davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-02

Pachol, srodze skoItun:ony W PorwaneJ llbe-
trzyma} strai W %ciemnej ma p~rzestrzai Wywar-
tel bram;e, ale wnet sic znaiazt czarno ubrany ka-
F-ancuz Z zapaionym kandelabren gnqc
roniz erie, prowadzii schodami. krytyni dywanem,
gdzieS ma tyly domu.
- DUO osGb:: - rzucii Nowakowski, wcho-
dzqc do niewielkiej komnaty.
- Cztery stoliki lombra iaraon. Rcszta w sa-
Ionic.
- Daruj, music sic ~prDobrac, dose mi tel maska-
rady - wskazai ma swoj kontusz ~znGSnai W przy-
legfej bok6wce.
Zareba ciekawie ~rozglqda4 sic 20 komnacie, kto-
ra shuzyla "a kancelarye i zarazem bySa jahby ska
dem kuirow tego ~okutych, zaulczystych puzder. sto-
jqcych ma sto.ach, upr0szy zwalonej w katy rozno-
barwnej llberyi, wiszacej ma 5cianach. Me brakowa-
10 tcz iozek skladanych i jakichS parawanow.
Wszeds NowakowsEi juz w m~odnym, ~rudawyn
frahu, w poilczccfach plytkich trzewikach ka1ner-
dyner, z NINA wyniosSa, obwina4 mu szyie w biala
chustke podawszy tabakierie, stanai d~ostojnie ma
uboczu.
NaDy4eun go wraz Z meblami pc regimerlta-
rzu Stepkowskm - pysznA sic p6igfosem. Pono
jakis ,.de" czy nawet cos wiecej, wypedzony przez
rewolucye. Ksia1e Cycyanow dawai mi "a jego Cd
s~tepienie czworhe anglez6w z uprzeia.
Ciehawym tel &siazecej mo5ci uSmiecfnal
SIC drwieco.
Trzeba ci jedrak zapamietat, re ksiaze jest
w serdeoznej komitywie re starszym Z%ubowem, ak
tuainyun faworytem.
Wzia4 go pod ranue i poszli kretymi korytarza-
mi. Francuz oswiecas i'm droge kandelabrem.
L~nraginujesz, co to "a polityc1na PERSONAL
szepnai cnzej, ja&by pod sekretern. J~esteSmy W
taaeiej korrfidercyi, re zwierzy1 mi sic re swoict
cie1ich teuninow mifosnych.
= J~es0cze sic ne pogodzif z szambelanowa g
spyta} podstepnie.
- Alez ona go ME chce widziec ma oczy, odsyia
ma nierozpieczetowane listy, drozy sic, niby krolo.
wa, a ON poprostu s~zaleje Z rozpaczy. Wiesz, blysne
Ia mi g~eriaIna mySl: ponoz mu W tych tarapatach.
- w jakia sposob?- poja1 w lot, do czego
tamten Z1nierZa.
Gdybys jej, jake bliski kuzyn, PREY okolicz'
nosci jaliej q~rzeSozya, re pogodzcnie sic z MIN jest
pozadane nawet daa dobra %raju.
tCiag daisy nastapL)
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-02
WLADYSLAW ST. REYM0NT.
ROk 1874.
Ostatni Sejm Rzeczy- POspOlitej.
Pouvie6c Historyczna
(TryIogii Geese L.
p-wo wylaezneKo PrIedruku Nabyte ZaStrIs1ons
dn "D.isnnika ChicaEoskieEo".
Gag daiszy.

