davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-28
A PROWINCYONALNA
w KR0LESTWIE.

Szarem jest wyglad prowincyi.
Lecz pod ia SARA powierzchnia
drga czestokroc bujne, rozlegie
zycie narodowe, wre wytrwa}a
praca II podstaw, toczy sic twar-
da walka z losem, dramatyczne
zmagania sic z przeciwnoSciami.
Bystre i ciekawe oko dojrzy tam
niespozyta tezyne ducha. niewy-
czerpana energie biologiczna, vie
lie SwiezoSci i zdrowia. Tam Wv
tryska wiecznie zywy zdroj tn6r
czych sill narodowych.
Zejdzmy wiec ma chwile Z ko-
turnow Warszawianihs i -zucmy
okiem ma prase prowincyonaina,
ktora ma bye odbiciem zycia i
kraju i jego stcrnikiem.
Przedstawia sic ona wcale po-
kaznie. Jednak tylko Suwalszczy
INA ME posiada W chwili obecnei
zadnej gazety. ,,Tygodnik Suwal
ski, wychodzacy pred wojna,
ME zostaf dotychczas wznowiony.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-28

sic rzeczy nadzwyczajne. Gale mia.
steczko by}o wzruszone, wszystkie
umysfy zajete byfy Pawiem / Cav.
lem. w dniu tym Pawei wybrany po.
STEM, sSedl ma szesc lat do parla-
mentu, Gawef zas ma szesG lat &c
krymina}u. Wysoki zaszczyt, ham
biaca kara. A przeciez miedzy mo.
~ralnoscia Pawia a moralnoscia Ga.
VIA ME bylo tadnej istotnej r6znicy
przez miskroskop bys jej ME dopa.
trzyl. Obaj jednacy, jednej warto-
Sci ludzie. Jesli byla jaka r6znica, tc
tylko.. buieczka z kawiorem. Ona
byla tym jeZyczkiem wagi,, ma kt6.
rel po jednej stronie jest zaszczyt, a
pc drugiej hahba.
Ale ME martw sic czytelniku L..
sem Gaw}a. Znalazia sic reka, ktors
p~rzechyliia wage ma korzysc nieszczs
sliwego. Zostal on u%wolnionym. O.
bronif go posei, adwokat, kolega Pa.
VIA z %parlamentu, kt6remu Pave:
sprawe szczeg6lowo opowiedSiaf.
Mecenas ten poszedi' do trybuna.
lu kasacyjnego z papierami i rzekf:
- Gwalt stall sic prawu i spra-
wiedliwosci. Jest notorycznie VIA
domem, Re miasto, W kt6rem miesz.
kali Pawef 1 Gawel ~zarzuciio die
| siet lat temu sw6j m~ieszczahski re-
gar, a przyjelo gas srednio-europe:
| ski. Otto reskrypt krakowskiego OBJ.
| serwatoryum astronomicznego ore.
| kajacy, re r0znica miedzy tymi re.
garami Jest minut Is I As sekund
Jasnem Jest przeto jak siohce, re ze-
| znanie Gawla uczynione wedfug
s~wiadectwa sedziego o g~odzinie IL,
| minut 46, dzialo sic wiasciw!e o go
! dzinie -. minuta |, sekund 81. VIC
bee tego faktem Jest, re Gawei przy'
znanie sic swoje do why z'ozy} 20
20 latach. jednej minuc!e / p Sc
k%undach, skutkiem czego W mvsl
paragraph 22S jest wolny cd wszela-
kiej why.
sprzeciwil sic wywodom adwokata
~prokurstor. Starai sic dowiekG ma
podstawie naciagnietych dat, re Ca
wei zeznawal kilka sekund pred
dwunasta, re do dwudziestu lat bra
lkla 3 / u sekundy. Ale ~prokuratot
zosta} wysmianym, a Gawei uwo!-
nionym.
Szczeg6iy tie o%powiadal mi sam O.
urohca Cawia, zaprosiwszy mic M
buiecZke z kawiorem.
