Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-02-18

wJne jedna okolicznoscia, kt0ra dlu-
lei nlz cd t~rzydziestu lat clay ma rOz-
woiu kraju &c znaczeniem stojacem sic
coraz doirioslejszem. Jestto powiekszc-
ME sic nieproporcyonalne ludnOsci miej
skicj oil polowy XIN wieku liczba lud
dnoSci W Polsce ZwiekSA sic bardzo
gwaitownie. TymczaSem polityki mo-
narchii rOzbiorczych p~rzeSZkadzafa ro-
zwoiowi Mast i p~lzcmySiu. Wynikiem
,eg0 jest &c w Polscc so p~rocent lud-
noScl hyje Z rOlnictwa, gdy %tymczascm
Swe utrzymnic Y piracy rolnej, wynoSi
We Fratncyi lIcZba ludnoSci czerpiqcej
II proccnt, w Nicmczech 10 prOccnt j 90
proccnt w Danii, kraju na~ibardzicj roll
niczym pomicdzy ~wszyStklml krajami
Enropy zachodnicj. Ten na1miar lu1-
noSci w~iejskiej / nied0stateczne zWiek-
$zanic sic Mast i przcmyslu p~OwOduje
co roku &migracye sezOnowa w~yjcadza-
iaca do Niemicc. a dochodzaca nieraz
do 10000 robUtnik6w polskich. JesttO
OgrOmna strata ola produkcyi kraju.
gdyh cinigIucyN pozhawia kraj elcmcn-
Tow aiSilnieiSzych | najenergiczniej-
Szych. Strata Ia jest TEN wieksza dla----
togo. zc TO wtaSnie rObOtnik pOlski ia
nj, ktdry pozwala przemyS}owi nicmie-
cklemu p]rolukowaG "a taniq Gene sw6j
towar, kt6rym potem znlcwa SWAT ca
ly. q W picrwazym rzedzie Polske /
RCSyc.
Nc ~dOstatecznO&c przemySfOwa Pol
ski d0prUwadza ~jeszcze do jcdnego o.
~plakancgo Obilwu, a to do Nadmirrnc-
20 rOzhawatkowania maleI wlNsnO%ci
~zicmrEici. PrtlczaS stly we Francyi !
w Nicmczech okOiD so procent p0wicrz-
chni rolnei mlezy Go w%iaSno$ci licZl.
eel oil 20 do 100 hUktar6w. W PolSce
tak;c ~wf,Snoici zicmSklC prZnIStawia.
jq z0lclwic ! proccnt ogilncj powicrZ.
cIni rolmcj kraju TymczaScm hrak tel
klnSy 2rc;lmici pO wSiach, brak boGn-
togo wieSniaka. kt6ry w calcj Europe
zachodnicj. ~przedStawiH czymnik maj
bardzicj znaczQcy pcstepu ro!ncgO, p0--
woluic pogorSzcnic sic r0hnic i anita
Scnizm6w spo}ccznych.
W tym S;anic rzrczy trzcha sObic b.
die p0wiedzieC. iC. albo PolSka zdola
Szybko r"zwinaG Sw0j przemySi, a wtc-
dy. p~rzcrzucaiQc 20 proccnt Swcj lud-
n02ci 70 wSi do mlaStn. ia PolSka, ME.
zlwisla p0,l wzglclcm ckonomicznym.
Oparta IA SilnCi klaSic Sredlrlcj, Opie.
rajqca sw0j rczw6i ma miastach, sta
mic sic rzcczywiScie strazq prZcdnia
Cyw.lizaCyi 2achodnici IA WSchodzic
EurUpy. albO ME bcdzic miala Ona SrOd
k0w do stwUrzcaia Szybko swegO pre-
myslu z jcdncj strony W dalszym
ciagu doStarrzac bedzie taniegO robot
nika NicmcOm i Stanie sic terenem
Ola rozSzcrzcnia sic tych, z drugici za$
strony. W braku klasy Sredniej, Au-
Eye Ona DcdZle "a ~poSrednika do prze.
prOwadzenia ma zach0d idci s0cyalnych
>Erajnych wla$ciwych Europe wscho-
dniej.
Danic nalciytegO rozpedu p%rzemySlO-
wi pOlskiemu jest nlctylkO kweStrQ ~
wytna Ola POlski, lccz jest take pro-
blemcm kt6yy dctyczy calej cywillz1cyi
curOpcjskicj.
Leo. by otworzyC POlSce dOstep do
tej IIuwci fay zycia ckonomicznego i
~spolecznego opartcj IA trwalych pod.
stawach przemysiu naroiowego pOtrze-
hncm jest klucz. ten klucZ Znailujc sic
" uj;ciu WiSly W mie&clc GlaiiSEu.
Raj jU W Swci history Ulebrania
W poS,sIanic GdaiSka daio Pol
see wick zlO;y gwei Cywllizacyi. a do
upadku tc:"r ~przySzio dopicro w NNll
i NNIIl wirku. gdy dQinoSCi kraiu cd
wr6cily sic OIL l;altyku a Zwrdciiy II"
XII morzu czarncmu. TAX Same dEi>iaj
po<iadamir uj>ria Wi>ly hedzic uieOd-
zowuym warmklem t"=o rozwoiu Cy-
wfizacyi jaklcrD PoISHa SpHdZipwa sic
oil SwOjcj nicpodlcglOSri, Pul>ka z
Gdln>kicm bcdLic polSka przrmyslOwa
! lihcralma. Po!~ka brz GlanSka hcdLtr
Pul>kg wyiacznic r~olniczq wStcrZnl