davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-12-04
DO WIADOMOSCI.

MszyStkich I~nteresant6w naJuPrzej-
mfej prOsimy o przestrEegnnie Poniz-
Gzych w~skaz0wek'
Biura AdminisIracyi naszej Otwarte
a przez dEien caiy cd godGiny S-meJ
Erana do 1880 wiecEoSem CO dnia, a
uyjatkiem niedziel i SWAT krajOWSch,
ObOwiazujacych.
Zarzadea Pisma naszegO przyjmuJe
tnteresant0w co dnia w GODZlNACH
POPOEUDNIOwYCH cd 2-giej do 5-tej
- wyJatkiem sobot.
Redakey dIa Interesant0W Otwarta
lest TYLkO w G0DZINACH RANNYCH
IItSo; pO pOludniu tylko In s~pecyalnq
Redaktor Naezelny przyjmuje Int
reNant0w l. Pc GODZlNlE 1O-tej
sPRHhsD POLUDNIEM.
IDrasza sic . lie moknosc1 Ws1eIkte
spraNSy q Redakeya zalatwiae PISEM-
ME, DO na kOnwersaeye dfugie ME ma
nay szasu; tyIko w Szc1eSol-
nIejszej WaSi, OsObistych' Iub ME gaia
eyea sie KaIatwie zySfe<le drOgq ko-
Frsponaeneyi - prosimy jawie sic osO-
l,fSrie, EachOWujac IA Wzgledzie, ne D.
kO4O gOdziny II-teJ 1amyk amy gazette
1 SSsz3sey n~ajbaraziej jestesmy ~tedy
horespondent6w upraszamy stanO-
we.S, aSy pisaii CZlTELNIE-ATRA-
AE>IEn. LUB Ma MAszHNIE. ME
EoaE sCISLlWIE 4 THLkO Ma JE-
A~LJ SrkONIE PAPlERU-
Jesd utNyory jaliekOfwiek ME maJa
bye OSIoszone, pOehlania je kOsz
g-eaakeyjny; jeSn ~POEadune - do zwrO-
ia. W razie ME OSioSzenia, nalezy TO
\, flGAZNIE LAZNACZHC i ZALACzHC
aNACLEh POCAFOWO Ma ZWROINA
rIRZESlLkE.
aRunyeh kO~munikat0r do oSfoszenia
ME nnlezy przesyIac ma kartkach Cd
krytyehl LADNHCH TEE ME PRZYJ-
MIJE Sic kOMUNIhACHl TELEFO-
NICzNHCh - ehyDa w w~yjatkOwyeh
0Wniez OBAOsIen, uOtyc1g-
cyeh rnehu w tOWarzystWach tele1oni-
eEnie nie przyjmujemy.
MSEelkie og4oSzenta naiezQ do Dzta-
mn OGfOSzeh W Administrncyi tam sic
nieMi zUracae nalezy.
POdxiekOSSania - TO-
dxaiu. REZOLUCYE HALOBNEs, POLL
TYCZNE 1 L y. naIezs do DziaAu Oslo-
szen.
WszeIkie kOrespOndencye, EnVNiado-
mfenfa I Z. ID. musza bye podPlsnne -
Delnem nazHIskiem wraz q adresem pa
sxaeegO; bezimienaych, Tub Podpisanyeh
aOmySinikfem, aibO Syreszete sio"em
-komftefs - komunikacyt, nA kores-
pondencyf ME zamieszezamy.
SfauONezo ME Oglaszanay n
..BALOW1, ami wycIeczek, hub ,plknl-
koyv-. URzADZANYCH w EDziELE-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-12-04

