davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-05-07

,gantycznej produkcyi wojennej,
ktora zakohczyla wojne. Ia to
produkcya: okretow, armat, mi
traliez, karabinow, amunicyi
wszelkiego kalibru, tankow, ae--
roplanow, gazow zabojczych, zy-
wnosci, odziezy, obuwia, automo-
blow, przyborow do Mich / cze-
sci skiadowych r6znych maszyn,
etc. tie transporty mas owych
wojsk i ich potrzeb - kosztowa-
iy miliardy!
Vice te miliardy teraz my mu-
simy zapiacie. Rad sam tego
zrobit ME moze i pomocy patryo-
tycznych w~spofobywateli potrze-
buje wzywa jej. Kto mt jej
odmowi - ten ME patryota - ten
ME wart imienia porzadnego A
merykanina! Psatmy - lepiej
piaemy garstka dolarow, nizby--
smy mieli piaeic zyciem i kale-,
ctwern synow naszych. PlaGmy
To "a zwyciestwo - "a wolnoSG
ludlow wielu! Danny krajowi ca,
iemu dowod patryotycznego i 10,
jalnego sposobu myslenia i sub
skrybujmy Pozyczke zwycie-,
silva!
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-05-07
DO WIADOMOsCIi

wszystkich InteresantSw n~aJuDrsoe-
n1ej prosimy o prsestrzeSahie Donle-
asy "a wkkas0wekI
Blura Administraeyi nasxej otwart
% przes dzien eafy % godEiny s-net
KranA do 7ESo W1ecsoren - CO dniAs .
wyJstkiem niedEtel I Swist kratowyehs
obOwiREujscyeh.
Intsresantow e o dnia w G0DzINACH
POPOIs UDNIOwYCH cd 2-sieJ do S-teJ
- wyJstkiem sObot.
Redakcys 1la Intere.antew otMarta
= CD GODzINT 1880 DO GODzINX
I1ESo, DO pOiudniu tyiko - sDscyafnS
EsssktcE Ess,sI PS a s5ss,Ss,: , I..:s
PRED POLUDNIEM.
UprasEa sIe . ne mo4nofei wsselkto
aprnyyy n zafatwtae PlS61-
SIE. bp M konwersaeJe dfugte nile na-
Hy ezasuI tylkO " sPrasvach ssc.egol-
n~iejszet waEf osoblstychs lub ME dAJe-
eyeh sfe zslatwie kyiekle - droga ko-
respORdencyt - DFOsimy Jnwte sic eco
keSo <odxIny Ii-teJ zamyksny Eaaste
wHxyscy najbardziej jestekny wtedy
Korespondent0w upraszamy najnse-
sisj. .5y pi111i CzhTEhNlE ATN Me
ZBYT SCISLIwIE I TfLkO Ma JE-
DNEJ STRONIE PAPIERU.
JesII utwory jakiekolwiek ME aaJp
bye OEfOakOhrs BOCaAAA&
r~e1ukryjnyJ jrsli DO&sdane - do avvro-
IA, w raHie nile OElosEenlas naleey e
GYRAZNIE ZAZNAGZYC I ZALACZHC
ZNACzEK POCZT0WY Ma ZWROTNA
PRzESlLKE.
Eudnyeh kOmunikat6w do eKfOssenAn
nie naIe&y przesylae ma knrtkaeh cd
krytychy zadnyeh tel nile prsy5nnu1e eto
N~omunikne1I telsfonieznych - ehyba
~ .xYIntkOwyeh w~ypadkaehJ r0wntez o.
~fosken, u-otyc<acyeh ruehu " towa-
rsysfwaeh telefonieznie ale Drxyjnu-
eemY.
n. OwtosEe6 W Adminlstracyt 4 tam sic
: niemf HNracae ualeay.
- w9EELkIE90 re-
S<.In' REEDLUCYE ZAkOBNEs POLS-
TYCZNE ! Z. >. nale&s DO DHiafa oEss-
nneA. -
WsselkIe keresvondeneye, sawiaas-
wsenin 4 tn. muszs bye Dodatsane -
Delnem nazvTIskiem wraS . adresen DE
IxacexOi bexfmiennyeh, iuo podplsanyes
fomyfInfkfem, nIhO Wre1z<se lower
K.rff,es - komunikaeyf, n 1no4
~sondene1a Ass s-RzteszeEAnTs
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-05-07
Knfo30M1 ek90SJfoH1
MACIERZ POLSKA.
TELEFON MONROE 4SeS.
zAaAAD GLOwNY


