davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
The public ledger. [volume] (Maysville, Ky.) 1913-1968, 1919-03-15
Bethel Baptist Church.

Sunday School $3.50 a. m, Mrs. c. b.
Owens, Superintendent
Preaching morning and evening by
the pastor.
b. Y.P. U. at o'clock An inter-
esting program has been prepared and
every one would do well to hear IT.
william Jackson. president.
The Brotherhood Society will meet
ut the church at 3 D. m. This is an
enthusiastic organization with wide a
wake officers looking after the gen.
eral good and uplift Of all mankind
Come out and see what they are do
ing.
Every one Is invited to come and
bring some one to all Of these ser
vices.
REV. n. JACKSON. Pastor
The public ledger. [volume] (Maysville, Ky.) 1913-1968, 1919-03-15
CHURCHES
Little Brick Church.

Uusal services by the pastor morn
ing and night. Sunday School at $3.50
a. m, J. s. Dawson, Superintendent.
The Wesley Brotherhood meets at the
same hour. Visitors to the School
and Brotherhood are cordially invited.
Everybody welcome, rich and poor,
high and low, good and bad.
J. ]. DICKEY, Pastor.
The public ledger. [volume] (Maysville, Ky.) 1913-1968, 1919-03-15
Flemingsburg

Miss Dorothy Filson Stewart enter
tanned twenty of her little friends with
"Rook" and dancing at her home on
Kalamount Monday evening, the event
being thirteenuth birthday the col
or scheme of pink and white being
carried out, both in the decorations
and refreshments.
The public ledger. [volume] (Maysville, Ky.) 1913-1968, 1919-03-15

Sometimes young man spends SO
much of his capital for experience he
dosn't save anything to support a
family on
The public ledger. [volume] (Maysville, Ky.) 1913-1968, 1919-03-15

BY picking English out of Russian
type with medical tweezers, the Red
Cross edition of the American Sentinel
manages to furnish the American SOL
diers in the Archangel district with a
four-page weekly paper of U. S. news
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-24

- Jezus Maya! Wszystko sic wyda i wyko-
Ipia go, jak Jasia!
Ale Pan Bog mnie oswiecil i natchnal Du-
chem Swietym: kaza}em syhowi po}ozyc sic do loz
|ka DO nieboszczyku, kobiety obwiazaiy mu glove
mokremi szmatami, przykryly go p~ierzyna, i wdo-
wa usiadfa PREY MIN, ME powstrzymujac juz tych
'}ez rzewliwych, jake wylewa}a pc rnezu, i tych
wzdychan bolesnych.
Starszy wszedl i zaraz cd progu pyta o cho-
.rego zdrowie.
W Bogu nadzieja, re mole ~jeszcze wyzdro-
wieje - powiedzialem.
/ Popatrzyf ma mas, przezeg1al sic ! wyszed&.
A pc poludniu zjawii sic pop, ably go przyspo-
'sobic ma smierc. Wdowa zagrodziia mu SODA droge
j gebe wVywarla. Me ulaM sic jednak kobiecych
.natrzasan, byl juz nawykiy do takich przyjec. Ale
jakem powiedziaf, lie ziee choruje ma ospe, przy-
.blad} i wyni6sf sic, jak niepyszny: rnial przecie
.oSmioro drobiazgu. Tylko straznik zagladai do
mas przez caly tydzieh i niczego sic ME domysll-
+Dopiero, kiedy deszcze rozny}y Shady, re j
.dyabe} nicby pc mich ME wytropii, dowiedziai sic
o wszystkiem. .Dziw, re sic ME Wsciek re zfosci!
.Szuka1 tez dniami i nocami, ale ziapze wiatr W po-
lu.... Odsiedziaienn "a te sztuke pare tygodni.
Coz robic, panic kiedy sami zmuszali mas do cy-
ganstwa. zylismy pod ziemia, jak krety, to j pc
.kreciemu trzeba sic bylo bronie. Moi Boze, ilez to
ray tzlowiek wedroWai o kilkana5cie mil do ko-
.scioia. i Z pred samego oitarza straznik 60 wycia-
gal "a }eb / prowadzil do kozy ma inne, dluzsze pa
~cierze. A czesto i sami ksieza odpedzali mas cd
.koscieiow, jak oparszywiafe psy, bali sic bowiera
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-24

