davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-18
Wychodztwa Polskiego
W Stanach. Zjednoczonych
W Sprawie Gda1ska.

Jezeli konferencya pokojowa
zatwierdzi tytul Prus do Gdan-
ska, to SWAT prowadzif Gala te
wojne ma promo. ;Niemcy zwycie
zy}y. 1ch przewodstwo mad
Wschodem zostaio utwierdzone,
ich handlowe i przemysiowe pa
nowania zosta}o ustanowione.
My, amerykahscy obywatele
polskiego pochodzenia, Panscy
wierni zwolennicy i poplecznicyr
uzasadnialismy nasze nadzieje i
aspiracye co do losu naszych bra
CT W starym kraju ma Pahskich
superintendent dotyczacych Pol
ski, mianowicie, re Polslea be-
die zjednoczona i niepodlegla, z
dostepem do NORA. Apelujemy
wiec do Pana, ufni, re W tel sta
nowczej chwili polegat ma Panu
mozemy. Czy wolno nam, jake
obywatelom, prosit, ably niniej--
sly memorial zostai przediozo-
ny dostojnemu trybunaiowi, kto
rego powaznym czionkiem Pan
jesteS?
Ia Wydziaf Narodowy Polski
W Ameryce.
Jan F .Smulski, prezes.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-18
z NORTH TONAWANDA, N. Y.

Lamanie ziemi pod nova szkois
W parafii polskiej Matki Boskiet
Czestochowskiej - jak to nazwa.
no urocEystosc, pred kilku dniami,
sciagneio ma plac PREY Center uli-
cy grenade wielka i zdawalo sic,
re Gala North Tonawanda wyruszy.
Ia tamae. Zebranie bylo W rzeczy
sameJ bardzo liczne, f~aktycznie TAX
wielka grenada sic zebrala, IL W
zadziwienie n~iejednego wprowa--
dziio! Okazaio sic przytem, re Po-
lonia W North Tonawanda do osta-
t~ecznosci poruszona zosta}a dzialal
noscia ins~pektor6w szkolnych 1 TAX
re innych przeiozonych, kt6rzy ma
rzucac poczeli swe zdanie pod wzgle
dem nauki W szkole polskiej.
Ma uroczystost przybyio wielu
ksieiy. Aktu poSwiecenia dokonat
proboszcz X. Bubacz, przyczem sto-
sowne kazanie wyglosif X. Andrea
Garstka. Jak to zwykle W podob-
mel okolicznosci, zarzadzono skiad-
Ike ma nova szkole 1 okazalo sic, 10
razem ziozony podczas u~roczystosci
poswiecenia ! }amania ziemi pod
szkole nova W. parafii Matki Bos-
kiej Czestochowskiej ~$1,o7S.25.
z%anotowac tutaj wypada | pod
kreslic zarazem. re Polonia W North
T%onawadna zabrala sic do sprawy
TAX enersicznie, IL spodziewac sic
MONA zupelnego sukcesu i Re PREY
jety ciezar "a igrunt 1 budynek szkol-
ny W kr6tkim czasie zostana sp}aco-
ne.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-18
Jubileusz Dziennika
1.-The Chicago ournal'.

Informuja z YWydziaiu Naro-
dowego':
Szczegolnie zaintercsuje Pola-
kow ME tylko w Chicago, lecz
wszedz:e ma calym swiecie spe-
cyalne wydanie t~utejszego dzicn-
nika anglo-amerykahskiego The
Chicago Journal. Pojawi sic o.
no we wtorek, % kwietnia, W 75ta
rocznice zaiozenia tejze gazety,
kt6ra zawsze byla stalyrh szer--
mierzem praw Polski l polskie-
60 narodu. Jubileusz ten uczczo-
nym bedzie przez specyalne wy
Fdanie luksusowe ma lSniacym pa
pierre, a jednym z w~ybitnyeh
dziaiow tego uroczystego wyda.
MIA bedzie artykui ma caiej stro-
ME cod tytuiem ,,Polska sojusz-
niczka Ameryki." ZawieraG on
bedzie daty historyczne, politycz
nc i ekonomiczne o Polsce- The
Chicago Journal" osobliwie prey
jamie ola mas odnosii sic do kwe-
styi Gdanska ! byi jednem z pier
wszych pism amerykahskich,
kt6re zabralo gios, domagajac
sic przyznania tego dawnego
polskiego portu morskiego novel
Rzeczypospolitej. Specyalne to
wydanie bedzie tel cenna paniat-
ka dla katdego Polaka.
Istotnie pismo wzmiankowane
zasluguje ma najszczersza nasza
Iwdzieeznose; wspominalismy o
MEM ma tenn tn miejscu bardzo
czesto j zawsze usnanieii !
Swietne jego korespondencye z
Kongresu dra Dillona, iiczne |
zawsze nam zyczliwe ,,Edytorya-
liy" kazdy telegram, kaida
wzmianka przy ka4dej okazyi,
wszystko to byio przejste CORA
Gem oddaniem Sprawie Polskiej !
EPrzeto wobec pubileuszu pisma
tcgo Polacy tutejsi zacfowat sic
tez powihni z nieosraniczonem
uznaniem i radosna z~yczliwoscia.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-18
DO wIADoMOScIi