Gag daiszy.
Mrok sc juz slal mad miastem, Jeszcze tyIko
gdzieniegdzie Swiecily krzyze koScioloW ma n1ebre
lezaiy ~zfociste zatobd. ChIod zawiewai Z pol, po Wzgo
rzach b}yszczaly ognie b~iwakow, pc zauskach Pory-
kiwa}y krowy i trzesfy sic gesie gegoty. Ulice bysy
luz prawie puste, tylko po rogach placach Przyby-
wabo wart konnych patrolow.
S}yszafes tego ciechanowskiego mqG7alat-
ozwal sic Nowakowski.
Dobry grace, wiedzias czcm t-af;t 10 czufo-
sci. Porwal nawet poslow.
Nov takim do rozumu, to ziewaja, ale praw
i'm duby smalone 0 Swietej zrenicy wolnoSci szla--
checkiej, excytuj bajeda o rownosci z krolaml, wy
ponlinaj A1eksandrow Macedotskich, sadz co diva
s9owa cnota, co try honor, co piec sauDba powszech'
nosci, CO dziesiec Najjasniejsze Stany, a wydzleraI
sic przytem re wszystkiej mocy, machaj rekoma,
jak wiatrak, to sic w koicu Z czulosci p~opfacza
gotowi Gle nawet porwac ma rece a ogfosic 1bawca
~ojczyzny.
Zareba miIczal, sSac sic IA odgTtniecic pcwo-
dow jego i~rytacyi.
- Ale MECH Bog broni polega ma ich zapale
DO co dzfsiaj uchwals, jwtro gotowi obalac i kazdy
sprzeciw zaraz mienia bye zdrada hub ghupota.
Pomilczal jakas chwile, gdyz jechali przez stra'
sznie wyboisty HAWAI- bruku.
- I znowu sic odwlecze tr~aktowanie z Buch-
hotzem szepnal z gorycza. Beda czekali, az
MoeFlendorff ~zagarnie Warszawe i wtedy dopierc
podnioSa zalosne larum.
Snadz poja1 przyczyny jcgo wOburzenia Zarebs
i ozwaf sic pocieszajaco:
lego Igelstroem ME dopusci, s2dzi, j. DO
wiem juz Imperatorowej.
Staneli pred pietrowyrn donxsn. : otwartycf
okien brly swiatia i gwary.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-02
I WASzYNCTONU, D. c.
(Spozniona wiadomosc o rezy-
gnacyi pos3a polskiego K. Lubo-
mirskego.)

,,Dziennik Chicagos&i" ogioslS
niedawno ~wiadomoSc, zaczerpnie-
t. z lwowskiego ,,Siowa Polskie-
CO., 10 stycznia, re posel Lubo-
mirski w Waszyngtonie zrezy'
gnowal.
StaraliSmy sic dowiedzicc u sa,
mego zrodla, lie w TEN prawdy
bye mozc. Nasz Posei oSwiadczy'
nam, re rzeczywiScie poda} sic do
dymisyi, ale tn juz rzecz stara
nalezy do przesziosci. Rad DO
WIEN Polski dymisyi jego ME
przyja}, lecz r~aczej usun7S przy-
czyne, kt6ra spowodowala jego
rezygnacye.
Poselstwo Polskie w Waszyng-
tcnie juz sic przenios}o do novel
swej rezydencyi, kt6rej dokadny
adres jest: The Polish Legation,
2640 - 10Th str, N. w, Washing
ton, d, c..
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-02
DO WIADOMOSCL