|, ,opornych" gorzej, Mill smiertelnego grzechu -
zakonczyl ~zegnajac sic jakby ma odpedzenie ciez.
'kich przypomnieh.
Kiedy sic nieco ochiodziio ma swiecie ruszy-
.lismy dalej, q on zaeza} mi szczeg6}owo opowia-
dac ptzesmutne dzieje swojej parafii. Mow} c-
cho, monotonnie j bez zalu, jakby p~owiadai zwy-
.k}e codzienne sprawy, kt6re musialy przyjse j kto-
re cziowiek must przeniest. A ia s}uchaiem z Ia
partym tchem, peien zgrozy, bolu i zdumienia.
.Chwilami zdawaso mi sic, re siysze jakas ~straszli-
wa ~tragedye, pefna iez, jek6w, bezbronnych ofiar
i nadludzkich bohaterstw. Ale ME, to byia prawda
i rzeczywistose, jak prawda byf ten dzieh upalny,
ia droga, dudniaca pod koiami, j ten starry, pochy-
Iony chiop - to byia okrutna prawda o przeszio-
Sci tego meczenskiego ludu ,,opornych". Me moge
opisywae wszystkiego, DO musia}bym rozsnuwaG-
dzieje kazdego czlowieka, kazdej chafupy i kaadej
grudki zieni, przesiagiej krwia i izanni. Prey
tocze tylko jeden fakt niezmiernie charaktery.
styczny i typowy.
w roku 1883, poczatkach lutego, umar}a
W Janowie podlaskim niejaka Agnieszka Sefne-
niuk, jak wszyscy uoporni", gorliwa katoiicSka.
Pred smiercia zakleia ma wszystkie Swietosci ro-
dzine i swoich najblizszych, zeby ja pogrzebali
chociazby " dole pc kartoflach, byle tylko pc
katelicku. A sprawl byia nieiatwa, gdyz cmenta-
RE W tym czasie by1y juz srcgo pilncwane, zwia-
SEGA nocami, 3eby przeszkadzac tajnyni pogrze-
bonn ,,opornych". Wzieli sic wiec ma sposob po-
stanowili jig pochowac W biafy dzieh, kiedy cnnen-
tarz byl naimniej strzezony.
(Cisg daiszy nastapi.l
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-24

ziem lub zupelnem brakiem Cd
zywiania sic, a zwlaszcza rozsze
rzajacy sic gwaitownie tyfus -
zabijaly mezczyzn, kobiety i
dzieci, jak muchy. Nadchodzaca
zima ME wr6zy ludnoSci W Pol
see spodzicwanej ulgi, mimro po-
iaczonych wsilkow Ratunkowej
Komisyi p. Hoovera, Amerykah-
skiego C~zerwonego Krzyza i RIA
du Polskiego, kt6re maja ma celu
unormowanie warumk6w do tego
stopnia, ably ludnoSc byla sauna W
stanie odzywiac SIG, ubierac / Cd
nalezc mieszkanie.
Jeden z ~giownych powod4W
tych nieszczeSliwych warunkow
- to zhodziejskie ogolocenie Pol
ski re wszystkiego, co miala,
przez ustepujacych Z polskich te-
rytoryow Niemc6w.
Jednej rzeczy ME mogli Mem
cy zabrac - mianowicie - psze-
nicv. iaka zasieli w Polsce.
zniwa przeto przyniosly nieja-
ko ma1a uIge, lecz co to macy
kilka takich univ ME wystarczy-
ioby gfodnej ludnoSci, ktora do
niedawna robiia chleb z liSci ko-
ry, a zupe z trawy.
Wydajnosc realnej piracy Anne
rykahskiej Komisyi Czerwonego
Krzyza podniosla sic z~nacznie z
chwila, kiedy Sejm uchwalii po-
krywac wszystkie koszta admini-
stracyi, jake ponosi komisya.
Jako srodek podniesienia ducha
- attykuiy spozywcze i odziez So
zwyNe wydawane robotnikom "a
prace, wykonywana przez Mich
pod kierunkism Komisyi. Naprzy
HAD rHhotnhcowi kt6ry w}aSnvm
wozem zwozi towary - wydaje
sic Is funt6w MAXI "a dzieh pra-
cy.
Nigdy ME zapomne wypadku.
- powiada porucznik Wright =
kt6rego byiem swiaddem.
w wywr6conym wozie przy
drodze - zamieszkafa rodzir1a.
Matke znalezliSmy opodal woza
PREY drzewie - martwa.
Zmarfa pred dwoma Tub trze-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-24