,Ludwik stasials.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-28
DAzENIA CZECHOW DO
HEGEMONII E
SLOWEJ. ;,

w dzienniku krakowskim
Gas" inz. CzerIunczakiewicz
ma podstawie dat statystycznych
dobitnie wykazuje niczem ME u
sprawiedliwiona zachlannosc Gee
thow, w~yraznie uzewnetrzniaiaca
dazenia do odegrania W stosunku
do Slowianszczyzny roll Prus "
dziedzinie gospodarczej.
Daty podane przez inz. Ger
lunczakiewicza wykazuja, IL z
liczby wyproduwanego w Au-
stryi W roku 1913 wegla kamleh-
nego W ilosci l64, 59S, $3.50 przypa
da ma terytoryum, kt6re chcieli
Czesl objac W swoie posiadanie
I. j. ma Czechy. Morawy ! Slask,
l42, 114,os1q czyli 81 procent.
Co do wegla brunatnego to Au
strya~ wyprodukowala w 1918 r.
2f3,fS3.3 24q z czego ma Czechy,
Morawy i Slask przypada 23O,l7O,
96Oq czyli 81 procent. Zgodnie te-
dy z dazeniami Czechow, chcieli
by oni odziedziczyc pc Austryl
roczna p~rodukcye wynoszaca
512,SS5 ,O4lq czyli IS procent ca
lei produkcyi austryackiej.
Dqzenia powyzsze Czesi udo-
wadniaja swemi potrzebami 60
spodarczemi, spojrzmy tedy jak
wygladaja W Swietle cyfr, poda-
nych przez inz. Czerlunczakiewi-
CA, rzekome potrzeby panstwa
czeskiego.
Zapotrzebowanie rcczne wegla
we Francyi wynosiio w 1913 T.
log ma glove przyjmujac tedy
liczbe ludnoSci p~rzyszlego pan
silva czeskiego ma II milion6w
zapotrzebowanie wegla wyniosio
by $50 mil q, czyli re 100 Milo
now pozostaioby ma eksport.
Siusznie zaznacza inz. Czerlun
czakiewicz, IL takiej iloSci procen
towel eksportu produkowanego
wegla ME wykazuje zadne Z
Pahstw prOdukujacyh wegiel.
Jak wygladaja pretensye Cze-
chow do zagarniecia Slaska w c.
In ~zapewnisnia sobie potrzebnej
iloSci koksu, wykazuja ~ponizszs
dane:
Austrya w 1913 r. wyproduko-
waia 25,611, 1910 koksu z czego
przypada ma Morawy 14,l34,517
i ma caiy Slask ll.3f1,4S6, We
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-28

Matke Szawla otaczal Pawel i Ga
vel opieka i synowska i$cie milo
Scia. M6wili 'zawsze do siebie:
- Moi Pawle, ME ~zaplac:my jej
straty nigdy.
- Zawsze to byi syn, a CO dZiec-
ko. to dziecko.
Gala rodzina rada, re sic
gdzieS zapodzia}, a przecie cos mo-
wi, re zrobiliSmy matce krzywds.
Miala dziecko, a teraz so ME ma.
N~aprawiajmy biede, jak mo-
zemy.
Pod zine zabije Pawei- wieprzka
&; poiove posyla matce szawla:
- Naz wan wujno pol ~wieprzka.
A Pawei czy zbierze prose-, czy
sliwki wegierki, czy mi6d nasyci lub
orzechy otrzesie, to wieksza Geese
posyla babie i mowi:
. MAJ wan wujno pietdziesia;
kop orzech6w.
Babina, ktora pred laty ma wi
dok rujnujacego sic majatku re Ia
lu i Zgryzu p~ozielenia}a, odmlodia
teraz, DO gospodarstwo pieknie j.
die, a krewniaki dodaja, co kto
mole .Pija babina sytny lipiec / spie
Wa:
Nam wfosy czarne
Perfony swieze
Usmiechu malo
I diva ko}nierze.
Wszystkie dlugi Szawfa zapiacili
IL wiasnej kieszeni Pawei i Gawef,
wyiowili wszystkie weksle, ma kto-
ryeh byla reka Szawla, a nazwiska
Bog vie czyje.