sprawie p~oIozenia mieszczanstwa, a zw}aszcza
wfoScian, tw6rcy ustaWy czuli SAM i Wyraznie to
zaznaczyli, re reforma jest daleka cd doskonafo-
sci, w~ybierali jednak droge posrednia W przesWlad
czeniu, re najpeWniejsZa rekojmia utrwalenla sic
reform Jest wprowadzenie ich droga stopniowej
ewolucyi.
PodkreSlimy z naciskiem, re te konstytucye,
wychodzaca ma niekorzySc szlachty, uchWallf seJm
wyiacznie szlachecki. .Gdy gdzieindziej plsze
K. Hoffman (,Historya reform poitycznych W
Polsce") wszystkie reformy zasadzone ma row.
nouprawnieniu stan6w by4y dzie}em albo klas ME
szlacheckich albo korony, konstytucya 3 maja by
Ia dzie}em dobrowolnem samego tylko uprzyWlle-
iowanego stanu. Szlachta polska Wyrzekfa sic 3D.
wiecznych prerogatyw ma korzySc wfadzy i Wolno-
sci og6lnej, bez zadnego re strony korony Tub klas
nieszlacheckich nacisku, poWodoWana Jedynle
wzgledami dobra pospolitego." w swoim rodzaJu
jest to wypadek jedyny i nigdzie ma tax wlelki
rozmiar W dziejach ludzkoSci ME powtarzajacy
sie'', stwierdza O.. Balzer.
R6wnie wazna i zgoia wyjatkowa ceche kon-
~stytucyi polskiej stanowi}o, re reformy JeJ by1y
obliczone ma przeciag jednego tylko pokolenia.
Prey ca4ym swym niewsp64czesnym liberalizmie
ustawa zasadnicza 8 maja miafa bye ME skostniaia
kodyfikacya, lecz zywa wytyczna ola dalszego
~rozwoju. Osobny artyku} ustawy postanawia:
m~ianowicie, re co 25 lat ma sic zbierac umyslny
sejm ola rewizyi i poprawy konstytucyi, a to III
znajac potrzebe wydoskonalenia onej pc doswiad-
czeniu jej skutkow co do pomyslnosci publiczneJs"
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-12-04

Gfeboka madroSc tWorcoW reformy 8 maJaszaJa-
$niafa pe4nym blaskiem W tel instrukcyl, ktora
nastepnemu juz pokoleniu n~akazywafa dostoso
wac ustr6j pahstwa do nowych pojec a tenn samem
zapobiega4a z CORY gwaftownym Wstrzasnlenlom
wewnetrznym. Najblizsza konstytuanta polska
by1aby znowu pchnefa p~oteznie naprzod dazenle &c
idea1u wolnoSci; obejmujacej juz teraz wszystkle
Varsity narodu, gdyby tego procesu ME przerWa5
byi gwalt rozbiorow.
Dalsza wielka grupe zjawisk, W ktorej duch
polityczny polski poszedl naprzod W stosunku do
reszty kontynentu europejskiego, stanoWi sztuka
laczenia narod6w, jaka rozwine}a Polska W ciagu
swego historycznego bytu kt6ra przeScigne}a zno-
WI nietylko wsp6fczesne sobe, ale i d~zisiejsze
panstwa wielonarodowe. Historya ,zna prZykfady
kojarzenia re SODA obcych KRAKOW, Czynii to
w}adcy W dynastycznym swym i~nteresie, pos}ugu-
JAG sic W tym celu mieczem, trsktatami lub zwiaz-
kami ma}zehskimi i twarzac zapomoca tych srod-
k6w mniej lub wiecej zwarte caiosci. Lecz Polska
~osiaga4a to ME ma drodze podboju, ktory zostawia
20 sobie gorycz p~onizenia i zapalne ogniska ,,bun-
tow - i ME ma drodze uklad6w sukcesyjnych, Ia
wieranych przez dynastye ponad giovanni ludlow,
bez wzgledu ma ich wole, a czesto wbrew niepoko-
nanym ich wstretom. Unie polskie dokonywaly
sic: y ME W ~interesie glow k~oronowanych, q bez
przymusu, 81 przez porozumiewanie sic narodu z
narodem. Specyalnie ten ostatni niezmiernie do
niosiy moment jest gems ola owej epoki ME
wsp6iczesnem, n~iezwykiem, ppwem j wyprzedzaja-
Gem o Gale wieki og6lny rozw6j pojec politycznych.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-12-04

