davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
El Imparcial. (San Juan, P.R.) 1918-197?, 1919-08-08
MORBILIDAD.

'Semana que termino el dfa 81 de
julio, 1919.
CASOS REPORTADOS.
Senana actual. Semana ante
|rior.
Fiebre tifoidea, 8, 2; Difteria,
q, 3; Dengue, 8, Q; Disenteria
epidemica, 1, O; Tos ferina, 0, l.;
Parotiditis, 26, 13; Filaria, /, O.;
Paludismo, 10, 18; Tuberculo-
sis, 13, Is; Uncinaria, z, o; Sifi-
lis-cutanea, 0, 5; Sarampi6n, O.,
/; Pellagra, l, 0.
Morbilidad por pueblos.
tuberculosis: Caguas, /; Fa-
jardo, I; Hatillo, 1; Juana Diaz,
1; Mayagiiez, 2; Ponce, l.; San
German, 2; San Juan, 8; San Sc
bastian, 1.
FaluolSIno Aguaua, L; Aldo
nito, l; Comerio, /; Isabella, 4;
Juana Diaz, 2; Manati, / !; Ponce,
2; San Juan, l.
Tifoid4a: Mayagdez, Il; Rio
Piedras, /; San Juan, /.
Parotiditis: Juana Dfaz, 26.
Filaria: San Juan, Il.
Disenterfa epidemica:: Agia-
da, l.
Dengue: Aguadilla, 81,
Uncinariasis: San Juan, Z.
Pellagra: San Juan, l.
Difteria: Fajardo, L; Rio Pie
dras, |.
El Imparcial. (San Juan, P.R.) 1918-197?, 1919-08-08

dras ha concertadO la permuta del
terreno donde esta situada Ii Igle-
sia Cat6lioa, pOr Otra parcela de
igual dimension, dOnde habra
de cOnstruirse la nueva Igipsia, a
un extreme de Ia plaza de este
pueblo. Al ladO opuestO del 81
tio ell que esta enclavada la esta-
tua de CASTELAR, existe como he
mos dicho, espacio adecuado pa
ra la colOcaci6n de otPa estatua. V
NADIA mas justo Y razonable que lie
lvantar ALI la estatua de Jose de
Diego que fue legltima gloria de
la patria puertOrriqueiIa.
Queda pues esbozada la idea !;
falta cristalizarla, 10 que consi-
deramOs sumamente facil, 81 ell
Municipio, o bien los vecinos par
ticularmente, con ell inter6s Y en-
tusiasmo que debe inspirarles ell
asunto, tOman su cargo el tra-
bajo de recaudar Y allegar los fon
dos necesarios para la obra solici-
,,tando en- tai sentido la ayuda de
cuantas personals den acogida al
proyecto, va sean de la localidad
o fuera de ella, nombrandose CO.
mite que ordene Y lleve adelante
la suscripci6n para, en- no iejanO
dfa, levantar Ell Ia plaza de Rio
Piedras un monumento consagra-
do la memoria de Jose de Diego,
que dara innegablemente a aquel
sitio de recreo mayor attractive,
IpuestO que una estdtaG bldnc0 en-
tire Ia f'OndG rerde de an ;drdfn
eS siemp''e, para el forUstero que
pdSa, ma sonrisG de culture.
EGEPE.
| Rio Piedras, p r.
El Imparcial. (San Juan, P.R.) 1918-197?, 1919-08-08

Fil6sofo, poeta, escritOr, tenla
de Diego como Arist0teles el arte
de Ia expression, Ia divina inspira-
ci6n de HOmero, cubriend0 en-
perO, como Arias Montana, con
ell veto de la modestia ell relieve
de su merito exquisite.
En- su amor a la libertad hubie
IA querido tener los brazOs de
aquel gigantic de que nos habl6 Vol
taire, Ell unodesus mas intenciona
dos cuentos, para unir a la huma
nidad Ell un solo sentimientO de
paZ V redenci6n.
Hablo aquella tarde de Emilio
CASTELAR,, OradOr elocuente V popu-
lar de la demOcracia V uno lie sus
mas fecundos publicistas, Quien
con la poderosa attraction de su
palabra recab0 del parlamento es-
pafol en- noche memorable la Ii.
bertad de los esclavOs de Puerto
Rico. Y habl0 del moment0 his
t6rico pOrque atravesaba el pals
muerto como habia aquel OtrC
esclarecido adalid en- las liberia
des que Sc llam6 Luis Muflo2
Rivera" Y ante ell espectaculc dc
Ia guerra sin tregua ell que ardia
la mayor parte del mundo.
Elogi0 Ia obra del COmit6 dc
EReformas. Sociales indic0 el de-
ber de levantar al ladO opuestC
del en- que Sc habla erigido, el dc
Castelar,, otro monumentO consa'
grado a la memoria de quien Sc
hubiera hecho notable pOr indiscu
ltibles meritos.
Y aquf ahOra 10 que nos la mo-
vido a trazar las precedentes Ii
meas. FL Municipio de Rio Pie
El Imparcial. (San Juan, P.R.) 1918-197?, 1919-08-08
QUESTION PALPITANTE
Desde el Dorado

