davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-10-09

sze upadki, wszystkie cZarne i przeczernione frag
menty obrazu naszej przesztoSci. Me nazbyt W
lyle pozostaia W tel piracy r6wniez szko4a galicyj-
ska. Przyrzuci}y do niej swa czastke wreszcie licz-
ne podreczniki i liczni historycy, ma ktorych wszy-
scysmy sic k~sztalcili; wszak to o 5ednym z najwy-
bitniejszych 2 Mich j to w4aSnie tym, kt6ry przez
|d}ugie lata kierowa} wychowaniem publicznem ca
lei polskiej dzielnicy, m6wi prof. Konopczynski:
,,wyrozumia}y ola wszelkich wrog6w polskosci, a
nielitoSciwy" ola przeszfosci wIasnego narodu.
Zdawa4oby sic zatem chyba, re mowiac do tax prZy
gotowanego pokolenia, wystarczy, ME tracac slow
'zamarkowac nasze ,,cienie" ~dziejowe chocby tylko
W najlzejszy spos6b, ably obraz ich wystapif odra-
.zu z Gala plastyka W umySle czytelnika.
Ale byf drugi wzglad, istotniejszy.
Rzecz n%iniejsza ME jest wszak zarysem histo-
ryi, - jest proba charakterystyki duszy dziejo-
wei. Jedno i drugie zakresla piszacemu odmienne
.nieco obowiazki i prawa. Wychodzace z obranego
~za}ozenia autor nietylko ME potrzebowa{, ale ME
m6g} z%ajmowaG sic tenn, jake sunny wyp{aei} by{
Poninskiemu Stackelberg a Branickiemu Katarzy
ma, ami zapuszczac sic W las obskurantyzmu szla-
checkiego Ia .Sasow, ami zatrZymywac sic szczeg6.
lowo PREY zbrodniach pope}nianych przez mozno-
wiadc6w, kt6rzy Swiadomie dziaIaH ma szkode OIL
czyzny. TAX sarao, chcac scharakteryzowac ducha
.dziej6w Angli, bedziemy m6wii wszak ME o
rzadach kurtyzan kr6lewskich, o przekupstwie rz
powszechnionem cd CORY do do{u, o tenn, re spree
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-10-09

broni, ME o mia zabiega, ale o swe
wiasne stanowiskO premiera sic tro-
ska, a W ten ich miotaniu sic Zien
1 gfupiem dobre i'm SO wszelkie sPo-
soby i Srodki, wszelkie kalumnie i
o~szczerstwa - siowem - postepo-
wanie ich N troche mic jest r6z--
mem cd niemieckiego, W knzdym ra
zie jest lyle warte mOralnie co
Niemc6w przeciw naszej sprawie wro
ga robota. OwSZcm - moralnie jest
rObota naszych wlasnych przewro-
towc0w jeszcze stokrot gorsza 1 ty-
siackroG wiecei potepieuia godna oil
roboty niemieckiej! Pc Niemcach
wiemy, czegO sic spodZiewat, wiemy,
il cd Mich jedynie zNoSc / zawisG na
mas spaSG moga- wiemy. 10 ktokol-
wiekby IL mas stall ma czele, IA mas
przemawiai i dzialal, jesliby ME byl
ich poIityki kreatura - co ma teraz
dzieki Bogu n~icmoAliwe, - byiby i'm
Fly, godny wynydzenia, pokaiania,
le czyniliby wszystko - by go oba-
lie, by mu klody | giazy pod nogi rZu
cat, jak dis czynia obecnemu RIA
dowi Polskiemu Ale Cd tych
,,naszych" z pod dawnego maku
kohskiego, cd tych pOlskich niby so
cyaIist6w, tax odmiennych Cd pqwal
nych socyalist6w W Polsce, cd tych,
kt6rzy do teraz ME zapomieli tn
swej szkodniczei austro-pruskiej po-
lityki, ME chca jej zapomniec | uzy-
waja przeciw swoim, przeciw roda--
kom sposob6w cZysto pruskich cd
tych mscicielis / burzycieli jednosci
narodowej jedynie odwr6cit sic wy
pada Il odraza, a pogarda bezwZgled-
ma, p~owszechna, DO to ME Polacy -
to jakas z%bieranina, ~partyjnie zaSIe-
piona, giupia / TIA, ~doprawdy cd
Niemc6w giupsza | gorsza.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-10-09

