davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Arizona republican., 1919-06-01
HIS OCCUPATION

"Ah, MT. Gloom!" chortled the innocent bypasser "Mowing your 1awn?"
 ''No!" snarled the human hyena q am ceebrac- ing my birthday with bestia1 debauch"
Arizona republican., 1919-06-01
AN EYETo BUSINESS

The undertaken who displayed a Sure we'll fin- ish the job loan poster in his window had an eye tc business.-Manchester Union.
Arizona republican., 1919-06-01

The work of Col. William c. Bah in managing the bakeries that SUD- piled the daily bread for two million U s. soldiers in France has won him two rewards. France has bestowed upon him the Legion of Honor and the U. s. recently raised him to the rank of colonel.
Arizona republican., 1919-06-01
SUNDAY MORNING, JUNE 1. 1919

God overrules all mutinous acci- dents, brings them under His laws of fate, and makes them all serviceable to His purpose.
 Marcus Antonius.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-06
GuLiWer a L~iHpuci,czy-
Ii Wilson a Obstru-
koya w Senaoie.

Prezydent Wilson odjechal ma
dokohczenie dziel Pokoju Pra-
wego i Ligi Ludlow do Europy;
kilkodniowy jego pobyt W kraju,
poza paru momentami podniosly-
mi przyjec, Powitah i tym podob-
nych wystapieh publicznych -
ME zapisze sic z pewnoScia W pa
mieci jake najmilszy okres W
urzedowaniu jego, a to dzieki
marnej i lichej wrogiej akcyi pc
wnej nieznacznej grupy polity-
kierskich przeciwnikow Wilsona,
g~niewajacych sic "a to ma mako
mitego prezydenta, IL ich ME re-
spektuje, ME radzi sic, ME pyta,
= a Foprostu powiedziawszy, i
gnorujc ich i ME troszczy sic o
Mich wcale. CT to panowie zal
powiedziec - cztonkowie senatu
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-06
ZaloAona 1897 rohu.
MACIERZ P0LSKA.
TELEFON MONROE 1903.
ZARZAD GLOWING


KS. Franciszsk Gordon. Moderator.
A. A. Kiowo, Wice-Moderator.
wojciech T. SOska, OreZeS-
Antonina Baranowska. Wfce-preZeskh
wotcisch Menkicki, Vic r-prezes.
Tomasz s Blachowski, SekretarG
Franciszek witkowski, Skarbnik.
Stanislaw Liczmanski, Dyrektor.
Wladysiaw Lopatka, Dyrektor.
kntong Mazurk. Dyrektor.
Leokadya Konczyk. Dyrektorka.
Sa.omea Urbahska, Dyrektorka.
F-anciszka Bieschke, Dyrektorka
DR.. FIR. A. Dulak. LekarZ Naczelny.
Adv. Piotr p. Mindak, Doradca Prawny.
Berta c. W~Ottalewicz, Asyst. Sekr. Cen.
GODZINY BIUROW&1;
Biuro Zarsadu Glownego otTarte ~
dni powszel nie Cd godz. 9-tej rano do
e-tej wieCZorem, Nv sobote do lei po-
poludnIu). Wieczorem. W dnI powszed-
ME z wyjatktem soboty)), cd .godziny
7-met do 9-rei. - W niedZiele l swieta
uroczyste. biuro Jest Eamkniete.
Prezesai " poniedzialkl I piatki wie-
ezoramf Cd godziny 7-meI do s-teJ.
Wszelkie korespondencye do Glowne-
no Prezesa nalezy adreSowac:
wOJCIECH f. SOSKA,
xlSS w. DiviEiOn str. Chicago, 1T
Sekretarza; W poniedziaiki, wtorkl
6rody I cZwartki. Wleczorami Cd godzi-
ny 7-mej do s-teI I cd l-szej popolu-
dniu codzieAnie. Z wytstkiem so0oty' Cd
~ ~
s~karbnIka; we wtorkl, srody I piatki
Cd godziny f-meJ do s-tej wieczorem.
~Bkladania oplat. WsZelkie opiaty do Ka-
sy Giownej prZyjmuje Kasyer Glowny
podczas godzin ofiso wych, albo we dnie
W godzlrach ofiSowych, Sekretarz &C.
nerainy.
wszelkie llsty nadsyiae nalezy m 70.
% ~Sekretarza Generalnego:
TOmASH =. BLACHOWSKI,
Secretary Polish Alma Mater,
lass w. Division str. Chicago, III.
FINANSE.
Przskazy bankows pocztows
(checks. money orders etc) naleky wy
otRwiac ma o~rganizacye:
POLISH ALMA MATER,
~prZesylaG pod adresem:
FIR. WITk0WSKI,
1SkS w. Division str, Chicago, III.
MACIERZ POLSKA.
Biuro zarzadu Gi6wnego:
l455-57 w. Division Utica,
Ma drugiem pietrxe.
Chicago, Ill.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-06
Ma Prze}omie: Go
Sprawl R. 1913.

