davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-02-06
ODEZWAiAPE
Do Przewielebnego Duchowie1stwaP Pol
skiego W Ameryce, oraz do Siostr
Nauczycielek W Polskich Szkolach.

Wiesci z Polski, jakis Wydzaf N. P. otrzymuje obecnle, do
nosza o srasznej nedzy cerpieniach ludu polskiego, ktory pre-
TRIVIAL ma o~jczystyrn zagonie srasznych lat cztery woJny' znlszcze-
mia bolu.
Gala Polska cierpiaia przez te lata TAX strasznie jak zaden ma
rod, a dis tworzac juz podstawy niepodlegiego bytu, p~rzygotowu-
JAG sic, by odetchnat nareszcie pc dlugiej niewoli wolnoscia' jeszcze
ma try wa1czyc must strony.
Wrogowie odwieczni okradli ia re wszystkiego, zniszczyh bo-
gate zienie poskie, tax re dis lud polski - ten odw1eczny dzeozlc
i gospodarz ME ma co do ut wzae.
Polonia Amerykanska spieszyia cd lat kilku z pomoca dosye
wydatna giodnym w Posce. DIS groza poaozenia jest tam strasz-
niejsza a obca pornoc daleka.
Wydzias N. P. wyasygnowai re swego skarbu, jaki powstaa re
skiadek ludu, ostatnio million dolarow ma zywnosc ola Polski. Okret
~ra1adowanv MIA odiecha{ luz do Polski do Gdanska - lecz w
slad "a tym oIretem inne ise powinny- . a ma to potrzeba nowych
milionow,
To tez Wydziai wydai juz odezw klka, woiajac o sk4adki' ma
zywnosc ola giodnych w Polsce. Skadki tie poczynaja napiywac
ME tax jednak wydatnie jak tego koniecznosc wymaga.
DIS vice odzywany sic do DuchowIenstwa PolsKlego, ktore
lyle juz zrobio ma polu arodowo-ratunkowem ia raza niewatpli-
vie ME zawiedzie. :. i prosimy, by zebrane juz skfadkl odestac CO.
PREDICT do skarbu Wydziau a do nowych ciagle PREY kazdej spo-
sobnosci zachecaG!
\ Idzie nam szczegolnie W tym wypadku o nasza poska dziatwe
szkolna, kora juz w darze majowym przez swe skiadk udowodni-
Ia, re kocha swa daeka Oczyzne. Dziatwa ia nasza, poska, spore
sunny ztozyia ma rome cde dobroczynne podczas tel wojny. DIS
zas rozpoczac nalezy wsrod niej kanpanie ola Poski g4odnych W
Polsce dzieci - ME tylko jej m6wie onieszczesciach W Polsce, ale
take zachecac do skladek. Kampania ia ratunkowa bedzie mice
znaczenie takze moralne- dzeci bowien o potrzebach ludu W Pol
see ~opowiedza rodzicom swoim znajomyn.
w tel Rampant wiele szczegolnie moga zdziaiac Czcigodne
Siostry Nauczycielki - to tez pod ich adresem sleny APPEL, by sic
.zajefy pouczanien dzeci, jak one noga sic przyczynic do rasanku
dzieci w Polsce oraz ~skadkari, jake dAeci nasze zozyc powinny.
2 tych skiadek d~robnych zoza sic tysace - ktore ola naszej
dziatwy chluba beda ona bowiem je zfozy ma ratunek gtod'
nych. Przypomina nam sic jak to dziatwa W Posce groslh swe
skiadaia swego czasu ma dar wawelski. Dzieci obiegaly dony do
glinianych puszek zbieraty grosiki, z kt6rych zfozy3a sic wlelka su'
ma. To MONA powt6rzy6 tutaj obecnie, albo tez stosownie do o.
kolicznosci inne wynalezc sposoby zbierania daru cd dzieci pol
skich z Ameryki ola dzleci gfodnych w Posce.
Siostry Nauczycielki najlepiej beda wiedziay, jak to uskutecz-
mic, do mich tz apelujeny. Mech Polska Zakonnica, kt6ra z zapar-
cien wielkicm cddaia sic chlubnej piracy wychowawczej - stanie
teraz ma posterunku ratowniczem-bo tego cd niej spodziewa sic
Polska!
+ KS. PAWEL RHODE, Biskup.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-02-06