tucya polska z +. 1871 podcie4a dotychczasoWe
przyWileje i monopole stanu szlacheckiego, a cara
zem naoSciez otwar1a wrota do tego stanu pred
Swieaym d%op1ywem. Prawo do nobilitacyi zyskall
automatycznie wojskowii urzednicy pewnych sto-
PM, zaS kazdy sejm miaf obowiazek udzlelenla
kleinotu szlacheckiego znaczniejsZej liczble ME-
szczan zas1uzonych ma iakiemkolwiek polu, pre-
dewszystkiem w przemySle i handlu. Dawny cen
gus krwi rycerskiej zostaf caikowicie zniesiony,
szlachectwo sta}o sic dostepne ola kazdego osob'
nika o pewnej wartoSci spo4ecznej, zamienlto sic
w obywatelstwo Rzeczypospolite w szeroklem ro-
zumieniu tego s1owa, otwierajac niebywa3a zupet-
ME perspektywe do stopniowej nobilitacyi cafego
narodu. Stan miejski jake ca1oSc, otrzymywat Jak
gdyby pofowe szlachectwa p~rzyznaWano mu pra-
wo ,,Neminem captivabimus', dostep do wyzszych
eodnosci duchownych, urzed6w cywilnych i rang
wojskowych, wiekszy udziaf W sejmie, do ktorego
dopuszczono przedstawicieli Fl Mast z gfosem do
radczym a W sprawach miejskich i handlowych
stanowczym, wreszcie szeroki zreformowany sa-
morzad i prawo posiadania ziemi, to ostatnle
przyznane w Prusiech dopiero W r. 1907, a szesna-
Scie lat pozniej, niz w Polsce. Byiy to prawa, o ia
kich %przewaznie ME sniio sic w6wczas mieszczan-
stwu mp. niemieckiemu. Zajecia miejskie zroWna-
ne zosta}y W wartoSci swej z ziemianskiemi MAJ
przedniejsi dygnitarze ma znak braterstwa osten-
~tacyjnie ~przyjmowali obywatelstwo mieJskle.
Stan ch{opski w~reszcie, kt6ry wed}ug Wstepu do
odpowiedniego artykufu ustawy tworzy ,~najdziel-
niejsza kraju siie' otrzymai opieke prawa. w
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-12-04
Antoni Cho3onieVvsl1i.
Ouch Dziej0W PO|Ski
Wysaeny Prsdruk dla -DziennikA ChieaEoskieEO"
xastrzoADnyO
Gag daiszy.
ola ,DziennikA ChicaEoskieEo"
Eastrzohony.)

Armia W pojeciu k~onstytucyi 8 maja zgodnie
z odwiecznemi wyobrazeniami polskiemi, jest or
ganizacya uobrony cd napasci" i Ida przestrzega-
MIA caEosci narodowej." Ten sam wysoki potion
moralny, kt6ry towarzyszy4 zawSze uruchomieniu
sill zbrojnych Rzeczypospolitej, przebija i ma kar-
tach ustawy majowej. PoSrodku autokratycznie
rzadzonych panstw, pos4ugujacych sic tfumami
niewolniczego zoldactwa ~gotowego do wszelkiego
rozboju miedzynarodowego, re~publikanski duch
polski stwierdza, re armia ME ma bye zaczepna,
ma ,,bronie cafosci i swob6d narodowych." ,,Woj-
sko mic innego ME jest, tylko wyciagnieta si}a O.
bronna i porzadna Ito macy s~trzegaca porzad-
ku) z og6lnej SHY narodu", brzmi ~definicya usta-
wy 3 maja, definicya, kt6ra jake postulat bez
zmiany powt6rzyG MONA W sto lat przeszfo pc jej
wypowiedzeniu. w mysl tax pojetego charakteru
SHY zbrojnej przepisano wojsku p~rzysiege W cha
rakterystycznym p~orzadku: przedewszystkiem
ina wiernoSG Narodoyi" a nastepnie ma wiernosc
monarsze.
Pod wzgledem ACKNOWLEDGMENT konsty-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-12-04

Doprawdy zdumiewaG sic trzeba
mad niezaradczoscia t~utejszych cZyn-
nik6w decydujacych we wszystkich
sprawach / ma wszystdch polach!
Wezmy drozyzne gada sic o niet,
pisa 0 niej, rady daja poioW1czne'
zarzadzenia niewykonywane, a wszy.
stko to - zostaje ma papierze, oby-
watelstwo zas cierpi / znosi! Wezmy
teraz brak wegli - mieli tn W czasie
wojny nauke dobra: OF rok temu-
take same byIy awantury, byiy Ia
rzadzenia i rady cd parady - ale z
lekcyi otrzymanych ME skorzysta1
Mkt i w rok - po roku minionym
many dzisiaj gorsze ~jeszcZe przykro-
Sci i biedy, nia te, kt6re W czasie Woj
ny bywaIy!. -. Mkt sic tn ME starai
o jakas zapobieghwos6, O dchylenie
g~rozacej katastrofy; przecie mp. ma
straik Zanosiio sic dawno, cd paru
niesiecy z~apowiadano go W kraJu'
ale ami wIadze, ami prywatne instan-
eve ME pomysIaIy o tenn, by zapo'.
biedz brakowi wegla, by nagroma--
die jake zapasy ma faktycznq chwi-
10 potrzeby; W rezultacie - many
to, co sic dzieje obecnie, a co jest
naigorszym niedostatkiem materyaiu
opaiowego - mole w historyi calej
tego kraju!
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-12-04
ZaloEOna 1897 roku.
MACIERZ POLSKA.
TELEFON MONROE 4SO3.
GLoMNYy