wszyEtkieh IntereSant6r najuPr1el-
nIei prosimy o prEestrSeERnie P0n'1-
szyeh uskas0wek;
RIura AdministrncyI naRzeJ otwnrfe
N przes dEien caiy cd godEtny e,meJ
wrana do 1880 uieezorem - CO dnia' u
~yjatkiem aIedziel 4 EwIRt ObOwiaEu-
tacyeh.
Int~eresant6U co dnin w GoDLINACa
POPOLUDNIOWYCH Cd --sieo 90 S-'e'
- wyj4tkiem sObot.
ola I~nteresahtow Otuartn
S.st TYLKO w GODZINACH PORAN-
NYCH, OD GODZINY 1850 DO GODAl-
Nv 1880; Do ~pOfudniu tyIko IN sReey-
alma umoUa.
edakt NaczeIny przyjmuJe inte-
reSant6w TYLKO Pc G0DzINlE 1O-te1
PRED POLUDNIEM.
Unrasxn sic, wszeIkie sprAwy = Relax
% za|atyyine, o lie mOGnOsci PISEh-
NIE. BIO na kOnuersacye SiuSte nfe ma
nv czasu; tylko " sprawaeh sEe1eGot-
.yeiSzei MaEi osObistych, Tub ME onJS-
eych sic Ehiatwie E"ietle droEs 70
~respOudencyf - prosimy tAU1e sic Ose-
hfEcIe. ~zachOwuJQc ma wEgiedE1e, re g
Ioto codzIny 11-teJ gazette
rrSzysey n~aJbardziej 1estesmy WtedJ
K~ntrudnlent.
30. b pIsaH CZYTELNIE ATRA-
LUB Ma ME-
ZRYT sCIsLIwIE I TYLkO Ma SE-
MEL STRONIE PAPIERU.
IRalN uTWEOEy yaALCAoNNAC
~ orfosEone, poehiAnia je - kos1
Scdakeytny; JeSli pO&Sdnne - do Ewro-
g., " rnEie ME OgIOH=enfn, naleIy to
ZAZNACEYC L ZALACzfC
sNACZEK POCZTOWT Ma zWROrNA
PRZESYLKE.
Z.dnych komunikat6w do oEloSzenIa
.ie naieEy prEesylAe M kArtRch Cd
Erxtxch. ZADNYCH TEE ME PhA1J-
MILE SIZE KOMUNIKACYI
NTCZNYCH - ehyba W
r0vnIeE ogfosEeh, dOtyeze-
rych towarEystw, t~elefOnieznie ME
prEyJmuJemy. MIA
WS1eIIie oEloszenia nalezS 40 DHia-
- o~losxen w Administraeyi 4 tam sic
nIemi zUracne naleEy.
PodxiekoUania re-
sxaIu- REZOLUCYE FOIL"
TYCZNE 4 Z. d. naleEa do DEiAfu oEis-
Uzeh- .--
-te,Ia 4 Z. D. musSa bye podPisane -
-.Enem nazyyisIkiem wrnS . adresem pi-
.a.e~ot beximieDnyeh, Tub podpisanycA
SomysInfkfem Abe wreazete SaoWeA
Eo1,Jtgts = kOmunikaey1. nj kores-
ssaSa.ncvi ME Enmiessezamy.
st.noxyezo ME Osiassamy
pSTOWy. ami uyciecEek, Iu6 .plknI-
SswS. URIADzANYCH " AEsAIGLA
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-02

REDAKCYI

Oh. j. PiotrOwSki, North Chicago.
Ill. Listu do Pana ME many; praW-
dopodobnie trzeba sic 20 niego zgio-
sic ma poczte gl6wna.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-02
Jake sic Niemoy
tresWa!

Kapitalna rzecz ~przyniosia nam
poczta W zeszfym tygodniu. I
gazetami polshemi z Ojczyzny
doreczono nam diva, czy try
okazy t. wv. .,Gazety
Wspolnej" z Poznania. Coz to "a
,,wsp6ina" g~azets?... Ano stad
ona, re W Poznaniu nastai strajk
zecerow i drukarzy, a wiec dzien-
nikarze ! dzienniki - by przez
Gas strajku informowac publicz-
nose o najwazniejszych sprawach
biezacch - poSaczyli sic we
wspolnym wysikku i razem ska
daja i wydaja owa "Gazets
Wspdna."
Otto, co czytamy tuz pod mad
pisem tel ~ygazety", kt6ra ra-
czej jak cyrkularz niewie]ki wy
glqda: yStrajk zecer6w i drcJka-
rzy, wybucht i trivia w Poznaniu
i ME wiadomo, kiedy sic skonczy
Czytelnicy zechca wybaczyt i wy
rozumieG trudnoSG poiozenia,
zwiasDcza, re chodzi TIL o zagad-
nienie' spoiecznie nader Wazne
pracodawcy, domagajac sic pre-
prowadzenia pertraktacyi zaTob--
kowych pred ~wiaSciwa instan-
eye, jakq Jest Wydziai Zarobko--
wy, stoja ma podstawie legaInej
i bronia prawnych podstaw zyCia
spo}ecznego W interesie ME jedno'
stick, ale og6Su..."
Nastepujace wydawnictwa pc.
znanskie skombinowaiy sic "
tym niezwykle c;ekawvm okazie
prasowyn. kt6rv przedstawia sis
W formie dwu stronniczek ma,
h-ch, kazda o czterech kolum,
mach druku - be- Ogioszeh
..Dziennik Poznahski", ,,Gazeta
Poznalska", ,,Gazeta Narodowa"
..Goniec WieIkopo!ski", .JKuryel
Po7nahski'. .,Oredown;i', oPo,
step, ,,WielkOpolanin" oraz -
,Posener Deutsche Zeitun,
gen., ,Ostdeutsche Warte", .,Po.
sener Neuste Nachrichten"
..Posener Tagsblatt"!
Wyborn:e wyglqda ten PREY,
czepek niemiecki do po,skiegc
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-02