HoSci drugiego rozszerzonego wydania, pragne ma
ME pokr6tce odpowiedziec, tenn chetniej, re przez
to uzupe4ni sic niejeden rvs, kt6ry dopiero W po-
lemicznej formie moze sic wydobyc ma jaw.
Odezwa4y sic glossy, re W charakterystyce idei
przewodnich naszej history ME uwzgledniono ma
lezycie stron ujemnych, re obok swiatef zabrak}o
,,cieni', co rzecz u~czyni4o jakoby jednostronna. Ia
rzut ten PREY blizszem rozpatrzeniu ME da sic u
trzymac. C~zytelnik baczny znajdzie w piracy mo-
iej niejednokrotnie zaznaczone owe plamy i zgrzy-
odbicie i ma kartach ksiazki. Jest tam nova o CA
sach ,,obfedu i wystepk6w politycznych', o tenn,
re Varsity nieszlacheckie W Polsce przezyfy 90
kres istotnie ciezkiej i twardej niedoli', re by}y
,,hczne wynaturzenia" naszego ~ustroju p~anstwo-
wego, re og6lnemu obrazowi wzrostu i upadku ma
ojczyZny odpowiada ,nier6wny potion ducho-
wei j moralnej wartoSci pokolen". To wszystko
jednak i~stotnie zosta}o wypowiedziane skrotami
myslowemi, jesli kto chce - tylko pobieznie. -
Dlaczego?
Miarodajnymi by4y tn ola autora DIVA wzgle-
dy. -. -. -
Popierwsze, poniewaz te wszystkie ciemne
strony pahstwowego zycia p~olskego So dostatecz-
ME j znakomicie znane polskiemu og6}owi, nietylko
wykszta4conemu. Trzem czwartym czeSciom ma
szego narodu cd szeregu pokoleh szko}a moskiew-
ska i pruska wpajaia z ~pilnoscia mic ME zostawia-
jaca do zyczenia wszystkie saskie j niesaskie ma
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-10-09
Pifsudski do

4 racyi ostatnieso Z,spolenia Cd
dziaiow Armii PoEkiej, sformowa-
nych we Francyi, 3 Armia Polska "
Ojczyznie, ~naczelnik panstwa wy
stosowal nasepujacy list do genera
Ia Hallera:
Kochany Panic Jenerale.
W chwili ostatecznego zespolenia
sic oddzial6w, sformowanych We
Francyi z armia polska. " chwili,
W kt6rej swoja prace DANA ojczya--
ME licznych szeregow aoinierza do
prowadzileS, panic ~jenerale, do
chlubnego konca. czuje p~otrzebe wy
razic panu " imieniu ojczyzny SER
deczno slowa ~uznania "a jego dotych-
czasowa dzialalnoSG.
Idei wykucia miecza polskieso
byl pan szermier1em, jake tworca
druzyn sokolich, kt6rei tua pred
wojna swiatowa zaczely sic militia
ryzowaG. Sluzyi pan tel mysli W at
mosferze, W kt6rej rdSewia}y serca
i szabla polska, skazana, zdavalo
sic ma los tylko pamiatki muzeal-
ncj.
Ma odzew trabki po!skiej " sierp-
niu 1914 r., ma odZew tlUmiony bez-
VIOLA / bezwiara. stanal pan bez wa
hama W szeregach 6trzeleckich. t.
czestniczyl pan W bojach ~slawnej
karpackiej brygady legion6%. stara-
jac sic usilnie ochronit aoFnierza
polskiego Cd zmarnoxaTia jeso wy
si}kow i broniac zawsze i wsDedzie
godnoSci i honoru nunduru pol
skiego, na~raionych wtedy ma uszczer
bek co krok nieledvie.
z tego okresu pozostana ma zaw-
sze W milem wspomnieniu wszyst-
kich laeionist6w nasze wsp6lne wal
Xxi mad Styrem ramie przy ramieniu.
WALK, kt6re zdobyly scbie chiubne
karty W dziejach odrodZenia wojsko-
woSci polskiej.
Gdy potem zamiar utworzenia
wojska neutrality-suspicious. wsku--
TEX meg rozkazu niezlozenia przy-
siegi, usIuchanego przez znaczna
wfekszoS6 legionist6w, speizl ma nj
czem i gdy zostaiem internowany VI
Magdeburgu, z prawdZiva ulga i
twzruszeniem, kt6re. iak sadie, po-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-10-09
DO WIADOMOSCIl

