davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-13
Antoni Cho1onieVvsli.
Ouch Dziej6W PO|ski
twye,-y Pn.ar.k H.-D-dsnnika CAie.roshisr''
HaStr,SSonyJ
Gag daisy.

Wp9yw Polski ma despotyczna Moskwe rozpo-
czai sic pod koniec XVI W., gdy wraz z przybywa-
jscymi coraz ~liczniej do carstwa Polakami pocze}y
przenikae tam pojecia o prawach obywatelskich i
konstytucyjnym rzadzie. ,,Zetkniecie sic z Polaka-
mi - pisze Piotr ks. Do}gorukow W swej ,,Verite
sur Ia Russie' (Paryz 1860 = przypomnialo mo-
skiewskim bojarom do jak upadlajacego stanu
niewolnictwa zostali doprowadzeni, bedac igrasz-
ks carskiej vol, podlegajac tyranii, a nawet ciele-
snej ch4oscie. Szlachta moskiewska patrzaia z Ia
zdroscia ma liczne swobody, jakich uzywaia szla-
chta polska." Pierwszy1n skutkiem tego by}a pro-
ba wprowadzenia urzadzen polskich W Moskwie "a
Dymitra Samozwanca Q605l oraz pr6ba bojarow
ograniczenia absolutnej wiadzy cara Wasila Szuj-
skiego (1606-1610), cd kt6rego ~zazadano zobo-
wiazania sic, re ME bedzie samowolnie konfiskowai
niczyjego mienia j ME bedzie skazywal ma smiere
bez sadu j kt6ry tez rzeczywiscie wystawi1 przy
objeciu rzad6w ,,zapis", ograniczajacy prawa mo-
narsze W stosunku do zycia j mienia ~poddanych.
,.Zapis" ten - zauwaza Kutrzeba ,toc to Cd
blask artykul6w Hen~rykowskich r. 1873, toe to
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-13
DO WIADOMOSCII

wSsystkIeh I~nferesantow R~aju1rse3-
mieJ pToSIniJ . prIesfrneEnnle ponias
ssych MakAHewSkI
BiuFa AamInistEacJi aAszeI otWarte
50 pr1s1 dHisA galy Cd EoaEiny S-usI
mana 10 TISo UieezoSem - co dniAs o
~y5Stkiem niedzlel q kws3t kraJoSvTaAs
obOpi1HuIReych.
Kar1adea PiSnaa naszese lrEylnauje
iateSesant6w co data W GoDLlNACH
POPoEVDSIowYCH cd 3-EisJ 10 S-tej
- wIJstkiem EObot.
RPdnkeyn Ola I~atereanRt8W otwaFtn
eat TYLKO W GoDZINACM RANNYCH
- on GODzINY 1880 DO GODz1NY
1880 % DoluaAiu tylkS n s1eeyalns
Rednkt0r Nacsetny prayimu1s Ints-
20 GODziEIE 1o-te1
FREED PoEGDNIEM.
Up-aHza sic o IL waseIkIs
sprawy . Redakcya katatJyIac PIsEM-
ME, DO na kOuueraacye dfuxte ME mn.
ny cEasut tylkO " SprawneA a&eseEot-
H~feISzeJ waEi. OaObistych. lub ME datss
gyoh sIS Eafat1ie EwiS&le - dFoEs kO-
rsspoadeneyI - proSImy jawte sIS SsS-
Sfscie, BaehowuJse mn uAxledsIe, he o.
kolO gOdzfny 11-teJ Samykany gazette
{ RaJbarAEieJ jesteAnay ~tsdy
E~aeruanfent
p~eEo, ably pIzaii CZYTELNIE-ATRA-
MENTEM, LUB Ma MASzENLE, ME
EBYT sCIsLIWIE 1 TYIKO Ma y
DNEJ STRONIE PAPIERU.
ACIlA AANN0IN ~
bye oGlOnkone, pOeh2RBia Je - - kssa
redakcy;nyT JeSIi pOARdane - 10 HWrO-
Gu, W razAe ME SGlOskenia. naleAy Go
wYRAZNIE ZAZNACzYC Z 1AL4CEYc
EHACzEK POCzTOWY Ma zwROTN4
RRZESYLkE.
ZadRych kOmuDfkRf0w do OSlosxcnfA
nfe .naleE< PrzeEYfsS ma kartkaeh Cd
kry1yeht ZADNYCH TEE ME- PRZYJ-
NIUE SIE kOaUNIkACYK TELEFo-
NICzNFCH - ehybA " wyj3tGOuyeA
wypadknShI r0wniet OgloAzeA, dOt7cEs.
Rych raehu " IOUarEyItWReh GeleL0Al-
sxnEe ME prxyJmujemy.
WsEelkie O~EiosEenIa nnlefa do DE1a-
N OGfOSzeA w AdminiAtraeTi tam ale
: nIemi HwraeRe nase&J.
PodAfekOwania - re-
aFaiu, REzOLUCYE 8AkOHNE, POLL
CXSZNE q y. naieSa DO DsIalu osiS-
nxeh.
Hszelkie koReapon6eheye, EaySiado~
naAenIA 4 {. D. muasa bye pOjPihane -
Defnem nazwiskleBi wraE q RdreKen %.
EnscegOy bezIsllernych, Tub pOdPisaRycA
4AmJaInikiem, nlbO uresSeie showers
.konaItets - k0nauhikaeyi, nj kOres-
nonHeaestlni lie NRmieHEcEaTay.
S~tnhesSezo ME OKlaszansy SADNYCH
.BALOW'. ani WyctecSeks IEb ,Ptknf.
Row.. URzADzANYCH w NIEDzIELR
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-13
Il Pa.

