davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-30
MA WOLNA CHWlLE.
MA

gnaG kr6wke krasule, co sic "a MIA
obejrzala, ryknela jakoS zalosnie
i popatrzySa wielkiemi krowiemi
oczami. Stare psisko Burek aasii
sig, a spoglsdai tax bo1esnie ma
drym wzrokiem, jak gdyby mlai
ezlowieczy rozum / wiedzias, ze
juz ME p6jdzie pomaga6 Magdusi
pasc owieczki; podnioa pysk, a
zawyl, re az W SERGE uksoao.
Obie siostry sciskaly sic dlugo, Ivy
ich sic zmieszaay, ami sSowa pre-
movie ME mogiy. Agnieszka by
Ia mlodsza. ,.!Antku, braciszku ko
chany, badz dobry ola matuli, ma
twojej opiece ia zostawiam, 20
stan uczciwym chSopakiem. a pa
mietaj, idz co niedziela do koscio
Ia, to CT Pan bog bedzie biogosla
wiz.
Jak sic z matka zegnala, to le-
piej ME movie, DO i talk SERGE clio
wieka dosyt ma bolu ma tym Be-
lynn swiecie.
yPamistaj, dziecko mole, byfy
|ostatnie slowa matki, strzez twej
cnoty dziewiczej W tym dalekim
kraju. Droisza mi ona mad wszy-
stkie tam bogactwa. Mech CT Mat
ka BOA Opiekunka bedzie''.
Niedaleko stall wiejski koscio-
lex. w MIN rodzice Slubowali, Ma
gduS byia ochrzczona i pierwsza
Komunie sw. przyjela. Zblizyfa
sic teraz do oltarza. gdzie wiecz-
ME gorejaca lampka wskazuje O.
bccnoSc Boga i Cziowieka, ukry-
tego W chleba postaci.
Przypadla do ziemi. a dwie du-
re Ivy spiynely ma stopnie oitarza.
Dziewcze sHwa modlitwy wymd
vic ME moglo, dusza jej sic mo
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-30

Me byla piekna. Twarz W pie
zach, nosek n~ieforemny, wargl "a
CRUDE, ale oczy, to jak b4ekit-
ne niezapominajki Z mad brzegow
WHISKY, gdzie pasta bale owieczki,
spiewajac godzinki, a potem weso
ie krakowiaki. Ptaszeta zas ma
drzewach czasem jej pomsgaiy
swoja ptasia melodya, to znowu
poschylaly ma box gi0wki i stu
chaly spiewu Magdusi.
Pod jesien ustaly weso4e spiew-
XII. Magdusia stala nieraz zamys-
Iona, wpatrujac sic W giebine wo-
dna, ciezko westchneia i biaaym
fartuszkiem otarla Ivy z oczu. Me
pocieszylo jej ami biase jagnie, ska
czace po trawie, an; wstega nteza-
pominajek, co po deszczu ozyla
swiezym bsekitem, ami swiergot
ptaszat, pytajaeych siebie nawza-
iem: Go to sic stalo naszej Mag
dust, - dlaczego taxa smutna?
Oh, smutno byfo W duszy niebo
gi, DO tie wszystkie pieknoSci ojczy
stego kraju niedhugo znikne z jej
Matka wdowa, brat Antek ka-
wal ziemi odrobil, ale to ME star
czyso ma ~oplaoenie diugu, zacia-
gnietego ma chorobe OLGA. Wiele
dziewczat jechaio do dalekiej A
meryki po zarobek, a inne jug
stamtad przysyiaiy rodzicom dola
nv. vice kmotra Pawlowa namo-
villa Matule. by posiala Magdusie
W te dalekie kraje pc grosz TAX
koniecznie potrzebny. Plakali Ma
tula. plakal brat Antek i MOD
sza siostra Agnieszka. ale kiedy
juz TAXA VIOLA BOA. to MECH le-
die,
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-30

