davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
The Sauk Centre herald. (Sauk Centre, Stearns County, Minn.) 1886-current, 1920-04-08
Practically NelD Administers
ton of Business of the City

When the new officers are sworn
in Wednesday of next week, Sank
Centre will have nearer q complete
change in public officials than for a
number of years. afI - G@
The election Tuesday was also the
quietest for many years. If there
was anyone working actively in be-
half of any candidate he or they were
not CONSPICUOUS on Main street. The
vote was light, only 432, IT'S shy of
the number out when the political war
Paint has been donned and the armor
girded on. -
Adam L. Ingram will be the next
mayor. There were a dozen scatter
ing votes against him, while about sc
did not vote for the chief executive
Mr.. Migrants total vote in both wards
was 337. - .
The Herald is confident that time
will demonstrate the absolute wisdom
in the selection Of Mr., Ingram fol
mayor. The idea of becoming chic.
executive did not, originate with TIN
gentleman. The first part of Januar!
a half dozen men were gathered i
one of the local business places. Cit!
affairs were discussed in an informa
way and the question was raised a
to who would be good man to sue
coed Mr.. DuBeau. Somebody sug
gested that "Ad" Ingram would max
an ideal candidate. This suggestion
became popular at once. It wa
agreed, However, that it would not b
wise to spring his candidacy at tina
time, nor would it be proper to sug
gest the idea to the proposed victim
The Herald suggested Mr.. Ingram
candidacy to the public early /
March and it was as cordially receiy
ed by the public as it was in tn
] minds of the few citizens who talke
the matter over among themselves
an informal way two months Prior.
The new mayor ), has some fixe
ideas about conducting the city alon
business lines; he will recommen
The Sauk Centre herald. (Sauk Centre, Stearns County, Minn.) 1886-current, 1920-04-08
ASSESSORS TO MEET

Township. village and citv asses-
ors nf StAarns county vii r1"et IN
The st. Cloud Trstiaute. teonofary
court house. on TUESDAY,. Aprff IS,
at which time representative of the
conmissio., will he present To give
Instructions on the work Of the as
seesor. This meeting Is omen to the
nnhlic and citizens who desire to at.
tend and pet Information on the
methods Of enlisting and assessing
the different Kinds Of property. are
invited to attend. The assessors win
he psid niIage and a fee Of s. for
their time at this meeting.
The Sauk Centre herald. (Sauk Centre, Stearns County, Minn.) 1886-current, 1920-04-08

the low wage standard.
Under the plan arrived at in Min.
neapolis, the teacher who is a norma!
school graduate with two years OF
experience employed in the poosest
school district, will receive $12O per
month. A college graduate in the
same school would receive $l40 per
month. #
This plan does not effect the rural
districts nor does, it affect the Sauk
Centre schools which are above the
standard.
The Sauk Centre herald. (Sauk Centre, Stearns County, Minn.) 1886-current, 1920-04-08
ISSUES WARNING TO RIDDLES

Chief of Police Joseph Miller is q
kindly man. There are some features
Of the law and order which he just
hates to enforce, so he passed the
buck to the cub reporter IN hopes
that those Of Sank Centre who read
this great family journal, may be
properly warned against violation OF
certain provisions Of the city traffic
laws. The chief is particularly riled
over the habitual riding on sidewalks
with bicycles. This, he says, is an
Infringement upon good morals which
he cannot much longer overlook He
takes exceptions too, to the use OF
the sidewalks as race-tracks by those
of the younger generation who have
not yet graduated out Of the kitty
car stage. The chief is not itching
to make "pinch," but he says he'll
"Have the law on then," II they do
not take notice.
The Sauk Centre herald. (Sauk Centre, Stearns County, Minn.) 1886-current, 1920-04-08
RIFT FEW DELIQUENTS

Chris. Schmitt, county treasurer,
reports that up to March 1, out OF
8,718 tax payers, only 140 are de-
linquent, making the total amount
of $1,749 due the treasury. The total
amount collected is $275, 809.45. The
per cent Of delinquents this year is
very low compared to those for a
number Of years past.
The Sauk Centre herald. (Sauk Centre, Stearns County, Minn.) 1886-current, 1920-04-08
TO CANE IN IuNE.

