davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Harrisburg telegraph. [volume] (Harrisburg, Pa.) 1879-1948, 1919-08-13
The TUo Sides to 1t

[From the New York Evening Post1
There are two sides to every ques-
ton, the right side and the other
mans
Harrisburg telegraph. [volume] (Harrisburg, Pa.) 1879-1948, 1919-08-13
HOIp DudS Haze Gone Up

[From the Boston Transcript
Headline-"Henry Ford Goes on
Witness Stand in $1,000,000 suit"
The American Jewish world. [volume] (Minneapolis ;) 1915-current, 1919-05-02

Detailed reports by American
eye-witnesses of the actual present
conditions, affecting the popula-
tions of Poland, Czecho-Slovakia,
Greece, Serbia, Turkey, Syria, Pal
estine, Siberia and other countries
of Europe and the East, compiled,
since the close of the European
War, are today made public by the
Joint Distribution Committee of the
American Funds for Jewish War
Sufferers, of which Felix M. War
burg, of the banking house of Kuhn,
Loeb and Company, is the chair
man.
The reports are, in many in
stances, the first word received di-
rectly from American sources de-
scribing the terrible sufferings, pri-
vations and hardships which are
being undergone by millions of
Jews throughout the world and to-
ward the alleviation of which the
Joint Distribution Committee has
to date disbursed more than $25,-
100000, contributed by all sections
of American Jewry.
Personnel of American Commission.
The members of the Commission,
and from among whose reports the
following facts are quoted, include:
DIR. Boris D. Bogen, Isidore Hersh-
field and Bernard Horwich who are
in Poland; Barnet Zuckerman, who
is at Brest-Litovsk; Dr.. Solomon
Lowenstein, returning from Pales-
tine; Miss Hetty Goldman, on her
way to Roumania, following ex-
tended visits to Greece and Serbia;
The American Jewish world. [volume] (Minneapolis ;) 1915-current, 1919-05-02

Rabbi Aaron Teitelbaum, whose
headquarters are at Constantinople
and whose investigations cover Tur-
key and Syria; Henry G. Alsberg, in
Czecho-Slovakia; Jacob Billikopf,
Sho1em Asch, Morris Engelman,
Meyer Gillis, Max Pine, who arc at
the Headquarters of the Neither
lands Branch of the Joint Dis
tribution Committee, at The Hague,
and later are to visit other coun-
tries; DIR. Frank F. Rosenb1att, who
is nearing Siberia, where Samuel
Mason, representing the Hebrew
Immigrant and Aid Society, as we'll
as the Joint Distribution Commit
tee, now is; and Miss Harriet B.
Lowenstein, executive head of the
Commission, who is in Paris.
Judge Julian Mack, Louis Mar
shall and DR.. Cyrus Adler, all mem
bers of the Joint Distribution Com
mittee, also are in the French capi-
tai.
Terrible Conditions in Poland.
The situation in Poland is graph
'cally described by DR.. Boris D.
Bogen who has possibly been most
deeply impressed with the attitude
of the population itself, and of
which he says:
"The population has seen and felt
SO much of suffering that it has be-
come calloused to- hardship and to
want, but the spectacle Of hundreds
of starving children, of women, in
the biting cold, clad only in the
scantiest of filthy rags, and of men,
listlessly and aimlessly walking the
The American Jewish world. [volume] (Minneapolis ;) 1915-current, 1919-05-02