Tutejsza firma Polska Korpora--
eva Okretowa wniosla do sadu fede-
ralnego petycye o dobrowolne BAN
kructwo. Korporacya "a ~sprzedala
akcyi "a 100000, o~biecujac juz W
pazdzierniku wyslaG wlasny okrcr
do Gda1ska. Bardzo wielu akcyona-
ryusz6w ~sprzedalo juz nawet swoje
meble i cd poczatku patdziernika O.
czekiwalo tn odeiscia okretu, lecz
niestety, napr65no. Prezesem korp.
racyi byi professor Stanisiaw Popiel'
z Bostonu.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-13
ZTEKIR EDAKCYJNEJ.

szcza6 bedziemy - ku prZestrodze
naszego obywatelstwa w dalszych sto-
sunkach z Ojczyma.
::
Jak co, tygodnia, podajemy 1 dzi--
siaj przecietny Kus Pieniedzy, pre-
strzegajac wysyIajacych rodak6w, a.
zcby wyzej - ponad tn wymienione
raty stanowczo ME p1acili, a gdyby
kto oil mich zadal wiecej, Czy to b.
gent, czy instytucya - niechaj do.
brych zasiegna informacyi, a i nam o
tenn po drodze doniosa.
Ma innem miejscu pOdajemy jeden
z pierwszych list6w, jake Otrzyma--
lismy z zazaleniem ma naciqgacze 1
iapichiopskie firmy, ,,wysyiajace pie
niadze"(?) do Europy.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-13
ZaJoSOaR 1897 rOER.
MACIERZ POLSKA.
TELEFON MONROE 1908.
ElOWNYl