stawac, a wyrywac sic re szpalt /
z papieru, kiedy skladano /
drukowano - take okrupnosci,
talkie ,,bluznierstwa" wzgledem
Vaterlandu pruskiego, ktory do
tad byi .ueber allies a teraz -
mad MIN Jest Polska i jej Me zgi-
nela!'...
Jake sic nadzwyczajnie zmie--
niiy easy - jakiz to Prawie cud
istny zmartwychwstania Narodu
dokona1 sic pred oczyma nasze-
mi!
Z przejeciem do giebi, z serde-
cznem wzruszeniem stajemy
wszyscy pred obliczem tego zja-
wiSka o~Jdownego zmartWych--
wstaiei Poiski... I tenn wiecej
tenn ~radoSniej sic zdumiewamy,
gdy widzimy ma takich przea-
wach, jak OTTO powyzej przyto-
czone przykiady, jaii sic nawet
nasi najciezsi, nieublagani wro--
gowiem pilnie teraz tresuja - ably
te nasza przyszfa Polske resPek-
towat i wzgledy Jej sobie zaskar-
biaG.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-02

gu jednego roku DUE zapasy kru'
szcu, Spiacego W kuferkach zydoV
skich przesz}yby do skarbc6w mi,
nisteryum skarbu i moneta nasz"
sta}aby sic naprawde w~artoScIo
wynn znakiem pienieznym, a nl'
tyIko zadrukowanym p~apler"icm
era warta SwicczNi." Iydzi "
takich wypadkacl nc noza'uy
ziota. a skarb zyska.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-02
ECHO z POLSKI.

Do mnie. DO mnie piyncie skore.
PIyncie 2 PUlski po przcz more
Wiesci lube, jasne, hoe,
P|yncie W smutku pore.
Do mnie splyncie W dole lava,
Wiesci O tych polskich bojach'
I z~wyciezkich chrobryoh wojach,
Wiesci, co grzmia slawa.
Cbo6 zadzwOni W was dzwiek
krwawy,
Mowcie smialo mi. a szcZerze -
OF. DO dusza, screen wierzc
w tryumf polskiej sPrawy:
nj. bo wierze, re W potrzebie.
Oic6w naszych mocny BoDr.
Cud6w Twych wznieciies zorro
Ma Ojczyzny Niche.
Gdy skrzepiles Oria Totem
Woisk mIodziehczych waite ramle,
Wrog6w czarna trwoga Jamie
7 ZWala pOkOtem.
Krew meczehska polskich dzlcci'
Gdy plynela W Sadu cary
Drogowskazem dawneJ WARY
DIS pred Polska swieci.
Czci Najswietszcj Naszej Pan
Strzeie W Polsce piers miliono" : =
Wszak W obronic Jej zagono"
PadIi - mic zlamani:
Ind przcz Sejmu swego wo'e
Stawia gmach nj Bozej skalc;
W MIN wypeIni Polska trwale
Chrystusowa role.
Echo 2 POlski!. WicsC rad0sna. :
Polsko cudu. - POlskO lMdu!
Zyciodajna moca trudu
Lsni Twej chwaly wiosna:
Swedesburg. Pa. %. luty. l"ZV'
rs. DR.. Alfred Wroblewski
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-02
Z Text R~edakcyjnej.