Opracowujemy cykl artykul6w
rctrospektywnych ia temat wp}y
WOW olbrzymich przefomowego
W dzicjach wojny Swiatowcj
:swiata ca}cgo - roku 1918. -
wpivw6w We wszelkich zycia lu-
dzkoSci dziedzinach ~przejawacll,
poczawszy Cd najbardziej Pozio--
mych gaiezi ckonomicznycl, a
skohczywszy ma najwznios!cj-
szych pojeciach ideowych, jake
maja bye wskaznikami ma d>ugie
lata, mozc ma wieki Gale zbioro--
wego bytowania ludlow ma zienl-
skim PADDLE. Zmiany poczynily
sic wieIkie, ogromnie znamienne,
- rzeczy powyrastafy tax bardzo
wazne i MOVIE, IL do dis sic ida
ia czems nieprawdpodobnem -
zgoia ME do uwierzenia; wpraw-
die przepowiadano sprawy one,
przeczuwano je, ale mowili o Mich
albo mrzonkarze utopiSci, ktorzy
wcale ME potrafili sWoich pro-
eram6w zdefiniowac i wpadali w
nieumiarkowane przesady, albo
tez spiewali o tenn w~ieszcze, ma
kt6rych SWAT polityk6w, dyplo-
matow, ekonomistow, finansi-
stow. kt6rzy dawniej sami tylko
c losie paistw i ludlow cos mieli
do gadania - ten SWAT ma poe
tow ME zwazaf i traktowaf ich
pomysly, ich wieSzozby-iak cos,
co sic Straightforward prawie do
- do donu warNatow...
A tn tymczasem W wojnie swia
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-06
DO WIADOMOsCIl

