davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Evening public ledger. [volume] (Philadelphia [Pa.]) 1914-1942, 1919-03-08

San Diego, Calf, March s,-Aliss Amer
lea, q Detroit-owned motorboat, Will be
entered in the Royal Motor Yacht club Of
England regatta in the race for the Harms
worth trophy. according to announcement
made here tonight by Garfield Wood, OF
l'etrCit.
Evening public ledger. [volume] (Philadelphia [Pa.]) 1914-1942, 1919-03-08
Steve O'Neill Signs Contract

Scranton, March S.--Catcher Steve o. NELL.
nf the Cleveland team, signed a contract
with President Dunn yesterday, after being
a member OF the holdouts for nearly two
weeks on Sunday he will leave for the
Cleveland training camp.
Evening public ledger. [volume] (Philadelphia [Pa.]) 1914-1942, 1919-03-08
Olympic Club Aids Young Players

San Francisco. March s.-The Olympic
Club here has completed plans for the de-
veopment of the younger generation IN IN, the
have their innings every morning under the
watchful eve of Bill Bradley. the Lakeside
professiOnal,
Evening public ledger. [volume] (Philadelphia [Pa.]) 1914-1942, 1919-03-08
Another for Stetson Mission

Stetson Mission proved much too fast for
Holy Name last night and won by the score
of ~ to- o. Stetson Mission has arranged a
hest In IN rec games series with Keystone for
the Independent chamrionshi Of the city
The FIRST game will be played at Stetson
Mission Hall March is.
Evening public ledger. [volume] (Philadelphia [Pa.]) 1914-1942, 1919-03-08
Famous Trotting Mare Dead

Lexington. KY. March s.--The death was
announced last night Of Sweet Marie, .. o..
BY McKney from Lady Rivers by Mann
brino. and formerly one Of the most famous
trottng mares on the grand circuit She
died of old age at the farm of her owner,
James r. Mcgowan. at Mt. Sterling Ky,
being twenty-one years old.
Evening public ledger. [volume] (Philadelphia [Pa.]) 1914-1942, 1919-03-08
Another Young Star for Yankees

New York March S--Business Manager
sparrow, OF the Yankees announced last
night that Scout Joe Kelly had jHst signed
he Richmond club last season. Mooers is
said to be n most promising youngster. He
hit 200 last season in the lnternd tlona !
Evening public ledger. [volume] (Philadelphia [Pa.]) 1914-1942, 1919-03-08
G. O.P. KEYNOTE
Is 'NATIONALISM'
HAYS Sounds ''Anti.lnter.
nationalism'' Slogan for
1920 Campaign
NO |. ). OWNERSHIP"

ST. Paul. MINI, March S.---"Natioual-
ism vs.. Internatioualism" was the key
note sounded here last night for the
1920 campaign by viii II. Hays. chair
man Of the Republican National Com
mittee, who added, in his address, at the
Northwest rally, that there must be
strong federal regulation of industry.
but not federal ownership He put forth
the same ideas in conferences held here
and in Minneapolis during the day.
Supreme nationalism was the thought
running through all, he said
While we seei: earnestly and prayer
fully for methods lessening future wars
and will go far indeed IN an honest
effort TO that end we viii accept no in
definite internationalization as a substi-
tute for ferNCnt American national sm"
was his stand on the league of nations
question in addressing the rally.
we have always said. We join our
selves to no party that does not follow
the flag and keep step to the music Of
the Union, said MIR. Hays The Re-
publican party has not only followed
the flag and kept step to the music of
carried the flag and made the music
for the Union
"Followipg the Flagg"
We will not forget that while we
fight to make certain the rights Of free
government in the world. We have re-
public to preserve in this country: that
We are representative government, not
Bolshevst syncopation; that while
there is nothing In this country that we
, would not take and use for necessary
war purposes, such taking must be for
war purposes only. The Republican
party from its inception has stood
against undue liberalization Of indus
tries and activities. There must be
strong federal regulation, but not federal
/ ownership"
/ Senator Frank b. Kellogg, speaking at
the rally, hoped the present draft Of
the league of nations would be amended
lie said:
Il am willing and anxious to give the
league of nations a fair trial. But |
recognize. as all thoughtful men must.
that any league should properly safe
guard our political independence and the
continuance OF our American institu-
tions and national rights ! hope there
will come out of the dlscordant elements
at the Paris Peace Conference n league
Of nations which shall be the rallying
cry OF hope to q war-weary world.
Kellogg Favors Taft Ideas
! MIR. Tau stated two l-"""sitions
which. in my judgment constitute the
I very essence of a proper league" said
the Minnesota Senator. First, an In
! ternational court to consider and decide
and render judgments on all just'ciable
issues. Second, a court of conciliation
to recommend compromises on all ques-
tions that were not justiciable."
/ Governor j. 4. Burnuuist, referring to
an article by George Creel, chairman of
the committee on public nforma ton,
said:
George Creel accuses the citizens and
officials of this state Of prosecuting,
during the war. certain elements or our
! people for political purposes" lie re-
ferred to statements In Creels article
as Infamous allegations and mali
cous fabrications,"
Evening public ledger. [volume] (Philadelphia [Pa.]) 1914-1942, 1919-03-08