|ciach, gdy Europa potrZebowaia do tego stuleel.
Prof. st. Kutrzeba stwierdza, Re rozw6j PolSh byl
pod tym wzgledem logiczniejszy, nz Zachodu. Po'
szedl on W kierunku coraz dalszego wykszta}cenia
przewagi czynnika spoiecznego, kt6ry W wiekach
srednich stopniowo j TAX skutecznie dobijai sic
wiadzy. Zgniecenie 60 ma korzySc ksiazat, kt6re
dokonaRo sic ma Zachodzie, bylo wiec zafamaniem
niejakd linii rozwoju, odgieciem jj W lima strone,
nil biegla poprzednio, W przeciwienstwie do linii
rolskfej - prostej. Gdy Europa wchodzi ~ostatecz-
ME " okres niewolniczego uzaleznienia spoie.
czehstw cd wolf MISUNDERSTANDING jednostki, W
'tytn samym czasie Polska coraz bardziej wyksztaf-
ca u siebie instytucye gwarantujace praHa swo.
body obywateli, wtedy wiasnie ivory ona sejm
walny, kt6ry ujmuje W swoje rece Gala w}adze pra-
w~odawcza i wlasciwy kierunek spraw pahstwa.
Droga odrebne j w}asna, ME przez powrotna fale
absolutyzmu, lec5 przez zachowanie i kontynuacye
tych form przedstawicielskich j sanorzadnych, ia.
ke rozwine}y byiy wieki srednie, szla Polska dc
idealu panstwa nowozytnego i zblizyia sic do ME.
go szybciej, niz inne narody kontynentu. Okoio
ro1owy XVIII w., gdy Rzeczpospolita domagaia sic
pod wielu wzgledani r1aprawy i gdy Polak Wiel.
horski zwr6cii sic do Jana Jak6ba Rousseau . "a.
~pytanietn jak nalezaloby ja zreformowac, wielki
nedrzec odpowiedziaf traktatenn ,,Uwagi D rzadzie
polskim", W kt6rymf doszed{ do wniosku, re zasady.
ustroju RzeczyposDolitej So naoga doskonaie ! ME
.waha} sic postawic spaczonej juz w6wczas korsty-
tucyi polskiej wyzej, nil a~ngielska (,,vaut mieut
que celle de Ia Grande ~Bretagne").
(Ciag daisy nastapi.)
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-24
Antoni Cho2oniewsld.
Ouch Dziej6W POIski
Cay-~v rnsor~E aa -D.asanIAa cnae.sssGisFss
Eastr.SAoay9
Gag oaiszy.

