davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-07-10
Xaloiona 1897 roku.
MACIERZ POLSKA.
TELEFON MONROE 4303.
GLOwNYs

sARLlD IN
"a. Franc:szak Gordon. Moderator.
ks. 4. 4. K}owo, WiCe-Moderator.
wotc.sch y. Soska. "rezes.
An'rnina Baranowska. Wice-preZeska.
wlic. ech MenkiCki. Wice-prezes.
-rs1sz :. Blachowski. SekretarL.
Z ncjszek witkowski, S~karbnik.
Z slaw Llezmanskl, DyreHtor.
V~yiaivslaw LOpatka, Dyrektor.
An.tn: MaZurk. Dyrektor.
7 .xaiya EOnczyk. Dy rektorka.
Ss-Omea T-rbanSka. DyTektOrka.
F~arc.sZEa BieSchke. Dyrektorka.
p- r.. \. DulaE. Lekarz Naczelny.
ADV. p.otr 2. M.ndak. DoradCa Prawny.
Berla c. WOitaiewicz. Asyst. Sekr. Gen.
&0DZINY BIUROwE;
Elprn q" rzaiu Giownego otwarte "
H~i HrNS.el7ie od gOiz. 9-tej rano do
81; w.r"Eurem. Nv sobote do lei po-
P~~'IiDiUr Wieczorem, W dni powszed-
ME 2 wylltEiem SObOtyO. Cd godziny
S-rei do g-rej. - W niedziele | swieta
-biurO test Zamkniete.
I'rrsrSa; W poniedz;aiki j piatki VILE
czD-auu oil godZiny 7-mej do 9-tet.
Wsze,kie korespondencye do Glowne-
g. P-eIsSl naleZv adresOwac:
EOJCIECH 4. SOSkA.
I455 ". Division str. Chicago, III.
Srkrctnrza: W poniedzialki. wtorkt,
s-Uty ! czwartki. WieczOramt cd godZi-
nv T-mei do g-teL / Cd l-szej pOpoiu-
dn3u codz. ennie. z wyjatksem soboty. cd
9-re1 10 l-Shel.
S~karbnika: we wtorkl. srody I piatki
cd gpizi1y 1-mej do 9-tej wleczorem.
~ykInlnuIa opiat. Wszelkie Oplaty do Ka-
Ev Gi6wrei Drzyjm.ie kasyer Gl0wny
podczas COdzin ofisOwyCh. aIbo we dnie
" godztEach ofIsowych, SekretarE &C.
neraIny.
Ws.e,Hie l'sty nadsy}at nalezy ma re-
&C ~SeE~at4rEa Generalnego:
TONASE =. BLACHOWSKI,
Secretary Polish Alma Mater,
Z , ~. Division str. Chicago, Ill.
FINANSE.
P-zakazy bankowe pocztowe
(cheCks. money orders etc.) nalezy wy
Stuwiat ra OrganiZaCye:
POLISH ALMA MATER,
1 prZesyfaC pod aireSem:
FIR. wITKOwSkI,
1855 ". Division str, Chicago, III.
MACIERZ POLSKA.
BiurO Zarzadu G}6wnego:
l455--57 W. Division Utica,
Va druGiem pIctrEe.
Chicago, III.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-07-10
0fiary ma Cele NarodO-
we i DobrOczynne.

