davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Perth Amboy evening news., 1919-06-27
.PECORD REFEREE
Of BIC FIGHT
Agree on Official for the Will
lard-Dempsey Fight at
at Toledo
BIZ Associated Press.

BIZ Associated Press.
TOLEDO, June 27.-Ollie Pecord,
official referee OF the Toledo boxing
commission. will be the third man in
the ring when jess Willard and Jack
Dempsey meet in their heavyweight
championship contest here July 4.
Tex Rickard, promoter of the con-
test. and Major A. j. Drexel Biddle.
a wealthy sportsman of Phila delphia,
were selected to serve with Pecord as
judges of the contest. Nat Skelly a
veteran ring official of Yonkers. N. Y,
was chosen alternate referee, and w.
Warren Barbour. of New York, Of
fetal timekeeper
Perth Amboy evening news., 1919-06-27

EXEMPTS TAKE NOTICE
All members of the p. A Exempts'
Assn. are requested to appear in uni
form on Monday, June 80 to take part
in Welcome Home Celebration. Meet al
Lincoln Engine Co.'S House at A. M.
FRANK TOOKER,
President.
5S53-6-27-2ts
Perth Amboy evening news., 1919-06-27

Build now, mortgage money avail
able. Boynton Bros. Co., 81 Smith st.
4gS1-5-31-tfs
Perth Amboy evening news., 1919-06-27

p. A. Hdwe for "Gis" Iceshaver.
57S1-6-26- t.
Perth Amboy evening news., 1919-06-27

FOR SALE
DENLY Used Truck, Atlas Delivery,
Vim Delivery.
sExTON's GARAGE
IS SMITH ST. PHONE ISL
Perth Amboy evening news., 1919-06-27

p. A. Hdwe. for Fly Swatters.
57S1-6-26-6ts
Perth Amboy evening news., 1919-06-27

WEATHER Showers
this afterno oon.
Cloudy tonight Cool
er north portion. Sat
urtiay fair.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-05-02
ZAmerykan mia cWny
Atak6W ma Szko}y
ndSZ6.

Pare dni temu ogloszono via
domost, IL W legislature Stanu
Illinois, Izbie wyzszej przyjeto
wnioski, wymierzone przeciwko
prywatnym szkolom W tym Sta
ME: wnioski owe polecaja, azeby
wszystkie zasadnicze przedmio--
ty programu szkolnego by]y wy
kladane tylko pc angielsku.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-05-02
correspondence
Redakcyi.

OBJ. A. Pelz, K~ensingtOn. Prose-
przysylae wszelkie komunikaty do
pisma naszego r6wnoczesnie z tymi,
ktore sic do innych pism posyla.
Tym razem - podamy jeszcze notat
ke o obchodzie, ma przyszlosc tego
ME zrobimy, jezeli przedtem W in
nych pismach, bedzie correspondent
eva ogloszona.
OBJ. p. Mozytko, Westfield, Mass.
Ponizej podaiemy Odpowiedz ma py-
tania Panskie:
II Majora polskiego W Chicago
ME byio.
% Wszystko jedno: przepis orze-
ka, by kupony cd bond6w odcinac
W przeciagu dui S0tu, lecz Wartosci
ME traca, gdy odciete p6zniej.
BY Skoro wyczerpia sic wszystkie
obecne kupony. zamienia sic bond
ma inny, PREY kt6rym beda kupony
dalsze; zalatwi TO federalny bank
dystryktowy, lub lima instytucya do
tego powoiana.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-05-02