Jeden z tw6rcow Nocy ~listopadowej, Piotr
Wysoeki, po trzechletniem ~wiezieniu i skazan;u ma
smierc, namawiany, ably prosii,o u~laskawienie, ka-
zai sobie do cell przyniese pi6ro i papier i napisai
tie wspaniale i dunno slowa: ME dlategom bron
'podja}, azebym prosii cesarza o saske, ale dlatego,
ably jej moi narod nigdy ME potrzeboWai." Jak re-
fren powtarzaja sic te slowa z pokolenia ma poko-
.lenie." Co do mnie VIOLA Rufi1 Piotrowski, je-
den z pierwszych Polakow wywiezionych ma Sybir
- wyznam, re mad wszystkie kary najokropniej-
sza wydawaiaby mi sic }aska cara" ,,Jutro - po-
wtarza W sto lat potem W przeddziei ~straeenia ne
szubienicy Jozef Toczyski, czlonek rzadu powstan-
czego - jutro niczego sic tax ME lekam, jak car
skiej taski." Uczestnik spisku z r. 1924 major Lu-
kasinski przezyi 81 lat W straszliwej twierdzy sill
Selburskiej, W kt6rej wsp6}czesny mu rewolucyo-
nista rosyjski Bakunin pc trzech tylko latach byi
bliski obiedu j samobojstwa. Kiedy W r. 1861 ko-
mendant Szliseburga podja{ zabiegi, ably ulzye
bezprzyk}adnej niece polskiegu bohatera, Luka-
sinski W liScie do niego zsstrzega: ,,Bez zadnych
pr6Sb z mojej strony." Roman Sanguszko przez
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-24

ma mad ksiazka o Pifsudskim. -
Choc kazdym nerwem i kazdem
drgnieniem serca zwiazany z Pol
ska, ME p~rzyjmowal chrztu ably
ME posadzono go, re czyni to ola
Garyery. a plugawych jezyk6w
nigdy ME brake w obozie jego
przeciwnik6w. Dopiero lezac ma
iozu bolesci, gdy slyszai juz ME
odwrotny szelest skrzydei Anioia
Smierei, przyjai chrzest, pre-
szedi IA }ono Koscioia Katolickie
go, zosta1 zaopatrzony ostatnimi
Sakramentami, i kedy go juz
Mkt ME m6gi posadzie o interes
zadokumentowai niezbieie i do o.
statka swoj zwiazek najscislej-
sly z Polska. 49,. ma smiere, ma
wiecznosG. Byl to najszczerszy
tragiczny gest Wilhelma Feldma
ma, dobrego syna Ojczyzny. Me
chat mu ukochana, wolna ziemia
polska bedzie lekka.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-24
Jak zachoWaG zdrOwie dxied szkol-
nych.

Washington, d. c.
Zdrowie dz!eci jest drogocsnhym
klejnotem ola .rodzic6w. Dziecko
zdrowe rozwija sic normalnie fl
zycznie i umyslowo i jest pociecha
dla rodzic6w - natomiast dziecko
chore nietylko p~owoduje Zmartwie-
ME 1 obawy, lecz zar6wno obciaza 70
dzic6w kosztami kuracyi i czesto rui
mule ich ma~teryalnie.
Zdrowie dzieci W wieku szkol--
nym powinno bye specyalnie' otacza-
ne nalezyta opieka - albowiem "
tym okresie zycia - urabianie u
mysiu i charakteru d7iecka zalezy o.
jego stanu zdrowia przedewszyst-
klein.
Opieka mad zdrowiem dziecka W
wieku szkolnym dzieli sic ma dwie
cze&ei: W domu | s3kole. W domu -
rodzice sami winni otaczaG swe die
ci opieka, podczas gdy W szkole -
obowiazek ten ciazy ma wladzy szkol
mel. A jednak pojecie og6lne, re
dzieci So otaczane nalezyta opieka "
szkole - jest czesto ~falszywe.
Polega& zupelnie ma wladzach
szkolnych ME MONA. Kierownlcy
s1koly So zalezni cd przepis6w l roe
porzadzen wiadz mieiskich Tub sta
nowych. Pytsnie zatem zachodzi,
czy przepisy / rozporzadzenia tych
wladz daja dostateczna ~gwarancJe.
Re warunkt zdrowothe W dahej szKo-
le odpowiadaja wymagniom hygie-
ny 1 zdrowia.
Poniewaz " tym kiaju wszelka
wiadza spoczywa, Q przynajmniej
powinns s~poczywaG, W rekach oby-
wateli - przeto obowiazkiem kaS-
diego obywatela - OLGA - Jest
w~zg1adnat W gospodarke szkolna l
prZekonaG sic - cZy warunki ZdFo-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-24
EUROPY.