-
Ks. Franciszak Gordon. Moderator.
ks A A Hlowo- Wlce-ModerAtoI.
Wojeiech F Soska. OreZes.
Antonina Bsranowska. Wice-preZeskA-
Wojciech Menkicki. Wice-prezes-
fomasz s B~lschowski. SekretarG
ErancIszek Witkowski. Skarbnik.
Stanisfaw Liczmanski. DyrektoH.
Wiadyslaw Lopatka. Dyrektor.
Antonl Mazurk. Dyrektor.
Ieokadya SoSka, Dy~rektorka
BR.onea Urbsnska. Dyrektorka.
Franciszka Bieschke. Dyrektorka.
pr. FIR. A. Dulak. Lekarz NacZelny.
Adv. Piotr P. Mlndak. Doradca Prawny.
BsrtS c. wojtalewicz. ASyst. Sekr. Gen.
GODZINY BIUROwEI
Bfuro Zarzadu Giownego otwarte "
6-tej Rteczorem. Nv sobote do lei po-
poludniu). wieczorem. dni powszed-
ME : wyjatkiem SobotyO. Cd godziny
7-mej DO 9-tej. w niedziele I swietA
uroczyste. b!Sro test EamknIete.
Prexesaf " p~oniedZSalki I pi2tki wts-
ezoranI Cd goizlny 7-meJ do 9-teI.
Wsselkie korespoaiencye do Glowns-
20 Prezesa nslezy adresowac:
wOJCIECu r. SOSkA,
I4s5 w. Ditislon STR ChtraEo, III.
s,s sssf ! eiwsr,kF. ,@R GstsSrinrfi Cd T Eodai.
nv 5-mej do 9-teL I Cd l-szeJ popoiu-
dniu c~odz.ennie. I wyjatkiem sOboty. ID
e-tet 10 l-sZet.
SkHrbnikSs we wtorki, srody ] pi9tki
Cd g.dziay 1-meI DO S-tej wtecEorem.
Eksa8shIa eR!At. Wsze.kle opisty DO Ka-
~ Ga5wuet przyjmuJe Kasyer Glo1ny
podc7as godzin ofisowych. albo va dnIs
y goizlnach ofisOwySh, sekretars Ge-
neralsy.
Wszelkie listy nadsyiae naleky nA re-
AZ Sekretarza Gensralnego:
TOMAS \. BLACHOWSKL,
Secretary Polish Alias Mater.
1855 w. Division str. Chicago. m
FiNANSE.
Przekaxy bankowe poestoWs
fchecxs. money orders etc.) nRleAy W.
skawiac ma organizacye:
POLISH ALMA MATER
~przesylac ped aaJesem:
FIR WITKOW0KIs
ifs5 W. DISision stRs ChIeages N
MACIERZ P0LSKA.
Biuro ZarEsdu G36wnego:
1857 W. Division Utica
Va aguSie2 vietrs&
Chicago, III
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-13
Przestrogi Ola ~wysylaja-
cych pieniadze do kraju.
(Fakta ~autentyczne.)

DmyUrO NO1IldlyliShr Pl@
szkujacy obecnie pnr. 46l7 South
Latin ul., Chicago, pred siedrrliu
laty przyby4 do Ameryki. Przez
tych siedm lat pracowal ciezko,
posylajac swej zonie i czworgu
dzieciom grosz, zapracowany W
poole czo4a i odkladajac po kilka
dolar6w ia przysziosc, ably kie-
dys wr6ciG do rodziny, zakupic
kawatek roll j zallohczyc swe lata
ia starosc ma ziemi rodzinnej.
Wybierai sic Dmytro do kraju
T. gdy wtem nagle wybuchla woj
ma i jego marzenia doznaiy zawo-
du. Powr6t do krsju byl niemozll-
wy. Z rezygnacya poszeN napo--
wr6t do nocnej piracy W ~Sztok--
jardach", spodziewajac sic, re
wojna d1ugo ME potrwa. Lecz i
W tel nadziei los 60 zawioda: woj-
ma ciagneia sic z roku ma rok
wiadomoSci cd rodziny ME by4o
zadnych. Wreszcie wojna skohczy
Ia sic ! zl6w otucha i nadzieja
wstapiaa w lego SERGE. w banku
mia} zaoszczedzonych 100000;
zaczaf przemysliwat, jakimby to
sposobem przes{aG je do kraju.
Pewego razu, czytajac ruska
gazette .Ukraina', spostrzegi o
gNoszenie o posy}ce pieniedzy
przez pewna firme az dwie czesci
swiata ,aczacej W swej nazwie,
ale zadnego ME podajacej nazwi-
ska - z ostroznoSci. Dodamy, re
i ia frma jest ruska / znaJduJe
sic przy Milwaukee ave.
Pojecha4 tam nasz Dmytro, ably
dowiedziec sic o szczegoach.
WhaSciciele prywatnego banku
przyjeli go ,ybard0o zyczliwie'', a
dowiedziawszy SIG cd niego, re
ma 100000 W banku stanowym
radzili mu przessa6 je jak najpre-
dzej. Gdy rnu powiedziano, re
10000 koron wysa ma jego konto
do Wiednia i 1900 koron do Pra
81, Komarynski czu ola mich gle
boke wdziecznos6, sadzac, re go
zrobili wieEkim bogacze1n, ME
wTedzac o tenn, re a1lstryScka ko-
roma warta Jest obecnie ohoso jed
nego centa amerykafrskiego. Aze-
by nfe TRAGIC wide cEasu, kazali
mu owl agenci podpisat kaftke,
upowazniajaca ich do wybrania
'jcgo pieniedzy z banku1, co tez
zrobili togo samego dnia. Dmy-
tro, bardzo ucieszony, otrzymai
q ,,recepisy' Z wielka pieczecia,
ktora wygiadala niezwyklc MAZE
statycznie. Dummy &c swego czy-
nu a zwsaszcza Z pHeczeci, Dmy-
tro pokazywai recepisy swoim
znajUmym. NieszczeScie chcIato,
ze jcden z MICH zauwazy}, re no
maryflskiego ,.naciagnieto" ia O.
ho4o $4,000 i zawiadomi} O tenn
jcdna Z gazet amerykahskich
Chicago Examiner, kt6ra zaje-
Ia sic ta sprawa i oddala ia pro-
k~uratoryi Stanu. Asystent prokra-
ratora p. Duval wezwai do siebie
natychmiast jednego z wlascicieli
wzmiankowanej firmy ukraiii--
skiei rozkazaf mu pod grozba
wiezienia zwrocic Komarynskie--
mu $4,000, CO tez agent ow ma
tychmiast ,zrobil. Teraz Roma
ryfiski ktopoce sic, czy reszta 20
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-13
Go posyia6 dc Folskl
ma ,,GWiazdke".