streets asking for bread, has deeply
affected the Committees rerre-
sentatives."
Writing under date of February
II, and telling of conditions at War
saw, he says:
81 am heartbroken over the situa-
ton. The people are here hope
lessly out with themselves and the
world. The only thing that keeps
them alive is the fatalistic faith in
some miracle in the future
Scenes in Warsaw a Nightmare.
II spent this afternoon in the
poorest district. 1t is a nightmare,
sight that hurts me. Children sit
ting in the cutters, begging in.
pitiful sing song in Yiddish- dirty,
with exposed bodies, looking
through the rags in which they are
attired. Begging, I am told, is be-
coming a children's profession, the
child chooses to remain begging
rather than to go to school and get
a scant meal there. And you should
see their faces-only the eyes reflect
hope-the rest is misery personi-
fled. And then the women, with
their careworn faces, dressed in God
knows how many garments, all
rags, and still not protected from
the cold. The men standing or
walking aimlessly-every type, Ga
lician, Russian, etc. It is only in
cidentally that you meet a properly
clad individual, probably the newly
rich "paszkoc" (obnoxious) as they
call them here. There are other
streets where this species of hui
manity prevails. There you see
them in large number, seemingly
we'll fed and perfectly satisfied will,
themse1ves-in furs and fine leather
boots--doing business, while smok-
ing their cigarettes. The houses
here look also more fit for human
habitation- there are stores and
numerous little tailor shops. But
in the poorest district the houses
The American Jewish world. [volume] (Minneapolis ;) 1915-current, 1919-05-02

Millions Of Jews Throug ghout World
Facing Death by Hunger, Disease and
D.4. Say American Eye Witnesses In Former
Ir1Va'1on War Zones n First Report Since Armstce
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-11

Ale, ME bierzmy W rachube
tych robotnikow, ktqrzy praco-
wall mad jakiemikolwiek dosta--
wami rzadowo : wojennemi
eli mieli stosunkowo swietne CA
sy i zarabiali tax dobrze, IL powin
nj byli-nawet PREY wygorowa--
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-11
DO WIADOMOSCII

Wszystkieh I~nteresantow aajuDrset-
AieJ prOgimy o przestrEesanie DonLA-
Oxyeh wskaEowekS
Biura AdminIstracyi naszej otwarte
90 przes dzieh eaiy cd godziny s-met
Ernnn do Tao w1ecHorem - CO dnla. q
WyjstkIem nIedzjel 4 kuiat krajoWyeh.
sbOwisxujReyeh.
Zarzadca Pismn naszego prkyjmuje
tnteresant6w co dnia W GoDZINACH
POPOLUDNI0WfCH cd 2-SieJ do b-tej
~ wyJstkIem sob6t.
Redakeys dla Interesantow otwarta
l.st PYLKO w GODZINAGH RANNfCH
- Cd GODzINY I0iSo DO GODzINf
1850, DO poiudniu tylko "a ~speeyalns
umOwa.
ssasktCE NssaeIsy gsryjSS;s late;
FRIED POLUDNIEM.
UprasEa sic Q he mo¬ei w.Eelkie
spFnwy n Redakeys saiatNtae PlSEM.
NIE. DO ms k0nSeFEacye dfuYte nile ma-
my esssnt tyiko W .pr,"1es .IesssS
eych sc ssIatWte Ewiekle - drogs k0-
r-espOndeneyi - pyosimy JaWte sic Oso-
biseie. ERehowuJRc na wzgledzie, he o
k0i0 SodIiny 1l-teJ Eamykamy gazette
Korespondentou upraszqmy naJmoe-
niej, aby pisan CZYTELNTE = ATRA-
MENTEM, = Ma MASzYNLE: Me
DNEJ STRONIE PAPIERU.
JeSIi ntwory JakIekolwfek ME maJp
bye OgtoszOne. pochlania je - kosn
FeSakcyJnyJ jesIi ~DOtadane - do Ewro-
IN, w raxie ME OgiOskenla, nalexy 90
XTRAHNIE ZAZNACZHC I ZALACZfC
ZNAcZEk PoCZ9Owf Ma ZWRoTNA
PRZESYLkE+
Eadnyeh k~Omunikat6w do ogiosEenia
nle naIeSy przesylae ma knrtkaeh Cd
krytychg sadDych ten ME prEy1nhute ale
komnnlkacyI teiefonicEnych = chyba
~ .xyjatkowyeh NypadkachJ r0wnie o
ESosEe6, dotyezacych ruchu W town
r~sysfwaeh te~IefonIexnIe nile Drzyjmu-
1emT.
WsEelkIe ogiosEenIn naleAe do Dsia-
n, Oglosxeh " Adminlstraeyi 1 tam sic
= niemi xwracae nalety.
WSZELKIEGO Ro-
amin REZObUCYE zALOBNE, P0LS-
TYCZNE ; Z. ,. nalefs do DEialu Ogio-
n1e6. H.
Wsseikie korespondeneye, saWiade-
~tenln TT !. uaussa bye podpisane -
1.frem nnrvTiskiem urazS adresem pie
suncegsi be~zimiennyeh, Tub p~odpl.1nyee
9omyflnIkfem, I wres1cae ssoWeu
Eowifetn - komunlkaeyts n hDooDr
~scnaencxa nls aamlessezAnSs
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-11
Place i Ceny.