LIMA prosta polskiego rOzwoju pOlitycznego. Alb.
solutyzm W Europe i prawa obywatelskie " Pol
see. Poiecie ojczysny. Ustawa 8 maja. Jej idee
wyprzedzajace chwile dzisiejsza. Ograniczenie
przywiiej6w szlacheckich przez sama~ szlachte.
Rewizye konstytucyi. Federacya narod6w.
Swoboda sumienia. Reformy bez rozlewu
krwi. Wyzszosc moralna-
Polska zrealizowafa maximum wolnoSci i swo-
bod politycznych, jake daily sic ~osiagnac W grant
each 6wczesnych mozliwosci historycznych, a Ia
razem wyprzedzila W rozwoju swym pod bardzo
wielu wzgledafni o caie pokolenia, nieraz o Gale
s~tulecia, wsp6iczesny sobie kontyrent europejski.
To, co inne narody zdobyiy dopiero W XIX a nawet
wieku, lub do czego ~jeszcze dotychczas daza,
Rzeczypospolitej polskiej niejednokrotnie cd
wicklow byio juz wprowadzone i prawnie ubezpie-
czone. e.
Znacznie naprz6d pred reszta kontynentu po-
szia Polska W rozwoju prawno-politycznym. Me
ma W dziejach jej owego ponurego ogniwa, spaja-
jacego epokee sredniowiecza z nowoczesnem pan
stwem praworzadnem, ogniwa, jake tworzyl
edzieindziej absolutyzm ,,oSwiecony" i policyjny.
PrzejScie cd dawnych do nowszych form ~ustrojo-
wych odbyio sic W Polsce W o wiele kr6tszym CA
su okresie, nz W reszcie Europy: W dziesieciole-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-24
Gle wiedziaf, zakrzyczai:

Gle wiedziaf, zakrzyczai:
- Tw6j brodacz ~jeszcze mnie ME pochowa!
.Jeszcze wyzdrowieje!
Starszy odszedl i ma drugi dzieh znowu PREY
szedf, a ze chory juz byf nieprzytomny, to zagla-
dal do cha4upy CO pare godzin i czyhaf ma niego,
iak dyabef ma dobra dusze. Trzeciego dnia, jakos
o zmierzchu, znarlo sic choremu. Zatailismy
smierc nawet pred najblizszyri sasiadami. Poza-
sianiaiem okna, / chociaz wsrod piaczow i narze-
kan, a trzeba by}o p~omyslec, co dalej robic, Doc do
~trzeeiego dnia ME moglismy zwlekac z pogrzebem.
.Balismy sic, re straznik p~rzyjdzie rano i niebosz-
.czyka juz nam re swych garsci ME popusci. Rada
w rade, p~ostanowilsmy pochowac go ~ieszcze tel
nocy; ME sposob byio ryzykowac ami jeden dzien.
Ma s~zczescie noe byla chmurna i padaf, drobny, ge-
.sty deszcz; kobiety przybraiy nieboszczyka, ia zbi-
lem bylejaka trumne, i 'zaraz pc pofnocku powie-
.zlismy go polami do lasu, w takie miejsce, re ami
sic m6gf kto domyslic. Co tam przytem bylo pia-
czu lament6wsto juz lepiej ME w~spominac. -.
Wr6cilismy o samym swicie, i tylko CO glove przy-
iozylem do poduszki, az tn przylatuje moi najstar-
sly i powiada:
- Cd naszej stodo}y, przez pola i do sarnego
lasu, znac, jakiesmy W nocy jechali. Jak trafia ma
tie Shady, to gr6b znajda.
Co tn robit? Myslaiem, re mnie krew zaleje.
Przeciez takich Shadow ME zatrze ma poczekaniu.
Byio to ma wiosne, grunt by} spulchniony pod Ia
slew, re miejscami ko}a zarzynaiy sic pc oslo. Me-
dytujemy, co poczRc, gdy kt6res z dzieci krzykne-
10:
- Straznik ma wsi! Pewnie idzie do mas.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-24

