davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-14

tar, W r. 1891 zaS $3.50, W r. 1890
$3.50 it'd. Przyczyna mial bye wiel.
XII wyw6z z Ameryki / og6lna nadprc
dukcya baweiny. Caly plon bawelny
z Texas W r. 1890 wynosii 1922
$50 bell. Stad wynika, re W Texas
akier wydaje przecietnie 0.41, " E
gipcie p~rzeszlo 1 1 pol bell.
Koszta produkcyi wyhBsiiy ma
wielkich wiosciaoh 1914 do $12.17
ma akier ~wyfacznie produktu grun-
towego, ktory sic r6zni 1 wiecej "a
ley cd samowoli urzednik6w, niz cd
dobroci roll. R6znica wynosi cd 81
do $7.41 Cd akra. Maly rolnik,
kt6ry tylko z familia pracuje, moze
d~ostarczy6 baweine ~taniej, jezeli ma
turalnie lyle W p~rzyjaznych stosun-
zach 2 urzednikami ella.
Do u~suniecia ziarnek bawelny u
zywaja W Egipcie TAX zwane ,,Platt's
Patent Roller Gins. Jest ich okolo
sto W g6rnym i dolnym Egipcie. W
wiekszych miastach okregow ba--
welny, jak Mancurah> Zagazig, Tan
sach it'd. MONA znaleze 10 do 20 ia
kich mlyn6w. 2 wieksza ich czescis
SO polaczone hydrauliczne prasy. -
Tylko cztery m}yny maja parow-
prasy. Hydrauliczne prasowane be-
lie zostaja W A~leksandryi pred VIA
dowaniem ich ma okrety sd jeszcze
raz prasowane para. w najgl6wniej-
Sym czasie univ God pazdziernika
do stycznia) pracuja wszystkie pra-
vie mlyny dniem 1 noca.
: Prawie wszyscy bogaci handlarze
bawelna mieszkaja W Aleksandryi,
skad w~ysyiaja agentow ola zakupna
bawelny do prowincyi.
Wieksza Geese baweiny zostaje Wy
wozona do Anglii i TAX W r. 1889 "a
$26,763,545 z og6lnej sunny $42,-
73Sy5S0, jaka "a og6iowy wywoz
odebrano. Nastepuje Rosya, potem
Francya z Algierem, W}ochy
Hiszpania It'd. Geese baweiny
egipskiej przychodzi take do Sta
now Ztednoczonych, lecz tylko przez
Angie. Baweine to utywaja do mic
szania . baweina swojska | do IA
brykacyi nici.
Siemie baweiny E~ostaje takte pc
wiekszej czesci o%deslanem do An
glii; cokolwiek take do Francyi,
w r. 1889 w~ywiesiono prewis "a I
mllion0w tego siemienia.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-14
Etbd.

Traktat pokojowy umiedzynara.-
dawia r6wniei rzeke habe (Elbe),
poczswszy cd przypfywu jej Wefta.
wy, oraz Moidawe rzeke poczawszy
od Pragi. Elba wpiywa do Nora Pol
nocnego pod CuXhaven - miejsco--
wosci portowei, do kt6rej dojeldza-
ia wielkie liniowce firmy okretowej
Hamburg = American = Line, ME-
kt6re okrety wpiywaja rzeka ma
szeScdziesiat mil wglab ladu, AZ do
miasta Hamburga. Laba Jest rzeka
nadajaca sic do zeglugi ma calym jej
biegu przez Czechy, AZ do samego
ORR Rzeka MOldawa cd zr6dei
swych do micjsca poiaczenia sic z
Elba Iiczy 275 mil, n Eliza liczy 725
mil. u liczby tel. 100 mil znajdutc
sic w CzechaCh, "a w Saksonii, $50
" Prusiech a 1903 W okregu wolnego
miasta Hamburger, W Holsztynie | W
Hannowerze. zcgluga parowa oil Pra.
gi do Hamburga bedzie utrzymana |
20 wojnie, lecz Niemcom ME bedzie
wolno zamykaG jej dla najwazniejszeJ
czesci nowego pahstwa Czecho.siawii,
kt6ra przez Labe otrzyma przystep
do morza W Hamburger, Tub tez przez
po~laczenia kanalowe W Lubece.
zegluga ma Elbie ~poiaczona byia z
nadzwyczajnemi trudnosciami, lccz
ma bye udoskonalona. RZeka ta
przewozono pred wojna okoio 49,
900 ton Piwa corocznie. Najwieksza
kompania okretowa ma Elbie posiada
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-14
Kanai Kilonski.

