davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-06-27
Ma Wolna Chwile.

60 ME wspomoze, to bedzie z MIN
lie. Ale juz podczas modlitwy
poczelo mu sic tax mieszac w glo-
vie, re ME mogl jej dokohczyc.
Pierwej braly go ciagoty i dresz-
cze, a teraz chwycila go goratWa
TAXA, jakby mu kto rozpalonych
wegli do glowy i do piersi nasy-
pal. I widac, re coraz z MIN bylo
gorzej i coraz wiecej traci} roze'
znanie ,gdyz magic wydalo mu sic,
re tapczany zaczely chodzic jeden
"a drugim pc izbie, jak gesi, - /
re Z krokwi baraku zwiesily sic
jakieS dlugie, do ziemi prawie SIG
.gajace p~owros}a. oblepione rojami
czarnych wielkich much. Przym-
.kna} oczy, zeby tego ME widziec,
.gdyz byIo W tenn cos tax wstretne-
go, re az skora ma MIN S~cierpia}a.
lyle zachowal jednak jeszcze
przytomnoSci, re p~owiedzia} So
bic, il mt sic to tylko tax pre-
widuje i re tego naprawde niema
Jakoz, gdy ~otworzyl znow oczy,
tapczany sta}y pc dawnemu pod
Scianami, zadne czarne powroSla
ME ~zwieszaly sic z pu}apu i plo-
myk lampki pali} sic mad MIN spo-
kojnie. CzuI sic natomiast okrut-
ME chory, i az mu dziwno bylo,
re to idzie tax predko. Dose dlu-
go lezal bez ruchu, tylko wargi
mu sic trzesiy, DO cd czasu do CA
Sill braiy go d~reszcze. Potem jed
max oblala go nova fala zaru, po-
wt6rnie ~pomieszaly sic mu mysli.
A re to w goraczce, tax jak W ia
selkach, widzi sic coraz to inne
rzeczy, czasem straszne, a czasem
mile, wiec przysz}o ma niego teraz
widzenie blogie.
Take zaS bylo wrazenie, re juz
ME starczyio Lipieckiemu roze-
znania, zeby sobie powiedziee, ze
to jest zluda, ale byl pewien, re
Matka Boska naprawde cud uczy-
Mia kazala 60 przeniesc aniolom
w mig do Koscian. Idzie OTTO SEE
rokim lipowym goscihcem cd
miasta ku swojej sadybie.. Jest
iesien i pogoda cudna. Liscie, je-
dine czerwone, jak p}omien, dru-
gle zoite, splywaja cicho z drew
ma ziemie, DO niema zadnego via
tru. ILipieckiemu czyni sic jakos
rzewliwie ma duszy, i radosc zale-
wa mu SERGE. Pamieta, re byl cho-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-06-27
pOSZUKIWANIE

,Nizej podpisany - szeregowlee
Armii Polskiej uparasza o wy
,szu7anie przez }amy szanownegc
Pisma dwu siostr i szwagra W
Lynn, Mass.
Nazwiska moich siostr So ma
stepujace:
y Kazimiera Toczko & do
mu Narewska, 20 lat.)
y Jadwiga Narewska % lat
81 Szwagier Ignacy Toczko.
Pochodza Z Grodzinskie; gu
bernii, Biaiostockiego powiatu.
miasteczka Jasionowka.
Tadeusz Narewski.
Met. 1141. | Regiment Chause'
urs de Polonais. 3cie de Mitral
S. P. %.
France.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-06-27

chop w dobrem zdrowiu do o
dzinnej wioski i przez Gala potem
zine - W miescie, i pc eha4a-
psch - rozpowiadal, co mu Sic O.
wei nocy przygodzi}o. Vice ME-
ktorzy dziwili sic wielkim dzi-.
VEN, inni zas myself, re to wszy.
stko widziaf tylko W goraczce, al
DO we snie. Jednakze proboszcz.
starowina, wierzy{ gieboko, re to
by} cud prawdziwy. Pewnej ME
dzieli powiedziaf nawet ludzioln
kosciele z ambony, re piomyk
z pred oblicza Bogarodzicy po-
sic ma Jej rozkaz W oria
przemienic i re moze nieraz jesz-
cze obroni chlopa polskiego pred
Czarnobogiem i nieje.
dina zmora smiertelna.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-06-27