KS. Franctsask 0erdent MSderstsT
KS. A. A. .KlOwo, wtoe-Moderetoe.
Wojoloch r. SoSkA Pre1eAs
Antonina Baranowska, wfoa-pfeaeekA
woJclech Menkieki. W~icy-pressa
romass s. BlachowskL sekrstArA
Franeiszek witkowSkL
stanisiaw Licxrnanski Dyrekeens 20
wladyslaw Lopstka. Dyrektor.
Antoni Maxurk, Dyrektor. 81
Leokadya Ksncsyk. D~yrSktorkN. E4S
Balomea UrbRnska.. sDyrektorkA.
Franciszka Bieschks,. DvrektSrk&
Or. Fr. A. Dulak, LekaEG Eaczslny.
Adv. Piotr P. Mtndek. Dosadca Prawny'
Berta c. wojtalewfc1, Asyst. Sekr. Gen.
GoDZINY BPUR0wEi
Biuro zarsaAu 9aownsxo otEarte v
ani powszsIpie Cd godE. e-teJ rano DO
t-tsj wieczorem, (w sobste DO Lei 20
ME Z wyJatklem Ioboty)). Cd gedIiny
f-meJ do s-tsi - w niedsiele 4 Swtets
uroczyste, bluro Jest zamkniate.
PreEesaI W ponisdIiaiklJ piAth VIE
csSrsmi cd gSdLiny 7.msl do s,tsi::
TO PreEesa nRlexY a~dresewac:
wOJCIECH r. SOSKA,
1&B w. Division str. Chfeago, m
ss~sretsIzs. y -RS.isSziaaki; wsssst
dniu codzisanIe. Z wyjstkiem, so6ety. cd
e-tst DO 1-szeI
s~karbnIkaI we wtorki, srody I pistk'
ID godxiny S-mej do s-tsj wtecIerem
DkladanIa oplat. WsEelkie opfaty DO Ka-
ny G4owneJ prxyJmujs Kasyer Glewny
podozas godEin ofisoNych, Abe we dnil
W godzinach ofisowych, sekretars &C.
neralny.
wszelkis Ifsty nadsyhc nEls8y m ~.
% Sekretarza GeneralneKo:
TOMAsZ 8. BLACHONSKI,
Secretary Polish Alma Mater,
aASS w. Division str, ChieRwo. IN
FINANSE.
PrzskaEy bGnkows pocstows
tchecks. money orders etc) nalsAy w.
Bt9wiac ma organlZacye:
POLISH ALMA MATER.
przesylac pod adresem:
FIR WITK0wSKL,
less W. DfVision str, ChleRgo. IN
MACIERZ POLSKA.
Biuro zArzadu G8ownego:
1857 W. Division Utica, !
Va druGisn pietrse. &
Chicago, Ill. g
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-05-07