(Ciag dalszy.)
|Pochowaiem 60, jak'sie wszystkich naszych cho-
wa8o, W gfucha noe i kryjomo; a chociaz mogltke
|zr6wnalem 2 ziemia i zaiozy}em !darhia, straznlcy
ia wywachali, rozkopali gr6b j trumienke wy
|~ciagneli; pop ia pogrzebai pc raz drugi, ma innem
|tylko miejscu z wielkiemi ceremoniami.
Napr6zno nnoja iona broniia dziecka ME
|przemogia. Jeszczesmy potem zapiacili sztraf l W
kozie siedzieli. A ME TAX dawno, DO z dziesiee lat
|temu, przyszia ma mnie nova bieda. Umarf mi
'ziec. Twardy to byi Polak i gorliwy katolik; do
pomagai tez ,,opornym", jak tylko potrafif, ksiezy
przewozii i ksiezeczki pc wsiach %roznosii, wv
do Rzymu jezdzii re starym Biyskoszem. Przezie-
biz sic ma misyach i do trzeciego dnia juz byf go
'towy. Ale ostatnim tchem prosii, zeby go pc
.smierci ME wydae popu. Sprawl byia eiezka: znali
90 dobrze s~traznicy wciaz "a MIN sledzili, tylko,
re sic i'm zawsze wyslizgiwaf z'pazurow, jak pis-
korz. Vice skoro gruchneio pc wsi 0 jego choro-
bic, starszy zamowi{ sic do mas, niby to w Jakims
.i~nteresie. Zaraz zmiarkowalern, re chce zobaczyc,
ely chory d4ugo pociagnie. Me daiem tego poznac
pc sobie, ale chory, chociaz ledwie 0 Bozvri swie-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-24

ma .dniami. Pod wozem lezaio dwo
e maiych dzieci - chorych ma
Ityfus.
Dziewczynka, majaca oSm lat
- siedziaia obok tych dwojga,
chorych ma tyfus - bezmyslnie:
a glodu i przestrachu stracila
zmysty!? Opodal, wyciagniety ma
ziemi - lezai ojciec - umieraja-
cy ma tyfus. lego samego ~jeszcze
dnia - nieszczeSliwy umarl.
W rodzinie tel byso piec die
CT, kt6reSmy natychmiast odesfali
do szpitala. Umariych pogrzeba--
.lismy ma miejscu.
We wsi, niedaleko Brzescia Lii.
tewskiego, spotkaliSmy' starusz--
ka, chirurga-P oiaka, kt6rego szpi
tai byf przepeiniony rannymi TO
dakami. Staruszek = chirurg ME
miai ami jednej pielegniarki do
pomocy, a wszystkie jego narze-
dzia lekarskie skiadaiy sig Z kie-
szonkowego noza / kleszczy. Ia
dnych Srodk6w z~apdbiegawczych,
zadnych lekarstw., Czerwony
Krzyz natychmiast wyekwipowai
szpital ola staruszka = chirurga i
zaopatrzyi go W potrzebne RE-
czy.
Wszedzie spotykalismy II ludzi
pragnienie cyst sci, Leg W wa,
runkach, W jakich CT ludzie zyli,
bylo to poprostu niemozliwe. Ma
wet dziewieciu Z poSr6d naszego
personalu zapdlo ma tyfus, spowo
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-24

