davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-04
I Komitetu Pub|iCznych
Infofmacyi Washington,
D. C. I PoIskiego Biura
6 West 48th St. n. Y.
Widoki rozszcrzalCa PszemysIu.

Washington, d. c. (Komunikat
Rzadowy). Stany ZjednOczone So
gl6wnie narodem przemysiowym i
chociaz przewazne 1r6dlo bogactwa
narodowego jest rolnictwo, jedna-
kowoz wiekszosc ludnoSci czerpie
srodki utrzymania z przemysiu. Gdy
fabryki stoja zamkniete W handlI
/ " przemy5le nastepuje s~tagnacya,
a miasta zapeiniaja sic b~ezrobotny-
mi.
W celu dopomozenia tutejszym
robotnikom Department Piracy po-
zakiadai we wszystkich miastach
Biura' Pracodawcze, zwrocii sic do
wszystkich Gubernator6w i Mayo
row miast, ably natychmiast wzno-
wiono publiczne roboty zatrzymane
wojna, ably daG wszystkim zatrud-
nienie i nigdy %przedtem W Stan. II.
ME pracowaio lyle Agency Praco-
dawczych co obecnie.
Obecnie SWAT p%rzechodzi, mai
wieksza W swojej historyi, ekonomi-
c7na zmiane, a prey tel zmianie, ro-
botnicy calego swiata zajeli juz no.
we stanowisko. Zajeli oni miejscc
W konstytucyi Ligi Narodow. Ieh d.
zenia i ich cele zostaiy znane przez
yszystkie kraje swiata.
Kraj nasz jest najbogatszym W
swiecie, wplyw jego jest powszech-
ny, jego przewaga przemysiowa nj
gdy niebyla tax znaczna, BIO kraj ME
mial do tel pory ~sposobnosci wei
scia Ia rynki swiatowe, jego ideally
i cele wielkiej wojny nakazuja
wdziecznosc cywilizacyi, a wpisanie
tych ideal6w i cell do k~onstytucyt
Ligi Narod6w, stawia nasz kraj nh
czele s~wiatowych spraw politycz-'
nych i przemyslowych.
Patrzac ma te swoje szerokie TpB
wy Ameryka zajefa dis najwyzszY
szczebel W postepie ludzkosci. Caiy
SWAT wszystkie spraEy sTiatowe
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-04

DokOnczenle re strongly |
katy, pozwalajace i'm ma Frzeno-
szenie sic Z miejsca ia tnieJsce
zaw.szc, o kazdej chwili i wsze-
die oraz korzystanic &c wszy,
stkicl istnicjacych linii komunl-
kacyjnych.
s. Wylacznym lacznikiem OIL
cyalnym pomiedzy \. I. X. a
Wfadzami Polskiemi ma bye
przcdstawicicl ministcryum Zdro
via publicznego Tub inny repre-
zcntant uproszony przcz wiadzc
Folskic Z Iona Rady.
Projekt rozdzialu dwunastu
waeon6w naladowanych zapasa-
mi. SrodkGw lekarskich i chirur,
| gicznych. kt6rych dostarczyf A
mervkaiiski Czerwony krzyz
1t6re dnia ego lutcgo br. pod
konwojem w~yslano przcz SzwaJ'
carye do Polski:
az Cztcry Wasony ?ozoStawlc
naIczv W ,Krakowic dla galicvJ--
| skicgo Czerwonego krzyza pod
adrescm 'Ksiecia Pawia Saplehy,
do r6wnego Podziaiu pomledzy
Krakowem i Lwowcm.
By DIVA .wagony wyslat do
Warszawy ma adres marklza T.
Wielopolskiego.
= DIVA wagony ola rady nliej-
skicj w Warszawic, ma adres
prezydenta m;asta, p. Piotra
Drzcwieckiego.
d) DIVA wasony ola Ogolnego
kom3tetu Ratrmlkowego ia adres
dra Stanislawa Staniszewskiego.
q DIVA wagony ola komisyi
Ratunkowej ola dzieci pod adre-
sem %. Kazimicrza koralewskie--
60.
Rozdziaicm przcsyIek b. c. d, c.
zajmic SIC p. Konrad Ilski stosow
lie do zvczenia of:arodawcow.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-04
Korespondency
Redakcyi.