low i Swietych, Z OLGA bezwyzna-
niowego ozuIa W duszy dzlwna
pustke. Najchetniej przebywa3a W
towarzystwie OLGA On jej towarzy
szyl W wycieczkach do Europy,
w celu rozrywki i urozmaicenia
czasu.
Zwiedzi4a slynne katedry, "a
chwycata sic dzieiami sztuki, -
'bywaia ! ma benedykcyi Paplcza
przyklekata machinalnie i chylasa
gAowe re zwyczaju. Czasem COS
tam drgneio W jej Sercu, gdy "
bazylice sw. Piotra przypatrywa-
Ia sic nabozetlstwu, ale przyplsy-
waia to swej wrazliwosci i zami-
iowaniu sztuki.
Razu jednego W katedrze Flo
renckiej Edith ukryia sic "a fila
rem, odczuwah bardziej niz zaw-
see pustke swej duszy, patrzac
ma lud. modlacy sic kornie. Vie
GINA lampka pred Sanctissimum
jak zywy klejnot .swiatyni rzuca-
la przez ametysty i zioto dsugie,
czerwone promienie ma biafa,
marmurowa posadzke, jakby see
pczac do biednego serca dziew-
czyny o rzeczywistej Obecnosci
w Tabernakulum lego, ktory
wypelnic moze jej dusze niezna-
mem szczesciem WARY i mitosci.
On rozmaitymi sposoby pociaga
dusze, jesli mu ME stawia ciagle-
60 oporu.
Dusza Edith z~apragneia VIE
rye i modlic sic jak ia garstka
wiernych zatopiona W skupieniu.
Przestraszona tenn wrazeniem
wybiesfa re ~swiatyni, szukajac
!gwaru ulicznego, by zagiuszyt to
move ola siebie uczucie.
Pok6j panny Edith w New Yor
ku byl pelen artystycznych dro'
biazgow przywiezionych Z Euro
'py. Magdusia miafa obowiazek
ocicrac kurze i utrzymywaG i
dealny porzadek. ZnajdowaI sic
tam nieduzy, owalny obraz Ma
donny, malowany ma kosci slo--
niowej, ujety W ziota rang Pre-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-30
kydki Drza"

Z obrzydzeniem patrzy swat ma
tax pyszn2 do niedawna, wynio-
sla ! nieprzejednana rodzine Flo
henzollernow...
Twardzi i nieubagani W powo-
dzeniu, nikczeuini So W n~ieszcze-
sciu...
Byla cesarska para niemieeka
rozchorowaia sic re strachu j zde
nerwowania -.
Kronprync wing zwala ma Lu-
dendorfa. Gdyby byl wygrat, ca
IA slave przywiaszczyby sobie.
Poniewaz przegrai i teraz ma od-
powiadac "a swe zbrodnie - Wi
nien jest Ludendorf..
TAX kiedys Genzerich krol Wan
dalow, krwia zrumieniwszy
SWAT, oblezony wreszcie w swej
o~statniej twierdzy, poddas sic
zwyciezcom phaczac re strachu..
Nieodrodni!
Kronpryuz grozi, re sic zastrze
H..
Gdyby istotnie n,iat TAXI "a
MAR, ME trabilby o ten ma caiy
SWAT. A trabi dlatego, re cllce, a,
by mt to w~yperswadowano, ably
go w pore zlapano "a reke... Po'
niewaz: On sic ME zastrzeli!
Ia OLGA ofiaruje sig Eitel-Fryc
Tenn latwiej mt to uczynic. re tie!
ofiary Mkt oczywiscie ME przyj-
mie, ale W kaidym razie giest
jest.
Rowniez brat Wrlhelma, ks,
Henryk Pruski telegrafowat Z te
20 powodu do krola Jerzego:
imie sprawiedliwoSci IL
praszam Wasza Krolewska Nose
O zrezygnowanie z zadania wyca-
mia Jego C~ecasrskiej Mosci VIII
helma, ia, kt6ry po konferencyi
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-30
Wasza Krolewska