Pinehurst, n. g.. March S-Chick Evans
who has a monopoly on poth the amateur
and open golf crowns. put in an appearance
he re Yesterday and promptly took his clubs
from his golf has and made several rounds
OF the links. Evans is expected to take part
i'm a match on Sunday.
Evening public ledger. [volume] (Philadelphia [Pa.]) 1914-1942, 1919-03-08
West Branch Quintet Defeated 4

The s. W. B.. Y, NJ, G. = defeated th6
score Of 20 to is. Stevens and Tyler, two
new acquisitions to the w. quintet,
played fashy game. Reddah played TO
The best advantage for the home boys,
Evening public ledger. [volume] (Philadelphia [Pa.]) 1914-1942, 1919-03-08

Baitiomre. March s,--The. Sunday baseball
ordisnce has passed city Councils and will
Ikaiv be signed by the Mayor today. This
nrdlnance repeals the ordinance of 1927 which
made Sunday sports, including baseball, IL
laRal
Evening public ledger. [volume] (Philadelphia [Pa.]) 1914-1942, 1919-03-08
Norfolk Stops Battling Dmsy

Baltimore. Nd, March Skid Norfolk,
of Baltimore. knocked out Battling Dungy,
an unknown. who claimed to be from Phila
delphia, in the fourth round OF a scheduled
dfteen-round bout here last night.
Evening public ledger. [volume] (Philadelphia [Pa.]) 1914-1942, 1919-03-08
pos,pone Boxing Bill Hearing

Albany, n, v, March s,-Senator Leona rd
w II Gibbs announced yesterday that the
haa ring on his boxing bill, set originally for
next tuesday. had been postponed until Wed.
nesday afternoon.
Evening public ledger. [volume] (Philadelphia [Pa.]) 1914-1942, 1919-03-08
Thorpe Stops Morton

Detroit. Mich. March s.--Harvey Thorpe,
OF Kansas City. won from Puggy Morton.
of San Francisco. in the second round here
last night. The referee stopped the hsht
With Morton IN bad SHAPE ~
Evening public ledger. [volume] (Philadelphia [Pa.]) 1914-1942, 1919-03-08
Huston After Peckinpaugh