Los sprzyjai dor6bek r6sf / INA
genie rosie. Raj przyszedl do Pa
VIA Gawel / rzecz mu:
- Wiesz ty co? Mieszczanie chca
Gle wybrae posiem do parlamentu.
- Guys oszalal
= Naprawde. Ma zgromadzeniu
| wyborc6w m6wiono ciagle: Mkt je-
no Pawei, obywatel pismienny, ga
| zete ayta. ma polityce sic rozumie'
ola sasiad6w ~serdeczny i ludzki.. .
! Jak czas przyjdzie ma wybory,
Pleciesz Gawle, pleciesz! Jak
| cheese, to ia ci pokaze parliament,
! do .jakiego my obai pojdziemy.... -.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-28
Z~aborczosc Czeska.

ku Europy srodkowej i abysW
przekonali Koalicye, ktora nam
- podobnie jak i Polakom -
pomagaia W zdobyciu naszej vol
nosci, re potrafimy sic wzniesc
ponad zazdrosci i malostkowosci
pahstw bafkanskich, re potrafimy
W przyszfosci wzniesc nieprzepar
ia zapore przeciwko ekspansyi
germahskiej i bye, TEN samem
bojownikami idei Koalicyi.
Z wywiadu tego widzimy, re
Czesi ustawicznie tlumacza swia-
tn, re to wlasciwie Polacy fla
mali dane przyrzeczenia. Jest 70
faiszem o~czywistym.
Zarowno ma zjezdzie w Pra-
DE, z okazyi 50-lecia Narodnie-
go Divadla (11 maja 1918 r.), jak
Ii pdzniej w Lublanie, IS sierpnia.
Czfsi zwierzali sic politykom pol
skim, re musza STAG ma stanowi-
sku granic historycznych; gdyz
inaczej ME daliby sobie rady z
Niemcami, zamieszkujacymi Cze
chy i Morawy, oraz Z Wegrami
ma Siowaczyznie.
Polacv oSwiadczyli, re ME IT,
znaja historycznych .praw" Cze.
chow do Slaska Cieszyhskiego.
Poniewaz Czesi wowczas Gull
sic slabymi, a chodzilo O walke
wsp6lnemi siiani przeciwko All
stryi, przeto Czesi podpisali z
.Narodowa Demokracya, ktora juz
wystapiia z Kola Polskiego, umo
we, moca ktorej Slask Cieszyiski
ma w zasadze nalezec do Polski;
atoli do wykreslenia granicy pol
sko-czcskiej miaia bye wyznaczo
ma komisya Z Polakow Czechow
ziozona.
Kiedy rzady w Polsce objaf p.
Swiezyhski, p. Giabihski, mini
ster spraw zagranicznych (ktory
wraz z hr. Skarbkiem podpisa: IL
mowe Z Czechami), zwroci} sic
do rzqdu praskiego, ably wyzna-
cyl cz}onkow komisyi granicz-
mel. Atoli Czechom teraz sic ME
~spieszylo. A kiedy rzaA Swiezyh-
skiego upadi i kiedy wfadze W
Polsce objefa jedna tylko partya,
Czesi, korzystajqc Z zametu, wy
stapili nagle Z pretensyami do
Slqska. Z}amali wiec pierwsza u
move.
Atoli to ME wszystko. Kiedy W
Austryi wybuchla rewolucya, kto
IA zlniotIa dawne rzady, w}adze
we wszystkich ziemiach dawnej
monarchii habsburskiej objeli ich
mieszkahcy, jedyni prawowici
wiadcv tych ziem. TAX stale sic
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-28
| MA WOLNA CHWILE.
BufecZka z KaWiOrem.
Humoreska pisana w sadie karnym.