= przymuszat czasem, azeby sic
choc niekiedy odezwala z jakiem
slowem polskiem - tax wszystko
mowi pc angielsku: wiec napra-
VIDE niema obawy, by ME umiaid
ia mlodz po angielsku - konen
de, gdy tax padnie, zrozumie,
zrozumie sfowem - i screen,
szczcrze kraj ten milujacem.
q
Z tych i innych wzgledow po-
wtarzamy ME potrzebujemy sic
obawiac wniosku przcciw-szkol--
nego w Illinois, a przypuszczamy,
nanny navel pewne wiadomosci,
re gdzie indziej ME jest z mani
gorzej. Sadzimy, IL inne formy
wnioskow OBSERVATION-DISCLOSURES
ME utrzymaja sic, p%oniewaz 60
dza wprost w wolnosc osobista,
gwarantowana tn kazdemu przea
konstytucye: Mkt mp. ME MA
prawa nam nakazywat, Tub zaka-
zywac uczyc sic czegos poza
przepisanemi wymaganiami: je--
sli szkola spelni to, co prawo po-
leca, to nadobowiazkowo uczyc
moze, jak czego sic jej podoba;
z tego wzgledu zakazac jezykow
zadnych ME moga... l byfoby to
glupie z~reszta, DO w~szedzie pole
ca sic uczyc - jak najwiecej, ME
- jak najmniejE.. Trudniejsza
sprawl z wnioskiem, ograniczaja-
Gym czas nauki a~ngielskiej - O.
bowiazkowo do 3ej pc tel godzi-
ME dzieci, zmeczone juz, trud-
niejby czegos innego jeszcze mo-
ely sic uczyt: sadzimy, IL pre-
ciwko tax surowemu bardzo DO
stanowieniu powinny sic znalezt
sposoby. Zakoiczymy powtorze-
MEM, re polskie organizacye, pol
skie duchowienstwo - powinno
sic ola zasady solidarnoSci w slu-
sznem p~rzylaczyG do akcyi obron-
mel, jesliby sic jaka W tel sprawie
organizowa}a, lecz powinno ma.
dat iej TAXI, spok6j i powage, be
tenn ona zyska - ma sile i skute.
CZnoSci.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-05-02
z MILWAUKEE, WIS.

PAM Anna Cybulska ME chce 1yc
W ciagu tygodnia po raz drugi tar
gnela sic ma " zycie. Obecnie, znaj
duje sic W przypadkowym szpitalu
i zdaje sic, re godziny jej So pollczo
ne. We wtorek ant kobiete male
ziono bezprzytomna W domu PREY 8
ulicy, mr.. ia. Przywie7iono ia dc
2rzypadkowego szpitala l lekarze po.
wiedzieli, re kobieta wypila doze
kwasu karbolowego I Re Eye ME be-
die. Kobieta byla nieprzytomna ]
mic sic cd niej ME MONA bylo do
wiedziet.
Dnia % kwietnia kobieta W domu
PREY Wisconsin ul., nj. 1T, zaczadzi
la sic gazem. W stanie ma wpo PREY
tomnym przywieziono ia do szpitala
1 4ycie jej uratowano. ~Powiedziala
ona " szpitalu, re pragnie zyc re
pochodzi z Chicago. Me chciaia po--
wiedziee dlaczego przybyla do MIL
waukee. Powiedziaia, re ma $500 W
banku i malego synka W ~przytuiku
ola dzieci W Wauwatosa. Me chciaia
sic p~rzyznat, re ma meza. Policya
zawiadomiia Cy%bulskiego o stanie je
20 aony I zazadala cd niego, ably
przybyf do Milwaukee.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-05-02
DO WIADOMOSCI!