ws1ystkieh Int~eresant0w naJuprzeJ-
miej prOsimy o przestr1eBAnlo Donis-
szych Wskaz0weka
BiaFR AdRlinlstrReyi nasze1 otwart
"a przes Gzieh caly cd gOdzlny s-mej
aranR do 1880 wiecEOrem - CO dnia, =
wyjstkiem RiedEjel 1 SWAT kraj9wyeA'
Ohowi0zujarych.
ZarE3dea Pfsma naszeso D~r1yjmuJe
POPOLUDNIOwY cd 2-giej do S-te1
n wyjatklem b
Redakcya ola Interesant6w otwartn
lest TILkO w GODZlNACH
ia sos DO pOiudniu tyiko m speeynlna
;essktor Naczelny przyJmuje Int.
resnHt6w TYLKO Pc 1O-teJ
PRED POLUDNIEh.
TnTasxa sic o lie moEnofcl wsseIkis
aorayNy y Rednkcya Eaintwtae PISEM-
ME-. DO M kOnwersncye dfugie ME ma
nav egakn; tylkO W sprawach ssczegol-
uiriszei NagI, osObiStych, Tub ME dnja-
cVr5 Ne saIHtWiG EwieEle droga ko-
reNpoSdeueyi prOsimy tawie sic oso.
b;Xeie. z~nchOVgujac m w~xgledxie, re o.
kOlo SodGiny 1I-tet kamyknmy gazette
I wH1ssry a~ajbardEiei jestesmy wtedS
EagruJricnt.
korcxpondent6v upraszamy na1moc-
rt~I, aby pisali CZfTELNIE - ATRA.
NENTsSM, LUB Ma MASZYNIE, ME
yaYT SCISLIWIE L TILkO Ma JE-
DNEI STRONIE PARIERU.
,JeSIi utMOry JakiekoITiek ME mails
hvs OglBszone, pochlanla te = kosA
re9ukey1nyy jeSli pOIRdane 80 do kwro-
al. Nv raxie ME oGlOszenlA, nalexy 90
gYRAZNIE ZAZNACZfC 1 ZALACZfC
zNACxEk POCZTOWT Ma zWROTNA
PRzESYLkE.
Zadnyek komunikat6w do ogiOsEenta
lie naIezy prEesylae ma kartkeeh cd
krytych; kadnyeh TED ME przyjmuje sic
I~on1nIkac,i teIefonlcznyeh - ehyba
" .xyjRtkoWych wypadkachJ 6wni o.
~,o.xe1, d~otyczseych ruchu w town-
r~yztUach t~eIefonteznie nie Drzyjmu-
Kenny.
WsEelkLe ogloszenia nnleS9 do Dxia-
- O~loUxen w AdmInlstraeyi tam sic
J. .Ieuf syyrnca6 naleSy.
pedzfekowanIa WSZELKIEGO TO.
1870 RHncLuCYE zALOBNE, PoLs-
TYcZNE 16R naIeAa do Dziaiu OEfe-
oseA. .--
-snis "esIaisane =
NW9HE@sssem Dl.
sS%
SondSS1SA N.RmMAseneN
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-06
Korespondency
Redakcyi.

OBJ. M.Gwitt, NeshkorO, Wis: -
Ceny targowe, ~podawane W naszem
pismie So wiaSnie ~hurtownemi &C.
nami z rynkow ch~icagoSkich, takie-
mi, jake podaja gazety angielskie.
Nasza rubryke tych cen - rozsze-
rzamy W miare moznosci.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-06
EDAKCYJNEJ.

zdaniem raszem dobrzeby | bylo,
gdyby roboty tie byFy skoordyno-
wane jakos systematycznle, jakos
sic wzajem uzupesniaty,' wspiera-
ly i-godzily ludzi, ME pogsebia-
~ wasnie miedzy mimi / roznice.
q
Jak sic wobec proiektu omawia
nego zachowaja wiadze Koecioia
Katolickiego, ME wiemy mic o
tenn i jeszcze ME Gas o TEN pi-
sac, ale przypuszczamy, il Ko-
sci6l nasz, popierajacy kazde die
10 dobre, bogobojne, kazda akcye,
zmierzajaca do poprawy ludzi !
ich wspolnego bytowania ma zie-
mi, ME usunie sic, ME sprzeciwi
sic owej organizacyi i jej robo--
Gle, jezeli to tylko w zadnym
wzgledzie ME bedzie naruszaio je-
so zasad, jezeli sic da pogodzit
re stanowiskiem i poslannictwem
KoScioia. Nalezy dobrze rozu-
mice, il owa Unia KoScioi6w -
to bynajmnicj mic ma bye po}a-
genie sic religiJne wyznan, ME
bedzic to mic w rodzaju mp. nam
%znanei Uni KoSciofow grcckic--
go z rzymskim; ME - wyznanlc
kazde w tel Uni zachowa swoje
wlasne zasady, roznice, obrzedy
rytualne, a idzie tylko o koope--
racye rozmaitych wyznai / sekt
w dziedzinie moralno-humanitar-
mel dotad kazde Z wyznah praco-
walo samo ola siebie pomiedzy
swoimi, stad wszystkic miaiy
wpiywy ograniozone Srodki
mniejszc, jezeli .wyznania owe sic
polacza w takiej robocie ma pod
stawie pewnych wsp6lnych zasad
chrzeScijahskich, w6wczas wpiy-
wy-ich w stokrot sic zwieksza, a
srodki w tysiackroc sic pomno--
"a. To jasne i pewnc.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-06