udzial W powstaniu 1881 r. postawi} ma karte OIL
brzymia fortune rodowa: gdy pc Eapadiym wyro-
ku, skazujacym go ma utrate mienia 10 lat bata-
lionow karnych, ~podsunieto mu, by prosii o }aske
i jakikolwiek spos6b usprawiedliwil pfzyczyny,
kt6re popchneiy go do WALK, oSwiadczyi krotko
VI przekonania!" .
Obok tel cechy zasadniczej, obok niez1omnej
zgody ideaiu i zycia, przewijaja sic przez polski
typ bohaterski diva dalsze zasadnicze rysy, kt6Te
tkwia poprzez wszystkie epoki W historycznie wy
tworzonej duszy narodu, ale zyskuja szczegolnie
jaskrawy wyraz rownie4 W ostatniej, tragicznej
dobie naszych dziej6w. Oto czlonek rzadu narodo-
wego z r. 1868 Rafa} Krajewsh W przeddzieh
smierci Sic z w~iezienia ,mi1osc i pozegnanie cafe
mt Swiatu", modli sic o ,,przyjscie ma ziemie kr6-
lestwa bozego'. Otto drugi cz}onek tegoz rzadu, Ro-
man zulinski, katowany W Sledztwie rzuca swym
oprawcom: ,,Mozecie mnie tylko bic, ME mozecie
mnie saddle, gdyz ia was ME u~znaje." w tych bez-
granicznie wielkich wynurzeniach, wypowiedzia-
nych uroczystej chwili zamkniecia spraw docze-
snych, mieSci sic pozytywna treSc polskiego boha-
terstwa:
Nieuznawanie przenocy.
Walka o ,,kr6lestwo boze" - o Wolnosc.
Adam Mickiewicz, tworzac W III czeSci ,,Dzia-
dow" wizye wielkiego neza, vysnionego zbawce
i wskrzesiciela narodu, wyobrazii go sobie jake
niosacego wyzwolenie ME samej tylko Polsce, rfe
tylu a tylu kilometrom kwadratowym obszaru Eu-
lecz wszystkim ujarzmionym i cierpiacym,
i zgodnie z tenn skoncentrowaf jego rysy duchowe
W okrZyku:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-24

wotne W szkole odpowiadaja zdro-
viii dzeci. W razie, gdyby zdr0wid
dziecka zagraiaao niebezpieczehst--
wo, dzieki niedostatecznym warun-
korn zdtowotnynn - obyWatele da-
nego miasta lub osady powinni u
zye swego wpiywu ! prawa, jake
i'm przysluguje - ce!em podniesie-
mia, Tub ztniany supeinej warun-
k6w zdrowotnych W szkole.
Dochodzenia Rzadowego Depar-
tamentu Zdrowia wykazuta, ze "
wielu szkolach dzieci cierpia ma
rome choroby. jake W warunkach
n%ormalnych mogIyby bye iatwo zapo-
biegane albo leczone. Trzeba panic
tao, 70 szkola, W kt6rej wa
runki zdrowotne go zaniedbane, al
DO ME istnieja wcale - jest bar
dziej niebezpiecznem siedliskiem
chor6b ola dzieci ni5 Llica. w szko-
lie - dzieci zbieraJa sic W jednym
pokoju, oddychajac powietrzem du.
sznem, ocieraja Sic jeGne o drugich
I W rezultacie czesto zarazaja sig
wzajemnie.
Rzadowy Department Zdrowia
ceIem podniesienia warunk6w 7dro'
wotnych W szkolach - zaleca haste
pujacy system kontroli:
/. ZaprowadZenie najnowszych
sanitarnych urzadzen W budynkach
szkolnych.
2. Scisla inspekcya klas. celem
usuniecia warunk6w, jakieby mo-
ely szkodzit zdroWiu dzieci.
: 8. Utrzymywanie stalych inspekto-
row medycznych, wype}niajacych o.
bowiazki lekarzy szkoinych.
4. Utrzymywanie staiych pielesnia
rex.
5. Badanie zeb6w dzieci przeI
dentyst6w.
6. Bezpiatna ku"acya dzieci, kto.
rych rodzice ME So W stanie pfacic.
7. Badanie umysltw Object, ktore
ME robia postep6w W maize.
Powyzszy program systemu zdro-
wotnego W szkola,h podniesie ME.
zawodnie warunki zdrowia | rozwo-
III umysloweg, dzieci ~ fego ston
mia, re przysstUSG MloIsSc pokOlF
mia bedzie zapewniona.
Gdzie takiego sy.tPmd LENA =
obywatele saml p,wiani sie on s.S'
rae - rywal:IvG. JOSH trk"ia
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-24
Z Polskiego Biura.
Foreign Language Governmental In
formation SsVics, Polish Bureau.
Ia East 18Th St. New York City.
UZNANIE OLA POLAKoW.