sic czarny, straszny wielkolud -
i re wielkolud ten idzie ku MENU.
JakieS niepojete, martwe pre-
razenie napeini}o %powietrze. Po-
wialo mrozem, jak Cd kupy lodu.
A potwor zblizai sic, ale posu-
wal sic tax wolno, jak posuwaJa
SIC Slept. Jakoz istotnie w jego o.
hydnym lbie ME bylo wcale oczu
i tylko rece wyciagal coraz da-
lei pred siebie, macajac jedno-
stajnym, okropnym ruchem po
tapczanach, jakgdyby szuka},
gdzie jest ia zywa ludzka dusza,
pc kt6ra przyszedl.
- Jezusie, Maryjo! - krzyk-
nal Lipiecki.
- Smierc! smierc!...
W tel chwili jeszcze jedna, ia
sna, jak b}yskawica, mysl roz-
Swiecila mil krzepnacy m6zg, re
to ME polska. smierc PREY jasnem
ognisku domowem, PREY sp}aka--
nych twarzach, PREY gromnicy /
~litanii, ale obca, czarna i lodowa-
ia pruska smierc, ktota dlawi
cz}owieka tax niemiiosiernie, jak
kat i ktora jest zaguba be- ma
dziei, i noca bez swiat}a, i otch}a-
MIA bez Boga.
Vice W ostatniej toni i rozpa-
czy zwrocii jeszcze spojrzenle XII
obrazowi i poczai wolac gasna-
Gym juz i przerywanym przez
smiertelna czkawke giosem:
- Panienko NajSwietsza H..
- Ratuj IT,.
- O rety!...
- Ratuj!...
Czarne, straszne\ rece szukaly
juz ma najblizszym ,tapczanie.
Ale wowczas stale sic cos ia
kiego, czego zadne ludzkie siowa
dobrze ME wypowiedza.
P}omyk lampki pred obraz-
klein oderwai, sic nagle i poczal
plynac, jak zlota pszczoia, przez
powietrze gu potworowi.
Lecz ros} z kazda chwila; W je-
dnem mgnieniu Okla z piomyka
stall sic piomieniem, rozpali} sic,
rozzarzy}, zbielal. Z bok6w stree
lily mt skrzydla, mad skrzydlami
podniosia sic glowa, jakby W ko-
ROME - i, zmieniony W biaiopio-
rego ptaka, rzucii sic b}yskawica
ma strasznego Czarnoboga. I vi
rzaI Lipiecki ogromna bitwe swia
tia z ciemnoScia.
Zmora skreciia sic, niby waz,
kt6rym utkwilo zelezce. w MIRO
cznem cielsku zasyczalo cos, jak
rozpalona stall w wodzie, rozlegio
sic chrapanie i charczenie. Juz
wife sic, rozdziera, roz
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-06-27
ZE SPRAW
Armii Polskiei
WE FRANCYI.