Kanal Kilohski LACEY More BaIty-
cke 2 Morzem P6mocnem niedaleko
Brunbuttel. Portem jego jest olbrzy.
mia przestrzeh woody o glebokosci
czterdziestu stop. w my5l traktatu
pokojowego, fortece portowe tam sic
znajdujace, maja bye r~ozbrojone.
DIugosc kanalu wynosi 81 mil; szero-
kos6 jego ma ~ stop ma dnie, a 214
ma p~owierzchni woody o glebokosci
20,8 stop. Prace mad tym kanalem
>rozpoczeto w roku 1887, ukonczono
Ia W roku 1895. W roku 1908 rozpo.
czeto prace mad podwojeniem glebo-
kosci kana1u do SO stop, W tym celu,
ably m6gl przez 'niego p~r1ejechaG 4
najwieksBy okret boiowy. Prace to
%ukohczono " roku 1914 W marcu.
kosztowala ona 500, 100000. Warto
wspomniet. he W tym wiasnie czasie
Niemcy, pewni siebie, stall sic o vie.
lie wiecej wymaga1acemi nil dawniej
| buta swa narazili sic swtatu cale--
nnu.
M mocy traktatu p~okoIowego. IN
przeja1d Kanalem Kilehskim ME he.
dne sic oplacale tadnych podatk6w,
proc, oczywlscie takich, kt6re So ko.
niecznle p~otrzebne Ola ulepszania go,
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-14

dwie 0dnogi; wiekSZa Zabiera q sobe
dwie trzecie wszystkiej woody rzeki i
zwraca sic ku zachodowi; obecnie
nazywaja to odnoge WAL; dalej ME-
CO, lsczy sic ona z rzeka Moza 1 pod
Ia naswa wpiywa do Nora P6lnocne
go poza portem Rotterdam. Mniejsze
NATIONALIST ramie skreca ma prawo,
zachowuje naive Rem, rozdziela sic
znowu ma diva ramona, a te znow ma
wieIe inRych. w samych Niemczech,
znaiduie sic mad Renem okoio diva
dziesoia dziewte6 port6w, dziewiec
ich Jest W Holandyi; Tzeka polaczo.
ma Jest z centralna i po1udniowa
Francya kanalami: rensko : rodan-
skim oraz re6sko = marneiskim; Ia
CIV sic ona takze z rzeka Dunajem
przez kanal kr. Ludwika.
Pomimo, re caiy Rem poczawszy
cd Bazylei do samego ujscia - NADIA
ie sic do ieglugi, - a prZestrZen ia
wynosi $50 mil L to jednak okret
mole sic tam Aanurzy6 ME glebiej,
lax tyIko do trzech stop ma przestrze-
nj cd Bazylei do ~Strassburga' a
stamtad do Moguncyi zanurza sic Cd
pieciu do dwudziestu stop; Cd Mo-
suncyi natomiast dalej niesie rzcka
iui 1 wielkie statki. w ostatnich la
tach pred wojna, p~rDesyiano corocz-
ME kenem towafu ma 17,OOO,Ooo
ton. Towar ten przewozono $500 o.
kretami - og6lnej pojemnosci 2.
OoO, OeO ton, cd 100 do 200 ton kaz-
DIV stack. Jedna dziesiata tych okre-
tow poruszana byia para. Cd Strass-
burga do nora MONA bylo przewo-
ziG towar okrctem pojemnosci 600
ton. Wielkie okrety osobOwe, kraza-
ce ma Renie, kursuta pomiedzy Mo-
guncya / Duesseldorfem a niekiedy
.
dochodza AZ do Mannheim; inne o.
krety, mniejszej pojemnosci, kursu-
in z R~otterdamu W strone przeciwna,
W gore rzeki.
Ma mocy traktatu Belgia bedzie
mogla wybudowaG gieboki kanai, Ia
czscy Rem = rzeka Moza; kanal ten
ma bye wykonczony W przeciagu
dwudziestu pieciu lat; Nicmcy ma
mocy tel ugody maja wybudowaG
Geese kanalu pc niemieckiej stronie
a to ma podstawie plan0w opracOwa-
nych przez Belg6w. Kanai 6w polaczy
dwie najbardzici ozywione rzeki W
EurOpie, gdyz Moza liczy $50 mil
dlugosCi. Z kt6ryCh $50 nadaje sic
do Zeglugi.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-14
Rem.