Tysiace Daszych rodak6w bije sic
tn . myslami, ME wiedzac, CO najIe-
pei posIaC rodzinOm W POlsce: ubra-
ME, zywnosc, czy pieniadze.
Tysiqce liStGw nadchOdza u kazda
POczta, a W kaidym lscie pisa, re
d~rozynna W Polsce jest OkrOpna, wiec
przyPus1czaGby ,naleialo, re lepiej
jest posiac towar, niz p~ieniadDe;. W
rzeczywistOsci iednak przedsta-
via sic - zupeinie ~inaCzej.
ktO gIebiej sic zastanowi mad ohe-
cna s~ytuacya f~inansowa, kto POr6w-
nuiac ceny tamteisze, placone a
kami, hub kOronami, przeliczy ie ma
dolary, ten re zdziwfcniem przekona
sic, ze wiekszosG artykus6w jest W
Polsce o wicle, Ia nawct diva raZy
tansza, nil tn u mas - W Ameryce.
correspondent jednegO z wiekszych
tygodnik6w polskich, bawiacy obeGnic
" Warszawie, pOdaje nam ceny, ja-
kie plaza W Warszawie, jak dOslOw-
ME przytaczamy:.. miesO 8 do Gciu
marelI funt, Il. 1918 cent6w anne.
r~ykanskich, wedliny S-12 marek
GA do seq, jajko so fenig6w (p6l-
tora centa). suty obiad (zppa, diva
miesa, jarzyny i deser) 6-S marek
(1S do Fl cent0w), kieliszek w6dh
2 mark GO cent6w), piwo 1 marke
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-13