ce que eran de segurO algunOs pro
cesos por periurio y falsificaci0n.
Sc tiene conocimiento de que al
hacer su info1'me sobre la investi-
gaci6n practicada, el Fiscal reco-
mend0 al Honorable GobernadOr
la destituci6n de los mienbros
de la referida Junta, Sc agre,
ga que existe causa de procesO con
ira algunos miembros de la Junta
y dos de los testigos.
Los meses han transcurrido V
todav1a Sc ignora la decision que
Sc ha tornado sobre ese grave
asunto. GQue pi-ensa ell Hon. Co.
bernador?
La implantaci6n del aut6no-
mo regimen local municipal Sc
aproxima. Sc dice que personals
acusadas de haber cometido cier-
tos excesos, iran a desempeflar al
gunos cargos de Comisionados mu
nicipales.
5Puede este tolerarse?
Al llevar este a las columnas
de Ell INIPARCIAL, deseo hacer
constar que mi dnico disco es
complacer los lectores, que, des-
de hace dfas, me estan trayendo
testimonies j datos.
COrreSponsdI.
El Imparcial. (San Juan, P.R.) 1918-197?, 1919-08-08

4 quieA corresponds p Al Hon.
GOberRddOr de Puerto Ric0?-
Al attorney GeneyuE?- Al Co
miSi0nddO de instruction. 0 al
ASSISTANT Fiscal Dids C0HdS0?
El Imparcial. (San Juan, P.R.) 1918-197?, 1919-08-08
|OtO aIanlbiQuG OGupadO

Los detectives Galvarfn Y Be-
nitez ocuparon en- Santurce otro
alambique de grandes dimensio-
mes. Ell dueiio de este aparato
de hacer ell nectar prohibido por
la ley, Juan Sanchez, ha sido lie
vado presencia del juez NUM-
cipal.
DEPARTAMENTO DE SAM
DAD DE PUERTO RICO
NegOciado de Enfermedades
Transmisibles y Estadisticas.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-03

,,idzie o zemste godna Polaka przez okazanie odwa-
gi' it'd. w r. 1881 oswobodzona chwilowO WarSza-
wa dale wspania1y przykfad ludzkosci wobec wro-
ga: lud okazuje miiosierdzie jencom, ranni zo}nie-
RE polscy u~stepuja ma wozach miejsc rannym mo-
skiewskim, a rad narodowy umieszcza w budze-
Gle wydatek ma utrzymanie szko}y ola pozostaiych
dzieci rosyjskich. CA. Kraushar ,,Zycie potoczne
Warszawy 1830-1831"). W narodzie, ktory wobec
wroga umia1 lyle ludzkosci okazac, ME moglo bye
m~iejsca ma okrucienstwo wobec wiasnego ludu. 10
tez ciezkie prawo, kt6re normowa}o W ubiebiych
wiekach byt ch}opa polskiego, by}o raczej fagodzo-
ne, niz zaostrzane w p~raktyce.
Przekonawszy sic, re ME tax czarno wyglada-
10 u mas z policemen mieszczanstwa i w{osclan,
jak to g}osi kursujace oszczerstwo, stWlerdzmy te'
raz, re ~po4ozenie to aczkolwiek smutne ME
moze bye zadna miara podstawa do kwestyonowa-
mia wartoSci swob6d i praw politycznych, ktore
Rzeczpolityczna szlachecka tax bujnie by@a rozWl-
ne}a. Zaprzeczac tel warto5ci jest to p~ope}niae tax
same bijaca W oczy niedorzecznosc jak gdyby ktos
chcia} utrzymywac, re Francya ME byfa nlgdy ma
rodem rycerskim, gdyz ia typowa cecha JeJ rozWl-
Lnela sic rowniez w ramach jednej tylko varsity.
Zjawisko szerokiego wymiaru praw ola ogra-
~niczonei czeSci zaludnienia ME przeszkadza wszak'
il dotad ludzkosc zywi podziw ola starozytnych
republik z ich wysoka kultura wolnosci i demekra-
cyl. Jeszcze d%obitniej wystepuie to ma przykfadzie,
p6zniejszym ME tylko cd tych przedtysiacletnlch
u~stroj6w, ale cd - Polski, ma przykladzie StanoW
Zjednoczonych p~o1nocnej Ameryki. Konstytucya
federacyjna tego panstwa, jedna z najhberalnleJ-
szych ma swiecie, uposazajac prawami polityczne-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-03
no WIADOMoScIl

