davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
SveÌŒt = World. [volume] (Cleveland, Ohio) 1911-1939, 1919-12-15
VYHEPNf LOSY.

Hc So da dobfe 6zit dskt houpost touhy 20 nahldm
zboatnuti vedey vady eyopsd dayno pred yaou Vlada
rakouska ma pr staa mezi mimi prvnin ms6 zdimaa
hd pemze pom0c lotere male yclkG Mala otere do
re Sc Sazeo nlz Sc tah hona kazdy tJden bya liz
na ale otere vcka o udrzoyala az do valky est6
pres Vaku Nuze to velkou oer ma losy vzpomn6ly
h}n d\e eropske Vlady francouzka n6meca ably Jim po
moha ne byIa Jim napomocna zlplaceni nesmirneho
Nlecnoho duhu Budou yladn p0Gky v1hradam prav6
jaEo TO byVaIo Rahouku NemecIu pucka obna
sell pet miliard marek mti platnos ma osnlnac roku
AazdN ro ma kona tab pri by Gise prvnd
zeh|lA pdeao Vyhru mionovou France do toho pouS
eHe odNazae chcc uGni pujciu m ccly svu duh sede
SAT mIhard doiar1 Prvni dive Idta by tah kazdoden
ne Polom Iednou tydne dobu dvacet let Ma kazdy tab
a0a 3> 2 Jedna Yyhra millonOva. Takov6to pucky, p
h'erEca Sc hrav n2isou srocene Nasledkem toho kdo
$ NoVp los ~ so franl, bud b6hem dvace roku vyhrae
aeoo doSne yJch sto ranku zpaky bez roku coz
ma pro oeho ztu so franu nebot pet procent IL
"0 mel ~ "a dvacct roku iednoho dive ste rank Wee
"NecHeaa he' eprve nj mluVi, ale provedenl Je
J' of2Vorpodobnt, pon6yadz imIm zpusoben by pen
' le"o haneE 20 p6t etech 1lky sou iz idc nabazen
- apI''7 en- ale n4 H%cc takov6io sp5e dali ch}ttl
''c F'0 Sce chapou, ze podobn6 vydrni penez nehod
r. ~ ato doTych do dvacaeho stoef ale jso0-li sni
Je jim A2necnt Eazdy prostfedek dobry.
SveÌŒt = World. [volume] (Cleveland, Ohio) 1911-1939, 1919-12-15
VLAD.A RANKROTU.


' .1 e0' i'"Noi l"'" ii'o c'eh Mar Fhro-
l[T 1I, I - .% I! ~ ''" - S'''y Nt' oel. % " pr pi!-
Il-I 'r'@ iSV "'', pu9't &c uo I.i'lcll ~ PoiCl-
- " " ''ioo 'i"iI'1 'e SIe lec 1l"r SnroHl'4-
' '~, ~, ''''1 an J'G'n" una "''' SPi'N-
li ,ooo M Ia - ,[ | " ,o@Po''0 w N"z"" oyl Scho-
,-| = n' ~ N'elto Ne SN"'ec"o"t Je l'' PleoSteA
I oooo % - = le io1P''.u ~. i'l""IaUL9'"' a
I, @ ~ 7.a ~ "'lol" 'yD.N '@oo il,lohu Foue oo-
- S iS 'i ''e'' ,, Nti'eD % oelicI' m lia
9r - i P+',nT I f.T. 'ISn0Fou uoAlzaI re htSln
' 1t ' ""' VA. A'e'' 0uPoFe"el Ne"co' VA
, @ % p0 <r Jsu p'iHlo mo 'iH NSIen "t'e' 90 l1""c"'
.S 'e'"Ne' ny "@ "o ll'tc'I q hoSpooalSke po-
kash uV3dl ze Hdyz odchazeI tmancniho minister
SVa cn ceIkoVy deicit 39o3 monu "a timescni vlady
koalce Vzrosl dalSi mliar
oF l&k|e cIh dAe8 oNrouhe mllIard kazdeho dine della
h%he'S Vaol Noahce noNych 20 mil defctu tomu pfpo
Juee ze haSup"e HasmuV d. Horatek opustl nekoik
h2de ohahcm mhstersVo elkoz "a hospod&isvi koaoIa
h|ch Slah hechteI Dfau zodpoVednost
Je t6 vice roreza Antonn N6mec pohud Sc Jte ko-
runy AnonE N6mec toz nyneisi katasrofan po-
kes koIuny dauc vaatne eprve od nasoupen vad Tu
Ia Ra4na dea koruna prQn6rnd ma 26 az
2S Syycarskych centch, qtoupa centmu pred okoko
SveÌŒt = World. [volume] (Cleveland, Ohio) 1911-1939, 1919-12-15
Udrzuite ho zdravym a ci.