shhLtilAd 10 CcntyJ''' n UOA W U9fs
by ru raj prawdziwy, gdybysmy mo
gil jesc i pic W Chicago pc warsaw.
skich cenach. - Odziea 1 obuwie So
wprNwdzie bardzo drogie, lecz row.
nie6 liczac je ma dolary, 50 daleko
taisze, Diz W Chicago. co stwierdza
tel cho6by 6w kupiec poIski, kt6ry
pred dVOma tygodniami powr6cii z
Polski, a kt6rego list zamieSciliSmy
niedawno W I'd. c."
e
W takich warunkach wysylanie ~
wnoSci, Tub odzieiy do POlski ME ma
n~ajmniejszej racyi, t~embardziej, re
paczN dochodza bardzo q bard1o ME-
regularnie, a bodaj, re wieksZa polo
wa ich ME dochodzi wog6e do miej-
sea przeznaozenia, DO W Polsce dzisiaJ
ogromny brak pociqg6w, no 1 ziod1ej
silva ma 'wielka skale SO takze ma po-
rzadku dziennym.
-
A iak stoi Sprawa 2 pieniedzmi?-
Wielu wstrzymuje sde z wysyika pie
niedzy, BIO pisa i'm z Polski, ie pie
niadz niema tam wartoG; tax 4 to
jest prawda; - ale tam, " Kraju IL
cza pieniadze podiug ich d~zisieiszej
silly zakupna! Kto mp. zapiaci6 musi
diva tysace koron IA ubranie, ten
oczywiScie ME ma wielkiego wyobra.
Henia o wartoSci tych koron, j 1--WE
iyG naleay, 10 " 1000 Koron to
tylko $32., "a kt6re tutaj porzadne-
20 ubrania dis przecie kuPi6 ME
MONA! =.
Trzeba wziqG pod uwage, re pr1ed-
wojenny kurs koron austryackich da
wal przeszlo 90 cent6w na korone
(2O.8S), a dis korona austryacka
warta jest tylko INC polska troche
1wyi 1 1 &c, a markA niemiecka, kt6
ra dawniej kosztowala 2S cent6w,
dis jalto marka polska kos1tuje tyl-
ko ME Gale 2:% centa.
X
Kto vice chce dopom6dz swoim
krewnym " Polsoe, ten lepiej daleko
zrobi, gdy wysle pieniadze pO obe-
cnym niskim kursie, DO " OtcZyznie
pieni4dze daleko iatwiej / PREDICT O.
~trzy1naja, nil paczki / niema Przy-
tenn zadnego ryzyka " p~rzesyloe (nb.
O lie pieniadze So p~r1esyiane przez
odpowiedzfaIne biuro), a IN ekwiwa-
lent, czyli wartos6 r6wna dolAr6w ma
szych - W Krstu wiecej MONA ku-
pic, niz " Ameryca
x
P0vtarzamy Z n~aciskiem: przesy.
hjac pieniadze uwaza6 trzeba, ably
je wySla6 po ~wiaSciwym kursie, DO
wiele bank6w / kantorGw wySylko~-
wych ciqgnie nadmierne zyski PREY
wysyNce pieniedZy, ME m0wiac juz o
zydoWSkich bankierach z Nowego
Yorku, kt6rzy wprust sk6re dra z ma
sZych rodakGw!
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-13

pytanie samo cisnie sic Ia usta:
gdze ley przyczyna tel smiertelno-
Sci? w odpOwiedzi IA to - Biuro o.
pieki mad dziecml wysialo swych
przedstawicicli do Mast 1 wis., celem
zbadania stanu rzeczy / wysZukania
ma miejscu przyczyn s~miertelnosci.
Pc dIugiem / scislem badaniu wa
runk6w, W jakich nowonarodzone
dzieci zyja i rozwijaia sic - pred
stawiciele Biura jednogiosnie stwier-
dzaia W swych raportach, re najw1e.
kszy procent s~miertelnoSci wsr6d
dzieci, jest spowOdowany brakiem
naleiytej opiek re strony matek.
Warunki, W jakich starsze d1ieci
pracuja / bawia sic, p~oDostawiaja
takAe wiele do zyczenia, siowem,
smiertelnosc wsr6d dzieo, a take u
iomnosci fizyczne 1 umyslorye biorq
poczatek przedewszystkiem W braku
nale4ytej opieki / odpowfednich wa
runk6w, W jakich Ddrowie 1 umysi
dziecka mogfyby sic n~alezycie rozwi-
JAG.
Ably zapobiedz zlemu mozliwie nal
sk~uteczniej - Biuro oPieki mad die
Gmi W pierwszym rzedzic wydaio blu
letyn, zawierajqcy zbi6r praw doty.
czacych dzieci; dalej, prawid4a, kt6re
~okreslaja czynnosci, majace n celu
podRiesicnio warunk6w dobrobytu
dzieci W Stanach Zjednoczonych 1 in.
nych krajach, a n~astepnie wskaz6wki
| ,rady ola matek | s~polecMych misty.
tucyi, celem podjecfa lokalnei piracy,
zmierzajacej do naleaytego wycho-
wanna dzieci.
Y p~oczatkiem drugiego roku woiny
Biuro opieki mad d1ecmi, PREY
wsp6Iudzale Sekcyi zajmowania sie
dziefmI, zaprowadzonej W Ionic Ra-
dy Obrpny Narodowej (The Council
OF National Defense), przedsiewzieio
energiczne kroki, celem zainauguro--
wanna caIorocznej Rampant M rEecz
dzieci.
Program tel kampanii byl naste-
pujacy: II opieka mad zdroWfem ma
TEX / dzieci; p doStateczny dochod
ola kaidej rodziny tax, ably matka Ia
je4a sic osobfsta opieka mad dziecmi,
zamiast pracowaG Ia ich utrzymanie
1 z tego po%odu dzieci zaniedbywaf;
b przestrzeganie .prawa, kt6re obo-
wiazuje rodzic6w do pOsylania die
eli do szkoly prZez pelen okres czasu,
prawem przeznaczonego 1 A odpo-
wiednia rekreacya ola dzieci i Wog6le
mlodziezy.
" okresie tel Rampant - wa1ono
micrDono dzieci, ably " ten spos6b
sledZiG normally roDx6j ffzyc1ny
dzieci 1 iesHby zaszia koniecznOsC,
zwr6ciG uwage rodzic6w IA niedoma-
gania i potrzeby dzicci. w lynne sa-
mym okrcSie dokladano usilnych sta
ran, ably wyjasni6 rodzfcom koniecz-
nose posylania dzieci do szkoly,
gdzie mazda jedyna sposobnosc
ksztalcenia ciaIa 1 ducha-
W tym roku, poswieoonym SPECIAL
ME dIa dobra dzieG - organizacye
r6anych typ6w, takoto: Swieckie. re-
ligijne. ~leltarzy, pielegniaIek, nau-
czycieli 1 inne - lacznie dOkladaly
wszelkich starah, ably praca ola do
bra mlodego pokolenia wydala jak
najlepsze rezultaty. 1 TAX, zoStaiy po-
zakIadane kliniki ola dzieci, plainly
do zabawy - powiekszonO personal
pielegniarek, a W kohcu przeprOwa-
dzono MOVE prawa, majace ia celu
lepsza opieke mad dzieGmi, ku podnie-
sieniu i wzbogaceniy spoleczehstwa.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-13
Do Czytelnikow.