KoSci0 Katolicki jest wyzna-
MEM miloSci braterskiej i, pobia-
zania a wyrozumienia - navel
w~zgledem przeciwnikow / przeSla
dowc6w swoich. luz W czasie
tel wojny KoSci6i naSz dial kiaka-
krotnie dowody swoich rajlep-
szych checi do wsp6Idziaiania Z
kazdym, II kogo tylko widziai do
bra wole, a moznoSc zrobienia
czegoS ~naprawde pozytecznego
ola ludzkoSci, lub jej malego chot
by odlamu narodowcgo. PowSta-
Iy stQd precedensy zblizch wcale
wazne, jak mp. wSpo}dzialanic
koScioia ! Watykanu z rzadem
wloskim w czasie wojny, a take
zezwolenie katolikom wioskim ma
udzia} w panstwowej polityce
wloskiej, czego przecie dawniej
ME byIo wolno; dalej - udziat
katolikow wszySt5ich narod6w
swiata - "a wyraZnQ aprobata
KoSciota W dzielach humanitar.
rych W czasic wojny, re wspom-
nimy tylko udziai nasz niedawny
W akcyi skiadkowej amerykan-
skich instytucyi dobroczynnych,
Przyczem pracowaliSmy katolicy
wsp6lnie I innowyznaniowcami,
I ,,ArmiQ Zbawicnia", nawct z
zydami! TO jest dowodem ia
snym pieknym usposobieii
wladz KoSciola Katolickiego ma
punkcie takiej akcyi moralno-hu-
manitarncj gdziekolwiek sic ona
podejmuje i krzcwi, wszedzie ia
KoSci6} popiera, - slusznie ME
pytajac, kto robi dobrze, lecz je-
Sli tylko robi dobrze - dopoma--
ga mt. TAX zapewnc bedzie i W
sprawie omawianej: jezcli tylko
decydujace W KoSciele c~zynniki
dojda|do przekonania, IL rzecz
jest dobra, warta wspoidziaiania i
~poparcia, to napewne ME usunie
sic Cd Uni KoSciof6w Swiata -
KoSciof Katolicki.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-06
Do KAC|KA.
PRAWDA BLAGA.

Szla sobie ,,prawda" faz szosa,
Biedna, obdarta i bose,
A kto sic tylko nawinal,
Czempredzej biedna ominaf.
Jechaia ,,Blaga" W karecie.
A "a MIA %wierzchem, piechota
Me baczac, re bryzga b}oto,
Bieg}, kto zyw tylko ma swiecie.
Rozsadek bokiem sic sunai,
TEE biedak, pozal sic Boze
Spoirzai ma droge / splunal.
l szepusl. - Co to pomoEs!..
WIZ.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-06
n WESTVILLE, ILL.

Komitet Obyw. Wydz. Mar. W
Westville. Ill. zebral ma Fundusz
Milionowy W miasteczku George
town i Grape Creek S3O.75 Pierw-
sly raz kwitowano S36.75, drugi raz
kwitowano $1,000. Razem $1,000.
P. Frankiewicz, prezes X. O.; FIR.
Pietrzak, j. Libner i w. Pachciarz
poborcoVie.
, Piotr FrankiewiCZ.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-06
MACIERZ POLSKA.