o0h ZhttC iSO EuFdVyTn q Cl-
lynn. Pan N. G. Clang z Ro-
gers, Ark. piSe: "Uzivame dra
Petra Hohoko nasi rodin@, V
niz zahrnut jest mdj otec, jenz
Jest osmdesat til roxy star, ale
dosud Zdrav a ely; uziva ten
10 LEX po mnoho roku a mysli,
ze nenl jin6ho l6ku tax vyteG-
neho. Sotva Sc V nasi rodine
muzemc bez n6ho obejiti." Ii
de pokrocilem v6ku imenu-
il Ora. Petra HobolIo "prame-
nem mladi", p0nevadz sesilu-
je a obnovuje zdravotni Gin
most zivotnich ustroji po-
vzbuzuje chut k jidIu a trave
nj; Jest to skutecny rodinny
prostfedek a stejne pusobivy
jak M mlade, tax ma STARE. Ne
nj to lGkarnicky lex, ale do
dava sc hdem zvlastnimi Jed
nateli, nebo primo od DR.. Pc
ira Fahrney and Sons Co.,
2501 Washington Blvd, Chi
cago, I'll.
SveÌŒt = World. [volume] (Cleveland, Ohio) 1911-1939, 1919-12-15
V PONDELf Is. PROS. 1919.

Guvemer Roberts pravi ze sedime odpoclvajici sop
cc jen kdyby nam pfi tom bylo aspon teplo
Erie, Pa, zatceno byIo sedm ruskych bolseviku
2l Germania uIice. Jakd shoda okonost. Nomen omen
Die nazorU fanatckych amerikansator0 mel by d6lnk
Amerce Vyd6lane penze take Amerce uratiti
e cizinu kde by ale tito proroc kdyz zdeisf pfsusnce
puokrace Smahem jezdily do Evropy. ably svym miio
ny E0mahay 2VeteSlym Slechtickym erblm?
SveÌŒt = World. [volume] (Cleveland, Ohio) 1911-1939, 1919-12-15
Strach re 7leteho "nasledni-

Wallace budc pritomcn schu-
2im nejvySSi rady pokud bu-
dou iednati o miru Uhrami.
a iinJmi ncdokoncen5mi yale
zitostmi, ale jeho autorila bu-
de omezena.
SveÌŒt = World. [volume] (Cleveland, Ohio) 1911-1939, 1919-12-15
PROC SPOJENCI ZANECHA
III V NEJPRlZNIVEJSfM O.
kAMZIkU BOJE.
NepTiETavenost ar1nad hIavni
pricinou primeri.

