Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-06-14
Ze Spraw Jezykowych
w Illinois.

Pred niewielu dniami pisalismy
M tenn miejscu o niezwykle drasty-
cznym wniosku, jaki wnieSiono W
legislature Stanu Illinois ~przeciw--
ko jezykom obcym, ii. wszystkim in
nym - poza angielskim. Wniosek
6w, kt6rego autorem jest niejaki p.
Jewell, proponowal, aieby we
WSZYSTK1CH szkolach elementar-
nych WSZYSTKICH przedmiot6w
podstawowych szkolnego planu uczo.
no WYLACZNIE po angielsku: senat
wniosek ten przyjal, poczem wniesio-
no go W Izbie posI6w, kt6ra przeka-
zaIa 60 komitetowi specyalnemu do
zreferowania; sprawl pozostaje W
zawieszeniu.
Tymczasem wniesiono W Legisla-
turze wniosek inny, kt6rego autorem
Jest niejaki p. Brewer - wniosek,
ME tax drastyczny, ami e~xkluzywny,
polecajacy jezyk angielski ma pierw-
szem oczywista miejscu, ale ME wy
kluczajacy nauki jezyk6w innych.
Ten wniosek jut przeszedl 4 jest 3D.
danny gubernatorowi do podpisu:
przeciwko MENU z ka polskich nj
innych opozycyi zadneJ ME robiono,
,gdy4 rozumiemy, re ME ZAGRAzA
ON w NICZEM NAsZYM SZKOLOM
PARAFIALNYM, kt6re - scisle bio
rae, stosuje ~polecenia, zawarte W dy-
rektywach wniosku tego, ME ola ma
kaz6w, ale re wzgledu prostej prak-
tycznosci: ucza jezykiem .angielskim
przedmiot6w gl6wnych dlatego, ably
uczniom ulatwiG. przejscie do szk6i
wytszych 1 zdawanie egzamin6w W
jezyku angielskim, do czego potrzeba
znajomosci angielskiej terminologii,
d~efinicyi 1 calego wog6le wysiowie-
mia sic 20 angielsku. Ten vice wnio-
SEX niczem W ME godzi W szkofy ma
sze. kt6re ~ CO do jego polecen mai
zupelniej Ok.
Mole ON odnosic sic / stanowiG cos
nowego tylko ola takich szk6l, ktore
poprostu wcale, Tub bardzo malo ME
uczyly angielskiego. Jak wiadomo,
szkoIy take sa, albo raczej byiy -
do czas6w przedwojennych zwiasz-
CA. Wzbudzone w wojnie ostatniej
narodowo = amerykanskie poczucia
ujely szkoly take pod pewna kontro-
Ie 4 musiIy .je do PROFESSIONALS sis
do krajowej i narodowej modify nau-
czania, ale fakt jest, IL W kraju tu-
tejszym - W Stanie naszym mniej
jeszcze, niz W innych, - istniaiy
szkoiy elementarne, W kt6rych ni--
czego prawie ME uczono W Jezyku
angielskim, skutkiem zaS tegO bylo,
IL gdy mlodziei przyszla do szk6i
wyzszych, trudnoSci miaIa wiele, a
W wojsku zdumiewano sic i gorszO-
no, re NIGGA tn bye Amerykanie, ME
umiejqcy pc angielsku prawie
wcaIe. Jake to byiy szkoly? Oczy--
vista - niemiecke ~wylacznie, lub
przewainie niemieckie. Niemcy -
we wszystkiem szowinistyczni - i
tn stosowali sobie metode ,,Deutsch-
land ueber Allies" / niemieckOsC po-
mad amerykanizm uprawiali, choc
zylf w lynn kraju, zyli zen i obywatel-
skich przywilej6w ~pretensye sobie
roscili.
Stosunkt tego rodzaju, iscie a
straszajaco sic przejawiIy czasu VOL
ny, hedy Rad / kraj ObawiaG sic
musial rozmaitych wrogich nieloja-
lizm6w, kiedy widzial, IL mu tn u
prawiano / hodowano patryotyzm
nieprzyjacielski; skoro zas z tenn sic
n~areszcie uporano i W karby to jakies
ujeto oburzenie pOwszechne
zwr6cie sic musialo przeciwko win
nym takich stosunk6w anormalnych,
zdro5nych 1 szkodliwych. Ale -
Niemcom ME mozna bylo urzadzac
,,przesladowania": ME godzilo sic to
z duchem amerykahskim, z poczuciem
sprawiedliwosci i r6wnosci, nadto
zas jeszczeby to mole Niemc6w ja--
kims nimbem meczenstwa - nieza-
~siuzenie ozdobilo 1 Pozyskiwaio-
by i'm sympatye, przeto nastr6j l
opinia powszechnie zwrociiy sic
przeciwko wszystkim obcym jezy-
kom, obco-jezykowym szkoiom i pra-
sic. TAX "a jednego winnego w ca