davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
The Birmingham age-herald., 1919-02-21
SUBSCRIPTION RATES

SOBGO1N1I LINN INA 4<S
 By mail ln UnILed states and Canaos' Daily and Sunoay, year 'ss'oo Dauy without Sunoay ........... e.oo Dall- and Sunday, three monthS..- N.Eo Daily and sunday, one month. ..... .ss Sunday Age-herald, per annum. o'oo Thursdays edItIon, per annum. .eV By carrier in Greater Birmingham Daily and Sunday, week ......... 'zo No communication will be published without it's authors name. heJSeIeu manuscript Will not be returned uii1es' stamps are enclosed for that purpose' Remittances can be made at cufren. rate of exchange. The Age-Aera4o VIII not he responsible for money sent through the malls. Address
 THE AGE-hERALD,
 Birmingham Ala.
The Birmingham age-herald., 1919-02-21

If, as Maximilian Harden says. the German people still think they were in the right, he ought to get out 8 mammoth truth" edition of his news- paper and let them have the facts.
The Birmingham age-herald., 1919-02-21

It may be 10 years or more before Belgium will be able to report "Busi- ness as usual''
The Birmingham age-herald., 1919-02-21

!. ogden Armour says he envies the care-fre tramp. 'Tis customary for multimillionaires to talk that way. but you never heard of them giving up all they possess to found home for sick cats and leading the glad. free life of panhandler.
The Birmingham age-herald., 1919-02-21

Every now and then the chief mon-
 key would get tired sitting in his
 chair. Evidently he wearied looking
 into the faces of the patrons of the
 Lyric. for whenever the trainer got off guard for one minute he would start rough house and the screams of the smaller monkeys as he bounced upon them and the barking of the doys
 he swept off their feet made perfect pandemonium I thought he was going to kill one of the smaller monke eys before he was separated and he sure got in some quick work on, dog he worked with in several acts I do not know whether it was jealousy or not. but in any event he resented sometime which had jared his monkey nature. There was real sure enough train ed dog which did some marvellous work in addition. subtraction and null tiplication. Some may have caught on to the way in which he did it, but it was wonderful and mystery to ne. am indebted to the trainer for clear ing away my brain flag and sending me back to my desk to beat out this. Perhaps you may think it is still cloud cd because I am using my column in any such manner. but honest to good ness, am not trying to make monkeys out of my readers. but simply monkey. l ing with them for fun.
 q
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-31

Sluchajcic tez waszcgo Probosn-
GA. pastcrza dusz w~aszych. Czy
dobry pastcrz Qddaiby swc o.
wicczki wilkom? Czy doprowa--
dzilby jc do przepaSci, ably pogi-
neiy? Czy zostawiiby Jc W GA
sic bury i zawiei ia polu, a
sam schroniiby sic do domu ia
ko wasz pasterz, czuje sic w obo-
wiazku ostrzedz was pred will
klein, ktory was kusi, ubrawszy
sic w owcza skore. Obfecac iatwo
ale dotrzymaG trudno. Mowiq
wam, re znikna Z oblicza ziemi
wszystkie krzywdy - niepraw-
da, DO ~jeszcze daleko, bardzo da-
leko do Krolestwa Bozego, a
tylko sam Bog - wzniosl oczy
poboznie w gore - moze i po-
trait to zrobic. Kazdy niesie
swoj krzyz, i niema cziowieka
bez krzyza, to i wy macie swoj,
ale pomySlcie, czy naprawde Gzie
je sic wan taxa krzywda. jak
wmawiaja w was ludzie bez ST.
mienia. Macie chleb. DO Jest
gdzie zapracowat, macie szpita-
lie, szko}y, kolejc, to ola ciala; a
ola ducha - macie nasze katoli-
ckie koscioly. Chcecie pieSni' W
jezyku waszym? no ! dobrzc.
- S}uchajcic! Siuchajcie! -
zawo}ano, gdy ksiadz zacza} mo-
viii o pieSniach.
- Dowiedziai sic o waszej
prosbic pan baron Won Goldenau,
tax zaraz uda} sic do lego Emil
nencyi ksiedza biskupa naszego,
i OTTO odebrAem ma pismie, ably
co diva tygodnie odprawiat ma
b~ozenstwo pc slqsku.
Chwaia Bogu!
Narcszcie!
- Dziekujemy!
Wolano z roznych stron, Z
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-31
Poityka