hledany byly pTiciny, proc spo
! ienci, kdy2 nell prilezitost Ne
necko dokonale zdolati, zane
chali dalSich boju a ochotn6
vySli 0 mir zadonicimu Nemec
ia vstric.
V6rohodne zpravy udavajl,
zo spojenci byli naprosto ne
pripraveni prekrociti Ryn, jez
70 jejich armady postradaif L.
pine zasob, dopravy a materi-
atu. Ma konferenci mezi mar
sAlkem FOchem a mar8alkem
Wilsonem, naCelnikem brittle
Neho $tabu, vySlo Ma jevo, jak
zaIostna nepfipravenost panu-
Je We spojeneckych armadach.
Ukazal0 Sc, ma pfiklad, re vSe
chny Zasoby pro britickou ar
madu jsou nyni dopravovany
20 Ryne skrze Rotterdam, a
Hdyby Valka byla obnovena,
Hollandsko by jisJ6 uGiinlo to-
nu pritrz. Ukazalo Sc dale. re
demobilisace zpGsobila roz-
Vrat We francouzske dopravni
eluzb6. Dev6t desetin zkuse-
nych ridiCu trucku zmizelo re
sluzby, cimz zu5tali pouze ne
ZkuSenl rekruti, cd Mich by ne
nohl byti ocekavan ukol. "a
2obovati velikou armadu ma
pochodu. Pouzc tyto dive po-
drobnos.i staci, aby Sc ukaza-
e nemoznost spojeneckeho DO
Cupu.
Proc nejVySSi rada neuvazo
Eala o techto v6cech drive nea
posiala radu hrozebnych not
E@mecku, t6zko uhodnouti. Je
II zkuSenosti s Ruskem q u
Erami m6ly il poskytnouti CEN
"a nauceni. Mimo to, nehled6
: VoJenskym ohledum, isou do
ore duVody k pfesv6dGeni. re
'spoJenci byli beznadejne roz-
.list6ni mezi sebou. Francie je
dina stala na drastickem kur-
Su. - Trvala ma tom, re iedi-
~ zpusob, iak jednati Ne
meckcna, Jest projeviti pevnost
Americti delegati podporovali
5alsl ylazn6 Francii. ale ieiich
FllV byl zmensen tou okolno-
Sh, &c jSou Ma odchodu. Velka
bri,dnie Italie byly absolut-
ne prou roztrzce rady duvo-
du. Mail .iednak dosti vnitr- |
hIch nesnazi, ably jeiich v$ech
ma energie byla spotrebovana
donna a "a druh6, britickych
VoJaku ia Ryn6 Jest malo, !
Edezto ltalove jsou vubec ma
padnl avo unaprostou neprito-
nnosi. Ia treti, Anglie, Anne
rika a italie zalozily cd prime
Il Nemecku obchodni styky, |
htere Sc V2piraji znovu pre-
trhnouti. Konecne Anglie a /
talie povazuji potopeni n6mec
Iiych valetnych lodi zatocc
Seapa Flow "a neprim6 dobro-
dini a jsou ochotny nechat to
btzel.
Nemecka delegace We Yer
aaiIlu uvazuje dnes nov6m
'poSlcdnim slovd' ncivyssi ra-
dy vzhledem k podepsani pro-
toNolu mirovc smIouvy. Dne-
sex Jest po7lednim dnem anne
iicke dolcgace hotelu Grill
ION. Posledni vojackov6 ohriva
j 81 zkfehle rucc pred krbem
Y hIaVnl SIM, a posledni tru-
cky 5 rekordy, osobnim maiet-
KEN a upominkami cleNu mi
rove komise jsou odvazcny ma
A2drazl ma vIak do Brostu.
y Nsichni Americana odjedou od !;
al 8 hodin yeGer specialnim
Fl2kom, ably vsedli ma parnik
America, kde voiaci domd od-
]izddjici bruci iiz ceIy Wden
ma odklady. Nescetna soukro-
ma louceni odehravaji Sc Y no
tehch. Officieni louceni $
Tancouzskou vladou bude asi
omezeno ma nekolik formalit :
q hN-I-t- l,r,>,;
SveÌŒt = World. [volume] (Cleveland, Ohio) 1911-1939, 1919-12-15
RUNE ZPRAVY.
Turecka nadhera v prodeji.