A wiec przyszia kreska ma Maty-
ska. CT, ktorzy cd Armii Polskiej u
ciekali. kt6rzy cd niej rolnymi spo-
sobami 'caikiem przychylnych ludzi
o%dstreczali, beda musieli ise W SEE
regi tel Armii przymusowo. To samo
dotyczy sic nietylko wrogow tel
Armii, ale I wszystkich tchorzow |
%slakier6w, kt6rzy ma wzmianke o woj
ME trzesli sic re strachu, lub tez
polenili sic 1 "a spodnica sic kryja.
senat ~opracowuje nowy projekt. mo-
ca kt6rego wszyscy Polacy zapisywa-
nj beda 1 zabierani przymusowo do
Armii Polskiej We Francyi. Ma sic
rozumiet, re brani beda W takim vie
ku, W jakim So brani do Armii Anne
r%ykahskiej, to jest cd 81 do 81 roku
zycia. I czy to ME lepiej byio - py-
fanny sic wszystkich tych, keorzy sic
ociagaja z z~apisaniem W szeregi Ar
mil Polskiej - czy to ME lepiet by
10 zapisaG sic jake ochotni. czy ME
lepiej zrobit to jeszcze dis, anizeli
bye branym potem, W niediugim CA
sic przymusowo W szeregi tel Armii!
Przeciea ochotnik zawsze ma wick
sze p~owazanie W szeregach. anizeli
wziety przymusowo. Vice po co sic
namyslat? Stawaj bracie do szeregu
W tych dniach, DO "a tydzieh moze
bye zapozno ma ciebie - jake ma
ochotnika.
DzlS W poiudnie wiec u firmy We
stern Electric Co. Wieczorem wiec
ola p]oborowych z klasy piatej W pa
rafii M. B. Czestochowskiej " Haw-
thorne.
Jutro poIudnie wiec W ,Machi-
| ne shop" W Western Electric Co."
Nastepny odjazd ochotnik6w do
obozu Kosciusski W Kanodzie odbe-
die sic W piatek dnia 5go iipca.
Wszyscy ochotnicy z Chicago mata
bye obecni ma wielkiej manifestacyi
lojalnosciowej, kt6ra odbedzie sic W
! Chicago we czwartek dnia Czwartego
Lipca. Miejsce 1 czas zbi6rki podamy
p6zniej.
DIS notujemy nastepujace ofiary
PAM Franciszka Lipiej $40; WIKI
torya Czarnecka 81; Piotr Szlezak,
1919 Wall ul. 81 Jan Zegar, 1888
W. Superior ul. 81 Piotr R~ydzewski,
4119 S.; ;Maplewood ave. 81. -
Wszystkim ofiarodawcom skiadamy
serdeczne podziekowanie.
Wczoraj przez pomy}ke podalismy
ae rannych zostaio W Polskiej Armit
W, p~ierwszej bitwie z %rrusakiem Is
z~oinierzy. Niniejszem p%rostujemy, re
rannych jest tylko 10.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-06-27
S. P. BRONISkAW CHILE
BOWSKI.
Lechita.

w Warszawie zmarf Broni-
siaw Chlebowski, historyk litera
prezes Tow. Nauko--
wego Warszawskiego, cz}onek
Akademii Krakowskiej, professor
wskrzeszonego uniwersytetu w
stolicy Polski.
Urodzony w roku 1916 w War
szawie, pc ukohczeniu nauk ma
wydziale Observation-Disclosures
nym, obral sobie Chlebowski c.e
Xxi zawod p~edagoga w pelnej
SwiadomoSci, re w w~arunkach, ia
kie wytworzyly sic pc powstanlu
1868 r., czeka go ma tym polu
niejedna gorycz, ale to wiasnie
pole, porastajace bujnie chwa-
stami rusyfikacyi, wymaga sta
rannej i poswieconej uprawy. &c
strony nauczyciela- Polaka.
Niespozyta VIOLA i energia, mi
mo wat}ej organizacyi fizycznej,
Ipozwoli}y mu sprostac zadaniu /
Inadto umozliwi}y jeszcze w vol
niejszych chwilach prace mad
pomnikowym YS}ownikiem Geo.
graficznym Ziem Polskich," kto-
Irego przez laty dwadzieScia byi
redaktorem. lPr6cz tego cafy
szereg opracowah poszczegol-
nych pisarzy polskich oraz bar
do wiele cennych dziei wysz}o
Z pod jego piora.
Polske rozumial on i czu} tylko
DO polsku w mySl tych wskazafl
budowas ia przez Gale zycie, wier
ny w kazdym pociagnieciu piora
naczelnym swoim idea}om, wow
czas nawet, gdy 7 mi}oScia kre-
Sill dzieje Warszawy, p~rzerzu-
cajac sic do ukochanej literatu-
nv ma grunt badah scisle histo-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-06-27
y z p~odwojna odmienna natu>

