davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Richmond times-dispatch. [volume] (Richmond, Va.) 1914-current, 1919-01-19

sonal appearance since the signing Of
the armisticc, and at barracks and out
side inspections Tho company COM
mandcrs arc just as cxactins
as they ever were. and just as prompt
to impose disciplinary punishment.
Not satisfied with the maintenance
of high standard Of discipline here.
the command is DESTROYS that the men
apply their military lessons 10 their
they conduct themselves as soldiers
and gentlemen as 1ons as they wear
uniforms,
LECTURES Ants BEING GIVEN
TO DEPAiTING SOLDIERS
Through the agency of the camp
morale officer lectures arc given FOR
men slated for carly discharge from
the service, and in the course OF these
are urged 10 ever keep in mind. the
Importance Of clean living and regular
habits.
Orders were received at headquarters
lizc. the units OF the Eighth division
stationed here, with the exception Of
those men who enlisted prior TO April
/, 1917. This means that about 4,500
additional men will be transferred
from Camp Lee to other camps during
the coming week. Members OF the
Eighth Division at Camp Ice total
S,i.9 mon and $40 officers
AS was the case with the replace
mcnt camp. tho Eighth Division will
cease 10 be an organization at Camp
Lee. Those men who belong I, the reg
ular army Will be transferred TO other
units, and 1t is probable that many of
them will tic attached to- camn head
quarters and other permanent camp or
The majority Of the
Eighth Division arc volunteers. but
the duration of the war only. The di-
vision was organized around regular
Richmond times-dispatch. [volume] (Richmond, Va.) 1914-current, 1919-01-19

II You Arc Looking
for good used Automobile, you NJ
find 1t listed I'M the Autos For s.
column on the Want AID Page.
Richmond times-dispatch. [volume] (Richmond, Va.) 1914-current, 1919-01-19
CUBAN STRIKE SPREADS

Government Advises Washington Steps
Have been Taken to Prevent
Disorder. -
Richmond times-dispatch. [volume] (Richmond, Va.) 1914-current, 1919-01-19

Of Santa Clara. Tho strike spraad
al building trades, foundry men a
Richmond times-dispatch. [volume] (Richmond, Va.) 1914-current, 1919-01-19

WASHINGTON, January 1S.-Advices
to the State Department to-day said
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-01

Rsqd ndTodu prses Hdr6d dld
R0Todu, ME sgh1ie" e poUteESchni
eiemL
- Abraham Ltncoh
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-01
DO WIADOMOSCII

ws1ystkich Interesantow ~naJuPrzeE
3iej proslmy o prceEtrEeganie Donla-
ozych wskaE0wekI
Biura Adminis'racyi naszej otwart
% prEez dzien ealy Cd gOdLiny S-mej
srann do 1880 NIeeKorem - CO dnia, q
wyiatkkem nledzJel 4 SwIat kraJoUyehs
ObOsiaxuJarych.
ZnrEadea PIsma nasEegO p~rEyjmuJe
POPOLUDNIOWfCH cd 2-Siej do S-teJ
- . wyjatkiem SObOt.
RedakcyR Ola Interesant0w Otwarta
iest HYLhO w GODzINACH RANNGCH
= oD GODZINY 1880 DO GODZINY
1870; Do pOludnIu tylkO m ~speeyalns
Sednktor NaczeIny przyImnJe Inte-
Fesant0w l. Pc 1o-tey
POLCDNIEM. =
UpraHxa ale o lie mo4noScI wszelkie
Uprawy n Redakeya zalatNSiae PISEM-
ME. be- m kOnwersaeye dfuEie ME ma.
my esaSuI tylkO W sSczegol-
nieIsIrt YEaEI, osobistych, Tub ME daJs-
eych sls za}atyyIe zwIe&le drOga ko-
respOBdeneyI- pEOslmy Jawic sic osO-
bisciR- znchOwujae na wzgledsie, ne o.
kOlO SOdGiny 1l-tej gazette
ussyscy naJbArdkieJ JesteGmy wtedy
E~atRuJcieni.
korespOndent0w uprasxnmy najmoc-
nIej, ably pIsalI CZYTELNIE - ATRA.
MENTEM, LUB Ma MASZYNIEs ME
ZBYT sCISLIWIE i TGLkO Ma JE-
DNEJ STRONIE PAPIERU.
JesII utwory Jakiekolwiek ME majR
bye OglnsEones pochtanla Je - kos8
r~eIakcSjDyJ iesh p~ozRdane 80 do EWro-
IA, w raGle ME OElOszenla, naleEy 90
WrRAZNIE ZAZNACZIC I ZALACZHO
zNACZEK POCZTOWY Ma ZWROTNA
PRZESYLKE.
day k~Omunikat0w do 0Efosxenla
nfe naIeEy prEesylae ma kartkach Cd
krytychy kadnych tel ME prHytmuJe sic
komnnIkRcyi teIefOnleznych - ehyba
W yyyjatkOwych wypadkaehj rowniek o.
rgosxen, aOtyexscyeh ruehu " towa-
rEystwach ~telefOnicznie ME Drsy5mu-
9emY.
nm OxfosEeh w AdnlinIstracyt 4 tam sic
= nfemI Ewrncac Raleky.
padxtekowanIa - WSZELkIEGO re-
araiu, REZOLUCYE ZAbOBSE, POLi-
TYcXNE 4 Z. D. nAleia do Dztalu osis-
nseA.
~ienIa A t..p. mnsEa bye podpisane -
oeInem nazvviskiem wras q adresen DE
sraeexOi beximiennyeh, iub podptsanyeh
-~r11-skiem, Rlbo Vyresxeie ~
.Komftef" - kOnrunikaeyts n &e9eDs
~roudeneyt Ms samfeszesAAys y
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-01
z DONORA, Pa,
SmierG kaplana-patryoty.