Rensjest jedna z najbardLiej ucze-
snzanych dr6g rzecznych w Euro--
pAe: W Szwajcaryi Rem ME nadaje sic
do ieglg:gi, rzeka Ia wyplywa W
S~zwatcaIyf, a uchodzi do nora W
HolandSi. Przepiywa przez szeroka,
/ = nisfSR doline, poczawszy cd BazyIei
wv Szwaicaryi do Moguncyi w Mem
czech; 20 jednej jego stronie wzno-
sra sic Cory WogezS n z drugiei Gar
ny Las. Prowincya Nadrehska, kt6ra
~rrzecins Rem, pouizei MoguRcyi Jest
nietylko najwaznieiszym Obwodcm
praemystOwym Nfemiec, ale takio
naJgesciej zarudnionym / obfituje W
naJpiekniejsze pomniki kultury ger
maiSskiej ostatnich stuleci.
W Koblencyi, gdzie armia amery-
kansla zatmuje punkty strategiczne,
rzeka Rem ma 1000 stop szerokosci.
a mad mia. jakby ma warcie wznosi
sic wieTka forteca Ehrenbreitstein,
stanowiacs kwatere artyleryi amery-
kanskiei Przy Bo4onii i Kolonii, kraj
nadrehski zamienia sic ponownie ma
piaska i szeroka doline. stajaca sic
~zupeInie r6wna w miejscu, gdzie re-
ka wpIywa do 'Holandyi pod Emme-
rich.
W Holandyi Rem rozdziela sic ma
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-14

Roslina bawelny byla juz starym
Egipcyanom znana i rosia dziko W
ieh kraju. Pierwotnie przybyia ME
zawodnie Z Azyi do Egiptu. Dopiero
ma poczatku ubieglego stulecid
zwrocono tam uwage ma uprawe ba-
welny, zwlaszcza gdy sic udaio przez
przyw6z siemienia z~agranicznego "a
Mast dawniejszego z6ltego i kr6t-
ko-wl6knistsgo produktu uzyskaG
biala dlugc-ul6knista baweine. No
wy produkt nazwano Mako-Jumel i
to ola tego, re pierwszy wlasciciei
grunt6w, kt6ry W wiekszych roz-
miarach poczaI uprawiac to bawei-
ne, nazywaI sic Mako i re pierwszy
kt6ry sprowadzii siemie z Ameryki
nosi} naive Jumel.
: Cd r. 1921 Egypt wywozil bawel-
ne. lecz przez lat 35 tylko W maiej
ilosci, DO 10000 do 100000 can
tar'6w (centnarow) II. okolo $4,000
do 10, 900 bell amerykanskich. Wi
cekrol Mehemet Ali popieral silnic
uprawe baweiny, z~wiaszcza przez
przyklad jaki dawal, gdyz wieksza
Geese swell roll uprawiai pod bawei-
ne Znizenie ella wywozowego z 1V
procent ma 1 procent wartosci W r.
1850 dalo daisy spochop. Do wlasci-
wego rozwoju egipcyanskie1 uprawy
baweiny, doprowadziia dopiero 1ak
wiadomo amerykahska wojna domo-
va, przez zupeine prawfe odciecie
wywozu bawelny z amerykanskich
stanow poludniowych.
Ma tarsu anajduie sic zwiaszcza
piee gatunk6w egi~pcyahskiej bawei-
ny, ktore sic o~dr6zniaja TAX CO do
koloru, jsk 1 co do diugosci krzep-
kosci wi6kna. Nasywaja sic: Ash
mount, Mit-Afifi, Abiad, Bamfch 1
Gallmi. Abiad jest najlepszym ga
tunkiem. kt6ry z wielka b~iaioscia
LACEY dlugosc cd 1 do 1 pol Gala.
Nastepuje zas Mit-Afifi.
Uprawa baweiny / starannos6 o
mia r6zni sic cokolwiek, odnosnie
do tego czy 'grunt leiy W tax zwa-
nym delta" Nilu hub W dolinie RE
cznej ponad Kairo 1 czy rola costa
je zraszana przez roczna powodz
Nilu Tub oprocz tego ieszcze sztucz-
ME. w .,delcie" ore sic tylko raz,
dalej ku g6rnemu Nilowi naJmniej
diva ray. Ma roll. przyhajmniej tyl-
ko przes pov6dE zraszaneI. 'sadsi
sic bawelne W marcu, na innej roll
W kwietniu. Brozdy 50 jednaN cd dru
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-14
z CLEVELAND, o.

