davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-13
DO WIADOMOSCIl

wsnystkIch In~teresant6w hajuDrset-
MieJ prosinay o Drzestrzeganie Donis-
sEyeh wsknE6weks
Blura AdmInistraeyI naszeI otwarts
90 prKeH azieh eRly cd godxiny S-meJ
erana do 1880 wieczorem - co dnias Z
wyjztkiem nledxtel . Suist kraJOwyehs
Ob0wiasHJaeych.
ZsrEadea PisnHa nassego 1~rsyJmu1S
POP0bUDNIOwfCH cd 2-giej do s-tej
- q wyJatktem sobot.
Rednkeya ola Interesant6w otwarta
lest TYLKO w G0DzINACH RANNYCH
- Cd GODZINY 1880 DO GODZINY
1896 DO poludniu tylko m ~specyalns
Teaaktor NaczeIny prsyJmuJe late
resant0w TYLKO Pc GoDEINIE 1o-tsj
FRIED PObUDNIEM.
Upraaka ale o lie moknoac wsaelkie
eorauy . Redakcye Eafntrtae PLSEM-
ME. be ma kOnwersacye dfugte ME ma
my ceBsnj tylkO W sPraWach sHcseSoi.
nfejszel NFRgL, osobtstych, lub ME da1e-
cyeh Sic ~zalatwie zwie&le - drogs ke-
respOpdencyi pgosimy 5nwie ale oso-
biSeis. E~acbOwujae N wzgledxie, he o.
koio xOdxiny 1l-tes Kamykamy Easete
usxyscy najbardzieJ Jesteamy wtedy
Koresooudentou upfasxamy naJmoe-
nieI, nby pIsaII CZYTELNIE = ATRA.
EENTEM, LUB Ma MASZYNIEs ME
YBYT SCISLIWIE I TYLko Ma SE-
DNEJ STRONIE PAPIERU.
JesII utwory jaklekolwlek ME maize
bye oGiosxOne, poehlania je - kosn
reJakcytnyJ jesll pokadane - do xwro-
an, " raHle nile ogl0szenla, nale1y %
NIRAZNIE ZAZNACZrC I ZAk4CzI0
ENACZEK POCZT0WY Ma ZWROTNA
PRZESYLKE.
Zadnych komunikatow do o~Elossenia
nie naie4y DrzesylAe M kartkach Cd
krytyeh; ssdnyeh teA ME przyjnnJe ste
EomnnIkaeyf telefOnicznych = ehyha
~ svYIatkovvych wypadkachJ rewnie& o.
r,osxen, d~otyezgcych ruchu "
rxT.t,Saeh teIefonicxnie nie prsytmu-
1emy.
WsselkIe oglosEenIa naleke Do Dsia-
a, Owlosxen w AdminIstraeyt tam ste
nieni xwracae nnleAy.
PodxIekownnIa - WSZELkIEGO re-
ssst1' REZoLUCYE ZALODNE, POLL.
TYCENE 4 I. .. naIeks do Dzaafu ogss.
saeh. -
WsselkIe korespOndeneyes SaWlAeo.
u,tania Z. D. music bye podRisnne
nelnam naswIskasm wras = aaxesen -
sraceGoi b~eximIennyeh, lub podplsenyca
d~omv<InTkfem, aIbO wreszeie 49,
E.-iseeo komunlkneyi, n boOeDr
pcndenexf Ats Aamieszezamys
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-13

l OTTO - luski opadly z oczu ciem-
nych, a bladzacy i szukajacy w
clemnosciach - ujrzeli droge pro-
sta. Dziwiono sic, re ME dojrzano
jej przedtem, ME znano - ME TO-
zumiano dawniej = prawdy onej
toz TAXA prosta!
Wszystkie wielkie. prawdy So
}atwe i proste, a przecie ich wielu
ME widzi, lub widziec ME chce,
lecz gdy te ujrzano i uznano, Cd
razu otwarly sic wrota do dal--
szych dziedzin postepu i zblize--
MIA: DO wszakze SprawiedliwoSc
- to wyrownanie krzywd, to O.
brona siabszego, to uznanie przy-
kazah Dekalogu ~pomiedzy luda--
mi - ME tylko miedzy ludzmi, to
dalej wsp6ldzialanie ola ochrony
tego poznanego skarbu Idei i
wzbogacanie go dalsze! Bo ysko-
roz jest Sprawiedliwosf, dlacze-
gozby Judy miaiy sic r6znic W
uznaniu jej i obronie''? Ot6z ma
rzecz ochrony Prawa i Sprawie--
dliwoSci stworzono Ludlow Lige,
W ktorej wszyscy sic wzajem
wspierat maja ola wspoiobrony
swych praw samoistnych, swoich
d6br najcenniejszych, swej swo--
body, swego pokoju pred wsze-
lakiem zagrozeniem, skadkolwick.
by powsta}o.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-13