Turecka nadhera v prodeji.
Times" oznamuji, ze turecka
vlada ZamySll rozprodati cast
drahocennych pokladu korun-
Mich, oplyvaiicich nadherou.
TAX Sc ma dosJati do prodeje
take prosluly indicky trun pa
VoVy, jenz zdoblval audiencni
sal We starem kralovskem pa
laci. Cestovatel6, spatrivSi iej
na jmenovanem miste V II We
ku. popsali no jako konstrukci
podObnOu lUzku asi 6 stop Wy
sokemu a a stopy Sirokemu,
spociyajicimu ma zlatych no.
bach. Luzkovy trdn je opaJren
Il sloupecky, mad nimiz je roz
plat baldachyn. Konstrukce je
posazena rubiny a smaragdy,
sloupecky jsou zd0beny wac
nJmi perlami. Tento JrGn byl
nazVan trnnem PAWN, protoze
V pozadl jeho byly umist6ny
diva obrazy, predstavuiici pa
w, jejichz ocasy rozevrene do
kola swiftly nejkrasnejSimi
drahokamy. Toto jedineCn6
snad monsirum bylo roku
1889 perskym Sachem Nadi-
rem Delhi uloupeno dosta-
10 sc do majelku tureck6ho. Ce
na jeho Sc odhaduje ma Sest
milionu liber, V posledni dob6
vSak ma "a ne dostati turecka
vlada jen pul tretiho milionu
lir, coz jest asi 100000 liber.
Ale Turci mali jeSt6 iin6 po-
zoruhodne drahocennosti, la
ko VeIml Vzacnou sbirku pOrce
Ianu tureck6ho statu, ktera re
presentuje take obrovskou SUI
mu. TAX i turecky pfepych,
dominujlci mad tureckou spi-
nou a tureckym neporadkem
Sc dostaVa pozvolna do ob6hu
dennlho zivota a snad tim zpu-
sobem, poklesne-li kurs premrI
stene, skoro barbarske rureck6
nadhery, stoupne V kursu ture
cka prostota, jez by snad Wy
pryStela z cistoty a poradku, |
vlastnosti Turecku tax zalost
ne zanedbanych.
SveÌŒt = World. [volume] (Cleveland, Ohio) 1911-1939, 1919-12-15
Novy parizsky restaurant.

Ncvy parizsky restaurant. Y
Parlzi byl zrizen restaurant '
podstreSnich mistnostech Vel
ke opery. Az dosud povazova-
10 bylo jakGkoliv podavani
pokrmu V pausach mezi akty V
divadle "a profonaci. Dnes ale.
kdy ceny Ia pokrmy V restau-
racich jsou pfis,upny jen tenn,
kdoz mail obrovske platy, DO
mySleli Sc, jak umozniti ostat-
nlmu divadelnimu personalu,
neoplyvajicimu velkymi platy,
take pojisti tepleho varenGho
pOkrmu. A podnik sc osv6dcii;
Zati mco V iinych restauracich
nelzc pOjisti "a meme nez y
franku, lie pod strechou We
Nelke Opefe poobedva.i nebo
poVeCefeti "a nejvySe 3 frankly
Mlmo to panuje Y tomto no.
V6m parizskem restaurantu
duch Vtipny a kamaradsky, "a
padajici dobfe do socialniho
rance dneSka.
SveÌŒt = World. [volume] (Cleveland, Ohio) 1911-1939, 1919-12-15

opolecnost prcti svetcvenu
hladu utvorila Sc die zpravy
DAILY Mailu' y Londyn6. Spo
lccno5t zamySli pracovat zei-
mena k hospodarsk6mu znovu
Nybudovani Evropy. Do Lon
dyna bude nejblizSi dob6 svo
lana konerence, ma niz mali
byti sebrany udaje o vladnouci
nouzi V Europe a iednano o o.
patfenich, jez by bylo zahod-
no uciniti lie zlep5eni tohoto
stavu. Cely tento problem Sc
ma fe5iti mezinarodn6.
Strach &c 7leteho "nasledni-
ks'? "Novy Cas- zaznamena-
"a S jistou hr6zou, re Sc stale
mluVi obnov6 monarchic v
Mad 'arsku. he ma byti kralem
syn eXcisare Karla - eXnasled
mix 7lety Otto. Mluvi Sc prJ 0
spojenci IA Karpatami. Ably
pry Ease mas n6kdo ma Sloven-
ska nepfekvapil. Boji Sc "No-
w Cas-" opraVdu tohoto nasled
nika"?
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-09-17