WsHJstkich 1~nteresaAf6w n~AjuDrsots
nlet prOsimy o DrEestrEeganie ponts-
oEyeh w~sknzowekB
BIurn Administracyi aasEej otwsrte
% prze1 dsten caiy cd GodLlny m
Brana do 1880 uteexOrem - co dnIas o
W~yjstkIem nIedzjel 4 awiat krajOwyeh.
ysrsadcs Pisnua nssxsxe pr1yJmaJe
interesant6w G dnIa W GoDzINACH
POPOL UDNIOwYCH Cd 2-gieJ Do o-tej
- . wyjstkiem sobot.
EsSshsyS y az copsisx1H SASNTca
= OD GODzINY 1880 DO GODLINr
1iSsoi ps DOludniu tylks % ~spesyalas
sss:s.cs Sss,s,s.Sy SSs ;.s,Ss,s , ,..:5
rRzED PoLIDNIEM.
Uprasaa sIe . NJ moAss1si xssslkts
nDraWy n Heaakeye natatwi1s rts&n-
Me. 30 M hsnwersasys aa.gis nls me-
.is,ss.s Masr s.ssl.sSsS. Iss sis ssjs-
syeh sSy EsIatvit Ssleste eFeGs ke-
resposd~nsSi - prsstny tawl@ Az esS-
bisets saeASwatse ~ w~sslsAsls. as g
wssysey saJSardsiei sssssA~y wssds
s@Sss.ssas..ss~ u-,s....uuy .as-..-
nssl aby gtsan CHNrELNtE AT9A-
E1rT SCIsLEWIE T1Lk0 "a a.
uNEJ sTa0NIE PAPtENN.
sssn utwssy taktskslwisa 90 1ass
bye sals.asaE. geSetesss eeea
eeSnkFyfayg Deah eeaa1ase &c % aSEs-
- 81 raals nie sstssaenia. nateey 80
@WAINTR gANNACEAC kALACkfo
sNAcEEN PoOErowf ma Ewn0rSA
PnEGsNLkE
Rs1syss kssssikataw 90 ogso.assia
ErxfTrAt aa1ayeh tef ste RrsytnaJe sie
N~amanIkaeyl tessfentesageA shyeo
wytstkswyea w~yVadhssn1 rexsntee g
wa.~1@e. dsfyc3srye raeAn ~ teHo-
Tsyst~aeh e~etefesicHa1s ale DFsy1sa-
1amI.
Wsselkte exgeeseain naiefg % Dsia-
A. Orlosnea " AdRiaistrasyt 4 TN &c
: niemI swracas aaleey.
Psdnffkewaain
a.rIv, MExOLUCTE 1ALoBaE, POLL
4. n nnleGs a. Dnfata ogsD-
SEA 100
-s-~la n IA. musna bye po4vtsane -
n~lnem nsawiskiem wras . adresen -
SsneeGes bezimleanych. ins Do~apL.enyes
a~.~w<lmfkfem. alba 0resnc1a s1oW0M
-He~lfef0 - koBunlkacyts q n~o~Ds
ssnaeuexs MA samiessezA1Ss
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-18
ZaloAona 1897 roku.
MACIERZ POLSKA.
e MONROE 430S.
ZAHZAD GLOWING