Z Pokwitowania ofiar zIozonyeh m
ceIe narodowe Tub d~obrOczynne, La
mieszczamy wnaszem pismie tylko
wtedy, gdy je nam nadeSla uprawnio-
ne do zbierania takich ofiar Komite-
~, aIbo zarzady zaklad6w dobroczyn
nych, aIbo te wtedy. kiedy zostans
rlo4one W naszej Administracyi do
wysiania do owych KOmitet6w i Is
rzad0w.
Me ~umieszczamy zas nadsyiangch
nam wiadomosci' o kolektowsniu to-
20 rodzaiu ofiar PREY r6znych spo-
sobuosciach prywatnychh, dop6h O.
we komitety Tub Zarzady nam ME
nadeSIa sprawozda6, IL je Otrzymaly.
JezeIi przeto zarzad7i sic jakas ko-
,ekta ma cele patryotyczne. albo do
broczynne IA JakichS ~prywatnych Ia
bawach, weselachh, chrzctnach ttp.'
20 przedewszystkiem nalezy pienia--
6xe Zebrane zlo5yS " biuraen koml-
tet6w (np. p. c. K. r. hub Rsdy Ma
rodowsj lub innych organizacyi, al
DO tee W biurze Zarzadu Eakiadu do
broczynnego), albo wres5cie W ma
szei AdminIstracyi do wyslania "
miejscs wlasciWs 1 prosie o Eamissz-
czenie pokwitowania W naszem pB-
nile. Nsdesiana do mas prywatnie
wiadomose o BarzadzenIu takiej ko-
iskty idzte niezmlennis do kosna 30
wWsgIednieniA.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-07-10
ZTENREDAKCYJNEJ

cej W tym czasie - pilnie pracu-
JAG, bedzie mogf juz student-o-
chotnik ukonczyc i studya uni
wersyteckie - czyli W 21szym
roku bedzie zarowno skohczo-
nym W tych swoich studyach,
jak i skohezonym W swych CIVIL
czeniach wojskowych, a gdy wte-
dy do wojska p6jdzie, to armia
dostanie W MIN wyrobionego Off
cera, Tub lekarza, czy jakiego in
nego profesyoniste, ktorych tylu
teraz armii kazdej potrzeba.
.Dwie wiec dobre rzeczy zaia--
twia sic tenn zarzadzeniem, DO i
woiskowe cwiczenie mlodziezy
zostanie doskonale posuniete i
representations, co zreszta
IA fizycznym stanie zdrowia MILO
dych ludzi odbiG sic powinno do
datnio, i kollegia sic ME opr6z-
MIA a rozw6j nauk W mich utrzy-
ma sic - o lie moznosci W nor
malnem STADIUM progresu. In
formacye powyzsze powinny sic
przydat wielu i naszym mlodzieh-
com, kt6rych zastepy spore wy
SHY z kollegiow i srednich szkol
w czasach ostatnich: niechze ia
n}odziez Smiaio idzie do kolle--
glow i uniwersytetow, MECH
nauk ME przerywa pod zadnym
warunkiem, MECH planow powzie
tych ME zmienia, a cato MECH
sic postara zapisac ma ochotnika
do cwiczebnych oddzialow STU
denckich; tax spelni dobrze - o.
bowiazki wzgledem ojczyzny i
wlasne swoje plany naprzyszle.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-07-10
q WILKES BARRE, Pa.

Ma rzece Newton niedaleko Car
bondale ~rozegrai sic smutny wypa--
dek. Cd brzegu odbilo dwoma To-
dziami kilku miodych ludzi i gdy sic
znalezli ma srodku rzeki, jeden
chcial przeskoSzyc re swej iodzi ma
druga. Zakolysai przytem lodzia TAX
SLIME, re lodi sic wywrocila a trzej
mlodziency, kt6rzy sic W niej znaj-
dowali, powpadali do woody i, ponie-
waz ME umieli dobrze p}ywac poto-
neli:. Byli to: 2Oletni Jan User,
19letni Jan Garoski i 19letni Jan
Zielinski. Wszyscy trzej pocholzii z
Mayfield.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-07-10
z BUFFALO, n. Y.