londynskiej z Wasza Krolewska
NToscia &c lipca 1914 r. powroc;-
wszy do Berlina przez CARY Gas
az do ~ogioszenia mobilizacyi by
lem u boku cesarza, swiadcze, IL
TAX cesarz jak i jego mezowie sta
nu wysilali sic "a pomoca wsze!-
kich mozliwych srodkow zapo-
b;edz tel wojnie, ktora uwazali
"a kleske. ludzkosci.
Gotow jestem zbic wszelkie O.
szczerstwa zarzuty, szerzone pre-
civ cesatzowi Cd czterech lat i
sprzeczne z prawda i oddaje sic
do dyspozycyi Waszej Kr6lew--
skiej Mosci W celu zaznajomien;a
rpoddanych Z przyczynami wojny
i ich nastepstwani.
Ksiaze Lippe zwrocif sic d.
wszystk;ch ksiazat niemieckich L
'wezwaniem, ably nasladowal'
przykiad Eitel-Fryca i sam zgia-
sza swa gotowosc nasladowan;a
go.
Jak wiadomo, Holandya O.
swiadczyia, re ma wezwanie Lig;
Narodow Wilhelma wyda.
Zas IBonar Law W Izbie Gn;n
powiedzias, re przedsiewzieto
wszelkie srodki, maiace ma celu
uniemozliwienie WiIhelmow; Ii
cieczki z Holandyi.
New York Evening NAL pre-
stujac pogsoske, jakoby delegac'
amerykahscy oswiadczyli sig
przeci,-ko pocisganiu Wilheltns
do Observation-Disclosures, pisze:
Amerykahska opinia pub',.
czna domaga sic osadzenia i po-
tepienia Wilhelma IIgo ME dla
ze1nsty. lecz poniewaz byiy &C.
sarz jest prawnie i moralnic cd
powiedzialny "a wojne. Ma jeec
procesie sprawl sic mic skohczy
spodziewamy sic, re pred trybr
naiem stana ! inni oskarzeni. -
Bethman, Hindcnburg. Tirpitz ~
ME mniej Cd niego winni' Me
szczesliwy zbieg okolicznosci da,
je niektorym prawo stawian"
Wilhelma ma r6wnej wysokosc
z Napoleenem - ale to iuz jcs,
kwestya drugorzedua. History;
osadzi W;lhelma stosownic do jc.
60 prawdziwej wartoSci. Zasad
Hicza rzecza Jest ukaran;e win
nych i wykazanie. IL G. kt1rz!
maja wielka wiadze. "a odpowic
dzialni pred sumieniem SWAT
"a sposob, W jaki jej uzywaja.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-30

Magdusia PREY matce Ivy kry-
Ia, by iej serca ME rozdzierac, ale
gdy sic znalazia sama z owcam,
mad brzegiem rzeki, puscisa tolge
lzom i gloSno zowodziSa, zegnajao
polskie niebo odbijajace sic w nur
tach woody i drobne niezapominaj-
X, co to stroily jej g4owke, gdy co
niedziele szia z matula do koscio-
Ia. a kazdy kwiatek zdawai sic
dzielic jej smutek i ptaszeta rev
ME zanucAy, zegnajac swa iowa
rzyszke.
Nadszed2 GAS r~ozstania sic. Pc
raz ostatni pobiegta ma brzeg RE
XII, obmyia woda wislana zapiaka
ne oczy, zeby lepiej sic napatrzy-
iy, jak wyglada chata rodzinna
drzewa i ogrodek z pachnaca ma
cierzanka i wszystko, wsrod c1e-
go zyia szczesliwa bez troski, bee
smutku.
,yWisso, ty moja Wislo, CO tax
chyzo plyniesz, przvpsvh do mnie
W tie cudze kraje, a przynies z do
mu wiesci o wszystkiem, do czego
SERGE tax przyrasta, re sic krwa-
Wi jak kalina, kiedy je oderwae
musze". Narwaia niezapominajek
i z6itych lilijek, by poraz ostatni
przystroit niemi domowy olta-
|rzyk, ma ktorym Panienka Swieta
samej Czestochowy spogladasa
ma Magdrsie cd jej lat dziecin'
.nych, trzymajac Bozego Syna-
czka. Pred tym obrazem dziew-
cze uczylo sic pacierza i skSadalo
raczeta do modlitwy rano i idac
ma spoczynek. nj zamacony pre-
.czuciem bolesnej re swemi rozsa-
XII.
Poszla Magdus do oborki poze-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-30
Zalo&ona 1897 roku.
MACIERZ POLSKA.
TELEFON MONROE 1893.
ZARZAD GLowNY:


ks. F~ranciszek Gordon, Moderator.
Ks. A. A. Klowo. Wice-Moderator.
Wojciech +. SoSka. Orezes.
Antontna Baranowska, Wice-prezeska.
Wojciech Menkicki, wice-preEes.
Tomasz 8 B~lachowski. Sekretarz.
Franciszek Witkowski, Skaronik,
Stanislaw Liczananski. Dyrektor.
wladyslaw Lopatka. Dyrektor.
Antoni Mazurk, Dyrektor.
Leokadya Kohezyk, Dyrektorka.
SaIomea Urbsnska, Dyrektorka.
Franciszka Bieschke, Dyrektorka.
DR.. Fr. A. Dulsk. Lekarz NacEelny.
Adv. Piotr P. Mlndak, Doradca Prawny.
Berta c. woJtalewicz. Asyst. Sekr. Gen.
GODZINY BIUR0WE;
Biuro ZarZadu Glownego otwarts "
dni powszednie cd godz. e-tej RAND do
s-tei wieczorem, (w sobote do lei pe-
ME z wyjatkiem soboty)). cd godziny
7-mei do 9-tej. - w niedZisle 1 swieta
uroczyste. biuro Jest zamkniete.
Prezesa; W poniedziaiki I piatki VIE
czorami Cd godziny 7-mej do s-tet.
Wszelkie korespondencye do Gowne-
70 Prezesa ualeLy adresowac:
wOJCIECH +. SOSkA,
I455 w. Division str, ChfcaBo, III.
SekretarEai W poniedz!aiki, wtorkl,
srody | cLwartki. WiecIorami Cd godzi-
ny 7-mej do 9-tei I cd l-szet popoiu-
dniu c~odziennie. = wyjatkiem soboty, cd
9stej do 1-szet.
SkarbnIka: we wtorkI. srody I pistki
cd godZiny J-mej do 9-tet wieczorem.
S~klndania Oplat. Wszeikie op4aty do Ka-
sy Gl6wnej przyjmuje Kasyer Qlowny
podczas godzin ofisowych. albo we dnie
W godzinach ofiSowych, Sekretars Ge-
neralny.
wszslkle Iisty nadsyiae nale8y na re-
&c Sekretarza Generaluego:
TOMASZ .. BLACHOWSKI.
Secretary Polish Alma Mater,
I45S w. Division str. Chicago, III.
FINANSE.
Przekazy bankowe pocztows
fchecks, money orders etc.) nalezy wy
stawiae ma organizacye:
POLISH ALMA MATER,
przssylac pod adresem:
Pr. wITKoWSKI,
i455 w. DiviSIOp str, Chicago, I'LL
MACIERZ P0LSKA.
Bluro Zarzadu Gi6wnego:
1455-57 ". Division Utica.
Ma druEfem pietrse.
Chicago, Ill.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-30
ZTEKIR EDAKCYJNEJ.
hearstowskiego plsmi--