Nsw York. March s.--Colonol Til Huston,
half owner Of the Yankees was In Cieve-
land yesterday. where he hoped to sign
Shortstop Peokinpaush.
Evening public ledger. [volume] (Philadelphia [Pa.]) 1914-1942, 1919-03-08

johnny Burns. president Of the Cambria,
plans 70 take two OF his star fighters to Eng
land soon. He hopes 10 send Battling MUIR
ray against Jimmy Wilde and Joe Borrell
against the Beat Englinh middlswetshts.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-01-06

| sluzalcow. Wszczaf sic wrzask
rwctes. l'leuriot, rozgniewany ia
niespodzianka. wyjrzai oknem, a
sFostrzegiszy zebrakow, kazal
spuScic Z lancuchow wielkie bry-
tany. Psy rzucify sic ma zebra
kow. kt6rzy zaledwie zdolali ujsc
pred niemi. Gaspar jednak 20
staf poszwankowany =. jeden z
brytan0w nadwyrezy} mu lydke.
Przewidywa}em take przy-
jecie! - mrucza}, opatrujac ra-
ne.
Nalezy mu sic nauka -
grzmial oibrzymi Melchior -
przekona sic, re nie mozna bez-
karnie obrazac monarchow
Wschodu!
- Tylko spokojnie i z godno-
|5ciq - mitygowaf oburzonych
towarzyszy dobroduszny Balta-
Ear winny poniesie kare, ale
trzeba zachowac decorum.
Tymczasem bicsiadnicy wroci-
Ii do stolow i ucztowali w dali
sym ciqgu wesolo. Vino sic Ia
&c, muzyka wygrywala skocznie,
p~iekt6rzy Z rozochoconych Cos
.ci zawodzili pieSni.
Wniesiono cukry, marmolady
.owoce i ciasta. Fleuriot, uzbroio-
ny nozem zfotym, zaora} sig DO
krajania olbrzymiej strucli, gdy
magic rozlegf sic W dziedzihcu
turkot karocy zaprzezonei w
cztery przepyszne konie, przy-
strojone W p~ozlociste czuby i o.
kryte wyszywanemi srebrem de-
rsmi. Fleuriot mniemai, &c PREY
bywaja znow jacy znakornici 60
scie, ro1kazai tedy rozewrzec
podwoje ~naosciez i sam, ujawszy
pjecioramienny swiecznik, pos
pieszyi ma spotkanie pozadanych
przvbvsz6w. Niebawem dc kom-
naty weszii majestatycznie .rzej
kr6lowie. Ma skroniach ich jas
niaIy korols- zfote, p-zyodziani
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-01-06
Flet Kr6la Baltazara.
(Na Trzech Kroli.)

a nakrycie. w razie ulewnego de-
szozu, przepuszczalo do wnetrza
Gale potoki woody. Trzej kr6lowie,
wyczerpani L sill, upadajacy re
~znuzenia, zapukali do maiych
drzwi L prostych tarcic zbitych,
4 gdy drwal otworzyi je, przed--
stawili mu swoje polozenie.
Me mozemy p~ostapic ami
kroku dalej. musimy posilic sic !
'spoczqc. Wszak ME odmowisz
nam lyzki strawy i noclegu? =
prosili.
- ZleScie t~rafili, dobrzy ludzie
rzekl Fleuriot, potrzqsajqc
smutnie glowa. - " calym do
bytku posiadam zaledwie jedno
Toxic ola s;ebie i tapczan ola mo-
ich malenstw, a "a posliek moge
wan tylko ofiarowac ziemniaki i
chleb czarny. Jezeli ME j~esteScie
wybredni, wejdzcie, a jakoS da-
my sobie rade.
Krolowie ME czekali ma powtor
ne wezwanie, weszli skwapliwie
do izby. Z wielkim apetytem zje-
dli podane i'm kartofle i doskona-
lie sic wyspali ma twardem lozku.
kt6rego i'm drwal i iona jego u
stapili. Jeden tylko Gaspar, or
mitowany w wygodach i zawsze
ich poszukujqcy, mrucza} ! no.
sem ma TAXI nocleg krecii, DO, CO
prawda, kaducznie mu byIo cia-
sno Pomiedzy opasfym Baltaza--
rem i barczystym Melchiorem.
N~azajutrz rama, zanim W dal
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-01-06
MA WOLNA CHWILE.