ssst organizacys 1sczscs mfod1ies poll
AKA obojga pAcI W pracach naukowycns
patryotyczuych I bratnieJ pomocy ola
podnIesieuia ducha moralnosct l dooro-
bytu W spoleczehstwie,. a ~szczegoLnie
miedzy miodzieza polsEa. Mozna zap!-
aaS sic ma posmiertne cd lat Ii do 49,
ma cz{onkow Stowarzyszonych bex o.
grEniczenia wieku.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-06

Republiki naszej -. urzadzaja juz
cd diuzszego ozasu istna nagonke
ma wszystko, co Wilson robi i
mowi: ME podoba i'm sic wszy-
stko, krytykuja wszystko i pote-
piaja, W slowie / w piSmie, ostat-
rio zas szczytu siegnaia ia szkod-
nicza robota W opozycyi ich, urza
dzonej onegdaj W senacie, gdzie
uniemozliwiono przeprowadze-
ME finansowego programu VIII
soma. Wykonanie i przeprowadze-
ME owej obstrukcyi, godnej par
lamentu - austryaokiego, ME a.
merykanskiego senatu, mia&o pre-
bieg prawdziwie operetkowy: ro-
lie gSowna odegrai W tel czystej a.
ferze senator St. Illinois, osiawio-
ny k~apitalnem wyrwaniem sic
swollen z~przestroga pod adresem
Wilsona, gdy do Europy jecha},
by go tam jaka niewiasta ME sku-
sifa i w gfowie mu ME zawrocila ;
rezyserowai operetke owa, pole
gajaca ma czterogodzinnej movie
Shermana, kt6rcj oczywista Mkt
nie sluchal, a przynajmniej ME
sluchal powaznic, ~prowadzif OBJ
strukcye te niemniej znany z
progermahskich s~entyment6w
senator la. Toilette, a pilnie i'm
obu dopomaga} - rcnnsylvaiiski
senator o arcy-czystym rekor-
die, p. Pcnrose. Ia zacna trojka
umySlila 6w plan i wykonala go
godnic: Sherman gadaI i gadaf
tax d}ugo, &c scsya scnatu SIG
skohczyia i prczydent jcchac mu-
sial - MIN ow skohczyl, ma osta-
teczne zaS za}atwienie calego SIZE
regu spraw waznych - czasu ME
stale.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-06

Jak zaznaczyliSmy, dokonafo
sic to wszystko W r. 1918, dlate-
go to zowiemy go rokiem pre-
iomu. w kilku artykuiach posta-
RAINY sic roztoczyc pred Czytel-
i,ikami obraz dorobku o~lbrzymie-
go roku tego - chot w najwaz--
rieJszych szczego}ach.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-06