Predewszystkiem wobec nieprzy-
jaciol moich, zlosliwyeh ludzi, a
mnie acknowledgment, zastrzeds sic
MUSIC, re W saddle karnym byiem
tylko jake swiadek. ia tam staiem,
q ME siedziaiem.
q - O
Miedzy sfawa a nieslawa. miedzy
z~aszczytem a hahba Levy ME pre-
pasc niezgiebiona, lecz buika z ka-
wiorem. Taxa zwykla buleczka "a
srosz, pokryta Garment perlami i
kry rybisj -. Po~uczajacy dowod
tego dam wan, szanowni czytelnicy,
W nastspuiacej nader wzruszajacej
powieSci.
Byl sobie Pawei / Gawel. Ludzie
zamozni, majatki mieszcEahskie, go
spodarstwa zasobne. Mieli oni cio-
tecznego brata Szawia, lotra wiel-
kiego i nicponia. szawel okradai ro-
dzenstwo. pfzepijajac majatek, pod
pisujac braci ma wekslach, trwonfac
wiana siostr.
- zebys raz juz zczezi! - VIOLA
Ia niego rodzona matka.
- wyjedz do Ameryki. strae sic
marnotrawco / wyrodku! - kleia
siostra.
Re tel takiego lotra SWEETS
z,emia nosi! - narzekal brat.
szawel odpowiadai ma te zlorze'
ezenia zawsze
Dajcie mi pieniedzy, to ia po-
Jade "a morze.
Wybrales iuz wszystko, pre-
lampartowaies Gala ojcowizne. MIC
masz u mas mic. Strae sic zoczu wy
rodku.
Stracil sic tea szawei re swiats
a. sposob naprayde straszny. Lei
bierze o~powiadat, Raj gdy Pawef
cawel mierzyli las ojcowski, mad
4ed1 szawel | wszezai z mimi avian
no Pc ostatnich wyzwiskach ude'
rz>3 GavIa W twarz. Pawla zas Wy
hill KLEIN. Rozjuszone chiopy rzu'
cili sic ma iotra i zaczei bic. Pt
,bie. DO plecaeh. gdzie pablo. Bila.
a IN szawes zamyka oczy. blednie
ma zternie pada. Patrzy Gawei,
szawlowi SERGE bic przestaio..
Mako Boska. EabiliSmy SEA
vial
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-28

- Juz ME lyle!
Co poczaG?!
- Coz? DAG znaC do sadu i isc do
krymina}u.
- Boze uchowaj mas!
Staneli chiopi jak oniemieli W le-
sic, ME wiedzac, co poczac, dokad
kroki swe skierowaG. Cisza upalnego
dRia szumiala i'm W uszach; gdy z
dalekiej wiezy koscielnej zaczeia bic
dwunasta godzina, wydawaio sic, Re
to pogrzehowe dzwony mad ich trum
na sIaia- .
- Co poczniemy Pawle?
- Czy ia WIEN?
- To sic przecie ME ukryje.
- A jednak pogodziG sic z mysla
ME moge, re gnic trzeba bedzie W
wiezieniu.
- Jesli mas zamkna, W praszczeta
p6jda majatki naszej braci maiolet-
niei.
- Ma marne sieroty zelda.
- TAX sic ludzisAa majatkiem
ich zaopiskuja, re po prosbie maIeh
stwo p6jdzie. y
Gawle, my zab6jstwo ukryt mu-
simy.
- Me uda sic.
- Ha, jak sic ME uda, to tru--
dino. Ale mole choc do czasu sic
uda.
w ~przepa;ci jaru wykopali dol i
pogrzebali Szawia. Pawei zdjal
krzyz, kt6ry ma sznurku nosii ma
szyi i wlo4Jl do rak zabitego; Ca
wei poboznia odm0wi: Wieczne Oh.
poczywanie race mu dae Panic.
q - q
Minai rok, diva lata, sprawl sic
ME odkryla, Gdy sic ludzie o Szawla
d%opytywali, odpowiadaia rodzona
jego matka:
Szatani go do Ameryki ponie
sli. Mech zcGezpie, MECH ME wra'
ca.
Payia i Gawis CO niedziele pra
vie wida5 ..ak krzyzem " koscisic
lezs, Boga i Najswietsza Panne O
przebacznie prcszac. - jakis czas
idzie Pawe' ;Ib Gawe' do Ss.ai'a
wikarego, kiadzie ma biurku piatke
4 urosi O ~ owsna wat."~e: "a du-
see W czyscu konajace.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-28
scy mnie chca....