sza puscili sic droge, Baltazar,
ktory odznaczal sic szczodroSciq,
rzckf do Fleuriota:
- Pragne CT czcmkolwiek wy
~nagrodzit goscinnoSt, moi pocz,
! ciwcze.
- Alez mysmy wan oiiarowaIi
/ dobrego serCa, ME Z mySla ~
sku - zaprotestowal drwal, wy
ciagajac ma wszclki wypadck re-.
Ike.
- Pieniedzy ME mann - mo-
viii dalej Baltazar natomiast
zostawie ci p~amiqtke, Z kt6rej
bedziesz Z pewnosciq wiecej "a
dowolony, niz L pieniedzy.
| Siegnai do kieszeni, wydobyl T.
niej flet wschodni. podai go
GrWaloWl l ME zWazaJac ma wy
raz zawodu, ktory niemiioSiernie
~wykrzywii. twarz biedaka, objaS
nil go ~jeszcze:
= czem pomyslisz, grajac ia
tym ~flecie, to sic natychmiast
spefni. Wez te pamiatke, korzy-
stat Z niej rozsadnie, uczciwie.
bez n~aduzycia pamietaj take nj
gdy ME odmawiac wsparcia i go.
Scinno$ci biedakom. JeSli tych
warunkow ME speinisz, bardzo
zle ma tenn wyjdziesz.
|, Gdy trzej krolowie znikli ma
zakrecie drogi, Fleuriot rzeki do
swej zony, spogladajac pogardli-
vie ma niepozorny flet, kt6ry
trzymal w reku:
- To mi podarunek! Nedzny
flet. :. Mogliby sic zdobyc ma cos
lepszego. Powiedziai, 70 ma sic
spelniG wszystko, czego zazadam.
Z pcwnoSc;a zadrwit sobie z mas.
w kazdym razie - spr6buje!
Odchrzaknawszy, krzyknai:
Chciafbym mice porzadnc
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-01-06

Sniadanic.. ot... chlcb bialy
pasztet &c zw;c:zyny ! butclN;
dobrcgo wilma!
Potem zaczqi wy2ryWaC Ia il,
Gle piosnke ludowq.
Ialedw;c kilka tonGw wydobyi
csIupiai ze zdziwien:a nicwidz;a'
nc dIon;e nakryIy st0t biaIym
cicnkim obruscm i u,taWily na
MIN zqdane frzedmioty.
- Ma brodc mcgo dziadIa PREY
slogan, zem sic ami s]podziewa.
czego; podobnego - mruczal.
przygladajqc sic wytrzeszczone.
nj oczyma necacej zastawic. -
Czy ia Snie;
Zblizywszy sic do stoIu. sko,
sztowal cudownych potraw, kto-
re okazaiy sic wysmienitemi,
Przekonawszy sic. re nieznajo'
mi podrozni ME zadrwili I niego.
zaczal korzystac L .hojnoSci CD
dOwncgo instrumental, o~smielajQC
sic coraz bardziei. Graz ma MIN Cd
rama DO wieczora, wc;az zadajsc
czegoS nowego. Flet zatem do
starczy} mu kosztownej odziezy
dla niego. zony i dzieci. wypeinii
kieszenie picniedzmi. obficie "a
stawia} st6I, slowem speIniaf ka-
jdc jego zadauie. Wkr6tce MEDIA
VINO, ubog; drwal stat sic najwic-
kszym bogaczem okolicy.
Oczywiscie, re bogacz ME mogl
mieszkac w nedznej lcpiance.
Fleuriot zazadat wspaniaiego pa
iacu, Swietnych mebli, worry
stych makat i dywan6w i wszyst-
ko to niczwlocznie otrzymal,
Wowczas pomySlai, re przeciez
trzeba bylo upamietnic zainstalo-
wan;e sic W novel siedzibie. Zaza
daI tedy najwspanialszej uczty.
Flet wciaz byl posiusznym. Do
kola pc krolewsku zastawionego
stolu, lsniacego Cd srebra i zala-
rego potokami swiatla, Fleuriot
zgromadzii najwybitniejszych
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-01-06