ezki, co byloby Z ciezka szkoda
ola ojczyzny, a uniemozliwila
przeprowadzenie uchwa} budze--
til ma regulacye koleJoWych
,spraw, oraz kilku innych waz-
nych ME mniej kwestyi. Ten juz
fakt dostatecznie potepia / piet-
nuje niesolidarnych, %nielojal-
nych - nawet wzgledem wlasnej
partyi - republikahskiej senate
row, kt6rzy stall sic prawdziwie
osmieszeniem i zakala naszego
s~enatu!
zafowaG tylko wypada jednej
okolicznosci, OTTO tel, IL senat Sta
now Zjedn. ma przepisy porzad-
ku prac i rad swoich takie man.
kamentalne, re niema w mich ra-
dy ia podobnych gadateuszow,
Tak Sherman, kt6rego wszystkie
wystapienia MONA zaklasyfiko--
wac do rzedu reakcyonistycznych
w pefnem tego siowa znaczeniu.
Fakt jest, re regu}y senatu dopu-
szczaja mozliwosc tego rodzaju,
IL w o~statnich chwilach sesyi ga
danie mowcy, lub mowc6w, do
brzc ma dfuzszq mete nakreconych
- udaremnic moze przeprowadze
ME rzcczy waznycll, czekajacych
ostateczncgo zafatwicnia, Jak
wlaSnic stale sic i w omawianym
wypadku. Istotnie ~najwyzszy
wiec czas, by senat zreformowai
swc rcguly obrad, azcby wyklu--
cyl togo rodzaju mozliwosci ma
przyszfoSt, ma czem ME straci sic
mic, a zyska wielc, Doc pusta ga
danina - to przecie ME dyskusya,
nie dcbata, a tylko W najlepszym
razie popisywanic sic orator
stwcm napuszystem, Tub - jak W
sprawic - wyrachowanic
to szkodniczej opozycyi.
Senator Sherman - mp. m0wi}
swcj dlugicj oracyi - i g}upie
i zlc rzeczy: wzmiankujac o
I.idze Ludlow, DO mowii O nj
czcm i O wszystkiem, ably czems
rrzccie zapchac owe cztcry godzi-
ny, - powicdziaf, IL Liga owa be-
die ,,zab6jstwem amerykaiskie-
go handful, przemys}u, eNportu,
komunikacyi. Podniesic Nv kraju
bedzie nakazywa}a Kon-
grcsowi kiedy wydat, a kiedy ME
wojny i bedzie dysponowa
Ia wysy}ke z~ohnierzy amerykah-
skich do wszystkich kat0w swia-
ia. gdy talk postanowi obca rada
rajwyzsza." Podobne gadanic do
wodzi. il Sherman wcalc mic czy-
taf nawet programu Ligi Lud6w,a
o nicj. jak SLEEPY o k~CIorach,
navel dose nieintcligcnt-
ME W SVEN partyjnem z"acietrze-
wicniu SIG. .Jak ma - scnatora
Il. to naprawde troche
kiepsko! Take i tym Podobnc
wyst9picn'a ToW1nny pozySkac
Shcrmanowi ..laskawy chleb" w
schronisku ola sla--
ma umySlc politykie-
jczcli istniejc togo rodzaju
instytucya. I opozycyonistow
prczydcnta Wilsona mogioby ia
kic schronisko otrzymac kontyn-
gems lokator6w wcale spory.....
I tacy majq bye w senacic ma
Gym - Swiatiami patryotyzmu!
M DrzoIopio. 20
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-06