Wielki zaszcZyt.
TAX mySlisz?

scy mnie chca....
- Wielki zaszczyt.
TAX my$lisz?
No, oczywiScie. Poselstwo jest
to najwiekszy Easzczyt, jaki NIGGA
daG czloW !ekowi wsp6iobywatele.
Powiniene$ bye dumnym i Bogu
dziekowaC "a to.
- Akurat podczas prawybor6w
trzeba nam p6jst do sadu it,.
PowiedzieC wszystko.
- 49, q
Dnia 1880 sierpnia przyszedl Ga
vel / Pawe1 do sadu. Musili dlugo
czekaG. DO sedzia pisaf bez ustanku,
przerzucal papiery zawZiecie, palac
papierosy. Wreszcie zawezwai do
biura Paw}a i Gawla.
Go wy powiecie Gawle?
- Panic sedzio, ia zabiiem cz}o-
wieka.
kt0rego cZfowleka?
- Szawia.\
- Co "a Szawla?
- Lat temu dwadziescia.
- OszalaleS? Gadajze do mnie pc
ludzku, kogos zabil? Cziowieka czy
lat dwadzieScia?
- Juz mial Gawei odpowiedziet,
gdy do biura wlecial jakis pan z
drugiego pokoju. Chwycii sedziego
"a rekaw i powiada:
Chodz! Chodz!
- Me moge.
- Alez ma minute.
Nam jakies waryackie pre-
sluchanie.
- Ia kwadrans wr6cisz. Ia die
siec minut wrocisz. Teraz mine}o
try kwadrapse ma dwunasta.
- ~Poszed1bym, gdybym wiedziai,
re ME zatrzymacie mnie dluzej.
- Me zatrzymamy. Palniemy So
bic po jednym i zjemy buieczke z
kawiorem.
sedzia pogiadzil sic pc zoladku.
| AZ p~rzybladi ma mysl o buieczce Z
ka wiorem.
- Ma kilka minut pojde. Zacze-
kajcie tn ludzie, natychmiast wra-
cam.
Wyszli do %sklepiku, kt6ry byi ma
przeciw sadu.
Sklepik niepozorny, maly, a pre-
Gle najlepsze specyaiy tam s~przeda-
ja. Ma sniadanie pocztowy sledz Tub
goraca poledwice, porter p%rzepysz--
n.y..
Wypili po kieliszu w6dki, zjedli,
po kanapce. z kawiorem, potem ma
tulralnie szklaneczka piwa, papie--
| ros z dopalajacym sic papiero-
| sem, wroci1 do biura sedzia. Spie--
szyl sic az piucami robil.
- CZego wy chcecie Pawle?
Zabiiem czlowieka.
Jakto? l wy take? obaj zabi-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-28
WYWIAD z MIN1STREM


Temps paryski ogiosii swego
czasu wywiad swego korespon--
denta praskiego z Waclawem Klo
faczem, ministrem obrony naro-
dowej i leader'em socyalistow cd
cienia narodowego.
w sprawie zatargu polsko :
czeskiego p. Klofacz oswiadczyl:
Punkty sporne miedzy Mani /
Polakami ma Slasku wv Moraw-
skiej Ostrawie So wzglednie ME
znaczne. Ale zatrzymanle Ostra-
WV ma ola mas wielkie znaczenie
ekonomiczne i strategiczne; o.
Ipr6cz tego kraj ten jest nam po-
trzebny re wzgledu ma komunika
eye kolejowe. Many jednak ma
dzieje, -jak to ~powiedzia} PREF.
Masaryk W SVEN oredziu - re
porozumiemy sic Z Polakami.
