davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Willmar tribune. [volume] (Willmar, Minn.) 1895-1931, 1919-09-03

A REGULAR DAREDEVIL
MAYCARE CUSS WHO TEARS
UP THE TOWN AND STAYS
OUT LATE AT NIGHT
COMES STAGGERING OUT
OF ICE CREAM PARLORS AT
10 O'CLOCK AT NIGHT AND
EVERYTHING.
IT'S A HUMDINGER
Willmar tribune. [volume] (Willmar, Minn.) 1895-1931, 1919-09-03

GREEN LAKE CHURCH
= Services next Sunday, September
7ths at II o'clock am. -
Prayer meeting at Ole Kalleyig's
neN Sunday afternoon at o'clock.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-09-26

kt6re poklady lawy So tax obszerne-
mi, re uczeni watpia, re mata swoj
poczatek 2 wulkanow, lecz wysziy
przez wielkie wybuchy 2 szczerb Pc
kajacej powierzchni ziemi. W dolt-
ME rzeki Snake River " Idaho 70
stala utworzona wyiyna przez mase
lawy, kt6ra zapeiniia doline ma set
XII mil kwadratowych.
W California istnieje widoc1na
.Iacznose pomiedzy s"trumieniami To-
wy, a pokladami kwarcu I zwiru "a
wierajacemi zloto. w tercyarnym pe
ryodzie plynely tam dobrze rozwi--
niete rzeki cd zachodniego stoku
TAX zwanej Sierra Nevada przez row.
niny IL podnozka gor ku morzu. -
wtenczas poczeiy sic tworzyc iancu-
chy nadbrzeane 1 Varsity skorupy
ziemi zostaly naruszone tax, IL wy
darzyla sic sposobnose do wulkanicI
nych wybuch6w. Strumienie lawy Ia
pelniiy nasamprz6d doliny nadbrzez-
ne, a woody musia}y sobie wyrobic
move iozyska mad brzegiem daw--
niejszych loiysk zostai ochroniony
cd odprowadzenia przez poklady Ia
wy, / W ten sposob MONA sobie wy
tl6maczyt pokiady piasku 1 zwiru
zawierajacego zloto W pagorkach'
kt6re pokrywa pokfad lawy. Gdyby
lava ME byIa sic rozpostaria, to to
pokiady z~ostalyby- z czasem zapro-
wadzone przez wode do NORA. w ia
kim pokladzie zwiru z~awierajacego
zloto W powiecie Tuolumne, znale-
ziono narzedzia zrobione reka ludz-
ka, co dowodzi, re tam zyli ludzie,
MIN lava te okolice zalala.
w okolicach pomiedzy goramf
Skalistemi / Appalachian rzadko
MONA znalezt SHADY wulkanicznet
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-09-26
DO WIADoMoScIl