wsEyst<feA Interesautew BaJuPrEeg-
@3ej prOsinay o przeStrEeEnnte POntS-
szyeh WsknE0wekI
Raura AdmInIstracyi aasEej OtTarts
urnna do 1850 u1ecE0Fem - co dnia, Q
wyJStkien nIedEieI { Swfat k~nAJOwyeh.
tSbSwiREujpeyeh. :
GArEadea Pis1a Eze PrEyymaJs
laufrresaat0w 60 dRa w GoDzINACa
IPoPOLUDSIowYCH Cd 2-gtej do S-tej
. uyJatkIem sOb6t.
edake ola Interesantow oty~Irtn
Jest TYLKO w GoDzINA.CH
IIsSol Pc DOsOdaiu tylkO IN s~pecyafnS
Redaktor NarseIay PrzyJnuje Tnte-
Fe-antow TYLko 70 GopzINIE io-tet
PRED POLUDNTEM.
UpraSKa sic o IL mOSno&cI wsEelkfs
sprzuy q RedAkey0 Eatatwtae PISEM-
ME-. DO m kOnwerSacye sfuBte ME ma
pay e8nsEg tyIkO ~ Eprnwsch SzezeEo'-
aielssej vvnFL. OAObtStych, lab ME daJs-
lryeh Sc Ea1atWfS E~VyiSEle dro&s Ike
lreSpondeRcyI PrOSimy jawte Se osO-
lkfScIe. EaeAOwajQe IN U~EEiedE1es &c o.
lkOio EOdEiny ll-teJ EasetS
wsHyHcy natbGrdEaeJ 1esteemI wreaT
gntrudnieBL
KsreEpOndentSw upraaSany stan0-
uerO. nhy pisal1 CZYTELNIE-ATRA-
MRSrEM. LUB Ma MASBYNIE, ME
ERTT sCIsLIWIE I TfLk0 NA JE-
lDNEJ sTRONIE PAPIERU.
JeGH utwOPy jakiekOlwtek ME matS
bye oxloSzOBe. POeh4aRIa Je - ksas
lredakeyInyi JeSn p~o&RdaRe - do EwrO-
ltu, w Fazie ME sEl0sEeRia, naleAy to
9WYRAzNIE ZAzNACZYC I ZALACzYC
ZNACzEK POC8TOW1 Ma EWRoTNA
PRXESYLHE.
m kO~muBfkat6w do o~EfOsSe0ia
nfe nalesy P~rEeSyiRc na kartkAch Cd
krytyehi ZADNYCH TEE ME PREYJ-
MUJE SIZE KOMUNIKACYI TELEFo-
NNCZNYCH - ehyha W WyJRtkowych
wypadkaehg F6whie& Ogios1ea, d0tycz9-
eych rrehu ~ tOwarxyStwaeh te~lefOnt-
nxaie nie przyjmutemy.
wAzeiJxie OEfossentn naleAR dc DEfa-
In 0RSoSBen " Admlnlsrracyi tam sae
nieauf HvraeRS aAleAy.
Podzfekoyxnnia - WSZEBKIEGO re-
auatu, REEOLUCYE EALOBNE- PoLI-
TVCZNE 4 L y. nnheSas do Dstafu OgfO-
szeA.
wszeIkfe korespsndene=e. savfado<
mfRnia I 4. y. muBGa bye pOdptsane -
Refnem nasHtskiem wrnE = ndreSem pa.
Gnaeegoy bekimIennyca, lub p~oSpisanyeA
aOmySinikiem, RIbO wresSete BlOwem
.Konitetn - kOmunfkaeyi. nj kOres-
ponaencyi ME sanaieSEcEauy.
s~4nnorezO ME OElasEamy
.BALOW-, AMI wJcieeEek, hub -Piknl-
k6u", URZAD8ANYCH w NIEDHIELE.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-10-09
DziWny Sojusz w Kan
panH przeciW RzadoWi
PoIskiemU.