Wszystko swoim struia jadcm,
Niespokojna chet czlowieka;
SzczeScie idzic jego sladem,
:. on priced MEM wciaz ucieka.
J. U. Niemcewicz.
a ~pamietacic tam Szanowni
Panstwo o Milionowym Fundu-
szu?
w Polsce bieda, nedza, giod:
listy pisa rozpaczliwe, a my =
zolwim krokiem ma ratunek ,,Spie
szymy.'
Me mozemy sic oprzet wraze-
niu, IL ofiarnosc nasza wyczerpu-
je sic, u~staje, g~asnie...
-
At - geby Ii mas wielkie, serca
male. rowiedziaf, kto wiedziaf.
Mozeby sic to ia. przecie ia TO-
.bota milionowa jake ozywic da-
la? Co... Gdyby sic tax jej bu-
dziciele - pobudzili, mysli howe
jake podali, bzywilaby sic akcya
skladkowa...
Zawsze i wszedzie,
Ostatecznosc W bledzie.
.Gdyby kotek mial skrzydla, wro-
bliby ME stale;
Gdyby kazdy miai co chce, COLBY
mice sic zdalo?
K. Brodzinski.
Wiosehka ma karku, a Z mia -
wyzwolenie z futer, plaszcz6w i
rachunkow "a weele, cd kt6rych
c;cplej by}o, niz we futrzc.
A cato przyjda rachuneczki "a
sprawuneczki. szmateczki, kwia--
teczki ola zoneczki, coreczki; ach
ME warte to i torby sieczki, wiec
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-13
Zalokona 1897 'roku.
MACIERZ POLSKA.
e MONROE 43e3.
ZARZAp GLoWNYI

LAHZAD GLO"NLt
Ks. Franclszsk Gordon. Moderator.
Ka. A. A. K1owo, Wice-Mocerstor.
wotciech F. Soska, 0rezes-
Artonina Baranowska. wIce-prexeskA
woiciech Menkicki, WicI-preEes.
JTomasz 8 Biachowski, Sekretar1
Franciszek wltkowski, Skaronik.
Stanlsiaw LIczmanski. Dyrektor.
wiadysiaw Lopatka, Dyrektor.
kntoni Mazurk, Dyrektor.
Ieokadya Konczyk. Dyrektorks.
salomea Crbanska. Dyrektorka.
rranclszka BIeschke. Dyrektorks-
DR.. FIR. A. DulSk, LekarE EacIelny.
A6w. Plotr P. Mlndak. Doradca Prawny.
Bsrta C. WoJtalewicz, Asyst. Sekr. Gen,
GODZINY BIUROwEI
Biuro Zars1du Glownsgo otwarte ~
dni powsze lnie Cd godz. e-tej rano DO
s-tej wiecZorem. Nv sobote do Let po-
~poiudniu). Wieczorem, W dni powsEed-
fGi p. : S;I st1si' ' " nisGsl. 20 sS SSi.ss
uroczyste. bi1ro Jest zamkniete.
Prexesai W poniedzialkI 1 pistki vie.
ssoramI Cd godEiny 7-meijdo s-tet.
wszelkis korespondencye do Gowns-
90 Prezesa nalexy adresowac:
wOJCIECH r. SOsKA,
sekrctarIas " poniedziaSSi. wtcrHL
srody 1 czwartki. Wlec5orami Cd godIi-
ny 7-mej do s-tei I cd 1-szsj popofu-
dniu eodzlennia. I wyjatkiem soboty, Cd
g-IoJ 10 4-SA0J.
skarbnIkai we wtorki, srody I pIatki
Cd godIiny S-met do 9-teJ wiecEorem.
~Bkladanla oplat. Wszelkie oplaty do Ka-
sy Glownej przyjmuje Kasyer Glowny
podczas godzin ofisowych. albo we dnis
W godsinach ofisowyeh. sekretars &C.
neralny.
wsEelkie listy nadsyiac nalefy m re-
% Sekretarza Generalnego:
VI 9. BLACHOWSKH,
Secretary Polish Alma Mater,
lass w. Division str. Chicago, III.
FINANgE.
PrEskazy bankows poestows
(checks. money orders stc.O nRleky w.
otSwiac ma organiZacye:
POLISH ALMA MATER,
{ prZesyiac pod adresem:
FIR. WITKOWgK1,
less ". Divisios str, Chicago. III.
MACIERZ POLSKA.
Bluro Zarzadu Gl6wneso:
1867 W. Division Utica,
Ma druEiem pietr.s. -.
Chicago, III.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-13
O LLDZE LUDLOW.
Czy Stany maja nalezee do