Artykuly pDZiennika Chicagoskie-
20" Z ostatnich dni wywolaiy - ma
la senzacye, 10 sic tax wyrazimy,
cboc ME hbimy w~yra4enia tego, DO
faktycznie senzacyi ME zamierZali-
smy w~ytwarzae, ME gontmy Ia mia 1
niemasz ola niej miejsca W naszem
PiSmie. Me mniej faktem jest, re o
niczem sic ostatnio INA Polsce" ME
gadalo, jak o tenn, coSmy napisai o
lynn, owym i tamtym. Otrzymujemy
sporo list0T, wfnszujqcych nam -
Smiaiosci wystapieniS 1 cywilnej od-
waSi, . wyraiajacych wddecznosc z
tego powodu, Ii a sic znalazl ktos,
kto rzeczy owe odwazyl sic ~poruszye...
Dowodzi to, Ii ludZie - przeceniajq
sprawe: podlug mas - iadnej tn ME
bylo potrzeba nadzwyczajnej Odwagi
cywilnej, ami smiaiosci; wog0le ME
uwa1amy IA cos nadzwyczajnego tych,
kt6rych W artykuiach wZmiankowa-
nych dotknelismy. to zwyczajni 1 u
iomni jak wszyscy - Smiertelnicy,
podlegaj4cy krytyce, a kto sic rozpa-
da mad Pisma naszego odwaga 1
SmtAloScia, - dowOdzi, IL sam jej
ME ma. ZrobilisnOV, co u~wazaliSmy
n wskazane ola obrony interes6w
ludu polskicgo, tax robiliSmy ZawSze
| talk robic bedzicmy nadal zawsze,
,,mieli odwage". |te nam wypadio z
TEN wszystkiem wystapi6 teraz - to
-0wnIez ME nasze W tenn rOzliczenie
specyalne, nj mysl W tenn uSryta lad
ma: pOprostu dosziy mas rzeczy pew
"a o sprawach tych teraz - q ME
wczeSniej; gdybySmy ie byIi dostall
" rece wczeSniei, bylibysmy je ma
papier wywalili'H jul dawno, ME
zwleksjac ami dnia - to pewne. DIS
.iszq nam r6zni, przyznajac racye 1
O~lidaryzujqc sic z Mani: wszystkim
i'm szczerze dziekujemy, lecz ialuje-
my. 10 1 i'm ME mozemy wZajemnie
p~owinszoHaG 49, cywilnej odwagi,
zwtaszcza lynn, kt6rzy pisza anOnimo-
wo, lub zastrzegaja sic trwoznie, ably
ch nazwisk przyPadkiem ME wy
daG...
Me MISUNDERSTANDING sic ME
obawiaja. Prey sposobnoSd iednak
zaznaczymy, il z najroLmaitSzych
lnformacyi / m~ateryai6w, nadesfa.
nych nam anOnimowo ME myslimy
korzystaG; wedruja one nieodwoialnie
do kosza: kto ms nam cos do zaku-
munikowania W tych sprawach, o
kt6rych byaa NOVA " naszych arty-
kulach redskcyjnych, niechaj napisze
jasno, n kr6tko, 'poda W
1 adres, 8 ZaStrLedZ moe,
nazwiska tego ME wymieniali
W gazccie: to ZrobiG mu mozcmy, ale
sami musimy wiednieG, y kim many
do czynienia. kto mas informuie / ma
czyie ~powolanie oPrTeG sic mOlemy
- W rAzie p~otrzeby.
::
Otrzymujemy rowniea ostatnimi
dniand bardzo znsczna liczbe list6w
" kwestyi p~oruszoncj przez mas spra-
wy rOz1naitych wysylek do Polski -
/ innych, eNpedyowa-
nych przez najrOzmaitsze komPanie
ME dajace naleiytej gwa-
rancyi ~dOreczenia: jak wicmy juz
wiesci, Ii rzeczywiSCie ME
podoreczanO wielu tych p~rZesyiek.
doreczono zamiaSt nrtykul0w wy
slanych, tn ~kupionych, rzeczy stare j
bczwartoSciowe. Co do spraw tych,
nrosimy r6wnieS tylko o petne, do
SIadne, a O lie moznosci kr6tkO uje-
20 informacye, kt0rych fakta zamie-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-13
sIACIERZ POLSKA.