Znany W szerokich koiach Polonii
pittsburskiej 1 okolicznej, Kapfan =
Ptryota, ~niestrudzony pracownik ma
niwie narodowej X. Wiadyslaw o.
dziemczewski, proboszcz W Donora,
Pa, odszedi liczac lat so, z tego
padoiu nedzy dnia 10 marca 1919
O godzinie $3.50 wieczorem I to ma
gle niespodziewanie.
Niedawno przeszedl szczesliwie
bardzo ciezka niemoc influenzy I "a
palenia pluc / ola tego kazdy z jego
licznych przyjaci6i 1 zwolennik6w
jego zabieg6w uczu} niewymowna
radosG widzac go zn6w zdrowym pu
tel ciezkiej niebezpiecznej siabosci;
tymczasem jak grom z pogodnego
nieba spadia wiadomost o jego ma
glej smierci.
Odszedi nagle z pomiedzy mas ME
ustraszony szermierz sprawy naro-
dowei kt6ry ami ma chwile ME pre-
stawaf kolataG do serc Polak6w o
datki ola Polski, ola giodem przy-
mierajacych ! odartych re wszyst-
kiego Braci naszych W Ojczyznie.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-01
Zalo4ona 1897 rohu.
MACIERZ POLSKA.
TELEFON MONROE 1893.
ZARZAD Glowing