AAhLlO Il
ks. Franciszsk Gordon. Moderator.
Ks. A. a. Klowo. Wice-Moderator.
Wojciech F. SosGa. "reZes.
Antonina Baranowska. Wice-prezeska-
Wojciech .Menkicki, Wice-prezeS.
Tomasz s Blachowski, SekretarZ.
Franciszek Witkowski. S~karbnik.
Stauislaw LicZmanski. Dyrektor.
wladyslaw LOpatka. DyreEtor.
AntOni Mazurk, Dyrektor.
Le9Sadya Soska, DyTeStorka;
F-anciszka Bieschke. Dyrektorka.
DIR. FIR. A. Dulak, LekarZ NacZelny.
Adv. Piotr p. Mindak. Doradca P-awny.
Berta c. WojtaleEgicz. Asyst. Sekr. Gen.
GODZISY BIURowE:
Biuro ZarZadu Gl0wnego otwarte "
dni powszednie Cd gOdz. 9-tei rano do
6-tej~wieCzorem. wv Sobote do lei po-
poludniu). WiecZorem. " dni pOwsZed-
ME z wyjatkiem SOboty). Cd godz!ny
7-mej do s-Jej. w niedziele i swtets
u~roczyste. biurO Jest zamkniete.
PrezesaG W pOniedzialki / pistki VIE
czorami Cd godziny T-mej do S-tej.
Wszelkie kOrespondencye do Gowne-
go Prezesa nalezy adresowac:
wOJCIECH r. SOSkA,
4 w. Division str. Chicago, III.
Sekretar1a. W ~poniedzialki. wtorki,
srody i czwartki. Wieczorami Cd godzl-
ny T-mej do 9-tei j Cd l-szej popoiu-
dniu cOdZiennie. z wyj2tkiem sOboty, Cd
S-tei do 1-szet.
SkAEDhAAus We LDEAA, STOAN ! pNNNNA
cd godziny 1-mej do S-tej wieczorem.
~SkiadanIa OpIRt. Wszeikie oplaty do Ka-
sy G}6wnej Drzyjmuie Kasyer Glowny
podczas godZin ofisOwych, albO we dnie
" godzinach ofisOwych, SekretarE &C.
neralny.
wszelkie listy nadsylac nalety ma re-
&c SekretarZa G~eneralnegO:
TOAASZ 3. BLACHOwSKI,
Secretary Polish Alma Mater,
1885 W. Division str. Chicago, III.
FINANSE.
PrZekaZy bankowe pocZtowe
(ehecks. money orders etc nalezy wy
stawiac ma organizacye:
PONSH ALMA MATER,
Z prZesyiac pod adresem:
FIR. WIfkOWSkI,
lass w. Division str, Chicago, Ill.
MACIERZ POLSKA.
Biuro Zarzadu Gi6wnego:
1867 w. Division Utica,
Ma druxIem pIetrEe.
Chicago, Ill.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-12-04
ZTEKIR