ZAHZAD GLOWING
Ks. FrancIszsk Gordon. Moderator.
Ks A. A. Klowo, wice-Moceratof'
woJciech F. Soska. oreEss
Antonina BaEanowska. WTee-prezeske
wojcIech Menkieki. 'wicrpre1ea
Tomasa a BlachowskL. sekretar1
FrancIsEek witkowskl, Skarbnik.
Btanislaw Llczmanski. Dyrektor.
AnkonI Mazurk, Dyrektor.
Leokadya Konczyk, Dyrektorks.
Baiomea Uroanska. .Dyrektorka.
iFranciszkR Bieschke, D~yrektorke.
Or. FIR. A. Dulak. Lekarz Eaczelny.
Adv. Piotr p. MiHdak. DoradCa Prawny.
GoDZINY BIURowEs
Biuro Zars2du Glowneeo otwarte ~
ani powszelnie cd godz. 9-tei rsno do
t-tej wiecEorem. Nv sobote 90 lei po-
e~oSadniu); Wieczorem. " dni powszsd-
S-mej DO s-tet - W niedzisle s swistA
uroczyste. bfuro lest zamknIete.
rresssat W ~poniedzlaiki ! piStkl wis-
esorami Cd godElny 7-met DO s-tei -
.wszelkie korespondencye do Gowne-
70 Pre1esa n9lezy adresowAc:
wOJCIECH r. S0SkA,
tH1B w. Division str, Chicago, III.
sekrefarEaE w poniedZiaiki. wtorki.
arody 4 czwartki. wieczorami Cd godzi-
dniu codSisRnie, = wyjstkism ssboty, Cd
e-tej DO 1-szet
skarSnikai we wtorki, srody 1 piatkl
cd godziny S-meJ do 9-tej wieczorem.
Thiadania opiat. Wszelkie oplaty DO Ka-
sy Glownet prByimuje Kasyer Giowny
podcEas godzin ofisowych. albo VI dnie
" godSInach ofisowych, sekretarz Ge-
nerainy.
wszsIkIs lIsty nadsylac nalsAy ma re-
Q SekretarEa Generalnego:
T0MASE q. BLACHOwSkL,
Secretary Polish Alma Mater.
a%56 w. Division str. Chicago, III
FINANsE.
Pr1ekasy bankows poertows
(ehecks, money orders etc,) naTe4y wy
0tawiac ma organizacys:
POLISH ALMA MATER,
przesyiac pod adresem:
FIR. wITkOWekI,
4eSS w. Division str, Chicago. m.
MACIERZ POLSKA.
Biuro zarzadu Gl6wnego:
1867 w. Division Utica,
Ma druEiem pistrss. ),
Chicago, III. :
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-18
z BUFFALO. n. Y.

Oval rodacy nasi. pierwszy lat
2s. drugi nieco mlodszy wybrali sic
" droge Clinton utica 1 rozpedziw-
sly MOTORCYCLE, ktorym kierowai Sas
kowski. wpadli ma ielazny most mad
rzeka Buffalo Creek prey Clinton
ulicy, "a granica miejska z fatal
nym rezultatem. Krywalski zostai
zabity ma miejscu. saskowskiego cd
wieziono do szpitala, gdzie dogory-
wa - fax lekarze orzekli. skutkieni
szybkiej zady uderzono motorcy--
KLEIN W most telazny Krywalski
glove wpadl ma zelazne piyty, o kt6
re rozbii glove 1. smierG poniosi ma
miejscu. Saskowski uderzyi z mo
torcyklem r6wniet " sztaby telaz-
ne nieco nike, I motorcycle zostai ma
mietscu W kawaiki rozhity, a zderze
ME okazaio Gle rowniet fatalnem ola
nieso, gdyt lekarze powatpiewaja "
jego wyzdrowienie.
w drodze, gdy zw}oki Krywalskie
70 WHO'LL pogrzebowy schurr do ko-
stnicy, najechai ma chiopca Izydora
W,lchera PREY Eagle III. Chiopczyka
odwieziono jednakowo5 do domu
BYE bedIie.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-18
BABOS|A W|EDz|kA
e Nisma Mo TAX Dobrego ns Kongo
{ > Z~agtsbieuts jak aorczycs