wssy1tkisA Intsresantow n~aJuprEef-
mfeJ ProSimy . Pr~EestrSeSAnis ponl&-
Bsyeh WSkal0UekI
Hiura AasainistruSJ1 RasHsJ Stvyar4e
% pPses daien safy Cd BOdStny s-HeJ
uanA DO Tao wtsczorena - GO dnla' Q
WytptkIezz niedEIsI 1 swat kratOwycAs
pbowtaz1Jqcych.
EzrEadsa Pisma naa1eSo RrAy1muJs
h~teresaRtou CO dnha " GODzlNACH
PoPOLUDNIOwYCH cd 2-Siej do S-tsJ
-s wJtatkiem sObSt.
ReAakey dLa Intereannfov otrArfa
est TYLK0 w GODZINA.CH
= OD GoDzINY 1850 DO GODEINT
IItSoI DO pOhudRlu tyLkO n s~DseyAlnA
nmOVVp.
Redsktor Na<zsIsy p~rsytsaaJs Int
FeERntSw TYLKo Pc GODEINEn 1e-teJ
PRED PoLUDNIEM.
UprRsAa sic o IL ~IaOfnoAei ysselkie
spraUy . Redhkeyq 1atatVTtae PlsEM~
ME. DO M kOnUersacye diuEte NE ma
NY RzaSut tyIko " Eprawuch BEcHegoi-
a~ieJsHej wagi. Osobistyeh' Tub ME datS-
eych sic zalatwtc RUtstie - droSp ko-
reSROnaeneJI prOsimy JnWte sic oso-
biScIe, AaehOUujRc m usglSdHis. Ae o.
kOsO EodAiny 11-tej Hanykauy gazette
wxzyScy n~AJbardEiej jesteSmy wfedy
E~atrudnfenL
KorexpondentSu upraSzany stano-
Uezo. aby pISau CZHTELSIE-ATRA-
NENTEM. LUZ Ma MASZYNIE, ME
EBYT SCIsLIwIE I TYLkO Ma JE-
DNEJ sTRONIE PAPIERU.
OtaaA NNoN ~ NV
bye oElOsEOne, pOehIEnla Je - kOs1
redakeyTayI ieSH ~pO&RdRne - do EvrO-
tn, w razIe ME OElOS1enia, nale4y 90
WYRAZNIE ZAZAACZYC I EALACxYC
BNACZEK POCzTOWH Ma zWRoTNA
PRzESYLRE-
EadRyeh komunIkRtSw DO 0gloskenlA
ale nzishy PrBeSylRS nm kRrtkach o.
kryxyehi ZADNYCH z ME PnZYJ-
MUJR SIC KoAUNIKACYI TELEFO-
MICHNYCH - chyba ~
wypadkaehI r6Ivnie& oglOnseh. ~dOtJ0sa.
Wyeh rachu ~ tOyvaFEystrAe tolefonS
DEnie ME PrzyJmuJeEey.
WHEeIkie OgfOaEenla nAls4Q DO DsADs
m OElOaseA W AdmAaistrAey1 tam sSe
nlemI GwraeaS nAleEy.
POdxiekOHaniR - WSSH1K1EGO 70
Gxatu, REzoLUCYE EAkoBNE, POLL
FNCzNE Z {. = nAlOAa DO DEIA&u OElS-
EssA.
wHsaIktS ksresp0ndensge. Haw1ad0-
RlenLn { Z D. musGS bye pOdpasanO -
nokasm na~zyTis1iem wrRa = adressm p4-
snaeegos b~eEImIsnnyeh, Tub ROdpAsanyeh
no~mytlnfkien. AlbO wreNzeie showers
KOmftefo - kOmuRikReyf, nj korOSS
konAency1 ME EamiesscEaDy.
REanoycAO ME 0~EfAsIany ZADNYCH
-BAL0w7, ami wyeieeEek. iub -pikht-
kHu1, URzADzANYCH w NIEDzIELH
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-03
Antoni Cho1onievvsli.
Ouch Dziej6W PO|Ski
Wyaemy Pr-SAruk da -DxSennIkA ChiesEoskisgS"
EsstrzesOnyJ
Gag daszy.