OBJ. F. s. CHICAGO: w sprawie,
W kt6rej Pan zapytujesz objasnia.
my, IL W ogioszonym u mas w mi
Mona sobote ,,Postanowieniach ma
z POstu" W ustepie p. t. ,,Dys-
pensy ma uzywanie miesa" zaszia
niedokladnos6 w tIumaczeniu an
gielskiego oryginaiu rozporzadzei;
ustep 6w ma brzmie6 jak nizej po-
dajemy:
Indultem Stolicy Apostolskiej
uddelonym W dniu 15-go marca
1895 roku, a nasteDnie wznowio-
nym, wstrzymanie sic cd MESA
nakazane prawem postu, jest w
tel dyecezyi milestone we wszyst-
kie niedziele - zupeinie, oraz
przy gf6wnym posiiku W ponie--
dzialld, wtorki, czwartki i soboty,
z wyjatiem suchych dni kwartal-
nych, t. j. W drugim tygodnH.
Wielkiego Postu.
Oh. p. Orwiak. Gary, Ind. - Me:
Me many miejsca.
FIR. X. Czylewski, So. Bend: -
Wiersz dla mas ME nadaje sic; my
sli dobre / piekne, lecz opracowa-
ME / forma poetyczna - siabe. Mo-
dys - lepiej vice WEI sic do stu
dyowania jezyka i l~iteratury naszej,
a z czasem - ~wyrobiony ma do
brych wzorach sam moze dobre poe
I'VE pisac bedziesz.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-04
DO WIADOMOSCII

wsSystkich I~nteresantow n~aJupr.et.
niej prOsimy o prEestrEeganle points,
ssyeh wskAz6wekI
BIura Administracyt naszeI otwart
90 prEeK dzieh ealy cd godztny S-me1
Erana do 1880 w1eckOrem - CO dnias q
wyJRtkiem nIedxtel 4 SWAT krajowychs
ObOwIaEujacSeh.
EErxadca Pisma nRszego przylmute
interesant0w co dnia w GoDzINACH
POPOLUDNIOWH cd 2-gieJ do S-te1
- ~ENwyJgtkiem sob0t.
RedakcJa Ola Interesantow Otwarta
lest TYLK6 w G0DZINACH RANNYCH
I1:3o; 10 H0iHdnIu tylko N s~PecyalnS
SSeaaktor NaczeIny prEyjmuje Inte-
reaant0w TYLKo Pc GoDzISIE 1o-teJ
PRED POLUDNIEM.
UprasEa ale o lie m~oinoSel wszelkte
EDFnUy q Redakcya kaiatwiaS ISEA-
Me. DO m konwersaeJe dfugte ME ma
my cEasuy tylkO W ssc1eBot-
niciszei Uagi, os0bistyeh, lub ME an19-
cyeh sic =alRtwle Ewiekle - drogp ko-
-respOadencyi prosimy tawte sic ESQ.,
hiSeie- KnehOwu19e ma wzgledKIe, Ne o.
kOlO SOdzlny 1l-tet gazette
Korrspondent0w u-prnszany naJmoe-
MEL, nby pisnlI CZfTELNIE - ATHA-
MENTEM, LUB Ma MASzfNLE ME
DNEJ STRONIE PAPIERU.
JesII utwOry JakiekOlWiek nile maja
bye OxlaSxOne. poehianla je - koss
redakcyjnyJ jesli POGadnne - do !wro-
IN. NJ ra1ie nile OglosEenia, naleky 90
WYRAZNIE AAZNACZIC 4 ZAbACZfC
ZNACZEk POCZToWx Ma ZWROrNA
PRZESHLEE-
Zadnych komunikatow do ogfOszenia
ME nnieSy prEeEylaS m kartkaeh d
krytych; Sadnych tee ME prxytnauje sic
K~omunfkacyi telefoniczDych - chyba
~ yx~TtatkOwyeh~ wypadkaehj rownie& o.
manszen. dOtyeEscyeh ruehu " iowa
rTyutSach telerOnIcznie ME przyjmu-
femT.
n, Ogloxxen w Admiplstrncyi 4 tam sic
= ulemi zUrncac nRleky.
paI~t-koyxaaIa = wSZELKIEGO ro-
s~sr REZDLUCYE ZAb0BNE, POLL.
TYCZNE 1 I. D. naleis do DHiaiu Ogis-
DaeA. --
s-.Ia 4 +. %. muska bye podpisaue -
@~lnem nazwiskiem urRs . adresem pi.
sraeegpt e~esimiennSeh. lub p~oaplsanyes
snnvlInikiem, ALDO wressete sloWeD
T.-Isee" - komunikaryh n 6ogoDs
Senaenez1 ABs zazaes1eSaH@s
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-04