Wysiiki krzykacza Hoyne'a jego
gl6wnego or2anu The Chicago Trl-
bune, ktla zmusila go do oponowa-
MIA przeciw Lidze Narod6w celem a.
takowania Rob. VI. Sweitzera patry-
otyzmu przez szerzenie falszywej pro
pagandy spfodzonej pred czterema
laty zwr6cily sic wczoraj przeciw TAX
zwanej niezaleznej kandydaturz1
Hoyne'a. TIE potajemne i faiszywe a.
taxi la Gemokratycznego kandyda-
I'd ma may0ra p%rzyniosiy pefen chwa
iy d'a Swei,zera telegram Cd l.. T..
Myers, by!ego przewodniczacego Wy
dziaiu posilkowego Z powiatu Cook
prey stanowym departamencie obro-
ny podczas wojny. w swoim. pana
Sweitzera patryotyczna robote SIKH
cujacym telegramie, p. Myers mo-
Wi:
ia jestem eaten ably Sweitzcr
byl mayorem, choclai ME Z innej ra-
cyl. to z pOwOdu iego dobrego rekor
du ola patryotycznej roboty W CA
sic wojny".
JednoczeSnie mayora Thompson a
powtarzane prOSby o poparcie ce-
lem przyjecia republikanskiCh ma
rodowych basel. opozycyinych Lidze
Narod6w i gwaranCyi W nadaniu vol
nosci Po!sce i Czecho -~Slowakom, Cd
parte ~zostaIv przez czlonk6w jego
wiasnej partyi.
W puhlicznych przem6w;eniach
Otwarcic ~zeznaja oni re Chociaz ty-
lie Ia. So re0ublikaninami, ale vie
RIA. re ponOwny wyb6r Thompso--
ma tyIby takim groTem ma dobre i
ME miasta Chicago. re obywatelc
mieliby trudno&ci wydostaC sic
pod niego.
O%pozycye przeciw Thompsona adj
ministracyi i iegb rekordu nie-ame-
rykanizmu zademonstrowali zolnie-
RE. gdy JO-ciu 2olnierzy i mary
marry paradowalo przez loop wo-
iaiac 0 Jobs" - nastepnie pomasze
roawli do gl6wnej kwatery Thomp-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-31

- Prawda! Swieta prawda!-
zawolali skupieni wioscianie.
Niemiec was ME pojmic,
ME zrozumie. w gore serca, mo-
bracia. Teraz nadeszla pora po-
kazat, zeSmy Slazacy. Wybieraj-
Gle swego, oddajcic vase g}osy
ma Slazaka, Piotra Miiote, i try
krotnic krzyknijmy wraz, by po-
siysza} nasz kraj caly: Mech zy-
je Slask i nasz kandydat Miiota .
Mech zyje! Mech zyje!
L kilkuset piersi zabrzmialy
.gioSne okrzyki, przygiuszajac I'll
pelnie gwizdy i psyki przyDy-
lych Niemcow Z r6znych fabryk.
komisarz patrzai pogardllwie
pred siebic i zwr6cii sic do ksie-
dza, a Z miny roznac bylo, re
drwi re zgromadzenia.
Ksiadz Krieger podni0sl sic I
krzes}a, skinai giowq ma pow;ta-
ME wchodzacego pana BischoGs-
mana i szedi do przygodnej NOW
nicy. Stanal ma kamieniu, zdjal
kapeluSz i pozdrowil slowem DO
zem w niemieckim jezyku. Go
blizsi, odpowiedzieli mu, ale glo-
sy ME uStawaly.
Ksiadz spojrzaf ma komisarza,
kt6ry, pochwyciwszy dzwoneK
re sto1u, ostro zadzwoni}. Nasta-
la wzgledna cisza, a ksiadz krie-
ger zaczai pc niemiecku:
- Moi mill parafianie! WyS}u'
chaliScie obcego, jakicgos pray
blede, ktory was baiamuei, wy
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-31