Ale s~tarodawne plastry z gorczycy
pieka { sprowadzajs pscherze jsdnoczes'
ME. Obecnie moiecie tozyskaS to
sams ulgq co Cd plastr6w z gorezycy !
to be- pscherIa.
Musterole to uczyni. Jest to cxysta,
.biala mase zrsbiona z olejem gorczycy.
Jest ~przy1zsdzana umiejetnie tax, e
dziala sadsiwiajaco, q ME sprowadxi
pecherza ma uajdelikatniejszej skdr1e:
Tylko posnarowae Musterole leiko
kofcami palc6w, q zobaczycie jak szybko
prxynoai ulgs-jak predko b6l zniknie:
ttywajcie Musterole ma boil gaTdla,
bronchit, saPalenie sruezoior; krup,
gestye, zapalenie o~plucnej, ~reumatyzna,
iuntbago, boil ~ krzytu i Stawach Wy.
wichniecis, bolace miefnie, potluc.enjr,
odzisbienie, ~odmrotenie n6g, z~azisbienis
piersi (czesto zapobiega zapaleniuplue),
SOC eoc sloik; sloik szpitainy $3.50
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-18

wszczynajac rozruchy, wsxedzie
wichrzac, wszedzie rzucajac ziar-
ma r1alkontentacyi, ktore choG
~narazie poHumione, kto vie
czy kiedys ME wykieskuja przecie
ma zgube i zgroze nova.
Wszakze siyszelismy o Mich =
nawet tn W Ameryce!..
e
Me trzeba byfo filozofii wiel-
kiej, ably przewidziee, il jesli sic
talk nicmozliwie odwlekac bedzie
zsiatwienie spraw pokojowych,
|jak to faktycznic czynii Kongres
Wersalski, re stsd jedynie zlo
wyniknat mole. Narody i kraje
tax bardzo byiy wojna znuzone,
take wyczerpane, IL wszysc..
wszedzie pragneli pokoju - jak
najryetlej; chciano z~apomniet o
zgrozie wojen, chciano co PREDICT
l. ma gwalt zacierat jej SHADY.
odbudowywac zgliszcza i gruzy,
krzewic zycie move ma ruinach i!
Entuzyazm XII temu panowal
wszedzie. :. A TIL entuzyazm ten
talk nielitostiwie, tax dotkliwie
petano W Wersalu, tax krepowa-
no owe zyciowo slime ludlow mi
cyatywy!,.. To przecie ME MO-
glo precise bez wrazenia - wra-
zenie zas musialo bye tylko uje-
mne: niezadowolenie. oburzenie
- malkontentacye, wreszcie rzu-
Genie sic w ramona skrajnych
przeciwnoSc - zwrot ku bolsze-
wizmowi byl rezultatem logicz-
nym, samochcac przez politykow
wersalskich sprowadzonym. :.
Jeszcze i teraz mole sic to da
~zazegnaG i naprawic - moze je-
szcze ! W tvm ostatnim momen-
Gle czas ia rehabilitacye spelnio
nych biedow. Ma Boga-dobrze,
re juz koniec wiec, - re juz po-
koj bedzie. DO mogloby przyjsc
do rzeczy takich ma swiecie, il
zbladlaby wobec Mich wojna mi
Mona! Ludy pragna pokoju, jak
laknacy chleba. jak pragnacy -
woody: dat i'm go! Ma zwatpienia,
rozpacze, nedze. giody i potrze-
BY wszelakie - jedno jest uprag-
nione zleczenie = Pokoj, spra--
wiedliwy prawy. W pokoju
tym uciszenie niecheci, praca, "a
robek, byt ola milion6w: gdy tc
niliony znajda bezpieczna, pew
ma prace, W niej zaspokojenie po-
trzeb lyciowych, to i ME beda
przystepne malkontentacyom /
przcwrotowym podszeptom boil
szcwickim: zatrudnia sic glowy i
dionie, odpoczna wzburzonc IT,
mysly / nastanie prawo i zgoda.
Pokoju ludom pokoju trzcba
do zycia!
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-18

Miejmy nadzieje, re w Polsce
rychto i slad zastygnie po owych
p~regierzach prusaczego wlada-
MAJ. LAX pisaf' Mickiewicz Ia
sic dzieci oczySciG dom z
smieci" - i czyszcza, az Niemcy
piszczsl..t szczsst Boze naszym
ma ona robote!
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-18
Polska Kultura.