Nastepujace Pailstwa So neu-
tralnemi W Wojnie Swiatowej:-
wv Euroric: Andora ludnoScl
6,0OO: DANA Z koloniami 1861
900; Luksemburg $4,000; Mo-
mako, $4,000; Fmilandya 1921, 600;
Holandya i kolonic 1885, 900;
Norwegia 2,459,OO0; Rumunia
$4,000; Rosya 71,S6O,O 600;
Hiszpania i kolonic 21,350,000;
Szwecya 5,6sO,Oo0; Szwajcarya
5.S77 900. - Razem dwanascie
paistw Z og6lna liczba micszkaii-
COW 257,S55.000.
w Azyi: Afganistan 100000
ludnoSci; Persya 100000. -
Razem diva paistwa L og6lna Ii
czba micszkancow Il, ,000.
w Afryce: Abisyania S,0O0,-
900; Morokko 100000. - Ra--
zem diva paristwa T. osolna liczba
micszkaicow 1850, 900.
w Poinocnej Amerycc: Mex
svk 15.16O.0OO ludnoSCi: Saliva
dor 1.271 900. Razem diva pan
silva o og6lncj liczbic mieszkah-
COW 600.
w Po}udniowej Amcryce: Ar
gentvna 1905. 600; Kolumbia
$500. 1000. Paraguay 100000;
Venezuela 2,SO5,OO0. Razcn,
cztery pah>twa o og6lnej liczbic
mieszkahc6w 100000. Og6lna
liczba mocszkahcow z~amicszkujq
cvch panstwa ncutralnc (dwa-
dzicScia diva ~paistw) 600.
REKAPITULACYA.
w wojnic L Niemcami
pahstw %, ludnoSci i.t95,Of2,0OO
Zcrwa}o Z Nicmcami
{ pahStw o ludnosci l5,O34,0OO
Przeciwnicmicckich pahstw
~. I ludnoScia 1.21O,O96,O 900
Proniemicckich pahstw
4 T. ludno:cia 15i,01O,OOO
Ncutralnycl paiistw
% T. ludnoEcia 51S,296, 900
LudnoSc SWiata ra-
ZEN: 1855 O2 900
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-04
WIESCI z POLSKI.
MISYA ALIANCKA w PO-
ZNANIU.

Warszawa, 4. marca. - Major
general FIR. ]. Herman re Stanow
Zjednoczonych i Sir Esme Will
liam Howard z Wielkiej Brytanii,
reprezentanci misyi miedzy-alian
ckiej do Polski, przybyli W sobo-
te rano do Poznania specyalnym
pcciagiem. Rada miasta Poznania
przyje1a ich urzedowo. Olbrzy-
mic tiuny zalegfy ulice, ably po-
vitae czionkow misyi a miasto
przybrane byio jeszcze swietniej,
aniieli podczas wizyty Paderew-
skiego. Misya miedzyaliancka
spedzi tydzien W Poznaniu IA ma
radach z wiadzami niemieckiemi.
Pierwsze posiedzenie miaio sic cd
bye W poniedziaiek.
GROVE w
GRODNIE.
Warszawa, 4. marca. - Pu}ko-
wink r. Grove, reprezentant a.
lianckiej misyi zywnosciowej,
zwiedzi{ wiasnie Grodno, ME ma
potkawszy juz ma opor Niemcow
iak to by1o W zesziym miesiacu;
kiedy staraf sic dostac z Biafy--
stoku do Grodna. Obecnie jechai
z Biaiystoku do Grodna SPECIAL
nyn pociagiem.
w micscie tenn znslazi pulko-
wink oko1o 300. niernieckich zot-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-04

