Wiarus. (Winona, Minn.) 1895-1919, 1919-09-12
Toleraacya Polak6W " Poz.
na1skiem.

niezwykle ciekaWe studyum dls
przybysza. W zadnem z Mast ME
mieckich ME uwidaczniaja sic tai
rzady pruskie, jak " Poznaniu
Architecture pruska przebija sif
tn " rozmaitych budowlach, jail
zamku kr6lewskim, uniwersytecit
Fl pa1acowym gmachu Komisyi k
|lonizacyjnej kt6rej jedynem zads
|niem by1o zgermanizowanie Poz-
nanskiego.
Zachodnia po1owa miasta mo
g1aby bye smialo przeniesiona dc
Frankfurt Tub Kolonii, albo
wien tax z ulic, jak i gmach6W
przebija sic duch niemiecki ku:
|tura niemiecka.
Pnemawia z pod pafowania
pruskiego ma polskie dokonala sie
W dw6ch okresach. Pierwszym je:
okresem byla fala rewolucyi, kite
ra zala1a Gale Niemcy ubieg}egc
listopada. Rady robotniczej zo]
nierskie odebra1y wtenczas rzady
z rak pruskich urzednik6W cywi]
nych i wojskowych. Zdarzenie tc
wywar1o ogromny wp}yw ma pre-
obrazenie sic stosunkoW W Poz-
nanskiem.
Drugim, kt6ry nazwac MONA
patryotycznym, okresem rewolu-
cyjnym, by1o przybycie Paderew.
skiego do Poznania zaraz po*Bo-
ZEN Narodzeniu. Paderewskie-.
mu jak juz wiadomo, toWarzyszy]
w6wczas pulk. angielski Wade. Q
becnose patryoty polskiego wsr6d
mieszkancow Poznania wraz z
.przedstawicielem Aliantow, by}o
to iskra, kt6ra spowodowa}a wy
+buch poczucia narodowosciowego
niespe1na tygodniu Polacy usu
nell w4adze pruskie i wypedzili
wojska pruskie re swego kraju.
Najciekawszym przytem obja-
wen by1 fakt, re cywilna ludnosc
obejmujaca wszystkich
urzednik6w miasta Poznania ME
stawi1a wcale oporu. Trzeba
przytem jeszcze wiedziec re urzeed
nicy niemieccy wraz re sWemi 70
dzinami stanowia % pol procentt
ca1ej ludnosci.
Wiekszosc tych urzednik6w zaj
mule dotad ~jeszcze swe posady, !
wyglada, re stana sic oni lojalny-
obywatelami Polski. Ludnosc
niemiecka dzieli sic tn ma dwie
klasy. Pierwsza klasa, to przemy-
slowcy i rolnicy, kt6rzy zapuscilii
j:uz g1eboko swe korzenie tax W
Poznaniu jak i ma p%rowincyi.
Wielu z mich urodzi1o sic juz W
Poznanskiem. Wiekszosc z Mich,
gdy nienawisc -rasowa jaka pod
mccall Rad pruskie u~stala, jest cal
kowicie zadowolona z przynaleze-
MIA do Polski i odnosi sic do Po-
lak6w nader zyczliwe. Polacy zas
re swej strony, SO gotowi uznac
ich, jake swych rodak6w.
Druga klasa Niemc6w W. Poz--
nanskiem sk1ada sic g16wnie 2 u
rzednik6w ; ci, odnosza sic do Po-
lak6w 2 pewna rezerwa.
Niemcy maja Wszelka wolnosc
W uziywaniu swego jezyka. Die
g4EE -
Ct ich nauczaja nauczycie1e Mem
cy W specyalnych szkolach ME-
mieckich, albp klasach, wlasnos
.ci niemieckiej Mkt ME narusza.
Jest wiele przyczyn, re ur:zesdlni-
cy niemieccy godza sic chetnie re
swym losem. Pobieraja swoja do
tychczasowa place; mieszkaja W
domach, kt6re sami pobudoWa1i;
stosunki zas toWarzyskie j zycio--
we So take, re lepszych ME ma
" Niemczech. zmian " tel orgga--
nizacyi zadnych ME bedzie, q
.przynajmniej ME zostana one do
.konane zaraz, alboWiem SAM Po-
lacy 50 przeciWni temn, j chca by
.stosunki dotychczasoWe trwa1yy
dalej jeszcze.
Poznanskie bedzie sic rzaa .z1l
odrebniie. Posiada odmiienne usta-
WodaWstWo: mny systtemzadmlfliinuli:-
.stracyiny odmienllne stt,osr1nkiir roy
wpojju ekon1omicmego, anizeliIilnln1
E.praws,iineyesp0ls
Wieksza nianasatolidla Mem