Wiarus. (Winona, Minn.) 1895-1919, 1919-07-29
p VI. 5. Reyn,o,nltl;a,,
Y Chicago III.

.s.:z IlllCdgO III.
Cd czasu jak istniejeh ala Zjed-
noczenia przy Milwaukee ave. j
Augusta uliey ME bylo " niiejj ta-
kiego natloku publ icznosci jak
onegdaj wieczorem okazyi odczy
til Wygloszonego przez slynnego
poWiesciopisarza p. Wladyslawa
s. Reynota, przybylego tn pred
kilku tygodniami 2 Polski. Juz ma
ggodzine pred oznaczonym czasem
publicznosc pocze1a napIyWac thu
mnie do sail, ably dostac krzeszlo.
Krzese1 jednak zabraklo j setki o.
sob zbite " jedna zwarta mase
stac musialy przez caly czas. Ma
wet galerya byla wypehiona szcze
lnie.
SzanOWny .prelegglent rozpoczaf
sW6j odczyt punktualnie Q ozna--
czonym czasie t. j. 0 godzinie Z 80
wieczorem. Odczyt ten ma temat
co sic dzia}o " Polsce podczas os-
tatniej wojny byl znakomicie O.
pracowany, Doc napisal go pre-
Gle mistrz pi6ra, autor Ch}opc6w
j wielu innych cennych, dziel, a
przytem naoczny swiadek kiosk ia
kie spad1y ma nasza Ojczyzne pod
czas tel s~trasznej wojny.
OpoWiedzia1 on nam przeto o
gospodaree Moskali i Niemc0w ma
naszej ziemi; odmaloWal barwnie
niedole ludu, jego cierpienia, gl6d
i nedze straszliwa, DO czego ME
uniesl lub ME z%niszczyli Moskale
to dokonczyli Niemcy, kt6rzy sic
okazali gorszymi rabusiami cd
tych pierwszych. Moskali MONA
bylo jeszcze kupic pieniedzmi i
gorzalka, to ehaty ME spall i do
bytku ME uprowadza1, ale ucho--
dzac pred Niemcami, Moskale u
prowadzili re saba Wiele ludnosci,
zw1aszcza silniejszych mezczyzn i
popedzili ich W g1ab Rosyi nibyto
ola ich dobra i bezpieczenstwa.
Gdy Kr6lestwo Polskie opanowali
Niemcy, rozpocze1a sic Q wiele
str~aszniejsza gospodarka. Aronga
cy Hunowie obchodzili sic re zne-
kama i wycienczona ludnoscia jak
z grenada byd1a; rekwirowali
wszystko co i'm pod reke Wpadlo;
zabrali biedakom najlepsze konie,
krowy, nierogacizne, :drob, wszel-
kie zboze; wywiezli do Niemiec
maszyny fabryczne i rolnicze, "a
bierali mosiadz odrywajac nawet
mosiezne antaby i drzwi, biorac
rondle koprowe i kazdy sprzet
miedziany. Ia to ME p1acili picnic
dzmi, tylko wydawali kwitki, ma
ktorych kpili sobie z okradzionych
biedak6w wypisujac ma MICH, re
okaziciel tego kwitu powinien do
STAG W pysk. Wywozili do swego
ssfaterlandu drzeWo, a nawet sucheI
deski zabierali biednym stolarzom
s1owem zrabowali i og1odzili dosz
czetnie Polske. Kto pr6bowal bro
mic swego mienia, tego zabijali be!
z%wzglednie.
Ready szwab6w podczas okupa-
cyl w Polsce by1y s%traszne, okrut-
ne, tyranskie. Nakazywali oni bic
dnym wiesniakom d~ostarczania 50
bic ok%reslonej ilosci masla, jaj,
zboza innej zywnosci, a gdy kt6ry
ME byI W stanie tego dostarczyc,
nak1adano nan kare pieniezna. Slo
wen gospodarzyli Niemcy W Poll
see pc z1odziejsku, brutalnie
zbrodniczo.
Nasz dzielny chop polski znosn
to wszystko cierpliwie, re stole
kim spokojem: FACIAL zeby, ale "
zachowa1 nienawisc do tego
podlege plemienia j kry1 zemste
No n~areszcie chwila odwetu ma
desz1a. Niemcy sromotnie bici ma
zachodzie zaczeli W Polsce pokoar,
nice, zyli " ustawicznym strachu
zIodzieje j mordercy, kt6rymm
wymiiar sprawiedliwosci ggrozi. Ma
reszcie jakby ma dane haslo lud
rzucl sic ma Niemc6W
przerazonych choc doskonale uz-
brojonych pocza1 rozbrajac PEI
80 . I1F&IES&. ES&ES - @NS2&&> @SLe -..-%I3