DIVA panstwa odpadiy cd Allan
tow - Rosya i Rumunia, zmu--
szone do przyjecia upokarzajace-
go pokoju W BrzeSciu i Bukare-
szcie, oddane prawie ma zatrate.
Z drugiej strony odiaczenie sig
Rosyi zostaSo wynagrodzone co
do ludnosci przez wdanie sic w
wojne z Niemcami Chin, Brazylii,
Liberyi, Guatemala, Nikaraguy,
Kosta-Ryki, Haiti i Honduras.
w ten sposob do szesnastu
patistw, kt6re wystapiiy przeciw
Niemcom W p~ierwszych trzech la
>tach wojny, przytaczyio sic kilka
innych tworzac razem dwadzie--
Scia try paistw. Cztery pahstwa
Ameryki Poludniowej zerwaly t.
Niemcami stosunki dyplomatycz-
re rok temu; pozostato juz tylko
szeSc pahstw, ktore do kohca woj
ny z~achowaly sic n~eutralnie. Ii
czba panstw neutrainych w czwar
tym roku wojny zwiekszyia sic
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-04

merry 2 puikownikiem Schultzem
ma czcle, ktory bardzo sic zmie--
szai przybycicm pufkownika anne
rykanskiego. Przyznai jednak, &c
miasto pctrzcbuje ~zywnosci ! "a
proponowai, ably komitet obywa'
telski przedstawif szczegoiy sy-
tuacyi zywnosciowej. Kiedy ko-
mitet stanai pred pufkowni-
klein, okazafo sic, re tworzy G.
szesciu poteznych Niemcow W
lie lezacem cywilnem ubraniu
jednym z Mich byi puikownik
niemiecki, kt6ry ma predce pozbyl
sic swych odznak wojskowych !
staraf sic przedstawic "a obywa-
tela miasta Grodna. Drugi, ktory
zaprezentowaf sic jake prezydent
Rady miasta, zdradzif sic swym
,gesim chodem', uzywanym W
n~iemieckiej armii.
Czionkowie komitetu przedsta-
will pufkownikowi Grove, jak
zmuszeni byli do wymiany soil
Ia zywnosc, ably ocalic siebie i
swoje rodziny cd smierci giodo-
wei.
LWoW MA NALEzEC DO
POLSKI.
Warszawa, 4. marca. - Warun
XII rozejmu, przedstawione RIA
dowi ukrainskiemu przez komi--
sye miedzyaliancka wymagaja, a.
by Lwow i kopalnie nafty POGO
staiy W rekach polskich. Spodzie.
wanem jest, re wpiyw generaia
ukrainskiego Petlury bedzie do
statecznym do skionienia Ukraii
cow do przyjecia tych warunkow
przez Ukraincow.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-04
TnloRona 1897 roku.
MACIERZ POLSKA.
TELEFON MONROE 1893.
ZARZAD GL0wNY,

al GLO"NI
Ks. FrancIszek Gordon. Moderator.
KS. A. A. Klowo, Wice-Mocerator.
wotciech F. Sosks, OreZes-
Antonlna Baranowska. W4ce-prezesk1
wotciech Menkicki, wicI-preIeS.
Tomasz s. Blachowskl. Sekretarx
Franciszek witkowski, S~karbnik.
Stanisiaw Liczmanski: Dyrektor.
wladyslaw IopatSa. Dyrektor.
kntonI MaZurk, DyreStor.
Leokadya Konczyk, Dyrektorka.
Salomea Urbanska, Dyrektorks.
Franciszka Bieschke. Dyrektorks-
Dr.. Fir. A. Dulak. Lekarz Naczelny.
A6w. Piotr p. Mindsk, Doradca Prawny.
Berta c. WOjtalewicZ. Asyst. Sekr. Gen.
GODZINY BIUROwCi
Biuro Zarsadu Glownego otEarte "
ami powszeInie cd godZ s-tei rano do
s-teJ wiecZorem. Nv sobo:e 10 lei po-
poludniu). wieczorem. W d.. powszed-
nie Z wvjatkiem soboty)). cd godziny
T-mej dN9-tei - " niedzlels I swietA
uroczyste, biuro test gamkniete.
PrezesaI " poniedzialki 1 piatki vie.
czoramI cd godEiny 7-mej DO 9-tet.
Wszelkie korespondencye do Glowne-
90 Prezesa nale&y adresowac:
wOJCIECH +. SOSKA,
q 8 W. Division str, Chicago III.
Sekretnr1a; W ~ponledziaiki, wtorkL,
srody 1 czwsrtki. wieczoramI Cd godBi-
ny 7-met do 9-tef. I Cd 1-szej popolu-
dniu codziehnie. Z wyjstkiem soboty, cd
s-tej do 1-szet.
s~karbnIkaI we wtorkl. srody 4 piatkl
cd godziny I-meJ do 9-tej wiecEorem.
TkiadaniR OPlat. wszelkie op1aty do Ka-
sy G4ownej przyjmuJe Kasyer Glowny
podezas godzin oflsowych. albo we dnis
W godzinsch otisowych, sekretarz &C.
neralny.
wszeIkis l!sty nadsylac nale4y m re-
% Sekretarza Generalnego:
TOMASK =. BLACH0wSKI,
Secretary Polish Alma Mater,
q 5 w. Division str. Chicago, III.
FTNANSE.
PrIekaZy bankowe pocZtowe
(checks, money orders etc.) nalety wy.
BtRwiac ma organiZacye:
POLISH ALMA MATER,
przesylac pod adresem:
FIR. WITKOWSKI,
lax W. DIvision str, Chicago. III.
MACIERZ POLSKA.
Biuro Zarzadu Gl6wnego:
1856 w. Division Utica,
Ns druEiem pietrsss s
Chicago, Ill.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-04
MACIERZ POLSKA.

