Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-08-31
Bicz KOrdli.
p O Di e S
Walerego PrzybOrowskiegO.
P0 vi S c
ROZDZIAL I.

-liglas, czy istnial w owej epoce, czy istnial nawet
kiedykolwiek, pomimo najusilniejszych poszuki-
wan, pie m~ogIsmy sic dowiedzieG. Heliglas stall sic
mitem, ale nazwa lego trwaia. Czyz to ME dosyt?
Wieluz to pragnie chocby takiej nieSmiertenoSc
a dobiG SIG jej ME NIGGA. Zawsze to COS warte, gdy
tysiace ludzi powtarza tive imie lubo ME vie ola
czego i poco.>
Dose, re PREY ulicy Bugaj byl dom, zwany do
mem Heliglasa. w owych czasach ieszcze, ma kran-
each, ma zaulkach miasta spotykaieS take chaiupy
drewniane, przysadziste. szeroko r~ozsadie, pekate
brzydkie. Me ozdabiaIo to wcale miasta, ale ma
dawaIo mu charakter odrebny, wybitny' Malarz j
poeta zawsze w tych kupach drzewa, gliny zela-
"a znalazfby COS godnego niesmiertelnoSci :
Dom Heliglasa miai szeSG okien cd frontu we
srodku duza w~jazdowa brame. M6wimy bFame, a
nalezato nam powiedziec miejsce ma brame. Z tel
~ostatniej BOWEN ~pozostalo zaledwie kilka, przegni-
fych desek, wiszacych ME wiadomo jakim sposobem
u zjedzonych przez rdze hakow zawias, Sciany
domu ~pochylify sic straszliwie, zapadiy w ziemie, w
wielu m~iejscach wygiely. Patrzac ma te rudere, EVA
ns szumnie domem Heliglasa. byleS przekonany, re
pierwszy lepszy deszcz. pierwszy wiatr zwali ia,
rozniesie, rozsypie ma mic. Gdzie tam! byly i desz-
cze, by}y i burze, ~huragany nawet; a rudera He'll
glasa trzymala sic kupy Smiaia re wszystkich
przewidywan.
Czasem tylko z o~lbrzymiego dachu, zbudowa-
nego az w try kondyguacye, wiatr ze-wa& jaki
zmurszaiy CONT: ale zdarzaio sic to bardzo rzadko.
Trudna zreszta ola wichrow byia sprawl z rudera
HeliglaSa. Caiy dach, oprocz varsity gontow, po~
iozonych najmniej pred stu latv, dzwigai ma sobie
druga warstwe mchu. grzybow. trawy, ziemi, gil
ny. narostow wszelkiego roazaju. Byla to niejako
zyiaca CORA. CORA szmaragdowa zieleni wSr6d mia
sta. A uawet W jednym z zakomow tsso jak maj
fantastyczniej powyginanego dachu, wyrosia maIa
brzoza piela sic pod niebo, srebrna zielona swa
kora, smetna smetneri g~alezami, patrzac ma roz-
postarte Ii n6g swoich mchyg jak aksamit miekkie,
ua trawe rosnaca caiemi kepkami, ma bluszcze i po-
woje. Wszystko to trzymalo sic dachu rekani i no.
gami. re TAX p~owiemy nadawaio mu te spojnosc i
size, ktora zdolal sic oprzec czasowi, caiym wiekom
i tyiu burzom.
Ze pomimo tego wszystkiego odwazyli sic W
ruderze ludzie mieszkac, to W istocie bylo zadzi-
w~iajacem. Dom stall, to prawda. ale ktoz mogi "a
reczyG, re peHnego ~pieknego poranku ME przyj-
die mu ochota zawalic? A byio to bardzo prawdo-
podobnem dzwigac ma sobie pare wicklow, mice w
swych wSpomnieniach tysiace iez tysiace uSmie-
chow ludzkich, tysiace narodzin i tysiace zgonow
czyz to ME ciezar mad silly starca? Navel Spizo-
wy kolos Rodyjski, gdyby w lego wnetrzu ode
gralo sic lyle tragedy lyle komedyj l~udzkiego zy-
wota, popekalby runal, a dom Heligfasa wpraw-
die popekas. ale stall jake bijacy dowod tel starej
prawdy, re najwieksza re sii tego Swiata Jest ska
biernego oporu.
w chwili kiedy powieSc nasza sic zaczyna,
W ruderze mieszkaIo kilkanaScie osob, wprawdzie
uiezbyt wygodnie pomieszczonych, ale badzcobadz
majacych zawsze dach mad SODA. w czasie zimy,
rnrozu, deszczu lub bury, jaka to rozkosz mice
dach mad SODA! Mniejsza o reszte, byle choc skra,
week! Ma ulicy Snieg, zawieja, deszcz, ulewa, burza
wSciekla, a u ciebie sucho, czasem ciep{o. jaka to
rozkosz!
Sien, do ktorej prowadziiy z ulicy opisane juz
przez mas szczatki bramy, dzieliia ealy dom no
dwie rowne polowy, po dwie izby. w tych czterech
izbach mieSclo sic kilkanaScie roizin, ziozonych Z
panien, kawalerow, widow wdowcow. Obie picie
tworzyly jedna caloSc najdziwaczniej pomieszanq
re SODA Dodajcie do tego gromadke dzieci. ktore
czestokroc ME mogiy odszuka6 ami swej matki, ami
swego OLGA, ktore rodzi,y sic tutaj ma barIogu, W
sieni, ma strychu ~umieraly TAME, a bedziecie miel
obraz spoieczenstwa zaludniajacego rudere. Dan.
tejski obraz zycia, kt6re miaso w~szystkie ciemne
barwy a jasnej ami jednej. ~
Pod dachem, pod owyn wisfacym ogrodem
S~emramidy, budowniczy domu Heliglasa ftuz mad
Drama umieScii tax zwana ~facyatke. Prowadziiy dc
niej wprost z sieni schody, W ktorych dis brake
wato co naimniej pofowy stopni, a reszta byia tax
zgniia, tax Podziurawiona i ~polamana, re W istoci,
trzeba byso posiadac niemaiy zas6b zdolnosci GIN
nastycznych, by pc Mich dostac sic ma gore. Lea
iy. tn CRUDE varsity bfota slizkiego, odpadk ku
chenne, zgniha nae marchwi, giabie kapusty, zgnie
clone, koSci. kawaiki szmat bez barwy, slower
~wszystko co stanowi nieodzowne aksesorya nedzy