zrobiono, zasiegalismy zdan i Opinii
naszego duchowienstwa, kt6re talk
szczodrZe na utrzymanie Free Po--
land' {ozylo, rozmawialismy z dzia-
lac1ami i obywatelami - wszyscy je-
dnozgodnie oburzajq sic ma samowol-
ne Zamkniecie pisma tego W chwili,
kiedy ono najpotrzebniejsze i to
PRZEZ LUDZI, KT0RZY DO TEGO
NAJMNIEJSZEGO PRAWA ME
NELL! Polacamy do przeczytania-
CO w tejze samej sprawie pisze Ma
rod Polski", organ ~Zjednoczenia p.
r. n, lozacego najwiecej ma pod
trzymanie p. Rady Mar, a tenn sa-
mem nieledwie i organ samej Rady
Narodowej, W kazdym zaS razie maj
blizei tel in~stytucyi stojacy. rNarod
Polski" interpelowat urzednik6w p.
I Rady N. i dowiedzfal sic, re ICH
! MKT ME PYFAL o ZGODE Ma
ZAMKNIECIE FREE POLAND, A
co WAzNIEJszA PRZYTACZA ON
KoNTRAKT, KT0REGO WARUNKI
! wYRAZNIE DOWODZA, Ii wy
DIAL NARODOWY, CZY TEE RE-
DAKCYA FREE POLAND" ROz-
PORZADZILI SIZE w NIEBYWALE
SAMOWOLNY, NIESLYCHANIE ME
WIASCIWY SPOs0B, z bezprzykiad-
M Sm~iaIoScia arogujac sObie prawa
decydowania O CUDZEJ wlasnosci. =.
Jak sic rzecz TAXA nazywa w nieco
! odmiennych warmkach i okoliczno-
Sciach - MECH sObie czuly sluchacz
W swej duszy dOspiewa."
x
Odpowiedz redaktora Free Po-
land" wydaie nam sic "a pozwo-
leniem i bez urazania oSoby - nacia-
ganiem fakt6w i okolicznoSci - zu-
pelnie niezrecznem i najpobiazliwszej
krytyki ME wytrzymujacem. Moze
tam i ,~,referent Komisyi Wniosk6w
ma buffaloskim sejmie p~rzediozyf re-
ferat, poIecajqcy ZaprzestaG wydaw-
nfctwa Free Poland'', a po ,,kr0t--
kiei dyskusyi' ma tejae komisyi wy
razono opinie. re IF. p" jest -
LICHO REDAGOWANE: IA to sic w
naipeiniejszej pefni zgadzamy, DO
dawnO to utrzymywaliSmy wd2ie-
czni D. redaktorowi, re sam jest W
tym wzgledzie jednego Z nami zda--
MIA. Mole tel ktoS tam wyrazit
sic, re ,,wypadaloby" wydawac co
innego!... Ale sama ia forma IVY
padaIoby'', kt6ra p. w. nazywa All
,,poprawka", a kt6ra ami p~Oprawkq
ani wnioskiem ME jest wcale i ME
byia, dowodzi, il mic W tel mierZe
formalnego ME poStanowiono. :. Po-
wt6re d. w. piSze sam. IL tn ,,krotka
dyskusya" BYLA w KOMISYI -
wiec skadie potem powiedzenie, &c
,,sejm przyjaf tie poprawke"?!'' TO
NIEPRAWDA! SEM zADNEJ Ia
KIEJ ,,POPRAWKT' ME PRZYJAh,
ME SEYSzAL JEJ, MIC u MA ME
Mail DO CZYNIENIA! Gadalismy o
TEN z k~ilkudziesieciu posiami tego
seimu 2 M. Chicago i WSZYSCY
STWIERDZAJA, re TAKIEJ ,,PO-.
PRAWKI" - jak p. W. chce to navy
wac, ME BYhO WCALE, a natomiast
wszyscy pamietaia, re UCHWALONO
FREE POLAND" PODTRZYMAC I
WxASNIE ROZwINIECIE, ULEP-
sZENIE GO POLECONO WYDZIA-
IOWI N~ARODOWEMU.. SIicznie
ie rozwineli.. -. Niema co m6wic!...
y
Pc tel to takiej n~iewyraznej ME
uChwale nie-sejmu redaktOr--zamkna4
Mydawnictwo! Dziwnie sic tn pOepie-
Szono!... Dawniej to pismo i po
miesiQcu SIG s~paznialo, a tcraz w ME-
spefna diva tygodnie pc seimie wy
daia mu numer ,,konCowy podZwon-
ny" - wyglada to tax, re sic z tym
pcSrzebem nazbyt spieszonO, re ma
reke on byt kOmuS bardzo!....
Redaktor bierze "a to wine ma Siebie
i Observation-Disclosures. JeSli chCe tax ko-
Cos osIawiaG, trudno mu sic sprzeci-
WAC, ale my ~poz'vOlimy sObie ME
,v;e,-,vf nrzecie. by to on Zamknal pi-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-12-04
Korespondencya
Redakcyi.

