davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
The Washington times., 1919-09-11
PRESENT LEAGUE A
BETRAYAL, HARDING

Acceptance OF the League Of Ma
tions covenant in its present form
would be betrayal Of America, Sen
ator Harding, Ohio, declared today in
his first speech to the Senate on the
league.
Harding's speech was in reply to
President Wilson's recent utterances
in the West. It reflected. he said,
the mature Judgment Of one who has
favored society Of nations to make
war impossible.
Referring to the Presidents tour
Harding said:
Ftnds No Fault With Tour.
'T am not finding fault with the
tour, even IL it is not wholly purpos-
ed to promote the league covenant.
One may not assume that Il involves
feeling Of the political pulse of
the country, but IL it is to test popu-
lar feeling about putting the Presi-
dency permanently in the hands Of
one equipped to direct the world
Alright, and at the same time merge
this republic in q super-government
Of the world, my partisan prejudices
would be rejoicing.
But the President told the rever-
ent people Of Ohio that he had only
to report to them-in a broad sense,
the people-and 1t so happens that I,
too, as Insignificant as my position
is, relatively, have to report to the
same people, and I want them to
have not only the truth, but all the
truth; not only fine generalities, but
Illuminating details.
'Our present involvement and our
further ENHANCEMENT and most Of the
worlds restlessness and revolution
and threatened revolution are largely
traceable to pre-war utterances and
wartime pronouncements.
"NO Mild ReserVatiOns.S
Mild reservations" Harding said.
will no more satisfy him than mild
Americanism would.
IF reservations are to send the
German treaty and league covenant
back, we ought to amend fully, we
ought to write into the text the things
which America is thinking.
II do not believe that it is going to
break the heart Of the world to make
this covenant right, or at least free
from perils which would endanger
our own independence" he said.
Still more recently, a very eminent
authority has proclaimed all oppon-
ents Of the covenant as contemplate
cutters II they do not see the game
through"
No Cutters Anywhere.
There were no cutters, either, in
Congress or among the people, once
the task Of war had been assumed.
"Only the other day the President
called upon the opponents Of this
league to put up or shut up Among
opponents he classes reservationists
as well as those who would destroy
IL all. A good many people have been
putting up in this country.
"But in modified terms the Presi-
dent is uttering that very familiar
demand If you won't have this, what
have you to offer? 1t Is the we'll
known call for constructive proposals
In place of obstructive discussion.
There are times when obstrUN n
Justifies the call for something m
structive.
Nobody is going to shut up Dem
ocracy does not demand such a sur
render. The dictatorship was for
the war only, and does not abide in
the aftermath.
The Washington times., 1919-09-11
NO TRACE OF
Pronounced Opposition
TO PEACE TREATY
FOUND IN MONTANA
DESPITE PRESENCE OF LARGE
NUMBERS OF RADICALS
WHO VIRTUALLY ARE
BOLSHEVISTS.
By FRANK r. LAMB
(StaR Correspondent Of The wash
ingtOn Times).

EAAAMN AAAAD
stan Correspondent Of The Was1
lngtOn Tfmes).
BILLINGS, Mont, Sept. IL
President Wilson has just passed
through an area in which the peo-
pie are sharply divided by radical
ism varying from sane Socialism
to downright BolsheVism and by
peculiar conservatism supported
and represented by American SOL
diers. The two shades Of thought
are both marked by the NonpaFti-
san League, rather unanimously
opposed to unreserved ratification,
on the one hand, and the Ameri-
can Legion on the other, although
among the SociSlistic element are
to be found mild" reservation
lists.
Riots between members of the I.
W. w. and soldiers and clashes
between She reds" and law Of
fcers have occurred within the
past weeks, and I. W. W. have
been Jailed. The spirit Of unrest
Is abroad in North Dakota and
parts Of Montana, the insldious
doctrines Of BolsheVism having
been implanted by the Russian
type of extreme radical, but be-
meath the discomfort, say those
competent to analyze the cOndi-
tion, can be found no trace Of
pronounced opposition to the
treaty.
Many Of German Lineage.
The predominating part Of the
population about Bismarck TAX
ing the lead in the agitation Is
Of Russian and German lineage,
and not all Of them are latter day
immigrants, but q substantial
number Of them are pre-war peo-
pie who ned Europe to escape
the tyranny OF czarfsm and
kaiserism.
Not many more than a thousand
people were able to crowd into
the small auditorium, but they.
were representative enough Of
North Dakota to show the divis-
ion Of sentiment about war and
the treaty. 1t was the first time
that the Presidents speeches
were not punctuated by applause
when he expressed optimism
over the ultimate ratification Of
the treaty. It was an assemblage
Of sober people, serious, SEEM
ingly intent to learn something
about the subject. There was
The Washington times., 1919-09-11
SPEEDING AUTO NO PLACETO
COO, JUDGE TELLS COUPLE