KS. Franclszek Gordon. Moderator.
Ks. A. A. Klowo, wice-ModerAtor.
wotclech F. Soska, OreZeS
Aa:anlna Rarauowska. WIce-preLeskA
wojclech MenkickI, Vic I-preZeS.
Tomasz 8 BlachowskL, Sekretark
FrancIszek wItkowski. Skarbnik.
stSnis}aw Liczmanski, Dyrektor.
wladyslaw Lopatka, Dyrektor.
ATSonI MaZurk, ,Dyrektor.
Leoksdya kOsS5yk, D~yTsxtSrSA.
FranclSzka Bieschke, DyrektorkA-
DR.. FIR. A. Dulak. Eekarz Nacselny.
A6w. P,otr p. Mlndak. Doradca Prawny.
Berta c. WOjtalewicZ. Asyst. Sekr. Gen.
GODZINY BIUR0wEi
Biuro ZarEadu Glownego otwarte "
enI Iuie cd godz. 9-tei rano do
5-teI wleCzorem. Nv Sobote 10 Lei po-
~Eoiudniu). WiecZorem, W dD. powsZed-
nte Z wyJstkiem soboty)), OF godziny
7-mej do 9-tet. - W niedzlele 1 swietA
rreEesai W poniedzlalSi 1 pi2tki wie-
eZorami Cd godEiny 7-meJ do s-teJ.
WszeIkie korespondencye do G}owne-
90 Prezesa nalezy a6resowae:
wOJCIECH r. SOSKA,
l4SS w. Division str, Chicago, III.
sekretarzaI W poniedzialkI. wtorkL
srody 1 czwartkl. Wleczorami Cd Bodzi-
ny 7-mej- do 9-teL I cd 1-szej popo4u-
dniu codzlehnis. Z wyjstkiem soboty, Cd
S-teJ do 1-sZet.
SkarDn1Ans we WLOFkl, SrOQY 1 plaLki
cd godziuy 1-mej do 9-tej wieczorem.
Jkfadania oplat. Wszelkie opSaty do Ka-
sy Giownej przyjmute Kasyer Glowny
podczas godzin ofisowych. albo we dnie
W godzinach ofisowych, SekretArz &C.
neralny.
wszelkie llsty nadsysac nale4y M re-
% Sekretarza Generalnego:
TOMASZ d. BLACH0wSKI,
Secretary Polish Alma Mater,
1f55 w. Division str. Chicago, III.
FINANSE.
Przekazy bankowe pocRtowe
(ehecks, money orders etc.) naleky Wy.
Btawiac ma organizacye:
POLISH ALMA MATER,
4 przesylac pod adresem:
FIR. WITkOWSKI,
Iek6 w. Division str, Chicago, III.
MACIERZ POLSKA.
Biuro Zarzadu Gl6wnego:
1866 w. Division Utica,
Ma druEiem pIetrSe. 3
Chicago, Ill.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-01

1918 jak w 1870 i 1914, zawsze w
rezultacie zamienia}y wszystkich
Niemcow w dobrych Prusakow.
Siowcm, jakkolwiek NIGGA bye
pozadane %Przemiany wewnetrzne
w budowli niemieckiej, ME przed-
stawiaja one jednak zadnej rekoj-
mi stalosci.
Jedyny sposob sprowadzenia
przesuniecia sic prawdziwie SEE
rokiego, stanowczego i trwalego
polega ma oderwaniu cd Prus pro-
wincyi polskich, kt6re nazywaja
Prusacy marchwiani (kresaml)
wschodnimi.
Wtenczas to, a tylko dopiero
wtenczas rola Prus w Niemczech
i w Europie sprowadzona bedzie
DO roll, ktora odgrywa}y one w
XVIII stuleciu.
Tworcy i k~ierownicy Prus i
Niemiec nowoczesnych zdawali
sobie z tego sprawe doskonale.
Powiedziai Bismarck IA marca
1885, re odfaczenie Cd Prus pro-
wincyi polskich pozbawilyby
Prusy zajmowanego dotad stano-
wiska w Rzeszy niemieckiej:
....wenn gewissermassen das
Koenigreich Preussen wieder ats
geschlachted wird, das Koenig-
reich, so vie es jetzt Mitglied des
Deutschcn Reiches ist."
Won Buelow W swej movie Z
16 marca 1905 powiedziai, re po-
siadanie marchii wschodnich by
10 kwestya zycia lub Srnicrci ola
Prus, jake ola wielkiego mocar--
silva politycznego: die Ostmar-
kenfrage ist cine crosse politische
Machtfragc." Wlasnie co dwaj Pc
litycy wszelkie posiadali kwalifi-
kacye. ably dobrze bye poinfor--
mowanymi.
Wyzwolenie z hegemonii pru-
skiej, moga sic STAG Nienlcy czyn-
rikiem poteznym i uzytccznym
dia cywilizacyi i ola zbiorowej
dziaialnoSci we wszystkich die
dzinach. Rozwijajac swe talenty
piracy i organizacyi, rodzac TO-
wych Gocthych i Kant6w. przy--
nieSc beda mogly swe oryginalnc
poparcie ola postepu / ewolucyi
ludzkoSci. Ale juz ME beda mogIy
zszercgowat sic "a jakim5 Bis.
marckicm Tub Buelowem. by ma
paSciami brutalncmi i ciqg}emi
intrygami zakl6ca6 pokoj Swiata.
Il irancuskiego wydawnictwa
Komitctu Narodowcgo Pol
skicgo w Paryzu - ,,L'Inde-
pcndancc Polonaise - Sligo
marca.)
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-01