Julia Kosmowska, o%skarzona {
kradziez zostala skazana ma pobyt v
domu popraWy, gdy sic jednak stawi
Ia W sadie z czworgiem ~drobnycf
dzieci, sedzia Howells uwolnil ia ns
probacye. Mezowi z%apowiedziai zeb,
lepiej pflnowai zony.
- J6zef B~artosz, LEGACY IA LAT
wieku, zamiesskaly pnr. 1907 Finn
ave-, jadac ma rowerze stracii kon-
trole mad koIem 1 wpadl pod mad,
chodzacy tramwaj PREY Leisy ave.
East 90. Ciezko rannego ~odwieziono
do szpitala sw. Aleksego.
- Barbara J6zef, siedmioletnl
ch}opiec Fam. pnr. 1921 Woodland
ave-, W nieobecnoSci matki, chcial
wydobyt z pod l6zka strzelbe nabita
sr6tem. Podczas tel manipulacyi ku-
rex. zawadzil o sprezyny }ozka,
strzelba wypaliia, zabijajac jednoro-
c5nego braciszka 1 raniac pieciole'-
mia siostre n~ieoglednego chfopca.
- Furdek Mateusz, zam. pnr. G79
E. e7ma ul., zostaf oskarzony o
zbrodnie zab6jstwa. Furdek podczas
k,otni uderzyl cegia glove Micha-
Ia Nowosela TAX nieszczesliWie' re
tenae wkrotce umari W szpitalu
Chenille.
- Onegdaj umnria Wealtfie LAude'
corka buchaitera Z pnr. 1927 Norwood
nj. kt6ra zosta3a poparzona W niedzie-
le wieczorem, gdy "a domem bawi'a sic
za ma kaml.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-14

jak ma szeSG stop; q miejscowoSci wy.
mienionej do Wiednia kursowaG mo-
gly tylko take okrety, kt6re ME "a
bieraIy wiecej woody, niz IA piec
stop giebokosci; q Wiednia do RAJ
tysbony, W Bawaryi daiyly Okrety
~jeszcze mniejsze. Ma mocy traktatu
pokojowego, Dunaj stale sic rzeka
miedzynarodowa, poczawszy cd
Wuerttembergii W Niemczech.
Dunaj wypIywa W Czarnym Leslie,
W Niemczech, wplywa do Austryi ma
przestrzeni $50 mil cd swych zr6dei,
pod Passawa znajdujaca sic ma wy
sokosci 500 stop mad poziomem mo.
RIA. Cd Passawy rZeka ia plynie
przez Austrye ma przestrzeni 2S3 mil
rozdzielajac SIG k~ilkakrotnie. Po-
nliedZy LINEN o Wiedniem tworzy
krai naddunaiski znany z romanty.
cznej pieknosci / miejscowosci histo'
rycznych. Poza Wiedniem Dunaj roz'
lewa sic ma szerokoSc 315 jardow'
PrzepIywa prz9z miasto Preszburg,
dawna stolice Wegier, n~astepnif
przez Budapest. Dalej jeszcze zmie'
MIA kierunek, plynac IA poludniowJ
wsch6d i W tym kierunku piynie ku
miastu ~stolecznemu Serbii, do Bel
gradu, poczem ponownie zmIenia kie.
runek 1 plynie W kierunku zupeinie
wschodnim, wpiywajac w Alpy Trans
sylwanskie; przeplywa przez Wegry
ma przestrzeni 600 mil. Pod zelazna
Drama sDerokos6 jej znacNie sic 1--WE
la; W dolnym biegu ivory rzeka
! grantee miedzy Rumunia a BuAgarya
/ W Rumunii uchodzi do Nora Car
nego.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-14
MA WOLNA~ CHWILE.
Uprawa Bawe1ny w Egipcie.