p~rowincyi wschodnich przewozo-
ne sa ME do Niemiec srodko-
wych, lecz do rosyjskiej armii
przeciwbolszewickiej ks. Lievena,
i hr. Kellera, ktora urzadzila So
bic giowna kwatere w Szawlach
- z drugiej strony Gala amuni--
eva zapasowa z niemieokich pro-
wincyi wschodnich wedruje do
bolszewikow rosyjskich, a ocho-
tnicy z ,,Grcnzschutzu" werbo-
wani So jawnie do szeregow ar
mil bolszewickiej!
Vie p tenn ludnoSc ~miejscowa,
wiedza tez Litwini, kt6rzy cape
VINE zdziwili sic ME ma}o, widzac
dnia 81 lipca przejezdzajace
.przez Kowno "a eszelony zoinie-
rzy niemieckich, przybranych w
oznaki rosyjskiej armii hr. Lieve-
ia. To tez wzrasta wrzenie pre-
.ciwko Niemcom wsrod ludu litew
skiego (nie garSci tworzacej Rad
litewski) ; to tez ! organizacye
biaioruskie So obecnie skionne do
paktowania z Polska, widzac W
riej swoje zbawienie.
Czy jednak pozwoli to uniknac
nowego wielkiego rozlewu krwi,
novel pozogi, jezeli ententa ME
polozy szybko i energicznie kresu
tel podwojnej grze zakapturzonc-
go militaryzmu?
Bee watpienia szerokie masy
pracujacego ludu niemieckiegc
maja juz dosyt tel ~strasz1iwej
wojny. kt6ra jc tax oIrutnie "a
wiodia, opancerzona jednak piesG
militaryzmu pruskiego. wciaz je,
szczc wisi mad niemi i kierujc ich
losami.
WystarczyIo niepowodzenie al
mil Kolczaka ma Uralu, ably
wskrzesic w tym militaryzmie
nadzieje ziudns, re moze uda sic
przynajmniej ma wschodzic odro,
bic to, co narzucil Niemcom trak
tat wersalski, a mozc nawet PREY
wr6cic w Niemczech tron Wilhel
mowi II.
Jaskrawem potwierdzeniem pc
wyzszego jest jak donosi P. A
! I. - artykul wstepny .,Gazcty
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-09-17
Podwojna Ora
Niemcow.

Podczas wojny Niemcy ludzili
sic, re okrutnym, bezlitosnym
sposobem jej prowadzenia wy
wolaja TAXI postrach i TAXI upa-
dek sit u przeciwnikow, re w kon
gu zmusza ich do kapitulacyi.
DIS, gdy to zawiodio i legli
powaleni siia przedstawicieli pra-
wa i sprawiedliwoSci, poczynaja
gre nova i tym razem ziudns,
pragnsc przynajmniej ma wscho-
die ocalic panowanie swoje.
Caly szereg faktow, o kt6rych
dowiadujemy sic wAaSnie, Swiad-
czy, re Niemcy, a wiasciwie ME
mieccy junkrzy, i wciaz potezne
W Niemczech stronnictwo woj-
skowe, mic sic ME nauczywszy i
mic ME zapomniawszy, uprawia
teraz podstepna gre podwoins ma
dwie strony, mianowicic wzge-
dem mas i Rosyi.
Bo OTTO W chwli, gdy rad ME
miecki zaprasza przedstawicieli
rzadu polskiego do Berlina ma kon
ferencye W sPrawie przekazania
nam terytoryow, przyznanych ma
mocy traktatu pokoju Polsce.
COZ sic dzieje w Prusach zachod-
Mich ! dalej ma wschtd?
luz pisaliSmy o wywozeniu
stamtad do Niemiec wszystkiego,
co sig da wywiczt. a zwiaszcza
piodow rolnych. Temu samemu
josowi podlegaja wszelkie maszy
nv fabryczne. Chodzi tn nietytko
0 to, ably Polakom pozostawit
kraj o~goiocony &c wszystkiego.
co pozwoliioby wznowic zaraz
zycie przcmysiowe i normalny
bicg spraw ekonomicznych, lecz
take o zbolszewizowanie przez
nedze ludnoSci, o wywoianie ME,
bezpiecznego wrzcnia. ktoreby
przysporzy}o kloPot6w Polsce
wepchneIo ia ma tory Lenin0w
Trockich.
Zarazem, gdy Z jedncj strony
niemieckie wojska regularne Z
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-09-17
Komisarz p~anstwowy ola
Wschodu,