Ze strony Czechow ME uczy-
Mono mic, CODY moglo urazit Po-
lakow, dalismy dowod istotnego
zaparcia sic i wielkiej cierpliwo-
sci wobec niezrecznosci naszych
sasiad6w. Polacy = jak Pan vie
- ME dotrzymali swych zobiwia
Fan: ME uszanowali granic pam
silva czesko- Me wy
starczy powtarzat, ze:my, Czesi,,
many istotny interes w-tem, ably
przyszia Polska byia silna, i re
w iuteresie Polski ley mice slime
panstwo czcsko = siowackie jake
sasiada. Uznajemy pretensye pol
skie do Gdanska, poniewaz Pol
ska potrzebuje dostepu do mora !;
Polacy powinni wiec uznac re
'swej strony, &c ME mozemy ere
zygnowat Z ziemi cieszynskicj,
ktora Cd wicklow nalezala do ko-
rony czeskiej, i gdzie znajdzie-
my zboze, oraz wegiel ola nasze-
60 przemyslu. Coz mas obchodzi,
re Polacy z Galicyi, zmuszeni
! glodcm, wycmigrowali til? Ten
fakt mic nadaje i'm zadnego pra
wa.
Wreszcie Polacy powinni occ-
mic nasz punkt widzenia, ograni-
czyc swe zadania do KRAKOW l.
stotnic polskich i wiecej dbac o
O dane etnograficzne. Polacy ME
potrzebuja wegla w tym samym
stopniu, co my, narod nawskros
przcmysiowy. L dobrq wola po
obu stronach porozumielibySmy
sic co do miejscowych punktow
spornych. Najwazniejsza BOWEN
jest, abySmy, pomagajac soble
| wspolnic. rzucili podstawy zwiaz
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-28

li$cie cz}owieka?
- TAX jest, obaj.
Kiedy sic to stale?
- Dwadziescia lat temu. Dnia
pietnastego sierpnia.
- o ktorej godzinie?
- o godzinie dwunastej.
- Skad wiecie, re to bylo o dwu-
nastej?
Zegar bill wtedy poludnie.
Sedzia spoirzal po l%udziach, Spot
rial ma zegarek. Byla godzina kwa-
drains ma pierwsza. Myslai, dlugo
przemySliwai, przecierajac colo.
Wzial kapelusz | opusci} sale. Ia
kilka chwil wrocil z drugim sedzia.
Wnet przyszedi trzeci W d}ugiej to-
DE i birecie ma g}owie, wnet przy-
szedl czwarty W mundurze z guzika-
mi / szabla PREY boku. Ma kohcu
przyszedl radca sadowy, chudy, re
szczeciastym wlosem, patrzacy z po-
deiba ma ludzi, tax, jakby caiy SWAT
chciai powywieszae.
- P~owt6rzcie Tawle, jak to by
10?
Pawel / Gawef dokiadnie historye
zab6jstwa Szawla opowiedzieli.
Sedziowie poczeli sic ~naradzat.
-Alez to Smieszna / o%peretkowa
kwestya!
- U ebydw6ch jest przedawnie'
ME.
y Naturalnie, re obydwaj wolni
So cd kary.
- ia sadie, re ME. Co scisiosc -
to ScislosG.
Co pan pleciesz? Obwiniat i
karaG Gawla, to czyste b%ioze6stwo.
- jak tax sadie.
- ia r6wniez.
- w sadie - rzekl surowo rad
ca - b~lazenstwa niema. Kodeks to
matematyka, to milimetry / sekun-
dy. - o kt6rej zeznawai Gawei?
Czternascie minut pred dwu-
nasta.
- A Pawel?
- Czternascie minut DO dwuna-
stej. ......
- Zechcesz pan z tego ~wyciagnat
wszelkie konsekyencye.
q :, e
Gawla brazil pod ramona str6ze
wiezienni, ably 60 zamknat. Ku
wielkiemu zdziwieniu Pawla, oswald
cyl mu sedzia, re moze is6 wolny
| do domu.
/ = Jakto? Jakto panic sedzie.