giej dwie stopy oddalone a siemie
wkiada sic do maiych dziur O try
stopy cd siebie oddalonych. w po-
bltzu miast saba warzywa ftp. po-
miedzy rzedy bawelny; jezeli ME to
trzeba plec i osypywac kierzki; tam
gdzfe sztuczne>zraszanie jest W bic
gu, trzeba wode oSm razy podczas
uprawy przepuszczaG pomiedzy RE
dami ma ktorych kierzki stoja. Kap-
suIki poczynaja W wrzesniu dojrze-
wac, a W p%adzierniku jest Geese kap
sulek gotowa do zrywania, W listo-
paddle lub W poczatku grudnia zry-
wa sic kapsulki po drugi, a W sty-
czniu / lutym pc a trzeci. Pc
zerwaniu wyrywa sic kierzki z ziemf
i uzywa sic ma opal; czasem Selma sic
je tuz mad Eiemia, ably jeszcSe Je-
den plon spowodowat. zwyczajnle
drugi plon jest bardzo miernym, /
ola tego' zwyczaj ten wychodzi po-
wolf z uaycia. w kr6tkim czasie po-
miedzy zniwami i ponownem sa--
dzeniem sieja ma polach bawelnia--
nych koniczyne esipska. Wiecet jak
diva lata po- sobie zwyczajnie ME
uprawia sic bawelny ma tym samym
gruncie. Nastepnie zboze, zWycza1-
ME ryz, PREY kt6rym rola przy po-
trzebnem koniecznem zraszanlu
wnet sic znowu stale zyzna. Najwiek
sly plon wydaja pola, ma ktorycn
sic sadzi baweina tylko co trzeci
rok.
2 wciaz naprz6d p~ostepuja--
Gem polepszeniem zakiadow do IRA
szania powiekszy sic take obszar
uprawiany pod bawelne. w celu po-
r6wnania przytoczymy, re W Texas,
tym z amerykanskich stan6w, ktory
posiada najwiekszy obszar 'uprawia-
ny pod baweine, takowy obejmowai
W r. 1890 - 4,054,SS0 ARROW, IT,.
przeszio 4 | pol razy lyle, co Egypt
" tym samym czasie. wyw6z egipski
zostaI W tym roku podany ma 4,75O,-
900 cantar6w (czyli okolo 1885,
non haIiN Statystyka ~wskaZuje
stopniowe zTdekszenie sic ilosci. w
r. 1853 po pierwszy a wysiano
przeszlo million cantar6w. w Egip-
Gle malo sic potrzebuje bswefny /
wprawdzle tyiko odpadki, ktore So
uzyte ola poduszek, nateracow
dla tego MONA wywiezione Hose u
1Matac Ia ogolny plon. Coma W 1883
roku wynoslia tyiko 1878 "a can
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-14
zaloAona 1897 rOku.
MACIERZ POLSKA.
TELEFON MONROE 43o3.
GLOwNYl