MEMPHIS, Tenn, Sept 11.-"Better
eonfne your demonstrations OF affec-
tion to the porch swing" City Judge
Fitzhugh remarked as he fined Ed
Prince $50. Prince drove through the
streets at forty miles an hour with a
girls two arms around his neck
The Washington times., 1919-09-11

only a ripple Of applause a. the
President pictured the scenes IN
''pltiful Russia" and urged that
there should be no encourage
ment from America OF Trotsky
tyranny. The greatest applause
came when the President declar-
ed that America was not found
ed TO make money; Il was found
ed to lead the world on the way
to liberty"
BIgnlaeant sueaee.
Significant silence marked his
grave warning that "if the rest
Of the world goes bankrupt, the
business OF the United States -
in q way to be ruined" Neither
was there any expressed approval
Of his assertion that either this
treaty with this covenant or q dis
turbed world and certain war"
Radicalism as represented By
the /. W. W. type Is more wide
spread in the Northwestern States
yet to be traversed by the Presi-
dent. The crest Of the Non-parti-
san League movement has been
reached in North Dakota and %
sWeeping toward the Pacific coast,
but IL can be said that Senator
McCumber. as q mild reserve
ZIONIST, doubtless represents the
minority sentiment IN his State,
where there 10 not much contro-
yersy over the treaty, the people
apparentlyS being more concerned
IN the fate OF the Non-partisan
League than In that Of the League
Of NationA
The Washington times., 1919-09-11
Have to Read Book Six
Inches Thick to Know
What's IN That Treaty

Senators who want to know all
about the peace treaty now be-
fore them may CLEAN a little in
formation by reading through
the six inches OF printed matter
they found on their desks.
The six inches are composed Of
two copies Of the treaty, each an
inch and a half thick, one copy
with maps, the other copy with
amendments; q copy Of the hear
ings before the committee, two
and three-quarters inches thick,
and a couple Of pamphlets Of data,
making up the other quarter inch.
The Washington times., 1919-09-11

Telephone bIn disputed? Tor quiek and
BatiBfactory adjustments, use Subscri ber' .
Telephone Claim Forms. 25c copy. Phone
N. 1884, will mall you q copy. You can
pay when convenient. 7. 81 Gaddess III
18th Gt. n. W.-Advt
The Washington times., 1919-09-11
Just Try This When
Hairy Growths Appear
C3Iodes OF Today

A smooth. hairless skin always fol-
lows the use Of q paste made by mix
ing some water with plain powdered
delatone. This paste is applied to the
hairy surface or minutes then
rubbed OF and the skin washed, when
every trace Of hair will have vanish
ed. No pain or discomfort attends
the use Of the delatone paste, but eau
tion should be exercised to be sure
that you get real delatone.
The Washington times., 1919-09-11

Doa't let eareIess expenditure make
h sieve - yOuR purse. Buy wisely
anG ineFeuse yOuP money holdings By
investlng IN w. 8. 8.
The Washington times., 1919-09-11

Don't let careless expenditure make
sieve of your pure. Buy wisely,
and increase your money holdings By
Investing in w. 8. 8.
The Washington times., 1919-09-11
200 INJURED WHEN
MUNITIONS EXPLODE
American Soldiers May Be
Among Wounded In
NeuWied Disaster.