bracia moi, zebranych tn ra mole
wezwanie. TAX, moi bracia, ma
my konstytucye, MANY parla-
ment. w kt6rym kazdy must bye
wysiuchany i sprawiedliwa skar
ga ME zostanie bez skutku... Czyz
obey, TAXI pan baron Won Golde-
nau, zrozumie mas Czy On cier
Ipiai z mani? Czy poniosi jaka
krzywde? Co 60 obchodzi nasz is
zyk? Gem ola niego nasze pieSni
koScielne? Nasze czytelnie Ma
sze koika? PrzeSladowania i kary
znoszone Cd Niemcow, a jego bra
CT?
Umilki ma ,chwile, tax glosne
byiy westchnienia, niemal jeki i
wykrzykniki zebranych.
-Chcecie, ably wan sic lepicj
dziaio - zapytywai znow - a
by najwyzszy sad parlamentu
rozpatrzyf vase krzywdy, tcdy
wybierzcie sWego, Slazaka L
krwi i kosci. Piotra Miiote, posie
dziciela kadiubca Z naszego okre
gu, ktorego wysiannikiem jestem
do was, zanim sam stawi sic pred
wami. Kt0z, jezeli ME Slazak, gro
zumie nasza skarge i naszego kra
jul? On, tax jak i my, widzi, re
sionce ME Swieci u mas tax jasno,
DO przes}aniaja ie Ivy nasze. Sls
Yak, s~luchajae szumu naszych la
sow, vie, re sic skarza, DO pc Mich
depce Niemiec i hoduje zwierzy
ne, ktora nam w polu robi szko
de.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-31

XII chleb, znosii z wami krzywdy
i posmiewisko.
FL, ostroznie! - zawolano
- J~uraszyk, co robisz?
Vice przedwybomy ma 81. d.
l patrzali z ntepokojem ma
siedzacych PREY stoliku komisa-
RIA i panow: Reinera, lBergera /
Bischofsmana, udajacych, &c ME
sluchaja, lecz So zajeci wesolemi
nowinami.
- Wszystko mi jedno - "a
wolal m6wca giosniej - wype-
dza mnie i tax, dis czy jutro,
jak Brzezika, Letoche, Szymicz-
ka i tylu innych, a jednak swojc
powiem, jak sumienie Naze.
Ksiadz proboszcz powiada so-
dziutko: mics swoj krzyz: Ba,
niosibym 60 ochotnie, ale MECH
mi codzien, co eodzina ME do
'kiadaja ciezaru Niemcy....
- Oh, to rzetelna prawda!
- Racya sv!ieta - w~zdycha-
chano.
- Sam ksiadz proboszcz, lie
moze, to dokiada - rzeki NOW
ca gloSniej.
Wiwat ~Juraszyk!
- Ten dzielny!
+ - Ten dobry!
- To nasz brat!
R6si gwar radosny, zapornn's-
no o movie ksiedza, O pogr6i-
kach i kpinach rzadcy fabrycz-
nego, wstapiia otucha i w najlek
liwszych. gdy poslyszeli smiaia
move Juraszyka, kt6ry skrom-
ME przyjmowa} podziekowania 0
becnych, a zwiaszcza agitatora.
A. Gruszecki.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-31
soma W Union Hotelu PREY Ran