|robnika - portrait wyrzucac bez
MARY i rachuby dziesiatki i setki
"a jedwabie, koronki, woale i flu
ira, w czem wszystkiem nierzad
ko i ruszac sic ME umie, ale mice
musi jedwabne pohczoszki, iro~
gle trzewiki modne, bielizne pale
ca tez z jedwabiu - a inc i
wszystkie inne piekne fraszki,
ktore do tego ~naleza...
= .Pamietamy przecie - ME TAX
dawno temu byi w miescie ma
SEEM process rozwodowy: sedzia
pyta} zone, zadajaca rozwodu, co
ma mezowi do zarzucenia odpo'
wiedziala, re mic mic absolut-
ME, re jest najlepszym w swiecie
czfowiekiem, re navel czuje don
.syrnpatye pewna" no, prosze,
co "a czula zonka - ale coz ME
zarabia nieborak dose, ably jej
starczyio ma jedwabie ,.podspod',
a ona ma to zamaz poszia, by VIA
snie mice ira take rzeczy... Oto
obrazek z naszego t~utejszego
swiata n%aprawde nieprzesa-
dzony codzienny.
Bedzic teraz sporo kosztowafo
utrzymac 6w szyk i gust jedwab-
ny = PREY nowych podatkach:
wlaSnie 6w dziesiecio-procento-
Wy podatek, cd poczatku maja
pobierany, dotyka najwiecej ia
kich / takic, co leca ma te rozrzu-
the stroiki / szatki. A 10 procent
- to w czasach dzisiejszych ME
TART, prosze palistwa! koszt zy-
cia s~zalenie tn drogi, zarobki sic
zmniejszajs, ME rosna, ma zycie
trzeba, ma potrzeby jego mnoglc
l. przedewszystkiem co Z tego
starczy jeszcze ma zbytek - to
zobaczymy.
Perjury. tualetowe wymys}y i
niepotrzebne ..potrzeby", jedwa-
bne pohczoszki, jedwabna bieliz-
ia, ,,kimona", ,,pajama' rozma;-
te inne egzotycznic nazwane non
sensy. kapelusze ,,landszaftowe'
trzewiki wymyslne. wachlarzc
parasolki. bizuterya, cacka pre-,
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-05-07

rome wszystko to pojdzie W
gore / kosztowac bedzie o wiele
wiecej, niz dawniej, wszystk'e--
mu bowiem oznaczono pewne M
.nimum cery ponizej ktorego po-
Edatku niema, ale powyzej - Cd
kazdego dolara bedziemy pc 10
cent6w wiecej piacili zdrowo.
Cheese zonciu ,,pajama sylko--
we" - poskrobie sic MAJ W gio-
we lecz gdy cheese bye dobra
zono - kup Sc bawe}niane XXI
mono''...
w caiej tel ~przyszlej naszej
podatkowej biedzie zachodzi Pc
wien konflikt komiczny!... Po-
datek ow dziesiecio-procentowy
jest wyiacznie wojennym i kraJ
apeluje do obywatelstwa, by 90
placic ochotnie.. -. Bedzie to czy.
mem patryotycznym!... Zacho-.
dzi prawdopodobiehstwo, il 2lee
piekna bedzic pod wzgledem po-
datku tego o wiele wiecej... pa
tryotyczna Cd plci brzydklej! A
jake to tn mozliwie wynikna ar
sumentacye niewiescie, gdy ~.
MAJ bedzie pyta} O rachurki, be-
die wzbrania} sic dac ma ME, d
iona mu - brak patryotyzinu "a.
rzuci, albo oskarzy go. jak owa
wyzej wspomniana pred s9dcm
juz ME o jedwabie, lecz a nlcdo'
stack patryotycznego .,ducha"--
brzeczacego, albo yszeleszczace:
90" - uwazacie!... Vice
kieszeh, wyrachowanie osobiste
zdrowe radzic bedzie: ME kupuj
drogich g}upstw; a Patryotyzm
bedzie doradzai: owszem kup!...
| ME strac tn czIeku g}owy no--
miedzy chimerami zony - pa
tryotki" cd jedwabnych poll
czoch. a stu prawdziwie patryo-
tycznemi powinnosciami utrzyma
MIA domu, ksztaicenia dzieci i slu'
zenia hrajowi. OF -bieda!
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-05-07

Jak rzeklismy, budowalismy O.
krety: pred wojna mielismy do
kow budowlanych W kraju caiym
81, z tych 81 byio wyekwipowa-
nych do budowy statkow~ stale
wych; gdysmy wojne skohczyli.
mielismy dokow owych 1873, a 68
ich budowaIo stalowe okrety:
zawieszenie broni n~astaio, gdy--
smy mieli zakontraktowanych W
budowie jeszcze 1,475 okretow :
ponad liczbe tych. ktore juz byiy
w budowie i ma u~kohczeniu.
Il
/ Oto1 widzicie = to tylko ME-
kt6re liczby i przyksady owej gi-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-05-07