: WCZorajSZy numcr ILLINOIS
Staatszeitung'' t~utejszego przewod-
niego dziennika niemieckiego, znane-
go od dawna z za~wistnego nieod-
miennie przeciw nam zacieklego wy
bardzo' Ciekawy
artykui, ,,o~mawiajacy" obecnego RIA
du polSkiego polityke, oczywista
przez niemieckiego aUtOra artykuiu
nader ostrO krytykowanq, o~ceniana
irOnicnie. lekcewazacO, Il jednak -
najwidoczniej ME le~kCewalOna by.
raczej OdnOsi sic wra-
benie, re sic mas Niemcy boja!.....
Artykuf potepia Paderew-
i jegO starania o armie pol
ska, co DO kt0rej Niemcy z Oburze-
MEM, Iatwo zroSumialem, Zapytuja
POGO ona PolSce TAXA wielka?-sZy
tza z tel armii, a wroza jej pogrom
&c strony bolsZewik6w, z kt6rymi
maja sic pOIaczyc wszyscy, kt0rym
PoIacy we znaki dac sic mieli 60,
jak Litwini, Biaio- Rusini, Ukraihcy,
poniewai Polacy mieli pozabierac i'm
ziemie owych ludlow, gdyz Paderew-
ski z Dmowskim uprawiaja polityke
par exceilence-zaborcZa. Teraz
zima nadciaga, a owa wielka polska
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-10-09

Idawali sic navel kr6lowie, re Karol II CISCO -
1850 wzia1 pieniadze cd obcego w}adcy "a przy-
~rzeczenie zmian we w}asnym kraju, re wsp6idzia-
}ali W tych haniebnych machinacyach doradcy ko-
rony, albo re opozycya w parlamencie angielsklm
by1a stale kupowana prZez ~pierWszego mlnlstra
Roberta Walpole 9TH 1742), gdyz to wszystko
ME by}o konieczna emanacya duszy narodu, byio
tylko przejawem powszechnego W ca{ej Europe u
padku moralnoSci publicznej cd schy}ku wieku
XVII do drugiej pofowy XVIII, W tym samym
czasie, CO i u nas,-lecz movie bedZiemy o kultu-
RE wolnosci jednostki, o rzadach parlamentu, o
zasadzie, il tylko ustawa uchwalona przez repre-
~zentacye spo}eczenstwa moze spo}eczenStwo o.
bowiazywac i o daznoSci do utrwalenia tel zasady,
albowiem to wfaSnie jest wiekuistem W dziejach
Anghi, to jest wykfadnikiem, kwintesencya, ire
scia i cecha dziejowej duszy a~ngielskiej.
w ,,Duchu dziej6w Polski" jest nova podob-
niez o i~stotnych i naczelnych cechach naszej pre-
.szioSci, i tylko o Mich. Re Polska, kt6rej rozw6j pc
szed} W kierumku wykszta{cenia idei wolnosci po-
Ktycznej, otoczona panstwami zaborczemi, zb{a.
dzi}a ciezko, zaniedbujac wytworzyc W nowszych
czasach chocby kosztem zwezenia swob6d we
wnetrznych rad zdolny do obrony ma zewnatrz,
to prawda nietylko oczywista, lecz tax znana, tax
p%rzetopiona juz " komunai, re chyba ME wymaga-
la specyalnego podkreslania W piracy, kt6re ME jest
podrecznikiem historyi.
(Ciag daisy na.tapiI
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-10-09