soma W Union Hotelu PREY Ran
dolph ulicy i poczeli k~rzyczeG:
do piekla Q Thompsonem. My
chcemy roboty". Delegacya z VIOLA
k6w p6zniej oswiadczyia re gdy py-
tai sic mayora o robote, on i'm po-
~wiedziai, re ola % z mich ma robote
ma polu gdzie smiecia wywoza.
Skutkiem tego ~pokazalo sic, re
setki zoinierzy i marynarzy /goracz-
kowo agituja ma rzecz Sweitzera z
powodu rekordu iego traktowania
wojak6w, tax podczas wojny jak po
cywilnemu. w zwiazku z tenn oswald
czyl Bertram NJ. Winston, prezes
Sweitzer Non-Partisan Business
Mems organizacyi re robia sic pla-
ny ay po elekcyi ia organizacya ist-
niala stale W celu dawania zajecia
powracajacym wojakom.
Dowiedziano sic take, przez War
Mothers Sweitzer Club, Re Sweitzer
Jest iedynym czlowiekiem, kt6ry o
siagnai dobre rezultaty ola zoinie-
rzy i marynarzy, jak ma przyktad
bill pozwalajacy zolnierzom gioso-
wac bez p~oprzedniego re~gistrowa--
MIA sic. Wysilki Sweitzera W celu
dania zajecia powracajacym VIOLA
kom jak i ustalenie organizacyi by
" take uznane przez matki VIOLA
k6w.
Sweitzera oSwiadczenie W. kwestyi
osobistej ~wolnOSci zjednaiy mu po-
parcie tysiecy zo'nierzy / maryna-
rzy. kt6rzy walczy!i W Europe. De-
mokratycznego kandydata proste o.
Swiadczenie ia jestem "a osobista
wolnoScia pelnej MARY, zjednato
mu ogromne poparcie wszystkfch
obywateli kt0rzy chca wolnosci.
(Ogl.)
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-31
q ~KENsINGTON, I'LL.


Gas nagli, Polska nasza giodna !
bez ubrania, Polki ma Gala Ameryks
pracuja, azeby W tygodniu przysziym
zebrae 1 odesfae do naszej ~ukochanej
Ojczyzny, okret 2 odzieza ola ma
szych matek, si6str 1 sierot. Me Cd.
mawiajmy i'm }aczac sic z wszystki
mi danny, co mozemy / jak naipre-
dzej. My tuta1 many ubrah dosyc, a
to co nam JUL ME podne sic zdaje,
oddajmy ola naszych matek / dzieci.
Rzeczy wszystkie czyste / Gale pro
see odsylac do sail parafialnej.
Bielizne, ubrania, obuwie, pohczo
chy, kapelusze filcowe I co kto moze.
Je1ell u kogo ME ma powyzej Wv
mienionych rzeczy, uprasza sic o pie
Made, lie kto daG moze.
PAM Smulska doklada starah I
dostaje z fabryk bielizne, pow!oki.
powloczki | reczniki po molliwie mai
tanszych cenach. Dlatego uprasza sic
tych wszystkich, kt6rzy mic stosow-
nego ME maja do oddania. azeby
skladali datek pieniezny. DO sani
TAX tanio jak PAM Smulska kupicoy
ME mogli.
Ma czele sekcyi ratunkowej jest
X, proboszcz Pajkowski. Siostry \
parafii Blogos}awionej Salomei pra-
cuia r6wniez szczerze azeby jak nal
wiecej zebrano odziezy.
Teofila Smiatowska.
przewodniczaca sekcyi ratunkowej.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-31

twarzami u5miechnictcmi, "a
doSnie.
Tax radzc wan, moi maj
milsi, odtrqtcic pokuszcnia, wy
bicrzcic tego, kt6rego naznaczo-
no wan ma posla, oddajcie giosy
ma pana barona Goldenau, kt6ry
wan sic juz p~rzysIuzy}, a bedzie
wan dobrze, i zas}uzycie sic wa
Sym prze}ozonym.
Zvolna zszedl z kamicnia, a
tux rozleg}y sic drwiace okrzy-
XII:
- O, teraz fararz dobry!
- Teraz slodki!
- A gdzie nasze choragwie.
- A jak uczy nasze dzieci?
Z krzesIa podni6si sic ciezko
pan Bischofsman, Wlelkl, gruby,
ubrany w kurtke i palone buty.
L drwiacym uSmiechem rozej-
rzaI sic pc tlumie, stanawszy ma
kamieniu, i zacza} donosnym Clio
sem, przygiuszajac gwar roz-
NOW:
Ksiadz proboszcz m6wif do
was, jak do ludzi, pc dobremu,
ale czy to rozumie taxi gruby ns
rod? Juz ia was znam, DO wick
szoSt jest Z naszej fabryki, do
was tylko pc waszemu trzeba mo
wife,. Co wy wrzeszczycie. jak
sroki, jeden "a drugim: jezyk!
.jezyk! Czy CT kto zabiera? I
darmo Mkt go ME wezmie - u
smiechnql sic. - I niemieckiln
przejdziesz SWAT caly, kazdy cie
-zrozumie. a wasz OF, z dziecia-
kami, I giupia baba W cha}upie
rozm6wisz sic Z trudnoscia. Co
to "a jezyk, ktorego sic ks&,y
wstydzi, kto sic ubierze w tuzu-
rex.
Nieprawda Ktamstwo! -
zawoiali SHAGGY.
- Gdzicz drugi, CODY mowi}
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-31