wlasnie o tenn, re ,ypowinna bye
W lynn kraju jedna mysl, jedna
idea, jedna NOVA" itp....
Nam sic zdaje, re przedewszy-
stkiem W tym kraju powinna bye
gwarantowana ka1demu jego
obywatelowi konstytucya -
Wolnosc, a z MIA - jak dlugo be-
d. tn ludzie r6znemi mowami
gadajacy, talk diugo j NOW owych
pisma beda u]prawnione i pozy--
teczne.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-01
Do KAC|KA.
DYALOG w PRZYsLOW1ACH.

- Bedc Gle kochaI wieczyscie:
Me naleze do tych zakal:
Zostai mojq, rzcknij siowko...
- A bodajby talk kot plakaI.
- Chodz ma slubny wiec ~kobierzec,
W mirtach bedzie ci do twarzy. -.
- Zawsze ten ma zimne dmucha,
Co sic ma gOracem sparzy.
- Wien, re pierwszy MAJ co rano
Kuksal cie.. sorce sic kraje!
- Ha, DO ktO sic wczesnie budzi,
Tcmu pono Pan Bog dale.
- Jakaz jest two'a odpowiedz
I CO mann pomysIeG o tenn?
- Srebrem jest wsZelka odpowiedi.
Iccz milczenie szczercm ziotcm.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-01

nastanie nam upragniona Cd VIE
ku dola swobody i dobrobytu po-
wszechnego w narodzie!
Vice - d~opomozmy Polsce'
Jak kto moAe, lie moze - co mo-
re. niechaj dale, MECH z ratun--
klein spieszyl Kazdy dar wdzie-
cznie sic przyjmuje, przyda sic
wszystko! Rodacy ME patrzcie
obojetnic - jak obey gdy Matka-
Ojczyzna re Smiercia glodowa W
walce! Dopomozcie!
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-01
Y r. I.

Jan Strycharz, piecioletni synek
Michala Strycharza, zostai przejecha.
ny ciezarowym automobilem I zgi-
nal ma miejscu. Bawil sic or ma to-
RE tramwajowym, gdy wtem mad
jechat automobil i zanim chlopczyK
mial GAS sic usunat, przejechany 20
stall przez nogi, kt6re mu natych~-
miast odpadly cd tuiowia. Zmarl on
w piec minut po wypadku.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-01
Y BOSTON, MASS.

Panowie Borun, Kosmowski, Sill
ski i Jasinski wystapili 2 redakcyi
,Kuryera Bosto6skiego" z pobudek
,,przekonaniowych". Redakcye OBJ
ieli PIP. Morawski, Popiel l Twarog.
R6wnoczeSnie naive pisma zmienio
no ma ,,Kuryer Codzienny'.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-01
mach Polskich.

Piekna duza Mapa Polski "a
kt6rej So wszystkie nazwiska miast,
powiatow, it'd, drukowana ma mai
lepszym papierze we wielu kolo-
rach, MONA teraz otrzymac "a ku-
pom drukowany ponizej 10 CEN
tow (poczta 20 ceNtow)
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-01
MACIERZ POLSKA.

fest o~rganlxacya laczsea mfodsies pol-
ska obotga pScI W pracaeh nRukowycns
patryotycznych 1 bratnieJ pomocy ala
oodniesienia ducha moralnosci dooro-
bytu W spoiecZenstwie, q ~zc1esolnis
nisSzy miodzteEa polsks. MoznA xApl-
sac sic ma posmierrne cd lat - do -;
ma cZfonkow Stowarzyszoryeh oeK o"
graniczenla wieku.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-01
Nomunlkat UrlQdu PrasoWo
|ntormacUnsgo WyddaIu Mp
Chca os}abic Prusy.

