Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-06-10
Generalny Protest Polakow
do Legislatury Stanowej
W Springfieldzie.
SpiS SenatOr6W i Representative Z Dy-
stTykt6W, zamieSzkaIych przez Po|ak6w'
Wielkie Zebranie Obywatelskie Jutro
Wieczorem ma Trojcowie.

Jezyk POlSi W naSzyrh szkOlaeh pol
skich W Stanie Illinois jest W niebez-
p~ieczehstwie Iaglady, a przynajmniej
W niebe1pieezenStwie zupefnegO wyklu-
ezenia z regularnyeh gOdzin szkOlnych.
JeSli przeprOwadzOny zostauie W le-
gislaturze, a p6iniej pOdpisany przez
gubernatOra i W iycie wprOwadzOny -
bill, majacy ma eelu zapObieienie wy
kfsd5w W iezykaeh Obeych We wszyst-
kieh szkOfaeh elementarnyeh naszego
Stanu, wtenezas ME ulega najmniej-
szej watpliwOSei, re jezyk pOlsh mix
ME z rOzk{ad6w nauk W naSzyeh sZkO-
bach pOlskieh, ely to parafialnyeh, ely
ter ~prywatnych, gdyi TAXA jest OsnOwa
| mOiliwa interpretacya rzeezOnegO
projektu.
G6wny bOwiem uStep blu tegO tax
brZmi: That the basic language Of in
struetiOn in the common school bran
ehes in all schools, public, private and
parOehial, shall be in the English Ian
guage only. Co macy innemi sfOwy,
be W gOdzinach SZkOlnyeh nauka ME
bedzie dOzwOlOna W iadnym jezyku
hk tyfkO W angielskim bez wzgledu ma
przedmiOt. Wprawdzie ~przedmioty te
ME 81 Seislej OkreSlone jak tylkO slO-
wami common school branches" {. J.
,przedmiOty W szkOlaeh Zwyczajnych
czyii elementarnyeh", leez ~absOlutnie
mic ME ma W blu, CODY wyhuczaiO z
tego OkreSlenia przedmiOty take, jak
jezyk pOlski, histOrye pOlska i religie,
raczej tekst blu zdaje sic przedmiOty
to wlacza6, gdyi wyratnie m6wi o
,,przedmiOtaeh w szkOlach zwycLaj-
nyeh", co Obejmuje wszystkO, co tyIko
" szkOiaeh elementarnyeh sic wykia-
a. IeSliby Rermin common school
branches" mial pOsiada6 W blu speey.
alne znaezenie, W takim razie byiby
scisIej OkreSlOny. Re zaS OkreslOny ME
zOstal, wnioskowa6 moina bez wiel-
kiej Obswy pOmylenia sic, Ii madame
bilOwi fOrme elastyezna W tym celu,
R1eby daG mu jak najOg6lniejsze zasto-
sOWanie.
UsifOwan przeprowadzenia blu
WZmiankOwanegO nietyikO, he pominaG
ME mOiemy milezeniem, ale nawet jak
najenergiezniej pOwfmfSmy przeciw ME
mu zap~rOtestOwaG / tadnych legalnyeh
srOdk6w ME zaniedba6, ably ME dOpu,
Seize do wprowadzenia w tyeie tax ME.
sprawiedliwej, nietOleraneyjnej j ME.
amerykahskiej ustawy.
My Polaey wiemy, Re szkOiy nasze
ME ustepuja mad wzgledem p~atryotyz'
mu, pod wzgledem staran wyehOwania
dObrych Obywateli amerykahskieh, lad
nym SzkOfOm pubheznym W tym kraju,
bez wzgledu ma to, jaktm sic szezy-
ca patryOtyzmem.
Wiemy, Re w tym kraju wOlnoSei
kt6remu jeSteSmy wdzieezni Ia wiele
rzecZy, kt6rych ME doznawalismy "
POlsce pod ZabOreami, byli | SO jeszeze
tacy, kt6rZy n~iewlaseiwy uiytek Z tie!
WolnOSci rObia / sierra pOjeeia i ideally
W jezykaeh Obeyeh wrogie temu kra'
fowl. Leez ezy jest sluSznem ! sprawie'
dliwem, aisby nam POlakom i innyn
IoJalnym narOdOwOsciOm odebieranC
mOfnOs6 pielegnOwania jezyka Ojc6w
naszyeh "a to jedynie, il So W innyef
narOdO~oSciaeh taey, kt6rzy jezyks
swych przodk6w utywaja do antiame'
ykai4dej propagandy i ~nielOjahych
Richrzen? Me ma W tenn ami sprawie
dIiwosci, ami IOgAd, ami rozsadku!
To ten prOteStujmy przeeiw propO-
nOwanemu w~ykduczeniu jezyk6w OBJ
cych 10 szk& elementaTnyeh jak maize
nergiezniej! Me jesteSmy i ME powtn,
niSmy bye ~przeefwni raeyOnalnym ogra
niezeniOm, majaeym ma eelu ~zapObieze
nie bezwstydnym naduzyeiOm, leez ZgO
die sic nigdy ME mOiemy ma 10, ateby
jezyki Obee Z~abrOniOne byfy jake pod
stawowe jezyki do nauki wszetkiet
p~rzedmiOt6w w szkOlaeh elementar
nyeh. Bill, kt6ry ~WnieSiOny zOstai W lie
gisIaturZe i jest bliskim przeprOwa
dzenia, jest z gruntu niesprawiedliwy
pOniewaz niezgOdny jest z duehem, j
dealami i k~Onstytueya Stan6w Zjedno
ezOnyeh.
P~rOtestOwae pOwinni wszysey POla-
CIV, a zwfaszcZa ksieia pOlscy, wybitni
Polaey ma wyiszych stanOwiskaeh, da
lei tOwarzystwa, kluby, grupy, Oddzia
~, gniazda, Organizaeye i W Og6le wszy
stkie zrzeszenia polskie.
Urzedniey t~Owarzystw, klub6w i or
ganizaeyi ME pOwinni ezekae ma pO-
sedzenia swyeh zrzeszen, lecz natyeh
Mast prOtesty Spisae i wysiae do
S~pringfieldu. Jest to sprawl, kt6ra ME
eierpi zwlOki. kt6ra z pewnoseia spot
la sic z poparciem kazdegO prawegC
Polaka.
Ssae protesty pcwinny takze jedno-