Cd chwili rozejmow i profile
matycznego, ME faktycznego
wciaz jeszcze - zakohczenia woj
ny toczy sic W kraju naszym j
wszystkich organach jego opinii
publicznej dyskusya ozywiona,
DO Gale spoieczenstwo najzywot-
niej interesujaca w sprawie Ego
dzenia = cen artykulow spozyw-
czych z piacami, jake przecietny
obywatel kraju tutejszego ma zy-
Gle zarabia. w czasie trwania
wojny i czynnosci, nadzwyczai,
ME wzmozonych ma kazdem po-
liz produkcyi przemyslowei roll
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-11
ZnlO4ona 1897 roku.
MACIERZ POLSKA.
E MONROE 1903.
ZARZAD GL0wNYI

Ks. Franciszsk Gordon. Moderator.
KS. A. A. Riowo. e-Mooerator.
Wojciech +. Soska. OreZes-
AntonIna BaEanowska. WGce-prezesk&
wojelsch Menkicki, Wic-preEes
Tomasz s B~lschowskt, SekretarL
Franciszek Witkowski. Skaronik-
STA nislaw Liczmahski, Dyrektor.
wladyslaw Lopatka, Dyrektor.
Antoni Mazurk, Dyrektor.
Leokadya Konczyk. D~yrektorke.
Balomea Crbanska. Dyrektorka.
Franciszka Bieschke. Dyrektorka-
DR.. FIR. A. Dulak, Lekarz NacSelny.
Adv. Piotr p. Mlndak. Doradca Prawny.
BertR c. Wottalewicz. Asyst Sekr Gen
GODZINY BIUROwE;
Biuro ZarEadu GlownegO otwarte W
dni powsze lnie cd godz. 9-tei rano do
a-tsj wiecZorem, Nv sobote do lei po-
e~oSadniu). WiecZorem. W dUi powsZed-
f-msJ do s-tei. - W niedziele 1 swieta
uroczyste. biuro Jest zamkniete.
rrezesas W poniedziaiki 1 piatli wte-
eEorami Cd godZiny Tine! do e-tet.
wszelkie korespondencye do Glowne-
10 Prezesa nalezy adresowac:
wOJCIECH f. SOSKA,
tASS W. DiyisiSn str, Chicago, III
SekretarEai W ponledziaiki, wtorki
srody 1 czwartki. WiecZorami Cd godzi-
ny 7-meJ do s-teL I Cd 1-szej popofu-
dnlu codEielnis. z wytatkiem soboty. cd
D-tej do 1-szet.
skarbnika: we wtorki, srody 4 pistkI
cd godzlny f-met do 9-tej wiecZorem,
tkfadanla oplnt. Wszelkie oplaty do Ka-
~ Gfownej przyjmuie Kasyer Glowny
podczas godzin ofisowgch, albo we dnie
W godZinach ofisowych, Sekretarz &C.
neralny.
wszslkie listy nadsyiae nale4y M re-
% Sekretarza GeneTalnego:
TOMASZ =. BLACH0WSKI,
Secretary Polish Alma Mater.
lass w. Division str. Chicago, III.
FINANSE.
PrzekaZy bankowe pocztows
(ehscks. money orders etc. nale4y wy
Btavtac ma organigacye:
POLISH ALMA MATER,
przesylac pod adresem:
FIR. WITKOWSKI,
lakS w. Division str, Chicago, III.
MACIERZ POLSKA.
Biuro Zarzadu Gl6wnego:
l455-57W w. Division Utica,
Ma druKiem pIetrse.
Chicago, III.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-11