"a.
Stracili juz oni szlachetne -
cenne przymioty narodu swego.
a miejsce ich zajela jakas wy
szosc nieokreSlona. w rzeczywi-
stoSci ponizajaca ich wobec in
nych, DO pelna krakow prawdzi-
wei wyzszosci i inteligencyi.
Stracili oni juz wiare, - ra'
czej wyparli sic jej - oraz pro-
stote. szczeroSc i goScinnosc pol
ska, a NATIONALIST ~zakrzepili sic
w skorupie samolubstwa: mic icA
ME obchodza sziachetne dazehia
narodow i caiej ludzkoSci. a je-
zeli jake ofiaryc ponosza, to
iedynie pod naporem i przymu,
sem wladzy.
Wychowywanie mlodziezy ma
szej wsrod tych warunk6w i
obcych zywio}ow, odbija SIC tez
fatalnie ma caiem spoieczehstwie
naszem.
Mlodziez nasza. wychowywa-
ma w tym kraju. wSr6d tax r6z-
norodnych zywio}ow, ujemnic
czesto ma MIA wp}ywajaych. po-
mimo nauki ME posiada zby5
czesti szlachetnych i przymio.
tow, jak checi poSwiecenia sic
ola innych, ola spo}eczehstwa.
Przekonywa mas O ten sposob
itch postepowania: celem ich jest
przedewszystkiem wlasne do
pro; korzySci osobiste. wygody
Ii przyjemnoSci, So przedewszyst-
klein ma programme ich dziaial-
noSci. poczuc;e zaS do speinienia
przyjetych ma siebie obowiaz-
kow, jest u n~iektorychI bardzo
male u innych zaS prawie zad-
ne. Pna sic oni czesto do wyz-
szych godnosci i urzed0w, a u
suwaja sig Cd ciezar6w z nieml
po}aczonyoh. Me brak takich
ii wSrod wychowankow europej-
skich. jednak wiecej ich many
wsrod m}odziezy tn w Ameryce.
Me jest to moze ich wina, tylko
stosunkow. w jakich sic znajdu-
ia, jednak tenn bardziej powin-
niSmy o tenn pamietac i dazyc do
Itego, ably W te m}odziez zaszcze-
Ipiac szlachetne uczucia i cenne
przymioty, narodu naszego. je-
lzeli chcemy nadal Eye jake Po-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-06-27
Nasza Droga
/ Gel.

Jak w Swiecie roSlinnym, je-
zeli rome gatunki roSlin posa-
Ozone wzrastaja zbyt blizko SIZE
bic, to powell traca swoj gatu-
mex i swoja odrebna ceche ros-
lima, a mianowicie s}absze z
mich organizmem wypleniaja sic
ma koszt roSlin silniejszych -
tax dzieje sic ! miedzy naroda-
mi, kt6re razem obok siebie mie-
szkaja, re siabsze z mich traca
swoje cechy, t~radycye, jezyk !
inne cenne przymioty swoje, czy
Ii, re sic wynaradawiaja.
Narody silniejsze liczba / kul-
tura, niejako wzrastaja i wzmac-
niaje sic przez pochAanianie w
siebie slabszych, czyli zawdzle-
czaja sw6j wzrost i utrzymanle
Smierci innych narodow.
w Swiecie roSlinnym hub zwle-
rzecym take prawo n%aturalne
niejako, moze znalezc uwzgled-
nienie i usprawiedliwienie, ale u
narodow cywilizowanych Poste-
powanie take jest magazine ka'
rygodne, DO ME godne rozumneJ
istoty jaka jest cziowiek
Prawo gytu jak jednostki tax i
narody otrzymaly cd Boga,
Stworcy swego. Jak czlowiek
odbierajacy swemu siabszemu
blizniemu zycie hub Srodki do
tegoz zycia, zasiuguje ma ma
pietnowanie i kare, tax samo ma
rod, ktory pragnie pozbawic pra-
wa bytu i istnienia s~labszych
narodow, zasiuguje ma ME mniej
sza nagane i kare.
o lie porownanie ludzi do ro-
slim zamieszczone ma poczatku
niniejszego artykuiu Jest praw-
dziwe, mozemy z tego osadzie,
gdy spojrzymy bystrem okiem
ma nasze stosunki tn w Amery-
ce, gdzie roznorodna narodowoSc
obok siebie mieszka. jake So
wP}ywy narodow silniejszych na
slabSze plemiona i narodowoSci,
NIGGA mas wiele pod tym wzgle-
dem objaSnic, karty history, 4
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-06-27
Me Wstydz sic!
France.