arg Qlll lenlu SLyloil'y
tutejszym dzienniku niemieokim
notatke, pelna zgryzoty mad
,,kultura" polska, Z tego powodu,
IL Polacy W Poznaniu pezwalali
wsrod niemalego ,,jublu" pomni-
XII Bismaroka ! Wilhelma Igo...
Taxa to polska kultura! Pru-
skie sliczne monumenty postra--
cali, pozwalali i jeszcze sic z tego
small -. Oczywista z takiego,
niebywale barbarzyiskiego eve
nementu niemieckie piSmidla ma
tychmiast wysnuwaja &onsekwen
eye tax dalekie, jak z Division u
icy ma ksiezyc! Jake to Pola--
kom wolnosc dawat, kiedy sic z
tskimi cudami sztuki, z pamiat-
kami pruskiej kurateli - obcho-
die ME p~otrafia7 CO to bedzie
potem, jesli juz teraz OF "a
czynaja dopi.ro - Cd czego? cd
walenia pomnikow pruskich! -
Earbarzyhcy!.. Zgroza - pa
trial - ~no-sie, widzisz no-go!
A to ciekawa rzecz, jak sobie
niemieckie pismaki wyobrazaly,
co miaIo bye Z tymi pomnikami
W PoznaniuY Czy spodziewali
sic. re tam do sadnego dnia osta-
ma: re je Polacy wenerowac be-
da i obchodzic - jak uroczystose,
albo jak CO w trawie, czemby sig
wonnie fowalat mozna?... A
aobrze re zwalili te szkaradzieii-
silva, zdrapali tie jakby strupy, co
przypominafy nam pruska choro-
be W naszej ziemi!
My - barbatzyicy? No, ma
tym punkcie ME my sami tacy!
Toz samo przecie poczynili Fran
cuzi i Alzatczycy wszedzie w AL
zacyi / Lotaryngii: tam przecie
juz cl,yba bodaj nj jeden prusa-
czy monument ME stoi caly! A
czyz Niemcy ME walili pomni--
k6w rosyjskich w Warszawie W
caiem Krolestwie? Tyiko - re
oni z Mich metal kradli sobie -
DO 60 ma armaty rotrzebowali -
vice w dodatku do tcgo swojego
wlasnego - barbarzyhstwa, mad
kt6rcm dis pIacza. ~jeszcze spell
Mali prosta kradzicz. Doc zabie"
rail- rzccz badzcobadz cudza...
A jacy to Niemcy dia siebie wy
rozumiaii w swej ,,sprawiedliwo-
Sci gdy oni wala pomniki cudze
to wszystko Jest OK, a gdy my
II sicbie je walimy to sic gebu-
ic i gryzmoIi ma ,,polska kulture"
i wymySla cd barbarzyiicow....
OF prusaczo-krzyzackie przewro-
the przybiedy! Me dose, re sic
naszym d%obytkiem, nasza ziemia
lyle lat tuczyli. re Z naszego po-
tn, Z ~naszej niedoli wyrosli, re
nam nasze miasta sliczne zapa-
skudzili swoja nieproszona i ma
tretna ,,sztuka', ktorej masz pei
no W owych pomnikacl1, jeno
granice przejedziesz. lyle pc
miastcczkach nawet mniejszych
- owych Frycow. Wilhelm6w i
Bismarckow. - jeszcze teraz
pretensye okrzykuja swoje, re
sic i'm tego ME poszanuje jak ma
ley, gdy tam nasi wala juz tie
wszystkie obrzydliwosci ducha i
formy!
Miejmy nadzieje, Re w Polsce
rychto i slad zastygnie pc owych
p~regierzach prusaczego wlada-
MAJ. LAX pisaf' Mickiewicz Ia
sic dzieci oczyScic dom 7
smieci" - i czyszcza. az Niemcy
piszcza!..i Szczesc Boze naszym
ma ona robote!
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-18
Rsqd n0rodu pEses ndr6d dId
RGrodp, ME egtnts y popierzchnt
etsmk
- Abraham Lincoln

MssosDis stonu wsssdsfs svd-
dsajq sic I'd sddniu, Ss must is.
Nee ztednocsono. RfesuIe<nd I
somaEzqdad PoLskd. /
Woodrow Wilson,
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-18
K~orespondency
Redakcyi.