dziClala w6wczas re nina Gaia POL
ska, dowiedziaiem sic o przejsclu
brygady pahskiej przez front i zer-
waniu W ten spos6b pet nieVolni--
czych.
w bitwie pod Kaniowem przypa-
do panu, panic jenerale, W udziale
szcz3;cie zprojnego zaprotesiowa--
MIA przeciw tw6rcom pokoju brze-
skiego.
Rozpoczal pan pozniej> nova pra'
ce utworzenia wojska ~Tolskiego "
warunkach korzystniejszych.
DziekG gofcinnosci i wydatnej
pomocy Francyi, be- wpiywu ma pra'
ce ktorec okolwiek z pahstV tabor
/ czych, nawiazai pan mic tradycyi a
dawnych n~apoleohskich legion6w. ca
SLY u W}cch do Polski'.
Jeaeli okolicznoSci ME pozvolhy
stanac panskim oddzialom u boku
swoich towarzysz6w broni W pier
wszych c7asach tworzenia sic panst'
wa, W pierwszych n~ajciezszych wal
kach o caIoSc i granice ojczyzny, 10
2 ia chvila, gdy pahscy zolnierze n
Iezli sic ma ojczystej ziemi, zadanie
swoje w~ypelnily one TAX, jak PREY
stale honorowi i dobrej slavic zoi'
nierza Polski.
Praca panska orgsni1acyjna We
Francyi, pozwoliia nadto wybaTld
cbywateli polskich cd hahbiace1 I
p~oni1ajacej niewoli / daia i'm MOI
nose powrotu do o~jczystej ziemi 2
bronia W reku, ME jake jehcom, lera
iako holnierzom.
Jestem %przekonany, re praca, pa
ME jenerale, wytrwale / uporczyWIs
zm~ierzajaca ku w~ytWcrzeniu ola
Polski wlasnej silly zbrojnej, praca
prowadzona nieraz W rajprzykrzel-
szych warunkach, zostanie nazaW-
sze we %wdziecznej pamieci potomno-
sci W sercach aolnierZy.
Co do mnie sadie, &c bede Wyra-
zicielem sadu powszechnego, gdy "a
to zloze serdeczne podzieko-
wanie.
Zarazem zawiadamiam pana, ze
poleci,em wciagpac pana do spisow
oficer6w wojska polskicgo W ran
DE jeneraIa broni (~piechoty).
(-) j. Pitsudsk.
Il. so sierp-
mia 1919 r.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-10-09
ZTEKIREDAKCYJNEJ

niean&ocSdS ~ przySteRnej, a krotkieJ
formie daje ono Wytyczne linie roz-
woju naszych d&ae56w / aaszej kultu-
~. Mara 1atnteresowania, jake Ia
hSiaika obudxiia - Jest fakt, ae
pierwszo jej wydanie mimo trud-
ncSc1 komunikacyjnych. spoWOdowa-
nych Wojna - ~ro1os1lo sic W prze-
c1agu rSterech miesiscy W ilosci TO-
600 egremplarzy..."
Te wiec prane r-ozpoczynAmy dru-'
kowa6 Z dniem dz~4sietszJm, q ponie-
wal Ear6wno jej cherakter 1 rodzaj,
jak sWietny spos6b ujeca 1 przepro-
wadneniA, jak wreszcie wybitne imie
autora - oraz maczenie spoleczne
dEeAa - zasfugujR, by 9 byla
haktowana re specyalnymi wLgiedy,
prBeto Ouch Dziej6w Po4sid' 'bed1e
LamieSzczany co dnia W odcinku ma
strongly redakcyjnej, gdzie go Cxytel-
mix Zawsse n~Ajiatwiej Lnajdzie.
Ma zakoiczenie j~es1cze slow kilka
o sp. SteSanie Buszczynskim, ktoremu
ChoIoniewski prace swoja dedykowal
n kt6rego imienia Towarzystwo W
Krakowie ksiaike to wydalo. Zasiu--
Tony to byi pisarz poLski - rodem
z PodolaJ dzielny obywatel - gospo-
darz, - pat-yota; dalekie on odby-
wal podr61e. byf i W Ameryce pred
laty i nawiazaI pewne stosunki z Po-
lonia ~tutejsza owego czasu. Gas
dfuaszy pr1ebywa4 W Paryzu, a Pod
koniec iycia mieszkal W Krakowie,
zawsze czynny bardzo, zywo intere--
sujacy sic ruchem umyslOwym naro--
du. PisaI bardzo wiele, byi k~ontrybu-
cntem pism licznych, a prace jego -
r6zrorodne 81 bardZo: 81 wsr0d mich
poezye ~liryczne, dramaty, studya kry-s
tyczno = literackie, historycZnc, spo-
iecznicze / limo. Y dziel jego najwaz-
niejSzem jest wzmiankowany powy-
lei ,,Upadek Europy" Ola decadenee
de rEurope), wydany W Paryzu, kto-
ry W praSie europejskiei zwr6cit u
wage ma siebie i ma autora; inne
dziefa: -AmeFyka I Europa" Sudyum
hiStoryczne i finansowe, ,,Oswiata W
Polsce i u Nicmc6w "a czas6w Roper
nika / W dzisiejsEych c1aSach', Poll
jego Pisma", dramat ,,Demokraci 1
poezyi zbi6r limo zy-
Gle" i W. j.. Zbiorowe wydanie pism 5.
Buszczynskiego obejmuje IL tom6w.
Temu to zasiuzonemu Pisarzowi i o.
bywateIowi A. C~holonicwski poSwie-
cit ksiaike swa Znakomita, z kt6ra
nasi zaponaja sic Obecnie
70 szpalt ,,DZIENNIKA CHICAGO
SKIEGC."
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-10-09
ZaioEOnn 1897 roku
MACIERZ POLSKA.
E MONROE 1893.
ZARZAD GLOwNY0