| waszym jezykiem, oprocz tego
przybiedy z koica swiata? Wa
sze spiewy, tie yyki, ME NIGGA sic
podobat, uczcie sic w Manner
vclcinach, a bedziecie mogll sple
wac do wolf. Skarzycie sic ma ka-
ry, a pilnujecie sic, to / kar ME
bedzic. Zoinierz musi sluchac O.
f~icera, a robotnik swoich przefo-
zonych, i "a nieposiuszenstwo
musi bye bedzie kara. Jesli wan
takiemu narodowi, mowia starsi,
jak majstrzy, brygadyerzy i inni
wybierajcie pana barona Won
Goldenau! to musza wiedziec, re
pan baron ola was dobry i on
musi precise w naszym okregu.
Slyszycie?... Musi przejsc...
ia ME mieszam sic do tego, ale
movie wan, DO mi zal narodu,
co leci ma swoja zgube.
Dreszcz obawy przeszed} po
robotnikach po tel zapowiedzi
rzadcy fabrycznego; co trwoz-
liwsi odsuneli sic Cd agitatora, a
inni, zblizajac sic do pana No
waka pytali polgsosem:
- Zas mowii pan, re wolno
wybrac naszego? =
- Coz pan ma to?
Ohio! Niemcy CORA, jak
zawsze.
Wtem Z mownicy da} sic sly
sec CLOS troche drzacy:
- Mech bedzie pocnwalony
Jezus Chrystus!
Byf to Juraszyk, kowal re STA
lowni, ktorv w czasie ~zgromadze
MIA trzymat sic blizko przybysza
S~laskiego.
Ma wieki wicklow! - odpo-
wiedziano Z pewnem zdziwie-
MEM, DO wiadomo byio, re ma
piecioro dzieci i mic uskiadanego.
Posfuchajcie mnie, waszego
| brata, ktory jadi z wami ten gorz
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-31
MA WOLNA CHWILE. !
WIEC PRzEDWYBORCZY Ma SLASKU

Komisarz zasiadi ma krzeSle "a
stolikiem, wyjai notatnik, ol6wek
i Z pogardliwa duma patrzal ia
zebranych i Przybyiego Slazaka,
Nowoprzybyiy wstapii ma ka-
mien. zdjal kapelusz, odrzucil
ciemne wiosy z czoia i rzekl do
noSnym, dzwiecznym giosem.
- Mech bedzie pochwalony Jc
Gus Chrystus-
Zebrany tium odpowiedziai jed
nym, gluchym pomrukiem.
Ma wieki wicklow
l tuz rozlegiy sic giosy Z roz-
uych stron.
To nasz!
- Pieknie pozdrowil!
- Cicho!
- CciSZcle sic!
- Cicho tam!
Niedaleko komisarza policy "a
siadi ma krzeSle ksiadz Kruger,
Z uSmiechem ma peinej twarzy.
GioSne gwary, rozmowy, nawo
}ywaaia ustaiy prawie natych-
Mast, siuchacze skupili sic, a ma
wszystEich twarzach widoczne
bylo naprezone oczekiwanie.
- Wsitam was, bracia moi, slo-
wen Bozem, jake jest prastary
nasz slaski zwyczai. Objechaiem
Lraj Swiata niemaiy ma tym ma
Sym Slasku; mowilem z rolnika
mi ma wsi j W koloniach, pytalem
Iudzi po miastach, pukaiem dc
licznych fabryk i OTTO znalaziem
lud czuwajacy. jake widzs i was,
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-31
ZMIANY w
BIURACH WYDZIALU MA
RODOWEGO POLSKIEGO.