sada: ME kradnij, ME zabijaj, ME
gwa}c - nietylko jeden, cz}ecze
- drugiego, ale i jeden ludu -
drugiego ludu, DO kazdy ,masz
prawo do swobodnego bytu -
rozwoju, do wolnego samo-stano-
vienna O sobie. Dokonai przeko-
mania takiego ma ziemi wyogrom-
niony bezmiar nieszczesc, wojna
spowodowanych, a r~aczej w woj-
rie tel nagromadzonych "a spra-
wa jedncj strony wojujacej; a
przeiomowym okresem czasu, W
kt6rym Idea owa opanowa}a ser
ca wszystkich swoich - zrazu
Observation-Disclosures i niezsolidary
zowanych zwolennikow - byi
rok 1918. rok tryumfalnego IVY
ciestwa Dobra mad z}em, Swiat!o-
sci mad ciemnota i Idei mad ma
teryalizmem.
Pnzypominacic sobie, jakesmy
rrzez caly prawic GAS trwania
tel wojny przy kazdcj nadarza-
jqccj sic okazyi - pisali, zapcw-
Mali, re musimy zwyciezyc -
my, coSmy po stronic dobrej, my,
kt6rzysmy L Koalicya postepowa,
demokratycznq, wolnosciowa ?
nawct w chwilc kleski i zgrozy
powtarzaliAny tc ,zapewnicnia,
boSmy i sani w mic mocno VIE
rzyli, DO w mas nj ma moment mic
zachwialo sic przekonanie, &c
zwyciestwo musi bye 20 stronie
rarod6w, kt6rc acz jeszczc ME
.wyzwolone zupefnie re sk-epo--
wan dawnej dyplomatycznej
szkoiy fandlarsko : oszukahczych
podstep6w, dawniejszych wyo--
brazeii p~o1itycznycl, w kaz--
dym jednak razie reprezentowafy
nieskoiczenie wyzsza sumo zalet,
dawaly gwarancye postepu lcp--
szego go SVEN zwyciestwie: ME
mogla vice zwyciezyc b~rutalna.
zla siia materyalna germaistwa,
body to znaczvlo. &c ludzkoSc
chyba zostala opuszczona przez
O~patrznoSc, lub re Ia karac cfce
ludzko5c surowo "a przewiny
dawnc; musialby SWAT isc w ty},
ric naprz6d - ku ciag}emu po--
stepOwi, XII doskonafoSci, gdyby
Niemcy mieli wygrat w tel VOL
nie!... Powtarzalismy - powta-
rzali wciqz rodakom: Zwyciezy
Dobro. zwyciezy, ME moze ina
czcj bye. Jeno wytrwajmy!
| wvtrwaliSmy i zwyciezvliS--
my. Ludy w kiosk potopie omy'
~ dawne sniedzie p~rzesqdow, a
niecheci, a zawisci wzajemnych
p~oznaiy sic lepiej, porozumialy
sic, poiqczy}y szczerzej: wyrow-
nafy sic r6znicc, wieksza bezinte-
rcsownoSc zapanowafa w polity--
&C, a ia jej znak og}oszono zasa-
de, IL pc w7ojnie tel wszystkie lu-
dy, jake tylko moga wykazac
zdolnoSc do rzadzenia sic rozum..
nego, maja uzyskac. swobode
politycznq. w ten sposob oczys-
clio sic idcalnc pojecie celu woj-
ny. wyzwoli}o sic Z wyrachowan
z~aborczych, jakieby gdzieniebadz
przez paistwa, udziaf w walce
bioracc, byly zywione, a tenn sa-
mem wzrosia moe moralna ludlow
europejskicf, o byt walczacych i
p~otezniala juz stale, W7zlnagala sic
przymierzem bezintcresowncm
w~olnych Z "a Occanu A%meryka--
now, az wrcszcic doprowadzila do
ostatecznej rozprawy do morder-
czego boju ma $miert. lub zycic-
w Jeslenl 1918 r., 20 ktorym try
umfalne - Swoboda i Demokra-
eva ia g]ermaistwa zgromioncm
ciele zatkneiy sztandar zwycieski
i zanuciiy-bluznierstwo wrog6w
odpierajaca pie5h: bog byt i
y
Jak zaznaczyliSmy, dokonaio
sic to wszystko W r. 1918, dlate-.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-06

D11ENNK CP1CAaoHkI ssnss.
ncza wieceJ droonysh ogiosseh. ami
cell wssystkis tnns dEiennik vobkis
CkicaHo rAzsaa UdetA
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-06
Proiekt Uni Koscio}ow
SWIata.