Ligi?
Maia.
wiasciwie powinniSmy precise
do innego tematu; re jednak py-
TAME to, podniesione przez pre-
ciwnikow Ligi Ludlow i naszego
do niej nalezenia = uroslo osta-
tnimi easy do rozmiarow kwe-
styi, caiy kraj obiegajacej, a
wszystkie umysfy, wszystkie pi-
sma, Gala opinie narodowa nasza
porusza, - przeto nalezy mu sic
nieco rozleglejsze om6wienie,
nieco szczegolowiej argumento-
wane, ably poza odpowiedzia lapi-
darna - IL nalezec do tel Ligi -
many, rozumiec wiedziec: dla--
czego many i do czego nalezec.
Stad potrzeba om6wienia kwe--
styi - co to jest ia Liga Ludlow:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-13

Swiata wyzbyci &c wszeik'ch
intercsownych, egoistycznych
aspiracyi, laczymy sic serdecznie
W usitowaniach okofo stworzenla
swista lepszym, swiata jednej -
n~japrostszej zasady i prawa ola
calej ludzkosci"
Ostatni ustep niniejszych uwag
nalezy sic tw6rcy Ligi Ludlow,
znakomitemu prezydentowi Sta
now Zjedn., w. Wilsonowi. MAJ
ten W swietnych swoich, znanych
juz nam, w tym przedmiocie pre-
mowieniach zawari Gala swoJa
idee, kt6ra jest najwyzsza zycis
jego duchowego emanacya. FAX
tyczny tworca pomyslu Ligi Lu-
dow, kt6ra projektowal j~eszcze ma
Gas dfuzszy pred zawieszeniem
broni, opracowai jego statuta, ola
Mich pozyskaf SWAT i pozyskaf
tych jego przewodnich mellow,
ktorzy zasiadaja dokola kongre--
sowego stolu w Wersalu, dokad
sic Wilson udai powtornie W
dniach biezacych, azeby tam
strzedz przeprowadzenia uml}o--
wanej przez sic idei. w slowach
niniejszego artykulu probujemy
chloe niektore wzniosie strony
projektu wilsonowego przedsta--
vic, om0wic, interpretowat przy-
stepnie: ME many pretensyi, IL
bysmy to uczynili wyczerpujaco,
dostatecznie wszechstronnle;-
ogromna jest rzecz, dziela o niej
powstana Gale, a prasowy artykuf
moze bye ledwic popularyzacya
sprawy owej - jcdnej z najwie--
kszych, jake ludzkosc poczela.
Jesliby caiy Kongres Wersalski
mic innego ME zd1iaia} ola naro-
dow, jak jeno da} i'm te Lige, dal
jej impuls, poczatek, pchnaf rzecz
taxa do bytu, w ktory7n rozwija-
JAG sic i doskonalac dalej - mo-
glabv sfuzyc ludzkoSci, gdyby
sic tam ME stale mic wiecej - po-
wiadamy, jak to tylko, to judy
Kongres ten ~przeszedi do histo--
ryi, jake jedno z najbardziej pod
nioslych zebrail, ktore s%tworzylo
dzielo wiekopomne o bfogos}a-
wionych ola swiata ca}ego rezul-
tatach. ! ola caiego Kongresu
bylby W tenn stwierdzeniu dosta-
tecznie wielki tytui do chwaiy i
wdziecznoSci W pokolenia O ilez
wiekszy podzfw, wieksza sfawa
ralezy sic Wilsonowi. ktory
wsrod czfonk0w, Wersalskiego
Kongresu - jest faktycznym
tw6rca Ligi, autorem jcj projek--
to i statutow. Clrwala stad O.
sromna jemu i chwala tel naszet
Republice, kt6rej przewodzi,
chwala, jakiej ME zacmia dzisiej-
SEE glosy, DO ona zyc bedzie pro-
mienna W przyszlosci, wsrod Ego
dzonych i zbratanych w onej Ii
DE - narodow.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-13
CENY TARCOWE
" CHICAGO.

