Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-10-01
GdadSk a Po|Ska.

dnia 29gd Sierpnia czytamy pod poN-
wy1Szym tytuiem:
Urzedowe sfery Gdahska / drobna
czeSc jego stanu u~r1ednic1ego ZaWsze
sic ~jeszcze zachowuja talk, jakoby przy-
SHE wolne miasto mia1o zostac wyspa
niemiecka W Polsce, a raczej ekspozy-
tura BerhnG ma Pomorzu. Me nauczy-
/ Ii sic niczego, chocta4 bieg zycia m1ej-
skiego | gwaftowne ma grumcie miej-
skim zmiany zwiaStuja ola miasta no
wa epoke. Zdaje i'm she wciaz jeszcze,
Be DO odstapieniu res1ty Pomona, to
W Gdafsku beda mogli stosowac cho
ciaEby W for1nie ~nowoczesnej - dawne
melody pruskie wynaradaw1ania PREY
musowego i u~trzymywac przemoca
przewage ~niemczyzny. Me moze ulegac
watpliwosci, 4e importowany nadbur--
mistrz i jego ludzie, wszelkiemi si1ami
pracuja mad utrwaleniem zwiazku z
Berhnem, i u~tworzeniem tax silnych z
MIN wiez6w, kt6reby przetrwaiy Osta-
teczne przerwanie bezposredniej z MIN
lacznoSci. Ku temu celowi zmierzaja
madrze i wytrwale. Je4eli pierwotna
granice zachodnia tax pogorszono, re
obecny projekt ciagnie LIME granicma
srodkiem przez Gala dflIgoSc Jeziora
acknowledged to ~upatrujemy W tenn
skutek ~po}acDonych Sif g%da6skich haka-
tyst6w j Berlina. Wszak W ten spoS6b
unicestwi sic mozliwoSc zbpdowanfa
tam portu polskiego. Do tego samego
cefu zmierza agitacya gdafska W He'll,
jedynej niemieckiej wiosce ma polwys-
pic. Wedle i%nformacyi ,,Dziennika Gdah
skiegO" zbiera sic tam znanym sposO-
benz agitacyjnym podpisy mieszhanc0w
pod os~wiadczenie, Re chca nale4ec do
Gda1Ska. w tym samym duchu pony
slany projekt oddania Sopotu "a Tczew.
Tczew bowiem jest nietyiko waznym
wez}em kolejowym, ale wskutek polo
5enia mad Vista nadaje sic bardzo ma
budowe portu, kt6ryby m6g} W danym
razie Polsce zastapic VI zupefnosci port
gdahski.
W rzeczy Samej podlug ukladu po-
kojowego Gda6sk zajmie wobec Polski
stanowisko niewiele 60 r61niace sic Cd
stoSunku Hamburga do RzeSzy niemie-
ckiej. Pod warumkiem atoli, &c Polska
portrait U4ytek zrobiG Q p~rzyznanych
sobie wobec Gdahska praw i natural
ned przewagi. Dwoch g}6wnych czech sa-
modzielnoSci pahstwowej Gdafskowi
ME bedzie dostawa}o, mianowicie VIA
snej granicy celnej wiasnego zastep-
silva ma ZewnatrZ. Zastepstwo spraw
zagranfcmych zostalo powierzoue Pol
see jake pa1stwu opiek1iczemu. Lud-
nose terytoryum ~gdaGskiego ME Ddola
sic wyzywic ma wlasnej ziemi, wiec
,,pa6stwo wolne" bedzie Skazane ma
dow6z 4ywnoSci q Polski / zalezne Cd
niej tenn bardzdej, i'm wyzej bedzie wzra
staia ludnoSc jego mlejska. Opr6cz te-
60 Polska, kt6rej zapewniona k~ontrola
mad wodnemi / zelazncmi drogami, mad
portem, W posiadaniu Tczewa, zawsze
bedzie MOCHA zagrozic k~rnabrnemu
Gda1skowi zb1rdowaniem sobie. wlasne-
go portu.
Wobec takich warunk0w tylko "a
slepieniem j sfuzba interesom Zagrani-
cznym, wprost sprzeciwajacym sic do
brze zrozumianym irteresoW miasta
samego, mona wytlomaczyc polityke
pruska zarzadu miasta j wrogie stano-
wisko prasy niemieckiej gdahskiej wo-
bee P0fsh i Polakow.
To chyba pewne, re rola, jaka "a
Rad i rada miejska Gdahska chca Cd
grywac wobec Polski, mianowicie row
nego jej kontrahenta W p~rzysZlych u
kkadach, tract ~SmiesznOScia. Me lyle
PolSka potrzebuje GdahSka, lie Gda6sk
Polski. Rozw6j jego przyszly zupei-
ME 7aleAy Cd wolf rzadu polskiego, a
ten napewno ME scierpi, aaeby ekspO-
zytura berlihska bogaci}a sic jego pho
dami / haDdlem. Praktyczni Gda1SZcza
ME juz dawno byHby sic Va tenn po-
MaII, gdyby ME poDostawalf pod VIA
dza anachronizmu, takim SO ~dotychcza-
sowi ich rZadcy i ich metoda.
Zreszta wypadki p6jda z zimna logi-
ka w kierunku przeciwnym ich daAe-
niom. Juz dzisiaj niektorzy Gdanszcza-
ME glove sobie hanna mad losem licz-
mel inteligencyt gdahskiej, kt6ra bedzie
szuka}a zatrudnienia i posad. CZy ma
}e terytoryum gdahskie Ddola jej do
.starczyc chleba? Wykluczone. Bedzie
musiafa sobie szukae warsztatu poza
ciasnemi granicami miasta, a znajdzie
ie tyIko W Polsce, gdy1 in~teligencya
z1boAalych Niemiec sauna bronic sic be-
die przeciw ich konkurencyl.
Va TEN idzie pOtrzeba Zmiany syste-
mu wszystkich szkH gdahskich. Pol
szczyzna W tych szko1ach zajac Wilma
stanowkko n~aleayte. ME W stosnku O.
becnym Polak6w W Gdaisku do reszty
ludnosci, lecz " stosunku Polakow do
Niemc6w w Polsce, }acznie z Gdah--
skiem. Me ~podnos1my tego jake postu-