WsEyEtkieh Interesant0w ~atnpRkAJ-
Gsej prOsIEIy o przestrzegnnie PonAs-
azych ySskaz0wekI
BIura AdmInIstrneyi naszej wart
"a przeH dzien ealy cd gOdziny s-meJ
Erana do 1850 wfeeEorem CO dnias q
wyjRtkiem niedzbel 4 Swiat kratowyshs
0boUiakuJ9syeh-
YarEadca PIsma nasEegO prxyJmuje
auteresant6w CO dnia w GODZINACH
POPOL UDNIOwYCH cd 2-GieJ do 5-tej
- q wyjatkIem s0b6t.
RednkcyR dla fnteresant0w otwartA
l.st TYLKOw GODZINACH RANNYCH
- ODD GODzINY 1880 Do GODZINf
IiE3o; DO pOludnIu tylkO ~ s~Peeyalns
umowa.
EsaEktoT PS Go6IiNiE Io-tej
PRLED P0LUDNIEMs
Uprnsxa sic o fse mo4noSei wszelkie
sprnMy 4 Redakeya salatwiae PlSEh-
ME. 10 M kOnwersacSe dfugie ME ma
nay czasn; tylko " sHezesol-
nieisast Magi, osobIstychs Tub nile dnJp-
eych sic xalatwie EyyieEle - droga ko-
respoHdenryi - DrOsimy jawie sic oso-
bIScis- 1nchOwujae ma wzgIedAle' re o
koIO SOdsIny 1I-tej Gamykamy gazette
4 wSSyscy nRJbardzieJ jestesmy Utedy
EatrU6Eicni.
nIcl, ably pisall CZYTELNIE - ATRA.
NlEsNTEM, LUB Ma MASZfN1E, ME
zBYT SCISLIwIE 4 TYLkO Ma JE-
DNEJ STRONIE PAPIERU.
JesIi utYSory jakiekolwIek nile mats
bye OgioszOne, pochlaniR 1e - koss
r~e1akcyJny; teSi ~pokadane - do xwro-
tu, w ruzie ME OgfOsEenlR, nalezy &c
UYRAHNrE ZAZNACZlC I ZALACZfO
ENACEEK POCZTOwX Ma zWROTNA
PRzESNLIkE.
Zaduych komuniknt6w do ogfoszenia
ale naleiy prEesylae ma kartkaeh Cd
krytychi zadnyeh ter ME przyjniuje sic
k~onunikReyI telefonicEnych = chyba
~ wYjatkoMych w~ypadkacbj rowniez o.
~lo.xen, dotyekscych ruchu W
rsyutwneh t~elefOnicznie ME Drzyjmu-
teng- -
n. ngloszen w AdmlnlstraeyI 1 tam sic
: rIemi kWrncae naleky.
Poaziekowania WszELklESO re-
ss.f,s REXULUCTE zALOBNE. POLL.
TYCZNE1 Z. y. nalexs do Dziafu Ogio-
ksen. 100
1910 4 IN. musxa bye podplsnne -
..Snrm nnxyTfskfem wras . adresem pt.
sEaeexos bezimIennyeh, lub p~odpI.anyen
-s.wSInIkIem. aIbo wreszcie sloWeD
a.ftarD komunikaeyts NJ eS0oss
s-ondepe5i Ras samis<Assa~S'
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-05-02
ZaloRonR 1897 r0Ru.
MACIERZ POLSKA.
TELEFON MONROE 43OS.
GhOwNY,

Us. Franciszsk Gordon. Moderator.
Ks A A. K4owo, wIce-Moderator.
Wotclech F. Soska, Drezes.
BaEanowska. WIce-preEeskA
wojciech Menkicki, Vic -prezes.
WftEowsEi, skarbnik.
stanlslaw Licznanski, Dyrektor.
w{adysiaw Lopatka, Dyrektor.
Antonl Mazurk, Dyrektor. ~
Leokadya Kohczyk. Dyrektorke.
galomea Urbanska, %Dyrektorka.
FrancisZka Bieschke, Dyrektork9.
DR.. FIR. A. Dulak. Lekarz NacZelny.
Adv. Piotr P. Mindak, Doradca Prawny.
Berta c. woJtalewicz. Asyst. Sekr. Cen
GODZINY BIUROWEi
Biuro ZarEadu Glownego otWarte "
dni powsze lnie cd godz. s-teJ rano do
s-tst wIeczorem. (w sobote do lei po-
i~oSudniu). WlecEorem, W dui powszed-
ale Z wvjatkiem sobotyO, cd godziny
7-meJ do 9-tet. - w niedziele 1 swieta
uroczyste. biuro Jest zamknIete.
crorami Cd godziny T-mei do s-tet..
wszelkis korespondencye do Gowns-
60 PreZesa nalezy adresowac:
wOJCIECH F. SOSKA,
iSSS w. Division str, Chicago, Ill
srody 1 czwartki. Wieczorami Cd godzi-
ny 7-mej do s-tet. 1 cd 1-szej popoiu-
dniu c~odzlehnie. Z wyJatkiem soboty, cd
s-tet do 1-szej.
S~karbnlkas we wtorki, srody 4 pistki
cd godziny I-met do s-teJ wieczorem.
gxtRdanla oplat. WsZelkie opfaty do Ka-
sy Glownej przytmuje Kasyer G1owny
podczas godzin ofisowych, albo we dnie
W godzinach ofisowych, sekretars Ge-
neralny
WszeIkIe Iisty nadsy1ac nalety M re-
90 Sekretarza Generalnego:
TOMASE =. BLACHOWSKI,
Secretary Polish Alma Mater,
As w. Division str, Chicago. III,
FINANSE.
PrEekazy bankowe pocstows
kehecks, money orders etc.) nale8y Wy.
gtawiac ma organizacye:
POLISH ALMA MATER,
{ przesylac pod adresem:
FIR WITKOWSKI,
texS w. Division str, Chicago, III.
MACIERZ POLSKA.
Biuro ZarZadu Glownego: :;
1867 w. Division Utica, !
Ma druEiem pietrss. al
Chicago, III.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-05-02