Gdy powracasz do domu 70 sfoo-
pIescia, re sk}adu, otisu Tub fabryki.
kup sobie DZIENNIK CHICAGoSKl
1 smiaio czytaj W tramwa1u Tub wa
gonie. /
DzIENNIK CHICAGOsK1 mosna
stale nabywac ma nastepujacych ma.
roznikach:
State / Madison - pred sk&adem
departamentowym Boston Store.
State / Madison - pred apteka
firmy Buck and Rayner;
State 1 Madison - pred skladem
departamentowym firmy Carson.
Pirie, Scott and COL
State 1 Quincy;
State 1 Van Buren,;
State 1 Harrison:
Wabash i Harrison;
Van Buren, I La Sale,
Adams 1 La Sale;
Adams 1 La Sale;
Washington 4 La SallOt
Randolph 1 Dearborn:
Washington 1 9th ava.
zanim u1ass sA po porads 90 adwo.
k.ta, prEsjrzyj liste p1lsEiSh praw9I
CAGOSKiEGC.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-06-27

zreszta ME potrzeba zbyt daleko
szukaG, DO W kazdym kraju i
w kazdym czasie MONA widziec
zwyciestwo sikiejszych naro-
dow mad s}abszymi. Czesto
mniejsze narody stoja nizej kul-
tura cd wiekszych, DO tie ostat-
ME wstrzymuja i utrudniaja roz-
woj ich cywilizacyi i utrudniaja
ich samoistna egzystencye.
Ably ME rozszerzaG zbytecznie
niniejszego artykuiu ME bede
cytowai z kart history przykla-
dow pochianiania mniejszych ma
rodow przez wieksze, jeSli sig
tax MONA wyrazic. ami lie ma
szych braci w kraju wlasnym
dalo sic wynarodow.t swoim "a
borcom. oraz jake tego nastep-
silva i skutki, ale chc.alem wy
kazac, lie wplywy obconarodowe
zniszczyiy przez wynarodow'e-
ME naszych, slabszych cokol-
wick wyksztafceniem i si1s in
telektualna rodakow TIL ma wy
chodztwie, w Stanach Zjednoczo
nych.
Ia czastka narodowisci ma
szej. ktora jakoby mala rozdzka
roSlinna. przesadzona ma obca
ziemie. jakoby do ogrodu pelne-
go wszelkich roSlin rozwine}a sic
Ijak dotad stosunkowo dosyc do
brze, co zawdzieczac nalezy RIA
dowi ~tuteiszemu, ktorego prawa
daja swobode wszystkim naro-
dom i ME krepuja ich samoistne-
go rozwoju. Pomimo tego wszy-
stko slabsze siia umyslow4,
mniej odporne, liczne jednostki
odpadaja Cd tego rodzinnego
drzewa - swojej narodowosci.
jake suchy liSc. z kt6rego Juz
ami narodowoSc nasza. ami kraj
tutejszy pozytku mice ME beda,
NarodowoSc nasza pociecha z
Mich mice ME bedzie ami korzy-
Sci, poniewaz niepojeli zadania /
daznoSci narodu swego, a kral
tutejszy tez pociechy i pozytku
z Mich mice ME moze. DO ME
So oni zdolni przeja6 sic idea}a-
mi i daznoSc:ami tutejszego Ma
rodu.
CT wiec, jak przestali bye Po-
lakami, tax tez ME beda i A
merykanami. ale beda jake isto-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-06-27