LONDON, Sept. IA news agency
dispatch from Cologne today reported
that more than 200 persons were in
jured and an unknown number killed
in a munitions explosion at Neuwied,
near COblenz. Many buildings were
said to have been demolished.
The Washington times., 1919-09-11

Neuwied is on the east bank Of the
Rhine, seven miles northwest of Cob
lenz, in the American zone Of occupa-
ton The dispatch failed to state
whether the killed and injured in
cluded American soldiers, or when
the explosion occurred.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-18
DO WIADOMOSCL

wszystkich I~nteresantSw n~nJuprzet-
mieJ PrOsimy o prEestrzesanie POniz-
Uzyeh WSkaBOwek;
Biura Administracyi naszej Otuarte
So pEzeE dzieh ealy cd gOdXiny S-mej
Erana de 1880 wieczOrem - co dnia, z
WyJatkiem nicdziel 1 sUtqt kraJoUych'
ObOwiazujacych.
Zarzadca Pisma naszeEO pr1yjmuje
fnteresant0U CO dnia w GODzINACH
POPOLUDNIOWYCH cd 2-Eiej do 5-tei
- K'wyjatkiem sOb5t.
n dla lnteresnnt5w otyvnrta
lest TYLKO w GODZINACH RANNYCH
= Old GODZINY 1880 DO GODzINN
1850; pO pOludnlu tyikO IN speeyaIn7
umOwa.
Redaktor NaezeIny przyJmuJe Int
resant6w TYLKO 70 GODzINIE 1O-tej
PRZED POLUDNIEM.
UpraSza sic o lie mOEnOSci wsZelkie
EpraNy z Eafatwiae PISEh-
ME, BIO m kOnWersacye dluGte ME ma
INV eEasus tyikO w Sprawach szczegoi-
nIejSxeI waGi, OsObistyeh, lub ME daja-
cyeh sic zalatwie zWiezle - drogq ko-
respOndencyi - prOsimy jawie sic oso-
biscie, znehOVuiRc M wzgledzte, re O.
kO4O SOdHiny 1I-tej znmykamy gazette
wSzysey R~Rjbnrdziej jestesnay wtedy
E~atrudnieni.
KOrespOndent6w upraszRmy EtanO-
yyczO, ably pisaIi CZGTELNIE-ATRA-
MENTEM, LUB Ma MASZYNIE, MI;
HBYT SCISLIWIE i THLkO Ma JE-
DNEI SIhONAE FAEAEaNAs
JeSIi utWOry jakiekOlwtek ME maJR
bye O~gfOszOne, POchlania je - kosz
r~sdakeyjnyi JesH poGadane 50 do kwro-
tu, w raxie ME OglOszenfa, nalezy 20
WYRAzNIE HAZNACZYC L ZAbACzYC
ZNAC7EK POCzTOWY Ma ZWRorNA
PRZESGLKE.
dny communicative do OglOszenia
ME naEeIy przesylRe m kartkach ODD
krytyehi ZADNYCH TEE ME PRzfJ-
NIUE SIZE KOMUNIkACHI TELEFO-
NICZNYCH - ehyba W UyJatkoVych
vypadkach; r6wniez OglOszen, dotyezq-
cyeh ruchu w tOwarzystWaeh telefOnt-
eEnie ME prSyjmuJemy.
Wszeikie Ogl0shenia nniezR do Dzia-
M OEfOszeh w Administraeyi tam sic
z nfemi EWraeae naleLy.
POdzfekoUunia - WSZELkIEGO TO-
azatu, REZOLUCYE zAL0BNE. POLL
TYCzNE 4 {. p. naleiR do Dziafu Oglo-
Bzeh.
WszeIkie kOresPOndene!e, Eawtado-
mfenia 1 {. d. musza bye podPisane -
pelnem nazyYiskiem wraz q ndreSem pl-
szaeeEOs bezimIennych, lnb PodpISanych
aomySlnfkiem nIbo wreszcie sIoWem
KOmftet - ~kOmunikacyt, nj kores-
DOndeneyi ME zamieszczamy.
ME O~glaszamy lADN1CH
-BALDWn, ami wyeieezek. Tub .plknI-
keyyg. URZADZANYCH w NIEDZIELE
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-18
Wypadki DO KopaI-
mach.