Idea, ola kt6rej narody allan
ckie ponios}y ofiary wojenne i
kt6ra ma znalekc sw6j wyraz w
traktacie pokojowym, ME polega
ma unicestwieniu narodu niemie-
ckiego.' Byloby to nierozsadnem
i nieziszczalnem. Chodzi tylko o
wyplenienie w Niemczech ducha
napaSci i tendencyi do ..Wether-
schaft" czyli do zapanowania mad
Swiatem.
Niemcy nowoczesne staiy sic
niebezpiecznie napastliwemi do
piero z ia chwila kiedy zostaly O.
panowane przez Prusy. Przewa--
ga pruska w Niemczech mogia
sic ugruntowat dopiero w~tenczas,
gdy potega materyalna Hohenzol
lern6w przeScignela potege in
nycl ksiazat zwiazku niemieckie-
go. A picrwszorzedne znaczenie
Prus datujc sic dopiero cd tel e.
poki. kiedy w proporcyi niepo--
miarkowanej z~wiekszyly sic one
przez aneksye prowincyi pol
skich.
Przewage Prus przedwojen--
rych w Niemczech wyrazic MOI
ma bylo po prostu w cyfrach ma
stepujacych: Obszar samych
Prus wynosif 34s,779 kilometrow
kwadratowych, podczas gdy Gala
Rzesza nicmiecka miala ogoiem
540,s kilometrow kwadrato--
wycll. LudnoSc Prus liczyla 49,
1929 podczas gdy calej Rzeszy
81, 925, 1898.
Pc oddaniu Polsce Gornego
Slaska 13,200 kilometr6w kwa--
dratowych i 2,2OS,00O mieSzkaii--
cow, PoznaiSkiego $4,000 kilo-
metrow kwadratowych i 100000
mieszkaiicow), Prus Zachodnich
$4,000 kilometrow kwadrato-
wych i 1.704,COO mieszkaticow),
Warmii i ziemi Mazurskiej, 49,
coo kilometr6w kwadratowych i
100000 mieSzkancow), a eWentu-
alnie take reszty Prus wschod-
Mich $4,000 kilometrow kwadra-
towych i 100000 mieszkaicow),
kt0re w kazdym razie z~najduja
sic odoSobnione Cd Prus, pahstwo
pruskic zmniepszone bedzie ma
wschodzie o 10000 kiIometr6w
kwadratowych i 100000 miesz-
kancow.
L drugiej strony zniesienie "a
neksyi Szlezwika pozbawi pan
stwo pruskie 10000 kilometr6w
&wadratowych i 100000 miesz-
kahcow.
'Gdyby navel ME tkrieto posia-
dIosci pruskicl mad Renem, Pru-
sy ME beda mialy wiecej jak
224, coo kilometr0w kwadrato--
wych i 90,5OO,OOO mieszkahc6w a
caie Niemcy be- Alzacyi i Lota-
ryngii 4O2. 900 kilonetr6w kwadra
towych i 100000 mieszkalic6w.
NIoze ktoS powie, re to ME do
syG.
Mozlfwa jest rzecza posunac
jeszcze dalej rozk}ad dawnej mo-
narchii pruskiej upadlych Ho-
henzollernow. Sami Niemcy So
obecnie w toku dose zywego de-
batowania mad kwestya, czy lla-
ley lepiej pozostawic w dotycl-
czasowej formie wielkie Prusy,
czy tez ~raczej trzeba je rozetrat,
przywracajac autonomie roznym
krajom niemieckim, kt0re zostaly
stopniowo wchloniete przez Prrl-
sy. Rzecz oczywista, IL mogliby
Alianci wybawic Niemc6w Z
klopot6w tych wahai, sklaniajqc
ich do takiego rozwiazania tel
kwestyi, jake wydawaloby sic
korzystniejszem ola Koalicyi. A
le Mkt ME moze mice zfudzei co
do trwaloSci podobnego zafatwie
MIA sprawy. Prowincya niemiec-
ka, ktora ~przestaje bye pruska re
stanowiska prawnego, ma wszel-
kie 20 temu widoki, re pozostanie
pruska w duchu. Opuszczajac je-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-01
Ze Zjazdu Wydawcow
i Dziennikarzy amery-
kahskich Pism, Wyda-
wanych W jezykach
obcych.