Pszenica No. /. czcrwona
'buszel $2.3}
Pszenica, No. .. biaIa. bu-
szel S2.3J
Kukurydza, Nc. 3, z0lta
buszel ........ $I.44 90 $1.4j
Kukurydza No. 3, biaia
buszel ........ $40 do $1.42
OWES. buszel .......... 63HL
Jeczmici. buszel 80. SIC Go Gle
Zyto, buszel $l.4S
BYDLO.
Woly, tuczone $685. do $20.2J
Woiy, rocznc $13.2j do $3.50
Krowy, tuczone i jalow-
XII .......... 1925 do $1,000
C:eleta. ...... $12.C0 do $1S.G1
SWINE, tuczone $l9.40 do $685.
SWINE. wagi miedzy l40 a
165 funt6w :. $3.50 do $685.
Barany, zachod $l7.C0 do 1890
Owcc, thczonc $3.50 do $l42j
NABIAL.
jaja. pierwsza sorta,
tuzin .......... 44c do As
Jaja. druga sorta.
tuzin ......... 3Sc do 3SL,c
Mas}o. 1sza sorta it. $500. IS c
Maslo, 2ga sorta, funt sic do -:
Ser Daisies funt ........ 30c
Ser Limburgcr, It. -. 24c do Bic
Ser szwajcarski, funt 4Jc do Jlc
DRoB zYWY.
funt Bic
wiosenne. iunt ...... 32c
Koguty, stare, funt ....... DC
kaczki, funt ........ 25c do 81
lndyki, funt 30
funt ......... 20c do Do
WARZYWA.
Buraki, bcczka -. 800 do $3.50
kalafiory, l tuzin $50 do $1.75
skrzynka GLORY
da) .......... $500 do $500
Cgorki, 2 tuziny $4.e0 do $40
Celuba, 100 funt0w $500 do 1925
Kartofle, bale, Wisconsin
100 funtow $50. $1.55 do $40
Kartofle, siodkic, koSz
$3.50 do $3.25
6 kosz. $50 do $500
skrzynia $500 do $500
Marchew, bcczka 1880 do $500
Grocf straczkowy, kosz
$500 do $50
Salata, skrzynka ......... SOC
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-13
ZTEKIR %EDAKCYJNEJ.

prezydent Wilson, kt6ryby ME
wierzyi W Lige Ludlow jake inte-
gralny warunek pokojowych re-
gulacyi sprsw swiata, tax sic owe
idee dwie W umyslach ludzkich
nierozerwalnie re SODA zaaczyiy.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-13

DUO wychodzit. ma powictrzu
przebywac, dony i odzienie czy-
sto trzymat, ME opychat sic ia
diem, ME zapijac sic, a humor
mice dobry - to H.. wszyStko
dobrze bedzie.
P~amietajcie, re O wielc taniel
jest zapobiegac chorobic, anizell
chorowac i lcczyc sic.
Ludzie PREDICT s~luchaja zakazu
niz nakazu, DO latwiej rrzestac co
czynit, niz zaczac co robit.
Patrz swcgo powoiania a pra-
cuj do zdechu.
F. S. KlonoWicZ.
Miodosc jest skarbem, jednak ia.
ka szkoda,
II jej brakuje sunny doSwiadczc-
nia.
4 tego powodu wyrzec sic o.
smiele.
Ze mlodosc zwykle przychodzi...
zbyt wczesnic.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-13
Go da Swiatu Liga
Ludlow?