Obok tych fakt6w znajdziemy W dziejach Pol
ski ~jeszcze pewne momenty psychologiczne, kt6re
posrednio NIGGA nam ~posfuzyc do odtworzenia o.
brazu rzekomego ,piekia" chtopskiego W Polsce, a
posiadaja r6wniez wartoSc dokumentalna. / TAX
niezmiernie wiele m6wi stosunek szlachty z konca
XVIII W. do Kosciuszki. KoSciuszko reprezentowa}
TO, cobySmy dis nazwali radykalizmem spo}ecz-
nym. Podczas szescioletniego pobytu W Ameryce
dojrbaly W MIN przekonania demokratyczne zupef-
ME nowoczesne, ktore pc ~powrocie do kraju W ca
lem SVEN pdblicznem dziaianiu smia}o i jawnie
wyznawaI. Parafrazujac deklaracye Jeffersona,
g{osi}, re Nv nature wszyscy r6wni jestesmy"
przystosowujac zas te zasade do stosunk6w prak-
tycznych, szerzy} poglad, re ,s}owo poddany po-
winno bye p~rzeklete u oSwieconych narodow". Gdy
ujai "a bron przeciw najazdowi oSwiadczyl wy
raznie, re va sama szlachte bic sic ME bedzie", re
,chce wolnosci caiego narodu", a pc zwycieskiej
bitwie pod R~aciawicami, w ktorej krakowscy ko-
~synierZy wzieli szturmem armaty moskiewskie,
przebiera sic manifestacyjnie W chlopska sukma-
ne. Potem przyszedl universal po}aniecki, akt
k~ompromisowy, ale W danych warunkach praw-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-03

nych oznaczajacy nieledwie %przeWr6t. Szlachta,
wyglada1a w stosunku ch1opow tax czarno,
ak ia maluia tendencyjni portrecisci, powinna by
la tego cziowieka obwolac dawno Jakobinem.
Wcale ME. On byf wszak - dyktatorem Szlache-
ckiej Rzeczypospolitej. lego postac juz w6wczas
otoczyf powszechny entuzyazm. Noszono jego me-
daliony, rozpoWszechniano tysiacami jego portre-
ty. wielbiono w MIN bohatera. Ten kult re strony
spo}eczenstwa przeciez wy1acznie szlachecklego,
kult, kt6remu ME przeszkodzi}y bynajmniej wy
znawane tax dobitnie przekonania socyalne Ko-
Sciuszki, jest nader charakterystyczny. Gdyby ME
by1o innych swiadectw, on jeden wystarczyiby "a
dow6d, re ~przepaSc pomiedzy szlachta a ludem W
Polsce ME by}a chyba - niezg4ebiona%).
Do praktykowanych gdzieindziej orgii ucisku
ch}opa ME dopuszcza} takze wrodzony Polakom Ia
godny charakter, owa ,,dulcis sanguis Polonorum,
zaobserwowana prZez obcych juz W XVI wieku,
charakter, kt6ry nawet wobec nieprzyjaciela ME
~zatracaf W sobie ludzkiego poczucia. Ola ~illustra-
cyl przytoczymy przyk}ady: ~pierwsze z brzegu.
Rada najwyzsza narodowa, kt6ra W r. 1894 kleru-
lie ~ostatnia obrona Polski pred najazdem, rzuca
ludowi swemu wzniosfe pouczenie, re ,,kiedy o zem-
Scie ma nieprzyjacielu nova, ME rozumie sic przez
to zemsty ma ludziach kraju moskiewskiego bez-
bronnych, W pojmaniu lub zabezpieczeniu narodo-
wen zostajacych, kt6rych los naezy szanowac",
s) Cos m6wi takze fakt, re malzenstwo szla-
chcica z kobieta innego stanu, a wiec i Wtosclanka,
ME mia}o aadnego wpiywu ma uprawnienie potom-
Dzieci ME tracily prZez to ,klejnoth' szla-
checkiego.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-03