oh. NJ. Owsionka, DIXON, Ill. Me
wiemy mic blizszego o banku, o kto-
ry Pan zapytuje; przypuszczamy, re
zupeinie pewny, zreszta - odpowia-
danny ~prywatnie.
Oh. j. Bednarczyk i oh. p. KNAPP,
Kensington. Rezolucya - dotyczy
wybitnie spraw z. P. r. X; ma miej-
scu ona raczej W organic tel misty
tucyi: u a zamiesZczona - ME
bedzie.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-12-04

DO tylu dopust6w wojennych i pc.
wojennych, do tylu niedoli i bied,
jake tn przecietny obywatel znosit
musi, przychOdzi o~statnia - najgor.
sza, w okolicznosciach prawdzi--
vie ~tragicznych: lima Zaczefa sic
ostra, zapowiada sic rie+ka; jak ia
uragowiSko - Swieta Ia pasem! -
- a tn brak wegla. kt1ry zimna do
mia chwyta "a grzdykc caly krai =
.iego prOdukcya, pra:?. handlem,
p~rzemyssem, jego mieszkahcow z ich
rodzinami, mieniem, Zadowoleniem,
- nawet zdrowiem. . Sytuacya to
Jest istotnie - bez wyIScia / wprost
rozpaczliwa.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-12-04
w .Sprawie Zamknie-
eia Free Poland'!

w sprawie zamkniecia pisma pol
w~ydawanego W jezyku an
sieIskim o. a.. Free Poland, o kto-
EN- pisalismy na ten miejescu pred
,aru dniami, o~trzymalismy cd redak-
ora tego pisma list kt6ry Ponilej W
losiownem podajemy brzmieniu:
Do Szan. Redakcyi
Dziennika Chicagoskiego
Jake pose{ ma Sejm W Buffalo
i redaktor czasopisma Free Po-
land" przez ostatnie diva miesiace
pred sejmem, pozwalam sobie Cd
pewiedziec ma artyku} W Szanow-
mem PiSmie Panskiem q grudnia,
pit. Free Poland = Zamkniete."
Fakta So nastepujace:
Referent Komisyi Wniosk0w q
go Sejmu Wychodztwa Polskiego
W Buffalo W czwartek, 1890 listo-
pada wieczorem, przedlozyi refe-
rat, polecajacy za~przestac wydaw-
nictwa ,,FreegP Poland"
Pc krotkiej dyskusyi, W ktorej
wyrazono jednomyslna opinie, re
Free Poland" jest licho redago--
wane i re chybia swego celu, jedep
z posl6w wni6sl poprawke tel osno[
wy: lie ma miejsce Free Poland"
wypadaloby wydawac czasopismo
pod lima nazwa, - cos W rodzaju
Public Opinion, W kt6rem spra-
wy polskie mogfyby Cd czasu do
czasu bye omawiane."
Sejm przyjai te ~poprawke, a We
dug przyjetych regui pierwotny
wnioSek przechodzi II z popra-
wka.
Uchwala Sejmu jest tax wyraz-
ma, re lima interpretacya madame
bye jej moglaby chyba ma pOdsta-
vie mylnej informacyi.
Skoro vice Sejm uchwalii, re
wydawnictwo Free Poland" ma
ustae, ia, jake redaktor, ~oglosiiem
te uchwale j z~astosow1aaem sic do
niej W najblizszym posejmowym
numerze. Sprawl wydawania CA
sopisma pod lima nazwa pie wcho-
dzi W zakres redaktora Free Po-
land"
Co do faktu, re Free Poland"
Jest wlasnoScia Rady Narodowej, a
ME Wydzialu n. T., laden czfonek
Rady Narodowej = a bylo ich IA
Sejmie kilku - ME podni6s} tel
kwestyi i ME zaprotestowal pre-
civ uchwale Sejmu wtedy, kiedy
protest TAXI byBby ma miejscu. Pro-
testowanie teraz dale dziennika-
rom temat do artykulow, ale ME
zmienia rozporzadzenia Sejmu.
z p~owalaniem,
TadeuSz VI. Wilde.
-
Ia wytIumaczenie powyzszc, NIB.
niczego ME tIumaczaCe - uprZejmie
dziekujemy; zamieszczamy JIG ola "a
sadly ,,audiatur ct altera pars", a ra-
ZEN q TEN - trwamy PREY naSZem
twierdzeniu, wyrazOnem W poprZed-
MIN artykule, IL stala sic tn rzecS
nielegalna, nieladna. wiec
sic, azeby wgladneiy w
mia czynniki i wladze, do tego pOwO-
lane. Zdanie naSze / iadanie ME Jest
odosobniOne: m0wiliSmy z wielka Ii
czba os6b o tenn, co z Free Poland"
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-12-04
Brak Wegla.