mentach niepewnych, ale rozpo-
rzadza Srodkami i sposobami maj
wydatniejszymi, a dysponuJe
wszeIkimi zasobani rzadowymi.
Najdalej idace udostepnienia, ul-
81, ulatwienia czyni sic obywa-
telstWu, by zachecic do zagospo-
darowania ma nowo zdeWastoWa-
nych okolic: kredyty bezProcen-
towe, pozyczki Undergraduates,
spiaty ma jakich tylko'sie da maj
lzejszych w~arunkach, gotowizna,
pieniadzem, lub praca Wszy--
stko sic przyjmuje, ME odmawla
niczego; przytem oddziaiywa sic
tez cdukacyjnie, uczy sic metod
rowych gospodarowania, budo--
wanna domow, mieszkania, UREA
dzania obejSc gospodarczych, po-
dzia}u pol, predominant; toz sa-
mo po miastach i miasteczkach,
to samo po wa~rsztatath, fabry--
kach - wszedzie pokazuje sic
rzeczy MOVE, lepsze Cd starych,
urzadzenia podaje sic zdrowe,
hygieniczne; sanitacya domow i
Mast podniesie sic swietnie, uczy
sic, ksztabci, uzdrawia. L ruin /
gruz6w odnowi sic, Powstanlc
Francya - nova, Swieza, pick
nieisza, zdrowsza i swietlejsza.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-02-06
DO WIADoMOsCI!

wsxystkieh I~nteresantow natuprse9-
mieJ prOsimy o przestrzeEanie ponlE-
ssyeh skaz0wekI
BIurn Administraeyi naszeJ otwarte
"A przes dzlen caly cd godxiny S-mej
srnna do 1880 U1eeKorem - CO dnias y
wyJatkiem nIedzjel 1 sWiRt krajowysh'
ObowIaEuJaeych.
Zarsadca Pisma naszego lrzyjmlJe
i~nteresant0w CO dnia GODzlNACH
POPOh UDNIOWYCH cd 2-giej do 6-te1
- = wyJatkiem sobot.
RednkcyR Ola Intereaant0w otwar
lest TYLko w GoDLLNAGa
1880; DO pOludniu tylko n speeyains
5Segaktor NaezeIny przyjmuJe Inte.
THLKO Pc GODZINIE 1O-teJ
PRED POLUDNIEM.
Tnraaxa sic o lie moAnoieI wsselhie
nprayy y Redakeya Eafatviae PISEM-
ME-. be m kOnwersneye dfugie ME ma
my e1aSu; tylko w s1czegoi-
srcs sie InEatwIc ENiezle - drOgs kO-
respo astencyi prosimy taTte sic oso-
hl.cie. EachOwuJac nm w~zgledxles ne o.
kolO SodEiny 1l-tet gazette
4 wszyscy naJbardziej jesteSmy Wtedy
kOTesDondentow uprnsKamy natmOc-
nicL, ably pIsalI CZYTELNIE = ATRA:
MENTEM, LUB Ma MASZfNIEs ME
SCISLIMIE 1 Ma JE-
DNEJ STRONIE PAPIERU.
sesii utwory JakiekoIwtek nile mate
hye eKI0Azone, pOchlnnia je - kosn
r~e6ukeyJnY; jesll pOEadnne - do .wro-
an, " raEle ME OEaOsEenln, naleey g
vfEAZNIE LAZNACZlC I ZALACZfC
yNACXEk POCzT0WY Ma zWROTNA
PRZES6LkE.
Zadnyeh kOmunikntow do ogfoszenia
NE nnIezy przesylae ma kartkach Cd
Lrytych; Sadnyeh tea ME prEyjnauje sic
-Eon,unskac,i telefonicznyeh - ehyba
~ wTJntkowych wypadkachj rownlez o.
srausxen. dotyezscych ruchu W towa-
rNatcaeh t~elef0nlcznie ME przyJmu-
1emE. MI
r., Ortosxen w kdminlstraeyt i tam sic
: nIemi Hwracae naleky.
PodxkekOwania - re-
aS.SIN REZOLUCYE LALOBNE, POL.
TYCZNE 1 {. .. naleis do Dziafu oEie-
nsen. .-S-
s-.I. a 4. ID, musza bye podpisnne -
-.Sn.m uaxvsiskIem wras = adresem PIE
sxaceEos besimiennyeh. lun p~oapl,Snyea
s-~~~fInIkfem, albO wresSete stOWem
Konltet' - k0munikaeyf, n eoeoos
p-ondencS1 nls samaessezAnay'
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-02-06
ZalokonR 1897 roku.
MACIERZ P0LSKA.
TELEFON MONROE 1903.
..1an cxnWNV,
GhowNYi