'Porucznik Shelton Wright,
czionek Komisyi Ameryksnskie---
go yCzerwonego Krzyza" w Pol
see, pc powrocie do Stanow lie
dnoczonych - oSwiadczyi co ma
stepuje: ,Mimo blisko pottora
wiekowej niewoli politycznej, mi
mo nieslychanych cierpieh i zne-
can, doznanych re strony Men,
COW i Moskali podczas wojny, mi
mo mora krwi i lez glodu i
smierci Polacy wykazali TAXA
tezyzne ducha W wa4ee o wolnosc,
TAXA moe niespozyta, re cz}onko-
vie Amerykaiskiej Komisyi RAJ
tunkowej, Z r~iewysfowionym "a
chwytem i podziwieniem przygla-
dali sic temu niezwykiemu zjawi-
skowi ducha i silly Polakow. Jest
to naturalnym wypadkiem dzien-
pym naprzykiad - widziec gtod-
nego i bosego zoinierza W mum
durze amerykanskim z polskiemi
gu8kami, w niemieckim heimie
ma gtowie, uzbrojonego w starry
austryacki karabin z paru zaled--
vie nabojami. A jednak q obdar-
CT i gSodni zohnierze rzadko kiedy
naszeruja be- peHego entuzyaz-
mr, Spiewu ma ustach.
Bedac w ciaghej walce z banda
mi bolszewiokiemi ma poinocy i
wschodzie, broniac granicy "a
chodnio = poiudniowej Cd napadu
Niemcow i jednoczesnie starajac
SIG nakarmit | przyodziac wraca-
jaee legiony wygnahcow z odebra
nych bolszewakotn terytory6w j
Syberyi - PoGska bedzie zanuszo-
ma polega6 ma Amerykahskiei po-
mocy Przez d}ugi ~jeszcze pre-
Gag czasu.
Giod i cheroby, spowodowane
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-24
.owany watunkami niesanitarne-

dowany wafunkami niesanitarne-
mi.
Polacy Slepo speiniaja polece--
mia n~aszej Komisyi. Gdy zajdzie
potrzeba - sami sobie potrafia
daG rade, o lie to jest motive.
Polacy W lot pojmuja nasze a
merykahskie melody i je PREY
.swajaja. Cierpliwosc Polak6w
jest wprost niepojeta. Prawie ma
dry i glodni przez caly przeciag
wojny, a jednak dokonali oni Gu
dow ola swej znekanej Ojczy-
zny."
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-24
4 Sekcyi Ratun-
kowej POlek.
Rzeezy przeznaczone na Syberye
wysiae natyehniast do Nowego
Yorku. .

Wszystkie rzeczy, ktore znaj-
duja sic W posiadaniu koiek Sex
cyl Ratt1nkowej Polck hub komi-
tet6w przeznaczone ma Syberys,
winny bye wysl&he natychmiast
do Skiadnicy Nowo Yorskej.
National Polish Committee.
Ware House
240-242 East goth str.
New York, N. Y.
tax, ably do dnia 1 grudnia roku
biezacego byiy ma miejscu ponie-
waz W ~pierwszych dniach grud-
mia okret zostanie wyslany. Pro-
simy ma pakach wyraznie zazna-
czyc, re rzeczy tie przeznaczone
So na Syberye.
Sekcya Ratunkowa Polek Pity
Wydziale Narodowym..
P~ussukujsss pfayl - Cxytj pi1nis
o~Esedsenia pod rubryka ..PRAcA" m
sspaitaeh DzIENNIKA CHICAGO
sKfEGo.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-24

Prawie kaidy potski agent real
noscowy oglassa sic " DZIENNlKU
CHICAGOsKIM DO nejednokrotnis
przekonal sic, Re tn nAjlepiej mu sic
pDkAca.