Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-12-15
Napisal F. LubierzynSki).

wnej PoSki mozemy sic juA oryento-
wac mniej wiecej dokladnie: dzieje po
htyczne, literature, sztuka, muzyka, ma
wet historya ubiorow lea pred mani
luz Opracowane; mozemy z tel Rry-
nicy zycia duchOwego dawnej PolsEi
czerpae uczyG sic, korzysta6 dowolnie,
1 korzystamy te4 W caIej peini.
W history PolSki odnajdujemy du-
cha narodu, W MIN - d5wignie i Osto-
je lepszej dla mas ~przyszlosci. Stad W
polityce many juz pewne i ustalone
kierunki; literature i sztuka polska do
nieSpodziewanego doSzia dzisiaj roz-
kwitu.
Jeden brak tylko dziwnie dale sic
odczuwa6, brak Iiteratury h~iStOrycznej
W dziale, traktujacym O rozHoiu han
dqu / przemyslu ma ziemi OSiadiej przez
plemiona s~lowia6Skie, z kt6rych potem
wy&Onifa sic caloSc Rzeczypospohtej
PoIskiej - A przeciez handel i pre-
mysi SO jedna z najwazniejszych die
DIN zycia paGStwa p~OlSdego, So DO
WIEN jaskrawem Odbiciem zycia poll
tycznego / daja bardzo popczajacy ma
teryai W kiernku zrozumienia pre-
biegu ekonomicznej hiStoryi narodu.
W tym w}aSnie dziale Stara sic cho-
ciaz W czesci wypefnic te dotkliwa
luke k~siazeczka, kt6ra Swiezo opuSciia
prasc, mianowicie Wiodzimierza Stu
a~ewskego: ,,Zarys history handful W
POlsce". wydana nakladem NJ. Arcta W
WarSZawie.
KSiazeczka Ia ME wyczerpuje jeSz-
cze W zupefno$ci tematu, zreszta jest
to tylko zaryS do hiStoryi handful pol
Skego. Przytem ME ma W tel chwili do
obszerniejSzego studyum nawet gotO-
wegO matcryabu. Trze6aby przejrZec
jeszCze dokladnie wSzystkie akta daw-
ne, ksiegi grodzkie i cechowe, pozbie--
rae pOrOzrzucane pO ~kronikach i panic
tnikach drobne nOtatki, ably z tego do
pierO wySnuG ca}OSc.
Autor, jak ma wstepie JAMAICA, o.
pierac sic m6gi tez .tylko ma Oddziel-
nych pracach og6lnO hiS~torycznych, z
kt6rych odnOSzace sic do rozwoju han
dlu wiadomoSci zestawil i uzupelnil.
Co jednak ZarZucic mu muSimy, to, re
praca ia jest "a malo p~ZejrzySta, re
ME ma W utej podziah ma epoki, a tam
gdzie autOr stosunkOwo najwiecej INA
lazl materyabu, jak ma przyklad Cd
nOSnie do cZaS6w Stanis3awa Augusta
Nv ,,Dziejach wewnetrznych Polski "a
panOwania StaniSlawa Augusta L.
Eorzona oraz W ,,EkonOmii spO1ecznej"
st. GlabiGSkiego) wprost chaotyczna.
PUmimo to jednak ME jest pozbawio-
ma ola mas pewnego z~naczenia. Opera
jqc sic ma tel ksiazeczce, mozemy sooie
wyrobic og6lny kr6th poglad ma posi-
czeS6lne okresy W rozwoju handful W
PulSce.
Pierwsza pismienna wzmianke o han
dlu z ziemiami S{owianSGemi z~najduje
my W kr6tkiej nOtatce rzymSkieSo pisa
RIA Pliniusza, kt6ry wspomina o ryce-
rzu wysEanym Ia czas6w Nerona po
bursztyn do wybrzezy mora Bafty--
cdeso. Ale ME tyIkO Rzymianie, lecz
r6wniez i Grecy Sprowadzat musieii
bursztyn z mad BaBtyku, kt6rego tez
niewiele wiecej ME MONA by4o dostac.
Jak pisze ]. Y. SadowSE, W roku 49,
s~naleziono ped Szubinem SO Sztuk mo-
net zebranych greckich kt6re uczenl
zaIiczaja do ~kategOryi bitych w miescle
-reckiem Obi, ~najbardziej pOfozonem
ma p6fnoc i najbardziej przyleglem do
dr6g. z kt6rych handel z wybrzezam
baltyckiemi m6gI sic Odbywac. Monet
takich uzywano W tenn mieScie, z kto-
c Ateny I Egina zaSpakajaiy swoJe
potrzeby handlowe, okolo 400 roku
przed Chrystusem. Znaleziene tych mo-
net. wraz z monetami miaSta Eginy ma
odlegiej drodze handlowej, jest dowo-
dem, re ~mieszkaGcy Obi Odbyi dro-
- pod Szubin po roku AGO pred Chry-
s.usem, a re Egina W roku 431 pc
Chrystusie zostala ~spustoszona a ME
SzkaGcy jej rOzpedzeni, a mOneta wy
cofana z obiegu, u vice i Okres oweJ
podrGzy handlOwej o~znaczyc mOzemy ma
Gas od roku 400 pred, do roku 431 po
ChrystuSie.
q Okresu tego przedhistorycznego cy
tuie autor dwie prace: j. n. Sadow-
SEiegO ,,Drogi handlOwe greckie /
rz-mskie przez porzecza Odry, Wisly,
Dniepru i Niemna", Oraz Zaluskiego -
,Slowo o stosunkach h~andlOwych miesz
kaGc1w Scytii zachOdniej.
Dalsze zr6dlo do dziej6w handlu ma
ziemiach pOlskich many dopiero, cd
czas0w, kiedy POlska przyjeia chrze-
sctjanstwO, a giGwnie cd czasGw Bole-
slawa Chrobrego.
Otton III, Odwiedzajac BoleSiawa w
Guieznie, dziwn sic bOgactwem krola
i boSatym strOjOm POlan. l miai tez
rowGd ku temu. Szerokie wyprawy wo
----.EITA kRp0Nr