Y. Franeiszsk Gordon, Moderator.
Ks. A. A. Klowo. Wice-Moderstor.
woJclsch Z. Soska. OreZeS;
woIciech Menkicki, Wice-prezes.
Tomas 8 Blachowski, SekretarG
Franclszek Witkowskl, Skaronik.
Stanislaw Ltczmanski, Dyrektor.
wladyslaw Lopatka, Dyrektor. %
AntOni Mazurk, Dyrektor. ~
Ieokadya Konczyk. Dyrektorka.
Saionea Urbanska.-D yrektorka-
FrancIszka Bieschke. Dyrektorka.
DR.. FIR. a. Dulak. Lekarz Naczelny.
A6w. Piotr p. Mindak, Doradca Prawny.
Berta c. wojtalewicZ, Asyst. Sekr. Gen
GODZINY BIUROWE:
Biuro Zarzadu Glownego otTarte "
dni powszednie Cd godz. 9-tej rano DO
e-tej wieCZorem, wv sobote do lei po-
poiudniu). wieczorem, W dni powszed-
T-meJ DO 9-tet. - w niedziele 1 swieta
~urocZyste, bluro Jest zamkniete.
PreEesa: W poniedzialkl 1 piatki wte-
ezorami Cd godziny 7-me1, do s-tet..
WszelkIe koreSpondencye do Gowne-
10 Prezesa nalezy adresowac:
wOJCIECH f. S0SKA,
14S5 w. Division str, Chicago, III,
Sekretarza; W poniedZialki, wtorkL,
srody I cZwartki. WiecZorami cd godzi-
ny 7-mej do 9-tei I cd 1-szeJ popoiu-
dniu eodzlennle. Z wytstkiem soboty' Cd
skarbnIka: we wtorkI, srody 4 pistki
Cd godziny t-meJ do s-teJ wieczorem.
~Bkladnnin Oplat. Wszelkie opfaty do Ka-
sy G}ownej przyJmuje Kasyer G4owny
podcZas godzin ~ofisowych, albo we dnie
W sodziuach o~fisowych, Sekretarz &C.
neralny.
Wszelkle llsty nadsylae nalety ns re-
Q % SekretarZa Generalnego:
TOMASZ g. BLACHOwSKI,
Secretary Polish Alma Mater,
l455 w. Division str. Chicago, III.
FINANSE.
PrZekaZy bankowe pocZtowe
(ehecks, money orders etc.) nalezy wy
stawiac ma organizacye:
POLISH ALMA MATER,
przesylac pod adresem:
FIR WITKOWSKI,
1a45 W. Division STR, Chicago, III.
MACIERZ POLSKA.
Biuro Zarzadu Gl6wnego: =
lA55-57 W. Division Utica, =
Ma druEiem pietrse. &,
Chicago, Ill.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-02-06

