Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-10
Polska a Daleki
Wsch0d.

JesZcZe W Europe ME zagaSly
piomienie Wielkiej Wojny, a iuz na
Dalekim Wschodzic gotujq sic Wy
padki nie~slychanej wagi. Rwia sic do
s%obodnego zycia Indye, obudzil sic
kolos chinski, niestruGzenie demon
struje o swobode Korea, day do kon
c~entracyi sill i plemi0n Mongolia. ia
pohskie okrety pEywaja Pc wszyst-
kich morzach, budzac zawiSG daH--
nych sprzymierzenCGw. Neca nieprzc-
brane bogaCtwa D~alekiego Wscho--
du, wiele stamtad cZerpano produk-
tow W czasie wojny, ponadto kraje
tie - ~szczeg6lnie Chiny 2 1udnoSciQ
przesz}o 400 milionowQ - prZtdsta-
wiaja rynek zbytu o pOjemnosci mic
p%or0wnanei.
WaznoSG doniOSIoSG DalekiegO
WschodT zrozumialy pahstwa koali-
cyjne: W Szanghaju i Wladywosto-
ku dzialaja O bard2o szerokim zakre
sic misye wojenno-politycznc Anslii,
Francyi, Stan0w ZjcdnOczonych,
Wloch, Japonii / Czecho-Sfowacyi.
Wydzielaja one rome komisye, n. p.
kolejowa Stefansena, gdzie SO pred
stawiciele wszystkich panstw, ma
| jacych swe wojsko ma Syberyi !
Mand5uryi.
Me zasiada tam tylko ]przedsta-
wiciel Polski, chociaz iloSG wojska
polskiego zajmuje pc Czerhach
pierwsze miejsCe i jest wieksZa, niA
wszyStkich paGstw sprzymierzonych
razem wzieta. Polacy tez W pielw-
szej linii sluza do pilnowania kolei
syberyjskiej, kt6rej personal urzed-
niczy i robotniczy ma znaczny pro-
cent Polak6w.
Wprawdzie Polski Komitet Wo-
jenny, kt6ry stwOrzyl wojsko pol
skie ma Sybcryi i kt6ry ma mOcy u
mowy z Dow6dztwem jest politycz-
nym kierownikiem w. T., domagai
sic prawa r"cprezentacyi intercs6w
polskich W tel komisyi, lecz mu Cd
m6wiono pod p~retckstem formalnym,
20 dotad uiema ma DalCkim WschO-
die oficyalnie .uStanowionego RIA
du polskiego. Naszemi siiami sIudy-
my vice obcym.
Jak zaS inni d~zialajQ - przytoczc
kilka przyklad6w:
Pierwsza misyc ustanowili Japon-
czycy pod kierownictwcm general
porucznika Otani. Ohecuie dla ma
DANA jej j~eszcZo wicksze2d autory-
tetu ma ma jfj czclc stanaG s2wa-
gier cesarZa ksiaze Nasznlimato. Ida
je sic. re ~JaponcZyry sa ~najbardziej
przcwidujacy, a przytcm um."JQ
Swietnie ukrywaG plany sweJ dIia-
lalnosci. W Mandluryi nabywaja zic-
ME, domy, fabryki i k~onccsyc, p'a-
| cac cgromne sunny tanio ~skupywa-
nych przez banki j]apohskie rubli.
Rad japonski 'szeroko pop:era
wszelka tn i~nicyatywe prywatna
woiska faponskie szczeg6lnie tcmu
pomagaiQ. JapoIczycy ciaglc zmie-
niaja swe g%arnizony, a przytcm
przemycaja bez cia ogromne 4losci
towar0w. Il woiskjcm jadQ kupcy W
mundurach w~ojskowych. System ia
poGski: najrierw jcdz:c zolnicrz /
kupiec, a nieco p6zniej dypIomaia,
przemyslowiec, uczony.
Stauy ZiednocozRe organizujQ o.
becnie komisye agronOmiczra prof.
Tuska; ekspedycya ia wyrusza We
wlasrych wagonach ma caly rok ola
badania Syberyi. Juz IN czaS6w kie-
renskiego komisya leSna Z Was2yng-
tonu badala laSy mad Amurcm. Kama
da ctvorzyla We Wladywcstoku du-
re biuro informacyjne ma bardzo
rzucajacem sic W oCzy miejscu.
Anglia jul dawno wzi9ia swoje
rece wyw0z wClny. ma tez kilEa o.
gromnych zaklad6w W Tientsinie do
mycia wclny. Obecnie zaS zabiera
sic do wywozu miesa, drobiu it'd.
Pred samQ wojna wybudowala W
Charbinie -ogromny r~cfrezytatof i
zaklad do tuczenia drobiu, wlozyw-
sly W to kilkana$cie milion6w rubli.