OLO
KS. rranelszsk Gordon. Moderator.
Ks. A. A. Kiowo. Wice-Moderator.
WoJcisch F. Soska. orezss.
InfonIna BaEanOwska. wlce-preZeskA
Wojcisch Menkicki. Wicrprexes.
romasz s. B~lachowskt Sekretarx
rraneiszeS WitkowskL. SksrpniS
Wfadyslaw Lopatka. Dyrektor.
Antonf Mazurk. -Dyrektor-
Leokadya Konczyk. Dyrektorka.
Daionea Urbansks. .Dyrektorka,
Fraaoiszka Bieschke, Dyrektorka-
DR.. Fr. A. Dulak, LskarZ Naczelny.
Adv. Plot 2. MindsS. Doradca Prawns.
DNrts Q. wO5talewicz, Asyst. Sekr. Gen.
GODZINf SIUROWEi
Bfuro Zarssdu Giownego otWarte -
nnf powszelnie % godz. 9-tej rano do
0-tsj wieezorsm. Nv sobote do Lei Pc
~SoNudniu). W~fecZorem. W dEi powszed-
sio q wSjatklem soboty)). cd godElny
f-me3 DO s-tet = nledziels I swietA
Prezesas poniedzialki 1 pi9tK VIE
srorami Cd godziny T-mej do s-ted
wszelkie correspondence do Glowns-
70 Presesa naleky a~dresowac:
wOJCIECH r. SOskA,
s65B w, DiviEion strY Chicago, III.
sekretarzst W poniedzialKi, wtorki.
erody 4 cSwartki. Wiec1orami cd god1t-
ny f-meJ do s-tei 4 Cd i-szsj popolu-
dniu codEiehnie. . wyJatkiem soboty, Cd
sEsTbnIkai we wtorki. srody / pIStki
Cd godxiny S-met DO s-tsJ wiecEorem.
T~kladnnia Opiat. Ws1elAe opEsSy do Ka-
sy 93owneJ przytmuJe Kasysr G2owny
podczas godzin ofisowych. aldo We dpls
W godzinach ofisowych, Tsekretaz &C.
wsseIkis listy nadsysac naleay ma ~.
- Sskretarza Generalnego:
TOMAsz 8. BLACH0wsKL.
Secretary Polish Alma Mater,
EEbSNW. Division str. Chicago. m
FINANSE.
Przekaxy bankowe poc1tows
f0hecks, money orders etc.) nale1y Wy.
0tnwiac IA Organizacye:
POLISH ALMA MATER,
DrzesylaE pod adresem:
IN. wITHOwSKI,
80 W.. Divisf0B strs Chicago m
MACIERZ P0LSKA.
Biuro Zarzadu 6iownesO;
ll55-57 w. Division Ulica.
M drzsssn pistrsss
Chicago, III.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-14
Odrd.

Rzeka Odra, Zostala r6wniel IL
MISUNDERSTANDING - pocza"szy
cd Oppy; ma ona dlugosci $50 mil.
p Iiczhy tel IA prz~estrzcni $50 mil
kursujs barkl 4 statkt, leez rzeka
lest zamulona 1 y trudneScia tylko
utrzymuie sic jq w spiawnym stanie'
Port Wroclawia na Odrze p~rzesyia
materyal6w wszelakich c%orocznie ME
mniej, iak 1000, 600 ton; port szcz"
Gina, kt6ry ma mocy traktatu umie-
dzynarodowienia Odry, otwiera droge
r6wniez ola handful czeskiegO, Jest
trzecim portem niemieckim 1 posia-
daE ma wolna sfere przystani; tam
znajduja sic o%lbrzynie warsztafy o.
kpetowe .,Wulkan." Szczecin ley o
trzydztesci mil oil Bahyku; przyply-
wac do niego NIGGA okrety, zanurza'
lace sic w wodzie M dwadziescia
cztery stop. Zewnetrznym portem
szczecina jest miejscowosc sw1ne'-
muende, p~oIozona ma samem wy
brzezu Nora Baltyckiego.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-14
Dunoj.

zegluga M DunaJu jeszcze pred
wojna, istniala pomiedzy Sulima
BraiIa. Ma tel przestrzeni kursowaly
okrety o pojemnoSci 1000 ton. Cd
Brady do Turnu SEVERN k%ursowalS
Okrety o pojcmnoSci 600 ton. oraz
bark o poicmnoSci 1000 ton. Cd Tur
nu SEVERN do Orsowy kursowaiy o.
krety, za%nur5ajace sic ME glebiej,
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-14