Ministeryum handlu i robot pu-
blicnych oglOsilo nicdawno statysty-
Ike wypadkGw smiertelnych Pc kopal-
mach, a zwlaszcza w produkcyi we
glowej. Podlug liczb tamae zestawio-
nych zginelo w amerykahSkich ko-
palniach wegla W ciqgu oStatnich lat
2Otu, 29,2O3 funkcyonaryuszy, CZyli
M tysiac funkcyonaryuszy ginelo ich
S,11, a W aadnym innym kraju Cd
nosna statyStyka podobnie fatalnych
ME wykazuie liczb. w Anglii mp. w
lynne czasie zginelo na tysiac -
1,29, W Austryi - 1876, we Francyi
- Isl. w Prusiech - 2,13. Panic
tao trzeba przy o%ccnianiu tych wyka'
z6w, re wszedzie W Europe, kopainie
81 stare / szyby maja gleboko wybra'
ne, wiec O wiele wieCei n~iebeZpiecz'
niejsze / mniejsza moznos6 ratunkr
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-18
z Polskiego Biura.
Foreign Language Governmental H.
formation Service, Polish Bureau.
ia East 18th St. New York City.
z obrad kongresu kobiet W
Waszyngtonie.
Washington, D. c.

washington, u u.
Delegatki polskie ma 'Kongre-
sic Miedzynarodowym W Wa
szyngtonie oSwiadczyiy podczas
ob1ad, co nastepuje: ,Praca roll
ma W Polsce bedzie prowadzona
ma dwie zmiany, jeSli wniosek o
ustanowieniu osmiogodzinnego
dnia piracy przejdzie W Sejmie.
Stosownie do warunkt, zastrze-
zonego W wyzej wspomnianym
wniosku, a odnoszacego sic do
piracy rolnik6w - pierwsza zmia
ma ma pracowac Cd godz. a ra-
no do lei w poludnie; druga zas
Cd lei w poiudnie do Sci VIE
czor. w ten spos6b Gala praca
rolna bedzie wykonana, a robot
nixon rolnym osmio-godzinny
dzieh piracy zagwarantowany ma
rowni z robotnikami W innych "a
wodach.
PAM Konstancya Olszewska z
Kodzi, przedstawicielka Uni pol
skich tkackich robotnik6w, zazna
czyla, re powyzszy wniosek ma
bye wniesiony W Sejmie przez
Rolnicze Towarzystwo Koope-
ratywne W Polsce, organizacyi,
podobnej do Rolniczej Zawodo-
wei Uni.
PAM Olszewska zgadza sic ma
umiedzynarodowienie oSmio-go-
dzinnego dnia piracy - obejmuja
cego take i robotnikow rolnych.
Delegatki wloska i francuska sill
ME poparty wywody PAM Olszew
skiej. Natomiast delegatka szwe-
dzka, Dir. Alma Sundquist, jest
zdania, re kwestya powyzsza pc
Wilma bye rozwiazana a1dywi-
dualnie przez poszczegolne ma
rody.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-18

dzia1a w p6{nocnych Wfoszech ma czele armii sar-
dynskiej. Do Medyolanu z utworzona przez sleble
legia polska sciaga Adam Mickiewicz, proklamu-
lac woine O wolnoSc wszystkich ludlow i wypisuJac
IA sztandarze has}o rozszerzenia chrzeScijanstwa
z dziedziny zycia jednostkowego ma stosunki mic
dzynarodowe. WSr6d ,~,tysiaca" Garibaldczyk6w So
r6wniez Polacy. Spiewano w6wczas we W}oszech
piesn zaczynajaca sic slowami: LA liberia dItalla
che tanto deve a vol, bravi Polacchi" pieSn
dziekczynna "a krew nasza przelana ola wyjarz-
mienia W4och. w Wiedniu rewofucye 1848 r. orga-
nizuje woiskowo Polak pu4kownik Benz, a polskl
MAJ stanu Smolka kieruje obradami pierWszego
parlamentu austryackiego. Do powstania ma We
grzech zaciagaja sic tysiace Polak6w: general
Dembinski jest dwakroc wodzem naczelnym we
gierskich wojsk, general Wysocki dowodzi osob-
nym polskim legionem, general Benz okrywa sic
nieSmiertelna s}awa jake niezwyciezony party
zant Siedmiogrodzie. w r. 1868 ma Ukraine po-
wstancy polscy, prawie wy}acznie z k6} szlachty,
og}osili t. wv. ,,Zfota hramote", przyznajaca chic
pom ruskim wolnosc i uwfaszczenie, chociaz to by
10 wbrew interesom klasowym tamtejszego pol
skiego ziepianstwa. To samo uczyniono ma Litwle.
Jak niegdyS byli przedmurzem wobec barba-
.rzynstwa wschodniego, tax pc upadku stall sic Po-
lacy szermierzami powszechnej wolnosci. Fch
krwia okupione zostaiy W z~nacznej czesci te pra-
wa, kt6re sa dis udziaIem konstytucyjnie RADIO
nych i wyzwolonych narOd6w EurOpy.
Ideal polityczny, kt6ry reprezentowa}a Polska
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-18