krzyczanego hearstowskego pismi--
dia,
Pisma Hearsta, zdawna nieod-
miennie progermaiskie - fakt to
rie tajny - . czasow, kiedy kraj
nas1 byl W wojnie. teraz - z Otwar-
IA jua iawnoscia ~wystepujq stale pc
stronie niemieckiej, CO sic W danym
razic skrupia ia mas.
Powfada omawiany artykuf, zesmy
IT,. Ameryka ,,przecie z Polska ME W
aliansie!" - ~nieprawda! Polska jest
jednym y czIonk6w koalicyi, a tenn
samem jest sprzymier1edcem Sta
now ZjednocDonych, kt6re r6wnieA
do Koalicyi naIeiq! Powiada ,,Exa-
miner, re ,,Ameryka ME jest W
wojnie 2 Niemcami!" - klaTnstwo!...
Ameryka jest wlaSnie W wojnie Z
Niemcami, DO stan wojenny trwa-
dop6ty. dop6ki ME nastapi formalne
zawarcfe pokoju, ratyfikacya ukla--
dow, oraz nawiazanie powrotne sto-
sunk6w dyplomatyc1nych, a przecie
wIasnie o TO teras kt6ca sic " sena-
Gle. Pisa dalej, De ,,Slask jest
demia, rd8ennie niemiecka:" -
lgarstwo wisrutne! slask Jest poll
ski, jak Bog ma niebie- tyIko go
nam Niemcy zabrali I aSermafi7o--
wall: a pr1ecie G6rnego ME Hdoiali
ksermanfs0waS 1 do tego my - ma
wet iui ME do calego - najsfusz-
niejsze roScimy sobie pretensye, tax
sluszne / ,iasne, he nawet niezyczls.
wy nam wplyw poteSnej Anglti -
ME zdofai nam ma Kongresie W gu.
pefnosci sabra6 Slaska, lecz musiala
sic cho6 ma plebiscyt Zgod1ic. !
tax z oczywista krEywda naszq. Gala
statystyka, etno-i-geografia, Gala hi
storya, - calego g6rno-slqskiego lu-
du VIOLA - stwierdzaja niezaprze-
czone prawa do ziemi owej NASZE-
ME niemieckic! Wreszcio pisze Hear
sta prusacza gazeta, re to ,,Polacy
m Slask wtargneli, Nemcy niewin-
nil" - MOVIE szelmostwo 4 wymSsl
nikcEemny! Wlasnie wczoraj Zamie.
scihsmy trese artykul6w najpowa4--
nieissych pism londyhskich y pod
samego boku Lloyd-George'a, ktory
= powiedzmy nawiasem - powi-
MEN zosta6 pierwszym honorowym
abonentem wszystkich pism Hear
sta, powinowatego mu sentymentem
antypolskim, artykuIy te stwierdIa-
ja z cai4 pewnoscia, 70 Niemcy pie
kielne knuja intrygi / s~zatahskich
iscie uiywaja sposob6w, by tylko sic
PREY SIasku utrzymac. E. Czy opinie
take ME dotarIy do syndykatu pis-
midel Hearsta? DosLiy go z pewno-
scia!... PREDICT tam o mich vie
dziano, nil mysmy wiedziec mogli,
ale umyslnie - mimo swiadectw
owych - kreca, zmyslaja, Tia, knu'
ia nikczemniei- przeciwko nan -
70 wskaza6 wytszych. dyktowanych
pewnie ME tn W tym Naju, lecz mo-
10 W Berlinie! -.
4
Podpadajaca to jest e pod
padajaca az nadto wyraznie!...
Wszakle inyidia hearstowskich wy
dawnictw, niezasfu1ona niczem
naszej strony - swala sic ma mas
przy kaidej moilfwie nadar1onej
sposobnoSci: wspomnijmy tylko ~
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-30