ME ~paryskie) z dnia z kwietnia
dowiaduje sic, re ow P. Daw-
son, ,,rzeczoznawca' spraw
niemieckich, DO mieszkal W
Niemczech 80 lat i byf zonaty
koleino z dwoma Niemkami,-
bawi obecnie W Paryzu i zostai
zawezwany przez sarnego p.
Lloyd-G Georgia wiasnie ma sku
TEX swego listu do Manchester
Guardian'a.. -.
Vice ma doradce w Paryzu ma
p. Lloyd-G George zniemczalego
sympatyka niemieckiego! Do o.
wzmiankowanych poprzed-
Mo wplyw6w zydowskich, pilnu-
w domu premiere angiel-
skiego - kompania to dobrana !
Me div, re sic w niej nieswiet-
ME powicsc musiaio Sprawie Pol
skiej!:..
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-05-02

Azeby dac przykiad, jake to
te divine drogi spraw naszych,
wSrod jakich niezwykle trudnych
okolicznoSci sic one formula, bo-
juja, z czem wszystkiem ma sic
ra Mich do czynienia, co wszy-
stko do zwalczania, re Scierac sic
trzeba i re fla VIOLA i z ignoran-
eva i z intryga przytaczamy
"a paryskim ,,Polakiem", ktorego
pare ostatnich wiasnie otrzyma-
liSmy numerow - garsc nastepu-
j2cych ciekawych, a wysoce cha
rakterystycznych szczegoiow. I
y
Zaznaczono kilkakrotnie i W
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-05-02

Trudno oprzec sic wrazeniu
rozgoryczenia i oburzenia, IL cd
takich ,,przypadkow" zalezna ma
bye Sprawl nasza!
Re .,przypadek" ten ME PREY
czyni sic do umocnienia sfawy i
sympathy Lloyd-G Georgia W pol
skim narodzie - to watpliwosci
ME ulega. Zreszta So pc temu je-
szcze i inne przyczyny, ktore "a
razem rzucaja pewne swiatla ma
wystapienie Lloyd-G Georgia. W
Sprawie Polskiej pan ten ME tyl
ko sprawy naszej ME Una, ale jej i
ME sprzyjal Czemu? DO sprzyia
stronie przeciwnej. Otto w tym-
re samym numerze paryskiego
,,Polaka", z ktorego wycinek po-
wyzszy przytoczono, znaJduJe--
my:
Niejaki Harbutt Dawson "
1iscie, ogfoszonym w Manche-
ster Guardian wypowiada sic
przeciwko oddaniu Polsce
Gdahska, czesci G6rnego Sla-
ska i Wschodnich Prus, a
Francyi = zag}ebia weglowe--
go saary. Daily Mail (wyda--
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-05-02
Jakiemi drogami cha
dza Sprawl PoIska....