puszczamy, IL predict, czy poz'
niej do regulacyi takich stanow-
czych - droga prawno-pahstwo-
wa, bedzie przyjst musialo: i'm
PREDICT sic to stanie tenn le--
piej gdyz przyspieszenie tego -
oszczedzic moze krajowi niepo--
kojow w%ielorakich i usmierzy ma
stroje malkontenckie wrogie, kto-
rych juz ME brak, a w ktorych
legna sic i prosperuja wszelakie
bolszewizmy, anarchizmy i inne
niepozadane i niebezpieczne viz
N.Y."
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-11
u WEsTVIIILE, ILL.

Komitet Obyw. zebrai W tutejszej
Polonii ma Fundusz Milionowy su
me $685., kt6ra odesiano Wydzia-
}owi Narodowemu W Chicago. Ostat-
MIA raza kwitowano ogolna sumo ma
s1O3.75. Razem zebrano do DIN. 5go
kwietnia b. r. $4,000. R6wniez z
porozumienfem Kom. Obyw. panic
M. Orlowska i T. Lopihska 2 pomo-
ca pan NJ. Czapskiej, VI. Szyman-
skiej i Bratkowskiej z Hegeler, ILL.,
zebrano 'odziezy ola biednych W Pol
see $50 funt6w, kt6ry to pakunek
odeslano do gl6wnej skiadnicy, pnr'
1912 Milwaukee ave-, Chicago, Ill
Piotr Frankiewicz, PREF.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-11
DO KAC|KA.
WIOSNA.

Mad moimN Ogr6dkiem
Ciemne zawisiy chmury,
Mdleja ma altanie
Dzikich win purpury.
Grobem wieje 2 ziemi
O%plesnia}ej mchami,
Wichr ca}uje astry
Mroznemi ustami.
LiSCie kasztanowe
Spadaja z szelestem,
Legl pieh s~ionecznika
z rozpaczliwym gestem.
Mad moim ogr6dkiem
Murek, W MIN okienko:
Buziak malinowy
Giosi piosnke cienka.
Oczy z d%yamentOw
Porzucily krosna....
z "a nagich ga}ezi
Przyswieca mi wiosna I
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-11
MACIERZ POLSKA.

lest organIEacyR Asczses miodsles POI.
pka obojga Olci " pracach naukoWycns
oafryotycznych 1 bratnieJ pomocy ala
Dodntesienia ducha moralnosci l dooro-
Sytu W spoleczenstwie. a ~szczegoInis
miedzy mlodZiesa polsks- Mona Aspt.
sac sic ma posmiertne cd lat IL do -;
IA cEionkow Stowarzyszoryeh bs1 o.
KranicEenia wieku-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-11
Glossy Rachunkow Pc
Wojennych.