Pozostale dni krolow ma zicmi
smlaDc SO: przcwazilie role
ich zmalaly, zbicdn:aly - zcsz'y
OF do czysto figurycznych repre-
zentacyi, maskarady wystawnc
przyPominajqcych, jak jest mp ma
najswietniejszym dz;siaj divorce
angielskim: ME znacza NC, a H.
dy, oraz ~rzadzacy mimi w ich VIA
snych paiistwach - uznajq pew-
nix, re wlasciwa w}adze naJwyz-.
.sza ma w sobie = rdc-ezentacya
narodu! OF = mp. narodtw pred
stawiciele So ira Kongres;e Poko-
ju, radza o wszech ludlow PREY
sz}osci, a nierna tam ami jcdncgo
Z kr6lik6w!... Czyz to ME pod
padajace - to mic dlatego - by
sic W takich robotach maJcstat
nie fatygowai, albo ME szarsaf.
Me, niema tam ola zaSady postc-
pu, demokracyi ami jedncgo pred
stawiciela, ann jednej korony, ami
jcdnego przez jakicgos Panujacc-
go zamianowanego dyplomaty!...
Skoro TAXI obr6t niewesoly ola
krolikow rzeczy Sw;ata biora
POGO ciekawie - pchajq sic ci
paiistwo do Ameryki9 POGO ma
szej demokracyi pokazywac ten.
appendix narodow. jakiego MY
smy sic - tax dawno juz pozby-
ill.,. Zawiele honoru!
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-02-06
zApISN L%|TERACK|E.

,,PRZYJACIEL OBJECT" 4 III,
~wierszyki ola dziatwy polskiej " A
meryce / ,,PODAREK NOWY" dIa
poIskiej dziatwy W Amerycc ma
pisal X. Wachtel: wydawnictwo Br.
Worzali6w W Stevens Point, Wis.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-02-06
Playa Kr6Hkow.

Pc wojnie spodziewaja sic "a
warcia pokoju, a my tn z MEM
jeszcze w dodatku spodziewamy
size - plagi krolIk6w.
Me tych mi}ych malych czwo-
ronoznych gryzoniow klsPo-u-
szych; - many ia mySli nieco
innych tel gryzoniow, ale koron-
nych, ktorych wizyty zap0wie-
dziano juz krajowi naszemu, a
ma ich bye Qodobno serya Gala!
w ciagu biezacego roku odwie-
die maja Stany Zjednoczone
przer6zni koronaci, koronatki
koronacieta i nastepcy tronow
rozmattych - wszystko razem
tex nam potrzebne - jaN... psu
plate koio II woza... Ma zawitac
krol Anglii, Jerry. - kr6l Hisz-
panii, Alfons, - krol Wioch,
Wiktor Emanuel, - krol Albert
BeIgijski, - no i moze tam jesz-
cze jaki inni pan koronowany tn
zicdzie ma fety i honory...
Mic ME movie - jtrz O ostatnio
wymien;onym kr6lu Belgii: ten
os~tatecznie zacllowaniem sic swo-
lem. iscie bohaterskiem. w ciagu
wojny - pozyskal swIata symica-
tive; mic tez nie1na przeciwko
temu przecietny amerykahski de-
mokrata republikaisiki, re zjedzie
do mas prezydent Francyi, P!oin-
care: ~powitamy go jake hldu
francuskiego przedstawicfeia Z
otwarteni ludu naszego ramiony.
Ale CT wszyscy inni panowle re
swcmi damaini, -nastepcaml, cerc-
gielami, ceremoniamT - potrzeb-
hi nam - do chrzanu... pOpro-
stu gadajac! Juz sic przeciwko
temu oburzaja tn i owdzIe gaze
ciska - i slusznie!
Bo = prosiny zwazyc: beda
Judy leciet, gapit sic, honorowac,
wiwatowac - ia co? kogo! Kro-
low - w wolnej, wyzwolonej z
acknowledgement przesad6w A
meryce! Czy to ME demoraliza--
cya?! Monarchizm, kr6lewskosc,
CIV cesarskosc - to jest pod}ug
naszych t~utejszych pojec snieg
zeszloroczny - to wygasfy gatu-
mex mamuta ; jeszcze tego sic pa
re egzemplarzy blaka gdzies pc
swiecie, lecz chyba ME doczekaja
przyszlej generacyi swoich, dis
jeszcze ,jgoddanych"! Czasy ich
minely bezpowrotnie Yak kilka
ray pisaliSmy: do muze6w, do
teatrow naleza ich reNwizyta i O.
ri sami!
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-02-06
Korespondency
Redakcyi.