Klara Parwoska, zamieszkala PREY
Bush ul., ma Black Rock, a zatrudnio
ma W Aluminium Casting Co., PREY
Elmwood ave., zmaria podczas pra-
cy. Klara, jak opowiada siostra zmar
lei d~ziewczVny, liczacej lat Is i W
kwiecie paniehstwa sic znajdujacej,
cierpia}a ma straszny Dol glowy W
niedziele i zazyla proszk6w ma Dol
giowy, poczem sic p%rzespaia i W po-
niedzialek j&k zwykle udala sic do
piracy. w pare godzin p6zniej upad'a
bez mysl6w i odwieziono ia do szpi-
tala, gdzie wkrotce ducha Bogu Cd
da}a. Klara byla zdrowa 1 silna /
smierc jej nagla wywo}ala wielkie
zainteresowanie.
- Policya otrzymala zawiadomie-
ME oSmiorga dzieci i prosbe O pomoc
w poszukiwaniu "a zaginionemi. Il
tych osmiu dwie So dziewczeta q
szesciu chlopcy W wieku cd lat 3 do
"a. Detektywi zajeli sic poszukiwa-
miami, ale jak dotad be- pozadanych
rezultat6w. w liczbie zaginiOnych,
wedle raportu p~olicyjnego z~najduja
sic take nastepujacy PolaCy, sadzac
DO nazwiskach | adresach: J6zef ko-
walkowski, lat Is. 2 pnr. 16S Wac
YER ul., zaginal W ubiegla niedziele
1 Michal Peltaj, lat IS. 2 pnr. III
Weaver. Zachodzi przypuszczenie, re
ci dwaj chlopct razem poszli ma
'wl6czsge.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-07-10
Jeszcze o O%dpadkach.

Ma kwestye odpadkow, o kto-
rel pomySlai ,,Czerwony Krzyz"
Ijak to W powyzszym piszemy ar
|tykule, zwrocii uwage ostatnimi
easy i rad juz take: Otto do
wiadujemy sic, re administracya
Ispraw zywnosciowych wglada
luz w sprawy owe, a to celem O.
graniczenia mafnotrawstWa, po--
chodzacego Z i~gnorancyi; zaczeto
Irobote te W Waszyngtonie, gdzle
marnuja lyle odpadkow przer6z-
|nych, re wynosi to r~ocznie po--
wyzej $4,000 ton, a stos tych Cd
|padk6w byiby diva razy tax wy
sokim jak obelisk Waszyngto-
na... w odpadkach owych jest
bardzo wiele pozytecznych wy
soce czeSci zwierzecych, roSlin-
Inych i innych, ktore swietnie da-
dza sic jeszcze spozytkowac W
przetworacf wszelkiego rodzaJu,
l. znajduja sic tam BOWEN thu
Iszcze, s~aletra, fosfor i potaz, ME
llczac szmat, papieru i metal :
wszystkie owe potrzebne wysoce
wv przemySle wojennym czynnikl
= NIGGA bye w~yciagane chemicz-
ME Z odpadkow i to kosztem sto-
sunkowo ME zbyt wyg6rowanym,
"a wielka Geese owych odpadkow,
gdyby sic tego nawet przerabiac
ME chcialo, czy ME oplacllo -
noze ~jeszcze bye uzyta ma karme
ola trzody chlewnej, hub wresz--
Icie ma uprawe roll - jake nawoz
bardzo dobry i pozywny.
CzeSciowo juz i teraz robi SIG
Ito, re sic odpadkami tuczy Nero
|gacizne i zbiera sic je ma nawozy'
|lecz dorywcza to tylko robota
odtad systematyczniej ma ona
bye dyrygowana! Podobniez i
chemiczne przetwory z odpad-'
Ik6w nowoscia ME So, a jak wielka
moze bye industrya tel jednej
dziedziny, dowodza niektore juz
znane liczby: mp. 90 wielkich
mast kraju naszego z laczna lud-
I%noScia 18 milion6w dostarczaja
iacznie z odpadkow corocznie thu
~szczu lyle, il sic zen robi 10 mi
Il1onow funtow nitro-gllceryny,
innych tluszczow i kwasow lyle,
liz wystarczy ich ma wyrobienie
200, 900, 900 kawaik6w mydla, O.
raz nawozu lyle, IL starczy 60
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-07-10
Y SALEM, MASS.