ZEN z tenn pojecia o tenn jasne-
60 ME ma. Me "a wiele zatem
.przykiadow 1 objaSnien ma tym
.punkcie, ktore dziaiac mogs o.
Swiecajaco, iprzekonywujaco, =
ziwiaszcza W okresie rekonstruk-
cyl kraju, jaki obecnie przezywa-
my; objaSnienia te moga pobu--
dzac korzystnie kooperacye oby-
watelstwa z rzadem-w kierunku
sanacyi stosunkow krajowych.
Dobrem unaocznieniem oma-
wianej kwestyi jest porownanie
kosztow dawniejszych ma zbroj-
nose, ma rynsztuki wojenne - z
kosztami wojny ostatniej. ME-
spofeczny Chamber
Inns, podaje "a krajowemi pi-
smami codzfennemi, IL koszt woj
ny ola w~szystkich belligerentow,
a vice ola Koalicyi, Centralnych
i ola Stan6w Zjednoczonych -
wynosii lacznie $179,OOO,O OO, 900
(miliardow) ma sumo te straszli-
wa Centralni skiadaja sic z liczba
kosztow $59,419,0OO,OOO a Alianci
&c Stanami Zjedn. figuruja z SUI
ma wspolna $119 ,5s1 100000; sa-
me Stany Zjednoczone kosztowal
udziai w wojnie - dotychczas,
DO suma kosztow bynajmniej ME
jest zamknieta i koszta jeszcze
ME skonczone, poki blisko p6lto-
IA mil. zoinierza jest p~rzecie wciaz
jeszcze poza krajem, - $lS,4S1,-
0O0,0O0; Anglia wyda}a $57,100,-
100000, a Francya $27,0C0,OO0,-
600. Me trzeba dodawac - kaz-
dy rozumie, il liczby tie oznacza-
ia, pr6cz kosztow zarazem \tez
l sumo diugow, o sunny tie bo--
WIEN wzrosiy dlugi panstwowe
odpowiednich KRAKOW i ludlow (;
dug amerykanski wzroSnie w
uajblizszej przysziosci jeszcze o
kilka miliardow - wiecej wsku-
tex k~rajowej Pozyczki V. -
.Zwycieskiej%" w przededniu kt6.
rel stoimy obecnie.
Azeby Czytelnikowi dac PREY
kIad wyrazny, jak przerazajaco
olbrzymie So te wszystkie wyzej
wyliczone sunny, powiemy, czer-
piac re wzmiankowanego pisma,
il Gala wojna amerykanSka w
lS12-ym roku - wszystkie kosz-
ia jej armii i floty w~ynosiiy ra-
ptem $92, 9S9, 1000; mexykanska
wojna Stanow Zjedn. kosztowa}a
W iscznych rachunkach armii i
floty $117, O4s,O 900; Wojna Domo
wa juz byla znacznie kosztow-
niejsza: kosztowaia ona tax VIE
lc, IL zachwiala najpowazniej fl
nansami kraju, a pieniadze pa
.pierowe amerykanskie spadly W
wartoSci do tyla, IL by}y easy,
w ktorych dollar wart byl zaled-
vie 50 centow; A jednak caiy ra-
chunek tel wojny i jej dziaiah na
.ladzie i morzu wynosii ola Sta
now Polnocnych zaledwie S.
091, 165 700; - surna taxa moze
bye w czasach dzisiejszych kon-
skrybowana bez wiekszego zacho
du - w paru minutach - przez
kilku finansistow z Wall ulicy W
Nowym Yorku; nakoniec wojnd
hiszpansko : amerykanska kosz-
towala mas w zbrojeniach NOR
skich i ladowych $718,S36,9OO.. -.
Porownajmy tie liczby powyz'
sze z amerykanskim choeby tyl-
ko kosztem udziaiu wojennego w
Swiatowym k~onflikcie, jak go do
tad podaja = Is miliardow i 4S1
milionow dolarow, a z porowna-
ria tego wyniknie nam nieco mo-
re jasniejsze pojecie jak wiele
kosztowaSa mas, a o ilez wiecej
kosztuje SWAT caly = Wojna
Swiatowa...
Place i Ceny.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-11