Wssystktch -nfsrSsaAAow n~aSuYrssa-
mfst prOS8nay . H-raestrsegan1e PonAA-
naScA H~skRB1reks
Bfura Adntnstrasy1 RasreJ 0tyvaree
&c D<EsB ds1sd eR1y % sodziny SmsJ
Uana DO FES0 vIscsoFom - CO dnta. .
Wy5OIhdsna nRedziel 4 SwtSt krnJOwyeAs
sk0w1asuJaeyeh.
EaP1adoa Pisma nasseSo prhyInI1s
kaaaresant6w CO dnia " GoDIlNACH
PoPoLUDNIoWYCH % 2-Etej DO o-toJ
- wytstkiem sObot.
ReAHkeya dIa Interesantow 0twaHt
lest TYLE0 w GoD5INA.CH RANNYCH
= oD GODEINY 1850 Do GODxINY
IItssI pO pOfndnIu tyLkO m ~sDecyalna
umcTp.
Redskt0r NscseIny RrxyJmu1e Inte-
resnntew TYLK0 Pc GODEINIE 1e-te3
PRED POLUDHIEM.
URrassR sic o fe m~o&nOaci WnHeLkts
Eprauy = RedakeyR Safatvlac PIsEN-
ME. DO mr. kOnwerHacye dfuE1s ME ma
nay ekasuI tylko W PraWaeh s1cze1ok-
nicIaGeJ waEI, OA0bistyeh, lub ME dnjs-
eych sic E~alntVEie BVVtetle - drogQ ko-
- prosimy taNtc sic Oso-
biScie, zachOwuj9c m wSgledHte' Ae o
kolO EOdziny 11-teJ kRmykamy EaHete
Z ySssyScy nAjbardKaeJ JesteSmy Wtedy
E~2trGanlent.
HczO. aby pisan CzYTELNIE-ATRA-
EIENTEM, LUB Ma MAS21NIE. ME
EBYT sCIsLIwIE 4 TfLK0 Ma JE-
DNEJ STRONIE PAPIERU.
JGNA HNNONy NSS
bye oSlOSzone, pochlaniR te - kos1
e~edRkcyJnyi jeSIk pOtkdans - DO Iwro-
tn, w razie ME oSloszeaia, naleAy 60
wYRAENIE ZAZNACZYC I zAL4CEYC
ENACsEK POCzTOwY Ma ZWROTN4
PRzESEEKE.
Zadpych ko~munikht6u do o~GfoSHenia
ME nAIe2y PrzeEylae ma kartkaeh Cd
kryfyeh. ZADNYCH E ME PREHJ-
MUJE SIZE KOMUNIKACYI TELEFo-
NICENYCH - ehyba " vy1atkowych
~ypadkaehi rorniek oxloa1en. dotyeso-
oyeh ruchu " toTRrsystwach telezoni-
sznie ME PEEysmuJemy.
wszelkie ogfOsEenfR nnleAQ do Ouaa-
m OxloszeA w AdEsinistracJt tnm sic
. nieni Eyra0ae nale&y.
PodEiSkowAnia - wSZELHIEGO TO
asaIu, REZOLUCYE zASOBNE, POLL
FYCzNE 4 {. ,. nale4R do Dktalu ogao-
BGeh-
wSzeIkie kOrespOndeneye, DawfadO-
micnin 4 {. D. mussa bye podpisane -
Delnem naEVyiskiem wrRz-E adresem pt-
Izacegot bezInliennyeh, lub podpisanych
do~xnyklnIkiem. alb0 wresEeIo nfowem
komIteto ~komunIkReyi, nj kores-
hondSncyi ME EaufesxeKamy.
sfnnoyvGEo ME OEfan1amy zADNYCH
.BALOwn, aal wyeIeesek. hub ,pfkni-
Row., URzAD8ANYCH w NIEDzIELE,
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-09-26

sic ma wielu miejscach ma zachodzie
male kreglowate CORY. z ktorych u
chodza strumienie lawy, a ktore wy
sladajs TAX mlode, Jakoby dopiero
W przeszlem stuleciu ~powstaly. Ia
kie utwory znajdujemy W ,,Canno-
ME" rzeki Colorado. vi ~pustyniach
Nevady, w Utah | New Mexico. Tax
n. p. W terytoryum ma ostatku wspo-
mnianem mad droga z Carthage DO
Fort Stanton, W rezerwacyi Apache
SOW, lava jest tax swieAa, re sic ME
r6ani wiele Cd tel, kt6ra kilka
dziesiat lat tcmu wyrzucila CORA
Kilauwea ma wyspie Hawaii.
Strumie6 rozciaga sic ma mile
2 p6lnocy ma poludnie, a je-
zeli sic patrzy nan z gor, z odlegfo-
Sci 10 do Is mil, to przedstawia Sly
jake czarna li2ia ma brunatnym OBJ
szarze pustyni. 2 pobliza spostrzega-
my niezmiernie surowa mase ru-
dych, .pomiedzy SODA porozpekane1
powierzchni nawet szybkonoga an
tylopa ME moze biegaG. Wskutek tey
przeszkody zbacza droga, az znajdu-
ie przejscie ma mniej nierownem
miejscu. Masy lawy ME pokrywa
jeszcze nowo sic tworzaca gleba, cho
ciat tn | 6wdzie z~akorzeni(y sic juz
chwasty i krzewy. Me ma juz watpll-
wosci, re ten pok1ad lawy sic juz
utworzyi po owym czasie, gdy nosa
czfowieka bialego staneIa ma tyni
kontynencie. TIE 1 podobne wybuchy
trzeba uwazat Ia ostatnie usiiowania
sill wulkanicznych, kt6re wstrzasafy
owa okolica W peryodzie tercyar--
nym. Wtenczas zostal kraj zalany la
wa W takich rozmiarach, jake
MONA znaleze tylko W Dekkanie ns
Observation-Disclosures wyzynie. Me
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-09-26