krotnie mielismy s~posobnosc
wspominac z utyskiwaniami, jak
zrobiono niefortunnych po-
i bied6w ma Kongresie
Wersalskim w przewlekiych je-
so i wszelkie pozory n~iezaradno-
sci ciezkiej majacych ukiadach /!
Utyskiwania tie nasze ME byly
bynajmnie niewczesnem wyrwa-
MEM sic - wiedza wszyscy, re
chyba caiego swiata prasa je po-
.wtarzaia, nasz CLOS wiec, bezpre-
.tensyonalny zupelnie byi tyl-
ko jednym z wielu. ze bledy by
fy, re pomyiki spelniono - to
dis o tenn wiedza i sami ich tw6r
cy najlepszy tego dowod w
tenn, re niejedno starali sic po-
prawic i poiatat; re przedewszy-
stkiem uznano "a biad gruby sa-
mo przewlekanie uksadow, tego
dow6d w tel znow okolicznoSci,
il obecnie konczy sic je tax magic,
tax zwawo, re podobnego pospie-
chu W zadnej z kwestyi opraco--
~wywanych ma Kongresie ME by
10 wida6 - w ciagu wielu miesie-
cy jego zmudnych i trudnych
prac. Dzisiaj zalatwia sic ~najtru-
dniejsze sprawy dose odrecznie:
jezeli MONA, reguluje sic je ma
dobre i stale, jezeli ME, to pre-
kazuje sic je ma p6zniej do zala-
twienia Lidze Ludlow, jej trybu-
naiom i wydziaiom, lub tez posi-
czegolnym jej panstwom samym
miedzy SODA do zaiagodzenia: tax
mp. kwestye Cieszyna zlecono
Polsce i Czechom, a kwestye
Kiau-Cza ma sic definitywnie
zdecydowaG pozniej - po pokoju,
W Lidze Ludlow, ktora Pekin i
Chiny wezmie w swa opieke, to
macy bronic ich bedzie pred
zaborczoscia Japonii.
Ot6z idzie nam o stwierdzenie
raz jeszcze, re byly usterki w pra
each Kongresu, re tie usterki ma
szczeScie poznano i re sic je stara
poprawiac. Piszemy o tenn dlate-
go, DO usterek takich Alianci i ich
Kongres popeinili bardzo wiele,
bardzo ciezkich, - w sprawie
Polski, a re mas wiasna skora boil
najdotkliwiej, przeto wracamy
do tel rzeczy razporaz i ME "a
wiele chyba tego! w sprawie
~naszej popeinili Alianci bfedow
W ukiadach pokojowych - przy-
najmniej TAX wiele, jak wiele
ich spelniona W ciagu wojny!
Brak stanowczego wypowiadania
sic W kwestyi polskiej Aliantow,
pchnai pewna Geese krotkowi-
dow politycznych W Polsce W
ramona oryentacyi austro-pru-
skiej, z tego wynikneia masa ca
II usterek i szkod -. zarowno ola
Polski, jak ola Aliant6w; ME
wchodzimy tn W okolicznoSci i
przyczyny: tie tiumacza wiele i
znane So dobrze, konstatujemy
tylko fakta - ktorych zaprze-
czyc ME MONA mimo wszystkich
okolicznosci trudnych - najwy-
mownieisze tlumaczenia... w
uk,adach o rozejm nova serya
bled6w politycznych: zamiast
stworzye z Polski wielka, po-
tezna swoich interesow, swoith
mysli, swojej potegi placowke,
pozostawiono ia ma lup niemiec-
kich machinacyi: wiemy znow,
co z tego wyniknelo, pisano O
tenn wiele... Nareszcie W osta-
tecznem zaiatwianiu spraw ma
szych - naszego pogranicza z
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-05-02
Do KAC|KA.
FILANTROPIA.

Prey pogorzalej dziewcze stoi chacie
Blade. -. przymglOne MEDIA oczy
duze.. -.
Aha, ma sprzedaz. wide. macie
role:
Co? az try grOsze? Ia diva mi od'
dacieG
fr.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-05-02

Kiedy pred kilkunastu laty i
stniala w Polonii n~aszej Fedora
eva Polakow-katolikow, zajmo-
waia sic ona zywo szkolnictwem
i z jej inicyatywy wydano tn
rozprawe, jedyna rzecz wieksza,
napisana W Polonii o szkofach
polsko = amerykanskich: W roz-
prawie tel stawia sic propozycye
taxa, azeby pomiedzy wiadzami
szkolnemi krajowemi, czy miej-
skiemi a szkolami naszemi wy
tworzyc ~scislejsza lacznosc -
zapomoca pewnego rodzaju wi
zytacyi, kontroli ftp. Naco? Ably
wladze owe poznaiy szkoly ma
SEE, ich stan znakomity j nauczy-
iy sic je oceniac odpowiednio. To
bylo juz Is lat temu! Juzcic, sko-
70 kontrole i wizytacye take bye
mialy - to musiano W szkosach
naszych uczyc pc angieisku glow
nych p~rzedmiot6w, ktore wiadze
owe interesowac mogly. Otto do
wod = jeden z wielu. Innym jest
ten. re przecie my w szkoiach ma
szych mlodzicz nusimy nakianiae
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-05-02
,ZTEKI REDAKCYJNEJ.