-N-
agency ogsoszeniowych amery--
kanskich, w~ydawanych i prowa-
dzonych W jezykach obcych -
ME angielskim: pismo nasze ma
zjezdzie tym bylo representatives,
ne, przedstawiciele jego W pra--
each zjazdowych brali wydatny
udzias; dis tn slow pare poswie-
cic pragniemy 1ebraniu temu
niezwykiemu W okolicznosciach
dzisiejszych kraju tutejszego.
Zjazd zwolano W celu zorgani-
zowanego dziasania ola dobra
prasy nie-angielskiej, amerykan-
skiej, wychodzac z zafozenia, ME
dajacego sic zaprzeczyc, nj choc-
by tylko kwestyonowac lojaliz-
mu tejze prasy w o~lbrzymiej jej
wiekszoSci: istotnie tez zjazd IL
chwalii utworzenie instytucyi re-
prezentacyjnej, ktora nosic be-
dzie miano The Publishers
Association of the American
Press in Foreign Languages, or
ganizacya ia ma w najblizszej
przyszioSci opracowac swoje me
toby dziaiania, zredagowac swa
konstytucye podiug zarysu, PREY
Jetego ma zjezdzie i obrac zarzad,
ku czemu tymczasowy obrano
majacy zajac sic temi
wszystkiemi s%prawami. Instytu-
eva ia nova wyloniia sic i zasta-
dawniej istniejaca niby-or-
ganizacye p7asy obco-jezycznej a.
me rykahskiej, ktora to organiza-
eva ~dawnieisza faktyc7nie ME
byla niczem innem, jak agencya
ogioszeniowa, Swietnie eTploato-
wana przez - jednostki: idzie
teraz o to, azeby z owej dawniej-
szei ,,instytucyi-osoby", jednej
jedynej prawie, uczynic faktycz-
ME organizacye powazna, kt6ra
bedzie przedstawiala prase anne
rykanska, ME po angielsku wy
dawana - wobec prasy kraiowej
- angielskiej, wobec rzadu kraju
! bedzie odzwierciadlala wiaSci-
vie - idee, ~ozywiajace tie masy
luLnoSci. ktorym prasa taxa po-
trzebna jest, mad ktorych infor--
nowaniem, uSwiadamianiem pra-
cuje bardzo skutecznie.
Wytyczne punkty dziaiania no.
wei instytucyi So nastepujace:
Prasa amerykanska, obco-jezycz-
ma utwierdzac bedzie i propago--
wac wSrod swego czytelnictwa
najsilniej patryotyczny lojalizm
amerykanski: w tel mySli, w tel
idei - organizacya nova nazywa
sic amerykanska i prasa obco-je-
zyczna zwie sic amerykanska, a
w nie-argielskim wydawa-
ra jest jezyku, lecz miana nj cha
rakteru amerykanskiego odebrac
nj zaprzeczac ME pozwala-
Dalej prasa obca ma W sposob
zorganizowany, wydatny propa--
zblizanie sic, zapoznawa-
ME sic prasy angielskiej - anne
do amerykanskiej ME
angielskiej: ME ulega watpliwo--
sci IL dotychczas prasa t. wv. lob
ca, ktora przecie obca ME jest,
DO krajowi jego interesom slu-
zy wiernie i wydatnie - prasa ia
byIa niezasiuzenie ignorowana,
lub lekcewazona przez pisma an
gielskie a to pod kazdym wzgle--
dem - zarowno ma punkcie oce--
mania wartosci pism nie-angiel-
skich, jake mellow informacyj--
nych, jak pod bard1o wielu inny-
mi wzgledy, kt6re sic wszystkim
odczuc daiy:z tenn
trzeba skohczyc, pred tenn sic
trzeba bronic, a bronic sic maja
odtad pisma omawiane wspol-
ME pod.przewodem omawianej
organizacyi, kt6rej celem bedzie
uSwiadamianie prasy angielskiej
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-01
Dajcie ma Polske!