/ wesprze6 jig. Ot6z Biuro Zarobko-
we Wydzialu Miejskiego Oswiaty
- pragnac r6wniez dopom6dz o.
wynn ubOgim a pilnym chlopcom /
dziewczetom, by sic dalej uczyc
mogli, by W szkolach zostali, ME
do piracy isC musieli ciezkiej, chce
a uiatwic pracodawcom po-
zySkanie takich robotnik6w mio--
dych a dobrych i godnych uzna--
mia. JesH kto TAXA prace ma, jesli
kto z miodych ja potrzebuje, MECH
sic zglosi do wymienionego biura.
(Adres Board of Education" Tri-
bune bldg, telefon: Harrison
25OS.)
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-09-26

uksztaIcenie ~jeszcze ME Jest ukoh-
czonem. Ola wytl6maczenia tego fax
tn przyjmujemy, re skiad i czesciowe
zlamanie sic warstw kamiennych
dale roztopionym mason W glebi
sposobnose do wydobycia sic, PREY
czem zamknieta para woody ivory
pedzaca sile. Istnienie tychze ma
moze ~iacznost z b~lizkoscia mora,
lax moze take ~utworzenie g6r jak
Kordyliery ma cos do czynienia z
sasiedztwem mora W ten spoS6b, re
znizenie sic basenu mora odpoWla-
da wznoszeniu / faidowaniu sic wy
brzeza. 2 ~przylegiych do mora gor
,ancuchowych, ktore sic ciagna cd
Patagonia do c~iesniny Behringa, SO
czesci znajdujace sic W poiudniowej
i srodkowej Ameryce / W Alasce je-
szcze W stanie tworzenia sic. Bezpo-
srednie zmiany wybrzeza znacznych
| rozmiar6w kilkakrotnie zauwazono
W aacznosci z wstrzasnieciami ziemi.
Mad wybrzezem pa6stwa Chile wido-
cznie MONA poznat take zmiany,
lecz z pewnoscia ME MONA podac'
jaka zmiane ma wysokosci wzgorz
spowodowaly rugby odbywajace sic
W g{ebinie.
Ma terytoryum Stan6w Zjednoczo-
nvch ruch tworzacy wzg6rza ustal
lax sic zdaje. najstrszymi :lancucha-
m; ,g6r W naszem terytoryum ina Ia
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-09-26

Lancuch wulkan6w, kt6ry sic cia-
gnie przez poiudniowa i srodkowa
Ameryke i zasiega daleko do Meksy-
ku, jest przerwanym W Stanach Zjed-
noczonych dopiero W dalekiej poi
nocy; W Alasce / ma wyspach do niej
n~alezacych, okazuja sic znow wulka
ny, ktorych rzedy snuja sic potem
dalei ma wyspach nalezacych do
Wschodniej Azyi. 2 wyjatkiem wiec
Alaski sa Stany Zjednoczone dotych-
Gas wolne cd ,,czynnych' wulka-
now. Lecz stan ten nalezy do geolo-
gicznie mlodego peryodu; W ME TAX
dawnej geologicznej przeszlosci by
" i CORY Stan6w Zjednoczonych wi
downia ruchliwej plutonicznej czyn-
nosci.
Przypomnijmy sobie obojetnosc, z
iaka osadnicy Rampant W Wtoszech
spogladali ma spiacego olbrzym-
Wezuwiusza 1 jego stoki obsadzah
winnicami l sadami, az niespodzia
hie CORA wybuchla z n~iesiychana "a
c~ietoscia | zalaia popioiem / lava
kwitnace miasto i okolice. Podobne
zjawisko natury mole sic wydarzyc
ma zachodzie Stan6w Zjednoczonych.
ehociai ~dotychczas ME ma znakoW,
ably tax sic stale.
Znana jest rzecza, re wulkany bez
wyjstku prawie sic znajduja W po-
blizu morz 1 to- W g6rach, ktorycn
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-09-26
MA L CHWILE.
zAGASE WULKANY WSTANACH ZJEDNOCZONYCH.