mi,caia ludnosc bia}a, ME przyznafa lch murzy-
nom, co wiecej, ME zniosla ich niewolnlctWa.
,,Wszyscy murzyni, wraz Z potomstwem istnieJQ-
Gem i przyszlem, maja p~ozostac ma zawsze nleWol-
nikami i beda podlegac kupnu, darowiznie l prz-
sadzeniu ma r6wni z maiatkiem ruchomym i zgod-
ME re swa %natura", glosi}y uStawy kraJu, ktery
mia1 juz "a SODA niesmiertelna Deklaracye Jeffer-
soma. AZ do r. 1866 nowocZesnej, naWSkroS de-
mokratycznej republice p6}nocno-amerykanskiej
istnia1o' i by1o prawnie uznane niewolnictwo kllku-
milionowej Varsity ludnoSci! Nikomu przeciez
dotad ME przyszfo do g}owy, ably kwestyonowac z
tego powodu wielkoSG tych zasad, jake zajaSnia}y
PREY narodzinach wolnej Ameryki kt6rych dosko-
na1em rozwiniecien Swieci ona do dis starej Eu-
ropie.
Gdy te sama miare zastosowujemy do idei i
rawno-panstwowych urzadzei szlacheckiej RE
czypospolitej polskej, to okaze sic W cafej pefni
niedorzecznosc pseudo-krytyki dziejowej, kt6ra
odmawia i'm z~naczenia z powodu uposledzonego
stanowiska mieszczanstwa i wioScian. Skoro bo-
wien z praw politycznych i obywatelskich zosta}y
odarte gdzieindziej wszystkie Varsity spo}eczne,
a W Polsce przynajmniej jedna, niezmiernie liczna,
te prawa posiadafa, skoro tam cd kaprysu jednego
czlowieka zaleza losy ca}ych pafstw, a W Polsce
million ludzi ma zabezpieczony wsp3}udziai W rza-
dach, to jakiegoz zonglerstwa logicznego lub CRU
bel z}ej wolf trzeba, ably wysokiej wartoSci swob6d
polskich ~przeczyc dlatego, re Mich ME korzystai
ca}y nar6d chotby navel jego szerokie i peine
pojecie ME byio dzielem ostatnich dopicro CA
|s6w?!'
h. ~. (Cias daisy nastapi,l
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-03
REQUIESCAT.

DEVON niesie przez Polske zaiobna
wiesG:
Hell teskny, hej czarny "zaduszny
Dzie1!"
Ma pola, IA groby, wsr6d tez / pien'
Hei szpieszcie dat ymarlym modiy
i Geese.
1 gloscie, re prusak choc z PolsAi
drWi
Przoz c@arny sw6j sztandar bojoTych
dni,
Bog barwe nam dale W purpurze
krwi
Ma skrzydlach Bialego co Orta i"ni'
l,zis krwi tel majestat do czterecA
stron
Zanosi Zaduszny dzwon wiosek -
Mast,
Bo starbiec ten swiety pred Boy
tron
Sam sklada W o~fierze praojclec PlaS''
Hej krew te, przepolska chot zdep-
tai wr6g,
Knew niewiast i dzieci przeczystych
cial,
DIS kazda jej krople gdy przyJa'
bog,
Geese Polsce przez meke milionow
dal.
Vice 2 wiezyc gdy rozbrzmiaf Zadu-
szny dzwiek,
7 okryl s~wiatynie grobowy kir -
Mech modl6w i pieSni serc haS|''h
jekN
Da zmarlym "a Boga j PoIske mir
rs. DIR. Alfred Wr6blewsh.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-03
Konstytu-
~cyonalna.