no bledu najwiekszego - nal
straszniejszego - MONA pcwle-
dice, omal = re ME pozosta--
wiono Gdahska w niemieckich Ia
lpach, dlatego, re Niemcy nbluf-
ferski" wrzask podniesli, ktorego
zlakl sic - p. Lloyd-George...
Paderewski slusznie sic wyra-
iii, IL ,jesli sic Niemcom
Gdahsk zostawi to wojna jest -
przegranaI".. -. w sfowach tych,
pozornie nawet ma przesade wy
gladajacych, faktycznie niema
przesady wcale, a kto INA sprawy
Gdanska - ten vie, re premier
polski powiedziai prawde i mic
jak tylko prawde. Ma szczescie W
znacznej mierze blad ow zdoia'
no poprawie, zazegnac z}o, a
Gdansk zrobiono ywolnem mia
stem" w obrebie Polskiej Rzepli'
tel, co ME jest wprawdzie tenn,
czem bye powinno, ale W kazdym
razie ME jest najgorszem wobec
tego, re o wiele gorszej ~jeszcze
bye moglo.
Dziwnemi zaiste drogami cha
dza ia Sprawl Polska. Z~astana-
wiajac sic mad tenn, ola czego po
caIej masie komplementow,
Swiadczeh, uroczystych wynd-
rzen i serdecznyeh zapewnieh
(albo naodwr6t) re strony wszy-
stkich Aliantow potem, gdy
sic Polske uznaje, gdy sic ia
wychwala "a lad, "a sprawnoSc
panstwowa, acz w tax modem
panstwie, w tax trudnych zorga'
nizowanem ~warunkach, gdy sic
ma MIA wklada powinnoSci take,
jak obulwarowanie Europy pred
barbarzynstwem wschodu, gdy
sic jej nieodzownie do tego po--
trzebuje i to jak najsilniejszej -
czemu pc tenn wszystkiem robi
| sic faktycznie ola tel Polski tax
mato, re to - re naJmnlel,
| jak tylko mozna! Gdahska omal
ME straciliSmy. pisaliSmy o Gle
szynie, ktory tez ~jeszcze to niepe-
wne-zali nasz bedzie, pisalismy
o granicy polsko = niemieckiej
poobrzynanej wszedzie ma nicko
rzysc nasza. o straconcj WARMTH
pruskich Mazurach - wszystko
to rzeczy ola mas ujemne, wszy-
stko niekorzystne. l. czeg6z be-
die silna ia Polska nasza, JeSli
ia sic robi coraz mniejsza, jezeli
lei wlasne dzierzawy zabiera sic
ijej, podtrzymujqc grabiezkie bez-
prawia obcych, ktorzy korzysta-
JAG Z prawa przemocy, swolmi
ziemie nasze obsadzili?...
Wprawdzie Gdansk zdo}ano u
ratowac, choc W znacznej mic
RE, Slaska kawafek dostaniemy
przecie, Cieszyn moze j~cszcze tez
uda sig zatrzymaG, ale reszta po-
wanna - co Z ia bedzieR A ma
reszcie tel tez sa nasi przecie,
zaS pc latach kilkunastu - Kill
kudziesieciu to sic tam wszedzie
zywiof polski wzmocni, gdy zys-
ka oparcie we wlasnem panstwle
zywioi ten nasz utrZymal sic
mimo setki lat wynaradawiania
0 ilez on potezniejszym sic sta
ME - i to rychlo, gdy teraz wy
raradawianie musi ustac a zacz-
ME sic odrabianie owego fla re
strony Polski wolnej, ktora swo-
ich, gdziekolwiek beda, w obrone
wziac portrait skutecznie. VIE
rzymy, re po kilkunastu, najwy,
zej kilkudziesieciu latach ia
kich wplywow Pahstwa Polskie,
go - ziemie, dis W kwestyi be-
dace, ziemie z mieszana ludno,
scia - stana sic czysto polskie:
a wtedy ME beda sic one oglada,
ly ma sadly i poglady innych, lecz
same wroca tam odZie ich miei-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-05-02
MACIERZ POLSKA