chodzie) jest Sierra Nevada; pc
niej wzniosiy sic CORY skaliste, a ma
stepnie lahcuchy nadbrzeane. a W
tych ostatnich, jak sic zdaje, ruch
jej ME usta}. w Sierra Neveda "a
ledwie MONA pozpaG slady dawniej-
szej wulkanicznej c%zynnosci, gdyz
niszczace i znoszace silly natury "a
gasly. Lecz masy granitu / inne ga
tunki skaI pierwotnych, kt6re 20
staiy ,wpedzone' W mlodsze skaiy'
dowodza, re tam byfy czynnemi SHY
giebiny. 4 i w g6rach Skalistych
(Rocky Mountains) zostafy zn1We-
czone pierwotne wulkany, lecz ME-
jedna spadz;sto z wyzyny Wznoszaca
sic CORA ME jest niczem innem, jak
rrastarem jadrem wulkanu, koikiem
s~twardzialej lawy, ktora zrazu wy
pelniaIa otchlan i oparla sic zniszcze
niu. 1 fanny z lawy, kt6ra sic Wdarfa
pomiedzy poklady kamienia plasko-
vego i wapiennego, swiadcza o daW-
n~iejszej wulkanicznej czynnosci.
Wiecej atoli zainteresoWanla
wzbudzaja mlodsze wulkany. Me
kt6re z Mich jak Mount Shasta do
piero. niedawno temu przestaiy bye
czynnemi W stosunkowo krotkim
czas!e, tax, IL ich ksztalt kregla Je-
szcze sic zachowai, a ktore. ME zwa-
zajac ma brakujace wybuchy, trzeoa
nazwac wulkanami. Dalej znajduj7
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-09-26

czynnosci 2 wyjatkiem kilku przeia-
man pierwotnych skai; W stanie Te-
xas (w poblizu Austin) W teryto-
ryum indyahskiem i Arkansas ME
MONA znaleze mic takiego, CODY
~wskazywalo szczatki ~wulkanicznej
czynnosci W czasach, kt6re Ninety
cd utworzenia mlodszych pokfadow
~kamiennych. ] wschodnich sta
mach o~dpoczywala czynnose wulka-
niczna cd ,,aeon6w"; W kazdym przy
padku ME bylo wybuchow wulkani'
cznych cd peryodu zTanego ,'Trias',
a vice Cd czasu, kiedy ma zachodzle
sic tworzyly lafcuchy Sierra Neva.
da. z czas6w pierwszego tworzenia
sic Appalachow, z peryodu paleozo-
icznego, z%najdujemy SHADY Wielkich
wzburzeh wulkanicznych. Wtenczao
wzniosly sic masy granitu ! strunie-
ME lawy rozlaiy sic po powierzchni.
N~astapily wzburzenia Triasperyodu,
podczas ktorego EASILY move poru--
szania I rozpadywania W Appsla--
chach 1 wybuchy wulkaniczne staiy
sic mozhwymi. q tych cZas6w po-
chodza czarne masy ,%.trapp'u', kto-
re W dziwnie r6wnym skladzie znat-
duja sic cd Caroliny at do Novel
szkocyi. W poblitu Cape Ann v
Massachusetts, molina widziec setki
pokiad6w lawy, kt6re prserwaiy ma
sy tgranitu l tax sic stale mad ca,em
owen wybrzeaem. Swiadkami owe
60 peryodu So n. p. palisady mad re-
ka Hudson, Trap" pag6rki W New
Yorku, W poblitu Paterson, Orange
i innych miejscowosci, East | West
Rock W poblizu New Haven, Han
ging Hills W pobli5u Meriden. Conn,
Mount Holyoke W Massachusetts, it'd.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-09-26