nych cenach zyciowych potrzeb
= porobic jeszcze znaczne oszcze
dnoSci. ktore i'm ma dis wystar-
cza; ale przecietny obywatel, ma
.j2cy za5ecie zwyczajne - robot
nicze, czy jakiS mniejszy kupiec,
Tub r~zemieSlnik, albo wreszcie
pracownik biurowy O niezbyt
w~ysokiej NPensyi - tacy mieli i
maja sic najgorzej 7 CT stanow-
GO ME mogli i ME NIGGA dis
zwiazac kohca z koncem i tym
nawet ich podwyzki, lub tez ceny
wyzsze, zadane "a ich prace, czy
towar ME NIGGA r~ekompenso.
wac ogromnego podrozenia chile
ba, dachu i kapoty. Ola tych Gas
wojcnnych zwyzek byi trudny i
ciezki bardzo, a ME przeminaf on
i teraz jeszcze wcale, gdyz jak
z%aznaczono - zarobki maleja
bardzo szybko, a ceny potrzeb
zyciowych znizaja sic bardzo po-
wolf.
w jakakolwiek dziedzine zycia
t~ttejszego spojrzymy, wszedzie
obecnie widzimy te sama dyspro.
porcye jaskrawa pomiedzy "a
robkiem a wydatkiem przymuso-
wynn, a kosztem zycia: wielkie ia
bryki przybor6w w~ojennych sta
nelly juz zupeinie, broni i amuni-
cyl ME wyrabia sic wcale, fabryki
wojskowych i zbrojniczych zapo-
trzebowah prawie tax samo "a
trzymano wszystkie, MIN zaS
zdofaja one zawrociG do zwyczaj-
nej swej przedwojennej produk--
cyi-czas jeszcze diugi potrwa ;
narazie wiec robotnik pozostaje
bez piracy, hub tel piracy ma mini
malnie niewiele. L Pennsylvania
donosza nam, IL t%amtejsze kopal-
nie wegla pracuja W najlepszym
razie try dni W tygodniu, d
vice ledwie polowe tego, co da-
wniej, i to juz dobrze, jeSli tax
jest, gdyz wielka liczba kopalti
PRAGUE stale tylko diva dni ma
tydzien; powodem tcgo usta-
ME zapotrzebowah: dawniej we
gla byio trzeba bardzo wielc ola
rz2dowych okret6w wojennych /
transportowych, ola kolci i ia
bryk - ma zime wreszcie, teraz
zima ustala - dzieki Bogu, a ma
wszystliie potrzeby rzadowe ME
trzeba wegla wiecej ponad zwy-
czajna pokojowq norme - stad
nagromadzonc >zapasy ma czas ia
ks starczq, a produkcye MONA
ograniczyc. lima przyczyna bra
ku piracy Jest powr6t zolnierzy Z
wojny: ledwie sic on zacza}, a juz
wywoluje trudnoSci i k}opoty; CO
bedzie p6zniej? Wszakze naszych
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-11