fest organiEacys isczscs miod1ie4 pol.
sks obojga picI W pracach naukoWyens
patryotycznych 1 bratniej pomocy, ala
oodniesienia ducha moralnosct dooro-
bytu " spoaeczenStwte. q
miedzy miodzieza polska. Moana Zapl-
sac sic ma posmiertns cd lat IA do ~;
ma czionk6w StowarZysZonych bex o.
.EranlcZenia wieku-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-04
Do KAC|KA.
,'Piesi DTadowska" POIak0w "
Archangiclsku.

Miasto A~rchangielsk liczy okoIc
40 tysiecy m~ieszkanc6w, czem
wielu Polak6w. Kolonia polska zbie.
ra sic co niedziele W Klubie Officer.
skim, gdzie sic odbywaja pogadaH-
HI, deklamacye, $piewy. PowstaIy
tez tam piosenki okolicznosciowe,
jak n. p. ,.P6inocne lamenty'. ukla-
du kap. Szula, kt0re ponizcj poda-
jenny:
StraSnez to dziwy. Boze spostolski'
Wybral sic ,,legun' ~Cegionista} III
obrone Polski;
Chciai broniG kraiu nicszczcsliwy
legun -
,,Cbronii' begun:
- ----- sS,E
Jak nami dziwnie kreci reka BOA!
Chciale$ mice Polske z dostepem d.
mora,
ZdobyieS dostep swoim krwawym
potem
Tam j - 2 p~owrotem.
ZwiedzileS. bracic, swiata HAWAI-
srogi,
w r6znych-cS krajach poobijai nogi.
AieS tn przyszedl stare mroziC gnaty
w kraj lodowaty.
Gdzie miast Ia koniach rarod ma
psach jedzie:
Gdzie krowiem mlekiem dojq sic
niedzwiedzic;
Gdzie wieloryby rosna CO diva kroki
! morskie foki.
Noe - Gala zine, &c mic uIrzysz
slonca,
30 ME chce wschodzic. W lecie zn6w
be- konca,
Wciaz jezdzi Z iednej W druga nieba
Jak pomylone.
Vice bolszewickie zwalczaj furt wy
biegi.
Pod Obozierskom, Tub W blotach
Onegi,
Maranij mad Dzwina Tub moknij do
wolf
Ma moScie W KOli.
A gdy juz z frontu powracasz ma
reszcie
Me mysl. re spoczniesz W jakie.l
ludzkiem miescie,
30 Gle wpakujom, 0 Mako anie!ska,
Do Archangielska.
Haruj vice bracie / ME miej pre-
tensyi,
Jak bez pol roku ME dostaniesz
pensyi;
Choc przyidzie wreszcie Swiecac
cielskiem goiem
Siase pod kosciolem.
Ia chlib nam daja suchary - ga
Lefty
Co dentystyczns siedza " Mich
zalety.
Bo nieostro1nie wl6z bestye do geby,
Wylecom zeby.
.-----
o edyby mi kto postawii pytanie:
Czego chce teraz? to odpowiem
ma ME:
ia ME chce wiele, tylko jedno
wspomne
zyczenie skromne:
y pruskiej korony juz zrezygnowa-
lem
Moge mic Zaraz zostat Genera'em,
Tylko mi billet dal Boze iaskawy
stad do - WARSZAWY!....
-O-
naszeso agenta IA Dunlan ! oko
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-04