Ma dwoch ostatnich posiedze-
mach Rady Zarzadzajacej Wy
dziaiu Narodowego Polskicgo do
Romano nastepujacych znian w
personale urzedniczym Wydzla-
III Narodowego Polskiego.
Refcrentem Urzedu Prasowo-
Informacyjnego, w miejsce p. +.
S. Barcia, kt6ry przeniosi sic ma
posade redaktora naczelnego
,,Polaka w Ameryce" W Buffalo,
zamianowany zostal p. lgnacy
Osostowicz, byly redaktor Dzien
nika Zwiazkowego" / korespon-
dent wojennX Armii Polskiej.
Dyrektorem Centralnego Bit
ra Wydziaiu Narodowego Pol
skiego zamianowany zosta} p. T.
NJ. Helihski, by}y szef Polskiej
Komisyi Wojskowej w New Yor
ku i kasyer Banku Northwestern
Trust and Savings Bank w Chi
cago. Dotychczasowy dyrektor
tegoz biura p. Henryk Setmajer
wyjezdza w sprawach Wydzialu
Narodowego Polskiego do Fran
CYL i Polski. Pan T. NJ. Helinski
1Vinit bedzie obowiazki z powyz-
Sym urzedem polaczone bezplat-
ME.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-31

W roku 1885 wszystkie swe sla-
skie ziemie, a wiec ! Cieszyiskie.
Austrya objeia tie ziemie w swoje
posiadanie wraz z Gala koronq
czeska i zatrzymaia C~ieszynskie
do ostatniej chwili swego ;stnie--
MAI Gdy widoczhie ma upadek
Austryi sic zanosiio, rozpoczeli
rsilne starania, azeby odbudowac
panstwo czeskie W historycznych
lego granicach, a wiec wraz zs
Slaskiem i los dziwnie i'm sic IL
smiechai.
Byioby lie znaszym slaskiem,
gdyby ME ten bad, ktory popei-
Mill Czesi, to jest napad ma Gle
szyiskie. (HahbaD w szeSc dni,
po utworzeniu sic naszego rzadu
wkroczyfo wojsko czeskie podste-
pnie ma Slask Cieszyhski. Ivy
wan wyrazu .podstepnie'' Z Gala
swiadomoScia powagi miejsca,
chwili i stanowiska mego, wyra--
lam sic wiec oglednie. (Brawa).
Dow6dztwo wojska czeskiego
d~ziaiajace najwidoczniej bez Poro
zumienia sic z wlasnym rzadem,
w~kraczajac ma nasze ziem!e,
mieniac sic armia Ententy, wyda-
.jac do ludnosci polskiej odezwe
zaopatrzona w podpisy ~czterech
oficerow. ktorzy do tego ME mieli
&c strony rzadu swego upowaz--
%nienia. d~opuScili sic czynu. ma
kt6rego okreslenie Sa inne, moze
odpowiedniejsze wyrazenja (na
sail - Zdrajcy SAY. Odezwie tel
wojska czeSkiego bawiaca wSr6d
mas miedzy-sojusznicza komisya
zadala kan stanowczy i estate
czny. (Brawo.)
O cierpieniach ludnosci naszej,
o zachowaniu sic dal>zem ia Sla.
sku tych wojsk czeskich movie
dalej ME bede, gdyz "a bardzo sic
mole rrzemowienie juz przcdlp-
zylo.
Gdyby nasz rad mia} armie
5O0-tysieczna, te armie, jakq mo-
zra byio pred p6ltora rcku IL
t7Norzyt w RoSyi, to ME potrzeba
.byicby bronic Lwowa. AM Gle
szyna. tobySny ME mieli wojny
ma zadnym ironcie (Okla$l,i.)
Rad tel armii ME mial, a W
ci2gu tych Och tygodni ! 6 dni
ME m6s} Rad uczynii.
co mogi, wySt@2:f re s~kargami.
wystapi} L energicznym protes-
tenn.
Konferencya pokojowa wzicla
natychmiast skargi nasze pod ro-
wage, postanowila zarzadzic ro-
zejm. ia warunkach, ktore jak
wSzyStkie komPromiSy "a dia O.
bu Stron niezbLt przyjemnc tn;c-
pohGj ma lewicy). Wszys;N;c te
warunki 81 tyiNo tymczaSowc.
Czesi obejmuia tymczasowo ko-
LEI Bogumin, Koszycc ! zajmuiq
kopalnie wegli. :
Konicrcncya Pokojowa ma 81
mym wstepie obrad mad tym}
przcdrn;otem o;wiadczy:a uroc"y.
Scie. re kto uzywa przcmocy, ten
dowodzi, &c pretcnsyc lego ME "a
siusznc.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-31

