Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-10-06
Niemcy Wikiaja
Kwestye LiteWska.
(KommilEat UrEedu praSOwO-informa-
cyjnegO WydzhI1 NarodOwegO Polk.)

Cd pewrego czasu wSzyStko dziwnie
sic placze ma tym niebezpiecznyna roz-
drozu prowincyi baityck+ch, gdzie spo-
tykaja sic / krzSzuja Skcye Niemcow,
RoSyan, POlak6w, hOtysz0w / Litwi-
now. Alianci zmuszeni byli Zatrtereso-
wac sic ~Sprawksmi genersfa o der
GOltZa, wodza wOjsk niemieckich mad
Baltykiem, podobnie jaS / tajemtcze-
mi machinacyami ksiecia Won Lievena,
hyaego admirafa rosyjskiegO kt6ry
objal ko0trole mad pewnemi silami an
tybolSzewic&iemi i Rt6ry dziaisc sic
Zdaje W pOrozumieniu 2 o der Col
item. INTERNATIONAL wreszcie Alisnci,
by przyspieSzyc ewakuacye tych obsza-
row, a W Szc7es6lnoSc SuwsASzczyzny.
WszyStde te mnozace sic / kompi-
kujace trpdnosci wynikly z bledu po-
czatkoweSo, jakim by}o p~owierzcnie
Niemcom 20 rozejmie mandatu utrzy-
mywania p~orzadku W tych krajsch p6f-
nOcno-wschodnich i chronienia ich
pred bolszewizmem mosk1ewskim. -
Niemcy umien wyzysSac jak najlepiej
te nieSpOdziana gratEe. Zachowali pre-
dewSzysrkiem koutakt z'ROsya. Udosko
nalili dzeio zapOczatkowane dla eks-
panSyi ma wschodnie. 1 doprawdy trze-
ba bylo ME mice pojecla o tych panach
ekSpansyi o niemieckiej ~zacieklosci W
lch przeprowadzaniu, ably popelnic dro
bna ma poor u~ieprzernosc przediuze-
MIA ich pObytu / legalhowania poniekad
ich okupacyi W tych whaSnie okohcach,
gdze posiadali Niemcy najwieksDe in
teresy polityczne / ekOnomiczne.
Stan kwestyi htewSSlej stanowi do
skona&a tl~luStracye tych bledow. Kwe-
stya ntewska jest z natury r5eczy bar
d1o prosta.s Ma podStawie dominuja-
cych dis zaSad straightforward, RE
cza Jest wzglednie 6oSc }atwaN wy%re-
Sic granice terytOry7Im czysto itew-
skiego - pod wzgledem jezykOwym -
udgraniczajsc je Cd obszar6w sasied-
Mich. Me umieli Aliapci Sabrac sic o
twarcie do tegO probiemu, kt6ry mo-
gil rugwiazac 2 E~9twuScia; ustawic-
mem EwIekaniem pOzwOhi mu kompli-
kowaG sic z tnia ma dzie6.
ChcFc Ddae sobie nalezycie spraTe z
rhaOtycznego Obecnie stanu rzeczy. mu
simy prDedewszystkiem u~prZytomnic so
bic ten fakt, il TO wlasuie Nierncy pog-
mstwah wszystko. era ich widoczna cd
1915, to jest cd dnia, kiedy z~wycieStwa
o MackenScna oddaly i'm pod pano-
wanie wszystkie ~prowiucye Bachodnie
fmperyum rosyjskiego. Ucynily z LII
ivy centrum, swoja naczslna kwatere
Tia intryg ma p6lnOCnym wschOdzie eu-
rUpejSk.n. Litwa sluzyda i'm nietylko ia
kO laczriE p0miedzy PruSami 1 pro-
wfncyami baltycsiemi. lez jake teren
natuTainy dla wpfyw6N u~iemieckich "
Rosyi. Stad tez prowadzaly Nlemcy pO-
rfty&e lftewska r6wnolegle z polityka
poNska. PotSka ich polityka zbankru-
towala ~supeinie. Pohtyke zas litewska
uprawtaja " dalszym ciqgu z upowaA-
nfenia Aliant6w.
Kwestya lftewska tax dlugo pozo-
stanie n~iejasna, dOp6kad ME uzyskamy
dwu wsp64rednych zreszta rZecE: II
calkowitej przez Niemc0w ~ewakuacyi
ObSzaru HtewSSiego. y normalnegO i
autentycznego pr1edStawicielStwa Lii
ivy. Litwa ME ma takiego ~przedsta-
wfcieLSWa. LudZie roS1czacy sObie pre-
tensye do przemawiania W jej imieniu,
doSzh do wladzy pod patrOnatem Me
mice. Taryba SkOmpromitOwa}a sic, lie
tyFSo mCgia, Swojem kO&ietowaniem
Berlina. UkladaAa sic z Hindenburgiem
/ LpdendCrfem. ZawySlala dac korone
Iitwy jednemu z ksiazat HOhenzoller-
now. Pc zajeciu Wilma przez bolSewi-
k6w, Schroni{a sic do Kowna, lecz mic
nfe wshazuje ma zmiane jej ducha i jej
metOd. Bo trudRo chyba dopatrzec sic
tel zmtany we fakcie, IL poslaia swych
delegat6w do Paryza.
Trudrusc kwestyi ~litewskiej polega
wlaSnie ma tenn, re kraj ten ME pO-
sada ukwalfikowanych mandataryu-
szy. PrzygodRi jej reprezentand mo-
via, CO i'm sic zywnie p0toba, zaleznie
cd swych wlasnych i~utereS6w, Rub re
wnetrznych sGggeStH. W miesiacu
czerwcu rad kowiehski postal do
WarSzawy pewuegO delegate W OSobie
o. Szaulisa ola rUkowah z rzadem pol
SKIM. p. SzauliS byl n~arzedziem poHty-
XII niemechej. PrZez Gas dluBsZy pod
Gas wuiny pefnii fmkcye agenta W
Berfinie. Misya jego W Warszawie ME
powiodla sic. W sierpniu udala sic do
RoTna Gelegacya polSka celem dasze-
20 prowadzenia ukiad6w. ] tax delega-
eva niczego ME dOkonala.'A dlaczego?
PoAiewaz 49, jak piSe specyany kores-
pondent paryskiego TempSu -pomie
dy Eudzmi u wIadzy ma Lftwie mai
duje sic dawny referent kwestyi htew-
EkSej przy bylem 4owoAztwie niemie-
eadem Ia OsobistuSc kieruje JeS1cze te-
-oEG-b, No-wbu fak 70 MIC mic