L. Josephi, Montreal: Znikad
przedruk6w jake ,,korespondencyi"
ME zamieszczamy. Jesliscie pragne-
II mice o swym Wiecu W naszem pi-
smie = nalezalo nam wprost pre-
siac korespondencye. =
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-02-06
MACIERZ POLSKA.

gese organIEacys lsczscs maod!ies poll
aka oboJga p{cI W pracach naukowycn.
patryotycznych 1 bratnleJ pomocy dIA
podnfesienia ducha moralnosci dooro-
bytu W sp~oleczenstwie, q szczegoInis
miedzy m{odzieSs polska- Mona zap.
sac sic ma posmiertne cd lat II ao fe'
KranIczenia wleku- b
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-02-06

ola celow o~dbudowy miast i po-
rzadkowania ich stosunkow budo-
wlanych, sanitarnych, myslano
dalej 0 podniesieniu wsi ~polskich,
zaStapieniu sadyb sloma krytych
- nowoczesnymi pieknymi
dworkami i domami trwalszymi !;
gospodarka rolna rowniez mia}a-
by bye w z~nacznej mierze popra-
wiona, a zastosowanie maszyny
rolniczej ma bye jak najbar-
dziej rozpowszecllnione; }aczy
sic Z ten kwestya SHY pociago-
wei ola maszyn rolniczych: po--
niewaz Nicmcy nam konie albo
pokradli, albo pojedli, przeto "a
stosowanie do pociagu automobi-
low Jest jedynym sposobem roz-
wiazania trudnoSci, Htutaj sic pie
trzacych. Vice o tenn wszystkiem
my$lano - pisano W Ojczyznie
juz w ciagu wojny. Spodziewamy
sic, poniewaz wiadomosci z Pol
ski wog6le Posiadamy wciaz jesz-
cze bardzo niewiele, re jednak
musi bye przygotowai owych o
wiele >wiecej - faktycznie, niz
my tn o mich wiemy, re przeto
niezawodnie czyllne So tam i tenn
czynniejsze beda W przysz}oSci
swobodnej organizacye obywa--
telskie w Polsce, kooperatywy,
re porusza sic zasoby prywatne i
rzadowe ola sprawy p~odniesienia
kraju Z ruiny ~wojermej, a Rad
nasz przysz1y popierat bedzie in
tensywnie wszelka w tel mierze
inicyatywe.
Niezawodnie jednak rad pol
ski ME bedzie mial srodkow, ia
kich k~redytow, jake posiada mp.
rad francuski - ma tym tez
punhcie spoczywa ~wszystko,
czem ~dopomodz zdofa polskiemu
rzadowi akcya prywatna - oby-
watclska, ktora W naszych wa
runkach obecnych bedzie praw--
DIVA zasfuga ola Ojczyzny, be-
die wzgledem niej czynem
wysoee patryotycznym. A kom--
petowac tn beda mogli re SODA Pc
lacy - zarowno tam, W OJczy-
znie. iaf t%utejsi, w Ameryce; tax
-stad beda mogli doPomodz Sta
remu Krajowi Polacy, obywate-
&c amerykahscy, jezeli swojc
wplywy, swoje kapita}y, swoj
zmysl przedsiebiorczy zuzytkuj9
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-02-06
ZTEKIR EDAKCYJNEJ.