Szymon Niciewski, szesnastoletnt
chlopiec zamieszkaiy pod numerem
) Beckett ul. W Salem, Mass. ulegt
nieszczeSliwemu wypadkowi PREY
piracy W consolidated Electric
Lamp Company" W Tapleyville. Nj
ciewski dotknai sic przewodu elek-
trycznego i zostai ma miejscu zabity.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-07-10
W AMERYCE.
q CLEAN, N. Y.

zbiegu Seventh / State ul. tram
wal najechai ma automobil, kt6rym
jechali 23letni Maksymilian Stamo-
wski. 24letni Piotr Roskus 1 trzeci
nieznanego nazwiska mezczyzna. -
Oval pierwsi p~ochodza z Salamanca.
Rezultat kolizyi byi fatalny. stamo-
wski zostai tax ~strasznie pokaleczo-
nv. Re zmari wkr6tce W szpitalu; Ros
kus take zostai powaznie ranny.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-07-10
Dalej - pred niewielu dniami

Dalej pred nleWlelu dnlaml
og~laszano wezwanie z rzadu, a.
by o~szczedzac blaohe stara i wo-
cole metale, zelazo, stall itp., kto"
re znakomicie dada sic przera--
biat i moga bye zuzytkowane
przez fabrykantow przedmiotow
metalowych.
Z kolei - wiadoma rzecz, il cd
paru lat juz zagraza nam wciaz
brak papieru - zwiaszcza gaze
towego: faktycznie brak tego ar
tykuiu jest staly, niema go mig
die "a wiele, brak tei zauwalono
szmat do wyrabiania papieru slu-
zacych brak wreszcie szmat ba-
welnianych, kt6re sluza do wyro-
bu amunicyi-zwlaszcza baweiny
strzelniczej...
Oto pare tylko przykladow roz-
maitych krakow, kt6re - jak Wi
dzin,y, zaspokoit dalyby sic lat
wo, gdyby sic daio zorganizowat
skladanie i oszczedzanie systema-
tyczne, porzadne odpadkow,
najzupeiniej zbednych - niepo-
trzebnych, ba-zawadzajacych W
kazdym domu. To co ~przemysl
handel i dom kazdy odrzucaja, to
jeszcze daloby sic swietnie zuzy-
tkowat i przerabiac, tylko - ME
trzeba tego marnowat - ME TREE
ba wyrzucat i niszczyt.
Chicagoski oddziat nCzerwo-
nego Krzyza" wiasnie zorganizo-
wal biuro specyalne ma zbieranie
owych odpadk6w, jakoto: szmat,
koSci, butelek, metal, papieru
itp., kt6rych zniszczenie W sa--
MEME miescie naszem licza CO.
rocznie ma jakich diva miliony
dolar6w wartoSci. Organizacya
wzmiankowana weszla W porozu,
mienie z domokrazcami, skupuja-
cymi odpadki i CT ~wydawac beda
kupony YCzerwonego krzyza"
wszystkim, ktorzy zechca ma eel
tel organizacyi odstapic usk}ada-
ne przez sic przedmioty, ktore
nastepnie zwiezione do lokalow
,Czerwonego Krzyza" beda sor-
towane ! odsylane, gdzie nalezy,
a "a otrzymane "a ME pieniadze
bedzie nam ,,Czerwony krzyz"
ratowal synow i braci ma froncie
~bojowym.
Plan wart w calej peini popar-
cia re strony obywatelstwa, a
re strony obywate-
lex, kt6re przyczynit sic NIGGA
niewielka ofiara do dziela dobrc
siuzby dajacego ma olbrzymlo
rozleglych polach.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-07-10
Polacy Znowu PierWsi.