Jasno z tego wynika, ze Kanada
Jest W sprawie %pogrom6w W Polsce'
faiszywie poinformowana re nasi
przyjaciele pejsaci mojzeszowego wy
znania starali sic wyrobi6 Polsce pod
tym wzgledem jak najgorsza opinie.
Jeden z ministr6w wyrazil sic, 10
premier Paderewski ME stosujac sic
| do ayczen ligi narodow gra z og--
MEM co jest bardziej trudnem, ami
zeli gra ma fortepianie.
Widzimy z powyzszych slow. jak
ministrowie Kanady So uprzedzeni i
blednie przez wrogie nam zywioly
| zydowskie poinformowani, gdyt Pol
ska wraz 2 swoim prem!erem, ma diu-
| go przedtem, zanim omawiano te
sprawy ma konforencyi pokolowe1
zagwarantowala swobode i roTnosc
wszystkim swoim obywatelom, be-
wzgledu ma nanarodowosc Tub reli-
gle. Oczywiscie mus!ala protestoWac
. przeciw rozmaitym zakusom zydo-
wskim tworzenia W Polsce ghetta
zydowsk!ego, pahstwa w panstWie,
gdyz TAXI obr6t sprawy okazalby sic
zgubnym ola calego kraju, gdyz da'
walby przywileje wieksze innym ma
rodom, naprzykiad zydom, anizeli
samym Polakom.
Co do pogrom6w, to coraz bar
dziej sic to ujawnia. Re byly one wy
myslone, re ~pogrom6w W prawdzi--
wynn tego siowa znaczeniu ME bytor
a jezeli wydarzyly sic jakies spora-
dyczne wypadki rozruchow przeciW
zydowskich, wybuchaly one zwycza!
ME ma tie paskarstwa, przechowy"a-
mia przez ayd6w zywnosci, podczaa
gdy ludnoSc ginela z giodu, a take
z powodu, lie zydzi wywozili ia zy"-
nose z Polski do wrogich Polsce kra-
pow niemieckich i a~ustryackich. u
czywisc.e o sprawach tych maao vie
Kanada, gdyz Polska "a maio ma
ieszcze zasob6w i Srodk6w, ably mo-
gia dostatecznie informowac W tym
w~zgledzie praise, natomiast 5ydzi po-
teinie zorganizowani maja ogromns
wpiywy, a przytem opanowali wiel-
ka Geese prasy TAX Europe, jaK |
W Ameryce. Mic tez dziwnego, re o.
pinia kierowana wrogimi nam ~
wiolami zydowskini zwraca sic
przeciw nam i lie rozmaite ktamst"a
| potwarze uwaaa sic "a fakta auten-
tyczne. Me pomoga tutaj ozcywiscie
zadne dasy i zale - ME pomoze me-
tylko r6wne przeciwdzialanie t. j.
lax najszersze informowanie naro-
dow O rzeczywistym stanie rzeczy W
Polsce, gdyz tylko W ten sposob da
! sic zapobiedz zlemu jake wyrzadza-
ia polskiej sprawie podajacy fafszy-
we i zmySlone wiadomosci o pogro--
mach W Polsce niewdzieczni / podli
zydzi.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-09-26
ZaloEona 1897 roku.
MACIERZ POLSKA.
TELEFON MONROE 1893.
HARZAD GLOWNYi