A p~amietacie, cosmy Wam pisa
ill.,. Czerwiec byl i lipiec, kiedySmy
ma tenn miejscu w~ypisywali przestro-
gi pod adresem Czytelnik6w: kupuj-
Gle wegIo zawczasu, kupuicie latem,
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-12-04

Kto chce czytac najlepsze codzienne
pisuno polslsie, MECH sic uda do pana
T. NJ. PAYROLL, naszego agenta ma
Duncan / olkolice 1 zaaboruje sobie
DZIENNIK.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-12-04

Ami wladza jego, ami kompetencya do
tego ME wystarezaIa! Raczej sic nan
wydaje, il speniI on tn czyjas wole,
a rozporzqdzenie samorzQdne, lecz
przedwczesne i bezpodstawne: Czyje
- to sic powinno w~yswietliG.
Co do faktu, IL mkt z Polskiej Rady
Mar, ME PROFESSIONAL ma sseimie - to
przedewszystkiem Zaznaczymy, liz
chocby nawet byio talk, to ME tiuma-
czy to ami ME legalizuje nj troche "a
sadniczej nielegalnosci postapienia,
DO jeSli ktoS lie rObi - ME dowodli
to, IL wolno zle robiG innym, a pre-
Gle zlodziejowi ME wolnO korzysta6
z nadarzajqcej sic okazyi, gdy wiasci-
ciel ME cZuwa. - prosZe WybacZyc
drastyczne brzmienie por0wnania,
zreszta najzupefniej tn wIasciwego...
Pc wt6re, jake mieli professional
czIonkowie Rady i urzednicy, skoro
mic ME wiedzieli o owej ,,uchwale"
rozwiazujacej, skoro owszem So -
iak my - do dis zdania tego, il
wIasnie PODTRZYMAC FREE PO--
LAND" SEM UCHWALIh 1 POLE
CHI: jeSli tedy byli pod tenn wraze--
MEM, ze zas byli, o tenn przekonaf-
smy sic osobiscie, a dOwodzi tcgoz sa-
mego i ,,Nar6d Polski', to ocAy--
vista - Professional ME byio pre-
civ czemu Czy to ME jasne dla
rbywszej" redakcyi Free Poland'::.
a.
Redaktor IF. p" jak sic Z jego
Iistu w~iasnego okazuje, postqpii So
bic, zamykajaC piSmo, W sposob co
najmniej bezkrytyczny, u~zurpowaf 80
bic wIadze-skoro to bierze ma iebie
ialiej niema, Experimentation
- ME wiadomo, ktO go mianowaf /
kto mu pisma redakcye ~powicrzyi;
gdy iednak juz byi M tel pozycyi /
gdy 20 ma niej tolerOwanO, dlaczego,
skoro TAXA sprawl jak zamkniecie pi-
sma-staneia pred MIN, dlaczcSo ME
zwolai o~statniej komisyi prasy, zarza-
dzajacei pismem, jak w tytule Jego
zaznaczono wyraznie? To - re sic ia
koniSya ME sChodziia do piracy n.
b. z why Wydzialu Mar, kt6ry ME IL
miai dojrzeG, by pOdlegle mu cialo
dziaIalo iak nalezy - to ME tfuma-
czy sprawy nj redaktora; icSi miano
decydowac o Izeczy tax waznej - jak
zamkniecie pisma, tax doniosieGo,
kt6re byIo niejako dZiccieciem ulu-
bionem calego sp~oleczenstwa / wysif-
klein lego wsp6lnym pOwstalo, to W
takim razic ME powinien chyba decy-
dowaG jeden cztowiek - Choeby ME
wiadomo Z czyjego rozporzadzenia...
Sens morainy i oStateczny Spramy
- taxi: RozporzQdacnia Czy uchwa-
", zamykaiacej riSmO w~Zmiankowa-
he ma seimio 5IrfaloEkIni - ME
BYIO STANOWCZO ME BYkD;
mole o TEN gadano ma komiSyi wnio-
sk6w, ale komisya ME scjm i jcj PO-
prawki czy wniOski mic OboWiaZuia nj
kogo do niczcgo; seim przeciwnic l.
CHWALII PODTRZYMANIE l
ROZWINIECIE PISMA - to stwier-
dza or6i. Wobec togo ZAMKNIECIE
FREE POLAND" JEST POSTEP-
KEN w CALEJ PENN NIELEGAL-
NYM, UZURPATORSKIM, JEST
KRZYWDA CIEhKA, WYRZtDZO-
Ma p. RADZIE MAR, KT0RA JEST
JEDYNA PISMA WkASCICIELKA-
JAK KONTRAKT PRZETOCZONY
PREF ,,NAR0D POLsKT" WsKA--
ZUJE, u w danych okolicZnOSciach-
kiedy pisma poIskiego pc angielsku
raglaCo nam potrZeba jest KRHiW-
DA Ola SPRAWY POLISHED /
sPOLECZENSTWA POLSKIEGO.
Ma z~akonczenie dOdamy, re Polska
Rada NarodOwa dalaby sohie publ
cznie Swiadectwo ~ostatniegO niedO--
Iestwa, gdyby te sprawe puScifa p'a-
zem n obelge i krZywde schOwaia
do kiesZeni!
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-12-04
MACIERZ POLSKA.