The Sank Centre Machine Gun Co.,
attached to the 9Th Minnesota In
fantry, will go into its annual en-
campment on June 18th to 26th in
elusive. Orders to this effect were
issued from the Adjutant Generals
office last Saturday.
The annual encampment this year
will :. = lrigade encampment Of the
regiments Of the Minnesota National
Guard and will be held at Fort Smell
ing. tf
The Sauk Centre herald. (Sauk Centre, Stearns County, Minn.) 1886-current, 1920-04-08

The city schools resumed their
school work Tuesday morning after
having been closed for the past week
for the annual Spring vacation. This
vacation marked the last break in the
school year until the closing Of the
institutions for the summer.
The Sauk Centre herald. (Sauk Centre, Stearns County, Minn.) 1886-current, 1920-04-08
RELIGIOUS CENSUS SUNDAY /

Unless hindered again by adverse
weather, the enumerators will call on
you on Sunday for the information
to enable the Census COMMITTEES 10
complete, the Religious Census of the
community. The questions are few
in number and should be willingly
given. The work will be done in the
afternoon between 2 and 6 o'clock.
The Sauk Centre herald. (Sauk Centre, Stearns County, Minn.) 1886-current, 1920-04-08

Miss Bernie Botzet of West Union
spent Monday in Sank Centre visiting
with friends.
The Sauk Centre herald. (Sauk Centre, Stearns County, Minn.) 1886-current, 1920-04-08
DEATH OF INFANT CHTLD

Vernon, the three weeks old SON Of
Mr.. and Mrs. Ben Merten died at
the family home in. Ashley Monday
morning. The funeral was held at
st. Paul's church Tuesday morning,
FIR. Artz, officiating. Interment was
The Cordova daily times., 1920-10-19
"BL0NDE" ESKIMO SPECIMEN IS BROUGHT TO NOME BY CAPTAIN
 FROM CORONATION GULF SHORE

mained at Kagrok river until last July and then, having decided to re- trace his way to Nome, he proceed ed to Dolphin and Union strait. Here he again encountered ice difficulties and was delayed nearly a month He finally escaped from the ice about August 2S, as nearly as he can recall and headed for Herschel island. Af ter leaving Dolphin and Union strait travelling conditions were found ideal and he experienced no difficulty until after reaching Point Barrow. No ice was seen along the entire north coast and weather conditions were good throughout. After leaving Bar row the Teddy Bear ran into stormy weather until Tin City was passed but encountered no difficulties be- tween that point and Nome.
 Among the numerous strange and interesting things discovered by Der hard and Anderson during their trip was a negatiUn of Explorer Stef- ansson's declaration that the natives of the Coronation gulf region never built sod houses for residences. Stef- ansson claimed that no houses of this character had ever been found and also voiced the opinion that CT h,,;l tribes of the region would probably never be found Bernard and An derson, however, discovered quite a number of sod dwellings at several points. Investigation also disclosed that they were unquestionably once occupied by Eskimo. Excavations made in the earth floors revealed quantities of old pottery ware of primitive character. of a type un- known to the existing races. also quantity of curios. copper arrow heads and some iron implements
 In addition to securing a large and rare collection of curios of various kinds, Capt. Bernard also picked up a quantity of valuable furs.
 The former will probably be dis posed of to some museum or to pri- vate collectors. The collection is the most extensive of it's kind ever brought out of the Arctic and is of considerable value.
The Cordova daily times., 1920-10-19

Shower and tub baths at the Club Barber Shop. Open day and night 3-tf
The Cordova daily times., 1920-10-19

Don't argue. The Club Billiard Hall arries fresh tobacco 27-tf
The Cordova daily times., 1920-10-19

Kodak finishing. Scarborough.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-11-30
DO WIADOMOSCL.