Wczorajszy CHICAGO EXANIN-
Err" EAmiescI na swell redakey3nej
stronie dhngi edyt0ryai. prOtestujacy
przeciwko wysyfaniu wOjsk smsrykah-
skieh M Slask - dls dozOrOwania spra
wiedlfwego przeprowadzenia tamte pO-
stanowionego przez kongrss PotojOwy
plebiscytu.
w artykule Owym pismO wymienione
gwaltownie uderza m partye rzadzaca i
prezydenta Wilson's tel przyczy--
ny, Ii rozsyla sic Pc Swiecie ,,d1ieci
amerykaiskie", wdajqc sic W swia-
towel polityki intrygi i kretactwa,
gdy wojsks nasze ME SO m to, ably
egsekwowa6 europeJskich rzlodziei
SLacherki!
,,Wszakle Polska ME Jest aliantem
Stan6w zjedn., . Stany ME So W woj-
ME z Niemcami, q ich nova republic
ka:" ..Slask to ziemia niemiecka,
Niemcom sic naleSy, Polaoy praw do
niej ME maa etnograficznych lad
nych - hiseorycznych zadnych', a
tyIko ,,krzywda, gwattem. przemoea
- chce sic Niemoom te ich prawa
wlasnoSG wydrze6 - vice sic ola
pozoru ~aranbuje plebiscyt, M kt6ry
Polacy ME czekajac, wkroc1yli na
owa niemiecka ziemfe, "a co Niemcy
kiIku ossdzili 1 rosstrselali". o to
lyle krzyku:...
Take So wywody, take ich glow.
ne przeslanki hearstowsktego prote-
stu. . rezultatem 6w wzminnkowany
artykul.
Mo many zamiaru wchodn6 W
kwestye, cy Ameryka ma, czy ME
ma posylaS woJsk ma Slask: moinaby
tn sporo napisaG PRO i Contra,
lecz jesf idzie o zdanie nasze, to mnie
many, Ii Stany ri. ME tylko majs
poslae wotsko ma Slqsk, ale 1 wsze-
die. gdzie trseba, DO skoro raz VIDA
~ sic W sprawy miedzynarodo-
wei polityH i skonczyty z izolacya
poprzedniej epoki, jak to tn wszyscy
z~aznaczaja, ~przyznaja 1 stwierdzaia.
to - musimy kroku tego swego po-
nosiG ws1elkie konsekwencye. FRESH
Ia Amesyka - ma prawo ME tylko
byznes re wszystkimi rObic, ME tyf-
ko handlowe ciagna6 zyski z uspoko-
jonych nowych W Europe teren6w,
ale musi tel sauna 1 ~prSyczynic sic do
uspokojenia tego: trZeba - posiac
potem zbierac sic bedzie.
- takim samym, jak A.
meryki udziai W ponoszeniu cieIarow
owych interwencyi - po-
winien bye .udzial wszystkich innych
AIiant6w 1 tego powinien pilnowac
rad amerykahski, by sic ME dac
naciagnaS rozmaitym Lloyd@Geor-
ge'Om i innym niemieckim / nie-nie-
mieckim kretaczom q intrygantom
dyplomatycznym.
lyle - co do Iasadnic1ej kwestI
o przesiankach jej kr6tko to powie-
my:
Me zdarzylo nam sic jesDcze cZy.
tao W angielskiej movie - takiej
masy przewrotnoSci, taEcj zjadliwej
z niemiecka kiamIiwosci, takiego fat
s1u. jak W ~omawianym artykule o.,
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-30

: 0AAayoA @aInDAsy AOetaR%
0yhajSweh m kisszsniS Atwrv1@
nyeh. Ne "a DEIENNIE CHICAGO
M u SWyuk sspaitaoa. " saw&
traeajs u deAra lsAI. QsEHkaAssa
,,kirs sAlesr. stAAoVcsS y DzI11DHk
xu cIuoAnoAIuH sElA1aAaA ~
- nec.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-30
MACIERZ POLSKA.

lest organisaeys lacSaca mlodsiet pol"
aka obojga pici W pracach n2ukoNycn,
patryotycznych 4 bratnlej pomocy ola
eodniesienia ducha moralnosci / dooro-
oytu W spolecEenstwie. a ~szczegolnie
miedzy m{odZieza polsks. MONA q
SaS sic ma posmiertne cd lat IA DO As;
IA cz{onkow StowarzSszehych bee o.
Eraniczenia wieku-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-30