Krolcwiec, % lipca. 1919.
Wvdaiem panom kapitanom V.
Wobeser i CzopniH polccenie roz-
.poczecia p~ropagandy, majacej ma
celu utrwalcnie niemczyzny w
oddanych Polscc ~czesciach Prus
zachodnich. kierownictwo propa-
CANDY i odpowiedzialnoSt "a mia
powierzono panu Y. Wobeser.
Przesyiajac odpis udzielonych O.
bu panom pcinomocnictw, prosze
o mozliwie najszersze ich popar-
Gle.
Komisarz panstwowy ola
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-09-17

go5ciom k~rynickim wszystkiego
jeszcze, DO ma to brakfoby mu
czasu i moze flow.
Moze tez ME chcia} zaklocac
spokoju spragnionym wytchnie--
mia?
Pc tamtej stronie karpat die
ia sic rzeczy godne bolszewickiej
Rosyi. Ma Spizu i ma Orawie leje
sic polska krew. Szubienice wy,
stawili Czesi ia Spizu i Orawie
Ola Polakow. Dziewczyne polska
z Gravy gnali onegdaj do Kralo-
van pieszo kilkadziesiat kim. i
bill "a to, re dala p~rzytu}ek jake
mus tam Polakowi. Reflruci pol
soy, wzieci do wojska czeskiego,
nie pojcdyiczo, ale masami ucie-
kaja az z Trenczyna i Z Prcszbur-
ga. Nicma dnia, zeby mic by1o IT,
tarczki miedzy naszemi strazaml
i czeskiemi bandami, kt0re trud-
no wojskicm nazwac. Me tax da-
VINO i mic tax daleko Cd Krynicy
stoczyl oddzial nasz formalnq BIZ
tive z atakujacymi Czechami j
odparf ich dopiero PREY pomocy
karabinow maszynowych. Do lu-
dzi ma Orawie strzelaja Czesi jak
do zwierzat. To So fai1ty i So tez
dowody IA ME.
Wmawia sic w mas, ze koali-
eva mic dopusci do wojny czesko-
polskicj. Czyz juz mic dopusciia
W Cieszyiskiem? Francya pre-
konaia SIG juz i dala widomy
| max. zc ME Praga, ale Warsza-
wa ma bye punktcm oparcia ola
jcj polityki ma wschodzic. Anglia
i Niemcy daza do uzySkania To-
kicgo samcgo punktu W RoSyi
Ia sauna Fraucya powinna zro-
zum;ct tcz. ac Polska mus sta.
nae nc poioHicznic. ale W caicm
togo slowa znaczcniu ma czclc pc
lityki zachodnio . slowiaiiskiej
ably byla przcciwwagq W stosua.
:u do ]konccpcyi angiclsko- lut
nicmiccko . rosyjs%icj. Tenn wig.
cci. &c ktoz p~rzeszkodzi uporzqd,
kowancj Rosyi rozwinqc sztandal
pansiawizmu i skinqt MIN w sire
ne Iiotej Pragi: Zaiste los Poi
ski mic bedzie do pozazdroszczc,
MIA wtcdy. /nawcy stosunkoW
twicrdzq, &c do tego. ably Polska
mogia skutecznic uchwycic ste'
W zachodnicj siowianszczyznie
wystarczy. gdy Slowacczyzna
bcdzic samodzielna politycznie
W zwiazku gospodarczym Z Poi
ska. Czechy beda musialy wtedy
dobrowolnie przystapit do gospe
darczcj konccpcyi pols;io = siowa'
ckiej. Przekonanic Francyi o ko.
niecznoSci zrealizowania idei "a.
chodnio = siowiahskiej okofo Pol
ski tax, ably Warszawa stala sic
iytotnic trwaiym i umocnionyn
punktem tel polityki ma wscho-
die. jest rzecza n~aszej DIPLOMA,
Cyl. | to trzeba sic Z tenn spie'
szyt, DO ncrwy naszc ma Pod
halu Z tel i z tamtej STONY nic
dlugo juz wytrzymaja!
Jozef Gruszka.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-09-17