wszystkich Interesant6w najuprIel-
miej prOSimy o prLestrLegante ponis-
ssyeh wskaH0weki
Biura Administrneyi nasKeJ Otyynrte
sa prBez dzIeh eafy Cd godstny S-meJ
xrana do 1880 wiecEOrem - CO dnia, q
wyjatkiem niedzieI 1 SWAT Obowiasu-
jacyeh.
tnteresant0STN CO dnln w GODAlNACH
POPOLUDNIOwYCH cd :-sieJ do S-tej
- wyjatkiem sObot.
Redakcya dla intereSant6w twart
Test TYLKO W GODZINACH PORAN-
NYCH, Cd GODHINY 1850 Do GoDLl-
NY 1850; pO pOIudnlu tylkO In speey-
alma umOwq.
Redaktor NacEeIny prEyJmuJe int.
eSant0w TGLkO Pc GODzANlE 1V-teJ
PRED POLUDNIEM.
UpraS1a sic, wsEelkie sprawy Z Redak
eva xalafySiae. o lie noSnOsci 1SEM-
ME, DO M kOnVyersacye dfug1e nile ma
my ezasui tyIkO w spraWach s1cIssoi-
nIeissej Nagl. osObistych' Tub ME dnJa-
-xch sic Ealatwie 1WieSle - droga ko-
- prosimy jnv1e sie oso-
bISeie, ~zachoWujac M w~Egiedzte, re o.
Iofo Codziny 11-teJ samykRmT gazette
yvS1yscy najbnrdxiej jestesmy Wtedy
I~atrudnieni.
--Zo- abb piSau AFHA-
LIB Ma NASHVILLE ME-
XRYT SCISBIWIE L TELhO Ma 1E-
DNEJ STRONlE PAPlERU.
lRAI1 uNNONa
40 og{oSKOue, pochianin je - kosn
.~sSakcyiny; jes6 Pozadane 50 do Ewro-
go az raEie ME OSiosHentns nalezy TO
vSyRAZNIE ZAENACZYC L
MAYER POC1FOWI Ma ZWROfNA
PRHESYLkE.
yadnych ko~munTknt0w do oEfoszenla
nie naieSy przesyiae ma kartach Cd
~rxt~ch, ZADNTCH TEE ME PRI1J
aifJE sIE KOMUNIkACII
\TCZNHCH - chyba w ~YtStko"yen
~sxaadkach; rownieS Ogloszeh' dotJe1a-
syrh tOuarBystw, t~eiefonieznie ME
przyjmujeny.
WSzelkIe oEIosEenia naleEq do DLIn-
hu Orlosxen w AdminiStracyit tam sic
nieu,i Hyvrncae nalesy.
Podxiekownnia - WSzEIhlEGO TO-
axatu. R~EZOLUCYE IAbOBNE, POLL
rYCZNE 4 Z. p. naleia do DEiafu osio-
Sxeh. -
usenia 4 4. ID. mussq bye pOdpishne -
oefoen nazwIskiem HrnB q ndresem Pi-
xaceeot bezimiennyeh.tub podpLsanyeh
Jomyslnikiem, aIbO yvresIeie siowem
Eomftet~ - k~Omunikneyt, nj kores-
-1ondeneyf ME EamfeSKcbamy.
sf-anoCczo ME oElaszaniy ZADNfCH
AMI wyriecEek, fub -pikni-
I6xxp tRZADZANICH W
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-11-30
W~1cEMmN1sTER DABSK1 o
POKOJU.

Ryga- -. Dziemk rSiewod-
MIA" podaje wywiad z przewod-
niczacym deegacyi polshej WI
ceministrem Dabshm. Zdaniem
wiceministra Dabakiego ratyfi-
kacya preliminarza pokojowego
zdaje sic bye pewna, BOWEN ma
rod polski pragnie po&oju trva.
lego, czyli opartego ma umiarko-
waniu i porozulmieniu, ME z5
narzuconego sila- ZaaueSaone W
preiminarzu granice 50 naogol
acknowledges ,aczkowiek wiefu je-
szcze Polakow pozostaAo Pc
stronie rosyjshej. w sprawie in
cydentu wilehskiego wicemini-
mister Dabsi wyrazii nadzieje,
Il Polska i Litwa znaida droge
polubownego za4atwienia bez in
terwencyi obcej.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-11-30
TRoCKI ~PRZYGOTOWUJE
NOVA MA KO,
MEG ~LISTOPADA?