Peina jest Prasa Polska we
zwan i nawoiywah, zlaczonych z
prowadzonym przez Wydziai Ma
rodowy .drive'm" ola Polski, kt6-
ry ma objat wszystkie nasze ko-
Ia rodacze, wszystkie zycia ma
szego s~polecznego sfery i kregi-
propaganda dobroczynnoSci mai
szerzej, najogolniej pojetej
TAX, azeby ola w~szystkich doste.
pna, wszystkim mozliwa, nikomu
ME stala sic trudna, nj uciazliwa,
a zarazem niechetnym ME dawala
~wymowki, re z jakichbadz wzgle-
dow, czy przyczyn wziac ME mo-
gil udziaiu W Rampant dobro-
czynnej - ma rzecz Ojczyzny.
Many szczera nadzieje. IL mare
szcie teraz - tym sposobem mo-
&c sic cos przecie zrobi wydat--
niejszegos- moze zdoia sic ze-
brac wiecej - a w kazdym razie
wiecej, Mill zrobiono i zebrano
dotad. TAX %mniemany, il naleza-
10 byho odnosnym czynnikom
kierowniczym odrazu wziQG sig
takimi sposoby do roboty skiad-
kowej, a z pewnoscia by}yby re-
zultaty obfitszc, niz te, jakimi
dotychczas wykazac sic mozemy
- ku zawodowi wiclu. rozgory-
czeniu wielu innycll. a szkodzie
sprawy polskiej - ca}ej, opinii
zaS n~aszcj tutejszej - specyal--
ME.
Ano - lepiej p6zno, niz nigdy!
Dobrze, re choc teraz zdobyto
sic ma encrgiczne zabranie sic do
lcniwego ~tutejszego zespo}u ma
szego, re pr6buje sic go Emusic
do wydatniejszego poSpicszenzia
ma pomoc rodakom " Ojczyznie,
dotknietym wojennymi dopusty!
Wiec juz ME bedziemy roztrzasa-
Ii - dlaczego teraz dopiero, ME
wcze;niej, ME wytykajmy, ME u
tyskujmy, ale wszyscy Z najlep.-
sza VIOLA a moca Gala dopom6z--
my. azeby w tych ostatnich chwi'
ZACH Rampant skiadkowej ola
Polski - zrobiG jak najwieccJ.
Jeszcze MONA i teraz zdzialac
wcale wiele, jeno ME dawaG "a
wygrana.' a poruszat wszystkie
kola spoieczeiistwa polsko-amery
kai1skiego do wypelniania powin-
noSci rodaczej wzgledem Starego
Kraju, ktory moze pc raz oStatni
potrzebuje pomocy Z poza m6rz,
jake re pozniej, gdy sic sam swo-
bodnie rzadziG bedzie zpewno-
Scia ME braknie mu niczego i ME
bedzie potrzebowa} rak wyciagac
o zapomoge-n nj do swoich, nj do
obcych. DIS Polska - ME re
swej wiasnej why, nj wolf - W
niedoli najstraszniejszej! Pre-
mocq obcych Cd lat stu zgora
rzadzona, przemoca do najstrasz-
niejszej wojny swiata wciagniona
- ponios}a W wojnie owej straty
takie okropne, IL okropniejszych
laden chyba narod ma Swiecie ME
wycierpiai.. Nawet i teraz je-
szcze, kiedy juz inne Judy ME
walcza - juz przedsmak pokoju
maja pc kiIkoletnich bojach,
Polska nasza W walce nieustan-
ME, ma kresach n~aszej ziemi jesz-
cze wciaz niszczycielska wojna
sic pail, a we wnetrzu kraju mai
straszliwsza nedza wEada nieogra-
niczenie i smiertelne zbiera -
mnogie pokosy.
y
.PoWtarzamy: w TEN wszy-
stkiem niema n~aszej ~przewiny,
ME narodu to naszego niezapobie-
gliwoSc. czy niedolestwo nam
sprawiiy to wszystko, pod czem
kraj i ludnosc W swej istnej dro-
DE krzyzowej upadaja; a skoroz
talk, skoro to ME ma karb ,gospo-
dark polskiej" te Gala niedole
klaSc nalezy - skoro to jest tyl-
ko ~ostatnia moze cierpieh Polski
e4oc1,o ~ kt6ra; oai,o;o .vc;o me-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-01
TEKIR

