Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-09-25

rOzerwa6 ten .mur 1 chaOtyczneJ fall
rewOlucyi azyatyckej otwOrzyG wrO-
ia do Europy. Ma to Niemcy ME zgO-
dza sic nigdy, lecz protestuja W L.
mieniu zasad natwy4szych, jak: pra-
wO, sprawiedliwosf, wolnoSG, a ufaj4
W Boga / sad Swiata.
Trudno 0 wdeksza przcwrotnosc!
Caly jednak SWAT INA istotna praw-
de, DO wlaSnie ma tIustych kqskach
wschOdnich wypasla sic ia hydra pru.
sacka, kt6ra W c1asie tel wOjny,
w~skrzeszajqc tradycye Hun6w, gro--
lila zagiad4 caiej cywiltzowanej Flu.
ropic.
I u kolei r. Oestling zastanawia sic
mad pytaniem, Co bedzie z ,,naszym'
Wschodem? Utrate wschodu uwaza "a
gwalt. Czyniac tax, konferencya po-
kojowa p~ostepuje ME w imie Zasad
Wilsona, lecz wbrew MIN. Jest to
plan Focha i Clemenceau, DO MEM.
cy musza bye siabs1e niz Francya sa-
ma, gdyi kto vic, czy dzisiejsza koa-
Iicya Ola sic kiedy zn6w zlozyt."
P~rzylqczenie prowincyi wschodnich
do Polski ~oznaczaIoby upadeH pan.
silva pruskiego, a nadtO, Z powodu
powaz1rych r6znic gospodarrZych, kul
turalnych it'd, samej Polsce ME wy
szloby ma dobre. JUL dis miedzy Kon
gres6wk8 a PoZnanskiem zaznaczyly
sic takie przeciwiehstwa( p, re entu-
zyazm narodowy ledwie je wyr6wnaG
mole. Ostatecznie godZi sic autor IN
oddanie Poznaiskiego, ale i to z Ia
s~trzeieniami. P6{toraIwiekowa dzia--
kalnosG gospodarcza i kulturalna, kto-
ra obszar ten z pierwotnego stanu 1
pustyni do w~ysokiego rozkwitu dopro-
wadziia, u5ycza Niemcom praw, kt0re
winny bye uznane przez caiy sw1at(D.
Specyalnie Slaskiem G0rnym zaj-
muje sic byiy minister skarbu, pOsel
demokratyczny GOthein. JegO ida
MEM, dzisiejszy Slask, to dzieIo ME-
mieckiego ducha | niemieckiei kultu-
! ry. Gala ludnoSt Jest wychOwana W
duchu nicmieckim, a t. wv. wasserpo-
lacy m0wi9 dyalcktem, niezroZumia-
lynn ola Pclak0,T wtaSciwych. Dopiero
niedawno z~nalazia tam posfuch agi--
tacya polska, w czem powaAna wine
ponosi rad przez szykanowanie mo-
wy ludowej W szkOle. R6wniei sprzy-
jail agitacyi polskiej fakt, re Slqsk
Jest kraina ~magnat6w, gdy lud ma
zicn,i bardzO nlalo. Polacy vice po-
slugiwaIi sic ~dcmagOgiq, ~Obiecujac
ludowi xicmic, bydlo it'd. DIatego ma
lcinloby iak naipredzcj p~rzcprowa-
die podziaf ziemi, u co naimniej jei
wydzieriawienie miedzy ludnosf. Po-
T. tom autor maluje W ~czarnych bar
wach z%acofanio Polskl / p~rZyiaczenie
Slaska do POlSki uwaL. IA pOwr0t
wstecZny. kt6rcgo ludzko%t mic po-
Wilma scierAcf, o lie ME clce popel-
MAC zbrodni przcciw kultur7e(o. Jak
pseudo-kulturalny hakatysta jest
stronniczy, swiadczy fakt, &c skwupli-
vic powtarza klamstwa o pogromach
W PoIsce. a zapomina walkach
Spartacyd6w. Mysli on mic tylko o
zatrzymaniu Slaska, ale / o germani-
zacyi ludu polskiego.
Inny autor, DIR. christensen, zaj-
mule sic udowOdnieniem tczy, dlacze-
GO Slask G6rny must zostaG prZy
Niemcach? w przeciwieistwie do in
nych ME apeIuje on do kultury, lecz
~wyszukuje argumenty inne. Pierw-
szy Jest narodowoScioWy / s~tatysty--
czny.
WcdIo obliczcnia q r. 1910 bylo
8S3,OI5 Niemc6w, a 1,169,34O mo.
wiacych po pOlsku ("pOlnisch spre--
chende Bevoelkerung'', no Polaka-
mi wprost nazywaf ich Niemcy zde-
cydowaG sic ME moga). Przy wybo-
rach jednak kandydaci nicmieccy O.
trzymywali powa1nq wiekszoSt, a ma
wet W styczniu br. przy wybOrach do
konstytuanty otrzymaIi 90 procent
glos6w. Gdyby Slask przypadi Pol
see, byioby W Polsce 81 proc. Menu
COW, zas PolakGw W Niemczech PREY
aatrzymaniu Slqska 1 Prus IL proc.
u tego rachunku ma wynikac jasno,
IL sprawiedliwoS6 kaie prZyznac
SIask Siemcom. Argument drugi Jest
nGatury gospodarczei. POlacy wegla
&Iaskiego ME potrzebuja, natomiast
Jest on n~iezbedny Niemcom | Czc-
chom. Polacy. nienawidZac Czech6w
/ Niemc6w, odstepowaliby i'm wegiel
ma bardzo ciezkich warunkach, n tenn
samem podaliby ich W niewolnicZa cd
siebie zale&nOSc. W ten spos0b hyia-
by zagroiona egzystencya 80 milio--