1drowemu / Memorial
nemu. ME POZWOLI WIEC PRASA
- PORZADNA, ME POWINNA 70
ZWOLIC - By NIEUCZCIWI LUB
AMBITNI POLdTYCY TRAKTOWA-
III "a w SPOs0B PONIzAJACY JEJ
GODNOSC Il POSLUGIWALI SIZE
MA JAK NARzEDZIEM SLEPEM!
Powima bye prasa rOzumna, nieza--
vista, beztrwogq! Bee zalet tych mic
stanie sic ona nigdy rzeczywiScie e.
d~ukacyjnym / moralno = w~artoscio-
wynn dla ludu sweSo czynnikiem, ia
kim w pierwszej linii zawsze bye po-
Wilma. w zadnym wiec wypadku, pod
hadnym warunkiem ME wolno jci
zboczyG z drogi !jei powolania / jcj
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-15
Dortliszewski Wlad.

O.S
Ma plebiscyt ma Slasku - made.
siali nadto:
Winecnty Kipinski z Re-
serve Mines. Cape Breton
y. s. Canada $500
Fran. Trzebiatowski re
Stevens Point. Wis. 500
Fran. Pelchar z Mottcou. III. 500
Sunny powyzsze odebralcm +
gdzie nalezy - przekazalem.
K. w. =.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-15
EaNNNI$!

SrodOk SciskAjNcy jelita | spraWiAi&-
e. oGEbienis. Srodki take ME lSc3@
konstypacyi. leeI powoduja j.. Al.
beca pigufxi
RRoULGJI wATRoRE I JELTTA
JAK ZE0AR,
Me GAWierajS g4kodl.Wy0h dFoGs.
ryi. Csuwaja eytrynowy koler . tWa
rsy, EArobieSaja wyrfutom, oSzolo-
MENU boil Eiowy ! mdioSci. - -
Observation-Disclosures hub teS pfsy6ii-
my wan wproSt po otrGymAniu c.
ny. PrSyslimy okaz dGrnno NJ tSda-
ME. Hnrt1 Drug Co., Grand Rapids,
M~ichigaH.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-15
Ma A. c. R. F. F. P.

Ma sieroty i bicdne dzieci W
Polsce:
GAIA Robert o.Uo
Bortiszewski Wiadyslaw 200
Dzieci szkolne z parafii
sw. Jacka 4.oo
Tow. P. Jezusa II letn. z
parafii $w. Jacka.
I7.3o
Ma plebiscyt ma Sla5ku:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-15

Me5oUie Stdnu WSgedzie sgd-
dsajq sic ID sddniu, &c must ISL
nice EJednOcsOn0, RieEdieSH0 .
SdmOEsQdHG PokSkG.
- Woodrow Wilson
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-15

zadan wznioslych, ksztalcacych. u
czacych, ostrzegajacych nar6d, wska-
zujacych mu prawe drogi / spOsob
postepu i roZwoju we wszelkich kwe.N
styach polityki, ckonomii, czy jakich.
koIwickbadz wog6Ie spraw spolecz-
nych.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-15

Chicago, ILL.,, dnia 12go stycznia, 1920.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-01-15

Ma sieroty i bicdnc dzieci W