-
acknowledgements a~rtyGrule IL juz
w grudniu 1914. roku, a wiec w
~pierwszym wojny kiedy Rad
musial Z zagrozonego Paryza u
chodziG i W Bordeaux obradowai,
! juz wtedy uchwalono znaczne
bardzo sunny ma zasilki Ola naje-
chanel qrzez wrogow dzielnicy,
ma roboty rekonstrukcyjne ia
bryk, kopalh, kolei, kanalow itp.
w latach 1916. i 1917. r6wniez
parliament francuski uchwalii spo-
re budzety ma cele wzmiankowa-
ne, oraz ma zasilki dla prywat-
nych osob wojna poszkodowa-
nych - wogole ma rekonstrukcye
nawiedzonego Niemcow n~ajaz-
dem dystryktu kraju. Obecnie ca
Ia owa akcya rekonstrukcyjna
jest intensywnie skoncentrowa--
ra iprowadzona pod egida rzadu,
ktory utworzyA specyalna uchwa-
Iia parlamentu - osobny wydzial,
jakby ministeryum, majace sy-
stematycznie - Cd studyow
wstepnych, Cd Planow az do
wyprowadzenia programu w pei
MIA zycia-wieSt dzieto odbudo-
wy, pomySlane tax wspaniale, tax
wszechstronnie, tax postepowo,
IL prawdziwie podziw zbiera, gdy
sic czyta o szczeg6}ach olbrzy-
miej tel roboty regeneracyjnej.
Artykui, z kt6rego czerpiemy in
formacye, podaje caiy szereg ry-
Gin, plan6w, zdjec fotograficz-
nych obliczen z tego wszystkie-
go, co sic tam ma robiG i co SIG
juz robi faktycznie, a to nawet Cd
dose dawna, Francuzi bowiem-
W miare, jak odbierali ziemie swa
wrogowi w ciqgu swoich often
syw, natychmiast ma odebranej
poiaci realizowac poczeli swe pla-
ny rekonstrukcyjne czese z tego
pozniej znowu u1egla niszczycicl-
skiej hapie germahskiej, ale spora
Geese sic ostaia i ia doSwiadcze-
MEM Jest, a wzorem ~praktycz-
nyrm do dalszej piracy w omawia-
nym kierunku.
w dzie1e rekonstrukcyi Fran
cuzi wprowadzili system, roboty
spotecznej, kooperatywnej: W
kazdej miejscowoSci organizuje
sic mieszkaiicow, ola kt6rych
wsp6lnie razem pracujQ inzynie-
rowie. architekci, kierownicy,
zawiadowcy itp. silly robocze "a
trudnia sic o lie moznoSci miej-
scowe, W ten sposob wszyscy do
odbrdowy gniazd wiasnych przy-
czyniG sic mogg, a kosztuje to o
lie mozno;ci r6wniez jak malta
riej. Rad ma juz zapasy znaczne
gotowych czeSci skladowych bu-
dynkow, zwlaszcza gospodar-
czych j oalych domow sklada-
nych, ktore wciaz move sic spo-
rzadza, azeby ich jak najwiecej-
jak najrychlej - chodby prowi--
zorycznie - MONA by]o posta-
vic i uzywac do robot dalszych
W odbudowie i ma roll, ktora juz
: nadchodzaca wiosna ma bye
zbudzona Z czteroletniej bezczyn
nosci prawie zupe}nej i odorana
z gruzow Mast, wiosek i utwier-
dzen transzowych. Rad kupujc
do tego wszystkiego materyafy
budowlane - sam, masami, Kill
puje o lie moznoSci nathaniel, pro-
wadzi budowle we wiasnym "a
rzadzie dogladzie - rowniez jak
naJckonomiczniej, wykhczajac
zarobki posrednicze, ma czem O.
szczedza size wiele. JednoczeSnie
prytwatnym fabrykantom W in
nych dzielnicach Francyi poleco-
no wyrabiac masy Gale tanich a
s:lnych mebli, sprzetow, narzedzi
domowych, drzwi, okien, itp: po-
szkodowani o~trzymaja je )od rza-
du W proporcyi poniesionych
STRAIT, albo tez dostaja sumo ry-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-02-06
4 My?...
A PoIska ?...

Poprzedni artykul o rekonstruk-
cyl Francyi nasunac musi my
slacernu - Polakowi mysli o
wlasnej jego Ojczyznie, ktora W
wojnie co dopiero skohczonej W
kilkakroc cd Francyi wieksze -
poniosla spustoszenia i szkody!
lake tez ii mas dis przedstawia
sic ,olbrzymie dziefo odbudowy
ziemi ~naszej i jej poburzonych
miast, popalonych wsi, zawalonej
gruzem roll zyznej'
Niestety wieSci o tenn Posiada-
nv bardzo niewiele. Juz czasu
woinv - co prawda przedo-
stawaly sic i do mas, az tn do A
meryki glosy, Swiadectwa pism
krajowych - o tenn, re tam cos
tez przecie mysla o p~rzyszfoscI'
re zabiegajq kofo niej: mlelismy
informacyc o organizowaniu sic
in~ivnierow / architektow polskich
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-02-06
Rekonstrukeya
Francyi.