Czasopismo ,,Wolna Polska"
donosi, il Polacy nowo-jorscy o.
Itrzymali pierwsza nagrode W TO-
dzaju k%ontestu, urzqdzonego W
Nowym Yorku W Dniu Niepodle-
giosci / LojalnoSci przez wszyst-
kie narodowosci, W miescie owen
rcprezentowane. Winszujemy
szczerze Polonii nowo-jorskiej /
radujemy sic z MIA razem re spa
diego ma MIA zaszczytu, Nktory -
przypuszczalismy odrazu -
przypadi jej najsluszniej W udzie-
lie, tax mianowicie wspania}ym i
efektownie pomyslanym byl plan
lpochodu polskiego W dniu o.
wynn: czytaliSmy o tenn z zainte-
resowaniem i zamiesciliSmy plan
ow i program w pismie naszem-
W tel mysli, il sic on naszym -
chicagoskim komitetom przyda
r6wniez ma manifestacye omawia-
mel okazyi. Najwidoczniej pro-
gram ow piekny wykonano jesz-
cze piekniej, skoro wystep zaimpo
nowal navel Amerykanom do te-
go stopnia, IL Organizacya Obro'
ny Narodowej przyznaia Polakom
zloty medal, O czem informuje
ponizej przytoczony list:
Edward S. Witkowski,
Chairman Polish Parade
Committee,
New York.
On behalf of. the Committee
on awards for the 1ndepen-
dence parade l have much
pleasure in informing you that
the Polish display has been a.
warded the Gold Medal. This
will be presented to your Com
mittee when ready. Permit me
to offer very hearty congratu-
lations on your we'll merited
success.
Henry Mac Donald,
Director General Mayors
Committee on National
Defence.
w tiomaczeniu polskiem:
w imieniu Komitetu nagrod
"a parade NEUTRALITY-SUSPICIOUS.
nam zaszczyt zawiadomic Pa
ma, re sedziowie przyznali Po-
lakom zioty medal "a ich wy
stapienie. Zostanie on wreczo,
ny Komitetowi pc wykohcze--
niu 60. Pozw6l Pan ziozyc So
bic najserdeczniejsze powinszo
wanie z powodu waszego do
brze zasiuzonego sukcesu.
Henryk Mac Donald,
Generality Dyrektor Organi-
zacyi Obrony Narod. Majora
Hylana.
Me potrzebujemy dodawac, il
sukces rodakow nowo-jorskich
Ic:eszy a szczegolniej jeszcze i
Z tego wzgledu, re zwrociS on "a
sIuzone uznanie i sympatyczna
ma mas uwage Amerykanow, co
niezawodnie przyczyni sic do pod
niesienia sympathy pro-polskich
ma termometrze uczuc a~merykan-
skich wzgledem ,,forenerow"....
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-07-10
MACIERZ POLSKA.

fest orgau!zacya laczaca miodziez poll
ska oboj-a plci W pracach naukowych,
pa~tryOtycznych / .bratniej pomocy Ola
poinics!eaia ducha mOralnosci dooro-
bytu " SDOlecZenstwie. a ~szczegolnle
miedzy miodzieza polska. Mona zapI-
aaG sic na pOsmierene cd lat II do 40;
IA czionk6w Stowarzyszonych beg o.
~GraniC&enia wieku.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-07-10
wwsglsdnisniA

Kto ehce ezyrae EaIlepsze CO
dzienne pismo polskie, nieei sic
rds do pana F m. PAWoLL.
naszego agenta na Duncan | oko-
lice i zaabonujs sobie ,Dziennil
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-07-10
Wojna a PLany Mo-
dzIezy.