Oh. T. Cemierck, Arcadia, Pa:
Czytaj Pan pilnis( ,.Dsiennik Chica-
goski", W tych dniach zamiescimy
artykuiy szcsegoiows W sprawis, o
kt6ra Pan pytasz.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-18
MACIERZ POLSKA

lss< orSanisasys hsczscs mlodlies pel-
oka obojga pScl W pracach
patryotycznych 1 bratnieJ pomocy oIs
oodniesienia duchA morslnosci ! dooSo-
bytu " spoieczehstwie. q s~EcxegoIniS
rsiedzy miodzfe5a polske. Moana zap.
&c sic ma .posmiertne Cd lat Il 40 80;
"a cEionkow StowarzysEouych ess ..
wraniczenIa wlsku.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-18

F.awis RAsdy yoiSki sEsat reab
Ho6ciowy ogiasza ale " DZlENN1KU
oHICAGpsK1N bo nie1ednokrotnis
pfsekonai sis. - u aajlspisi M
n un}AA
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-18

Narodowego wniosi do prezy-
denta Wilsona imieniem CITE
tomiolonowego wychodztwa
polskiego w Stanach Zjedno-
czonych - protest W sprawle
Gdanska, przesylajac ten pro-
test "a pesrednictwem Sekre-
taryatu Stanu w Waszyngto-
ME. Jak dlugo prezydent Will
son protestu tego ME otrzymai,
ME MONA bylo 60 ogiosit. O.
becnie nadeszlo do prezesa wy
dzialu Narodowego zawiado-
mienie,. re protest zostai juz
prezydentowi kablem zakomu-
nikowany, ogiaszamy wiec nj
niejszem jego tekst W gosiow-
mem tlumaczeniu.
SzanoMny Woodrow Wilson,
Prezydent Stan6w Zjedn.
Kongres Pokojowy,
Paryz, Francya.
Amerykanscy obywatele, pol
skiego pochodzenia, dowiedziell
sic z wielkim zalem i rozczaro-
wanien o zmianie frontu Kon-
ferencyi Pokojowej W sprawle
Gdanska ! o ustanowieniu t. wv.
korytarza ola Polski, wiodacego
cd ;Baityku przez polskie ziemie
W Zachodnich Prusiech. - po-
wodu szeregu lat przeSladowah
pod rzadem pruskim, i znaiac do
brzc charakter Niemc6w, ktorzy
wielu zmusii do emigracyi do
Ameryki, przeraza mas sama mysl
re ludnoSt polska w okolicy
Gdanska i w paste ciagnacym sic
cd Zatoki Gdahskiej przez pol
skie Prusy Zachodnie i XII polud
niowi az do Poznaiskiego, mia
iaby pozostac nadal pod pruskim
rzadem. Warunki pred ktorymi
uszliSmy, a ktore Polacy W kra-
ju zmuszeni byli znosit, So trud-
nc do ~opisania. Zasadnicze pra-
wa, jake to: mowienie po polsku,
posiadanie zicmi, budowanie
~nieszkah, przestrzeganie obrzad-
kow rcligijnycln, - brutalnie 20
stafy Po1akom odmowione. 70
bowiazania i obietnice objete IT,
.oczystemi umowami i traktata-
mi byfy ignorowane, i to ME W
chwilowem uniesieniu, ale sKut-
klein starannie obmyslanego mic
mieckiego programu, majacego
ma celu wygasit narodowego du-
cha polskiege. .
Pamietajac tie niedawne wybry
XII Niemc6w, czujemy sic zniewo
lcni zaswiadczyc, Re jakiekolwiek
2lany zneutralizowania teryto--
yum gdahskiego, nawet z gwa'
rancya komunikacyi kolejowej,
musza chybit. - Take zaiatwie-
ME sprawy wywolaioby tylko wal
Ike Niemcow, kt6rych ambicya
rna do opanowania tel ziemi, Z
Polakami, ktorzy musza bronic
swej egzystencyi. Wszelkie pla-
ny odmawiajace Polsce bezwa--
runkowego posiadania tery,o--
ryum gdanskiego beda miaay ten
skutek, lie W czasie kiedy Polacy
potrzebuja wszystkich swoich sif
ma moralne i fizyczne odbudowa-
ME swego kraju, zmuszeni beda
rozpoczac nova wake re swoim
odwiecznym wrogiem. Plany ia
kie znacza, te nar6d polski, ktory
przecierpial cztety lata wojny,
ktorego> lany zostaly spustoszo-
ne, a fabryki rozebraje przez ma
jezdzcow, bedzie musiai spotkac
sic ma polu Walk z narodem, ktd-
rego ~przemysl pozostai nienaru-
SONY, a ktory ma juz w polu
zbrojna siie powa5nych rozmia-
row, dobrze zaopatrzona.
Przystac ma to, ably Prusy ma
dal posiadaiy Gdahsk jest to IT,
niemozliwic Polsce ekonomicznie
niepodlegia egzystencye; co vie
cej, Prusom sic przyznaje siusz-
nose ich zasady, Re siia jest pred
prawep; re poniewaz Prusy byly
dose Sine presto sto lat TENT,
re mogiy obrabowae Polske, pre-
to teraz.. skutkiem upiywu czasu,
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-18
Nareszcie = z bieda :
do Brzegu....

