Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-11-12

CdJdC.W SLelhle pupPZeuule uh1duy u It.
mi pahstwami.
Walka ma froncie wfoskim rozpocze-
Ia sic ma wielkQ skale. Wlosi rzucajac
coraz to Swieze SHY, W krotkim czasie
I~Opanowali naturalnie obwarowane wa
wozy g6rskie W Alpachk okollczne miej
ScOwoSci.
TAX jak kampania rosyjska, tax / wio
ska w pierwszym roku p~rowadzona je-
dynie byia ma to, ably jaknajwie-
ksza ilcSG wojska niemieckiego i au.
stryackiego zajac ma tym ~froncie, da-
jac sp~osobnoSc Anglii i Francyi do po-
lepszeDja swych pozycyi ma froncie "a
chodnim.
w m~iedzyczasie Rosya ponownie
przyjela ma siebie role poSwiecenia sic.
Wojska jej ME byly dobrze zaopatrzo-
ne W materially w%ojenne. Lecz najmici
niemieccy wielka role grail W polityce
rosyjskiej, SO navel przyklady, re sami
dow6dcy wojskowi tax kierowali kan.
pania ably zupelnie zniszczyc armie ro-
syjska.
J~ednakowoz razem z TEN Hindenburg
i Mackensen musieli uzyC wielkich sit,
ably Emusic wojska rosyjskie do odwro-
tn z Galicyi i z Prus Z~achodnich; Ro-
sya ~straci1a ale ma TEN znowu zyska-
iy armie Aliant6w ma ~zachodzie, gdzie
wkr6tce potem rozgrywaly sic walk
bardzo donioS1e.
N~ajwiekszem niepowodzeniem oreza
alianckiego by}o fiasko Rampant ia
D%ardanelle w roku 1915-ym. Gdyby A
liantOm poszczeSci}o sic W zajeciu tego
przesmyku, natenczas Turcya odcieta-
by zostala cd swych europcjskich sprzy
mierzehc6w, a Aliantom otwar}aby sic
droga do NORA Czarnego, CODY umo-
zliwilo eksport zboza 2 RoSyi, kt6rego
G~atenczas wielki brak odczuwano w
panstwach alianckich, jake tez impor-
tn amunicyi do Rosyi.
W lutym zjednoczone floty Francyl
Anglii ~rozpoczeiy bombardowanie for
tow dardanellskich pc przeciwnycl
strCnach lezacych w tel ~ciesninie. Jc-
den ~ drugim fort upadai pod silnym
ogniem dziaf floty Sprzymierzonych.
Alianci W kr6tkim czasie znalezli sic
W miejscu gdzie cieSnina ME jest SEER
Sza J&k CwierC mill. TurCy widzac, re
sic lie dzieje, przyjeli rade i pomoc
Niemc0w i ustawili ma brzegach OIL
brzymie dziala Kruppa.> Flota alian--
cka, ME wldzac wiekszego ola siebie
niebezpieczehstwa powoli poczela sic
wsuwaG W ~ciesnine; gdy zaS GAIA flota
znajdowa}a sic juz W cieSninie, otwo.
rzono z>brzeg0w straszliwy ogien z dzia}
fortowych, wskutek czego Alianci Stra-
ctli try wielkie pancerniki | 1000 lu-
dzi. Flota miaia bardzo mala szanse
stawienia skutecznego oporu / trzeba
sic bylo ,ratowac odwrotem. Anglicy
wtenczas w%ylqdowali swe silly W Cali
poll, chcac tym sposobem cd strony
lQdu odciaG i zajac forty dardanell-
skie, jednakze Turcy pod przewOdni--
ctwem niemieckich oficer6w zorganizo-
wall silna obrone: kazda prawie picdz
ziemi by}a SLIME obwarowana.
Pc dlugiej i przykrej kampanii, W
kt6rej zginelo okolo $4,000 ludzi, An
glicy uznali swa porazke i cOfneli sic
z pod c~ieSnin, a W ten spos6b kampa-
mia rosyjska / angielsko = francuska ma
Dardanelle speizla ma niczem.
Alianci cd dawna planowali ~ofenzy-
we wiosenna, ma kt0ra wiele z1ozono
materyalu / wiele czasu stracono W
przysposabianiu wojsk. Ofensywa ia
mia}a sic odbyc ma froncie belgij-
skim. Rozpoczeto atak pod Neuve Cha
pelle. Wywiaza1a sic zaaarta walka.
Anglicy zajeli wioske, lecz wskutek sill
nego oporu ME mogli sic ami o krok da-
lei posunaG, przyczem OdnieSli olbrzy-
mic straty w ludziach. Kleska ia spo-
wodowala upadek miniSteryum Asquit-
ia W Anslii, a wybrano Lloyd Georgia.
premierem. Cd tegO Czasu przygotOwa-
MIA zbrojne poszly lepiej. w dodatku
do tych ~powodzeG, Niemcy re strasznym
skutkiem zaatakowali Anglik0w pod Y
pres uzywajac W tym celu nowo wy
nalezionych gaz0w trujacych, na co An
glicy bynaimniej ME byli ~przygoto--
wani. Heroiczna obrona K~anadyjczy-
k6w u~niemozIiwiia zdobycie Ypres, n
moze i zajecle czeScl armii brytyjskiej.
Innym ciosem ola Aliant6w by}o
przyfaczenie sic Buigaryi do pafstw
Centralnych. Gdy sic to staio ma pros
be Grecyi przysfano z Francyi i An
gill 10000 zolnierza do Salonik, To-
kujac ich mad rzeka Vardar.
Austrya i Niemcy rozpoczely atak ma
| Scribe, armie ich posunely sic szybko
naprz6d; Alianci ME zdolali stawiC sku
tecznego oporu, wskutek czego~cala pra
vie Serbia padia ofiara zniszczenia i
grabiezy. Anglicy i Francuzi cofneli sic
do Salonik, gdzie sic SLIME obwarowa-
Ii i stad W try lata p6zniej pokiero-
wall kampania, kt0ra zupelnie wydar-
Ia Scribe z rak ~najezdzc6w.
r.--1z 1a~,; w GA11iI,Ali -,