uiarzmiona i Polska W rozsypce emlgracyJneJ'
Sprawl, re zw}aszcza okofo po1owy XIX W. naDra-
Ia kwestya polska .charakteru uniwerSalnego.
,,M1oda Europa widzia1a W jej roZwiazanlu Waru-
mex powszechnego zwyciestwa wolnoscl. Odczuf 10
zw4aszcza zywo geniusz ludu francuskiego, ktory
cd r. 1881 przez try dziesieciolecia W literature
W parlamencie i W demonstracyach ullcznych "a
ryza pari do wojny o Polske. Historyk francuski
|Henryk Martin Ola Russie ct PEurope", 1866
stwierdza, re we Francyi sprawl nasza byfa ina
czniej popularniejsza cd wfoskiej, ktora przeclez
budzi4a lyle entuzyazmu. Swiadomosc scisfego
zwiazku miedzy wyzwoleniem Polski a obalenlem
reakcyi wystapi1a dobitnie wSr6d naJlepszycn u
mysfow Rosyi, z kt6rych mp. W r. 1868 Alexis. her
cen przewidzia{ trafnie: ,,Upadek spraWy poiskleJ
niezawodnie zatrzyna nasza rosyjska." Zatrzymat
ja, gdyz zgniecenie polskiego powstanla stafo sic
punktem wyjscia do pogrzebania reform liberal
nych Aleksandra II i wznowienia cry naJczarnleJ-
szej reakcyi ma obszarze po}owy Europy, Cd WI
sly po Ural. Powszechny prad popularnoscl spra-
wy polskiej, jake jednoznacznej z ogolno-europeJ-
ska sprawl ludlow, porwa1 takze Niemcow. Szczat-
XII pobitej armii naszej z r. 1881, wychodzace z
kraju i dazace ma zach6d, by}y W przechodzle przez
kraje niemieckie przedmiotem poWszechnego u
wielbienia spo}eczenstwa (rownoczesnle Rad pru-
ski chwyta1 polskich ~zoinierzy i wydawaf ich Mo-
skwie). w roku 1848 r~ozegra}a sic W Berllnie' pa
mietna do dis scena, gdy Polak6w uwolnionych
z w~iezienia tlum poni6s} ma rekach pred zamek
kr6lewski i domagaf sic ola mich natarczywie po-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-18
Zaloiona 1897 roku.
MACIERZ POLSKA.
MONROE 1903.
zARZAD GIowNYt


KS. Franclsz4k Gordon. Moderator.
ks A. A. Klowo. Wice-ModerAtor.
wojciech F.. Soska, "rezeS.
Antonlna Bsranowska. Wice-preZeskA-
Woiciech MenkickL Wice-preZes.
Tomasz s BIachowSkL SekretarG
Franciszek Witkowski, Skarbnik-
StanislaW LicZmanski, Dyrektor.
wladyslaw Lopatka, Dyrektor.
AntOnI Mazurk. Dyrektor.
Leokadya KOnczyk, DyrektorkG.
Salomea Urbanska, Dyrektorka.
Franciszka Bieschke. DyrektorkG-
DR.. FIR. A. Dulak. LekarZ Naczelny.
Adv. Piotr p. Mindak. Doradca Prawny.
Berta c. WOitalewicZ, Asyst. Sex Gen
GODZINY BIUROwEI
Biuro Zarzadu Gl6wnego otwarte W
,dni ~poWszeduie Cd gO1z. S-tej rano do
S-fei ~wtecZorem, Nv sobote do lei po-
~pofudniu). Wieczorem, W dni powszed-
ME z wyjatkiem sobotyO, Cd godziny
T-mej do S-,ei. - w niedziele | swista
urocEyste. bluro Jest zamkniete.
PreHeHai W ~poniedzialki ! piatki VIE
ezorami Cd goiziny 7-mej do s-tej.
wszelkie kOrespondencye do Glowne-
20 Prezssa nalszy adresowac:
WOJCIECH +. SOSkA,
lass w. Division str, Chicago, III.
sekretarza; " ~poniedziaiki. wtorkL
srody | czwartki. Wieczorami Cd sodzi-
ny 7-mej do 9-tei 1 Cd l-szej popofu-
dniu codziennie. z wyjatkiem soboty, Cd
g-tel DO l-SLeJ.
Skarbnika: we wtorki, srody 1 piatkI
cd godziny I-mej do s-tej wieczorem.
BkladanIa OpIRt. WsZelkie opiaty do Ka-
sy Gl6wnej orZyjmuje Kasyer Giowny
podczas gOdzin ofisowych. albo We dnie
W godzinach ofisowych, Sekretarz &C.
Reralny.
Wszelkie listy nadsylae nslety M re-
Oe Sekretarza Generalneso:
TOMASz y. BLACHOWSKI,
Secretary Polish Alma Mater,
Ass W. Division str. Chicago, III.
FINANSE
Przekazy bankows pocztows
Ichecks, money orders etc. naleZy wy
stawiac ma or~ganiZacye:
POLISH ALMA MATER,
4 prZesylac pod airesem:
FIR WITkOwSkI,
x45S w. DISisiOn str, Chicago, III.
MACIERZ POLSKA.
Biuro Zarzadu Gi6wnego:
I455-57 W. Division Utica,
Ma druEiem pIetrze.
Chicago, Ill.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-18
Antoni Cho3oniewsld-
Ouch DziejjW PO|ski
WJt4e1ny Pnsdruk Ola "DziennikA chiOAEOskeg0"
LaStrZoiQny.)
Gag daiszy.