Warszawa. - Nadeszfy tt
wiadomoSci, &c Trocki roDpocza'
generating agitacye cclem podje.
cia novel ofenzywy. Ofensywa
ina sic rozpoczac Z kohcem listo-
pada i to W kierunku potnocno.
zachodnim W zamiarze dotarcia
do Prus Wschodnich. Trocki "
rnowach swoich, zwroconych do
armii oSwiadcza, re rich rewo,
lucyjny W Niemczech jest PREY,
gotowany i wymaga tylko po1no'
cy sill bolszewickich.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-11-30

wielkiego narodu jcdyny port ia,
XII jak Gdansk ola Polski, zwlasz'
GA, jezeli przedstawia jedyna te,
tnice, przez ktora MONA KRAKOW
zagrozonemu W swoim bycie po-
siat amunicye i broh. Polska Cd
niosla olbrzymie zwyciestwo mad
bolszewikami; uratowala przc2
to siebie, Europe i SWAT: ale
wtedy, kiedy byia sama w mai,
~wiekszem niebezpieczehstwie
Rada Najwyzsza W zastepstw''
Ligi Narodow W sprawie cleszyr
skiej zrobiia biad jeden, W Gdan,
sku, gdzie reprezentant Anslil
Tower ME pozwalai ma wylado-,
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-11-30
Z~ARZADZEN1A GEN. zEL1-
GOWSKIEG

Vino. - Gen. zeligowski wy,
daf nastepujace deAuety:
Dekret Mr.. 1 brzmi: ,Ustana,
wiam i podaja do wiadomoSci po-
wszechnej 90 nastepuje: zwierz'
CHINA wsadze ma terenie srodko,
wynn Litwy sprawuje ia, jako ma.
czelny dow6dca wojsk Srodkowe.
Litwy. Jako organ wykonawczy
wfadzy zwierzchniej zostanie
przezemnie ~powo4ana Tymczaso-
wa Komisya Rzadzaca. Wszelkie
dekrety beda ogiaszane "a moln
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-11-30
Wyiatki z kOnstytucyi
Macierzy POlskiej.
Kt6re Nszyscy Z~apamietac
Sobie Powinni.

Oznaka organizacyi W formie gu
EicEka do butonierki ola me1czyzn
a W formie broszki dla NEWEST
przeznaczona do c~odziennego nosZe-
MIA, oraz oznaka ma wstazce do uzyt-
ku ma posiedzeniach i p~ublicznych
wystepach kosztuje $1.0O, d kazdy
uowowstepujacy must te dwie oSnaxi
nabyc PREY Wstepowaniu do OddSls-
iu.
Kazdy czlouek 1 ka7da czionkini
musza posiadac kwitaryusz do Eapi-
sywania oplat ~miesiecznych. XVII
tlryusz kosztuje Is centow.
Egzaminacya Iekarska kosztowac
bedzie lyle, lie lekarz zsaada I 25c
dla Lekarza Naczelnego Ia prEegla-
DAME aplikacyi.
Is Certyfikat ma posmiertne l kazda
lego zmiana j odnowienie kosztowac
bedzie so cent6w.
czfonkami regularrymi NIGGA 20
STAG osoby p{ci meskiej Tub zen
skiej. wvznania Rzymsko-Katolick1e-
so. a narodowoSci polskiej Tub po-
c~hodzenia polskiego, jakotez oSoby
mel narodowoSci, kt6re mowia pc
polsku / z Polakami Iyfa / sympa-
tyEuja.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-11-30
WOJSK
N~IEMIECKICH MA GRANICY
LITEWSKIEJ.