Wiecie - o CO chodZi. PisaliSmy o
tenn JUL pare ray, z~achecajac nasZ o.
g64 1 przestrzegaiac azeby sprawy tel
ME bagatelizowaf. Idzie o nova, czy
przerobiona, poprawiona konstytu-
y Stanu naszego, kt6ry obecnie ma
stara, mocno przedawniona modle
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-03
.ZTEKI REDAKCYJNEJ.

wencya ma dokonac reformy konsty-
tucyi i do tel konwencyi delegat6w
.wybieramy: wSr0d kandydat6w jest
- TYLKO OWL POLAK0W!. -.
Powinno ich bye znacznie wiecej W
stosunku proporcyonalnym do masy
naSzej W tym Stanie, naszego W MIN
Znaczenia i dorobku, lecz - jak juz
zaznaczyliSmy - Polacy zbagateli--
EowaIi prawybory, mic dojrzeli ich i
ME kwapili sic do mich, Il skutkiem
te1D Spora liczba nasZych W praISy--
bOr&ch przepadla, W reZultacie zas
posiadamy tylko dwu kandydat0w-
rodak6w: jednego ma d~emokratycz--
nym. a jednego ma republikanskim
balocie.
Obu polskich kandydat6w poleca.
my pamieci rodak6w. TrZeba ich wy
braG KONIECZNIE, a1ehy a ME
zabrakIo przy robocie wielkiego | ma
komitcgo dziela tego, jakiem jest od-
nova naszej stanowej konstytucyi.
Koniecznem to jest - jeSli juz ME
2 innych przyczyn, 10 ola samej re-
prezentacyi polskiej! Wszakze W
Stanie tym Polacy stanowia potege,
skupiona tax, jak w niewielu miej-
scach ~rozlegfego tego kraju: w pre-
mysIe lego, W rolnictwie, W handlu,
komunikacyi, piracy, k~apitale, poll
tyce, umysiowosci - we wszystkiem
udzial many tn spory, nlechajze IA
tenn nasze przedstawiciclstwO bedzic
| W owej konwencyi, kt6ra ola Stanu
nowy statut utworzy.' .
Powt6re p~otrzebpl bye NIGGA Pola-
cy W owej konwcncyi jeszcZe tez Ola
tego, il NIGGA bye do praw Zasadni--
czyCh Stanu, Zawartych W KOnStytu-
cyl jego, wniesione Sprawy takic, kt6
re mOgiyby bye n~iepOiQdanc / szkodli-
we ola mas - mOze zreszta nickonie-
cznie wprost ola mas i ola mas sa-
myCh tyIko, ale wog6le Ola wSzy-
Stkich Obco-plemiennych | obCego pc.
chOdzcnia obywatcli naturaliZOwa-
nych. M0WIMY o ZAKUSACH I
ZABIEGACH AMERYKANIZACYJ-
NIGH. o kt6rych wiemy. IL one VIA
snie W naSzym Stanie jui / do Lcgi-
slatury byly dOtariy i przejawiiy sic
tam wnioSkami hardZo wrogimi 10
renerom'', jak mp. P~amietnymi pro-
jektami, wymierzonymi przeCiwko
szkoIom par~afialnym itp.: ot6z M
takie potrZeby konieczni bedq W kon-
wencyi kOnstytucytnej ~obronCy, kt6-
rzy beda musieli czuwaG, aieby do
odnowionych praw za~sadnicZyCh
do samej konStytucyi st. Illinois
nie zakradly sic mySli i z~lecenia, kt6-
reby pozostawaly W niezgodZie z kon-
stytucya krajCwa, konStytucya Sta
now Zjcdn., gwarantujaca ~obsolutna
wolnoSG wszystkfm, kt6rzy tn w ce-
ZACH pokojowcj piracy p~rzybywaia,
ME staj8 sic ciczarcm krajowi | ME
wchodza W konflikt z prawem krajo-
VEN: tel WOLNOSCT OSOBISTEJ
OGRANICZAC ME WOLNO:....
Strzedz pOwinna zasad Owych kOn--
stytucya kraju i konstytucya wszy-- ,
stkich poszczeg6lnych Stan0w Unit
naszei - a ponfewai my wiaSnie no.
wa ko~nStytucye ola naszego Stanu IL
kIadaC many, przeto dObrzeby byio,
by ci konstytucyi owej pracownicy
uSwiadcmili sObic pod tym wzgledem
opinie polSkiei czeSci spofeczenStwa,
kt6ra lest NAWSKR0S PATRYOTI.
GINA LOJALNA, ale rozr6znia bar
do dobrze amerykanizacye Il ducha
amcrykanskiego, ducha Swobody, Cd
pruskich w amerykanizacyi metod,
kt6re chcicliby tn zaprOwadzac ME-
kt6rZJ. -.
~
Ola tych za'em wzgled6w - ola
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-03
ZaloEono 1897 roku.
MACIERZ POLSKA.
TELEFON MONROE 1903.
EARZAD GLoWNI