TREE krolowie Wschodu, Bal
tazar. ATelchior i Gaspar, byli, iak
wiadomo, wielkimi medrcami. a
rawet magami. Gdy i'm sic uka-
za}a gwiazda, oznajmiajaca naro-
dziny Dzieciatka Jezus W Bette
EN-, postanowili udac sic niezwio-
cznie do tel lichej miesciny, ably
zlozyf hold Niemowleciu, w kto-
rem przeczuwali Boga i ofiaro--
wac Mu Diary monarsze: myrre,
kadzidIo i zloto. Me znajac dro-
g. zabiqdzili W gestym borze, /
dopiero pod wieczor zdoiali wy
brnac z tel matni ! dostac sic do
iakiejS wioSki. Znuzenie i'm mo-
enc dokucza}o, BOWEN biakall
sic w leslie diugo, a przytem
szkatufki Z darami byfy tax clez-
kie, re i'm rece cd dzwigania ich
zdretwialy. katwo tez sic domy-
slec, re gfod i pragnienie row
niez ME zartem ich trapily. Ina
lazlszy sic przeto we wsi, zapu-
kali do pierwszej z brzegu chaty.
proszac o goscinno$c.
Chata owa stala tuz pod lasem,
a nalezaia do drwala. nazwiskiem
Fleuriot. Byi on bardzo biedny,
z nedznego zarobku musia} u
trzymywac zone i czworo drob-
nvch dzieci. Wszyscy oni miesz-
kali we wsPomnianej chacie pod
iasem, a raczej w lepiance, wznie
sionej 2 gliny i Stony. nakrytel
ziemia i mchem sciany take ME
zabezpiecza'y cd wiatru j mrozu,
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-01-06

Imic>zkancow okolicy. sam zasiadi
ia micjscu honorowem. majac
PREY sobic zonc, przystrojon2 W
najkosztownicjszc matcryc / OBJ
W;cszonq klejnotami, jak wysta-
wa ziotnika. Go5cic racZyli sic
Nykwintncmi potrawami. maj
drozszc malmazyc LAZY sic strut
micniem, a karcla, ~umieszczona
ia pozlocistej galeryi, przygry--
wala tel ochocie biesiadnik6w.
Azcbv mic ME zamacilo zabawy,
Fleuriot nakazaf sluzbic surowo,
izby ma dzicdziniec paiacowy ME
wazyla sic ~wpuszczaG zebrakow,
a nawct ustawii dwoch wygalono
wanych drab0w pred Drama, po-
lcciwszy i'm kijani odpedzac cd
patacu wszelkich nedzarzy.
Togo Wieczora w}asnie, trzej
krGIowie, zlozywszy hold ; Diary
Dzicc;qtku Jezus. wracali Z Bet
iccm. Wydostawszy sig Z iasu,
poznali wioske. w kt6rej niedaw-
no nocowali. a zobaczywszy
vspanialy palac. ca}y oswietlony
i dowicdziawszy sic, kto W MIN
mieszka, wymien:li znaczace spoj
rzenia.
Radbym SIG przekonac. -
odezwai sic Gaspar ironicznie do
Baltazara - czy obdarowany
przez ciebie poczciwiec ME nadu-
wi cudowncgo fletu, a zwlasz--
GA, CIV zostawszy bogaczefn. pa
mieta O obowiazku wzgledem
biednych, ktory mu p~o}ozylcs "a
Warunek.
- Zobaczymy - odparf lako-
niczn;e Baltazar.
w chwile potem, krolowie
przebran: "a zebrak6w zblizyli
sic do bramy pa}acu, proszac o no
cIeg. ZostaIi tn zle przyjeci, DO
draby. speIniajac Sci5!e rozkaz
pana, poczestowali ich kijani, co
tax oburzylo mniemanych zebra
kow, &c zaczeli donosn:e gromit
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-01-06

mowimy - ktore wlcwaja nam O.
tuche do serc; coraz enengiczniej
see organizowanie sic opinii spo-
lccznej W kraju i to income stano-
wisko polityczne, kt6re zapewni4
Polscc Srod pahstw zwycieskich
udziai wojska polskiego, sprzy-
mierzonego re zwyciescami w
twardej walce re wsp6lnym wro-
gem niemieckim. L.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-01-06
Protesty PrzeCiWko Rza-
dom PaTtyjnym.