NSZecn-AmeTy kdiOW, U htViOJ paw
lrotnie mielisnly s~pOs0bnOs6 wspOminac
ma tenn miejscu, a kt6ra pragniemy
pOleciG publiczESSc pOlskiej. Program
Wystawy tel pierwszej W hraju W Ia
kim rodzaju i rozmiarach zapOwiada gle
prawdzfwie swietnie, godzien tel Ia
interesOwania p9wazniejszego. Wysta-
wa W cafosci - pOmyslana jest W spo-
sobie takim, III ma bye ona Ogniwem,
iaezacem - zblitajacem pO%szczeg6lne
wielIie narOdOwosciOwe grupy spoie-
cznOSci aherykahskiej pomiedzy SODA
a przedeWszystkiem ma WytwOrIyG
z~apoznanie i zbliienie wychodczei po-
lowy ludnoSci T. amerykahSka rOdO-
vita.
Lepsze zrOzumienie sic wzajem i po-
rozumienie pomiedzy grupami narodo-
%wosciowemi obywatelstwa amerykaf--
skiego OTTO eel Wystawy czytamy
W ~prOspekcie; zapoznanie sic re SODA
i zblizenie ola wsp6lnego usuwanla pre-
sad6w / niecheci plemiennych; uzyska.
ME ola naturalizOwanego obywatelstwa
lepszego i powszechniejszego uznania-
jegO d0rObku, wartoSd / przyczynku
cennegO re strony naturalizOwanych
Ola powszechno narodowego amerykan-
sldego dorobku - umyslowegO | matery
atnego: dalej: wznoszenie uczsG patry-
otycmych ola kraju, enutEyazmu pc.
czucia amezyl1aishiego sapOmoca pred.
stawienia pie}nOSci Ziemi naszej, jej
bogactw | ~tysiacznych spOsobnosci, ia.
kie tn ma ka4dy cziowiek, chcacy pc.
~tytecznie pracowaf, wiefitich tutejszych
lnstytucyi i I. D.; innym zamlarem wy
stawy jest zacheta ku szczerennu 70
stawaniu obywateiem anierykahskim,
pozysiwaniu obywatelstwa, a wreszcie
- poioieuie podstaw pod stala misty
tucye cay o~rgalizaeye, W kt6rei Ame-
rykanie I przybys1e Wychodtcy scho-
dziG i stykaeby sic mOgH, a zapo1na-
wac - " celu patryotycznel - godlej
sfr4by ola wsp6lnej ojczymy amery-
kahsldej.
Wczorai wiec1orem odbyl sic ma Wy
stawie ~spcCyalny wiecz6r prasowy, ably
przedstawiciedoan prIT dn6 sposob-
nose ~przejrzenia bea ~przeSzkody Wy
stawy 1 jej dzia16w Hcznych n urobie-
MIA sobie o niej sqdu, o jej przerozma-
ityeh dzialach, grupaeh, herunlzach, z
kt6rych co watnlejsze wImianltujemy
ponfiej, zanim opis ich wiecej szcJeg6-
iowy poda6 bedziemy moSt:
Ma Wystawie omawianej many "
panoramiczny spos6b przedstawiOne po-
kay p~rzepietnych okolic kraju nasze-
20, eelniejszych gmach6w, olaz6w ar
chitektWy, ACKNOWLEDGEMENT 20 mia
stach wiekszych m caiej roziegfej
przestrzeni Stan6w H.; many tam da-
lei wysoce neutrality-suspicious. pokazy
wyrob6w ~r6tnorodnych grup nnrodo-
wych, Szamieszkafych m tel zienh, ras.
plemiou, narod6w - prremysl domo-
WV 1 przemysi wiekszy, wyroby arty-
styczne. maaarstwo, rzefbe, literature
sztuke, dramatyczna muzyke, dalej -
instrukcye naukowe l oswiatowe. orga-
nizacye dobroczyme I ~spofecznicze, b.
bfioteld mnea. towarzystwa specyal-
nych cel6w 1 pOwofah. -. II. d. Ola lep
szego 1 efektowniejszego ~roztoczenia
pred oldm vida wszystkieh rzeczy O.
wych - beda urzadzane popisy charak-
terystycrne narodowej muIyh, tahca,
dramatu, two Obrazy, konhursy spor-
towe, beda tel przem6wieuda, Odczyty
1 konferencye ma dane tematy waz-
n~iejsze, wygiaszane przez wybitmej-
szych m6wc6w, prod0wmk6w grup Cd
nosnych / przedstawiciell. Poza TEN
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-30

o DO oGso1ioa - ViGlkiel 1 -.
tyeA. ka.dsSo rodSaju 1 trsSci -
DzIE1NIK ctfICAuOSK1 Eajmuis
b~sSIprsSc1ais Dt1FB.AO aiAtssa y -
III AmNToO
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-30