KS. Francisssk Gordon. Moderator.
Ks. A. A. Kiowo, Wice-Moderator.
Wojciech +. Soska. "rezeS.
Antonina B2ranowska. Wice-prezeskA
Wsjciech MenkicAi. W~ice-prezeS.
rsmasz s BIachowski, SekretarG
Franciszek witkowski. S~karbnik-
stanlsiaw ~Liszmanski, DyrektoH.
Wladyslaw Lopatka DvrektOr.
AntonI Ma7urk, Dyrektor.
,sHSaaya U SG Ssnska:y TDSSSrSeSEEtSorNA
Frauciszka Bieschke. Dyrektorka-
DR.. FIR. A. Dulak. Lekarz NacZelny.
Adv. Piotr p. Mlndak. DoradcA Prawny.
Berta c. wojtalewtcZ. ASyst. Sekr. Cen
GODZINI BIUROWEI
Biuro Zsrzadu G4ownego oLwarte W
ami powszednie Cd gOiz., S-tej rano do
s-tej wiecZorem, Nv sooote do lei po-
poludniu). wieczorem, " dni powSzed-
T-mej DO g-tej. w niedzIele swistG
~urocZyste. b.Sro Jest zamkniete.
Pre1esai " ~poniedzialki / piatkl VIE
ezorani cd goizlny 7-mej do s-tet.
Wszelkle ko-e5pondencye do GoWna-
70 PreZesa nalezy adresowac:
wOJCIECH r. SoSKA,
lass w. Division str ChicaEO. III
Sekretarzai " ponIedziaiki. wtorkL
krody / CZWaTtki. WlecZorami cd SodZt-
nv 5-mei do s-tei. 1 cd l-szej popoiu-
dniu codz.ennie. Z wyjatkiem Soboty' Cd
skarSnika. We wtorki. srody I pistkI
Oh gCiZiny I-mei do S-teJ wieczorem-
Skladania opIat. wsze,kie opiaty DO Ka-
~ GI6wnej DrzyjmuJe Kasyer GfOwny
podczas godzin ofisO wych. albo We dnte
" godzinach ofisowych. SekretAr1 Ge-
neralny.
wszelkie listy nadsyfac nalety na re-
&c SekretarZa Ge~neraineSO:
TOMASZ 3. BLACHOWSKL,
Secretary POilSh Alma Mater,
XASS W.. Division str. Chicago, IN
FINANSE.
PrxekaZy bankowe pocgtoWe
s(checks. money orders etc.) naleEy wy.
stawfae ma orgaulzacye:
POLISH ALMA MATER
4 przesylae pod aIesem:
FIR. WTTkOWSkI,
E&5S W. Division STR Chicago IN
MACIERZ POLSKA.
Biuro Zarzsdu Glownego:
l455-57 w. Division Ulicas
Ma aruE1sm pIstrses
Chicago, I'D.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-03

prnwie xazdy polsxl agent real
nosciowy oglasza sic W DzIENNlkO
CHICAGOsKIM DO niejednokrotnie
prsekoual sic, re tn najlepiej mu sic
op}aca.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-03

Otto pokr6tce om6wione naiwaz-
nieisze sprawy jake polecic chcie'i'
smy obywatelom rodakom ku panic
CT DIZZY ju~trzejszem giosowaniu.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-03
NoWy Podzia} Miasta
i SpraWy Lnne.

NaStepnym ma balocie, r6wnicz
bardzo waznym, jest prOjekt podziaiu
miasta naszego ma wardy - nowy zu-
pe!nie, podajacy zarazem nOwy spO-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-03

poszukujesz pracyl - Czytaj pfln!e
o-c,oszenia pod rubryka rPRACA' M
szn.ytach DZIENNIKA CHICAGO
SKIEGO.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-03
Z POLITYKI.
Jutro Wybory.