Dzienniki warszawskie z d. %
listopada zamieszczaja nastepuja-
ca deklaracye przeciw gabineto--
wi MoraezewSkiego, podpisana
przez ,koia poselskie daNwnej
dzielnicy ~pruskiei:
SRorzystawszy Z picrwszeJ ma
darzajacej sic sposobno5ci poda-
zyli$my do Warszawy. ably wziaG
udziat w tworzcaiu rzadu naro--
dowego. Pc przybyciu do stolicy
Polski, jake legitymowani "a
stepcy zwartej i zgodnej dzielnicy
naszej, staneliSmy wobec iaktu
dokonanego. P. komendant PHI
sudSki, ME doczelawszy naszego
przyjazdu, zamianowai ty} juz
prezesem Rady ministr6w p. Ig-
nacego Daszyhskiego, powierza-
JAG mu miSye utworzcnia gabinc-
TIL.
.JechaliSmy do Warszawv W
przekonaniu. re z naszym wSr6l-
udzialem powstanie Rad Naro-
dowy, ME wykluczajacy zadnego
kierunku polskiej mySli politycz-
nej / spoiecznej. ZastaliSmy atol;
prawie juz utworzony cabinet z
pietncm wyraZnic partyjno-klaso
VEN. Mrmo to poStanOWiliSmy
ola dobra spraWy wsp6ipracowaG
nawet Z takim gabinctcm. pra@-
mac zabezpieczyj najzywotnici--
SIC i najpilniejszc W tel history
cznej chwiij potrzeby calHgo IA
rodu. Rokowania przekonalv mas.
&c wStQpiwSzy W shlad togo rz2-
du. by,iby5my pozbaw;cni dosta-
tecznego wp)ywu ma beg sNrav'
nolitycznych. Iadna L waznych
tex politycznych nc m;ala nam
przypast w udziaic. Fon;cw&z V
l;czbic upatrzonych min;S,r6W
znajdowali Sc prawic wszvscy
czIonkowic t. zw, rzadu luAclsEic
so, b~ylibySmy tylko po?arIi na-
sym kredytem politycznym i
moralnym samozwahczy ait IL
belski. Ma TAXA w~spoI@racc mic
~pozwalalo nam naszc sum;cnic !
poczucjc odpowicdzialnosci.
Protcstujemy przcciw pow;c-
rzaniu wladzy W tel historyczncj
chwili w recq rzQdu partyjno-kl>-
sowego. kt0ry ME DrzcdStaw;a
rawet calych klaS narodu. lccz
tylko mike ich cze>ci.
Me tracimy nadzici, ic nadrj.
die wnet moment. W kt6rym po-
w~stanie rad Prawdziwic narodo-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-01-06