GAhAlD uAO
Ks. Frsneiszek Gordon, Moderator.
ks. A. A. Kiowo, Wice-Moderator.
Wojciech F. Soska. OreZes.
Antonina Baranowska. wice-prezeska-
Wojciech Menkicki. Wice-prezes.
romasz g B~lachowskL. Sekretarz.
stanIslaw ~LicZmanski, Dyrektor.
wladyslaw LopatEa. Dyrektor.
Antoni Mazurk, Dyrektor.
Leokadya Soska, Dyrektorka,
salGmmea Tr IGs PEy yrsoT
Franciszka Bieschke, D~yrektorka.
DR.. Fr. A. Dulak. LekarZ Naczelny.
Adv. Piotr p. Mindak. Doradca Prawny.
BertH c. WOjtalewicZ. Asyst. Sekr. Gen.
GODZINY BIUROWEI
Biuro Zarzadu Glownego otwarte W
dni powsZsdnie Cd godz. 9-tej rano do
S-tej wiecZOrem. wv sobote do Lei po-
poludniu). wieczorem. W dnI powszed-
ME z wyj2tkiem soboty)). Cd godziny
T-mej do 9-ret. - w niedzlele 1 swista
uroczystc. b!uro Jest Zamkniete.
PreEesRg " poniedziaikI I piatkl wie-
ezorami Cd godziny 7-meJ do s-tet.
Wszeikie correspondence do Gowns-
70 PreZesa nalezy Sdresowac:
wOJCIECH +. SOSKA,
lass W. DlyIEion str, Chicago, III.
Sekretarza; W pOniedzialki. wtorki.
srody / cZwartkt. Wleczoraml cd sodzi-
nv 7-mei do 9-teL. I cd 1-szeJ popolu-
s-tej do 1-szet
Skarbnika: we wtorkI, srody I piatkl
Cd EodZiny 7-mej do 9-tet wieczorem.
SkiSdanIa oPiht. Wszelkie opiaty do Ka-
sy GI6wnei Drzytmuie Kasyer Gfowny
podczss godzin oflsowyCh. albo We dnis
" godzinach ofisowych. Sekretars Ge-
nerRiny.
Wszelkis listy nadsy}ac nalezy na re-
&c SekretaFza G~eneralnego:
TCMASH 3. BLACROwSKI,
Secretary Polish Alma Mater,
4 w. Division str. CHICAGO, Ill
FINANSE-
Przekazy bankowe pocztows
(checkS. money orders etc.) nalezy wy
Rtawiac ma Organizacye:
POLISH ALMA MATER,
I prZesyiac pod adresem:
FIR. WITkOWSKI,
I455 w. Division strs Chicago III
MACIERZ POLSKA.
Biuro Zarzadu Gl6wnego:
I455-57 w. Division Utica
Ma uEiem pIetrzA
Chicago, Ill.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-09-26
Z NASZEJ PRASY.
.,Gazeta Katolicka w Kanadzie"
winnipeg, Man,, pisze, co ma
stepuje:
WARUNKI POKOJOWE MIEDZY
KANADA A POLSKA.

w czasie obrad W paralamencie "
Otawie ministrowie omawiali W u
bieglym tygodniu warunki pokoJo-
we pomiedzy Polska a Kanada. -
Obrady te So wazne ola mas tutaj, a
,rzebieg ich jakkolwiek bardzo krot
XII rzuca jasne swiat}a W jaki sposcb
Kanada zapatruje sic ma Polske.
Przedewszystkiem ministrowie u
znali, re tylko Polska ma zoboWia-
zania wzgledem Kanady - dale1
Kanada protestuje przeciw rzeko-
mym pogromom ayd6w W Polsce l u
waza je jake uchylenie sic cd PREY
naleanosci do ligi narodow.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-09-26
Y PITTSBURH, PA.

Domachowski Jan, zarzadca me-
chanicznego oddzialu W Zakfadacn
Carncgie!o, umarl uagle wskutek
choroby sercowej. zmarly byi osobi-
stoScia znanq dobrze i powazana
wsr6d tutejszej Polonii. Braf czyn-
ny udzial W piracy n%arodowej jake
cichy pracownik. Stahowiska odpo-
wiedzialnego W TAX wielk!m zakta-
die dobil sic wlasna, rzetelnq praca
i wybitna zdolnoscia.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-09-26
Y PA.

Litman KazimierZ, miody polskl
muzyk, zam. pnr. 1874 E. Wishart VI.
zaangaaowany zostai jake nauczyciei
cry ma skrzypcach do konserwato-
ryum The Webb School Of music.
- Vice protestacyjny przeciwko
pogromom dokonywanym przez Mem
COW, ma ludnosci p~olskiej, odbyi sic
tn W sail Domu Polskiego. Pc pre-
~m6wieniach m6wc6w uchwalono wy
slac rezolucye 2 protestant przeciw-
ko ovation niemieckim do Prey
denta Stan6w Zjednoczonych, do
Francyi, Anglii i do Wioch.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-09-26
MACIERZ POLSKA.

lest organ!zacya Iaczacs mlodztes pol
Iks oboJga plcI W pracach naukowych,
patryotycznych 1 bratniej pomocy dla
podniesienia ducha moralnosci dobro-
oytu W spoiecZehstwie. a SzczegoInie
miedxy mlodzieza polska. MONA Zapt-
nae ste IA posmiertne Cd lat II do 45;
na czionk6w StowarZysZonych bez o.
Kraniczenia wieku.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-09-26
Interes Pogodzi.
ZnaleS Prota? ZnaieS Marka?
A TOT to dobrana parka!
Jak ME zgodzisz ognia Q woda,

