Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-09-25

now ludzI, q stad wynika jasne niebez
pieczehstwo, re ludzie Ct ulegliby boil
szew1zmowi / z~agraialiby pOkojOwi
EurOpy.
Ma obrone Sl4ska zmobill1owano
pastor6w Diemieckich. Pastor z Ka--
towio Voss wydaje tmieniem 80 G.
wangelckdch gmin Slaska krzyk roz
paczy 1 wzywa braci z "a oceanu do
ratunku pred panowaniem polskie--
20 gwaltu. Jego zdaniem 10000 pol
skich ewangelik6w 50 niemieckimi
patryotami, kt6rzy ME chca sfyszec
o przyieczeniu do PolsN. Polacy Boz
WIEN So nietolerancyJni 1 fanatyczni
%, jak Swiadcza pogromy iydow--
sk1e, wiec pod ich radiant kosci6l e.
wangenk6w unusually upast. DO
pomocy mobilizowano 1 zyd6w,
pozwalajqc jednemu z rabin6w zabrat
W tel sprawie CLOS. z opisu Jego wy
nika, jakoby SIask byi druga Palesty-
ma. w urzedach jest tyd6w do 20 pro-
cent, miejscami so. w Katowicach
ma 600 rodzin iydowskich jest 8 ad-
wokat6w. 3 n~otaryuszy, 8 aptekarzy,
~ lekarzy, 4 dentyst6w, 2 sedz16w,
4 profesor6w, I radca rzqdu / wielu
urzednik6w koletowych. Wiekszost
kopal6 | fabryk zalo4yIi 1 prowadza
aydzi, przen,ysi 1 handel spoczywa
gl0wnie W ich reku. Coz vice stanie
sic z tenn wszystkiem wobec polskie-
20 antysemityzmu, pogrom6w i BOZ.
kotu? =.
Jest rzecza jasn4, IL Niemcy celo--
wo k~orzystaja tn z intryg zydowskich
przeciw Polsce. W kazdym razie ia
masa wyszukanych argument6w
swtadczy najIepiei jak bardzo niepe-
wnq Jest sprawl niemiecka ma Slq-
sku.
Inny autor, superintendent Hensel,
stara sic udowodn1G, re Mazury ME
s4 stanOHczO pOlskie. PolSkie preten-
sye do Mazur0w SO tylko imperyali--
stycznymi zakusami (!). Mazury mo-
via pOlskim dyalektem, lecz So evan
geltkami, Polak6w mic lubiq jake ka-
tOltkGry / NAIVE PolakA uwaiaia ST.
bic "a obraze. w roku 1883 bylo ich
vs. Prusach wschOdnich 327 200, ZaS
" r. 1910 tylko 1S2,OOOCO. Zanik
vice Mazur6w postepuie szybko, a to
dlatego, he ME So Polakami. Tymcza.
sem Polacy wbrew ich wolf ovation
chca ich wcieIiG do swego ~paiistwa.
Jest to gwalt TAXI sam, jakiby byi,
gdyby Nicmcy chCieli wcicllc przemo-
ca do swcgo panstwa niemiccka cDeSt
Szwajcaryi.
Ma TO bye rzekomo logiczny argu-
ment. Tymczasem tylkO szowinist7
niemiecki moie sic ludsic, jakoby ia
analogia byIa scisIa. Nicmiccks
Szwajcarya czujc pc niemie'ku / roz-
villa sic W duchu narOdowym. ME
groZi JET wyparodowienie. Tymcza..
sem SAM Niency przyznaja, re pod
ich RADIANT Mazurzy skazani So ma
zagladc. Wobec tcyO mic impcryaliZm
laden, lecz Swiety obowiqzek narodo.
wy kaie nam ratowat pred sprusa-
czeniem ten stary, polski Szczep.
Ukoronowaniem tel in~tercsujqcej
lektury jest szkic prof. Hermanna,
poswiccony prowincy1 poznahsklej.
Jej gospodarcze znaczenie Ola Me
mice uSwiadnmia on sobie W calci
pemi teraz doptero. Poznanskie bylo
gl6wnym spichlerzem Berlina 1 okolic
przemysiowych. u utrata togo spich-
lcrZa pogodziG sic trudno, tembar--
dzicI, ie molina udowOdnic W siu-
SINE prawa do tel prowincyf. Procen-
towO jest wiecej zieni W rekach
niemieckich, nil pOlskich (jaka dro-
ga Niemcy do tego uoszli:). PrzeWo-
dnie stanOwisko W iyciu gospOdar--
czem zajmujq tam Niemcy, u liczeb-
ma przewaga POlak0w OPERA sic ma
szerokich rzesZach rzemieslnikOw,
bezrolnych robotnik0w / wiejskich
gospOdarZy.
Tu dochodzimy do kulminacyinego
punktu ~Senzacyi. AutOr bOwiem ia
da Ola Poznaisklego plebiscytu / to
ME tylko W tel fOrmie, kt6raby IL
~wzgledniaIa sama liczbe m~ieszkan--
cow, lecz take ich k~ultuIalnq i go.
spodarcza SHE.
Istotnie. autor ~doprowadzif mas do
punktu, gdzic moiemy rozstac. sic z
hakatystyczn4 publikacya praw-
DIVA ulga ma sercu, re ten chciwy,
przewrotny pOtwGr krzyzacki ley po-
walony 1 miota sic " bezsilnej ziosci.
| R6wnOczesnie utwierdza to mas W
przekonaniu, Ie nasna O~ryentacya
polityczna Wilma zdqiaC ZawsZe W