Warszawa. - ,Narod" podaje
Dwie dywizye niemieoke W sile
5000 iudzi przekroczy9y grant
&c litewska. Ruch koncentracyJ-
ny Niemcow odbywa sic wDdauz
lbnii Eyt47uny7Romey4d i Eytku-
ny-Szyrszki. Pozatem ma stacy
Kibarty znajduje sic homlsarz
bolszewicki, ktory segreguje wy
puszczonyrh Z nicwo1i niemiec-'
kici bolszewikow. Zdatnych wcle
Ia odrazu do armii litewskiej, Il
n~ieodpowiednich wysyta do Ro-
syi.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-11-30
Po!ski

wywanie amunicyi do Po'skls
blad drugi, wreszcie W sprawie
wilehskiej blad trzeci. Polska je-
dnak, ktora uwolni}a Europe
pred bolszewicka zaraza zasSu-
zyla sobie ma to, zeby ia iEaczej
traktowac. Skoro spostrzeg}a. re
rad MIA bezustanku inni roztacza-
"a swoja opicke z jej szkod9 i W
sposob niesprawiedliwy, ujefa W
wypadku wilenskim ster spraw W
swoje w}asne rece, DO swoja VIA
sna sile i swoje siuszne prawo
czuje "a SODA.
Julian Zachariewicz.
Lw6w 1910, 1920.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-11-30
GEN. RYDZ SMIGLY o AR
NIL SOWIECKIEJ.
Niema demobilizacyi, jest tyiko
demoralizacya

Warszawa.. - General Rydz
Smighy pdzielil Professionalism
WI zach. agencyi ,Expres" srze
go}ow o przebiegu demobilizacyl
armii sowieokiej. Dotychczas ME
stwierdzouo powazniejszego o,
siabienia frontu bolszewiokjego z
powodu zarzadzenia demoblllza,
CYL. Zdaniem gen. Smigiego vie,
sci O demobhizacyi sowietow So
przedwc1esne. Podkreslic nalezy
NATIONALIST demoralizacye armii
czerwonej, gdyz zohnierz sowic-
cki MA juz dosyc wojny i ME chce
jej dalej ~prowadzic. Nastspnie
oSwiadczyi general, re nova mo
biIizacya armii sowieckiej ma
trafilaby ma niezwyciezone trud-
nosci T. powodu olbrzymich STRAIT
W materyale i wobec deDorgani-
zacyi sztabu.
Ssdzac o sprawie zupeSnie OBJ
jektywnie stwierdzic nalezy, ze
kleska poniesiona przez bolsze-
wik6w W wojnie z Polska, zadala
potezny clos armii sowieckiej
tenn tez nalezy ~tfumaczyc posu-
wanie sic naprzod oddzialow all
tybolszewickich.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-11-30
DO KACIKA.
uRE A BABkA.

q dawnych Rocznikow ,.Przyjaciela
Dzieci").
Id1ie Sc MaciuS, idzic,
Widzi - WojtuS placDe;
Pyta go tedy cZule,
Skad one rozpac1e:
,,Buuu - ryczy Wojtus -
,,ZdechI mi Burek starry! q,
ME wiem, czy mi go struli,
,,Czy W tenn jake cary!
Bun -. gdzieb ia najde
,,Psine TAX wiernego?!....
A MaciuS: - MasE teB o Co
- TAX buczec kolego!
- Patrz, mnie ledwie przed tydnien
- Babka odwalila,
- Jednak mi - jam meDezyZna
- liza 6cz ME zmocZyia!
Blu. dobrze gadaG tobie' -
Wojtus mu odrzeknie,
A z ocLu mu 1 q nosa
Jeszcze mokrzej cieknie:
,,Babka- babka, a Burek
Taxi - co innego,
Tvs babki ME hodowai,
III maIej - jCk ia - jego...''
hak.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-11-30
PLEBISCYT MA G. SLASKU
w LISTOPADZIE LUB
D