ssst organIEacys lsczsea mSodres PEI.
AKA oboJga psci W pracach naukowyen,
oatryotycznych 1 bratniet pomoey az
oodnIesienia ducha moralnosci dooro-
bytu W spolecZehstwie. q s~zcHesotnte
niedzy miodziezs polsks. Mozna zap.
saS ale ma posmiertne cd lat IL do As'
"a cxionkow StowarzysEonych osx o
EranicZenla wieku.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-05-02

gwaltownie poszkodzl} - juz te-
raz, W o~statniej fazie ukladow
pokojowych, kt6ry omal mas nie
przyprawi} o utrate Gdahska i
innych waznych rdzennie pol
skich ziemk jest premier angielski
Lloyd-G George. Pomijamy fakt
niezaprzeczony, re polityk ten
zreszta wybitny i zasluzony, stoi
SLIME i scisle pod wpiywem zy-
dowskim, bardzo - bezposre-
dnim; wazniejsze to, il tax da--
lece ME INA on spraw polskich,
re to juz wcale mezowi stanu ME
przystoi, a w, kazdym razie ME
wypada nikomu, zwiaszcza po-
litykowi gadat o rzeczy, kt6rej
sic ME INA Cytowane pismo do
nosi. il navel londynski Times
otwarcie zarzucii Lloyd-George'-
wi, IL tenze ME Una sprawy pol
skiej. w lacznosci z tenn czyta-
my W paryskim .Polaku':
II
Paryski correspondent WEST
minister Gazette ogiosii rozmo-
we z nwysokim urzednikiem' an
gielskim O warunkach pokoju,
kt6re maja bye wkrotce ogloszo-
ne. Mowiac o przysNych grant,
each Niemiec, ,urzednik" 6w po-
wiedziai:
Przyznaje, re ME wiedziaiem
O istnieniu wielu miejscowosci,
z ktorych kazda stanowi obec-
ME przedmiot sporu, i cd kto-
rych pokoj swiata zalezy....
Malo kto zdaje sobie sprawe z
waznoSci kwestyi polskicj, kto-
"a powinna bye zalatwiona w
mySl rozumnych i sprawiedli-
wych zasad. Jezeli tutaj zada-
my Niemcom Smiertelnq RANG,
trzeba bedzie pozegnat sic z
pokojem Swiatowym. Czy ma
my prowadzit wojne ~jeszcze "
ciagu kilku lat ola niesprawie-
dliwych zasad? Musimy roz-
wazyc te sprawv Z kazdego
punktu widzenia. poniewaz cd
Mich przyszly pokoj zalezy.
Morning Post przytac2ajac "
artykule naczelnym pit: .Czy
my zdradzamy, czy jesteSmy
zdradzani?' powyzsza rozmowe,
powiada. ze OWN ,,wysokim u
rzednikiem" jest sam p. Lloyd
George.
Przypuszczenie swoje OPERA
Morning Post ma tym fakcie, &c
tylko Lloyd-George m6Sf uczy-
ric podobne wyznanie. &c ME
wicdziai O istnieniu wiclu miej-
scowosci, z ktorych kazda stano-
wi obecnic przedmiot sporu.'
Morning Post dodajc:
Strach pomySlct, &c o przy-
szioSci Europy, a take i o
przyszioSci Anglii dccyduje
pan, kt6ry ME wicdziai o ist,
nieniu miejsc picrwszorzednej
doniosiosci strategiczncj ; 60
spodarczej.
Autor ma niewatpliwic ma my
si Gdansk."
Faktycznie jest to rzecz zdu--
miewajaca - przerazajaca W
ca}em tego siowa znaczeniu, IL
losy spraw, interesujacych mi
l;ony, kwestye sporne, donios&o-
sci zyciowej ola dwu narodow
wielkich - zalezne So Cd ludzi,
ktorzy ME posiadaja pojecia o
tych wlaSnie spornych punktach
i okolicznoSciach, o ktorych wy
rokowac maja! A dodac nalezy
jeszoze, IL wplywy i stanowisko
owych wyrokujacych So take, zc
apelacyi Cd ich sadu niema i-oto
l. jakiem jest takiego sadu ME
wzruszonego ugruntoWanie: ig-
norancya!
Trudno oprzeG sic wrazeniu
rozgoryczenia i %oburzenia, IL cd
takich ,,przypadkow" zalezna ma
bvc Sprawl nasza!
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-05-02

