Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-12-24

q Gag. Porannej").

Cd c1aSow prZedhlStorycznycn o.
sfedli ma wybrDezu Baityku, zamie-
szkuis Lotysze obecnie Gala Kur-
iaudye, 4 pofuduiowe powiaty Liw-
landyi %. Cub. Ryskief) Letgalie
O3 powiaty zachodnie CUB. Witch
| skiei, dawniejsze Inflanty pofskie).
Lotwa obecnie dzieli sic sdminStrs-
cyinie ma II powiatow o p~owierzoh-
nj 64.196 kim. XIV, jest znac1nie
wieksza cd Danii i Niderlandow, do
kt6rych jest 5blizona prZez potoze-
ME geografione, warunki klimaty"
ne i otgantzacye zycia gospodarcze-
90 Pohozona mad morZem Baityc--
klein (gh6wnie - zatoka ryska)'
Lotwa graniczy z Estonia, Wielkoro-
sya, Bfalorusia / Litwa. Granice ad-
ministracyjne Lotwy n~iewszedzie sic
2gadzaja z granicami etnografic1ne-
mi, 50 pos1zegolne gminy jak W po-
wiatach estonskich TAX / ma Litwie
nawet w Prusach Zamieszka}e prUez
Lotysz6w ma ziemiach rdzennie 10
tewskich natomiast So miejscowosci
gdzie duzy procent luduosci stano-
via Eestohczycy i Litwini. 4 Eston-
czykami porozumienia co do tych
teren6w spornych tuz osiagnieto, z
Litwfnami niepo:ozumienia trwaja /
dochodza do walk ~orc2nych. Re
wzgled6w gospodarczych i strategy
cznvch Lotwa wymaga tez wlaczenia
do jej terytoryum Mozejk (stacya
kol, lfbawo-romenskiej), Pytaiowa'
wsznego wezla koleiowego W CUB.
uskovskiej, calei linii k~olcjowej
Stekmanshef-Mar /
wvspv Runue W zatoce ryskie! "a
mieszkalej przez kilkuset Szwedow.
pod wz.ledem narodowo$ciowym 80
nroc. ludnOSci Lotwy stanowla Lo-
tvsze. LudnoSt wiejsKa jest prawie
~vvIacznie lotewska. W miaStacn
Kurlandyi i Liwlandyi jest Cd % do
10 proc. Ntemc6w, W Rydze i Ltoa--
vie stanOwia oni skupienia Cd II do
II proc. calei ludnoaci; W Liwlan--
! dvi i Kurlandyi zaledwie . miasta
ma n wDgledna wiekszo$& zydowska,
W miastach Letgalii natomiast sta
nowia zvdzi powaioa wiekszoSt. Po-
niewsz pred wojna element urzedn''
| czy i wojskowy sk'adal sic prevail
ME 2 Rosyan, wojna ~usune1a ich'
kraiu i dzisiai ami " L~iwlandyi AMI "
! Kurlandvi Rosyan prawie niema W
| Letgalii istnicja ~ieszczc s~tarooorzf-
dowcow. sztucznie stworzone przez
administrators dla rusytikacyi
kraju.
w Liwlaudyi Kurlandyi nigdzie
lIdnoS& rosyjska ME p-zewy5sza l
proc. q punktu widzenia narodowo-
| Sciowegn Lotwa Jest krajem wyatt
kowo jednolitym, zamieszkaaym
! przez bardzo czysta rase aryjska,
m6wiaca 10 lotewsku. kt6ry' wraz
iez. litewskim pTzedstawia rodzine
baltycka iezyk6w indo-europejskich
Cd roku 1910 zacze'o sic szerzyc
W Europe p-zebudzenie narodoW'
znalazlo ono oddlwiek ! ma LotW1e.
! Jak rzady szlachty niemieckiej TAX
/ urzednik6w caratu rosyjskiego sta
wiaIv wszelkie MOTIVE ~przeszkody
! rozwoiowi kultury lotewskiej, moSta
gna liczyG Ii tylko ma inicyatywe pry-
watna, kt6ra INA dowa}a gfowny wy
raz W stowarzyszeniach, z~wiazkach'
prasie ! literature. Wszedzie, gdzle
panstwo bylo b~ezczynne. miejsce 1e-
go zajmowala ~inicyatywa prywatna'
i W cisgu dw6ch pokoleh na-od tote
wski stall sic narodem cywulzo"a-
nvm, Lotwa liczyla pred woJna
1928 stowarzyszenia $50 poswie-
conych k~ulturze ludowejO IS Vyda-
wnictw peryodycznych, 1912 wy
szio w Rcsyi z druku S27 prac 40
tewskich. Lotwa ME ma wcale anal
fabet6w. miala ora SO szkoi Sre-
duich, liczba student6w lotewskich
W Rosyi przewyzszafa 1000, lic1ba
nrofesor6w szk6l wyzszych $50.
Co do sztuki dramatycznej. tc
nictylko W m~iastach: Rydze, Waikiki