A TOT to dobrana parka!
Jak ME zgodzisz ognia z wodq,
TAX ci wieczne Spory wioda....
- az tch pogodzi - interes.
TAX samo teraz W swiecie. Wojna
mia, pok6j wraca, to - jak po nocy
slonca wsch6d pOgodny. Nieodmien.
ny rzeczy porzadek, jake wlasnie por
roku nawr6t kolejny. Do niedawna
mp. caIy SWAT dyszal sroga zawzie--
tOScia przeciw Niemcom, wszyscy ma
Mich biz y zabij!... mic bylo zbro-
dni, kt6rej i'm ME arzucano - shI-
sznie - ME bylo wyzwiska, jake ma
Mich ME ~ciSniono! Niemiec stall sic
przedmiotem pogardy i nienawisci na
swiecie calym. Ca prawda, odplacai
on / odpiaca pc dziS-dZien z nawiqz-
ka swiatu caiemu: talk nienawidziec,
tax mSciwie przeSladowaG jak Me
mice umic, ME portrait chyba mkt ma
swiecie; totez, gdy Niemcy Gala woj-
ne kilkoletnia prowadzili w spos6b
6w mSciwie zawistny, stuszna jest
rzecz, Ii zaskarbiIi sobic takiez same
u wszystkich innych narod6w uczu-
cia. Vice ~zarzekano sic, zmawiano,
Slubowano, 10 z Niemcami AMI nawct
Pc wojnie Mkt .iuz ME bedzie lad
nych utrzymywai stosunk6w, re po-
zostans ma diugio lata o~dosobnieni,
odcieci, ~wyiaczeni re wsp6lnosci
spraw i interes0w mEedzynauodo--
wych, ie poza spoleczcistwem ludz-
kicm - jak tredowaci zdala zy6 sa-
mi beda muSieli Pisali o TEN TIL W
| Ameryce, gadali o tenn giosno W An
gill, przysiegali TO sobie Francuzi-
slcwem wSzyscy jednakic pod tym
wzgledcm mieli rezolucye.
AliSci wojra skOhCZyla sic, pre-
nIinela, a po niei n~astepuja n~aturalna
rzeczy kolcja wyr0wnania stosunk6w,
wytraconyCh Z n~Ormalncgo stanu W
| ciagu kilku lat wOjennych. l OTTO Wi
| dzimy, ,jak W owych wyr6wnaniach
znika dose sZybko nienawisC do
Niemc6w, mSciwoSci uczuGa 1 posta-
rowicnia ida w niepamiee, n coraz
wyratniei i ~powSzcchniej wszyscy
przechodziG zaczynajq do porzadku
dziennego mad TEN, CO bylO, ~r0znifo,
| wObec togo, co przyszloSc przynicsie,
wobcc tel masy zadan, kt6re w no.
wynn pokoju wsp6lnie odrabia6 be-
die trZeha. ! niechajby tax j~eszcze
N:emcy sami ustapiii nicco &c swojcj
butacj obrazy ma SWAT cafy, 70 sta
nowiska wrogiegO niePrzebiaganie
wzglcdem wszystkich, kt6rzy i'm Gle
81 sprawiIi, to judy napewne ME
dlugo trzeba bylO, aieby i'm zapom-
niano / belgijskie | serbskie i pOlskie
sprawki, u ia lGdzie i morzu okru--
Cienstwa, a barbarzyistwa n~ieprZeli-
zone i rabunki....
:;
Ostatecznie Swiadczy to raczej le-
piej - niz gorzej o miedzynarodo--
WEN odnoszeniu sic narod6w ku So
bic wzaiem: dOwodzi TAXI przejaw o.
kolicznosci, IL nicnawiSG niechet-to
ME aywioIowc ~uczucia, trwale ogarnia
jace Gale sp~oIeczenstwa / narody-to
raczej wytw6r sztuczny polityk6w /
systemat6w, robi0nych przez pOszcze-
g6Ine jednCstki, W najlepszym zas ra-
zic przez z~grupowania ludzi i pOjec W
utarte jakies systemy, z kt6rych wy
rwaG ludzi owych i pojeG - Mkt ME
ma silly, lub well. Ludzie zdolni SO do
nienawiSci - Judy ME.
~
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-09-26