w bardzo powaznym, mako
micie redagowanym miesieczni-
ku tutejszym THE Survey" (nu-
mer z tutego) czytalismy obszer-
ME opracowany artykua o strasz-
Tween zniszczeniu Francyi - dy-
stryktow, objetych cztero-letnie-
mi dziaianiami vehement; zwia-
SEGA tez p~otwornie wprost ucier-
pialy te oaoaice, W ktorych stall
Niemcy, a potem wycofywali sic
z mich pod alianckim naporem;
tam dosiownie kamien ma kanie-
niu ME zostai! Okolice REX Mar
ne, Somme, Aisne, Disc, Mozy
pomniejszych So jedna' pustynia,
obszar zniszczony wynosi oko4o
5000 mil kwadratowych, zalud--
nienie tel czesci Francyi wynosi-
10 z CORA 100000. Najog6lniej-
see obliczenia podaja, IL zniszczo-
nych tam zostaSo cEesciowo CO
rajmniej 100000 domostw, a 25O,-
600 zostaso zrujnowanych kom-
pletnie; odbudowa tych budyn-
k6w bedzie obecnie kosztewala
ponad szesc miliardow dolarow;
ponadto z CORA diva miliardy do
lar6w kosztowtac bedzie rekon-
strukcya gmachow publicznych i
~rzsdowych, oraz linii koiejo-
wych, a ponad 200 milionow do
lar6w wyn5esie odbudowa kama
tow spiawnych. w liczbach tych
niema STRAIT W ruchomosciach,
maszynach, meblach pokradzio-
nych i poniszc7onych, zapasach
itp.: W samych meblach i sprze-
tach boz maszyneryi rachuja
STRAIT liczbe ma 2 i cwierc miliarda
dolarow...
Me mozemy wchodzic w szcze-
gGy d4rgiego artykuiu, podajace-
go w przyb1izeniu doldadne obra-
chrurh STRAIT wszelkich, jak rolni-
ctwa, jego przybor6w, narzedzi
rolniczych, maszyn, koni, bydia i
innych zwierzat domowych wv
samym inwerItarzu zywym ME
hompletna STRAIT liczba przenosi
diva miliardy dolarow) dalej po-
dano tam straty g6rniotwa, w O.
kolicach owych - jak wiadomo,
n~ajsi1niej gorniczych W cafej
Francyi: wegla hopalnie znisz--
czone, pracowalo w mich okolo
100000 ludzi, zelaza kopalnie i
huty r6wniez zrujnowane, praco-
walo w Mich okofo 10000 ludzi;
dalej - tkactwo francuSkie -
znakomite - ley unieruchomio-
ne zupeinie, DO maszyny tkackie
Niemcy albo pot&lki, albo do Me
mice pokradli; wreszcie - cu--
brownie, browary, huty i fabryki
maszyn, elektrownie it'd. it'd. -
trudno juz - ME wyliczac, ale
cho6by tyiko wzmiankowac to
wszystko! A we wszystkich o.
wych fabrykach kopalniach -
znowu dziesiatki tysiecy maszyn
pogruchotali Niemcy, Tub zabrali
je do Niemiec; odbrpdowa tych
fabryk i maszyn W czasach i wa
runkach obecnych kosztowac be-
die najmniej trey razy lyle, co W
czasach i warunkach normalnych!
-
D1ugo jeszcze ME jest koniec
szG6d i STRAIT francIskich, re
w~spomnimy tylko - winnice W
Szampanii i rozgaieziony pre-
mys1 winiarski w caAej tel czeSci
kraju, dalej sadownictwo i ogro-
dnictwo, wreszcie lasy! Dziedzi-
ny tie poprostu zosta1y unicestwio
ne najdos1czetniej. poniewaz
Niemcy z ca4ym rozmyssem te--
pill winograd po winnicach sta
rych, w~ybornych, a z drew nj
gdzie ME zostafy nj zdzbia, DO
czego zimani ME scieto i ME spa
lono, to pogruchotaly kule dziai i
mitraliez.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-02-06