starczyioby ma to, - tedy rezul-
tatem jest, re many my tn z po-
wrotem teraz b~ohaterskie egzem-
plarze - take, ktorymby sic ME
jednemu zgory nalezalo dozywo-
Gle w ciezkich robotach, Tub W
domu poprawy.
Charakterystycznie przemawia
jscym ~przejawem by}o zmniej-
szenie sic wszsdzie W calym
kraju - zbrodni / przestepstw, a
poprawienie ogolnego zdrowo-
stanu moralnego, gdy W r. 1918
mobilizacya byla W pelni, a masy
mezczyzn posziy do szeregow /
do obozow:: Widziano to dobrze
Ii rozumiano, lecz umyslnie ME
wskazywano ma to, ably ME obra-
FAC armii. jej nimbow ME obni--
FAC - miru dla niej ME osiabiac.
Ale teraz - wobec demobilizacyi
i z MIA powrotnej fall wystepku-
trudno zamykac ma rzeczy owe
oczy i usta, rzecz BOWEN przy--
biera rozmiary - zastraszajace.
Wskazuje ma to wszystko po-
licya chicagoska i tiumaczy pre-
jawami, tn omowionymi - mad
zwyczajny wzrost zbrodniczosci
w miescie. naszem easy ostatni-
mi. Powtarzamy i faktem Jest, re
szef policyi chicagoskiej ma ra--
eye, ale dodamy i to, re Z racyi
owej ME wynika bynajnnieJ, a.
zeby wobec z}ych p~rzejaw0w "a
kladac recc bezradnie i biadac
mad Elem, a ME przeciwdzialac
mu! JeSli polar sic szerzy, ME
rezygnuje sig z ratunku pre-
Gle, tylko ratujc sic tenn cnergicz-
niej: przeto i re zbrodniq i z
przcstepstwcm tax tn wladzom
naszym posteFowac nalezy, a je-
sli ME postepujq, co r0wniez jest
prawda najprawdziwsza by
rajmniej zaszczytu miastu Chlca
go ME przynoszaca, to Juz to "a
wdzieczac mozelny obecnej mia
sta naszcgo administracyi, ktora
w calym kraju weszla tez W Cd
straszajqce przyslowie. Policya
chicagoska - przedewszystkicm
powinna sauna bye wyczyszczona
z rozmaitych nierob6w i syneku-
rzyst6w, powinna dostac ludzi
zdolnych ma colo, a wyzbyc sic
systemu protckcyjnego i lapow--
niczego: wtcdyby sobie i Z po--
wrotnemi falami demobilizacyj--
nej zbrodniczoSci rady lepiej da-
Ia.
mani tn tax jest, zc my ma
my biede i kiopot, ale niemasz
nikogo, ably ziemu sprawnie G.
nergicznie zaradzi}.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-05-07

Prsw1s ka4dy rolSti scent re4f
uc4ciowy ogiasza sic W DZlENNlKU
CH1CAGoSKN DO niejednokrotn!ti
prsekona{ sic. 70 tn oAjIsDtaj mu
IL Gnlam
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-05-07
1Ocio-P P Szyk.