lest orgsnizacya lsczacs mlodZles pol"
BkS Obojga picl " pracach nGukowyeh,
patryotycLnych I oratniej pomocy ola
BodnieSienia ducha moTaInoscih dooro-
bytu W spolecBehstwie. a szcZssolnis
niedzy mlodzieza polsks. Mona Zapt-
sac sic IA poSmisrtne Cd lat IA DO Is;
"a cslonk6w StowarzyEzonyeh beB o.
kranicEsnia wieku.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-13
Korespondencya
Redakcyi.

Pani NJ. zwierzycka, Chicago. -
Bal6w ladnych ME o~giaszamy; pro-
sze czytat informacye W artykule p.
I. do WiadomoSci'.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-13

III. MARGOLl
COZ MILWAUKEE AVENUE

polita Filaret, powrociwszy z Polski, gdzie jake je-
nice przebywai i ~objawszy ~rejencye u boku mfodo-
cianego cara, stanai ma czele reakcyi, ktora niena-
wistnie j skutecznie pocze}a ~niszczyc tie pierwsza
W Moskwie ,,konstytucye". Szczath jej unosi{y
sic ~jeszcze dlugo ma powierzchni moskiewskiego
zycia. Do Piotra /. ukazy Mostly ~jeszcze nadpis:
,,car rozkazai a bojarzy przytwierdzili." Nv wieku
XVII z~apisuje A. Giller podczas niedobrowol-
nych swych study6w mad Rosya III wygnania")
- pod dzialaniem mySli polskiej W ~pahstwie mo-
skiewskiem wyrobiio sic nietylko W bojarach, ale ]
W ludzie slime dazenie do swob6d politycznych, Cd
przejawiio sic W licznych zaburzeniach j wstrzas-
nieniach tego ~stulecia W Rosyi." Az do schyku
XVII v. wszelkie pr6by moskiewskie, ukr6cenia
absolutyzmu byly czerpane re zr6dla polskich idei
politycznych, TAX jak ~znacznie pozniej czerpano je
z ducha wielkiej rewolucyi francuskiej. Piotr, t.
wv. ,Wielki', zdusii ~ostatnie SHADY JagieIlohskiegu
posiewu, zastepujac je juz caikowicie wzorami,
przenoszonemi ~przedewszystkiem z Niemiec*).
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-13

Me4oCpEs stdnu EpsERdSGs 20.
Gs1jq sic u sddHh1, 90 Ra0si u.
MED EtednOceoho, HSSaaieAN1 [
nesaoZzqisG PoLSkd.
- Woodrow wilson
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-13