zas byli W purpure, usiana drogie
mi kamieniami. Fleuriot odrazu
poznal swoich dobrodziejow, VII
tai ich przeto unHenie, zaprasza-
JAG jak najuNzejmiej do stolu.
- Zapraszasz mas do STOUT -.
cdezwaf sic surowo Baltazar. -
Nigdy ME przyjmujemy gosciny
u sarnoluba i pyszalka, ktory ME
ma serca ola biedakow i ~jeszcze
ich poniewiera!
Take to wypem;asz warun-
XII? - zagrzmiai Melchior ponu.
70. - Winszuje CT, bratku, ale
ME zazdroszcze...
- Ach! ty szczujesz psami ne
dzarzy?! - syknai Gaspar, ma.
cajac sic pc nadwyrezonej }ydce.
- Poczekaj furfancie, zagram CT
melodye, jakiej ~jeszczc ME sly
szaieS...
I wydobywszy q kies@eni flct,
zupeinie podobny do o~fiarowane-
60 Fleurietowi przez Baitazara,
przylozys 60 do ust.
Roz'egl sic przerazIiwy swis.,
zerwa, sic jakby huragan. 4 10
chwi.i st64, goScie. palac
w~szvstko znikio. drwa. zas zaa-
lszf sic wraz Z iona ; dz;ctni
pred swoja leoianka rod lasem
w lachmanach i bose.
- Ktoby sic m6g' spodz;cwai
takiej awantury? - my5ial raz-
cierajac ~zrnarzniete dionic ale
mic strsconego, mann przeciez
flet!
Napr6zno iednak przctrzasai
dziurawc kieszenie. magiczny
flet znikl wraz z trzema kro!ani.
Odtad weszlo W 0wyczaj, re
gdy kraja ciasto w dzieh Trzech
Kr6li, zawszc Geese pozostawiaja
dla biednych.
Andrea Theur;et,
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-01-06
Litewskosc Wilma.

frpT1Ch. HuSSong umIesZcZa "
,,Tacgische Rundshau" obszerne
uwagi ma temat litewskosci a ra-
czej - nieiitewskosci Wilma oraz
literatury i kultury Litwy wogo-
lie. Wilno bylo - powiada Hts
song - zachodnia stolica potez
rego pahstwa litewskiego: dis
Wilno ley poza granca wscho-
dnia Litwy. Co do togo granica
brzeska zmylic mole tylko zdala,
bardzo zdala Cd sprawy stojacego
srodkowo = europejczyka. ,Jete-
Ii dis Litwini zadaja Wilma ola
siebie, to przemawfa przez to "a
DAME caiy tragizm problemu marc
dowego Litwin6w, ze krajowi
swemu jake stolice dac chca mia
sto, ktore jest, jakiem kto chce,
tylko ME litewskiem, gdyz w vii
ME jest wiele wiecej zydow, niz
Litwinow, So Bia}orusini, Tata--
rzy, ba, nawet Niemcy, ale niema
ludnosci litewskiej, ktoraby mo-
gia usprawiedlfwic pozadanie
przez Litwinow tego miasta, jake
stolicy."
DIS pietno drewnianych i ka-
miennych przedmiesc jest rosyj-
skie, starego miasta pietno jest
polskie, a reszta, to przedewszy-
stkiem owe straszliwe ghetto zy-
dowkie. Tylko litewskiego mic ME
MAJ. Wszystkimi jezykami
rozbrzmiewa miasto - tylko po
litewsku ME mowi."
Me - powiada autor - tn
ME jest stolica Litwy; tn wogole
niema litewskiego miasta. Jezeli
nowi Litwini mimo to tax twier-
dza, to dzieje sic to wskutek ma
rodowego ob}edu marzycielskie--
go. kt6ry miesza senne wspom-
nicnia Z rzeczywistosciq swiezo
nastaicj cpoki dziejowej. To Will
10 wewnqtrz granic nowej Litwy
byloby ogniskiem polonizacyi,
pickqca rama ma ciele novel litew-
ezczyzny.'
..Centrala kultury litewskiej?-
pyta pisarz niemiecki. - Me, DO
niema tel kultury, o ktorej MARIA
Litwini. i tn tragedya kilkuwieko-
wych dziej6w Litwy. Przejdzmy
wzdiuz i wszerz Gale Wfno, mig
die tel kultury ME spotkamy. Ma
ulicacIl jej ME znajdziesz, w do
mach ME odszukasz. w zywem
zvciu codziennem ME dopatrzysz
sic jej. To, co dis podaje sic "a
Fulturc Iitewskq, to odgiosy i
wspomnicnia przeszlcSci. Me mo
gla sic ostac kultura litewska wo-
bee przemoznej kultury polskiej,
ami wobec brutalnoSci przemocy
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-01-06