Zatem Liga Ludlow ma bye:
Poprawa dotychczasowych form
rzadow przez poddanie icf wszy-
.Stkich kontroli wyraznej parlamen
tow, wykluczenie tajnych sprzy.
mierzeh, oraz calej wog6le tajnej
intryganckiej diplomacy; przez
zasade pelnego rownouprawnie =
ria wszystkich obywateli - Judy
otrzymaja kontrole rzeczywista
mad radiant swymi wszelkie IL
klady dyplomatyczne maja bye ia
wnc.
Liga wyzwoli Judy Z uciazli--
wyCh - strasZliwie nadmiernvch
zbrojeh: laden narod ME bedzie
moSi urzadzac, nj utrzymywac
zbrojen specyalnych, kt6reby sic
staiy groznc ola saSiadow i poko-
III. Jedynie ograniczonc liczbowo
milicye i intcrnacyonalna policya
beda ustanowione i utrzymywane
wspolnym kosztem ola stree
zenia pokoju i przestrzegania pra
wa miedzynarodowego.
Wszystkic Judy beda musialy
poddat sic vol wsp6lnej wszy
stkich czlonk6w Ligi. zadcn lud
nie bedzie m6gI intercs6w swoich
wynosic ponad interes wsr0lny
wszystkich uczestnikow Ligi.
Kazdy narod bedzie ola siebie
samodzielny, nietykalny. swobo-
dny i w obrebie swoich granic nj
czem mic skrepowany; podobnic,
jak W Stanach Ijedn. do~ktryna
Monroc'go jest uznana i wysoko
stawiana, talk niejako doktryna ia
zostanie ma ca]v SWAT rozszerzo-
ra j do ~wszystkich ludlow bedzic
stosoWana. W niczem praw tego
lrdu samoistnych nj intcrcsow jc-
so mic ograniczajac - owszem
gwarantujac JIG i broniqc - tedy
i n~aszej doktryny Monroe'ego Lt-
ga Ludlow ME ograniczy,
Do wsp6lnego zarzadu Ligi -
Judy wybiora samodzielnie Was
uych przedstawicieli.
Wszelkie roznice polityczne be-
da rozpatrywane spoHojnie. swo-
bodnie i otwarcie: sprawy pre-
myslu, handful, piracy - beda mia
Iy wsp0lne wydziafy i komisye,
kt6re beda rozpatrywa}y kwe-
stye, dzialom danym podpadaja-
&C.
Poszczegolne klasy ME opanuja
zarzadu Ligi, poniewaz re wzgle-
du ma roznorodnoSG narodowa j
rahstwowa uczestnikow tego "a
rzadu - badzie to wproSt Memo
zliwe.,
RownoSc demokratyczna, zau--
FAME szczere - OTTO czynniki, ia
kie wprowadzi Liga w stoSunki
ludzkie i miedzynarodowe,
Kazdy narod ola siebie otrzyma
absolutna niezawislosc, samo--
dzielnost polityczha i srodki do
obrony tych cennych atrybutow,
ktorych dian nadto broniG beda
gotowi - wpiywem swym, a jes-
llby rotrzeba bylo i siia wszy-
scy czlonkowie Ligi.
Kazde pahstwo ustanowi sobie
-jaka chce, forme rzadu, prawa,
oraz zamianuje swoich do zarza-
du Ligi Representations.
Kazde pahstwo bedzie miafo
prawo rozwijania swojego dobro-
bytu, swoich bogactw produkcyi
naturalnej, czy przemyslowej, o
kt6rych zrabowanie W najezdzie
i wejnie - ME bedzie obawy, jak
dotad bywaio.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-13
Gem Ona ?