ke ryzu. Precz Z bolszewizmem.
(Okrzyki; precz.)
Gl6d ziemi wielki wSrod mas
panuje. Setki tysiecy maiorol-
nych i bezrolnych w~yciagaja u
czciwe, mocne, wprawne rece pc
prace i chleb i ziemie. (Oklaski.)
O role VIOLA poteznym gfosem
lud nasz piastowy. Lud nasz pra-
cowity, cierpliwy wytrwaiy a
tax ma wskroS rolniczy, ME bedzte
wo}al ma promo. (Oklaski i ora-
wa). Ct co maja "a malo ziemi
CO zgo}a jej ME posiadaja ci roll
nicy prawdziwi - dostat ia mu-
sza (oklaski i brawa) i dostana
wedlug sprawiedliwoSci. (Gfosy
ma sail: kiedy?) Wolna Polska
tylko wtedy wolna sic stanie, gdy
bedzie sprawiedliwa. (Brawa i
oklaski).
ia wierze w cnote i madroSt
polskiego chiopa, wierze, W lego
zamiiowanie do porzadku (okIa-
ski), wierze w jego glebokie po-
czucie sprawiedliwosci i prawa i
! wierze W jego chrzescijaiska du-
sze (oklaski i brawa). Jczeli PREY
tych waznych reformach, PREY
tych pracach donioslych CLOS je-
go zawazy to z pewnoscia niko-
NH w Polscc mic stanie sic krzyw
da. (Oklaski i brawa).
Ale do tych praw w~aznych, do
tych zadah doniosiych ~potrzeba
~narcszcie troche spokoju i.rozwa-
81 a trudno o spokoj i rozwage,
trudno myslcc o utrwalcniu gra-
mic, gdy wojna trivia jeszczc /
dom nasz w pfomicniach stoi.
NuSimv skonczyt Z ia wojna.
Narody sprzymierzonc wyczcr-
pane i zmeczonc miiionowetnl
! stratarni. a aofnierzc bic sic juz
wDrcet ne mo2a. K~onfcrcncya
! Pokoiowa ME moIc Emusic do
zaprzcstania walk tych. kt6tzy
sic cd wszclkich praw CyWiliza-
cyl wylamujq, to jest rosyjskich
i ukraihskich bolszewik6w. Mu-
: Simy sobic pomodz sami.
Ojczyzna nasza radia ola tc-
go, zc ME miata wielkiej, silnej
: armii (brawa oklaski).
Polska Jest " tcm p~olozcniu,
ic cOkolwick sic Stanie. Ona zaW-
SIC swych granjc bronit bedzie
zmuszona. | to dlatcgo odwo}uje
! sic tn pokoTnic do wySoklego
Sejmu j powiadam: .Ielcli stad
ma wyjSt u"odziwa. zdrowa i
trwala postat rzcczypospolitej
po>kicj, to powinniSmy dac jcj
: wiclkQ armic.
Oto l. tym kornym ]pokfoncfa
wzracam >;e do cicbic WysoNi
Scjmic i pro>ze. zaklinam i bla-
gam 0 uchwalcnie natychmia>to-
. wcgo ~ogloszcnia og6Inego poHo-
ri (oklaski - braWa - W,zy5cy
prCcz skrainych powstaia Z
I mieisc). Mech powStanie armia
narodowa polSka. armia prawdzi
wa. kt6ra potraii ojczyznie "a
pewnit spok6j / rozw6j. Mech
, tylko ~powstanic, 4 broh, amuni-
eva, biclizna. odziez. buty ! pic
. ,,o.I, .,+,cI,,,,,t
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-31