chfopcow jest ~jeszcze "a Ocea-
mem 100000: gdy to wszystko.
"a pare miesiecy jak zapowia-
daja, przyjedzie z powrotem,
trzeba i'm bedzie dac zatrudnie-
ME, by wyzyli = jak sic nalezy,
azeby ME tworzyli pc miastach
proletaryatu malkontenckiego,
motfochu, ktory stale sic najgor-
Sym W kazdym narodzie, a maj
trudniejszym do owfadniecia i u
trzymania W karbach .elementem,
Zolnierze CT - wszyscy miell ia
kieS zajecia, dis ich zajecia try
maja inni, przewaznie koblety,
kt6re teraz swoje wlasne podno-
sza prawa do zarobkowania i
zdobytych dzieki %potrzebie chwi-
lowej ,.jobow" ME mysla odda-
wac. Jeszcze tez innc zachodza
tn okolicznosci komplikujace; je-
dine prace kobiet przenosza ponad
prace mezczyzn, inne naodwrot
obnizaja ia; ME bedziemy tn o
tenn movie, DO ME o to nam idzie,
dose stwierdzic, re badzcobadz o
prace, jaka ona bedzie, walka "a
powiada sic ostra, zacieta, ktora
sprawl - r~aczej, il praca ia ia
nice bedzie, ME drozec, DO popyt
o mia bedzie bardzo wielki, a po-
Idaz jej stosunkowo z~nacznie
mniejsza: w warunkach takich
zawsze cena p}acy bywa ME wy
soka.
Wszystko dowodzi, il nj obec-
re, nj najblizszej p~rzysz}osci wa
runki piracy, ME zapowiadaja po~
prawienia cen piracy samorzu-
tnego, dobrowolnego re strony
in~stytucyi i ludzi, prace dajqcych.
Tymczasem ceny zywnoSci / po-
trzcb zyciowych - jak kilkakro-
tnie zaznaczono - trzymaJa sic
stale w g6rze, a jeSli W tym, czy
owym artykule sic obnizaja, to
sic to dzieje nadzwyczajnie leni-
wo, skapo iPowoli. Musz2 vie.
ludzie i beda musieli nadal p}acic
"a wszystko drogo, chloe zarabia-
ia - tanio i ma}o! Zic prognosty-
XII ola kraju i ludnosci jego - je.
Sli sic do unormowania rzeczy
tvch ME ZablerZe enerSlcznle -
Trad, kt6ry sam jeden moze spra-
wy te uregulowat ku jakiemu-ta'
kiemu obu stron zadowoleniu,
Rad jeden moze przeprowadzic
rcwizye wartosci minimalnej prac
| i pfac, rad jeden moze przepro-
wadzit kontrole cen artyku'ow
| spozywczych i innych potrzeb
zyciowych, rad jedcn ma po te,
mu soPosoby i Srodki ca}y kraj
obejmujacc: jeno jeszcze i wole
znaleze ku tcmu powinien. Prey
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-11
TEKIREDAKCYJNEJ.