= Jestes wolnX cd wszelkiej wi
ny i odpowiedzialroSci, ME ponosis,
| zadnych skutk6w swej zbrodni, dis
| BOWEN z uderzeniem godziny dwu.
nastej W poludnie uplynal termin
| poza ltorym przedawnia sic wilma, u
umarza sic kara. Bywaj zdr6w.
| We diva miesiace potem dziaIy
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-28

narodowego ,,Kuryera Zagiebia"
wychodzi ,,Iskra" uwazana "a wy
raz pogladow N. Z. R. w Eagle
blu Dabrowskiem nastraja robot
nikow ma ton socyalis,yczr,y
,Gornik". Obok .niego rozwijaja
destrukcyjna dziaialnoSc ,Wiado
nosci Rad Robotniczych''. Be-
dim posiada postels~ .Ku-
'ryer Bedzihski."
w Czestochowie wychodza D.
becnie diva dziennikf: ,,Goniec
Czestochowski" i ,,Gazeta Gee
stochowska", oba kierunki naro-
dowego. Jak sic dowiadujemy, W
tych dniach zamiast ,,Gazety Cze
stochowskiej" wychodzic bedzle
,Kuryer Czestochowski" pod kie
runkiem grona os6b, ktore pod
Jelly sic wydawania powyzszego
organu MISUNDERSTANDING
Ola wsi ukazuje sic katolicko-na
rodowy .Gios Ludu'.
Ziemia Warszawska moze sic
poszczycic s~zeregiem z~ywotnych
wydawnictw prowincyonalnych.
w pierwszej linii idzie Wlocia-
week. Kierunek katolicko-narodo
wy reprezentuje tam dziennik
,,S}owo Kujawskie". Przeciwsta-
via mu sic socyalistyczna lie
mia Kujawska". WSrod ludu Sc
je ziarna oswiaty ,Gazeta Me
dzielna", Wydawana przez sfery
koScielne w duchu katolickim
szczerze narodoWym. kutno wy
dale ,Tygodnik Kutnowski", ma
rodowo zabarwiony. Wskutek te-
go, re istnieje niezbyt dawno, ME
nawiazai jeszcze dose zywych
stosunkow Z tercnem swego dzia
lania i "a maio daje informacyi
lokalnych. Doskonalc pod tyrr
wzgledem przcdstawia sic ,,Lowi
czanin". zycie ~miejscowe znajdu
je tan bunny wyraz. Korcspon-
dencyc wiejskie ozywiaJa ten
sympatyczny tygodnik.
,,Gfos z mad Narwi'' jakkolwiek
istniejc w Pultusku niedawno, IL
mic gromadzic ciekawy materya'
Z zycia miejscowego. Prowadzo-
nv Jest bardzo iywo, zdolnle / pc
myslowo. Kierunck jasno narodo
wy. Ma tym samym gruncie stoI
DEVON" wydawany w Mlnsku
Mazowicckim.
(Gazeta Warszawska).
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-28

No?
PaweH wyciagnai z kuTra k5iQzke
/ dial ia Gawiowi.
Kodeks karny.
- Coz to niby "a parliament?
Tu jest spisane, lie lat parla-
mentu nam sic nalezy "a.
Me wspominaj mi nawet o
TEN. Osiemnascie lat minelo i ia luz
mann sumienie czyste.
Rzucil ksiazke ma st6,,
Me rzucaj tel ksiazki. ME rzu-
cal, ma ona bowiem ola mas i sIowa
otuchy.. ..
hadna mi otucha: smiert
przez powieszenie, doaywotpi krv--
minai -.
Nam sic nalezy dwadziescia.. L..
- "a zat6stwo, mowia, dziesiec.
- Jak krewnego zabijesz to diva
u"ioS|ia, StOi.
A widzisz.. Bedzie " par
lamencle.
- Czytajno jednak.. -.
- Coz takiego?
- ,,Paragraf 227. Przez prada
"nienie umarza sic tax zbrodnia lax
kara. jesli winowajca cd chwili
p~opeinionej zbrodni przez przeciag
czasu, n~iniejsza ustawa przepisany,
DO dochodzenia przez sad krajowy
pociagnionym ME byF'.
Coz to macy?
JesliS przez czas ustawa prze-
pisany zy} uczciwte, to ci wine daru-
ia.