Llga Ludlow Jest zoanlem
naszem pierwszym prawdziwie
znamiennym krokiem ku popra--
vie stosunkow ludzkich - Cd GA
su Wielkiej Rewolucyi, ktora wy
razem sic sta4a wolnosciowych i
del ludzi i ludlow, a poczstkiem
demokracyi, maiacej ma ziemi ma
dial postepowa6 stale, rozwijac sic
W pojeciach, uszlachetniac / roz-
szerzac coraz powszechniej repu-
bliki Francuska i Amerykanska
konstytucyjny parlamentaryzm
rzadow europejskich dawniej
absolutnie - monarchicznych
konferencye pohojowe i sadly po-
lubowne - to byiy stadya, fay,
przejawy owego nieustannego po-
stepu - n~iewstrzymanej, 'coraz
zyskujacej ma sile moralnej, pc,
t~ezniejacej ~tendencyi wolnoScio--
wo = demokratycznej, przeciwko
ktorej wkohcu - jake rafy groz-
ne ostato sic w poczatku wieku
20-go juz tylko kilka rzadow mi
ljtarno = acknowledgement, a i tie
obsionki pewne konstytucyonali-
zmu i koncesyonalizmu przyjac
ma sic musiaIy. Wreszcie w VOL
ME minionej starry sic owe ostat-
rie moce starego absolutystycz-
nego porzadku, militaryzmem
podtrzymywanego z demokracya
pojeG i pragnieh, z postepem ide-
alistycznym - zrazu moze nawet
ME przez wszystkich bojownikow
nalezycie Pojmowanym uswiado-
mionym W peini, ale w kazdym
razie jakies poczucie - moze ME
cahkiem jasne, a iednak nieodpar-
te - kazaio kilkunastu ludom
zszeregowac sic przeciwko paru
potegom starego typu, ktore pc
najstraszliwszej w dziejach VOL
ME - paddy zdruzgotane - TAX
g%runtownie, re pogromu i kleski
podobnej - ich klesce r6wniez W
dziejach ME by4o. Wojna ia Kill
koletnia - kosZtowala kolosalnie
wiele ofiar: krwi ludzkiej, niesz-
czeSc, cienpien, kosztow - znisz-
czenia; Shady po niej p~ozostana
ia diugo w latach i w pokole-
mach. Trudno - przeiomy epo-
kowe ME So wiosennymi sionka
zechodami, nj wschodami pogod-
nymi: one zwykiy rodzic sic W
gromie walk i w pozarow lunie,
re zasie ten przeAom niezawod-
ME historya do najwazniejszych
- najznamienniejszych zaliczy,
tedy CT i narodziny jego ludzkosc
Gala - niby wulkanu wybuchem
odczuia - jakby wSrod trzesienia
ziemi, burzacego grody stare -
ably MOVIE wstaiy - zawita}a po-
miedzy narody ia nova epoka.
A W narodach w~ytrawily sic
cierpieniem i ofiara niezmierna W
ciagu wojny m%orderczej / niszczy-
cielskiej - wszystkie dawniejsze
egoizmy, hub p~rzynajmniej najgor
see ich odczucia i przejawy, wiele
zatarfo sic niecheci, wiele preten-
syi wzajemnych, zazdrostki zma'
LAZY - smagane biczem wypad--
.kow groznych, przebieg zas VOL
ny nauczyi przeciwnikow = zje-
dnania, powasniouych - zgody,
a niesolidarnych rozbieznych -
solidarnosci. l OTTO z takich senty-
mentow narodzifo sic przeczucie
naprzod, a potem pragnienie Ligi
Ludlow. Ujrzano, re jednosc daia
zwyciestwo tax predho takie
prominence, re sic tego nj w maj
smielszych ME spodziewano ma
6ziejach, zrozumiano, re in hoe
signo victoria; W rezultacie ma
Kongresie Pokoju, zamykajacym
wrzeciadze Wojny niema ami
Jednego polityka, jak powiedzial
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-13
MACIERZ POLSKA.

Fest orgsnIxacys lsczsc& .m1odsie4 pol-
ska obojga pScI W pracach aukowyc
patryotycznych 4 bratnieJ pomocy. ala
podniesienIa duchs moralnosci dooro-
bytu W spoleczeistwie, a s~zc7egolnie
mfedEy miodzieza polsks- Molina sapi.
sac sic ma posmiertne cd lat Ia do 4si
ma cSionkow StowarEyszorych bss o.
Rranlczenia wieku.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-13
Do KAC|KA.

PARMA ZOSIA 1 PARMA ZOFIA.
Piakala parma Zosia,
Piakala cicho wciaz
Boo chcia}a - OF, %koniecznie
Raj poznac, CO to MAJ.
Znalazla w~ybranego -
Hej, chiopca W peini sill,
Co kochat ia ciekawie,
Bo co dnia prawie bil....
DIS place pani Zofia,
zalosnie, re az strach,
Ii weszla nieopatrznie
W TAXI maizehski krach.
j. Watra.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-13
Kilka OpinH o Lidze.