w ostatnich trzech dniach tele-
granny kilkakrotnie podaly VIA
domoSc o .akcyi, podietej przez
duchowienstwo wyznah, protes--
tanckiego i episkopalnego tn, W
Ameryce - W celu utworzenia
Uni KoscioEow Swiata, o kt6rej
maio dotad blizszych szczegol6w
wiadomo, ale ktorej projekt notu-
jenny, jake ciekawe swego rodza-
ju - signum temporis.
Jakieby cele, zasady, sposoby i
srodki dziaiania owej Uni Ko-
Scio1ow bye miaiy ME wiemy,
ale przypuszczac nalezy, IL zasa-
da w niej ma bye akcya moralna /
humanitarna, ktorej potrzeba Pc
wojnie Swiatowej ii MIA wywola-
nych zniszczeniach z jednej, a re-
wolucyach z drugiej strony -
odczuwaG sic dale bardzo nagla-
co. O lie wiadomo, udaja sic do
Rzymu trzej biskupi protestanc-
cy i episkopalni, azeby Papiczo-
wi przedstawic plan dziaiania O.
mawianego i owej Uni, kt6ra je
ma prowadzic; zarazem podadza
oni Papiezowi oPinie duchowien-
silva anglikahskiego wyznania, IL
rzedgwego W Anglii, kt6re row.
niez r poparlo; wreszcie
posiada komisya owa, czy dele
gacya zapewnienia formalnc, IL
rozmaite pomniejsze sekty i wy
mania beda kooperowaly z pro-
jektem omawianym. Delegacya
ma po odwiedzeniu Watykanu IL
daG sic take do duchowiehstwa
i rosyjskiego z wezwa-
MEM do kooperacyi.
a.
lyle pozytywnych informacyi
c akcyi tel, kt6ra badzcobadz "a
siuguje ma uwage, jake wazny
krok re strony wrogich dotad
wzgledem katolicyzmu odlamow
wyznaniowych - do zblizenia sic
Ola cel6w wsp6lnej akcyi, o kt6-
rych zrozumieli widocznie, &c
tych ME osiegna, jezeli ka-
tolikow ola roboty tel ME pozy-
Przypuszczac nalezy, IL l.
nicyatywa projektu Uni wy}oni-
Ia sic Z uSwiadomienia wielkiej
grozy, jaka zawis}a mad pahstwa-
i ludami w formie bolszewi--
nagonki, ktora giosi anar--
chic powszechna, rozluznia wszel
He wez}y porzadku spoiecznego i
ma kraje, narody pozar re-
wolucyi nieustannych - nierozu-
nnych, ME wiedzacych, czego
chca, dyszacych jedynie grabieza,
rozpetaniem wszelkich
n~aigorszych W mot}ochu in
Ten to bolszewizm,
opanowa} Rosye i czyni ia
niemozliwa w towarzystwie
panstw i narodow, ktory miota
Niemcami ich wszystkiemi pan
stewkami, ktory zagraza Polsce,
= po niej i innym krajom Koalicyi,
ten bolszewizm trzeba zwalczac
intensywnie, systematycznie, TO-
zumnie, a robota ia powinna bye
prowadzona kooperatywnie, przez
wszystkie czynniki porzadnych
crganizm6w pahstwowych, naro-
r%eligijnych moze to
ma lat wiele trzeba bedzie rozci9-
gn9G, moze ma Gala generacye -
iedna i druga wlpaywy edukacyj--
ne wywieraG bedzie potrzeba, a.
zeby uczyc i nauczyG zrozumienia
postepu, kt6ry ME jest anarchia i
nia bye ME moze. To wiec
przyptrszczamy robic chce Unia
KoScioiow, o lie w zakres wyzna-
wplyw6w dziaiai rzecz
ia wchodzic bedzie, - a ME ulega
kwestyi, IL wiaSnie religie beda
mogfy zrobic W sprawie tel ogro-
mnie wiele, wp}ywajac umoralnia
TACO i koiaco ma wzburZone ele--
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-06

MeSouis st1nu pszedsSs zgo-
GgujQ sic ID sdantu, &c must tst-
nice ziednocsono, ntesuIe<H0 1
s0moZzqdnG PoLSkG.
- WOODROW wilson
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-03-06

Prczydcnt Wilson, odjezdzajac,
wystosowal krotkie oSwiadczenie
do narodu, w kt6rem niejako po-
woiaf opinie publicznq ma Sc
die W sprawic swcj Z Lilrrutami
Z senatu, ktorzy wielkic i waznc
sprawy, przez prczydenta urgo--
wanc. osnuli nicmi swoich intry
i dzieki zbicgowi okolicznosci -
~uniemozliwili icll przeprowadzc--
ME. Alc-jak Swifta Gulliwer po-
mad Liliputow ogromny ! potez-
ny, tax O tylez ~rJrzerasta Wilson
swoich oponent6w, ktorych BAR
do rychlo rotcpi kraj caly i,
wszystka jcgo opinia powazna.