Pisalismy onegdaj o nowo-u-
stanowionym podatku cd t. wv.
semi-luksusu, ii. cd artyku}ow,
kt6rc niby do zbytku ME ~nalezq,
ale icdnak MONA sic obyt be-
Mich. a obchodzic sic tanszymi.
Najwieccj dotkna tie MOVE po-
datki strojnisi6w strojnisie
wszclakic, takich i take, co to ko-
niecznie musza nosic jedwabne
to ! tamto i owo, DO ich fajna
sk6r'le drazni p}otno, drapie je-
~uwazacic; sumienia to czesto ia
CIV panstwo tax drazliwego ME
posiadajq - jak skorke...
Zw}aszcza rzecby to MONA o
naszych i ME naszych, ale o
wszystkich poprostu t~utejszych
paniach i pannach, ktore bardzo
czesto ME maja wzgledu ma kle--
szenie ojcow i mellow, a dra ia do
nitki ma swoje szmatki krasne, re
spokojnem patrzac sumieniem,
jak ci sic zameczaja, ably i'm star
czyc ma fataiaszki.
*
Oczywista - ME brak i wsrod
mezczyzn takich m~a}piatek, kto-
re musza mice to pc lyle, a
owo po tamtyle i gorzej kobiet
wymySlaja sobie sztuczne krawa-
ty. teczobarwne ~pohczochy ko-
szule-fajniejsze Cd owych pale
GO = ,transparentalnych" bluzek
plci nadobnej ale o tych tn ME ga
damy-biazny tie niechaj plaza i
dziesiec podatkow Cd sWeJ CRU
poty, przynajmniej z niej kraj i
panstwo skorzystaja; zreszta ia
kich mniej - ME lyle przecie, co
strojacych sic mad stan i zasoby
kobiet!
Z mezczyzn tylko bogaci, albo
diugi robiacy panicze : nieroby
maja mysl i grosze ma rzeczy po-
dobne; pracujacy ludzie, powaz-
ri - ME ale kobiety nieledwie
be- wyjatku stroja sic wszystkie
gdy posr6d mezczyzn wyjatki
wyrzucaja pieniadze M modne
szmatki, to z posrod kobiet wy
iatkami So tie, kt6re sic ME stroja
! iona, c6rka = niejednego wy
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-05-07
MACIERz P0LSKA.

~, organisaeyS AscsscsyusoaEeesIS S
- obojRa paolfw nracecn naukowySns
oat~ryotycRuych s. 6ratHte3 pomocy az
soAnieSienIa aucha morAinoSc1 I do9fS-
bytp W sp~ofeezenSewte. asscseso.nI
: "a NJ co1mierfns o1aas fba0 -,
a czfonk6w Stowarxyszoc1cn
WrAnic1snia' w4Ska. ~
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-05-07
Kilka Jeszcze Argu-
ment6w ma Rzecz
Pozyczki V.

Sfuchajcie-no! Tu niema Ear
tow! Trzeba nam pokrye pozycz-
kowa kwote - k%onieczniei Pola-
cy - musimy ~dopomodz do tego
ceiu osiagniecia, musimy zrobic
swoje! Nasza agitacya wysila sic
ma jak najiywsze, najdzielniejsze
Srodki, akcya ter postspuje ME
mo1na zaprzeczyt: jak pisali-
smy, W niektorych dzielnicach
miasta naszego 1robiono juz ma
wet bard1o wiele (gora warda
16taD nawet angielskie pisma
dni ostatnich przyznaiy, re Pola-
.cy W akcyi pozyczkowej prowa-
dzs, ale idzie ram o utrzymanie
tego stanowiska, a ogoi W ca}em
mieScie jeszcze dalekim jest cd
spelnienia w cafej doskonaiosci
swojego patryotycznego obowia-
zku - wzgledem tutejszej naszej
|ojczyzny.
I gdzie sic ruszysz, slyszysz
zarzuty i dopytywania sic ME
ustanne - POGO wlasciwie urza--
dza sic tax naglaco Gala te kam-
panic, naco wogole GAIA pozycz-
ka, skoro przecie wojna skohczo-
ma, a Rad bedzie musial sobie dac
da jakos rade z zaiatwieniem
kohcowych potrzeb i wydatkow.
Ma gadaniny tskie dawalismy
jui odpowiedzi wielostronne, DO
nspisa6 tn | odpowiedziee moina
bardzo wiele - ostatecznie Cd
powiada6 na to, ME trudno, jake
re zarzuty takie podnosie, pyta-
MIA takie stawiac mole ten pre-
dewszystkfem, kto sam ME chce
ric zrobie, nj dae, kto sic do wszy
stkiego odnosi niechetnie, co tyl-
ko wynaga jakiejs jego ofiary /
osobistego poswiecenia, czy kosz
tn. Alec j~eszeze kreSlimy ponizei
pare argumentow, tie wiasnie
kwestye wyjasniajacych: moze
trafis niejednemu do przekona-
MIA, mole i przydadza sic komu z
ilicznych naszyth m6wcow KAN
panijnych.
Prawda to Jest, re woina sic
skohczyla, ale skohczyia SIG ona
przedwczesnie, W chwili, kiedy
kraj nasz stanai wlaSnie u szczy-
tn swoich kolosalnych przygoto--
wan wojennyeh. Pamietajcie, ze'
smy wszyscy liczyli, il wojna
skohczy sic najpredzej z kohcem
tata, moze W j~esieni biezacego ro-
ku, ale Mkt ME przypuszczal, tax
rychlego o lyle wczesniejszego, a
tax straszliwego runiecia odrazu
caiej wojennej maszyny niemie--
ckiej; f~aktycznie same olbrzyrnie
przygotowania nasze - zakon--
czyiy wojne.
jake to byiy tie przygotowania,
to chyba wiedza wszyScy -
krotko rec - byly one najwiek-
see. jake SWAT widzial / bodaJ
kiedy jeszcze zobaczy. Kiedy A
meryka w~ystapiia do wojny, byla
ona faktycznie bez armii, bez "a
sobow zbrojnych, bez przygoto--
wan j~akichkolwiek. -. Totez ME
przyjaciel szydzis z mas i sadzif,
re ,,bluffujemy". Sadzii po sobie
Me iartowaia Ameryka i W
ciagu mniej - niz roku zrobila
lyle, re ma kraje j Judy wrogow
padi strach paniczny, a woina
zostaia wygrana. Ale kosztowaio
to straszliwie wiele. Dlaczego?
Posiuchajcie: Gala nasza pro-
dukcya wojenna, ~potrzebna do
owych przygotowan wojennych
= zostafa dokonana w warun-
kach najbardziej niesprzyjaja-
cych: musielismy przedwszy--
stkiem stale dostareza6 Allan
tom zywnosci, broni, amunicyi,
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-05-07
Ze Stron Z}ych Demo.
biLzacyi.