Gdy 20 wykopaniu ziemniakow
wypiacono W koncu strudzonym
najmitom naleznoSc Ia ca}y czas
robot polnych, pobrali wszyscy ma
plecy przygotowane juz poprzed-
MO wezeiki i ruszyli pod wieczor
do najblizszej STACEY kolejowej.
Przyzosta} tylko Wojciech Lipie-
cki, CHOP z pod K~oSciana, ktory
przypadkiem przyiaczyi sic wraz
z kilku innymi do obiezysasow z
Kr6lestwa i razem z mimi praco-
wal. Przyzostai on dlatego, re sic
W dzien podzwigai worem ziem--
niakow i czui sic jakiS slaby, a po-
wtore i z tel ~jeszcze przyczyny,
re chciaI wstapic do baraku, w
kt6rym ludzie przez caly GAS ko-
czowali ! zabrac stamtad obrazek
Matki Boskiej Czestochowskiej /
oiowiana lampke. Sam je byi "a
wiesii, jake CHOP pobozny, w ka-
Gle mad swoim tapczanem, i oczy-
wiScie szkoda mu byio S~wietych
rzeczy, a to tenn bardziej, re Mem
cy-lutrzy ME umieliby ich usza-
rowac. Vice w tym zamiarze, pc
otrzymaniu zapiaty w k%ancelaryi,
powloki sic do baraku, wzniesio-
rego ma skraju przestronnego Po-
Ia pod lasem, ukladajac sobie W
mySli pc drodze, re sic przeSpi,
wypocznie, a jutro skonczy pako-
wants i pociagnie "a innymi.
Ale szlo mt sic jakoS dziwnie
riesporo i czui, re ma nogi, jak slo
riane, re krzyze go bola i re W
p~:ersiach ma jakby g~wozdzie, kt5-
re kiuja go PREY kazdem porusze-
niu. Robbie mu sic to goraco, to
zimno. Pred samym barakiem
rozebralo juz chiopa do szczetu.
lyle tylko, re wszedi, ledwo-led-
wo zapalil lompke pred obrazem
i zaraz gruchnai sic, iak dlugi, ma
tapczan. Masz-ze teraz! Dopieroz
zlakl sic, DO zrozumiai, re przysz-
Ia ma niego ciezka choroba, i to
tax nagle i z taxa siia, jak latem
przychodzi burza.
Odrazu stracii moe W kosciach.
Chcial sic przezegna6 i z trudem
wielkim podni6si reke do cola,
nastspnie zawloM ia ma piersi, ale
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-06-27

do lewego ramienia ami rusz! l
lezai tax Gas jakiS, bezwladny,
jak pien. Jednakze, poniewaz
przytomnoSc ME opuszcza}a go je-
szcze, wiec naprzod zdjela go o.
gromna tesknota i zal, re ludzie
luz odeszli i re zostai tax sam, jak
'kazarz ma obczyznie. Bo OTTO, Bog
raczy Viedziec, kiedy tn kto zaj-
rzy teraz do tego baraku, a przez
ten GAS Mkt mt i dzbanka z wo-
'da ME poda. Co tn zaS przecie by
waio zawsze gwaru pod wieczor
ludzkich giosow, i rozmow, /
narzekan, i sporow, smiechu, i
Spiewanial A teraz cicho. Myszy
jeno, ktore jesienia chronia sic Z
pol pred chlodami do zabudowan
chroboca wszedy i gryza zawzle-
Gle drzewo, a blisko wygaslego
ogniska, w kupie grochowin swier
kaja Swierszcze polne. Spojrzy
|Lipiecki po tapczanach, stojacych
pod Scianami, jakby w nadziei, ze
'roze kto zasnai i ~zosta}; spoj-
rzy ma drzwi, re moze kto czego
zapomnial i wroci, ale ME widac
ME slychac mic. Barak tylko wy
dale mu sic tax ogromny, jak nj
gdy, i w giebi calkiem zapeiniony,
mrokiem, BIO tylko ia jedna lamp
ka pred obrazem go oswieca.
Chiopu robi sic jakos dziwnie ME
swojo i poprostu straszno. Zeby
choc jedna ludzka dusza PREY MIN
- zeby choc jedno polskie slowo
ozwalo sic "a Sciana - zeby chloe
iedno! Mic, i mic! A niechze to
Bog broni chorowac w takiej pu-
stce, zaS jeszcze bardziej umle-
rae bez ksiedza, spowiedzi l sa-
kramentow! Przyszio mu ma mySl
re, gdyby tax umari, to Prusaki
pogrzebaiyby go ma lutersklm
cmentarzu, a mole nawet zakopa-
go gdzie W polu pod borem,
|jak zdechle bydle, albo psa.
Bronze cd tego, Mako jedyna,
i ty, Swieta Barbara, patronko
dobrej smierci. Lipieckiemu z ME
mocy, zaloSci i utrapienia wezbra-
by Ivy W oczach. Podniosl wzrok
ku plomykowi, ktory swiecii pod
obrazkiem, i jail movie: Pod
|Twoja obrone uciekamy sic, Swie-
ia BOA Rodzicielko" - a modlil
sic ogromnie gorliwie, DO to jedno
dobrze rozumiai, re, jezeli Ona
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-06-27
WOJCIECH j. AKLINSKI.