cyrkularza prasowego! przyomi-
ma to troche ykwiatek PREY kozu-
chu", albo jakaS niemolliwa kom-
binacye zoologiczna z politycznej
karykatury.
Gdzieby to dawniej mozliwem
bya tego rodzaju kombinacya -
TAXA zgoda, takie siadanie ma jed
nej sawie i II jednego Tolu!...
A przecie iatwo sobie wyobrazic,
re gdyby przypadkiem - co tru-
dno pomyslet, Nienrcy byli &iedy
naprawde zmuszeni okolicznoscia-
mi do jakiejS podobnej hooPeraty-
wy z Polakami, toby sic byli sami
rozparli, zabrali miejsca co maj
wiecej, a Polakow zepchneli byll
gdzieS w najciemnieyszy najpo--
~$!edniejszy kat ma szarym korcu.
Q OF - teraz - jake inaczeJ
Poiacy w owym cyrkwlarZu Pra--
sowym zajmuja szpalt szeSc, a
Niemcy ledwie dwie krotkie!...
P~rzykrojono i'm kurty %conieco!...
LUIGI sam widok ,%.crriosum" Ia
kiego radowaG musi serca pol
skie, choG ME mSciwe, alec przecie
tax niedawnych krzywd i uciemie-
zen pamietne! Jeszcze zaS lepiej
~ucieszyG sic MONA. k!edy sic czy-
ia to, co tam Szwaby pisa w O.
wynn swoim cyrkmarzu dwu-szpal
towym, n;by psi oeon przyciety
wyglqdajacyln. Wyborne to So RE
Iczy!...
Ma przykiad - opisujq szcze-
golv rozmaite z rewindykacyi
ziem i miast polskich w Poznan--
Sk;em. o~statnio dokonanej -.
Wiec przy ,,~Besetzung Won Graft
DEM" - obsadzeniu GvudziQdza
n~apisano szwabskim g~otykiem, CO
nastep@je:
Die poIn;schen TruPpen be-
gaben SIGH vor das ehemalige
Kaiser Wilhelm Denkmal, wo
~vorlaeufig cine Tafel NIT fol-
gender Aufschr;ft angebracht
wurde Mech zyje Zjednoczo--
ma, Wolna Niepodlegia Pol
ska"
l jeszcze ja!lby ma to, by ich
czytelnicy lepiej wiedzieli. co to
macy, tiuinaCzq ma n!etnieckle:
.,Es lebe das vereinigte, freie,
unabhaengige Polen".... A
daIei: ..Namens des Eolksrats
b-achte der R~cchtSanwalt Sly
chowsk; Elm hoch aui den
Misrepresentation aui, und
das Dorchester Spie.te dobei die
Nationalhymne: ,Jeszcze Pol
ska ME zginela!" Der General
Pruszynski leistete namens deS
polnischen No,kes den fid, dass
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-02
die Pollen ME Westpreussc1
abgeben werden."

DIa ME umiejacych pc n!emie-
cku tlumaczymy, CO oznacza owa
cytacya: nWojska polskie Nv
Gpr,dziqdzu) udaly size pred da-
wniejszy pomnik ces. Wilhelma
Uuz uprZatniety... Przyp. Red.
D. c., gdzie tymczaSowo umie-
szcDono tablice Z napisem haste
pujacym; MECH lyle Zjednoczo-
ia Wolna, Niepodlegla PolSka!..
Imienicm Rady N~arodowej adwo-
kat S. wzniGSl O%rzyk ma Geese
Naczeinika Pan5tWa, a orkiestra
zagraIa hymn narodowy: J~eszczc
Polska nie zgine}a! -. Gen. =.
zlozyi imienicm Narodu polskIe-
go przysiege, re Polska ME odstq-
pi nigdy prus Zachodnich...
e
Co SIC tez to musiaio dziac W
duszach tych Prusak6w. kt0rzy
pisaii wiadomojci take i kt0rzy
ie c~zyta,i :. -. Jal,ze i'm tam wszy-
stkim cudown!c - Tura zmieH-
nae mus;ala, gdy teraz - powia-
damy-mimo wszystko, CO W tych
duszach dziat SIC mus$, s~taraj7
sic zachowac wzgledem Po!akow
Z TAXA up7zedzaiaca grzeczno.
Scia.... Gdziczby TO dawnicj
przez sardio PrusIje ~przesz|y o,
krzyk; IA czest woincj POLISH. O.
raz to icj Me zgineia....' Gdy
on. wfasn;e przez sto lat zsdra
wysMa1i sic, by nlg;neia" i zape,
wniali SWAT caiy, re zgingIa na
Amen. Przeoie to tam &c
czcionki szwabHkie musiaiy deba
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-02
ZaloEona 1897 roku.
MACIERZ POLSKA.
E MONROE 1903.