cyl: rozwazaja, zastanawiaja sic,
konflikcie dreczacym zawie-
szeni - co robic: iSc do wojska,
czy zapisaG sic ma studya dalsze;
zwiaszcza tez kiopoty owe pre-
chodza CT, ktorzy pokonczyli o.
statnie kollegia i szkoly srednie,
a mieliby zapisac sic ma uniwer-
sytet: tym sprawy wojskowe "a
chodza droge dalszych studyow
sposob dotkliwie niepokojqcy,
tez faktycznie ME vie, co
zrobic. by j w sumieniu bye spo-
kojnym, re sic wzgledem kraju
obowiazki powinne speiniio /
- by ME wykoleic zupei-
ME planow ambicyi wiasnej, am
bicyi moze rodziny calej...
~
Co wiec zrobic? Odpowiada ma
to nam i wszystkim interesowa-
nym list otwarty, wystoSowany Z
Wydzialu OSwiaty Stanow Zjed-
noczonych, skad d~oradzaja sta
nowczo i zupelnie pozytywnie
amreykanskieb IL W
dylemacie takim powinna: zglo-
sic sic do wojska, a potem maj
spokojniej oczekujac, czy i kiedy
kogo kraj zapotrzebuje> ME TRAGIC
chwili czasu poza niezbednym
wakacyjnym wywczasem, a zapl-
sac sic do szkoi ma studya wyz-
SEE i kontynuowaG je intensyw-
ME az do chwili, kiedy ojczyzna
zawo}a, NIB. jeSli zawola, gdyz
bye mozs, il wcale pc temu ME
wykaze sic potrzeba; ojczyznie
.laSnie ma tenn wiecej zalezec
moze, ably sic mlodziez inteligen-
tina ksztalcila profesyonalnie jak
najwyzej, jak najdokiadniej, BIO
20 wojnie bedzie w zawodach in
telektualnych ~wszystkich die
1zin i rodzajow zapotrzebowanie
.udzi wielkie.
Vice Department Wojny Sta
Zjednoczonych zdajac So
bic sprawe z owego dwoistego o.
bowiazku mlodziezy patryotscz-
1ej umozliwia jej ~rzetelna sluzbe
ila ojczyzny podczas jei studyow
nawet: tax - chodzac do kolle-
glow i uniwersytetow mlodziez
moze Sluzyt krajowi, 4 co wiecej,
bv wiedziaIa i czula, IL jest ona
luz istotnie w siuzbie Ola kraJu-
wojennej, majq bye formowanc
specyalne oddzialy cwiczebne Z
W wyzszych zakia-
dach naukowych, tax re mlodzi
uczac sic, jednoczesnie odbywac
beda cwiczenia w~ojskowe, ME
straca wiec nj w jednem, nj w
i ma potrzebe beda wy
cwiczonymi zotnierzami, IDOL
do objecia komisyi / ivy
skania awansu oficerskiego, a W
studvach ME straca nj roku, tax
waznego ma uniwersytecie, czyll
W czasie wlaSciwym bez zadnego
op6znienia beda mogli odbywac
Zacheca sic miodych, ably Z IL
rzadzenia takiego wlaSnie, spe-
cyalnie ola Mich wprowadzonego,
korzystali jak najliczniej: MO
dziez i'm wiecej umie, tenn wiecej
warta dla narodu i kraju: nieza-
przeczenie potrzeba nam reraz
zoInierzy, ale przedewszystklem /
ma przysziosc Gala potrzeba nam
ludzi inteligentnych - ci BOWEN
i w armii wiecei znacza, DO So
materyalem ma oficerow, ktorych
armii amerykanskiej bardzo a
bardzo potrzeba, a co wazniejsza
pc .wojnie moga sluzyc o wiele
i cenniej cd prosta-
k6w-to jasne i d%owodzenia ME
potrzebuje.
=
Cd w~rzeSnia 1918. Wszystkle
zaklady naukowe wyzsze, posla-
ponad setke uzdolnionych
fizycznie studentow, liczacych
lat Is, dostana instrukto--
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-07-10

= ha1pcA maIblsrsy ateisGASuVs
wyAaisoych No kisissnlO hk1evtN
.ynh. ,,s M DzIENINIE CHICAGO.
XXI M swych sspIltsoh. b. ss~sss
sr,cu1s ola dobra ludu. 0Sfukahecs
..firs sales" stanowcsS y DzInNNI'
xu CHICAGoeKIN ~sSiassAAs ~
~ DOBA A-1
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-07-10
Opinie Niemieckje O
Movie WIIsona,
w dniu f. VII.