AAFLAD ULO"
ks. Frsneiszsk Gordon. Moderator.
Ks. A. A. Klowo. Wice-Moderator.
Wojciech +. Soska. OrsZes.
Antonlna Baranowska. Wice-prezeska-
Wsjciech MenkickL. wice-preEes.
EomAsz s ~glschowSkL SekTetar[
Francisxsk Witkowskl, Skaronik-
gtanisAAw Liczmanski, Dyrektor.
Wladysiaw Lopatka, Dyrektor.
'ADtoni Mazurk. Dyrektor.
Leoksdya SoSka. Dyrektorka
Franciszka Bieschke. Dyrektorka.
Or. Fl. A. Dulak. Lekarz NacZelny.
Adv. Piotr p. Mindak. DOradca PraWny.
Berta c. Wojtalewicz. Asyst. Sekr. Gen
GODZINY BIURoWEI
Biuro ZRrzadu GioWnego otwarte W
Adj powszednie cd Eodz. 9-tej rano do
S-tej wlecZorem, Nv sobote do lei po-
polIdniu). Wieczorem. W dnl powsEed-
ME 2 wyjatkiem soboty)). cd godziny
T-met do 9-tei. - W nied8iele / swista
u~roczysts. b.Sro Jest Eamkniete.
PrezesA; " poniedzialki i pistki VIE
rzorami Cd godEiny 7-mej do s-tej.
wszslkie korespondencye do Gowne-
20 PreEesa naleZy adFesowac:
wOJCIECH F. SOSKA,
1855 W. DtvisiOn str ChieaEO, III
sekretarza: " poniedziaiki. wtorkL
srody I c1Wartki. WiecLorami Cd EodZi-
dniu c~odzIennie. z wyjStklem soboty, Cd
9-sei do 1-sZel
skarbnikai we wtorki, srody I pistkI
cd godziny 1-mej do s-tet Wieczorem-
fkRndanIa opIat. Wszelkie oplaty do Ka-
~ G46wnej przyjnujs Kasyer G}owny
pOdcZas godzln ofiSo wych. ] We dnis
" godzinaeh ofisoWych, Sekretarz &C.
neralRy.
Wszeikie iisty nadsyAac nsle4J IA re-
q Sekretarza Gsnsralnego:
TOMASZ 9. BLACHOWSKI.
Secretary Polish Alma Mater,
lass w. DiVisiOn str. Chicago, III.
FINANSE.
PrEskazy bankowe pocstoWs
fcbecks, money orders etc.) nAlezy wy
ltaWiaG m organiKacys:
POLISH ALMA MATER.
przesyac pod adresem:
FR- W1TkOWSkl,
A5S w. DivizlOa str ChIeAgOs M
MACIERZ POLSKA.
Biuro Zarzadu Gi6wnego:
I455-57 w. Division UGcaL
M dF1gfem psefrse.
Chicago, IL
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-10-09
KoresnnRdanrva
Redakcyi.

Oh. Jan Kosman. Blue Island, III.
Niestety niewiele Panu pom6dz mo-
4emy W jego kfopocie; cpraw podob-
nych jest bardzo wiele easy obec-
nymi. Radzimy jedynie bank. przez
kt6ry pieniadze posiano, zatrzymac
pod kontrola i pokwitowania mice W
porzadku. Mozna pisac do Konsula-
tn o poparcie 1 pomoc.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-10-09
u BAY CITY, MICH.

