Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-05-26

w milwauckich ,,Nowtnaeh" cay.
fanny ponyslH4 nowine;
w legislature wiskonsyhskiej ivy
ciezy{ iednak rozsadek mad s9owi-
nizmem, gdyz Izba posl6w odrsuciia
nowy wniosek, skierowany prSedw
nance obcych jezyk6w W s1kolach
parafialnych 1 publicznych. Widac z
tego, re ME wszystkich poA6w otar-
mai szal szowinistyczny, ktory ME
jest niczem innem jak c~horobliwym
patryotyzmem. u%siIujacym. przepro-
wadzic projekty czy reformy, ichoe-
by najbard.iej niedorzeczue / giupie,
pod plaszczykiem potryotyxnu. $50
winizm ME prowadzi nigdy do do
brego, przeciwnie, jest bardzo szko-
dliwy, czego dowodem 50 Niemcy.
WpaJano tam szowinizm wszystkim,
bodaj nawet dzieciom " kolebce,
wyhodowano sebie pokolenie, kt6re
uwazaio Niemcy Ia ni~ezwyciezore 1
gwaltem parlo do wojny. Jaki by}
skutek teso szowinizmu, wiemy do
brze: Niemcy przegrali wywoiana
przez siebie wojne / zdani So obec--
ME ma fasks 1 nie}aske aliant6w.
Szowinizm TAXI, jak p~owiedIiano,
ME ogarna{ wiekszej czesci posl6w "
naszej legislature stanowej, ktorzy
znaczna w~iekszoScia odrzucili odno-
shy projekt. MONA to uwaza6 Ia
wielkie zwycieztwo przedstawicieli
szkd p~arafialnych wszelkich wyz--
nan, kt6rzy kilkakrotnie jezdzili do
Madison, ably wystepowac komite-
tach przeciw krzywdzie, jaka kilka
og%raniczonych glow chcialo wyrza--
die naszym szkolom. R6wniez wal
czyio W obronie polskieso jezyka W
polskich szkolach paraiialnych Sto-
~warzyszenie jPolak6w W Ameryce,
kt6re wys}alo dwukrotnie swego
przedstawiciela do stolicy Stanu, ably
walczy} " obronie zagrozonych ma
szych praw. Kazdy bowiem pfsy-
znac musi, re prawa nasze byly "a
grozone, gdyz chciano Stan upowaz-
mic do rzadzenia naszemi szkolami.
ma ktorych ME dal nawet z}amane-
20 centa, / chciano nam W tych szko-
ZACH zabroniG uczenia naszych dzieci
jezyka ojczystego. Me liczyli sic jed
max panoYie wnioskodawscy 2 ma
Sym ludem, kt6ry nigdy ME pozwo-
Ii sobie wydrzec jezyka ~ojczystego
kt6ry ME pozwoli tei, ably innona-
rodowcy rzadzili " szko}ach, ktore
zbudowal 1 utrzymuje wlasna krwa-
wica. Slowa uznania naleza sic TAX
10 naszym polskim poslom, kt6rzy
energicznie wystepowali W obronie
naszego jezyka / W ostrych slowach
pietnowali niesprawiedliwosc I ME-
d~orzecznosG projektowanego prawa.
DO prose- tylko %pon1yslet: Wladanie
kilkoma jezyKami jest rzecza mad
zwyczaj korzystna 1 fakt ten jest
wszedzie. znany, lecz zdaje sic o MIN
ME wiedzieG kilku zacofanych usta'
wodawc6w. Cziowiek, znajacy wiecej
jezyk6w ni4 tylko jeden, moze W zy-
ciu dojst do wiekszego znaczenia
stanowiska, Cd cz}owieka, ~potraftace
go sic tylko rozmowi6 W jezyku OF
czystym. Zakazanie vice nauki OBJ
cych jezyk6w byioby poprostu szko-
dzeniem %interesom ludnosci, zwlasz-
CA mniej zamoznej. Bogaci ludzie
NIGGA wziaG sobie n%aucZycieli prywat
nych, Tub wys}aG swe dzieci zagra-
nice ,gdzie 2 ~}atwoscia naucza sic je-
zyka danego kraju.
Inaczej atoli rzecz ma sic z META
moanymi. Oni ME posiadaja srod--
k6w ma kosztowne wysy}anie swych
dzieci zagranice, kt6re wskutek tego
ME nauczyiyby sic zadnego innego
jezyka i ME mogiy myslec o zadnym
wytszym stanowisku, otwartym ola
dzieci bosatych. Ka1dy jezyk sic
przyda. czy to W stosunkach handlo-
wych, czy ~politycznych l DIPLOMA
tycanych. Kto wiec chce kla-
som niezamoznym uniemotliwic
n~aucaenie sic innych jezyk6w, zamy-
ka i'm r6wrieA drose do wySs1ych
stanowisk, q do tyeh majs prawo tax
niezamoani jak 1 zamoAni, zwiaszcza
w kraju tax dehokratycznym jak
! Ameryka.