sama Wielkanoc, ma swieto
ACKNOWLEDGEMENTS Pahskiego
przypadnie swiatu radosne
zmartwychwstanie pokoju prawa
tax sobie obiecujemy przynaj-
mniej = po kilkoletnim zamecie
vojennym j gorszym chwilami Cd
wojny zamecie zwlok j niepew--
nosci pertraktacyi pokojowych.
Nareszcie dopiywamy do brze-
gu - po perypetyach trudnych.
naprawds Interchangeable btu
dujacych: omal zesmy Ii samego
kresu 'drogi owej plywaczej W
smole ME utoneli - Doc pare led
vie dni temu, kiedy juz - juz O.
giaszano, re wszystko gotowe, re
wszystkie najwazniejsze kwestye
zaiatwione, PREF. Wilson chcial
opuscic Wersal i Paryz, a Wlosi
.ogiosili, IL jesli ME speinia sic ich
.zyczenia co do Rjeki, to usuna
sic Cd Koalicyi i sami z Austrya
'zawra agode TAXA, jaka i'm bedzie
ma reke...
Byiby to oczywista najfatalniej
sly clos ola sprawy po&oju, ola
spraw proponowanej Ligi Ludlow
- dla w~szystkich idei, laczonych
i z "a Liga i z tym pokojem...
Zdaje sic, re chot tel biedy ia
kos unfknaG zdolano i z~aspokojo-
no Wiochy - niezawodnie spell
niajac te ich zyczenia ku uzasa-
dnionej malkontentacyi strony
.przeciwnej-podiug mas, wieksza
racye cd Wlochow majaca do RE
ki-Jugos&awii,.. A da1ej-nie
wiemy wciaz jeszcze, jak tam pie
knie zalatwiono Gdahsk, Slask!
Oprocz mas jest przecie jeszcze
caiy szereg innych spraw, ME-
zbyt r6zowo wygladajacych, po-
i&tanych ledwie w sposob TAXI,
IL niezadowoleh z tego GAIA XII
pa zwlaszcza tez niezadowolone
So wszystkie mnieisze Pahstwa,
W Kongresie udziai biorace, b.
ktorych wielka czworka - poll
tyk6w mocarstwowych porobila
wszystko, co chciala, a navel, jak
juz gloSno W prasie, ~pokrzyw-
dziio W niejednem mniejsze te
panstwa, re tylko ola przykladu
wspomnimy kwestye odszkodo--
wan wojehnych, ktore Poprostu
zalapali wielcy prawie ~wszystkie,
.redwie odpadki mnicjszym pozo-
stawiajac..
Vice ME wszystko Jest to tam
znowu tax calkiem po prawie, jak
bye powinno i jestesmy pewni
re ME wszystko> bedzie tax cal.
klein trwale w tym pokoju. Alc
badzcobadz dobiiamy don takoS
po acknowledgement rozpra-
wach, ktore - poprostu mowiac
ca,y SWAT zdenerwowaiy juz i
rozgoryczyly swa niebywa}a
przewlekloScia, marudztwem.
kunktatorstwem trudnem do
zniesienia. Dzieki Bogu skohczy
sic to: ustana bezustanne gada--
niny, pisaniny, komentarze, 10.
merarze, twierdzenia i zaprzecze-
MIA zaraz ma drugi dzien! L sa-
tysfakcya rec pozemy, IL do ry-
chlejszego przyspieszenia kohca
przyczyniI sic niemalo prezydent
Wilson, gdy. wystapii nareszcie
dose stanowczo, kiedy juz zdawa-
10 sic. re zastoj W obradach do
Prowsdzi do jakiegos zerwania,
oswiadczyi. re Paryz opusci, ME
czekajac konca; to nareszcie gre
flektowaio reszte ~giownych u
czestnikow Kongresu ! skloniio
'ich do ustepstw wzajemnycn,
kt6re kulawiaca spraws ukladow
ma lepsza drogs - do kresu do
prowadziiy.
"a nieudolnoSci ! zawody przy-
kre IA Kongresie odpowiedzial-
nym ME jest laden nar6d specy-
ainie. nj iaden rad - 50 "a to