Jab{onska Stanislawa, m}oda
d~ziewczyna. kt6ra ostatnio mieszka-
Ia " klasztorze pod opieka Siostr,
znikla bez Sladu cd pewnego czasu.
WresDcie ojciec rozpoznal swoja
corke, gdy zwloki jej wylowiono z
Battle Creek. Dochodzenie koroner-
skie s%twierdziio Smiert g~wa}towna.
Kto, jest morderca dziewczyny, do
tychczas niewiadomo.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-10-09

Panied Stefana Buszczynskiego, autora u
padku Europy."
Zeby wskrzesic narod, trZeba wynalezc
jego zatracone jestestwo, z bacznym wzgle-
dem ma modyfikacye, kt6remi je Gas zmienif
j przeksztaicii
Me improwizujemy Polski, ale z gro
bu wywo4ujemy ~ojczyne. Me sporzadzamy
be- planu i architektow fantastycznego gma-
chu, ale wygrzebujemy z gruz6w starozytnq
budowle.
We ~wskrzeszeniu ducha owych instytu-
cyl, owych praw i obyczajow, ktore niegdys
zdobiiy rep~ublikanska monarchie polskiego
narodu, miesci sic wielka mysl politycznej re-
staurscyi.
Mochnacki.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-10-09
Nowosci W ,Chica-
goskim"

PoSpieszamy Ozytcinikom naszym
donieSe pare pomyslnych - jak
mniesnamJ - wiadomoScii Pismo
naSze poStara,o sic o kilka wysoce
wartoSciOwych i nadzwyczajnie zaj-
muJqcych nowosci, kt6re W niedlu-
gim czasie uka&e SIG m szPaltach ma
szych. Miedzy innemi - Wydawni-
etwo ,,DZIENNIKA OHICAGoSKIE-
CO.. nabyIo dwie makOmite Prace
wJbitnego pisarza polskiego p. VIA
dyskHwa Reymonta, kt6ry pred ME
dawnym czSsem TwiedZii Polonie a
morykAhska; mianowicie nabylisny /
tastrIegh prawnie w~ytecznosc pre-
druku wybornych szkic6w II Hiemi
Che4mskiej', natZwyczajnie aktual-
nych W dobie obecnej - dzieki pre-
tensyom, jake iywia do tego skraw-
ka ziemi naszej - Ukraihcy, godni
dziedzice rosyjsko = kozackich metod
zagarniania cudzej wiasnosci: IA z
pana reymontowych prac pojdzie
pierwsza W naszej gazecie. Pc nieJ
nastapi trylogia Reymonta: ,,R.
1Te4.r, MI DESPERANDUM" i
,,INSUREKCYA" najwieksze dixie
10 znakomitego naszego pisarZa i -
lax sic sam do mas wyraZif - mai
Iopsze podIug jcgo wiasnej opinii.
RBeczy te drukowaG bedziemy mozli-
vic jak najrychlej - bez przerw, by
Cytelnicy ciag4os6 opowiadania mic
n nieprzerwana, by ME stracili nicze-
90 z poteinych. pieknych utwor6w
Reymonta.
Poprzedzi W piSmie naszem prace
Reymonta przedruk, r6wniez przez
aasze Pfsmo nabyty, z IastrZezc-
liem wyiacznoSci praw druku INA
komitej piracy A. Choloniewskiego p.
(. OUCH DZIEJ0w POLSKP".'Ksia-
zka to Ssxietna! Przetiumaczona juz
onA Jest ma jezyki angielski, francu-
ski 1 niemiecki, a wszedzie wywaria
wralcnie nader dOdatnie, wSzedZie
wyborua dala stuibe, Zaznajamiajac
ohcych z naszemi dziejami, kt6remi
moiemy sic pochlubiG / kt6rych duch
przewodni TAXI jest PodnioSiy, TAXI
szczytny, re trudno o inneSo narodu
dHieie z r6wnie czystym / ideainym
polotem. Ksia5ke te dedy kowaf autor,
uczony i zasiuiony badacz dziej6w
nasxych - sp. StefanOwi Buszczyn-
skiemu, autorowi znamieuneSO die
Ia la decadence de IEurOPc" IT,
padek Europy), kt6rego syn. p. Hon
stanty Il. - obccnie ~piastuje godnoSC
z~aSzczytna pierwszegO konsula gene
ramego Rzeczy Pospolitej Polskiej.
Tow. i'm. Stefana Ruszczyiskiego
wydaIo wfasnie ksiazke p. Choioniew
skiego, n 2 p. Konstantym BusZczyh-
skim WydawnictwO nasze zawario
specyaIna umowe, ma mOcy kt6rcj
otrzymalismy pOzwolenie wyiQchne
ma przedruk Enakonitego tego dzieia.
W hScie, W ktorym p. konsul BuSz-
czyhski udziela zeZwOlenia IA pre-
druk. wyraza sic o ksialce tel, jak
nastepuje: ,,Ksisika Ia w kraju wy
wolala niebywaly wprost eutuzyazm,
podnoszAc poczucie wiasnej silly i GO
dnosci narodowej; wszyStkie pisma
pclskie UmieScily reccnzye z najwyz-
szem uEnaniem ola tego dZieia; w.
r6tkim czasie przetfumaczonO ie ma
iezyki obce - angielski, francuski i
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-10-09
MACIERZ POLSKA.,