Agencye prasowo = t~elegraficz-
ne komunikuja prasie angielskiej
i amerykahskiej opinie niekto-
rych co najwybitniejszych orga-
now niemieckiej i austryackiej
prasy o pieknej i znamiennej mo-
vie PREF. Wilsona, wygioszonej
Il grobu Waszyngtona W dniu 4
lipca.
Smiech zbiera, gdy sic czyta tie
elukubracye bezsilnie-wSciekle,
wymySlne, przekretne, z}oSliwe, a
razem z tenn poWiadamy take
komiczne, szczegolniej ola mas,
Amerykanow oczywista, IL ME
podobna nawet oburzac sic ma to
ujadanie barbarzyncow, raczej
ubolewacby wypadalo mad ludenl
n~lem1ecklm, tax bezpamletnle,
bez ratunku tumanionym przez
wszystkich zg6ry, przez Rad, je-,
go wladze i wszystkie mu podle-
gajace/czynniki - ME wylqczajac
tego, kt6ry winien bye zwiercia-
diem wolnej mySli publicznej -
to jest wiasnie przez prase. Taz
wlaSnie prasa niemiecka olgiwu-
jc lud niemiecki tax ma urzad,
jak tego zaden urzad potrafitby
.lepiej ME zdoiai! Posluchajcie, co
pisze prasa austryacka i niemie-
cka O movie Wilsona:
~
Wiedenska ,,Reichspost" -
to organ katolicki i ~miejscami -
czasami jeszcze porzadnawy -
pisze, il PREF. Wilson W ostat-
|niej swej movie odnawia jedynie
wypowiedzenie wojny; nova je-
go - to mic innego, jak powtorze-
Tie ~ogloszenia pragnien pokoju
p;eSci zbrojnej".. Wiedehski
oTageblatt'' powiada, re to pre-
Gle - wiaSnie akuratnie Pan
silva c%entralne walcza o idee i pra
wa, jake Wilson o~glasza!'. -
Dobrze to sic zgadza z tenn, co
,,Reichspost" orzeka: zeszli sic
dwaj faryzeusze, a kazdy ~inaczej
klamie.. Wiedenska ,Neue
Frieie Presse" oburza sic ma VIII:
soma i sadzi, re Nova jego to
typowa powierzchownosc, i sam
falsz".... Essen Allgemeine
Zeitung" powiada tax Wilson
przemawia, odziany w toge fam
t. styczna amerykahskiego Sob
kostwa, a niedoSwiadczeni Anne
rykanie ~pozwalaja ma takie wcia-
GAME siebie w polityczne mrzon-
Ikarstwo!"... Bardzo zwykle u
miarkowana i powazna kolonska
,Volkszeitung" uzywa sobie tym
razem i wykrzyka: % hipokry--
zyo i bezwstydzie imie vase
lest Wilson," wreszcie ,,Rheini-
sche Westphalische Ztg." tax pi-
sze: Washington przewrocilby
sic w grobie, gdyby slyszec to
mog}, jak jego nedzny i Itchy ma
stepca ma prezydencyalnym TO-
|telu falszuje historye i swoje wo-
iownicze zamysiy wznosi ma ten
sam potion, ma jakim znajduja
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-07-10

al, t..' sr. sfass II ii.t 3 pslskish prsEsl:
Row ma siplltach DzIENNLRA CA'
cAGOSKLE0C.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-07-10
Krytyczne 0bseIwacye'

