Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-02-09

cEaka | wskate nam droge, po ktorej
polska polityka powinns p6jst we
wlasnym - l S~iowaczyzny - intere-
sic.
Pomijam opis stoSunkow narodo-
woSciowych ma Wegr1ech pred woj-
ma, DO ogolnie Enana rzecz, Re Ma
DIARY pod tym wzgledem niczem ME
byli lepsi cd Prusak6w. Pod koniec
wojny, kiedy to "a posrednictwem
Masaryka, Benesza I Stefaneka roz-
wineli wielka akcye "a poiac0eniem
Slowaczyzny z CzechAmi 1 Morawa "
jedno panstwo. 5000 maja 1918 roku
podpisali Czesi / Slowacy " Pittsbur-
ghu, Pa, " Ameryce wspolna umo-
we, wedlug kt6rej showacy mieli o.
trzymae najdalej idaca autonomie, z
sejmem, szkoiami, sadownictwem
it'd. ~siovackiemi. o lynn waznym ak
Gle wiedZieli tylko wybrani narodu
slowackiego, Il. wszyscy, kt6rych Ma
diary "a ich prace narodowa pre-
eladowali. Zrozumiala vice rzecz, be
sfowacy d. 5000 pabdziernfka " Tur-
czahskiem Sw. Marcinie odrzucili
wszelhe propozycye hr. Karolego l
wypowiedzieli sic beS wszelkie1 oba-
wy "a przyfaczeniem slowacczyEny do
Czech. MielI bowiem gwarantovana
poiityczna ku~lturalna wolnoSt.
Koalicya, jak wiadomo. ten kontrakt
a~merykahski unala "a watny I tax
poWstalo MOVIE pahstwo czesko-saowa-
exile. Ma rozkaz marszaika Focha ma
madziarskle wojsko 1 madziarscy u
rzednicy musleli W grudniu opuscie
Slowacye.
Przybywajacych Czech6w ludnost
sIowacka wita}a " listopadzie | grud-
niu z nieslychanym zapalem / RADIO
scia. Wszystko sic ogromnie ~cieszylo,
ME by}o zadnej r65nicy wsr6d uswia-
domionych Siowakow. KS. Hlnika,
Ks. Juriga Ckatolicy), KS. Zoch Qut.),
Srobar, Markowi6, Skultety. wszyscy
razem Spiewali: Hosanna, chociaz by
~ miedzy mimi wielkie r6inlce co do
z~spatrywan politycznych. Cmuciiy
sic tylko dwie partye: renegacl sio-
waccy 1 nieuSwiadomieni ,,madiaro--
nj" CT ma gwalt krzyczeli, re ojczy-
INA W niebeZpieczehstwie. ale mieli
ma mySli madziarska ojczyIne. Obsa-
dzanie SIowaczyzny przez Czechow,
ME szlo tax predko. Z~wlasDcza ma
wschodzie, gdzie ofr6cz nielicznych
wojsk madziarskich, miejscowe Cd
dzialy ochotnicze, siowackie, broniiy
swej ziemi pred najazdem czeskim.
Wtedy to zablysla gwiazda pana
Dworczaka. Ma wschodzie lud slowa-
cki ma bardziej z~aniedbany, inteli--
geneva zaS: sami %renegaci. Zdawaio
sic, re Czesi ME dojda do Preszowa
Koszyc, W glowie tych ,,Slowakow"
(wlaSciwy tytul byiby ola mich: rene
gat6w) zrodzila sic mysl rady narodo-
wei wschodniej. Dictum - factum.
Zeszlo sic kilku panow 1 ogfosili sic
rada, ma prezesa ZaS wybrano pana
Dworczaka. Zwracam ma to pima u
wage, re rada Ia ME miaia wtedy nal
m%niejszych zamiarow objac W s%e
sfery dzialania zachodniej SioWacyi.
Rada powstala ME W obronie Sfowa'
k6w, lecz W obronie panstwa wegier-
skiego. Czlonkowie tel samozwanczej
rady nigdy ami palcem ME kiwneli "
chronic Siowak6v. Przeciwnie! Poro
bill W ostatnich Is latach wszelkie
kroki. ably S}owak6w zmadiaryZoWac.
w tym jedynym celu wydawali "a
~madiarskie pieniadze tygodnik ma
sza zastawa" / caly szereg broszur, ba,
nawet modlitewniki. Wszystko to "
iezyku ME literackim, lecz W miejsco-
wynn dyalekcie. Il grona takich ludzi
pochodza DWorczakowScy, a z ludem
slowackim / jego interesami ME ma
ia mic wsp6lnego.
Taxi byl stan rzeczy do niedaWna.
Dzisiaj ma Slowacczyznie poiozenie
zupelnie odmienne. Czesi sic sWoich
| zobowiazan ME trzymaja, o autono--
mil, o sejmie, o prawach jezyka Sfo-
wackiego, ami slyszec ME chca. sio-
wacczyzna dzisiaj jest krajem okupo-
wanym - W n%ajgorszym siowa Una
czeniu. Aresztowania, rekwizycye,
| ~bezwzgledna cenzura gazet, iapoW-
nictwo W urzedach (czeskich) kwit-
ma. Caly narod z rozgoryczeniem krzy
CIV o pomoc. Czesi tych giosow ME
przepuszczaja, ma zgromadzenia ME
~pozwalaja / publicznie giosza, re "a
so lat Gala ~Slowacczyzna musi bye
czeska. Owoce tel szalenie glupiej
polityki cgeskiej sa dla mich bardzo
smutne: ludnoSG dzlsiaj ami slyszet
ME chce o sojuszu Q CSechami. $3.50
| Siowak6w maja Czesi przeciw sobie'
Doskonale to MONA by}o wyczytac z
expose ministra DIR. srobara z Ago