flote zlozona z $50 holowc6w, oraz
1900 bark 1 zatrudnia okolo 5000
ludzi. Kompania ia posiada swoje
przystanie Hamburger / innych
miastach, prowadz4c handel ma wiel-
ka skale.
Naleiy tn nadmieniG, re wladze
~municypalne miast poszczeg6lnych
w Niemczech dopomagaja nader
czynnie W rozwoju zeglugi C
nej, zakIadajac W tym celu swe
EIasne przystanie. Wszelkie pre-
sylki okretowe ma Elbie z Hamburga
byly rzeka z%abierane, gdyz przew6z
taxi kosztowal o wiele mniej, niz
p~rzesylanie pakunk6w droga kolejo-
wa tylko. Welding obliczen, okoIo 30
procent przedmiot6w, importowa-
nych, a wyslanych z Hamburger
wglab kraju, przewoionO rzekami;
co sic las tycZy eksportu' 70 cZter!
plate wyrob6w, wysylanych przez
Hamburg, dochodziIo do tego portu
przez rzeke Elbe 1 jej doplywy.
Nigdzie w Europie ME ma portu'
kt6ryby tax byl p~oloiony jak Ham,
burg. Zdawaloby sic, re Hamburg
ME tyIko zachowa caiy handel ME-
mice srodkowych 1 Czech, kt6ry miai
zawsze. ale bedzie m6gl przy pomocy
kolei zagarna6 tel handel austrya.
cki, p~oprzednio prowadzony prze1
Tryest, obecnie przyznany Wio'
chom; port ten Jest otwarty we ws1'
stkich porach roku, pr6cz ocz5wiscie
k~r6tkiego czasu zima, kiedy rzeke
Selma mr6z 1 przeszkadza prowadze-
niu ieglugi wglab kraju. Nawet
pred wojna, Austrya wiecej przesy-
Iala swych ~materyat6w wszelakich
Eliza przez Hamburg. nizeli przez
Tryest.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-14
z BRIGHTON PARK.

Komitet agitacyjny budowy
Domu Polskiego W Brighton PIX.
.odbedzie przyszie posiedzenie we
wtorek, dnia 1890 sierpnia, o e.
smei wieczorem W sail oh. lana
Conf. 43cia I'll. S. Albany ave.
Poniewaz ma ten posiedzeniu
odbedzie sic wybor staiego komi-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-14
Gddnsk.

Port Gdaiiska, kt6ry ma bye okre-
giem | miastem wolnem, ley ma le--
wynn brzegu wschodniego ranlienia
rzeki WisIy, O 253 mil ma p6mocny-
wsch6d cd Berlina; HcBba mieszkan.
COW, wynosila $4,000 ludzi -
pred wojna. Jest to jedno z hajstar.
szych Mast, peme pamiatek dawnej
sIawy ,,Hanzy" r pamiqtek pol
skich; Gdansk bOwiem byi jednem z
czterech miast, naIeaqcych do zwiaz-
ku Hanzeatyekiego, a do Polski MALE
iaI przez czas Huiszy, zawsze z mia
scisle utrzyrhujac stOsunki.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-14
sHandlowe Rugf RE
CINE w p~rzyszlym
Pokgju.

; PismO noMoiorskie ,,Nauticus"
poswiecone iniynieryi, hsndlowi
morskiema / asekuracyi, zamieszcza
streszczony poniiej arty!kul w spra--
vie miedzynarodowych dr6g wod-
nych W Europe, wymi6nioIych w
pierws7ym traktacie polkohwym, o.
pracowanym W Wersalu:A
Przedewszysthem trtIktat pokojo-
wy umfedzynarodowf tsk waine dro-
gi rzeczne, jak Fen, HDunaj, Elbe,
Weftawe, Odre i Niernsen wraz z
wszySkfmi ich przypJSwami. Komi--
sye m1edzymrodcwe, = kt6rych jed
ma .jri ktnieje 1 zstmuje sic prowa.
ldzeniem handfu ma Dunaju - utwo-
rAone z MzedstawIefeh ~interesowa-
nych dana droge pifstw - organizu-
.| sic ju5.
Niemcy utracilf prawo ~wylacznosci
uiywmia Dumaia W swych przesyI--
kash 1 iRteresach 'handlowych.
KsnaE Kflonii ,otwarty jest Ola
wsSaStkhh naroddw Po r6wni z in
nyndN Portami tmorskimi W Mem
czech.4 :
Ma lmocy gwasancyi Ligi Lad6w,
Gdahsk, dawne Iuiasto portowe pol
skie, stale sic w-olnem miastem, a
/. Polska bedzie ntiala do niege dostep
otwartys koaejaRSi, tudziei rzeka WI
SIN.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-14
Vista.