ZARZAD GL0WN6i
Ks. Franc!szek Corcon, Moderator.
Ks. A. A. K}owoi Wice-Moderator.
Wojclech F. Soska. Orezes.
Antonina BsranOwska. WIce-prezeskA
Woiciech Menkicki. wice-prezes.
Tomasz 8 B'achOwski, SekretaS
Franciszek witkowski. Skarbnlk.
Stanislaw LiczmahSki, Dyrektor.
W{adys{Sw LOpatNa. DyreEIor.
AmtOni Aazurk Dyrek!or.
saSomeal AUr6ahska. DyreEtorka.
Franciszka Bieschke. DyrektorkA.
Adv. Piotr P. Mindak. DOradca Prawny.
Rerta c. wOjta,ewlCz. Asyst. Sekr. Gen.
GODZINY BIUROwE;
Riu-o Za~zaiu Gi0wnego otwarte "
mi powSzednie OF sOiz. 9-tej rano do
S-tei wiecZOrem. w SObOte do lei po-
ooIuduiu). Wjeczoren. " In powsZed-
ME z wyjatEiem SC-Doty)l. Cd godziny
T-mej do 9-;ej. " d!edziels l SwletS
uroczyste. b.u-o Jest ~zamkniete.
PreEesa: " ponietZ.aiki / platki VILE
szorami cd Eoiziny 7-mej do S-teI
wszeIkie correspondence do Glowne-
go Prezesa nalezy adresowac;
wOJCIECH +. S0SKA,
lass W. Division str, Chicago, III.
Erody 1 cEwartk!. WiecZOrami cd godZi-
NY T-mej do s-tei. / Cd l-szej popoiu-
dniu c~odZlennie, z wyi2tkiem soboty. Cd
S-tsj do l-sZei.
skArnnAkns We WLoFAls SToIN ] plANAl
cd godziny i-me' DO 9-tej wieczorem.
IkladanIa OplRt. Wszelkie opfaty 10 Ka-
By Glownei prEyjmUje kasyer Gbwny
podeEas EodZin ofisowych. albo We dnle
y Eodzinach ot!sowych. SekretRH &C.
aeralny.
ns S~ekretarza GeneralneEO:
TOMASE =. BLACHOwSKI.
Secretary Polish Alma Mater.
N&55 w. Division str. ChicaEOs III.
FINANSE.
PrEekaXy baukOwe pocEtoWe
kohscks, money orders etc nRlety Wy
Haawiac IA orE~aniEaCye:
POLISH ALMA MATER.
p~rZeSylac pod airesem:
FIR. WITkOWSkI,
a45 w. DtyiAiOn str Chicago. III.
MACIERZ POLSKA.
BiurO Zarzadu Gl6wnego:
1855 ". Division Utica,
Ma druEIem pletrse.
Chicago, Ill.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-02
Przypiski w SpraWie
~zydoWskieJ.