q pola walki donosza, re W czasie
potyczki cieako ranionym zostai SEE
regowiec W Armii Wuja Sama, Po--
lax, Wojciech J. Aklinski, dawniej
zamieszkaly pnr. ia East 111-ta uli-
ca; wstapii on jake ochotnik do ar
tyleryi W MAUI roku zesziego l 20
krotkim terminie ewiczenia W Hon.
ston, Texas w~ysiany zostai z innymi
ma pole walki do Francyi. Fracowa}
on przedtem W fabryce spoiki Pull
man Car Works.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-06-27

rycznych. w mysl tych idea
low przyjai tez ofiarowans So
bic ma schyfku zycia katedre hi
storyi literatury polskiej m
wskrzeszonym uniwersytecie
warszawskim, ably nauczac STAN
tad, jak Eye ola Polski, jak ja
kochac i jak ola niej pracowa6.
Geese jego pamieci!
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-06-27

pada, a orze1 razi ia, zatraca, nisz-
czy, wypala. Zwalif sig wreszcie
czarny kadiub. runaf leb, rozkru-
szy}y sic plugawe ramona, po-
czem opad}o wszystko i rozwialo
sic prochem marnym.
Ca}y barak zalalo swiatlo tax
jasne, jak s}oneczne.
A gdy s~rebrzysty ptak zmienii
sic napowr6t w plomyk i przyle-
cia} zn6w z}ota pszcz6ika pred
obraz, Lipiecki spa} juz glebokim
snem i W ciszy, jaka zalegla ba-
rak, slychac bylo tylko jego spo-
kojny, r6wny oddech.
w kilka dni pozniej wrocii
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-06-27

~, ale teraz czuje sic zdrow 1
-wraca do domu. Widac juz jego
cha}upine "a wiSniowym sadkiem
ma prawo ode drogi. Tymczasem
przechodzi wedle stawu, po kto-
rym, mimo j~esiennego ch}odu, bo-
bruia Z sieciami chlopaki a ma
.brzegu stoi starowina proboszcz /
|pilnuje, poiowu. Przychodzi do
|n;ego chop, c~a}uje go w reke, a
ksiadz, s~pojrzawszy mu ma twarz,
mowi: - nBojcie sic Boga, Ii
|piecki, a wyScie sic gdzie tax Wy
'mizerowali?" - ,,Dobrodzieju -.
- chorobstwo opad}o
mnie ma Saksach, alem Z pomoca
Boza wyzdrowial." A ma to
|ksiadz: - .Oj! - powiada -
podziekujcie Matce Boskiej, DO
Smierc ma obczyznie to zatrata ME
!tylko ola ciala, ale czesto i ola du-
szy."
- Prawda, prawda, prawda!
Tu wSrod widen zasnaf ma do
Ibre. Ale w godzine, albo / we
dwie p6zniej, drgna} maggie i zbu-
dill sic. Wydalo mt sic teraz, ze
przytomnoSc calkiem mu 'wrociia.
!Tylko colo mia} zlane zimnym
potem i poczely mu ziebnac rece,
'rogi i nos. Ogarne}o go niewypo-
wiedziane oslabienie. Us}ysza}
|jakby dalekie dzwony, choc ma
wet myszy przestaly chrobotat i
|by}a cisza zupelna.
PomySla} wtedy, re zaczyna ko-
nae.
Jeszcze raz chcial sic przeze-
,gnac-i ME mogf. Dalekie dzwony
'jeczaly %zaloSniej i zaloSniej. liz
Ipiecki patrzyl, lezac ma wznak, o.
siupialemi oczyma w mrok, ktory
W glebi izby gestnia}, czynii sic
'coraz ciemniejszy i zdawal sic to-
.czyc, jak chmura, ode drzwi, ku
srodkowi izby.
Jednak po chwili nieruchome
juz prawie zrenice chlopa rozsze-
rzyIy sic z trwogi twarz pobla-
ola mu, jak plotno, albowiem W
baraku poczelo sic dziac cos mad
zwyczajnego i zlowrogiego cara
zem.
Otto ow mrok poczai zaczyniac
sic w sobie, skupiac i tworzyc ia
kowaS postaf: zaokraglil sic z vie
rzchu, niby W potworny heb, roz-
szerzyi sic nizej w ogromny TIL
low, a cd tego tu}owia wyciagne-
.ly sic dwie dlugie, ciemne smugi,
jak rece.
Lipieckiemu wlosy stanely de-
benz ma glowie, a zeby poczely
s~zczekac, albowiem obaczyl teraz
wyraznie, re z caiego tego mroku,
.kt6ry zalegal glab baraku, zrobil
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-06-27