Z~nakomity nasz MAJ stanu, Ro-
man Dmowski, czfonek Kongresu
Fokojowego Z ramienia Polski,
p~owiedzia} O Lidze Ludlow, co ma
stepuje:
,yZnajduje i widze W Lidze Lu-
dow, takiej, jaka proponuje pre-
zydent Wilson, sposob i srodek,
ktory z a%bsolutna logika odpo--
wiada wszelkim potrzebom swia-
ia nowoczesiego: Wojna byla ne
gatywnym wyrazem interesow
swiatowych; nalezy wyszukac te-
raz wyraz pozytywny ola tychze
samvch interes6w: otoz wierze,
re takim wyrazem stahowczo Jest
i bedzie projekt. Wilsona Ligi
Ludlow"
Powyzsze zdan,e wybltnego
naszego rodaka, uwazanego "a
Jednego Z nalznaEomitSzycl po-
l!tykow' lacy zasradaJa PREY stole
honsreSo"ym po"'""o o!o
"
Ola mas do'ta'eo%"'e
Gym d'Su'''e'''el'' dc P'%I'o0IE-
my ]eSIcze paFu l"!'Eeil
%dan,@ op'''.e 'eJ .-'u~e lid
%~d"o''e"e'''e oP''o'
WfaSnych n''J U"as Po"!~-
szych'
w. II. Taft. dawnieiszv prezy-
dent Stanow Zjedn.. prawnik i
professor wybitny - mimo r6znic
partyjnych przemawiaf ma rzecz
Ligi Ludlow ma temze samem &C.
braniu w Nowym Yorku, ma kto-
rem O Lidze r0wil obszernic pre-
zvdent Wilson: pisaliSmy o tenn
osobno i szczegolowo, IL Taft maj
zupefnici godzi sic ma proiekt Ii
ci ME w szczep0lach wszv.
stkich moze - tc oczvwista pod
lepaia krvtvce ! dvskusvi. ale ma
zasade samq, kt6rq rtwniez wy
soko podnosi} iako potrzebe ME
dowei stawiaf zmarly niedawno
puikownik Roosevelt. Ot6z ex-
prezydcnt Taft z~alecif nam Lige
owa w zdaniu takiem:
.,Wzvwam was - wsp6iobvwa
tele moi, abvScic. iako m~ifosnicy
oiczvznv naszei ! iako m~i}osnicy
ludzkosci calei. wvwarIi wszv-
stk;e : Gale wD}vwv swoic W tvm
kierunku, azebv traktatv, posta-
nawiaiace L.ige Ludlow, zostalv
koniecznie ratyfikowane." Siowa
tc powiedzial TAFT, om6wiwszy
zasady Lisi Ludlow. a w Mich "a
warf swe usilne wezwanie, by u
czynic wszystko, co MONA ola
zrealizowania wznioslei idei.
Wybitny przew6dca rzesz pra-
cuiacvch w kraiu naszvm, Sa--
muel Gompers risze O rzeczv o.
mawianei, iak uastepuie:
mierzamv zbierac zniwo posiewu
naszeeo w poswiecaniach ME
zmordowanvch i bohaterskiem u
miIowaniu zasad braterstwa i lu-
dzkosci."
DR. Wiktor Orlando. premier
v}oski nowiedzia} O Lidze: FRO.
dzonv = cierp;e6 woinv. document
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-13
do Niej Przysz1o?