Warszawa. - Wedle opinl.
naszei dclegacyi W Paryzu W ma
blizszym czasic pc zafatwieni''
sprawy Gdaliska, wejdzie ma po'
rzadek dzienny rady ambasado-,
row sprawa plcbiscytu ma Cor
rym Slasku i zwiazana Z MIN
sprawa odszkodowania re strony
Niemiec. Plebiscyt miafby sic cd.
bye w listupadzie Tub Z poczat'
klein grudnia.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-11-30

q dawnych Rocznik0w nPrzyjaciela
Dzieci"),
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-11-30
Wiadomosci zPrasyPolskiej wOjczyznie

podpisem i kontrasyg1ata odnos'
nego dyrektora Departamentu
Tymczasowej Komisyi Rzsdza--
cej. T~erytoryum panstwowe
Srodkowej Litwy okresIa przez
granice, ustalone traktate1n Ii
tewsko : bolszewickim z dnia IL
llpca 1920, oraz przez linie de-
markacyjna poLsko = litewska z
czerwca 1920. Jako god4o Srod-
kowej Litwy ustanawiam tarcze
z Oriem i Pogonia. Fdage czer-
wona z Oriem i Pogonia ustana-
wiam jake panstwowa. Wszyst-
kie derety traca moe obowiazu-
iaca, o lie ME zostana ziozone do
Sejmu Ustawodawczego Srodko-
wei Litwy W dniu jego otwar-
cia."
Dekretem Mr.. 2 20 ustanowie-
niu w4adzy ma terenach Srodko-
wei Litwy gen. zeligowsd po--
wo}uje Tymczasows Komisye
Rzadzaca W akadzie nastepuia-
Gym:
Dyrektor Depsrtmentu Obro-
ny .Krajowej - prk- Leon Bo,
bich;
spraw zagrariczrych - Jerry
Iwanowski;
spraw wewnetrznych - Wi.
told Abramowicz;
Aarbu - vacat;
oSWiaty - vacat;
! sprawiedliwoSci - vacat;
piracy i opieh spoaecznej
Mieczyssaw Engel;
a~prowizacyi - Waclaw Iva.
fowski;
przemyslu, hand1u | odbudowy
- Teofil S1opa;
komunikacyi i robot pttb1icz,
nych - Aleksander Gasztowt;
rulnictwa j 1as6w - vacat;
Do czasu mianowania dyrekto-
row departamentow ma wakuja.
ce stanowiska obowiazki ich pei.
mic beda dyrektora departments
skarbu - Teofil SDopa; departa'
mentu rolnictwa i lasow - Wa,
claw Iwanowski, Department.
sprawied1iwosci - MieczyslaW
Engel, departamentu oswiaty -
Stanisaw KoSciakowski.
PolskI Dentysta
DR.. N. SchraYer
S66 Milwaukee Ave. cor. Racine
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-11-30
BOLSZEWICKA ,PRAWDA"
o POKOJU z POLSKA.

Helsingfors. - Z powodu pod
pisania preliminaryow pokojo-
wych oraz rozejmu, nPrawda'
pisze: ,JOgromne znaczenie tego
aktu iatwo zrozumie kaidy robo.
tnik i wioscianin. Me powinnis-
my jednak przeceniac tego poko-
ju i ME powinnismy zapominac
wszystich jego niedogodnosci.
Pok6j z Polska wcale nie stano-
wi takiego pokoju, zeby miaa on
budzic zachwyt W proletaryacie
rosyjskim. Wediug traktatu Pol
ska otrzymuje szereg miejsoowo-
sci, kt6re ME moga bye uwazane
z punktu widoenia etnicznego "a
czysto polskie. Okoaicznosc ia
ME dale nam gwarancyi trwalo-
sci pokoju i musimy zatem bye
gotowi stawic W kaadej chwlll
odpowiedni opor polskim aku-
som. Jest to warunek niezbedny,
O lie chcemy ocalic rezultaty Ia
szej rewolucyi. Hasten dnia dzi
siejszego powinno bye: Pokoj
podpisany, armia czerwoua jed
max powinna bye gotowa-"
Ryga. - BofsHwioia rPraw-
da" omawiaiac sprawe umowy
ry4kej pisze: Po&6j y&i oan,
piliSmy drogo ustepstwami terry
toryalnemi i zwrotem majafhu
wywiezionego z Polski poaaw-
sly cd r. 1914 przez r9d carskL
Ma warunki te musieismy sic
zgodzic, chcar uratowae armie i
uniknaG Rampant zimowej.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-11-30
Z Text R~edakcyjnej.