- g
w kraju naszym omawia sic o.
becnie nader intensywnie roma
lite strony zie i dobre - demobi-
llzacyi powojennej.. Z}e i do
bre? mogiby spytac przeciet-
ny obywatel, ME bardzo umiejacy
zagiebiac sic w kwestye spo}ecz-
ne; a vice sa i zie? Jak to bye
moze? Wszakze wszyscy cieszy-
my sic Z powrotu naszych zoinie-
rzyk6w, witamy ich. jak bohate--
row, czcimy ich, urzadzamy dIa
mich przyjecia ; fety. Wszakze to
nasi - nasi ukochani, najblizsi,
wyszli z k6l i rodzin naszych -
toz wiec lie, re wracaja do Mich?
jak to bye mozc?...
A jednak watpliwoSci ME ule.
ga, re sprawl ia ma i ujemne
swoje strony. Wszakze jedna Z
Mich, i to ciezka i trudnq, jest
kwestya zarobkowa-jest pomno
zenie sic rak do piracy w okre'
sic, W ktorym piracy coraz mniej,
DO w%ojenna produkcya ustala !!
Kilka milionow ludzi powraca z
wojny i Z obozow wojskowych-
trzeba ich zatrudnic, daG i'm zy-
cia sposoby, ktore i'm zabrali i'll
nj, co ich ~zastapic musieli, gdy Ct
pod karabin poszli! Czyz to ME
c;ezki problemat? Wszakze vie
my, il trudnosci Z MIN juz ME
malo, re mnozy sic ich wciaz |
rzecz wciaz ME jest pomyslnie
zaiatwiona - jak dot9d przynaj-
mniej.
Ale o tel ziej stronie demobili-
zacyi ME mowmy dziSiaj: many
cos innego jeszczc ma mysli. Oto
faktem Jest, re demobilizacya i
rozpuszczenie wielkiej liczby zol-
merry Z armii ~naszej - przyczy-
milo sic fatalnie do obnizenia sta,
nu moralnego pc miastach, zwla-
SEGA wielkiCh - w calym kraju.
We wszystkich miastach skarza
sic ma wzrost zbrodni / pre-
stepstw, stojacy w zupelnie pro.
stym stosunku do ~przyrostu MO
dzi w%ojskowej i postepu demo-
bilizacyi. Pisano o tenn, wskazy-
wano ma te niedobre p~rzejawy,
ME caikiem jasno podajac ich IL
przyczynowanie. wreszcie dopie-
70 chicagoskiej policyi szef -
jasno zupeinie nazwai powody O.
wych zastraszajacych spostrze-
zen spolecznych, wskazujac sta
nowczo, il fala zbrodni Pc mia
stach jest wynikiem d~emobiliza-
cyl i grasowania w Mich tysiecy
zoinierzy - bezrobotnych z po--
trzeby, Tub z niecheci do piracy;
wielu ich ME umie MARY .utrzy-
mac W swobodzie 20 rygorze wo-
jennym, ulegaja vice namietno-
SCION - pija, bojki urzadzaia,
bohater6w role graja, plec pick
ma udziai W tenn tez ma znaczny,
a wcale niemadry, nj ~zaszczytny
- wszystko to powoduje wykro-
czen i przestepstw mnostwo, ca
le, a bardzo czesto doprowadza i
do zajSc g~waltownych, do zbrod-
nj. Przytem pamietac trzeba,A re
do wojska poszly masy Gale -
bez roznicy i wyjatku :szli, jakich
powolano - szedl ~porzadny i la
dajaki, szedl dobry i z}y; wiec
wszysey oni wracaja teraz, a O.
wych ladajakich i zlych wraca
rowniez grenada spora: wojsko-
wa ich siuzba trwaia "a krotko,
by ich poprawit, by z Mich po--
rzadnych ludai porobit, ola ME-
kt6ryeh i Gale zyeie rygoru ME
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-05-07
zTEKI R%EDAKCYJNEJ.