20 niskiego kursu franka Ezgledem
funt6w / dolar6w - jeszcze kurs ten
Jest dostatecznie wysok w por6wna-
niu z kursem niemieckich marek, kt6
rych okolo dwadziescia idzie ma do
lara, lub tel sBo ich prZynajmnicj
lyle do bardzo niedawna: wobec TAX
tanich marek frank jest j~eszcze pre-
Gle drogii posiada znaczna SHE kup'
ma W Niemczech, CO W wymianie mic
dzynarodowej dale Francuzom ko-
rzysci. JeSli sic do takiej zasadniczej
przyczyny doda jeszcze p~obliskosf sa-
siedzka Niemiec, niebezpiec1na stra-
~tegic1nie, ale wygodna pod wzgledem
komunikacy handlowej, latwost 1
szybkosG transportu, vice tanios6
stad wynikajaca, to zrozumiec iatwo,
Ii W takich warunkach 1 okoliczno.
Sciach naiprzystepniej, najdogodniej
Jest Francuzom kupowac W Menu
czech.
Dochodzi do tego wsZystkiego jesz.
cze jedna ~okolicznosc niezmiernie do
niosla: otto Niemcy maja masy ME-
przebrane wyrob6w przemyslowych
-gotowe najzupeiniej do handful "a
~granicznego: Niemcy jedyny z KRAKOW
i lud6w, W wojnie angazowanych, a
wojna to nietkniety. ME zniszczony
wcale - Niemcy wewnqtIZ kraju
swego przez caIy czas wojny przygo'
towywali zapasy maszyn wszelkiego
rOdzaju, wyroby najrozmaitsze - ma
swe interesy, spodziewanie zwycie.-
skie z pokonanymi - jak liczyli -
narodami. Tera2 - choc Niemcy
wojne przegrali, a CT co przez mich
pokonani bye mieli, z~wyciezcami sic
stall, jednak ME zmienia to sytuacyi
o lyle, by jedna strona z druga ham
dlowaG ME miala, q re upieniadz ME
cuchnie" - jak JUL starry mawiall,
przeto czy pobici, czy bijacy - bio
ra / bra6 go bedq Niemcy / wcale i'm
w TEN ME przeszkodzi nienawisc ich
plemienna do Francuzow, ktorych
iuz powiedzielismy, - potrzeba ma
Ciska.
TAX sic wiec OTTO rzeczy przedsta-
w1aja w Europie 1 wog6le W swiecie
- W odniesieniu do handlowych
przyszlych stosunk6w z Niemcami.
Me trzeba bynajmniej wielkiej pre-
nikliwoSci, azeby wywnioskowaf, IL
z takich nawiazah ME trudno bedzie
do zblilen, cd zblizen przyjdzie do
do wybaczen, przychylnosci, pole
dnai 1 sprzymierzen, kt6re juz w
bardzo niedIugim stosunkowO czasie
moga wynagrodziG Niemcom moralne
1 materyalne straty, W wojnie ponie-
stone, a cdzyszczq Ola mich utracone
chwiIowo staHowtskO potezne W Ia
stepie narod6w. / jesli tylko przytem
sprowadzi sic takiem wyr6wnaniem i
pojednaniem takze cho6 czesciowa,
stopniowa odmiane ducha niemieckie-
60 1 poprawi sic charakter narodowy
German6w-takI, jak to wyzej pisze-
my to ostatecznie ME bedzie powo-
du zalowaG, III o woJnie swiatowei
zapomniano predict, niiby sic to IDA
walo bylo mozliwem. Ludzkosc ma
tenn W ka1dym razie zyska.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-09-26

p..uukuie.s prSc1S - CIV: plinlS
nFios1.nia Iod rusrrka PrAcH
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-09-26

keAouEe ,stonn psredSEe Evo-
Isdtq sic u sddnig, Se must II.
MED EednoceoHo. nieSuIGzn0
namoESQdklG POLskd.
- Woodrow Wilson,