zas dla ltalll caleJ kapl4ceJ sic W
morzu, majacej portow bez liku,
takiej elementarnej potrzeby
zgoia ME stanowi.
Kiedy D'Annunzio zajsl mia
sto Fiume we wrzeSniu pred TO-
klein, wystapii z proklamacya do
narodu w}oskiego, re ME ustapi
tax diugo, az miasto wejdzie W
skad pafrstwa novel i wielkiej l.
talii. Ten fakt by} w sprzecznosci
z postanowieniem Traktatu Wer-
saIskiego, W ktorym koalicya
zwhszcza zas Wilson, obiecai
Frume kroatom, azeby MOVE pan
stwo JugoAawia miaho wolny do
step do mora. Ma wszystkich
ryulkach wietkich Mast lta1iI Cd
bysy sic manifestacye i zgroma--
dzenia ma czeSc D'Annunzia,
przeciwko zaS koalicyi, zwiaszcza
- PREF. Wilsonowi. Orlando
cwczesny minister spraw zagrani
cznych, zmobilizowal W c,4gu
trzech dni przeciwko Wilsonowi
Gale W1ochy, ktore przedtem go
z entuzyazmem witaly i ma re-
kach Mostly. Ma Piazza del Duo
mo W Medyolanie krzyczano, re
port Fiume w rekach Jugoslawii,
to jest pistolet wymierzony pre-
ciwko Italii. Bysy pog}oski, re
prezydent w}oskich ministrow
Nitti bedzie musiat wskutek czy-
nu D'Annunzia ustapic, zeby ME
brac odpowiedzialnosci "a to, co
on zrobii. Spory wreszcie uclchiy,
ogioszono, re sprawl Fiume zaj-
mic sic Liga Narodow, ktora Cd
Ga miasto Fiume Wiochom, port
zaS yugostawii. D'Annrnzio sam
jednak, ktory sic tam juz ma do
bre osadzil, rozstrzygnal sprawe
inaczej; ogiosii Fiume wolna re-
publika, a siebie jej prezydentem.
Gmpulsywny charakter Wfocbow
ME dopuscil do jasnego patrzenia
ma GAIA sPrawe. Fiume ami jake
port, ami jake missto ME stanowi
ola Italii ogromnie powiekszoneJ
20 wojnie przez pofaczenie kra--
low austryackich, zadnej elemen-
tarnej potrzeby. Miasto Fiume
zawsze make, liczace dawniej
presto $4,000 mieszkancow, W
potowie z Wiochow, skadajace
sic zreszta Z Kroatow i Nadia
row, stanowi ola Kroatow, ola
ich inportu i exportu, port ledy-
ny zupeinie jak Gdahsk ola Pol
ski. Czy z biegiem czasu Jugosfa-
via moze sobie ma calem dfugiem
wybrzezu Swiezo nabytej Dalma-
Cyl wybudowac port rownej do
niosioSci jak Fiume, to jest inne
zagadnienie: ale wlasnie dlatego,
poniewaz ~Jugosfawia sksada sic
z calego szeregu roznych naro-
dowoSci, port Fiume ma ola kro-
at6w ola ich handlu, przemysiu /
zycia, znaczenie lokalne pierwszo
rzednej wagi. Dlatego tez przy-
znala go koalicya Jugoslawii. TIA
La zaS, kt6ra nawet w naJbl'z-
SEEM sasiedztwie ma szereg por-
tow, jak Brindisi, jak swiezo W
spadku po Austryi nabyty Try
est, ma ca{em zas wybrzezu pol
wyspu wioskiego portow be- Ii
czby, jeszcze jednego portu, ia
kiego jak Fiume, wAasnie dlatc,
go, re to jest jedyny ~jugosfowian
ski port nowoczesny, naPrawde
| ME potrzebuje. Lokalne stosunkl
wloskich kupcow mieszkajacych
we Fiume, moga mice jakics pod
rzedne znaczcnie: ale Gala Italia
jak jest, bez Fiune moze ma
prawde Eye Swietnie. Gaia wiec
wyprawa D'Annunzia ma Fiume
TO byla awantura robl9ca wick
| efekt dlatego, DOnieWaZ lei auto