orane DO Anglii, Francyii Wtocn;
trzeba ma to byio okretow - tych
ME bylo dose, wiec budowalismy
je; lecz do budowy ME byio
warsztatow, wznieslismy zatem
warsztaty: budowalismy - bu-
dowali dniem i noca w miliony
rak! Pomyslcie, co to kosztowa-
10! w tel budowie poszlismy W
wyscig szalony z nurem niemie-
ckim - wiele ow natopil, lyle W
dziesieckroc mysmy zbudowali I!
Jednoczesnie w kraju szykowali-
smy armie - wiec naprzod O.
chotnicy, potem rekrutacya PREY
musowa, wyszkolenie tego wszy-
stkiego, szkoly oficerskie -
szkoly dziaiah rozmaitymi rodza-
jami broni: aeroplany, tank, au-
tomobile, mitraliezy, ratowni--
ctwo it'd. it'd.
w kwietniu 1917. armia nasza
wynosiia 10000 ludzi - juz z
oficerami, a W chwili podpisu "a
~wieszenia broni II. listopada
1918. wynosila ona 3,7S4,420 lu-
dzi, z tego 100000 byio juz
walczacych ma froncie lover
there; a strumien niepowstrzy-
many naszych wojakow p}ynat i
piynal do Europy: zobowiazali--
smy sic wystawic ma teatrze VOL
ny pred lipcem 1918. 100000
ludzi, a tymczasem mielismy w
dniu tym juz 100000 zolnierza
ma ziemi francuskiej! TAX Anne
ryka dziaia szybko piorunowo!
Me div, re strach padf ma HUI
now.
Plany nasze wojenne byly obi
czone ma 4 miliony wojska, ma
jsce bye we Francyi w lipcu 1919.
Taxi ~kolosalny transport "a O.
cean byiby pociagnai "a SODA co
najmniej 20 milionow ton trans
portu przyborow i potrzeb wo-
jennych i ma to mysmy sic ro-
wniez przygotowali...
Czy macie wyobrazenie co to
macy? Pomyslcie o tel olbrzy--
miej armii, W takiem temple sza-
lonem wystawionej, pomyslcie {
masach jej potrzeb w ubra-
mach, obuwiu, broni, amunicyi,
zywnoSci, medykamentach, opa-
trunkach i stu t~ysiacach rozmai-
tych innych przyborow i artyku-
low!
Wezmy bron tylko: gdysmy
wstepowali do wojny, miaia A.
meryka cos 600 tysiecy karabi-
now dose ME ostatniego syste-
mu Springfield; gdySmy wojne
skohczyli mielismy gotowych maj
lepszych i najnowszych karabi--
now 2,105.O 900, Z tego 987 900 by
Io juz we Francyi, a 10000 bylo
W transporcie TAME, fabryki zaS
krajowe dostarczaiy tygodniowo
pc 41,O00 karabinow.
w czerwcu 1919. gdyby potrze-
ba zachodzila mielibysmy we
Francyi co najmniej > milionow
karabinow, gotowych do uzytku.
*
Amunicye do tego wyrabiano w
takiem temple, IL tygodniowo
wygotowywaiy fabryki nasze pc
IS tysiecy kartuszy nabojow, a
program wskazywai,iz W czerwcu
br. wyrabianoby pc 4 riiiony
kartuszy nabojow - tygodnio-
wo; kiedy wojna sic s~kohczyia,
mielismy we Francyi 100000
kartuszy, a W transporcie bylo
ich jeszcze 221 ,OO0, 1000.
Mitraliez - choc to amerykan
ski w~ynalazek, ME mielismy pra-
vie wcale do czas6w 1917. r, gdy
sic zaS wojna skohczy}a, mielismy
ich gotowych $4,000 i robilismy
ich po 5000 tygodniowo.
Zupeinie ME mielismy fabryk
dziaf i armat, zw}aszcza pewnych
w~iekszych kalibrow: gdySmy
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-05-07