w Polsce zdaja sobie sprawe z
tego, re gotuje sic wielka ofensy-
wa przeciwko nam &c strony mic
dzynarodowego zydowstwa, kt6--
re oparte 0 olbrzymie kapita&y,
zdobyte ma w~ojnie, zorganizowafo
sic SLIME / postawiio sobic "a "a
DAME: zdobyt Polske. Zwr0cono
oczy dIatego ma nasza ziemie, BIO
tam ,,narodu wybranego" naJwle-
Gel. Otto pobiezna statystyka;
Ma obszarze Polski historycz--
nej zyje mil. zydow, ma obszarze
Po.ski etnograficznej lyle okofo
4 mil. w b. Krolcstwie Polskiem
ma y, 10000 mieszkahc6w, zyje
III, 900 WIDOW, czy-ii IA po} proc.
Warszawa, stolica Polski, liczy-
Ia l stycznia 1912 r.. 100000 mic
szkahc6w, w tenn 297,97 zyd6w,
II. Sc proc. lime miasta licza vie
kszy procent zydow. Tax mp.
Flock 80 proc, Radon A. proc,
!komza A proc, Bedzin as pros,
Lublin 81 proc, Suwaiki % proc ,
Sicdlce 20 proc, a nieiitorc mnlcj-
sze miasta liczq navel 800 pro-
cent. Ma Litwie ! Biaiorusi jest ia
ka sama lose lydow, jak W kr6-
icstwie, II. 1,77O,OOO. Stolica Lit
Wv. Vino liczyla " r. 1909 ma
Isl. ;9j mieszkaictw $1,000 ~
dow. Ma Ry7si jest 100000 ~
dow. Maio co mniej zalydzonq
iakosciowo Cd b. dzieinicy rosyj-
skicj, Jest b. dzielnica austryaoka.
~ Galicyi BOWEN ! IA Si9sku
Cieszynskim ma S,461 900 miesz--
kahc0w przypada $4,000 zyd6w,
III. 10 i poi proc. Z w~iekszych
miast ma Lwow % proc, Krakow
81 proc. Przenysl 80 proc. zy--
dow, mniejsze zas miasta, jak
Drohobycz, Drody, Tuchla, Do
bromil, Ustrzyki i inne licza Cd
400 proc. Najnniej zydow ma
dzielnica prussia. W Ksiestwie
Poznaiskieln. Prusiech Zachod--
mich ! Wschodnich oraz ma Cor
nyn Slqsku ma 6 i pol mil. miesz-
kanc6w jest $1,000 zyd6w II. ]
proc. Biorac przecietnie, ma obsza
re Po1ski zyje okolo - procent
zydow.
Zestawimy to Z innymi kraja-
mi. Uchodzaca "a bardzo zazydzo-
ma Rumunia ma ma G mil, miesz-
kahc6w 269, OO9 zyd6w, CIVIL 4 i
POI proc, Wegry rownicz 5 i poi
procent.
OfenSywa zydowsioa przeciwko
nam objawila sic z jednej strony
W licznych usiiowaniach osiabie--
mia Polski politycznie, z drugiej
strony w opanowaniu placowek
gospodarczych ia n~aszej zleml
przez zywioly niearyjskie. Oto,
co pisze W tel sprawie oGazeta
WarszaWska:"
P. Samuels ma podstawie swycl,
badail ma sfinansowaG pewna j.
lose przcdsiebiorstw przemyslo~
wych zydowskich w naszym kra-
ju. w Ameryce zydzi, ktorzy W
ostatnich latach dopiero WyrsHmeli
sic ma czofo potentatow flnanso-
wych, przeznaczyt maja jakoby
10 nilionow dolarow ma poparcte
handful zydowskiego W Polsce
uiatwiG stosunki handlowe Anne
rvki z frmami zydowskiemi W
naszym kraju.
Z tenn popieranie1n wspo4wy,
znawcow przez zydow, zwNaszcza
amerykanskich, bedziemy mlelI
stale do czynienia. Ami sam fakt
ami kierunek tel akcyi ME NIGGA
bye ola mas o~bojetne. Jezeli ia ak
Icya bedzie miaia ma celu pomaga-
ME handlowi ~zydowskiemu, tc
/ wkroczy ma tory zupeAuie fakzy'
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-02

Pisalismy, re zydzl prasnacy
stworzyc sobie W Potscc istny
Syon nowy, roszczqcy tam soble
prawa i pretensye do przywlle--
j6w, wyzyskuja pijawczo kraj /
lud nasz a sami jednoczesnie IL
suwaja sic cd wszelkich obowiaz-
kow obywatelskich, jak mp. cd
s}ulby w wojsku, pred ktora IL
ciekaja, jak pred woda Swieco~
ma i wykupuja sic cd niej maso'
wo. Otto, co w tel sprawic pisze W
,,Mysli Niepodleg}ej" Andrzej
Niemojewski, poizartem proponl-
jac po1nnozenie zapasow zAota w
skarbie polskim przez pobieranie
W zSocie wykupu zyd6w cd sluz-
by wojskowej. Pomysi zasltaguje
ma uwage. Tysiace zydz;akow
zgodziloby sic napewno wniesc pc
pare nawet tysiecy w z}ocie byle
uwolnic sic cd wojskowosci, co
dafoby krajowi powazna kwote
zlotej monety, trzeba jednak mysl
rozwinaG szerzej.
Wszelkie patiently handlowo-
przemyslowe nalezy udzielac zy'
dom tylko "a uiszczeniem opiaty
w ztocie. Wszystko jedno jaka to
bedzie waluta: imperyafy, mark,
korony, nawet sztabki zlota okre-
lstonej wagi w ten sposob W cia-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-02