warta jest takze ! odpowiedniego
respektowania przez spofeczeh--
stwo amerykahskie, oraz uwzgle-
dniania nalezytego przez wszy-
stkie jego czynniki: cheemy bye
ldobrzy i pozadani - ME tylko
wtedy, kiedy mas potrzebuja; -
cheemy bye dobrzy i pozadani
takze i wtedy, kiedy my cos zy-
skac i zarobiG mozemy: W tel
przeto dziedzinie organizacya O.
mawiana starac sic ma, azeby ola
pism amerykahskich, nie-angiel--
skich pozyskiwaG ~ogfoszenia wiel-
kich firm amerykahskich, ktore
dotad rowniez ~najkompletniej
mijaiy, ~ignorowaly, lekcewazyiy
l. pisma nasze pisma ,,obce" sku
tkiem tego przyjmowac musiaiy
musza czesto - ogioszenia Ii.
che, bezwartoSciowe m~oralnie,
czesto wprost nieetyczne, ale -
popsatne: biora je, DO egzysto-
wac musza - p~renumerata ich
bytu ME p%odtrzyma sarna ME
wystarczy - bez ogioszeh pismo
~musia}oby Przestac istniec, vice
jeSli ME MONA dostac inseratow
firm wielkich powaznych, krajo-
wych. poprawiajacych pisma i re-
nome i finanse, to wielu bierze
byte co - k~oniecznej potrzeby.
w tym tedy kierunku - spodzie-
waja sic, re organizacya oma-
wiana bedzie mogia dokonac bar
do wiele. czem znakomicie PREY
czyni sic do Poprawienia bytu
materyalnego pism a~merykan-
skich, ME Pc angielsku wydawa-
rych, a zarazem podniesie wyda-
tnie potion etyczny ich dzialu
ogioszeniowcgo.
Oto So najwazniejszc zamie-
rzenia i plany zorganizowanej w
Nowym Yorku instytucyi wy
dawcow pism obco-jezycznych.
Me podobna rec o tenn inaczej
= jak jeno, re dobre to sa rzeczy
i pozyteczne i zyczyt i'm nalezy
jak najzupelniejszego i najpomy-
Slniejszego zrealizowania: zyska
ma tenn niezawodnie praSa obco-
jezyczna, a Z mia olbrzymia galaz
tutejszej krajowej industry, da-
.jQcej caiym mason ludzi utrzy-
mamie. a co wazniejsza - dajaca
jeszcze ogromniejszym mason
uSwiadomienie ~niezbedne; zyska
tez ma tenn znakomicie sam nasz
kraj, gdyz otrzyma podniesienie
bardzo znamienne wiclkiej grupy
wiernycl i szczerze patryotycz-
nych pracownik6w, kt6rzy ka1da
lego sprawe dobra zawsze goto-
wi podjat i propaganda entuzya-
stycznie, takie zaS podniesienie-
TAXA poprawa stosunkow ME po-
winny W zadnym razie bye mia
rodajnym czynnikom krajowym
- obojetne.
Nam ma zjezdzie omawianym
brako moze rzeczy niejednej,
moe cokolwiek mp. niedomagala
jasnoSe sformuiowania celow, da-
zen, zapatrywah i sposob6w, ia
kie maja bye stosowane, uzywa-
ne w dalszem postepoManiu, lecz
wierzymy, IL tego rodzaju rzeczy
zazwyczaj niedostaja w stadyach
poczatkowych wszelkich zorga--
nizowah, re jednak PREY dobrej
wolf a energii zarzadu z czasem
sic one wyklaruja i usuna. Mnie-
many rowniez, il "a malo ma
zjezdzie tym mowiono O najbar-
dziej aktualnej kwestyi dzisiej--
szej w odniesieniu do tutejszego
dziennikarstwa abco-jezycznego,a
mianowicie o sprawie amerykani-
zacyi par force W prasie i o zane
rykanizowaniu doraznem samej-
re ~prasy!-Wiadomo, te pony
slow i projektow tego rodzaju
ME brak przecie! Mniemamy, IL
ma zjezdzie takim, bylby by} GAS
mieisce sformnioWac choc prze-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1919-04-01

MeSopie stdnu Uszsdzfs eyo.
dsdjq sic ID sdaHiu, re must ist.
nice Ejednocsona, HfesuIeEn0 {
sdmaZzQdHG PoLskG. !
- WOODROW WILSON