l. dlS III SSAN
domosc, IL w legislature Stanu
Illinois, lzbie wyzszej przyjeto
wnioski, wymierzone przeciwko
~prywatnym szkofom W tym Sta
ME: wnioski owe polecaja, azcby
wszystkie zasadnicze przedmio--
ty programu szkolnego by]y wy
kladane tylko pc angielsku.
O sprawie tel pisalismy juz Kill
kakrotnie, vice obawiamy sic, &c
do pewnego przynajmniej stop
MIA przyjdzie nam powtarzac sig
w wywodach, a jednak aktual-
nose sprawy wymaga cd mas o.
mawiania jej, poniewaz alarmu-
je ona i nasz ogo} jako-ze doty-
czy go ma rowni re wszystklml
obcego-pochodzenia mleszkahca--
mi tutejszego Stanu: domasaja
sic tez cd mas objaSnien, zdania,
rady - co poczat, jak sic bronic
rrzcciwko amerykanizacyJnym
zakusom.
Odpowicmy, re niena zbyt-
niego powodu do alarmowanla
sic wielkiego - przynaJmnleJ ola
Polakow tn, w tym Stanle, - o
lie idzie tylko o Stan Illinois / o
te forme wnioskow amerykaniza-
cyjnych przeciw szkolom, jak
wyzci streszczono. Oczywista -
Polacy powinni w og6lnej akcyi
obronnej brat udziaf - ola "a
sadly, dla solidarnosci Z reszta
zagrozonych W swojem prawie
swobody nauczania-lojalnych O.
bywateli amerykahskich obcego
pochodzcnia. MySlimy dalej, IL
obrona ia - to nasze przeclW-
dzialanic powinno wyraziG sic ME
W walcc jakiejS gwaltownej, ME
W wytwarzaniu niecheci - anita
gonizm6w, ale w spokojnem,
rzeczowem objasnianiu, kogo ma
ley; ma ten zyska sic niezawod-
ME wiecej, ma antagonizmach tyl-
ko sic straci i z}o - pogorszy.
:;
Przedcwszystkiem przypom-
nimy, IL wnioski przeciw-szkol--
ne amerykanizacyjne w roznych
Stanach - rome mialy formy:
jcdne polecaly zniesicnic "a
kazanie zupe}ne szkoi obcych i
prywatnych, - drugie poleca}y,
ably w tych szkolach obowiazko.
wo uczono tylko pc angielsku
najmniej do Bel godziny, jesz-
cze inne zakazywaly u~czenia ia
kiegokolwiek jezyka, procz an
gielskiego - wreszcie illlnolski
wniosek zaleca uczenie pc angiel-
sku pewnych podstawowych
trzedmiotow szkolnego planu.
Wniosek ten jest najrozsadniej-
sly re wszystkich, n~ajlepiej W
sedno rzeczy trafia i najczystszy
jest w pojeciu, DO pozbawiony
wszelkich zawisci nacyonalnych
i uprzedzen.
o co poszioF o to, re przeko-
nano sic W ~czasach trudnych -
minionych, il W kraju naszym
istnieja szkoiy, W ktorych wcale
po angielsku ME uczono, tax, re
wyszsa z Mich miodziez ME umia-
la wcale jezyka krajowego a po-
brana do wojska, komendy nawet
zrozumiec ME mogta. Ma zapa--
dlych prowincyach farmerskich
okolic byly rzeczywiScie take
szkoly; dodamy, re miaiy to bye
szkoly prawie wylacznie niemie-
ckie, w okolicach przez Niemcow
skolonizowanych. Poniewaz Mem
cy So urodzeni szowinisci - IT,
wierzymy latwo, IL sobie UREA
dill tego rodzaju szkolnictwo O.
graniczone, wsasnej ich miodzi
szkodzace. Oczywista = kraj i
Rad oburzyc sic ma to musiai. |
slusznie. Wzieto sic tedy do tych