OetAO "gSOH SS~A
cia! Do urny .~wybOrczej, do giOsowa-
MIA - wszyscy! Wprawdzie ME o
,.dziaby" idzie tym razem, ME o 40
bek politykiersk, ale ME mniej idzie
nam o sprawy waine, doniosle ma
dluzsza ~przyszioSc, cd kt6rych odpo-
wiedniegO zaiatwienia moe zalezeG
rozw6j i dobro miasta naszego W ma
stepnych lat diugim szeregu.
Hachecamy wszystkich rodakow, a.
teby ME ociagali sic, aleby wystapAi
do glosowania w kampanii tego-je--
siennej - solidarnie, gromadnie, a
inteligeutnie, poniewaz gfosem tym
- jego liczba / wartoscia moga pOzy-
skaG bardzo wiele uwaSi i uznania Re
strony obconarodowych wsp6fObywa-
tell naszych tutejszych, kt6rZy do
tad lekcewaiyh Polak6w, a5eby sic
o tenn grzecnnie wyrazi6, a wog6le
niezbyt swietne maja pojecia zaf6w-
no o sile naszego glosu, jak 1 o jeso
moralnej wartosG.
y
Powiadaja tn czesto, be Polacy mic
Speniaja obowiazk6w obywatelskich
| "a zie nam to biora. Trzeba panic
tao, ze opfnia publiczna t~utejszego
kraju uwaza take postepowanie
noczytuje je IN grzech ciezbd wzgle--
lem nsrodu / kraju; 5adaja tn tego,
rwa1aja ma TO, aGeby wykonywac O.
we powinnosd pilnie 4 powaznie, ko-
rzystaG z ~przywilej6w obywateskich
[ gloSem Swym wspierac sprawy bic
lace ~ojczyzny. Racya W TEN nieza-
p~rzeczona, mic tea ME molina RE pre-
ofwko takiej wlasnie opinii; ME
est wiec to rzecza dobra, le wielu
Polak6w wiasnie usuwa sic cd gfoso-
wanna, cd tego wypefniania obowiaZ-
k6w obywatefskich, a skoro tyIkO ME
wietrza W TEN bezposrednich korzy--
Sci ola siebie, hub ola swoich przyja-
ci6l - to ju1ci i wcale sic ME ~troszczq
o wybory, o glosy 1 o Gala kampanfe!
-
Niestety bywa tax, bywa | Zaprze--
cZye ternu ME podobna. Mp. ola
dowodu przytoczyS mohna rzeczy bic
lace - sprawy wlaSnie obecnei kam-
panii! Wszak6e gdyby ME ~opieszaioSc
naSza W Ostatnich prawJborach, mo
glismy byli przeprowadziG przez ME
o wiele wieksza liczbe kandydat6w
poIskich ma delegat6w do konwen--
Cyl kcnstytucyonalnei st. Illinois, ale
poniewaz tam o ,,dziaby" ME Szio,
pieuiedzy ~wiekszych W tenn ME byfo,
tedy nasi ostali W chaiupach, a poste-
runki wazne obywatelskie pOzdoby--
wall inni - obey, kt6rzy mas repre-
zentowaG beda... Jak? A to sic o.
kaie. =. 1 Oby sic niedobrze ME polka
Vice ma poczatek tych kilku
dzisieiszych przypomnien 1 uwag -
POLECAMY NAJCSILNIEJ WSZY--
STKTM RODAKOM, BY ME USU-
WALL STE Cd WYBOR0W JU-
TRZFJSHYCH, LECH WELL W
MICH UDZIAh PENNY. SHINY, A.
4EBY PRZFPROwADZIC DOPO-
MOGLI RZECZY DOBRE. ORAz A
hEBY OG0h TUTEJSZY wTEDZIAL
I wIDZIAh, tE TO whASNIE PO--
LACY DOPOMOGLI DO DOBREGO.
*
POni5ej wzniankujemy kilka wah-
uiejszych sprsw W jutrzejszych wy
borach do zadecydOwania:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-03

GAT0W PoLSKICH Ma TE KON-
WENCYE - GLOSUJCIE PRZETO
Ma OBU KANDYDAT0W POL
SKICH.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-03

MeAorEs sGdnu usrRdS&s svas
1eEoid sic u Sddntn, e must u.
MED EJsdaOcsoHo, nSeRgL&&R0 I
paMnEEQdn0 POIskG |
- Woodrow WILSON,
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-11-03

Ola tych zatcm wzgled6w - ola
reprezentowania ma konwencyi kon-
stytucyonalnei - opinii poiSkiei'
ola obrony spraw obywateli n%aturali-
zowanych, oraz ACCOMPLISHMENTS wo
COLE W tel rObocie waznej udziafu
PoIak6w - TRZEBA NAM DELE