Tutaj Jest sposobnosc ola ka4dego Amerykanina - ola mezczyzn !
kobiet, mlodych starych bz wzgedu skad pochodza - przyjst Z pomo-
ca Wujowt Sam'owi. -
Many woluntaryuszy, kt6rzy pomagajs nam sprzedawae Znaczh
Oszczedno6ciowe Thrift Stamps) " waszej okoNcy. Many takze Gala II.
ste mezayzn 1 kobtet, kt6rzy So zdolni wygaszat publczne mowy. Civil
ka czasut ylko z waszej srony pomote am wielce, - jeden wieczor y
tygodniu, - jedno popoiudnie ao wieczor W nedzele Kaada chwia ca
81 jaa mozece poswecic, dopomoze wiele. t
Ka4dy znaczek jat sprzedace bedze gwozdzikiem do tumny, kt6rs
Ameryka przysotowuje ola wnhelma, on napewno potrzebute trumns
dulych rozmiar6w - a gwozdzie kt6re uty5emy do nhj, zobia, te on
chyba wiecej ME powr6d. s
Wec wypelnijde SVEN nazwiskiem ten kupon u ddu naznaczds
dzeh alo wRcz6r W kt6rym chcecie przycEynic sic do dobrej sprawy,
posnjcie do Mrs. NJ. L. Pnaum, War Savings Committee, 4s Conway
Building. ..-. -
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-06-27

lacy i odzyskac nasza utracona
Ojczyzne. Bo Polakiem byr
ME wystarcza tylko pc po\k1
movie, ale trzeba tez pc polsku
- to Jest szlachetnie - w zy-
ciu postepowac.
Lechita.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-06-27

l.. C. Ruhnke, ktorego %podobizne
podajemy powyzej, rapport opiewa, IL
zostai zabity W czasie potyczki we
Francyi. Jest on synem PAM Julii
Ruhnke, zamieszka}ej pnr. 344 So.
Kostner avenue. Pr6cz matki pozo--
stawil on trzec braci. Zapisai sic do
wojsk marynarskich MARINE Corps)
dnia 17go czerwca, 1917 roku a CIVIL
czenia wstepne odbyf W obozie W
Qauntico, Virginia, a do Francyi wy
jechaI z poczatklem miesiaca lutego,
b.. r.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-06-27

WSr0d gaxet n1e-an1ielSkieA
DZIENNIK CHICAGOSKl prsodljG
pod wzgledem dohoru 1 tre4cd RAts.
USiz-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-06-27

zanim u1ass sA po porade 40 adwo.
kata. przsjrzyj liste polskich prawnl.
kow nm szpaltach DZIENNIRA CHI.
CAGOSKiEGC.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-06-27

w kilka dni pozniej wr6cii