Mark poIskie trzymaja sic W stafej
Genie; korony przez diva dni byiy nj
lei i zaczynaia zn6w ist W gore. -
NajnowSze wiadomoSci gieidOwe po-
zwalaja przypuszcza6, 10 TAX mark,
jak i korony polskie p6jda W gore
W bardzo bliskiej przyszioSci 1 giei.
dziarze, kt6rzy dotychczas speSulo-.
wall m mike. haczynaia zmicniac
front, przeczuwajac podwyzke W kur-
sic. - Mark niemieckie spadiy o.
grcmnie W ostatnim tygodniu z 3.75
do 3.15 czyli O so punkt6w.
. W walucie innych pahstw ME Ia
szia wieksza zmiana, kt6raby Pol"--
k6w obchodziG mogla.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-13
Kurs Pieniedzy.

"a tydziei kohcacy sic 8. listopada.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-13

stala rzeczywiscie wyslana do
stsrego kraju i przysiagl sobie u
roczyscie ME dac sic iapat ma lep
wielkich pieczeci.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-13

100 MAREK POLSKICH -. $2.SO
100 KORON POLSKICH 49,. $3.50
100 Marek na Litwe ........ 500
100 Marek do Niemiec 800. $S.15
100 Koron do Austryi ...... $1.2o
100 Koron do Jugo-Slawii go. $1s75
100 Koron do Czecho-Slawii $3.50
100 Rubli do Syberyi ...... $14.OO
100 Frank6w do Francyi e.. $11.25
100 Frank6w do S~zwajcaryi . $500
100 Frank6w do Belgii go. $1,000
100 Throw do WIoch ....... 500
100 Drachm do Grecyi 49,. $3.50
Funt Szterling6w .......... $4.25
100 Pesos do Hiszpanii .... $19.zS
100 Gulden6w do Holandyi E. $500
100 Gulden6w do Danii ..... $21.5O
100 Gulden6w do Holandyi . $3s.20
100 Koronor6w do Dann -. $21.0O
100 Koronor6wsdo NOrwegii $500
100 Koroner6w do Szwecyi :. $24.5O
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-13

y R6wnolegle z tenn oddzialywaniem polity-
cznem take kultura poska W XVII w. szerzyia
sic ma wschodzie moskiewskim, tax, re bojarzy u.
CA sic polskiego jezyka i czytaja polskie ksia5ki
W Originate, poeci pisa wiersze polskie, a danny
moskiewskie nawet modla sic ma ~psaiterze Kocha-
nowskiego. Czytywany byf W Moskwie nasz Mo-
drzewski, Ostrorog, Bielski, Stryjkowski. Niekt6-
rych autor6w polskich t}6maczono po kilka ray.
(Ciag daisy iiastapi.)
Alexandria gazette. [volume] (Alexandria, D.C.) 1834-1974, 1919-01-15
OFFICERS CHOSEN BY BANKS
Directors of Two Elect Today and One
Yesterday Afternoon

Directors of two of the national
banks today held their annual meet
ing and elected officers and one elect
ed officers yesterday.
Officers chosen by the different
banks are as follows: First-Gardner
L. Boothe, president; M. B. Harlow,
vice president; George E. Warheld,
cashier; J. Johnston Green, and Ar
thur K. Warield, assistant cashiers.
Citizens yesterday afternoon elect
ed these officers: Edward L. Danger
field, president; Carroll Pierce, vice
president; Richard NJ. Green, cashier;
NJ. L. Dinwiddie, assistant cashier.
Alexandria National-Judge c. f.
Nicol, president; Judge Samuei G.
Brent, vice president; j. Lawrence
Perry, cashier; r. L. Dudley, assis'
tant cashier.
Alexandria gazette. [volume] (Alexandria, D.C.) 1834-1974, 1919-01-15
GRAND THEATRE
been made

Edna PurYiancc, the pretty blonde
seen in so many Of the Essanay-
Chaplin comedies, is the leading wom-
an in "Chase Me Charlie" the Brit
ish version of the fve-part comedy
made UP from twelve Of Chapiln's
funniest comedies to be shown at the
Grand tomorrow.
The picture is SO skillfully assenlo-
led, it makes a smooth running fea-
ture, the various parts devetailing to-
eether perfectly. Miss Purviance ap-
ears throughout, being the girl with
whom Chalin is madly in love, and
whom he pursues through many VI
cissitudes, finally winning her.