fest organiEacys lsezsca miodEiez pol
ska obojga plci W pracach aukowych,
patryotycznych 1 bratnlej pomocy dIa
.podnlesienia ducha mOralnoSci / dobro-
bytu W sp~oieCZenstwie. 4 ~szczegoInle
miedzy m{odzieza polska. Mona zapi-
sac sic na pOSmiertne cd lat IA do 10;
ma czionk0w StowarzysZonych beL o.
Kraaiczenia wieku.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-12-04

Godno jest uwagi, ie z poczatkiem
tygodnia ubiegIego mark polskie
magic podskoczyiy W gore o 20 punk
tow w .iednym dniu, a korOny row.
niez podniosly sic O 10 punkt6w, lec7
DO 'dw6ch dniach znowu spadac IA
czely i pod koniec tygodnia byiy tylko
O 5 punkt6w wyzej, niz tygodnia po-
przedniego. - NaogGl biorac, waluta
curopejska zaczyna nieznacznie przy-
chodzic do siebie i aczkolwiek ma ma
gIa zwyike Mo MONA liczy6 pred
wioSna, przypuszczaG nalezy, re kurs
pieniedzy wolno, ale stale bedzie sic
podnosif, chyba ieby wazne, a dzisiaj
nieprzewidziane zmiany politycZne
wpiyneIy ma gieidy.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-12-04
Przecietny Kurs
Pieniedzy.

Jak poprzednich tygodni, TAX i "a
tydzien konczacy sic 29go listopada,
podaiemy p~onizei kurs pieniedzy ola
uzytku i dorady 'w~ysyfajqcych pienia-
do do Europy:
100 Marek Polskich ........ $2.1o
100 Koron Polskich ........ 1.30
100 Koron CIecho-Slowackich . $50
100 Koron Jugo-Sfowackfch :. 1.3O
100 Koron Austryackich $500. 1.15
100 Koron Wegiersl1ich ...... LOO
100 Marek Niemieckich ...... 2.65
100 Frank6w Francuskich =. 1O.45
100 Frank0w Szwajcarskich . 1880
100 Frank6w BeIgijskich -. HOO
Funt S~zterling6w Angielskich 40
100 Lir0w WloSkich ........ $50
100 Drahm GreckiCh ........ 1880
100 Pes6w Hiszpahskich ..... 2O.3O
100 Gulden0w HolandZkich -. $500
100 Koronor6w Duiiskich 49,. 2O.75
100 Koronor6w Norweskich 22.O5
100 Koronor6w Szwedzkich :. 23.O5
100 Finmark Finlandzkich go. $50
100 Lei Rumunskich ........ $50
100 Denar6w Serbskich '...... 300
100 Lei Buigarskich ....... 3.65
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-12-04

Rad ndTodu prses nGr6d dId
ndYodu, ME sginie 2 poUterzchni
zemL
- Abraham Lincoln.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-12-04

MeSoDie Stdnu WSsedsie sgd-
dgQjQ sic ID SddHiu, Se n1uSt ISL
nice EJedROcsoH0, HieSaIeznG 1
SamorzqdHG PoLSkG.
- WOODROW Wilson.