Czytaj paragraf 22S:
"Czas do przedawnienia wymaga-
NJ oznacza sic ola zbrodni kara do
Eywotniego wiezienia zagroaonych,
ma lat dwadziescia."
- JdhtO. JahtO!
- Ia diva lata %nastepuje pre-
dawnienie, a my jestesmy wolni cd
why.
co pleciesz? Pokazno ten
kodeks. ,,Przez przedawnienie
umarza sic. :" no TAX, lat dwadzie,
scia, a jusci. Dziekowac Bogu, Gle
Ear czlowiekowi z serca spadnie.
- Kiedy to bylo? w poiowie
sierpnia. Ia lat diva, dnia pietnaste,
go sierpnia, bedzie lat dwadziescia
- Powiemy wszystko W sadie.
- POGO?
- POGO? A poc6z ,ty, gdy cie
grzech ia sumieniu dlawi, mowis7
go jegomosci do ucha?.
= Masz ~slusznosG. Opowiemy
'wszystko swiatu i oczyscimy sic
pred Swiatem.
q ~" r q
Minelo lat diva.
Wiesz co Gawle. ia bede kan
dydowaG do rarlamentu.
Masz slusznosG.
Ludzie mnie namawiaja, wszy'
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-28


Juz W komzynskiem goruje
wybitnie prad naredowy. Wyka-
zafy to niezbicie wyDory do Sci
mu.
o wiele dokiadniej odbija ten
dencye swej ziemi prasa piocka.
W rPiocku wychodza 2 dziennt-
XII: intelligentne, z duzym talen-
tenn i zywym nerwem publicly
stycznym prowadzona ,,Gazeta
Siedlecka", reprezentujaca kieru
mex ~narodowy oraz ,,Echa Podla
skie', postepowo : demokratycz-
ne.
Lublin posiadal do niedawha 8
dzienniki: ,,G1os Lubelski", o kie
runku Zjednoczenia Narodowe--
so, ,Ziemie >Lubelska" b. akty-
wistke narodowego pokroju i So
cyalistyczny ,,Dziennik Lubel-
ski%'. Pierwsze diva pisma pro-
wadza swa dzialalnoSc nadal,
,Dziennik Lubelski" zawiesif WY
dawnictwo pred kilku tygodnia-
mi. Brakio mt poparcia spoieczeh
silva. w Lublinie wychodzi mad
&c polityczny tygodnik ,,Rzeczpo
spolita". Wydaje go Zjednocze-
ME N%arodowe.
W zamoSciu ukazuje sic zaw-
SEE in~teresujaca ,,Kronika Powia
TIL Zamojskiego" oraz Clos Zic-
mi cheimskiej', k5ory daje pei
ny obraz prac spo}ecznych pol
skich prowadzonych wytrwale W
zagrozonej Che1mszczyznie.
W Radomiu sa diva dzienniki:
narodowy ,,Gios Radomski" i b.
aktywistka ,,Gazeta Radomska g.
w Kielcach wychodzi zdecydo
wanie narodowa ,Gazeta Kiele-
cka". Ola ludu wydaja sfery ko-
scielne ~tygodnik katolicko-naro--
dowy P. t. .Ojczyzna".
Kalisz ma diva dzicnniki: Ga
zete Kaliska" i .Kuryer Po-
wszechny', o zabarwieniu naro-
dowem. Niektore miasta powiato
We w ziemi Kaliskiej zdobyiy sig
ma wiasne organa opinii publicz~
mel: w Sieradzu w~ychodzi tygoo-
mix narodowy ola wszystkich
,,Ziemia Sieradzka", w Kole -
Clos Koia", tygodnik narodowo-
mieszczanski.
Najliczniejsza prase posiada
LODI. Wyehodza TEN cztery
dzienniki: ,,Straz Polska', ,,Ro-
zwoj", ,.Kuryer Lodzki' i socya-
listyczny ,,Gios Polski' Pierw--
see trzy pisma sa wyrazicielami
kierupku narodowego, przyCzeia
,,Straz Polska" stoi ma grunc;e
Zjednoczenia Narodowego.
w Sosnowcu obok wybitnic