Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-05

81, byio polskiem. Lud prosty lite..
ski | rusi6ski obu odmian spal jesz-
cze, jeszcse W MIN ME ode1way sic
dazenia do wysnuwania . siebia
wiasnej, oryginalnej treSci. Zasymi.
lowaia sic q Mani litewska 1 ruska
szlachta, DO chciala, DO jq wolnOG
polska 1 miekkosc, oraz latwosG POI.
skiego spOlecznego bytu pociqgaIy.
Rzeczpospolita byta naprawde sto
wiahska idylla, kt6ra sic rOzwiaia.
I nazawsze rozwiala. Teraz JUL Me
szlachta pclska, lecz nar6d polski o.
ryentuje sic W swym byeie rzeczy-
wistym. O~ryentuje sic mozolnie I
mozolnie szuka sposob6w. ably ste
zewrzeG W sobie 1 zespoliG, a przez
to, ably sic ~przygotowa6 do odegra-
MIA tel roll politycznej, wiec dsiejo-
wei, kt6ra mu niewqtbliwie zarezcr
wOWala O~DatrZnosc.
-
Polska ujawnila pred cafym swia
gem sekret: jak to bez s%ztucznei Or
ganizacyi ~pclitycznej MONA jednak
i've najiatwiei ~spofecznie. NajfatwieJ
t. !. najmilej, naiprzyjemnicJ. Ale
SWAT sic ME poznai ma sekrecie pol
skim. JakieS tam iednostki grupy
spoleczne, kloniqce sic ku anarchiz-
mowi, w ,,nierzadzie" po'skim upa-
trujq ideal ~spolecznego bytu. Niepe'
razumienie jedno wiecej - ko.
nice. Zreszt9 / to nieporOzumienie
iua sic skOhczylo. Polska Ia. co sic
cdnawia, odnowi sic tylko przez Hd
zumialy Ola swoich / obcych lad !
porZadek.
jest niemaI pewnc, be gdy impe'
ryaIistyczny ObIed wsp6iczesnych nn'
rod6w paistwowych przeminie,
przeminie niewqtpliwie, skoro tylko
~przepelni sic kielich rozczarowaD,
n%atenczas zmienl sic radykalnie pc.
glad ia treSG dziej6w R1cczypospo.
IfteJ p~olskiej. Ia Rzeplita " swej ire.
sci uspolecznlonej bedzio przedmio.
tom podzlwu 1 mclancholijnej zazdro
Sci. DO w rezultacie o COZ indywi.
duOm | zespolom indywidu0w ludz.
kich chodZi? Przeciez ME o to, ably so
bic zycie osobnicze 1 gromadne czyni6
niezno$ncm, lecz ably je czyni6 znO-
snem. Me Ia Cierpieniem, lecz Ia
z~aGCwoleniem gonia TAX pojedyli.
czy ludzie, jak 1 zespoiy ludzkie. =.
by przeiyc lata. kt6re z CORY zna
czyIa Opatrznost, najmilej { raispo
koinicJ.
w Rzeczypospolitej XVII / XVIII
wicklow lyle bylo organizm0w spO.
lecznO = pOlitycznych, lie byio powia.
tow, ~sciSlcj: lie byio okplic. Czasami
,,okolica" redukowaia sic do jedne-
go zascianka szlacheckiego. Rzecz.
pospolita, jake pahstwo, byla fix.
cyq juz tylko, ale owe ,,Okolice" byly
rzecyywistoscia najoczywistsza. z
fikcya sasiedzi rosyjski, pruski ! all
stryack ME licByli sic - 1 dlatego
.ja usuneli 2 widowni swiata. Me
chcieli sic W r6wieJ mierze liczy6 / Z
,,ckolicowemi" paistwami - 1 10
ME chcieli, wiec pobIadzili. Me
przypuszczali: re Polska mole bye
silna slabOScia swoja.
PoIska ME politycznie, lecz orga.
nicznie asymilowala elementy hete.
rogeniczne R0eczypospolitej sweso
oryginalnego pomyslu. Wsi4kal "
poIskost 1 Iitewski 1 ruski 1 tatarski,
a nawet niemiecki 1ywio1 etniczny.
/ byIyby, bye mole, 'wsiakly te ~.
wholly W miare ich daznoSci ku swis
domemu uspoIecznieniu bez mala
calkowicie 1 wszystkie, gdyby Rzecz
pospolita mogla byla istniec. Ale.
niestety, ME mogia - byla "a wa.
Tia 1 "a Saba politycznie. Byla VIA.
sdwie tylko obrecza, o~granic1ajacq
rozlewnoSc sWych terytory6w, byia
tsrminem geograficznym, byIa ola
postronnych jedynq W dziejach oso'
b~liwoscia.