Raj tylko ~jeszcze powtarzamy
zastrzezenie, re togo rodzaju
wszystkie poczynania i przedsie-
biorstwa musza mice ko~niecznie
zasade zdrowa, rzetelna i-kom-
petentna: niechze sic wiec biors
do tego ludzie Forzadni, MECH sic
biora zawodowcy, MECH sic do te-
90 humbugier6w ME dopuszcza
Prey Wydziale Narodowym zor-
ganizowano ostatnio Biuro Han
dlowo = Przemysiowe: OF - Ct
ola tego biura do akcyi-kontroli
po1a rozlegle!
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-02-06

MeSoupis stdnu Ussedsfe syd-
dzdjd sic ID sdaniu, Se must tst-
nice EJednocsona, ntezuleSnd
s0EsoZzQdnd PoLSkd.
- Woodrow WILSON,
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-02-06

ia polach reaonstru&cyi Polski.
Wszelkic uczciwe, a produktyw-
lie zabiegi, bez szkodliwego
mrzonkarstwa - zawsze tez CO.
rieco humbugiem pachnacego =
beda tn mialy zastosowanle: Or
ganizacye nasze obywatelskie =
wzorowane ma amerykanskich,
kszta}cone ia omowionych w po-
przednim artykule s%wietnych
programmed francuskich, dalej
przedsiebiorstwa byznesowe pol
skie - o lie moznoSci ma najwie-
ksza skale, azeby skuteczna wy
twarzac konkurencye obcym fir
mom, ktore czysto byznesowgm
-zyskiem kierowane, pojda do
Polski, jak ma obfity W korzysci
ola mich rynek zbytu,-wszystkle
wiec nasze wlasne korporacye
handlowe, przemyslowe, finanso-
we konsorcya powinny bye jak
najiiczniej, ale tez porzadnie, po-
waznie organizowane, azeby ME
zakrawafy ma humbug, a tenn sa-
mem ME Mostly w sobie cd zalo-
zenia zarodkow. krachu i bankru-
ctwa. Take przedsiebiorstwa do
bre - Z TAXA przewodnia mysla
piracy rekonstrukcyjnej W Polsce
ogof tutejszy powinien popierac,
oszczednoSciami swemi, swoimi
finansami, ktorych rodacy tutejsi
maja o wiele wiecej, niz ich ma
dis czlek prywatny w Polsce,
przeto wspofzawodnictwo ola Po-
lcnii amerykahskiej re Starym
IKrajem powinno bye }atwe w
tel piracy ola Polski, ktora bedzie
ola niej pozyteczna wysoce, be-
die najdzielniejsza pomoca w
jej odrodzeniu i podzwignieniu
jej Z ruin.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-02-06

Read ndyodu prses ndr6d ola
HaTodu, ME sgtnte"S poDieEzchnt
stsMi
- Abraham lincoln
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-02-06

We wszystkich dzialach depar-
tamentu rekonstrukcyi pracuja
specyalisci zawodowi, skutkiem
tego robota W kazdym dziale pro-
wadzona jest szybko, rzeezowo,
praktycznic ;nie polega ma expery
The Big Sandy news. [volume] (Louisa, Ky.) 1885-1929, 1919-02-21
UNITY

VIM, Holbrook OF Grayson, was call
ing on friends and relatives here re-
Gently,
Oscar Hammonds and family will
move to Jattie. Lawrence county.
Hugh Hicks. who has been quite
i'll for some time with typhoid fever is
rapidly improving.
Amos Holbrook OF Grayson. is Wis
iting his sister, Dora Hicks OF this
place.
Rube Adams OF Hicksville. was the
guest, of Hugh Hicks Saturday.
Catherine Bates and CLAUDIA Ham
monds are attending business coll
lege at Ashland.
Mrs. Morton Hammonds is reported
on the sick list.
We are sorry to hear OF the death OF
David Gray, rs he was a good citizen
and our community will sadly miss
him
George Hicks OF Peach creek. W, Va,
was visiting his brother. Hugh Hicks
recently.
Mrs. II. l.. Hicks was calling on
Mrs. o. T. Bates Monday last.
Success to the NEWS.
Let us hear from Kingston and
Peach creek. GOLDEN ROD.