Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-10-22

- NANIAAOAu r. HNthooNN 4 @@f Wv
ciaz bynajmniej ME PolSki.
NajSilniejszy argument p. Sembata
polega na t~wierdzeniu, re Gdahsk jest
racyej niemieckim, Mill pOlSkim.
To mawda. Ale czcmu p. Sembat ME
czyni tych samych zastrzezen co do
znaCznej czeSci terytoryrm ~czeSkiego,
gdzie wiekszoSG jest nicmiecka, z kt6-
"a mimO to p~rzylaczono do pahstwa
czeS6O-Slowackiego?
\ czy ME jest TO faktem, &c wiele
miast W Alzacyi i Lotaryngii a miedzy
innemi Metz, liczy}y pred r0kfem vie
Gel Niemc6w niz Francuz6w?
Czy2 nalezy rozgrzeszyc tie wszystkie
gwa}ty Niemc6w ma saSiadach dokona-
ne. wsyStkie ich podboje b~rutalne. ich
przebieGla kolonizacye i powicdziet: -
..Dobrze panowie Nicmcy, skoro jui tam
jeSteScie, to i p~ozostafcie!!"
Czy ME dowodza dzieje, &c Gdansk
jest kolonia niemiecka W kraju pol
skim? Czyz ME jest faktem hlstorycz-
nym, 70 w =. 1906 Niemcy wtargneli do
GdafSka. wymordOwali 'dziesiec tySie-
cy ~mieSzkaGc6w. Gale ich mn6stwO Wy
pedzili. a ma ich miejsce wprowadzii
oSadnikGw niemieckich?
Czyz to ME prawda z druSicj Stro-
nv. zc W 1854 =. mieszkafcy Gdahska
nawet nicmieccy, dOmagali sic cd kr6-
la polSkieso. Kazimierza. by iCh oswo
hodzii 2 jarzma teutonSkiego zakmu
K~rzyzak6w? MiaSto GdanSk weSzlo W
ten spus6b pod opieke RzcczypoSpoli-
tel POlSkicj. kt6ra zachowala ten port
az do 1875. W tym to rnku kr6l pru-
ski wSzed} do Gda6Ska, wcale ME przy-
zwany tam przez jego m~ieSzkahc6w. -
lecz przezwycieaajac ich zaciek}y op6r,
stawiany przez Mich podbojowi niemie-
ckiemu.
I jake odtad traktowaiy Prusy
GdaGSk?
Il 10000 m~ieszka6cGw. Z kt6rych
posiadaI Gda6Sk pod panowaniem pol
skiem spadl do 5000 i sta} sic por-
tenn czwartorzednym zanicdbanym
lrzez admintstracye pruska.
Otto, W jaki spoS6b Gdahsk stat sic
mi: stem n~iemieckiem, ,,nieZaprzeczenie
lmeckiem" jak tego chce p.
crmbat
Me MONA nawet movie - doda}
m6wca socyalistyczny jako6y Gdahsk
by} wyspa niemiecka W kraju poi
skim, wobec tego, re pc wschodniej
stronie znajduja sic kraje czysto MIC
mieckie az do Prus Wschodnich.
Jezeli tax jest W istocie, stalo sic
to wskutek tego, re Geese deity Wis4y
uria4y PruSy 3sermaniZowae procede-
ami, na kt6re Gburae sic must ele-
mentarne poczpcie sprawiedliwoSci. -
Prusy nieprawnie po1yskafy te kraje
polskie i dziwie sic tylko nalezy, he so
cyaESci chca dis nadaG noe prawna
temu p~odbojOwt
Ale pomimo sweyo podboju ME zdola-
" Prusy zgermant3owac kraju ma po-
}ufnie / ma >zachGd cd Gda6Ska; 50
to okregi PucSo, hartuzy, NOwemiastO,
Bernt, po}ozone miedzy Pomorzem, a
Gda6Siem, a kt6re wedle p~rzyZnania
nawet urzedowych ~statystyk niemie-
ckich Rcza bardzo silna wiek0o& pol
ska, kt6ra wysylala do reichstagu ber-
li6skego posl6w polskich.
Jezeli wiec socyaliSci francuscy Ii
tuja sic mad losem Niemc6w, kt6rzy u
dajac sic do Prus WschOdnich, MUSIC
przechodzic przez to terytoryum pol
skie, TO wiecej okazuja wzSledGw Mem
com niz Polsce. Zapominaja zreszta, re
TAXI stan rzeczy istnial W ciagu ca&ych
stuleci i 2e to dla swej nwygody" Fry
deryk IL, podbil polska prowincye
GfahSka i W ten SpoS0b Zadecydowal
o podziale PolsE.
WolnoSc miasta Gda6ska tax dalece
niepokoi p. Semhata, IL dale mu spo-
sobnoSc do wytaCzania argumeut6w ME
Emiernie marnych. ,,GdahSk stale sic
miastem wolncm wlaSnic W chwili, kie-
dy mu sic odmawia wOlnOSci pozosta-
MIA przy niemieckOSci."
Glafsk zachowa SwGj charakter ME
miecki, bedzie tam niemiecka rada
miejska, jezyk i obyczaie pozoStana ME
mieokie; lecz miasto to ME bedzie juz
znajdowaio sic W criticize RzeSZy ME
mieckiej i Polska decydowac bedzie o
jcgo polityce z~agranicnej. \ to chyba
minimum, co MONA bylo uczyniG ola
PoIski, poniewaz Ia staraniem r6znych
sembat6w europejskich / a~me-yka6-