last organizacya heczaca miodZiet pol
aka obojga pfcI W pracach nauEowych'
patryotycznych 4 bratniej pomocy La
Dodniesienia ducha moralnosci / dooro-
bytu " spoleczenstwis. a ~szczesoInis
mIsdxy miodzieza polska- Molina zapl-
sac sic ma posmiertne cd lat IA do %;
"a eEionkow Stowarzyszonych be1 o.
krzniczenia wieku
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-10-09
Mochnacki.

ogfoszona niespeina pred rokiem praca nj
~niejsza ~znalazla Esr6d polskich ko} czytelniczych
zywy oddzwiek czego wyrazem miedzy innemi,
re stosankowo znaczny nakfad jej zosta} wyczer-
pany W ciagu kiku miesiecy. Wywo}a}a jednak
take z paru stron zarzuty. Korzystajac re sposob-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-10-09

Otto - artykul omawiany W
,,Staatsztg." nadzwyCzajnym, n raczej
wcale zwyczajnym, zupeinie lOgicz-
nym / ola mas zroZumialym Zbiegiem
~okolicznoSci zgadza sic W tonic / ma
stroju z onegdaiszym artykuIem re-
dakcyinym, r6wniez PadcrewSkiemu
p~oSwieconym, tutejszego pseudo ,,lu
dowego" pol Organku socyaliStyczno-
koniowskiego. Siechby ktO przeczy-
tai | porownai artylIuiy oba omawia
ne, por6wnai tie nastrOjc, to wywo-
dy, te argumenty, te tendencye, ia
kie W Mich obu sic wyrazaja!....
NIGGA bye przeslanki rome, sDcDego-
" odmienne, ale wniosek, rczultat
ten sam, nieodmicnuy, identyczny,
Ouch roboty caiej jeden!.... SO
cyalikohskie piSmidlo r6wniez pre-
rome przeciw Paderewskiemu wywlc
ka zarzuty, podobniez W wywody
zaprawia szyderstwem, ironiq, tax
samo naciaga 'sDczeg6ly | przekreca
fakta, a W nieodmiennym wynfku
swoich wywod6w - zapowiada iak
Money premierowi Paderewskiemu
RICHLY upadek 1 z~wyciestwo zywio--
low przewrotnych, Polsce / mic tyIko
PoIsce ~grozacych. ,,Rodacy" ci nasi,
- TAX wlasnie - jak Niemcy powia-
data Paderewskiemu, ze tylko O sic
bic mu idzie, re ME polskiej armii
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-10-09

kefoupEs ,stGr1 UssRdss zvs-
&Eujq sic 70 Sdantu, e HRsf tse.
IAieS EJedRoceono, RtGSnIeEEas I
paRaZzqdn0 PoLskG. 4
! - Woodrow WILSON
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-10-09

armia - hez but6w, be1 ~Paszcz6W
cieplych navel bez amunicSis uSec
PadereTSH apelnie o to UszyStko II
ParySu do xachodnich Alianf6H, -
wSkazulac inn. 10 polSka armia "a
slania Europe cd bolszewizmu - re
wschodu, cd strony rosyjskiej, jeiei
zas ME bedxie miaIa zaOpatrEenia cd
poWiedniegO, ME bedzie mogta Wy
trzymae W walce j naporze nieustan-
nym-przy braku zaSpokojenia wszel
kich potrzeb elemeutarnych- mole
upas6, Niemcy pisza, 70 ,,padnie ma
pewno'', q w6wczas faIa anarchu "a
leje Europe.--.