Pc upadku Rz~eczypospolitej ~pojawiaja sic
Polacy W szeregach rewolucyjnej armii francu-
skiei i wed}ug plastycznego wyrazenia Karola
Marxa ,,pomagaja burzyc feudalna Europe" Le-
giony Dabrowskiego wacza va sprawe wspolna
wszystkich narod6w", jak g}osi pierwsza odezwa
werbunkowa z Medyolanu, a l~egioniSci nosza ma
czapkach z duma napis: ,,ludzie wolni So sobie bra
cmi". Ideally tie zyja W sercach Polak6w i wow
Gas, gdy puEki polskie spiesza tiumnie "a chora-
gwiami Napoleona, roznoszacemi W strupieszata
Europe zdobycze wielkiej rewolucyi. Emigracya
polityczna z Polski po r. 1881 dale potezna pod
niete ruchowi Model Europy." w latach 1876
-1s4S znajduja sic polscy emigranci ma wszystkich
barykadach i ma wszystkich polach bitew o VOL
nose. Scigani przez reakcye pogardliwem przezwi-
skiem ,,kondotyer6w wolnoSci", znienaWidzenl
przez nady despotyczne, walcza jake z%ofnlerze, O.
ficerowie j wodzowie we Francyf, we Wioszech,
ma Wegrzech, W Niemczech, W Austryi. Polak Nile
ros}awski dowodzi powstaniem niemieckiem W Ba-
denie i wioskiem ma Sycylii. General Chrzanowski
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-18

k1onu, kt6ry tez n~astapi1. Niemcy 6wczeSni, O.
garnieci dazeniani wolnoSciowemi, wielokrotnie
dawali wyraz przekonaniu, re bez wyzwolenia Pol.
ski ME ma wolnej Europy. ,Wolna Polska piSai
.historyk Karol Hagen - da1aby moznosc ugrun.
towania sic wolnosci politycznej w krajach, kto.
rych Judy podniosfy juz rokosz, stalaby sic nowym
bodzcem ola narodow ujarzmionych i umozliwiia.
by ruch wolnoSciowy nawet tam, gdzie dotychcEas
go ME byfo. w Polsce musi rozstrzygnac sic spra-
wa wolnoSci." (Limanowski: ,,Udzia{ Polak6w W
walkach w~olnosciowych"). w owym to czasie licz.
nj poeci niemieccy, Lenau, Hebbel, Koerner, Ana
Stay Gruen, Holtei, Kinkel, Platten, INLAND, Cha.
.misso, Herwagh, Moser (autor popularnej nastep
ME i u mas piesni ,Tysiac walecznych") i inni two.
rzyli natchnione hymny ma zcesc Polski w~ojujacej
z despotyzmem (,,Polenlieder"). ,,Dein Krieg -
.es list Elm heiliger Krieg, dein Sieg - es list Elm
Voelkersieg', ,wojna twoja jest swieta wojna
'zwyciestwo twoje jest zwyciestwem ludlow, woial
do Polski poeta niemiecki Ernest Ortlepp. w 1.-two
|rach tych bia4y orze4 uwikiany W smiertelny b6j
z orlem czarnym by} przedstawiany czesto jake
symbol Walk o wolnoSe. .Cywilizacya europejska
i wolnoSe, wediug powszechnego przekonania 6w.
czesnego, walczyfy pod sztandarem bia}ego orla"
stwierdzi1 W wiele lat p6zniej nienawistny nam hi
|storyk niemiecki Treitschke G,Deutsche Geschich
tie i'm XIX J.")..
(Ciag daisy nastapfI
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-18