Krytyczne 0%bseTwacye'
Ciezkie easy, wysokie ceny ma
zywnosc i towar. Pani-moda, ma
niemaly klopot, ably zadowolic
swe kaprysne c6reczki z powodu
wysokich GER sprawia i'm coraz
to krotsze sukienki, ktore gdy sy-
stematycznie z cenami towar6w
p6jda do CORY to niezadfugo mi
kna chyba zupelnie, a jak teraz
zwolenniczki mody swieca s}abU
okrytemi iydkami, TAX niezadlu-
20 ME wiadomo czem swiecic be-
d.. Bylaby ma to rada - miano-
wicie nosit dlugie suknie a skro-
nine, ktore podobno o wiele byly-
by tafisze cd owych wysoko pod
kasanych. Kto niewierzy MECH
sic p~rzekona.
Me div, Re zawodowi kupcy
i p~rzemyslowcy staraja sic We
dug moznoSci wykorzystac kazda
okazye zarobku, DO tego wymaga
ich zawod i ~interes, ale div, re
Ct, ktorzy maja stanowisko i IT,
trzymanie zapewnione, ME zada-
walaja sic tenn, lecz szukaja jesz-
cze sposobnosci zarobku w han--
dlu, kt6rego ME %potrzebuja, a kto
ry poniza ich godnoSc i stanowi-
sko. Czasby byi, ably zmienili spo-
sob nietaktownego i ~niegodnego
dzialania.
Narodowosci usposobione ME-
chetnie do Francuz6w, zwlaszcza
1tlandczycy, nazywali ich.....
zabami, albo ,,zabo-jadami"; ME
wchodzimy w to, czy powyzsze
przezwisko jest uzasadnione czy
ME; cytujemy je jedynie dlatego,
ably je zastosowac do n~iektorych
naszych rodakow, ktorymby sic
powyzsze przezwisko O wiclc SLIT
szniej nalezalo; ME z tego powo-
du, by czyhali ma zycie zab ME
winnych, lecz Z tego powodu, re
posiadaja oni poniekad zabia ma
tire, a zwiaszcza ci, kt6rzy cze--
sto wyrzekaja sic odrzekaja
trunk6w i pijaistwa, a PREY lada
sposobnoSci wpadaja " ME, Jak
zaba do biota.
Siyszy sic i widzi czesto jak O.
chotnicy polscy zbieraja sic gre
nlialnie i ~odjezdzaja do Polskiej
ably walczyc ola .idei VOL
i odbic zagrabiona przez
wrog6w Ojczyzne. Piekne to jest
szlachetne i wielkie poswiecenie
! powinno sluzyc ola wielu - ia
ko wz6r do naSladowania. Tylko
wypadaloby zwrocit mala uwage
ia to, ably oficerzy(0, zajmujacy
sic odprowadzaniem owych O.
chotnikow, zachowywali wiecej
powagi i taktu, a zwlaszcza - IL
by W czasie pozegnalnych przyjec
i wypeiniania programu brazil tez
VI tenn udziai, a ME-. flirtowali
w tym czasie z ,,norskami", czy
innemi pannami, DO jake zoinie--
RE, czy ,,panowie starsi" powin-
nj znat wojskowy rygor, re pre-
dewszystkiem o~bowiazek, ME
prywatne zabawy i uciechy, kto-
re So ME ma miejscu, zie sprawia-
"a wrazenia ma otoczeniu i osmie-
szaia mas w obec obconarodow--
COW. Togo ma ~przyszlosc trzeba
unikac. 49,
Gdyby wszyscy elegance i ele-
gantki dbali choc lyle o czystosc
duszy, jak o czystosc swych bu-
tow, mielibysmy daleko wieceJ-
uczciwych ludzi ma swiecie'
Lechita.
= naaaycA naIblsrzy asessEA~vs
----
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-07-10

MeSowie Stdnu WSsedsfe Sgd-
dzGjQ sic ID sdGnIu, &c mRSf tSt-
nice zjedaOczona, mesGLeSRG !
SQmorzQdnd POLSkG.
- Woodrow Wilson.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-07-10

Cd w~rzeSnia 1918. wszystkie
zakiady naukowe wyzsze, posla-
dajace ponad setke uzdolnionych
fizycznie studentow, liczacych
lat Is, dostana instrukto--
wojskowych; wyekwipowa--
ME, do cwiczen potrzebne, doStar-
czy rad; zapisywanie sic do VOL
ska bedzie w~ylacznie ochotnlcze,
lecz wszystkich studentow we
wieku i zdrowiu odpowiednlem
zacheca sic do zglaszania sic do
wojska i to zgtoszenie bedzie zu-
peinie formalnem, tax, re ochot-
mix stanie sic odrazu czSonkiem
armii rzeczywistym, ktory bedzie
mogi bye kazdego czasu powota-
nv do sluzby, jakkolwiek jest de-
viva i tendencya rzadu ME powo-
,ywaG ochotnik6w pred ukohczo
nym rokiem 21szym; mnlej VIE
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-07-10

Gdyby wszyscy elegance i ele-
gantki dbali choe lyle o czystosc
duszy, jak o czystoSc swych bu-
tow, mielibySmy daleko wieceJ-
uczciwych ludzi ma swiecie.
Lechita.