MkSOcpse staRu tpesedeSeesVa-
dsutQ sic ID sdanh1. - Mast u.
MED ztedRoceono, HfsSusk1neN
eamazzQdH9P oLskd. 8
-WoodrowkIpHsoR:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-05-07

Re4d RarOdl prses ndR6d do
novodH, nksvsgt7isas 'pcsrtsrzchnt
WsMi
-AbNahoMeEARs0hl
Orleans County monitor. [volume] (Barton, Vt.) 1872-1953, 1919-02-19
THE, THREE CRAFTSBURYs
NORTH CRAFTSRURY

T. NJ. Gallagher was in Burlington
last week.
W. E. Wheeler and daughter were
in Orleans last week.
Miss Maynard spent the weekend
with her parents in Bakersfield.
Miss Mamie Hayden has returned
from her stay at c. E. Webber's.
Will Miller is boarding at DR..
Easton's while Chas. Berry is away.
Charles Berry went to Burlington
hospital Monday for medical advice.
Bliss Farrar and Henry Pease were
business visitors in Hardwick Satur-
day.
VIII Ryan's entire family are very
sick with the influenza. Maud Davis
is caring for them.
The donation Tuesday evening was
well attended, the receipts of the eve
ming being about S140.
Many of the young people from
here attended the school social Fri
day evening at Craftsbury.
Miss Erma Adams was unable to
return to school last week on account
Of the illness of her grandmother.
Mrs. Hazeltine.
The Congregational church will
observe Sunday morning as the Inter
church Emergency Campaign Sun
day. The National Service commits
sion has furnished a beautiful Vic
tory service program which will be
used, consisting of speaking, sing
ing, ETC. Everyone is cordially invit-
ed TO attend this service. Mrs. Pc
Cerson has returned from Burlington
Where she has been for two weeks.
EAST CRAFTSBURY
George Farr of Luzerne. n V ia
visiting his aunt, Mrs. Sarah Ander-
II Miss Annabel Young of Nashua. N.
Findlay. - . iid''ie
Mrs. Belle RoweII is stopping for
Ine present with her brother. James
Don't forget the lecture by Fred q
Bale at North Craftsbury Friday eve
ming, Feb. 21st. ''S eve
Howard Thompson has ro+,,x,
from Quincy, Mass. and i sta aIiea
q @Itn ms aunt, Mrs o. NJ. Poweii *
South Albany. 1'o"e'-' OF
Mr- and Mrs. Will Anderson NJ
ana ana Ars. A NJ. Shields and NJ.
1.alae Bailey attended the donet; go
at North Craftsbury. iA'i0n
M, Inc many friends Of Mrs A.
Hnlte viii be glad to know 40 ION lon
= lar recovered from her onerat ..e's
q 70 Dc able 70 return home : '''i'