we. zydzi, i be- pomocy T. zew-
natrz zajmuja W handful stano"l-
sko bezwzglednic dominujace, a
nienormalne warunki okresu Wo-
jennego przyniosly i'm przedewszy
stkiem najwieksze korzysci. y
przywroceniu monopoiu handlowe
60 zydow wobec budzacej sic ener
gil ekonomicznej spoieczehstwa
ME moga oni chyba marzy6, gdyby
zaS wysiAki zagranicznych kra)o-
wych zyd6w ~zmierzaiy do sztr1cz-
nego podtrzymywania masy skle-
pikarzy zydowskich, by}yby one
w najwyzszym stopniu niezdrowe
i niewatpliwie daremne. krole-
stwo Polskie, Litwa i Galicya ma
ia n~admiernq ilosc drobnych po-
srednikow handlowych. Caiy SEC
reg czynnik6w ekonomicznych,
pomijajsc tax nienawistne zy-
dom, o lie chodzi o c~hrzeSciJan,
hasio ,sw6j do swego" bedzie
czyni} zbednym duza cze5c sklepi-
karzy zydowskich. PodniesienIe
kultury mas ludowych, a vice /
poziomu ich potrzeb, wzrost rrl--
chu wspoAdzielczego, rozszerze--
ME sic nowoczesnych metod han
dIowych, postep W dziedzinie ko-
munikacyi pozbawiq mo2nosci eg-
z~ystencyi licznych drobnych kip
cow po wsiach i miastach.
Ten zywiof handlowy znajduje
sic ma og6l W polozeniu uniemozli-
w~iajqcem mu szukanie nowych
warunk6w bytu poza sran!caml
Polski. Ma zachodzie Europy / W
Ameryce, dokad zydzi tSumnie e
migruja, TAXI sllepikarz i han
dlarz zydowski, ME znajac jezy--
k6w obcych, ami warunk6w ham
dlowycll, ami ME posiadajacy Cd
powiedniego kapita}u, ME ma Wi
dok0w znalezienia utrzymanla.
Masy zydowskie, e~migrujqce Z
ziem polslich, skfadajace sic pra-
vie wy}2cznie L rzem;eslnikow
(krawc6w, kusnierzy itp.}. Wogo
lie rzemieslnicy / robotnicy zy--
dowscy chetniej kraj ~opuSzczaja
znajduja zarobek zagranica przy
poparciu swoich wspofwyzna-
wcow.
Gdyby d~ziaiacze miedzynarodo
vi ivdowscy kierowali sic przede-
wszystkiem checia dopomozenia
mason zvdowskim " PoIsce, be-
ubocznych w~zgIedow nolitycz-
nych, winniby skicrowa- swe "a
biegi ku przekszta'ceniu jedno-
st7onnej struktury GosQodarczej
zydow. PIP. Morgenthau i Samue's
przekonali sic niewatpliw.e. lc "
Polscc ma mieJsce przeIUdn.enic
iudnosci zydowskiej ! przesyoe.-
ME W zawodzie handlowym. Pod
trzymywanie obccnego stanu re
czy Jest przeciwstaw:en;em sic
nieuniknioncj ewolucyi gospodar-
czej i spoIecznei. podwazajqcej
systematycznie byt ogromnej cze,
sci zyd0w W Polscc.
Chcac. uzdolnic zydow do INA
lezienia utrzymania "a morzem !
"a oceanem, trzoba i'm dac W reke
~fachowc przygotowanie do piracy
produkcyjnej. Dzialacze zydow--
Soy, ia podstawie relacyi" / mate
ryal6w przywiezionych przez de-
lcgat6w, zamia5t wspomagac han
del zydowski W Polsce. winniby
postarac sic o pchniecie zydoW
do tvch zawodow rzemieSlnl-
czych, ktorych wykonywanie po-
zwala znalezc zarobek w krajach
zachodnich."
TAX, ale zydom zagranicznym
ME chodzi o to, by swych wspoi-
wyznawcow p~ociagnac ma "a
chod, ale by ich zatrzymac "
Polsce.
= ~
PisaliSmy, re zydzi pragnacy
stworzyt sobie W Poisce istny
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1920-03-02
MACIERZ POLSKA.

lest orEsnlzacys faczsca m1odzies pol
bSa obOjga pfci W pracach naukowych'
patryotycznych 1 bratniej pomocy dIa
bodnieslsnA ducha m~OralnoSci / dooro-
bytu " spOleCze6Stwie. a szcZegolnis
mledEy mlodzieza polsks. Mona ZapI-
rae sic ma posmiertne cd lat IA do As;
ma czfonk6w StowarzysZonych beB o.
KrRniczenia wieku.