z dziewietnastu ma dwadz;cscia
diva, a to wskutek odlaczenia sic
cd Aliant6w Rosyi, Rumunii, O.
raz Finlandyi.
ZERWALY z NIEMCAMI.
1917.
Bolivia, kwietnia IA. 2,S90,000
San Domingo, czerw. s. $4,000
Chile, czerwca 90. 3,S70,000
Peru, pazdziernika 6. 4,620,OOO
Uruguay, pazdz. Z. 100000
Ecuador, grudnia s. 100000
Razem 6 pahstw 15,O54,0O0
..CENTRALNE MOCARSTWA.
1914.
Austrya, lipca 2s. 51.341 600
Niemcy, sierpnia l. S0,661 600
Turcya, listopada ), 2O,253,OO0
1915.
Bulgaria, pazdz, 4. 100000
Razem 4 paistwa 157,010,000
*
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-04

Rfawie na3dy polski agent reah
nosciowy oglaszs sie " DZIENNIKU
CHICAGpsNM DO niedednokrotnis
prsskonsi sic. - tn aajlspiaj me-
IA unlaca
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-04
Z Przegladow Retro
s~pektyWnych: Resume
Wony,

loryum lukscnlourskle. Drugle--
go sierpnia Niemcy' wyslali ulti-
natum Belgii, zadajac wolnego
przejscia ola swego wojska, a
trzeciego sierpnia wypowiedziaiy
wojne Francyi. Czwartego sierp-
mia w. Brytania zazadaia w ulti-
matum Cd Niemiec, ably uszano-
wano n%eutralnoSc Belgii. lecz ME
uzyskawszy mic, wypowiedziala
i'm wojne. w tym samym dniu
PREF. Wilson ogiosil neutralnoSc
Stanow Zjednoczonych.
Prawie dziewiec dziesiatych
swiata bylo w wojnie Pc. czterech
latach konfliktu 0 cywilizacye
Poczatek roku zwykle obfituje
W pfzeglady wszelkiego rodzaju.
Many pod reka wielki nowy Ro,
cznik Statystyczny tutejszy, z
ktorego pare takich przeglad6w
statystycznych podamy.
Ma dis ma poczateK krot.
kie resume wojny Swiatowej i ze-
stawienie uczestnictwa w niej:
Dnia "a czerwca 1914go roku,
zamordowany zostaf a~rcyksiaze
austryacki Franciszek Ferdynand
w Sarajewo, w Bosnii 23go lip
ca, Avstrya wyslala ultitnatum
Serbii, a 2S-go lipca wypowiedzia-
Ia wojne; 31-go lipca Rosya emo
b;lizowaia swe wojska, a w Mem
czech ogloszono stan wojenny
Pierwszego sierpnia Niemcy wy
p~owiedziaiy wojne Rosyi, jedno--
czcsnic ma zachodzie posunely
swe armie XII Francyi przez terry
ludzkoSci a wieksza Geese pozo-
~staiej dziesiatej c~zesci.- kt6ra O.
b~ejmowala Rosye, nominalnie
tylko W pokoju - nawiedzona
byla wewnetrznemi zamieszkami
w czwartym rohu wojny diva
move rzady przybyly paistwom
rarodowym: Arabia, kt6ra rozpo-
czeia r%ewolucye przeciw Turcyi
diva lata temu, zostala uznanQ
przez panstwa alianckie. walczqc
20 ich stronie i wydatnie dopoma-
gaiac i'm W podbiciu Palcstyny i
Mczopotamii, oraz Finlandya, ra-
sowo odrebna Cd innych naro-
dow, ktora acz nominalnic neu-
tralna, byla pod kontrolq Me
mice faktyczna.
SWAT caly by} podzielony wow
czas W spos6b, jak nizej rodano
wraz Z datami przystapicnia po-
szczcg6lnych pahstw do wojny,
oraz liczbq ich micszkahcow i ich
kolonii:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-04

Kto ehce csytae uaIlepsse co
azienne sis-no polskie, nieei. Sta
uda do pana 2 M. PAWOLL,
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-04
Sprawl Zydow w Sci
mic Polskim.