Vista, kt6ra ma bye pod p~rotekto-
ratem paistw alianckich, celem IL
dzieIenia Polsce dosteptf do NORA,
Jest jednq z ACKNOWLEDGMENT REX W
Europie; dfugosG iej wynosi $50 mil.
Northumberland miastami, pOfozone.
mi DO obu jej brzegach sa: Krakow,
Warszawa, PIOck, Wiociawek, To-
run 1 G~rudziadz. w poblizu Baityku
ivory ona delte; Vista zaInarza Ii
ma, poczawszy cd 20 gFudnia do 10
marca.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-14
MACIERZ PoLSKA.

sst orsanixacys lsczses un4od1iee ~
pks oboJga p9cI " prncaeh naukoNySLs
oatryotycznych 4 bratniej pomoey az
podn.esienia ducha moralnosei COPY
bvt1 w spolecEehstwte. q szczegolnie
niedzY mfodZiek4 polska. hozna zapi-
sac sic ma posmiertne cd lat 10 40 AsS
"a cstonkow StoWarzyszorych oss o
Eranicssnia wieku. =,
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-14

|tetu, przeto wszystkie Tow. w
dzielnicy Brighton Park powinny
bye reprezentowane.
T. Wiertelak, sekr. tymcz.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-14
Niemen.

Nienten, kt6ry traktatem pokoJo'
wynn z~ostaje NEUTRALITY-SUSPICIOUS.
poczawszy cd Grodna ma Litwie. IL
CIV dIugosci okolo 400 mil; z liczby
tel ma przestrzeni 113 mil ptynie
przez Prusy Wschodnle. Chywana
lest rzeka ia ola zeglugi wiekszych
okret6w al do samego Grodna. Port
Mcneil CKIaJpeda) w Prusiech Wscho
dnich prowadzi bardzo szeroki handel
2 Litwa | Jest naidalej ma p6fnoc po-
sunietym terenem Niemiec; Kiajpeda
lax wiadomo, ley W granicach III
twy. :
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-14

"a co beda odpowiedzialni sami Mem
cy. w roku 1913ym przez kanai ten
p~rzewieziono 1920, 600 ton zapas6w
najrozmaitszych, 2 kt6rych poiowa
niemai byIa uiemiecka produkcJa.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-14

kesouIs ,st0nu wsssdsSe sgd'
iksuJd sic " sddHiu, Se mvst Ia
NEE zednocsoH0, HfeIufsS"1 z
eom0EsQdnG PoLSkd. ,
- Woodrow WILSON
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-08-14

Ryud narodu pEses Rar6d do
narodu, ME sgtlie" = poDieEzchni
utemi a =,
- Abraham Lincoln
Abilene weekly reflector., 1919-06-19
PROBAscO DISTRICT.

Mr.. and Mrs joe Janis and
daughter, Susie, returned last week
from visit in Marshall county
Alex Probasco and family arrived
last Sunday from oklahoma for a
visit with relatives here.
Miss Florence and Ruth Leckron
and Miss Creta janis were home yis-
itors over Sunday
Mr. and Mrs ] y. Freed enter.
tanned about thirty young people
Saturday evening In honor Of their
son, Clarence, who just returned from
service
Melvin Sword has recently re-
painted his barn
Miss Elizabeth and Esther Lowe
and Miss Margaret Scott spent Sat
urday night and Sunday with Miss
Nellie Lowe.
Mrs. Ernest Freed ~ enjoying Il
visit with her mother and brother.
who has recently returned from ser
vice overseas.
Abilene weekly reflector., 1919-06-19
HERE AND THERE.

Mr. and Mrs. Ora Lahr and chill,
dren left Friday for a motor trip to
northeastern Kansas. Mr. and Mrs.
Roy IAbr and Vernon Mark accom-.
panied them.
MIR. and Mrs. n. q. Harness and
Ionia Barlow visited with Mr.. and
Mrs. Hasslower. sunday
This community was greatly sad
dencd last week by the death Of one
Of our friends and nelghbors, John
l.. Rauch The ncighhors wish to
extend their sincere sympathy to the
family and relatives Of the deceased.
Il. Martsof was called TO Kansas
City Monday by the serious illness
of his wife, who is in the hospital
there.