Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-11-19
Move Panstwo: Litwa
Srodkowa.

Akty ogloszone przeE Tymczasowa
Komfsye Rzadzacs Lttwy Srcdkowej,
utworzona " Whine po ~wkroczeniu tam
wojsk generala zeligowskiego stwarza-
Ia hlstoryczny fakt dOkonany, peaen
n~iepespolitej doniossoSci. Rozprassaja
one wszelkie przypuszczenia, jakooy
to co zaszlo W dywizyi litewsko-6iaio-
ruskiej i to, czego Ia dywizya, rozia-
czywszy sic 2 armia pelska, dokonaia
" Whine, sfuzyc mialo pod jakimkol-
wick wzgledem polskm a~neksyjnym, -
czy tez ,,imperyalIstycznym" zanniarem.
Wilno stale sic oSrodkiem novel odre-
bnej pa6stwowosci, .tworZonej po "a o.
brebem granie Rzeczypospolitej Pol
nklej. Jest to nieunikniony wynik pro
eeSu histerycznego | sytuacyi, 1aka sic
wytworzyla przez k~omplikacye Yojenne
I dyplomatyczne dw6ch lat ostatnich.
Nalezy stwierdzie W spos6b katego-
ryczny, wbrew wsZelkim odmiennym
ewierdzeniom | oSkarzeniom, 2e ME by
10 nikogo W Polsee, ktooy ME zywil pra
CINEMA, aby wflno mogfo wetsc orga-
nicznie, W sklad odrodzonego pahstwa
polSkiego. Byso jednak cd pierwszeJ
chwili rzecza jasna, Re pragnienia pol
skie W tym kiermku idace, trudne be
da do urzeczywiStnienia. Do wilma o
pr6cz Polski zywiiy pretensye try Cd
rehne czynniki. Stara Rosya, majaca
najwiecej wp3yw6w ma konferencyi Pa
ryskiej i W Radzie Ambasadorow, uwa-
tala je Ia prawna wiasnoSe niepodziel-
nego Imperyum Rosyjskego, Rad Ko-
nuny Moskiewskiej, kt6ry odsiedEiczya
imperyalstyczne tendencye po carach
Rosyi, oojai je W poSiadanle natych-
Mast po usunieeiu sic stamtad MEM
cow / wyrugowany bye musiai dopiero
przez wojska polskie; zajal je powtor-
ME W chwili pochodu ma Wars1awe.
Trzecim czyunikiem, kt6ry nieustannfe
w~yclagal rece do wilma 1 ktory wreSzcie
uzyskal z rak komunist6w moskiew-
skfch, c~ofajacych sic 3 pod Warszawy,
wadze mad TEN miastem, Nbyl waaSnie
protegowany przez dyplomacye angiel-
ska Rad Litwy Kowlehskiej.
w tym stanie rzeczy poaozenie, "
takiem znalaziy sic nasze pretensye do
wilma, bylo cd samego poczatku istnie-
mia Pa6stwa Polskigeo, nfszmiernfe
trudne. Me z~najdywaly one Eadnego
uznania ze strony Mocarstw Zachod-
nieh. Konferencya Paryska woSole
ME chciala dotykae sprawy ~wschodnieh
granic Polski przez wzgiad ma .stara
Resye. Wychodziia ona re stanowiska
Be o lie moze decydowae o zmlanach
w~chodzaeych W skiad Pahstwa Niemie
ckiego, jake z~wyciezonego w wojnie,
lyle uiewolno jej podejmowae zadnej
decyzyi o loSach ziem wchodzacych W
sklad sprzymierzonego podczas wojny
z mocsrstwami Zachodu Imperyum Ro
syjskiego. Przez powstanie EStonii, 10
ivy | Litwy Kowie6skiej W praktyee
niepodzielnoSc tego imperyum zostaia
obalona, a mocarStwa zachodnie z
mniejszym Tub wiekszym poSpiechem
przyjeIy to " koncu do wiadomoSci. -
By{ to jednak, jak ~zaznaczano ~nieustan-
ME. kres uStepstw W tym kierunku
wile6szczyzna, Mi1szczyzna | Kijow-
szczyzna rezerwoWane by}y nleustan-
ME, zwlaszcza PREF Francye, ola odro-
die sic majacego przez kontrrewolucye
rosyjskie PaGstwa Wszechrosyjskiego.
Ma TEN stanowisku, Polska stanae
ME mogia. PoStawiia tedy n Cd sa-
meso poczatku zasade samostanowienia
ludnOScl ziem pomiedzy Polska a Ro-
sya lezqcych. w duchu tel zasady wy
dana ~zoStaia odezwa Naezelnika Pan
silva, po zajeciu wilma. odezwa ia jak-
uajsilniej byla atakowana przez PREY
jaci6{ p~Oplecznik6w | agent6w Starej
RoSyi. Uchwsla aneksyjna byiaby ia
skrawem naruszeniem Traktatu Wer-r
salskiego, kt6ry odejmowal Polsce pra-
We do akt6w ~podobnych, a byf podpi-
any imieniem Rzeczypospolitej Polskiej
prxez pr DmowSkiego | Paderewskie-
20. Zasada samostanowienia narod6w
byIa W tym stanie rzeczy jedyna Ia
sada, kt6ra mona byio przeciwwsta-
vic grolacemu nam niebezpiecze6-