G~danskiej" z dnia 5 brn., wska-
zujacy rowniez podwojna gre,
jska pahstwo niemieckie prowa-
dzi wobec Polski. Z jednej stro-
ny podpisuja traktat pokojowy i
godza sic ma oddanie Polsce ziem
polskich, Z drugiej zaS strony usi-
hula wprowadzic w nowo pow
stajacej Polsce zamet bolszewic-
XII. Posiuguja sic W tym cclu
wszelkimi srodkami. Mowii 0
tenn zupelnie jawnie pisze ga
zeta Gdanska" - czionek ME
mieckiego NoTksratu Wittmeyer,
oraz /przedstawiciel g~eneralnej
komendy gdahskiej, major Wag-
ner. Usilowania tie ME byiy pole
dyhcze. Oprocz rozmaitych Volk.
sratow, pracuja mad wniesieniem
do Polski j do Prus zachodnich
beziadu i bolszewizmu nawet mai
wyzsi ~panstwowi urzednicy ME
mieccy ma wschodzie, wladajacy
tutaj z ramienia rzadu berlihskie-
go. Dowodem tego So diva pisma,
ktore ,,Gazeta Gdahska" przyta-
CA w dosiownem brzmieniu ME
mieckiem, a ktore W przekladzie
brzmia:
komisarz panstwowy Prus
wschodnich ! zachodnich i obwo,
du hydgoskiego.
Polecam panom kapitanom v.
Wobescr i Czopnik podjecie pro,
psgandy W c~zesciach prowincy
Frus zachodnich i obwodu bydgc
skiego, ktorc maja bye odstapio-
nc Polscc. Srodki, potrzcbne dc
propagandy, So do dyspozycyi "
moim urzedzie W Krulewcu.
Prosze gcneralna komcnd(
XVII korpusu armii, ably wymic
nionym panom udzieliia urloPu
cclem umozliwienia in prowa-
dzenia propagaudy.
R6wnoczeSnic uprasza sic urze
dnik6w wojskowych i cywAnycl
ma wymienionych obszarach, alb,
wyzej wspomnianym panom II
dziclali w ich dziaialnosci wszcl
kiej mozliwej pomocy.
Komisarz ~panstwowy ola
WcchodiI
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-09-17
Historya z ksiczyccm.
Jozef Gruszka.

Matka: Maryniu. co ~ tam
robisz tax dlugo Ia ganku?
Marynia: - o mic, mamo. PatrZe
sobie ma ksiezyc.
Matka: - PoWiedZ mU. zeby
szedi do domu | zejdz z tego 'ganku,
DO Jest po II. Gas spaG!
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-09-17
ODCLOSY
PODHALANSKIE.

