Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-09-29
lntrygi Niemieckie
ma Litwie.
(Komunikat Urzedu prasowo-infor-
macyjnego Wydziaiu Narodowego
Polskiego).

X polSkie dokonafy ostatecZnego
okreslenia granicy mIedzy narodami
polskim i litewskim.
Rzecz to wiadoma, il prowincya
Suwalska pc pohowie nalezy do obu
~narodowoSci, lecz Niemcy samowol-
ME podczas swej okupacyi przyla-
czyli ia W caloSci do Litwy.
Me trudno odgadnaG eel, do jake
go zmierzali Niemcy. Chodziio i'm o
zwiekszenie Litwy etnograficznej ko-
| sztem Polski, tel Polski przez Prusy
tax szczegolnie znienawidzonej i stra
sznej.
z drugiei strony ME kryli sic Mem
CIV nigdy re swemi wlasnemi ambi-
| cyami co do Suwalszczyzny. Skoro
zaS sami ME mogli zagarnaG tel zle-
mi, to pragneli, ably przynajmniej
wcielono ia calkowicie do ,,krolest-
wa" Litwy, mad kt6rymby panowaf
n;emiecki ksiaze Urach z d~ynastyi
Wirtemberskiej.
A kiedy dis rozwia}o sic to ma
rzenie fantasmagoryczne, ME zarze-
kaja sic Niemcy mimo wszystkich
swych ambitnych %pretensyi do Lit
WV, podobnie jak i do Kurlandyi, o.
raz do Liwonii.
Litewska Taryba, majaca siedzibe
W Kownie i pretendujaca do repre-
zentacyi panstwa litewskiego. wciaz
jest jeszcze emanacya wladzy ME-
mieckiei ma Litwie. Me uznaja jej
autorytetu liczni Litw!ni, denuncy-
ujac ia, jake Symysi germanski.
Zalozona najpicrw w Whine, NIL
siala Taryba opuScit to miasto pol
skie zaraz 20 rozejmie, kiedy usta-
10 tam panowanie niemieckie i kiedy
przyszli ~bolszewicy.
Pomimo ~poparcia niemteckicgo,
ME byla " stanie Taryba wyzwolic
tego miasta z pod ucisku bolszewlc-
kiego i zaszczyt ten ~przypadl armii
polskiej, ktora W kwietniu ~urzadziia
sve tryumfalne weJScie do starozyt-
nego grodu Jagieiiow.
Taryba czula sic osobliwie nie--
swojsko W ,,stolicy wilehskiej!' -
Przeprowadzony przez wladze ME
mieckie GENIUS potwierdzii rdzen--
ME polski ~charakter tego miasta. Ma
siedmdziesiat tysiecy Polak6w l ma
szeScdziesiat tysiecy zyd6w ME INA
l~eziono W stolicy Litwy wiecej jak
try tysiace siedmset Litwinow! CO
sic tyczy wiejskiego okregu Wilma
to w~ykazywal On rowniez znaczna
proporcye Polakow. Ma $4,000 Po-'
lakow znale1iono tam tylko 2,7OO
Litwin6w / tyluz zyd0w.
Sama Konferencya Pokojowa u
znala. re podobna statystyka ME u
prawnia Taryby do wcielenia wilma
do Pahstwa litewskiego. Wykreslona
prowizorycznie granica demarkacyj
ma miedzy Polakami i Litwinami
przechodzi ma p6lnoc Cd Wilma, pozo-
stawiaiac TO miasto Polakom.
Dziwic sic tylko nalezy, il Stoli-
ca Apostolska ME poszia tym sa-
mym kierunku, ME u~wzgledniia tych
samych czynnik6w kiedy ma stolec
biskupi W Whine powolywaia praia-
Ia litewskiego.
Biskupstwa ~wilenskie, kowien-
skie i sejnenskie ~obsadzone byiy do
tad przez Polak0w. Emancypacyjny
ruch litewski kierowany byl przez
ksiezy litewskich, ktorzy niechetnie
znosili wladze polskich pralatow. -
Czyniac zadoSt zadaniom liteWskim'
Stolica Apostolska, mianowala Dl-
| skup6w litewskich W dyecezyach
najwiecej litewskich, W KoWnie |
" Bejnach. Rad rosyjski chetne
zgodzil sic Ia te mianowania' a ma
wet sam je wywoial, chcac zaszko--
| die sprawie polskiej ma Litwie.
Jezeli W roku 1905 Rad rosyj--
| ski pozwolii ma nominacye biskupa
| Roppa W Whine, to uczynii to W PREY
puszczeniu, re baron Ropp z 1.-Two
nil pochodxacy, uczeh seminaryum
we Fryburgu W Brysgowii, by} do
brym Niemcem. Tymczasem Biskup
| Ropp byl doskonaiym Polakiem, kto
ry DO ukazie tolerancyjnym z 5000
kwietnia 1905 wszystkiemi sitami
staral sic O powr6t do katolicyzmu
tysiecy Biaiorusin6w, dawnych uni
tow. przemoca nawroconycn ma pra-
wosiawie przez Rad rosyjski.
A poniewaz polonizm i katolicyzm
hv}v synoninem ola B~iaiorusinoW,
uwaza. odtad Petersburg biskupa
Roppa "a wroga jednosci rosyjskiej
zabiega} W Watykanie o jego odwo-
3anie. ofiarowawszy mu arcybiskup-
rtwo warszawskie ma wypadek, gdy-
by pralat wyrzekl sic propagandy
polskiej. Spotkawszy sic z podwojna
odmowa Il biskupa i papieza, Rad 70