ne, sawsze jednako wrogie odniesie-
mia sic do spraw polsko-niemiecklch,
polsko-litewskich, polskO-ukrain-
skich, nawet polsko-czeskich: Hearst
sawsze brai strone wszystkich
byle przeciw manu-. Czyl to ME
charakterystyczne? Abo i teraz w
omawianym wypadku: jesli juz ko-
niecznie pragnqi organ jego kryty'
kowaG Rad amerykahski z powodu
wysylki wojsk amerykahskich do
Europy, wszakie m6gl to zrohic o.
stro i ~ostrzej ~jesscze, bez potrzeby
wylewania ma mas kubla pomyj nix
czemnego klamstwa i potwarzy, po-
pefntanych z Gala samowiedDa i zna-
iomoscia stosunk6w, a vice ktamstw
TEN podleiszych! m6gi nawet Hearst
skoro tax tego potadai, wywne-
trzae sic 2 komplementami j sympa-
tyami sHemi progermaiskiemi, a
przecie ME potrzebowal zohydzac
naszej narodowosci 1 sprawy, ME ko-
rzystac talk skwapliwte y okaZyi po-
szkodSenia nam i pognebienia nas'..
Csyz to vice ME podpada, ME wska-
zuje wprost jasno - jnka jest poll
tyka Hearsta | jego organ6w tofta-
czo-brukowych? ME dowodM to, re
politylSa Ia Jest korzystaniem z kaz-
del mosliwej sposobuosci, ably wybi!
ja6 sprawe-interesa niemieckie, pod
nosi6 je, q gnebi6, dyskredytowac
wszystko 1 wsZystkich, co przeoiw
tym intereson wystepuja, co MEM
com " drodse stojE.!... Ola mas
lest to rsec3a tax oczywista - TAXA
pewna, ID ME motemy 5ywi6 co do
tego watpliwoSci hadnych, n Pragne-
nbySny, BY podobnie widzieh' uj-
rzawsHy 1aS. by przectwdziala6 "a
czelt - wszyscy nasi dzialacze -
NIB. o Rlowach ME zabitych 1 ME Ia
| spanych.
Pred paru tygodninmi pisahsmy
" spraw1e 1 okazyi podObnej mo-
4e jeno ME TAX dr~astycznego wysta-
ptenia hearstowsktego, jak W oma-
wianym w~ypadku. Wsywalismy wte-
dy r6wnie5 do zorganizowanego wy
stapienia przeoiwko tel wrogiej
szkodniczej ola mas agency praso--
wei. Powtarzamy dzisiaj to Same
wervanie. Powtar1amy tel. Re ignore
wac to ME dosy6 - W tym wypadku
ignorowac roboty wrogiej Mo VOL
no, BIO to robota - ala 4 nikczemna.
q szkodlfwa wtelce: przecie W masy
idzie, miliony czytaja niestety 1 ich
to opinie p~rzeciwko nam sic urabia.
Me mobna sprytnie wzdycha6 W oko
l~icznoSciach takich, a siedEiec bez.-
czynnie. Mobeby sic nareszcie zajqi
rzecza to Wydztal Narodowy. jego
organa 1 czynniki, mobe prasa nasza
zorganiDowaiaby akcye jakas. kt6.
rsby pr7estrzegaIa rodak6w pred
gadzinowa naganka nj mas Hearsta,
a jednoczesnie O~bmyslonoby odpo--
wiednia obrone W prasie angielsktej'
obrone - spoleczna. ME jedno-
ra1ows, ME je~dnostkowa, ale wsp6l.
M, systematyc1n4, odpowiednio Tot
ganfsowan4: toby napewno dobry
odnioslo skutek, q okazaloby Despo-
low1 tutejssemu, 5esmy ME liberia
nina niedoleg6w, ale oDescia naro--
du, swiadomego swych praw 1 n
miejacego broni6 swoJej czci.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-30

kesoDts ,stdnu psssdste sVd.
Asutq sic u zddnfu, Ae must IT,
nie6 sjednoceono. niesuiGEn8
RQnoZsQdn0 PolskG.
- Woodrow WILSON.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-30

Podpadajaca to jest rzecz - pod
padajaca az nadto wyraznie!...
Wszakle inyidia hearstowskich wy
dawnictw, ni~ezasiuiona niczem z
naszej strony - swala sic ma mas
DIZZY kaidej moiliwie ~nadarsonej
sposobno5ci: wspomijmy tylko ~
dowskie nagonki, wspomnijmy licz-