Nv ,Ihuryerze WarszaWsklm
z dnia % lipca czytamy nastepu-
jacc wiadomoSci o zachowaniu
sic Czech6w ma Spizu i Orawie,
oraz zwiszane z tenn mySli poll
tyczne:
Trudno nazwat wiecem to, co
bylo W Krynicyw sobote, dnia 10
BIN. Me byio przygotowan, ogio-
szeh, navel komitetu, a rezultat
by} nieoczekiwany. Oto ma depta-
ku tium budzi re wszystkich stron
Polski, strojne panic, cleganccy
panowie w beztroskiej rozmowie
/ rozbawieni, jakzez rozbrajajacy
So swoja lekkomyslnoScia! Me
dalej BOWEN, jak o jedna stacye
kolejowa w Muszynie kohczy sic
panowanie polskie, polski lad i
porzadek, a zaczyna sic "a Po-
pradem ziemia spiska, gdzie po-
mimo 1000 Polakow, rzadza ban
| dy zofdakcw czeskich.
ze dotvchczas mic zajrzal do
Krynicy jski oddziaf czeski, by
urzqdzit pc swojcmu rekwizycye,
rcwizye kieszonkowa, wedlc att
stryackiej rccepty. a kuracyu-
Sow. &c Krynica Spi i bawi sic
spokojnic, to dzicEi oddzialom
Podhalan, ktorc pilnujq sranicy
wSr0d ustawicznych utarczck I
Czechami.
Ma ten tcmat rozmawiamy z
ksiedzcm Machaycm i L Piotrcm
Eorowym. kt0rzy co dopicro
przyjechaii l. brygadyercm Cali,
ca. W istocie sytuacya naSzvch
Ictnj>k moe bye kaIdci chWiIl
grozna. LIMA kolcjUwa Z NoWcgo
SQcza 90 Krynicy idzic samq gra-
Inca. tax, re pc jcdncj stron;c ma
svpu kolcjowcgo 50 naszc oddzia-
by. pc drggicj placowki czcskic.
TAX samo jest L holcja L Chab6w-
K. do Zakopancso. Z~akopaHe
Szczawnica. KroScicnko, kryn;-.
ca. Rabka, hcgicstow NIGGA sic
kazdej chwili znalczc pod okupa,
eva czesk2,lu CO najmnicj pod o,
enicm czcskich karabinGw.
mogloby, powinno ! mus bye ina.
"czcj. DO Cd Siowaczyzny ctnogra'
) ficznej odgranicza naSzc lctniska
szeroki pas zicmi spiskicj i Draw,
skicj &c 1909 lrodnoSci poiSkicj.
Ma werande donu zdrojowegc
wystepujc Ks. Machay i Borowy
woIajq my chcemy do Polski, I
Wy mas odzucit mic smiecic, be
przekleIibvSmv was i los. rasz.'
Tlum skupia sic. ruch ma deptaku
u~stajc. Slyszymy znanq nam cd
tax niedawna histOrye narodu
~polskicgo ia poludniowych sto-
kach karpat. Sfyszymy biblijnq
move gGrala Boroweso, petn2
dzwiekow, p~ozostalych ma Spizu
Ii Orawie moze Z Mi wicku. Slu
chaczc zdumieli sic. to oklaskiwa-
Ii mowcow serdecznic, to Ivy
wzruSzcnia. radoSc; i podziwu
mieii W oczach dla tych wygnari-
COW I ziemi polsk;cj w Palistwje
polskiem...
Uchwalono rezolucye, wzywajq
ca rad ! czionkow konierencyi
krakowsNicj do obrony zicmi POI
skicj.
Zaimprowizowany vice W kry
nicy jest jeszczc jcdnym dowo--
dem. re Z ,atwoScia MONA zapu-
kac do naszych serc i do naszych
kieszeni. Ale do rozumu?
Otto, co m6wii ks. Macilay:
,,Nasz rozum podhalahski po-
wiada nam, &c ME potrzeba ami
nawet 10000 wojska, ably zmienic
sytuacye nietylko ma Podhalu, a
lie w calcj Europe ma korzyst
nietylko naszq, ale i calej ludzko-
Sci. Me tylko Polacy ma Spizu i
ia Orawic, ale tez S}owacczyzna
Gala jeczy W niewoli czcskiej.
Marsz naszych oddziaiow dolina
Gravy i Popradu ku Waagowi
postawilby ma nogi piekna, Rad
ma i bratnia nam rzeczpospolita
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-09-17
Komlsarz ~panstwowy ola
Wschodu.

W Z. nazwisko nieczytelne
Przytoczywszy powyzsze pi--
Sma, pisze ,,Gazeta Gdaiiska': -
a zamku w Kr0lewcu, jake wlad-
ca udzielny, rezydujc komisarz
panstwowy ! Rzcszy ola Prus
wschodnich, zachodnich i obwo-
du bydgoskicgo Mimo podpisa-
MIA ukladu pokojowego, mimo ro-
Rowan L Polakami w Toruniu i
Gdansku, mi1no t. wv. i c;aSle
podkreSlonej polityki porozumie-
MIA z Polakami, komisarz pan
stwowy Winnig ma zamku W
Krolewcu dab polecenic, azeby
dw6ch kapitan0w zajeio sic pro-
paganda w tych c~zeSciach prowin-
cyl zachodnio = pruskiej ! W OBJ
wodzie bydgoskim, ktore nalezy
odstapit Polsce. o jaka tn chodzi
propaganda, Mkt ME ma watpli-
woSci. Ma ona utrwalic niemczy-
zne, Wiemy; co to macy. Wy
spiewai to pan Wittmayer i Wag-
ner. Wszak ma ona zaszczepic
nam bolszewizm. A ma propagan-
de te komisarz pahstwowy dale
odpowiednie srodki, oczywiscie z
kasy pahstwowej.
Pan komisarz paiistwowy dla
Wschodu, a wiec druga wysoka
paistwowa dale row.
niez po1ecenie udzielenia obu pa
nom wszelkiej pomocy.
(Kuryer Warszawski, IL sierp.)