w telegramach z ostatniego
dnia z. m. znalezlismy wiesc z
Polsk - wcale wanna: OTTO spra-
wa zydowska weszla ma program
prac i rad Sejmu Polskiego... .
Widocznie uznano Sprawe te "a
jedna z Acknowledgment, skoro
wzieto ia ma porzadek dzienny
pred innemi racya jest ogromna
W takiem ocenianiu sprawy owej,
poniewaz pozyskala ona easy O.
statnimi rozgloS nadzwyczajny-
dzieki propagandzie zydowskiej
ktora - jak pamietamy usilo-
wala sposoby typowo-zydowski--
mi, nahalnie, przesadnie, nierze-
telnie wytargowac ola zydow-
silva w Polsce wiecej, niz mu sig
faktycznie naleiy pc prawdzie i
siusznoSci.
Otoz czytamy w depeszy
wzmiankowanej, re wsr6d sa-
mychze zydow, W Sejmie zasia--
dajacych, istnieje. nierownosc po-
ice zasadniczych w kwestyi oma-
wianej i jaskrawa niezgodnoSt
zdan: Priiuokij, zyd - rosyjski
raczej niz polski, adwokatuje
sprawe wyjatkowych praw spc-
cyalnych ola zydowskiej mniej--
szoSci, a sekunduje mu w tenn ia
kiS posef Gruerbaum, wzmian-
kowany w depeszy; zgota przeci-
VINE starowisko zajal Natan Le-
wensztajn, dawniejszy posei do
parlamentu austryackiego, wybi-
thy adwokat lwowSki i zwolennik
- narodowo po1skiego kierunku
assymilacyjnego wSrod zydow.
Ten poset ostro polemizowai Z
Priiuckim i dowodzii absurdow w
jego domaganiu sic uznania ~
oowSkiej mniejszoSci - niby -
status in statu - panstwo W pan
stwie, ma CO sic Polacy absolutnic
zgodzic ME NIGGA i mic zgodzq!
PopieraS wywody posla Lewen--
sztajna posei 'Korfanty, wybitny
dziaiacz polski ma Slqsku i daw-
niejszy posef do pariamentu ME
mieckiego z tel czesci kraju nasze
so: wywodzii on, re nawet maj,
bardziej wolnoSciowy kraj ma
Swiecie, Ameryka - podobnych
swobod przecie dacby ME mogIa,
poniewaz byiyby one przeciwne
zasadzie jednoSci narodowej pan
silva! Korfanty slusznie mowiF.
IL choc Nowy York mp. ma Una
czna ludnoSc zydowska, ale A.
meryka ME przyzna miastu temu
rigdy miana, nj charakteru mia
sta zydowskiego, a zydzi nowo-
jersey, czy amerykanscy aniby
sic ME powazyli zadac w Stanach
Zjednoczonych praw i uznania
odrebnosci ola swej mniejszosci,
jakby z pahstwa wyjetej i odreb-
lie pahstwo tworzacej...
Przyklad posia Korfantego slu-
szny i przekonywujacy; przypo-
minamy Czytelnikom IL w ma
szych wlasnych, sprawie zydow-
skiej w Polsce - poSwieconych
artykuiach, rowniez uzylismy OBJ
szerniej por6wnania tego samego
i odniesienia tel sprawy do sto-
sunkow amerykahskich podob--
niez w paru do prasy angielskiej
posianych artyEulach tenn samem
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-04
ZTEKI REDAKCYJNEJ.