Jezeli macie bielizne Tub ubran-
ko dla niemowlecia oczyscie i "a
raz zanieScie do najblizszej sklad-
nicy odziezy ola biednych W Pol
see. Glowna skladnika pnr. 1912
Milwaukee ave.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-31
Spiz i Orawa.

My many z Czechaml Jeszcze
inne obrachunki ina lewicy: -
Wielka prawda). Gdy mnie tn
jeszcze ME bylo~ pred kilku ty-
godniani, zabrali Czesi nasze pol
skie ziemie ma Spizu i Orawie i
Geese komitatu teiczyhskiego.
Garstka dzielnego wojska ma
szego opusciia tie ziemie be- wy
strzalu, DO musia}a. Ale dlaczego
ogof nasz przyjai ia wiadomosc
bez szemrania, bez %protestu, bez
oburzenia. (Slusznie! ma prawi--
cy: MoraczewskiD Dlaczego?
Przeciez ma tych ziemiach pol
skich przytykajacych do najpie-
kniejszego kraju naszego\ zakqt-
ka, do tych g6r niebotycznych,
tatrzalskich, gdzie zyje, mlesz-
Ia sto kilka dziesiat tysiecy Pola-
kow, wiecej bez porownania. niz
mfedzy Cicszynem a powiatem
frydeckim.
Dlaczego ia obojetnosG? Czy
dlatego, re tam wegli ME ma? A
lie ma Spizu sa bogatc. ogromne
Fok}ady marmuru, ma Orawie sa
olbrzymie torfu zasoby, a przede-
wszyStkiem ma tyci zyznych do
linach roSnie i dojrzewa zboze, !
stamtad lud nasz gorski. nasz lud
t1trzaliski jak re Spichrza czerpie
ma chleb sw0j ziarno.
Przeciez my, bronit musimy
CO polSkie (oklaski). Przccicz ka-
zdy zagon pracQ chtopa polskieA
60 uprawiony jest naszym zago-
nem. Przeciez kazda zagroda pol
SKA jest raszq zagroda (okIaski) ,
w;ecej niz zagroda naSza, placow-
k9 naszq. forteca nasza. (oklaski.)
Ma tym w}aSnic sprawozdanie
chce ~zakoiczyt. Powtarzar?, zr
rad naSz mic sfuzyl osohom lad.
nym, mic Sluzy} stronnictwom,
Siuzyf jedynic i wytacznie naro-
dowi. Przedscjmowc zadanic je-
go, luz speinionc / odcjSj moze.
Ia przykiadem naczeluika pan
silva, IA Etorego Wczwanic i PREY
ktorego poparciu by} utworzonv,
sklada on wladzc W rcce wySo,
kiego' seJmu i oczekGje III dalszc
rozkazy.
3. Najpilniejsze zadania Rzadu.
M6wie juz dlugo, nie wypowic-
dziatem sic ~jeSzczc W zup>'noScE
Polep>2cnie losu robotniEa IA
~2eso bedzie jcdnQ Z najgliwniej
szych. najpilniejszych i najdo-
nioSleiszych SpraW. kt6rcmi scjm
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-31

w Polsoe jest wielki brak obu-
via. Kto mole podarowac pare
b,tow lub trzewikow niechaj je
zaraz zaniesie do najblizszcj
sksadnicy odziezy ola biednych W
Polsce. Gsowna skiadnica pnr.
1912 Milwaukee ave.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-31

Pawis nSdy DoS1i agent rsah
aoIrowy oEiaSEa sic " DzlENNIRU
cHICAdpskIM DO nis1sdnokrotnis
prsekonsi sia. . tn ~aajl0piai M
~ unlAn