stoi - niesie dzieciom polskim.
lNiezliczoua ilosc dzieci polskich
byia wydarta glodowej smierci -
dzieki szczodrobliwoSci Narodu
Amerykahskiego.
Rad polski ME tylko zezwala,
lecz doiozy cd siebie wszelkich
starah, ably plan piracy dalszej'
podjetej przez pahska organiza-
eye, odniosl jaknajlepsze rezul-
taty. Osobiscie przyrzekam uczy
mic wszystko, co ley W mojeJ
mocy, w celu z~apewnienia pan:
skiej organizacyi jaknajdalej ida
cego ~poparcia i pomocy.
We wszeIkich sprawach, odno-
szacych sic pomocy ola dzieci -
zgadzam sic zupelnie re zdaniem
p. Hoovera, ktorego ia i moi ZION
kowie uwazamy "a najwiekszego
organizatora, kt6ry kiedykolwiek
przedsiewzia} byf trudne zadanie
niesienia spoiecznej pomocy ma
obydwu kontynentach. Wierz mi
pan - pahski serdeczny, - L.
Skrzyhski."
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-18
Wykaz zbiorow ma listopad. -
D. c.

Washington, D. c.
Biuro statystyki zbiorow poda-
je nastepujqcy wykaz "a listopad
tego roku: kukurydzy - 2,9l0,-
100000 busz1i; kartofli $685.
600 buszli; gryki - 100000
buszli: s}odkich kartofli - 102,
946,O 900 buszli tytoniu - 1916
$4,000 funt6w; nasion lnianych
9,450,0OU buszli; gruszek
12,62S,OO0 buszli; jab1ek - IA,
$4,000 buszli; cukrowych bura-
k6w - 7,29S,O0O ton; syropu -
55,66S 900 galon6w; orzech6w -
A, 900, 900 buszli.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-18
Przyczyna wysokiego zapotrze-
bowania ma rynkach zbytu.
Washington, D. c.

Washington, D. c.
Stosownie do oswfadczenia, wy
razonego w artykule F~ederalnego
Handlowego pisma informacyjne
go - przyczyny wysokiego "a
potrzebowania ma rynkach zbytu
sa rlastepujace: y ogTomna i
lose zniszczonego ~materyalu, ia
ki byl przeznaczony ma cele woj-
ny; y kolosalna utrata poten-
cyonalnej produkcyi, spowodowa
ma uzyciem fabryk narzedzi, W
celu wyrabiania materyalow wo-
jcnnych - i 81 move zapotrze-
bowanie roznych a~rtyku}ow, ply
mace cd blisko 2OO,OOO,0O ludzi,
dopiero co uwolnionych z objec
strasznej wojny.
Iych ZOO,OUO,UOO noWych kon-
sumentow - prawie W jednym
dniu - zostato dodanych do mas
kupujacych, co Pomnozylo ME
zmiernie zapotrzebowanie W
r~ezultacie, podniosio gwaitownle
produkcye.
w tenn miejscu trzeba wziasc
pod uwage i ten fakt, re wyna-
g~rodzenie "a prace podskoczylo
cd 1 procent do 800 procent' Ten
fakt nietylko re wp}ynqf ujemnie
ma sama produkcye, lecz take
podni6s} ceny artyku}6w spozyw
czych i innych, CO razem wytwo-
rzyio warunki nienormalne W
przemy5le i W zyciu codziennem
konsumentow.
Jakkolwiek dwie pierwsze PREY
czyny, O kt6rych nova W pierw-