WreSZcle ,polltyka zagranlcZ-
ma" rzadu warszawskiego dowo-
dzi zdumiewajacego wprost ME-
zrozumienia najprostSzych zaga-
dnien z tel dziedziny. Nawet sion
ce wielkiego zwyciestwa ME zdo-
lalo Widocznie rozSwietlic w pc
wnych giowach. zaciemnionych
doktryna i uporem partyjnym /!
Zamiast jak najspieszniej i z ca
Ia sila aforementioned przyna-
lcznoSc swa do grupy panstw ivy
cieskich, zamiast. bez chwili ma
myslu - chocby biorac sobie "a
wz0r Czechow - zsodalizarowac
SIC re zbawienna dzialalnoScia
tych, co madrze i owocnie Spra-
vie Polski w panstwach zwycie-
Skich Cd pOczatku wojny stuzyli,
cabinet Moraczewskiego, wobec
rzadow Koalicyi kaprysi, popei-
MIA nietakt "a nietaktem. przybie
ra dobrowolnie jakaS nieokreslo-
na postawe rzadu neutralnegc
(iak gdyby Niemcy tel neutralno-
sci naipotworniej ME gwaiciliD ,.
prawi w pretensyonalnych odez,
wach panstwom zwycieskim !
faktycznie z Polska S~przvmierzo-
nym o nieprzekraczaniu granic
(znowu przez wojska sprzvmie-
Rome y, i to wowczas. gdy Cd
Niemc6w W Polsce az sic roi. a
.,granic' jcszcze zreszta ME
wykreSlonych strzega chyba
jedynie anioFow;e niebiescy...
Jake So tych bled6w politycz
rych przyczyny: Niezawodnie W
uporze partyjnym / w zaciekloSci
stronniczcj szukac iCh nalczy.
Wszystkie narody zwycieskie,
RE wyisc.ajac najbardziej o.
swieconyGh ! najbogatszych w
talenty, wobec ogromu zadai
wspoiczesnych, kt6rym zadna
partya podoEac ME moze, dqzq do
uruchomienia j rozumnego zuzyt-
kowania wSzystkich sill tw6r-
czych sroleczenstw. PolsI;a jed
ia miaiaiby pred SODA zadania
tax latwc? Czy moze nadmiar sill
! talentow2
Niestety, latwo jest zwiasz-
GA IA papierzc - wywiaszczat.
jak glosi}a odczwa lubelska, I.
I lapitalow. Z przemysIu,
,,sdzic Sic to da odrazu uczynit."
Natcmiast ~jeszcze laden medrzcc
ME wymyslii sposobu, jak wy
wiaSzczyt przeciwnika l. rozumu
pOlitvCzncCO ZdolnOSci DrZcWi-
.ywania.
Ten uP0r partyjuy. obok braku
zdolnoSci i nalezytego przygoto-
fachowego - Jest przyczy
na, re zamiast przedstawiajqcego
wszystkie odiamy i dzjeinice rzQ-
du narodowcgo. rzadu, ktoryby
jednoSt PolSki / bronii
joj praw Z nalezytq powaga ! sii2
many wciqz jeszcze rad pre-
mocy partyjnej wobec wiasnego
spoleczenstwa ! Rad niemocy
narodowej wobec obcych.
Dwie So przeciez rzeczy - in
nym razem obszernicj o EN- po-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-01-06

rosyjssiej. Literature ii:cwska
jest bicdna. a ME Jest chyba ty:G-
lem do chwa!y litcwszczyzry. Z.
najwybitniejsi poeci ;ch picnic
MIA, jak MicEiewicz. po poisku p;-
sal; i polskilni stall SIC Poctain;
narodowymi. a nie lftewski::I:."
ME, to Vino - koiczy Iius.
song - Tie jest centre:n narndo-
wen, ME jest screen k"!.ury III
dcwei Iitewskiej.'