Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-12-15
z Dziejow Handlu " Polsce.

utrzymuje sic jedyuie handel Owym
przedhistorycznym produktem - bur-
sztypem.
Zakwitnal zas z nowu handel W Pol
see Ia Kazimierza Wielkiego. On
przez Swoja roztropna gospodarke zro-
biz DUO dla kraju. Pod .jego panOwa-
MEM doszly tez do z~naczenia i rozkwi-
tn cechy rzemieSlnicze, wzorowane ma
podobnych W Niemczech. Dobroczynna
dziaiamoSc Kazimierza do dzisiaj jesz-
cze pozoStawi&a pc sobie Slady; gmach
SUkiennic W Krakowie i uniwersytet
kakowsk jemu zawdzieczaja sw6j pc
czatek.
Samoistnym byl jednak handel pol
ski nies}ychanie kr6tko.
W wieku trzynastym powstaje Dwia-
EEK miast niemieckich pod nazwda
Hama. Z~awiazany W celu s~zerzenia
stoSunkGw handlowych i obrony pred
rozb6jnikami ladowymi i morskimi, Z
garnia powoli ~wSzystkie rynki sfo--
wianskie / stale sic ola mich zgubnym.
Prawie kazde miasto polskie posiada-
10 file tel Hanzy zdo}aia ona opano-
wac caiy handel sfowiahszczyZny -
Gdansk, Ryge, N~owogr6d, WilnO, Kra-
k6w, Wroclaw okazujac wobec zywio-
IL m~iejScowego nieprzyjazn i bezwzgle
dRosc. 4 coz dopiero movie o tym we
zu, wychowanym ma sokach zywotnych
organizmu sfowiaGskego - o krzyza-
kach! - Pc z~wyciestwie polskiem pod
.Grunwaldem otrzesa sic Polsha trOche
Z pod tel przewagi niemieckiej takae ma
polu handlowem, jakkolwiek Hama
przez d}ugi czas Dadal jesZcze W Pol
see poGoStala.
Ia panowania Wladys{awa Jagie2}y
/ iego nastepc6w otworzy&y sic Polsce
szerszej try rynki zbytu; mianowicie
ba1tycki (przez ~pozyskanie Gdahska w
roku 1S4S), ruSki i SlaSki-
z towarGw krajowych wywoaouo o.
pr6cz piod6w rolniczych: miedz 2 kielc
i Cor Miedzianych, GLOW re Slawkowa
i Olkusza, sol z zup Bochni i Well
czki, make, s~lonine i wedliny, zwierzy-
ne, wreszcie SuknO.
Sukiennictwo zaczelo W owym czasie
kwitnac w Polsce, navel klasztory bra
~ 'udzfal W fabrykacyi sukDa. Opr0cz
tego r~ozSzerzyl sic handel naszem pi0-
them. Y Russia, kt6ra byla etapem han
dlu z Konstantynopolem, jak r6wniez
caIego curopejsko azyatyckiego handlu
prowadzono jul dawniej o3ywione sto-
sunk. Opr6cz Polski i Rusi handlowala
PolsEa jeszcze z wroclawiem, Praga i
Wiedniem, dawala towary te same, co
powyzej, a zabieraia odzieS gotowa -
StOu, hOEDCuAS, WHO Ill., hoHNSA ""
hyl zaS tax k~orzystny, re walczyly o
niego Wroclaw i Praga z Wiedniem.
Lecz z ko6cem 10 wieku poczyna sic
upadek miast, spowodowany
si6wnie walka szlachty z m~iezczah-
Dodac jeSzcze nalezy, Re spo-
to 20 czesd zbyt liczne ma
gromadzenie sic zyd6w po miastach pol
skich, kt6rzy przyjed najpierw przez
Kazimierza Wielkiego, pPzniej "a Bo
leslawa V, gdy ze wszystkich krakow
ich wypedzano, po proStu GAIA Polske
zalali. Ale u a zawsze bardzo mafo
robiono ola przyszlosci. Umiano wsze-
die przeSladowanych zyd6w przyjaG,
ale ME umiano uobywatelniG ich wy
robimo ola mich ty4ko specyalny Gel
.specyalne zajecie, to jest interes pic
kt0rego tez zydzi chwycili sic
z w}aSciwa tel rasie lapczywoscia.
Ma tenn jednak pcierpialo DUO ME-
szcza6stwo rdzennie polskie. Szlachta,
sic wreS1cie, by z g6Spodar-
wzroStem mieszczahstwa j zyd0w
ME wzmoglo sic ich polityczne znaczenie
- przeprowadzila W roku 1906 prawo
radomskie, mOca kt6rego odebrano mia
stom przedstawicielstwo sejmowe /
wiele wiadz miejskich ~poddano VIA
dom szlacheckim.
"a Olbrachta zyskaIa szlachta JUL
przywilej uwalniajacy ia Cd cha i myt
t~aryfowych. Ia Aleksandra orzekaja
wyraznie oligarchowie polscy, Re clio
maja piacic tylko handlujacy, a wiec
m~ieszczanie i zydzi.
Nastapify potem inne jeszcze ogra-
niczenia swobody handlu wynikajace 2
przewagi wp}yw6w szlacheckich, a W
roku 1853 przeprowadzono ustawe, re
kazdy szlachcic skazany ~zostaje ma u
trate szlachectwa jezeli osiadlszy W
mieScie handlami / szynkami bawi sic
Dop6ki vice wSr6d narodu polskie-
go szlachta ME ~zaslepi}a sic swa idylla
w~iesniacza, zycie narodowe rozwija}o
sic normalnie ma podobiehstwo innych
narod1w. p0zniej jednakze, wSkutek
bIednej polityki go~spodarczej, wreSzcie