dllZ ODOtHlSZyS "ZlOSiy Ildu'
zwyczajnie. Ogolu zarabiaiqcego,
przecietnie biorac, dochody ME
tax SLIME sic podniosly, gdy &C.
ny artykul6w zyciowych poszfy
w gore niektore O 80, a nawet o
IS procent - zarowno w zyWno-
sci, jak w potrzebach codzien-
nych, odziezy, obuwiu ftp. Pc
ustaniu wygorowanej wojennej
produkcyi - skutkiem zawiesze-
MIA broni, - place zaczeto redu-
kowac, DO i prace intensywne IL
staly, natomiast ceny artykuiow
zyciowych pozostaiy wysokie i
spadaja teraz dopiero bardzo
nieznacznie, stad ma miejscu i GA
sic dyskusya o ceny i place -
gdyz dysproporcyonalnoSt gwa}-
towna jednych do drugich przy--
biera w caiym kraju formy zbyt
ostre - tax, re Gala ia kwestya
wog6le stale sic jedna z najaktu-
alniejszych.
Pamietamy wszyscy ~zalozenie
kwestyi zasadnicze: czy naprzod
place znizyc, a potem ceny, jak
chcial kapital, czy naprzod mi
yc ceny, a potem place, jak
chciaf SWAT roboczy. Roznica
zdai stanowcza is%tnieje ma tyn
punkcie i dzisiaj pomiedzy tym,
kto prace dale, a tym, co zarabia
klasy pracujace wo}aja wgfos, re
w ostatnich czasach koszt zycia
poSzedi w kraju naszym w gore
tysiac razy PREDICT, niz podnios}a
SIC wydatnoSc pieniezna zarob-
kow, stad wSr6d robociarzy ma
rzekanie, malkontentacya IL
trzymuja, IL ME wyzyja, zwlasz-
CA, IL ceny artykuS6w zycia
ME spadaja tax szybko, jak i'm
s1ybko obnizaj2 sic place i zarob-
hi. Niezawodnie tez ia strona w
dyskuSyi ma racye.
-
Niedawno sprawy>te badala i y
skutku swych badah raportowala
jcdna Z komisyi. jakich ostatni--
mi easy mieliSmy ,,cudowne
rozmnozenie" = mianoWicie t.
Wv. National Industrial Confe-
renee Board, Z ktorej prac ra-
portGw wyjmujemy niektore tn
cmawiane szczego}y i daty. Ko-
misya ia stwierdza, IL koSzt zy-
cia w kraju naszym podniosi sic
ostatnimi easy o $50 proccnt; a
mianowicie:
koszt pozywienia podniosi sic o
So procent.
Koszt mieszkania podniosf sic o
20 procent.
Koszt odziezy podnios} sic o SO
procent.
Koszt opaiu i swiat}a podniosi
sic o So procent.
Koszt innych potrzeb podni6sl
/, sic o 30 procent.
Liczby tie same "a sic mowia
poza stosunkowo najnizszem pc
drozeniem mieszkania, wszystkie
inne potrzeby zyciowe podrozaly
o poiowe swej wartoSci, a niekto-
lie prawie i o podwojna swq war
tost - jak mp. odziez i pozywie,
rie. dwie najwazniejsze W warulI
kach miejscowych Potrzeby ~
GLOVE.
Tenze rapport sprawozdaje, IL Z
budzetu przecietnego robociarza
przypada -
ma mieszkanie IS procent
ma pozywienie 43 procent
ma odziez Is procent
ma opal i swiatio 6 procent
ma inne potrzeby 20 procent.
Jezeli pozycye powyzszej table
/: budzetu roboczego wyzycia
podniesiemy o lyle, jak pierwsza
tabela wykazuje podrozenie wa
runh5w zyciowych, to otrzyma'
my W rezultacie, IL koszt zycia
wzrosl prawie diva razy, a W ME-
kt6rych okolicznoSciach nawet
ponad podwojny koszt dawniej-,
szy Tymczasem faktem lest. il
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-11
Rad ndsOdn pEses ndT6d ola
nnrodu, nie sgilie z poUieESchM
NsmL
- Abraham lincoln

MeSopIe sEdnu Dszsdsfe svd-
6<djq sic ID sdantu, &c must tst-
nfee zjednocsona, Riesute<nd
s0mozzQdRG PoiSkd.
- Woodrow Wilson.
The American issue. [volume] (Westerville, Ohio) 1912-19??, 1919-03-14
THE IMMEDIATE PROGRAM
(The InStructor)

What shall do now? Keep work heretofore The liquor traffic
will do everything possible bring dcedt the efficacy of national
will all
questionable filling unhoy
the people
acknowledges
Prohibition The
Then till there's child left
the who would be fortified by his knowledge of the harm
of beverages that he would the approaches OF
whether friend
have called vainy
undong their
the licenses the that responsible for
their debauchey
We outwcd the legal seller Let work shield the
influence the boegger thus helping
lost II
work but will A
the will do much
TOWARD of the old
neglect the education
Prohibition the evil
OF vicious illicit seller OF booze will be hand
this reconstruction period reconstruc
wrought human through
centur OF liquor
The American issue. [volume] (Westerville, Ohio) 1912-19??, 1919-03-14
Wise Words to the Won't Works

The Won't Workers e. w VS. all belong the crowd
whether they give beer something else for their
anarchy.
of Labor Wilson discussing the purpose of the
dpor all aliens who preach and practice anarchy
said,
when citizens desire change the form of
they peaceaby the prescribed the Con-
uto II make by the peaceabe OF
discussing and voting liable make the
rotous process of 'cussing' and shooting
The who working strikes i'll effort to overthrow
the National Constitution should consider we'll the principle
which Secretary Wilson's based
The Prohibition question considered carefully and settled
definitely orderly legal this country settle
the Prohibition question in orderly according its laws
the Constitution then there is little hope OF settling the question
any other way.