zbiorowej mysli czlowieczej. Jest
MIA. CzSowiek zrazu zya niewiele
lepiej niz zwierz, jedyne oiywia-
jsce go instynkty to utrzyma-
ME zycia i obrona jego: oba tie po-
pedy wytworzyly koniecznosc
waikiki - z zywio}ami, re zwie--
rzetami, z innymi ludzmi, gromad
ludzkich miedzy SODA, ludlow z
ludami. By W walkach onych mice
szanse lepsze - ludzie stowarzy-
szali sic: naprzod rodziny ich sic
iaczyly, skupialy, tworzyiy sic i
wspo4dziaialy plemiona - potem
Judy i mrody. w czasach now
szych i coraz nowszych owe
zrzeszenia ludzkie przyjmowaly
formy coraz wiecej wyrazne -
zdeklarowane co do celu, wytwa-
rzaiy sic pahstwa, w pahstwach
formowa}y sic stronnictwa polity7
CINE, ideowe, wyznaniowe, orga-
nizacye zawodowe, ekonomiczne
it'd. it'd. A mad calem onem MIRO
wiskiem ludzkiem - przez vic,
kow dzieje - Swiecilo Boze sion
ko najwznioSlejszej idei - lego,
Ktory rzeki .Miluj blizniego TIVE
go - milujcie nawet nieprzyja--
cioiy vase" L tego wskazania,
ktore oSwiecaio, u~lepSza}o, otwie-
raio droge i sposoby do wyrow--
nan i zblizeh - rozwijaly sic
wszystkie najlepsze mysli czlo--
wiecZenstwa ono nieWolnictwo
znioslo i demokracyi dz~isiejszej
stalo sic zr6dlem, ono i ma dluga
przyszloSc bedzie ludzkoSci kry-
MICA natchnien dobrych.
Organizacye pahstwowe zdaw-
IA szukaly ~sposobow ma kleske
najstraszniejsza ludzkoSci - ma
wojne. Prawo Boze i prawo ludz-
kie zdo}aio unormowac stosunki
pomiedzy ludzmi, ale stosunki po-
miedzy ludami pozostawiaiy O.
gromnie wiele do zyczenia i dlugo
- do ostatnich dnI ME widziano
ma ich poprawe sposobu. Sprzy-
mierzenia zawodzily - chocby i
,.najSwietsze", zbrojenia wyogro-
mnione staly sic wkohcu brze-
mieniem ola narodow ME do unie-
sienna diuiej, k~onferencye pokojo-
we z zalozei wadliwych / niesz-
czerych poczete, ME znoszace
krzywd dawniejszych, aprobuja-
&c zfo i tolerujace jego stan po-
siadania w danej chwili - ciezki
bardzo i n~ieznoSny ola poiowy
rodzaju ludzkiego - owe poro--
rione pfody politycznego mrzon~
karstwa ME doprowadziIy tez do
riczego, a Z ich polubownymi sa-
dami ME liczyli sic - majacy
moe, Zdawaio sic, re ma potez--
nych Swiata tego niema rady, mo-
&C ich militarne >ogromnia}y Z TO-
ku ma rok, a ich tajna, intrygan-
cka dyplomacya gmatwa}a coraz
rotworniej sprawy pahstw i naro-
dow. Zycie stawalo sic nieznosnie
ciezkie W hipokryzyi og6lnej
Konca temu, widaG ME by}o - nj
ratunku. Ludzi uczono przyka-
zan: Me kradnij, Me zabijaj, Me
ewaIc! A OTTO narody ieden dru--
giego okrada4y, gdzie mogiy, "a
bijano Judy Gale - jesli ME W po-
jcdynke to W kilku ma jeden ma
rod godzono, - gwalt krzywda
panowaiy ma swiecie, narody bez-
slime lezafy W petach niewiedzy i
bezmocy.
TAX byIo do lat tel wojny. AZ
ona wypalila z narodow i ludlow
apatye i oportunizm ,zdyskredyto-
wano w niej doszczetnie materya.
listyczne wyrachowania, ~wytepio7
no w ogromnej mierze intryge i
zrozumiano, IL trzeba skonczyc z
poisrodkami, jesli sic chce grim
townej odmiany stosunkow ME
znosnych, re warto ~roSwiecit
wszystko, CO dotad bylo niedo--
skonaie - dla przyszfosci lepszej,
a w niei ola moznosci swobodnei,
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-13

ola unikniecia sprzeczki, jut le--
Pei zaczne Z innej beczki.
4 wiosna strzezcie zdrowla: o.
czvwista mozecie to czynic / "
kazdej innej porze roku.
Ale z wiosna iatwo szczegol--
niej O zaziebienia, katary, pre-
moczenia n6g, a Z tego FLU" /
wszystkie przyjcmnosci, Z nastep-
swami tego chor6bska poiaczo--
ne.