posfugiwalismy sic argWnento--
waniem, ktore - tax mniemamy
- najlepiej i najjaSniej przemo-
wi do przekonania Amerykanow.
Wyborna to jest rzecz, IL Sejm
Polski juz sic .zabrai do zydow--
skiej kwestyi: zalatwi ia tenn ry-
CHIEF, a zaiatwieniem sprawiedli-
VEN - w duchu powszechnej W
Polsce rownosci klas, stanow, o.
bywateli lojalnych - da swiatu
rajlepszy dowod, jak sic ma przy7
szloSG odnosiG zamierzamy my /
panstwo nasze do zydow l
wszystkich innych nie-Polakow.
Me ulega zadnej watpliwosci, re
Polska da swobode, wolnoSc / ro=
whose wobec prawa - wszyst--
kim absolutnie, ale ME da nikomu,
nj obcemu, nj swemu zadnych
praw wyjatkowych, odrebnych-
separatywnych - w tenn nam
wszyscy racye przyznaja. Zala--
twiajQc w tym duchu sprawe zy-
dowska, Sejm Polski odrazu "a
mknie usta wszystkim oszczer-
com, wszystkim kujacym ola
siebie monetke Z kfamliwej w tel
sprawie propagandy, ktora-nie
ulega to watpieniu - szkodzic
nam moze i teraz pomimo s}u-
sznosci sprawy naszej i mimo
stanowiska naszego, gdyz SWAT
malo vie o mas, o naszym TIL spo-
sobie mySlenia, a zydzi wszedzie
maja wplywy, stosunki i majqtki
geronimo i wszystkich tych dzwi-
gni i sposobow uzywali i uzyja
W agitacyi wrogiej przeciw nam.
Troche to ostatnimi easy ustalo,
ale niedawno znowu probowano
rozdmuchac owa wrzaskliwa zy-
dowska licytacye kiepskiej i sztu-
sznej litoSci - zgoia niepotrzeb-
nej... Ponawiac sic beda togo
rodzaju kampanie i prGbg wrogie
Przeciwko nam, powtarzac razpo-
raz, ME pomoga ma ME zadne ko-
miSyc, protesty, zadne publika-
eye, najlePiej pomoze sama Pol
ska, sam Scjm Polski, gdy o RE
czy da decyzye, 20 ktorcj Nam-
ka zapadnic i dyskusye skohczy,
a Z MIA utnie raz ia zawsze wszel-
kic po obcej prasic i obcych RIA
dach zebraniny i lamentacye zy-
dowskic.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-04

MeSoupie stdnu Uszedsie svd-
dyajq sic I'd zdGniu. Se must Isl.
nice zjednocsona, RteSuIeEnd .
sdmoZEQdnG PoLSkd.
- Woodrow wilson
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-04

naszego agenta IA Dunlan ! oke
ute j zaabonuis sobie .Dziennik
mac ,,Dzieuuik Chicagoski":
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-04
z POLSKI.

Dokoiczenie re STRONGLY |
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-04

w lacznoSci Z omawiana wy
zej kwestyq przytoczymy jcszcze
opinie wybitnego zyda polskiego,
prof. dra. Mutcrmilcha, ktory w
kwestyi zydowskiej udzielii do
Associated Press" nastepuja-
cych nizej - wysoce kompetent-
rych i miarodajnych - Doc to
samcgo lydia CLOS - informacyi,
ktore powinny o%statecznie pre-
konac wszystkich, majacych iesz-
czc jakiekolwiek watpliwoSci, czy
skrupuly:
,,Nagonka pogromowa zoStaia
urzadzona i wykorzystana przez
zydow ma koszt Polski - celem
wywarcia pewnych wplywow ma
uczestnikach Kongresu Pokojo--
wego: zydom idzie o zdobycie kon
cesyi narodowoSciowych w Pol
see i politycznych - ME religijna
to wiec sprawl, DO Polska nigdy
r~eligijnych wyznah ME krepowa-
Ia zydzi usiiuja sformowat sill
ma wlasna partye narodowQ, kt6-
"a chce ME tylko swoich szk6},
ale i sadow i gmin, a navel chca
wtasny parliament dosta6, czyli
pragna wytworzy6 - pahstwo w
panstwie -. Absurd oczywisty
w Polsce w interesie tych swo-
ich zakusow, zydzi dziela polskie
partye miedzy SODA i intryguja
miedzy niemi; sami zydzi maja
piec wybitniejszych partyi, z
tych partya starozydowska jest
najliczniejsza, ale socyalisci zy-
dowscy So najczynniejsi.Z agrani-
ca zydzi w ostatnich kilkunastu
latach stale uprawiali propagan-
de oszczercza, wroga Polsce, co
jest czarna niewdziecznoscia z
ich strony w~zgledem Polski, kto-
ra lyle i'm dobrego sprawila, a
bronic sic szansy w6wczas ME
miafa zadnej !..."
Otto opinia rzetelnego czlowie-
ka i - dobrego Polaka, chociaz
wyznania zydowskiego. Warto
bedzie W razie ewentualnej po--
trzeby miarodajny CLOS ten spo-
pularyzowac w Prasie angielskiej.