Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-06-11
Z POlskiego Frontu
ma Wofyniu. !
TU KWAN Ii.

siuzy W wojsku polskiem. Dzie1e te-
go dzieciecia Cesarstwa Niebieskiego
So dose romantyczne | warte ! by je
zanotowat.
W mlodoSci swotej nalezaH do chin
skiej partyi komunistyczne6 ,.Silnej
Pie$vi", bardzo ro~zgaiezionej wSr6d
zl6tej rasy. ~pracowal ciezko jake Ia
miatacz ulic, p~oslaniec, potem mfai
sw6j w6zek, W kt6ry ~wprzezony, wo-
iii cIdzogiemc6w po Pekinie, uczac
sic jednoczeSnie kilkU slow cudzo-
~ziemskich, co mu pomoglo do jego
,,dyplomatycznej karyery", gdyz pa
re lat sprawowaI Urzad s~iuiacego
PREY poselstwie roSiskiem. w TO-
ku 1917 gdy wielka Rosya rozpadla
sic ma male / mslutkie Rosye, a mkt
juz pracowaG ME chcial, DO wszy-
soy zajeci byli robota ma meetingach,
zyerbowano Tu z partya r~obotnikow
do robot PREY budowie kolei W Besa-
rabbi, cbiecujac mu ziOte cory Ia
robk6w i RICHLY powr6t do Charbi-
ma, gdzie zostswfl zone, picking cy-
trynowa i skoSnooka Ii 0 Walych
uozkach z synkiem Wang-ti.
Pracowal wiec Tu = kwan = Ii cd
rama do p6znej nocy, wozac ziemie W
taczkach, ukfadajac szyny ma pozy-
tex ,,biaiych,dyabi6w", gotowal sobie
wraz 2 towarzyszami ryz i placki ku-
kurudziane i pisal listy do swojej Lii
o matych n6zkach, by syna wychowy-
wala W czci prodk6w. On wkrotce
wr6ci bcgaty.
Tymczasem cos sic ~zaczefo psut W
sferach ~rzadzacych republiki rosyj-
skiej. Mkt iuz ME piacii Swietnych
d. ~obiecanych zarobk6w biednemu Tu /
jego ,towarzysgom; koleja, wybudo-
wana4 przez Mich, suneiy poc:agi, pei
ne jakichS obcych twarzy, W innych
~mundurach. M6wiouo, re to Ger
nancy. Coraz mniej bylo ryzu i her.
baty. Tu, po wieIkiej naradzie 2 tt
warzyszami, postanowif wr6ci6 do
swego pieknego kraju. Trzeba byhp
uzbieraG DUO pieniedzy, by o6byc ia
ka podr6z. Jechali przecie lyle, lyle
dni, tygodni!, Zaczal vice wyra6iac
papierosy ma ssprzedaz i wypiekal ia
kieS straszne ciastka chihskie z me-
ki kukurydzianej ma zielonym oleju
q pieprzem / cukrem. Handel szedl.
Ale wkrotce nastapil znow pre-
wr6t jakiS. Znow waliiy pociagi pei
ne Germantown, ale juz bez broni, O.
berwanych, bosych, przerazonych.
Mkt juz ME kupowai papierosow,
ME pyta4 o ciastka z ~pieprzem ma
oleju, laden ,.MUssiu' ME zachwy-
cal sic pieknym czarnym warSo-
czem C~hihcEyka lie byio. Jakas
straszna choroba ,,ispanka" i tiff"
zsbieraly wciaz jego tOawrzyazy, cia-
IA kt6rych ME 'mo5na bylo W pick
uych czarnych trumnach przewieSc
dosziemi ojc6w. Pogrzebano wiec ich
ma obcej ziemi, miedzy przekletymi
bia3ymi dyablami. Tu = kwan- Ii
cLorowaf dlugo, bez doktora, bez le-
karstw. Silna natura zwyciezyia hi
szpanke i tyfus, gdy jednak wstai z
barfogu, z przerazeniem zobaczyi, 70
z bujnego warkocza pozostalo mu
zaledwie jakieS nedzne siwe pasem-
ko.,. Me miaf jednakze czasr mart
vic, sic ia strata, organizm bowiem
dopomfnaf sic o swe prawa: Tu
chcia4 jeSc. Gdy sic tax oGladaf "a
mozlfwcScia zarobienia sobie ma zy-
Gle, spotkala go Swietna propozycya:
jacys ludzie, nazywajacy siebie:
-,bolszewickimf komisarzami' zapro-
ponowali zdziwionemu Tu objecie u
rzedu sedziego W czerezwyczajSe.
Pojechai vice z komisarzami do
wielkfego miasta mad rzeka gdzie by
20 DUO pagod rosySkich re zlotymi
dachami / kaZano mu wykonywac
wyrok ma skazanych, stosujac chin
skie melody tortur. C~od7,ennie PREY
nrouadzano kilkadziesiat podejrza--
nyoh, kt6rych trzeoa byRo skazac ma
smiere / meczarnie. Tu, ubrany W
mundur ,,kOmisarZa' z od5naka czer
wona ma piersi, siedzial miedzy ho-
tyszem a aydowka Rcza | razem sa-
dill. Niebardzo, coprawda, rozumiaa
o co chodzi, wiedz'ai tylko, ze mu-
81 1asadzic I wykonaG wyrok. Razem
z Rozs sill do trupiarni W piwntcy'
gdzie W zaduchu acknowledgement sic
cfaS pomordowanych, czekah swe1
kolei skazancy. Tutaj w3~asnorecznie
wylupiali oczy ofisront, wyrywsli i'm
obcegami paznoscte, wlewali do gar
dla roztop.ony GLOW; p~odejrZanym .
to. ze byli niegdys oficerami, wyctna-
lima ciele ,,pagony" oficsrskis lam
pasy g~eneralskie ma nogach, wkiadali
rece i nogi do wrzacei woody, scissa-
fac potem sk6re, CO nazywaao sic "ro-
bga,iam rekawfczek 4 poncZoch" bu-