davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-08-17
z WEST PULLMAN.
(Wiasna correspondence Dzicnnika
Chicagoskiego).

w parafii Wniebowziecia n. NJ. ?.
proboszcz X. l.. Zuchoia, W ubieg'a
niedziele 2 ambony, zwoial posiedze
ME ma dzieh 1890 sierpnla br., / "a
prosil wszystkich urzednikow z wszy-
stkich TOW. tax koScielnych, jak /
narodowych. Ma posieGzeniu tenn
zostaly za}atwione, nastepujace
sprawy:
P~osiedzenie zagaii proboszcz X. L.
Zucho}a modlitwa Panska, oznajmia
JAG zarazem eel zebrania, dalej x.
proboszcz oznajmi1 zgromadzonym,
IL dnia 26go sierpnia odbedzie sic
Sejm Polski w Detroit, Mich. | z
naszej parafii powinien bye wysiany
Delegat ma takowy, poniewaz oma-
wiane tam beda wazne sprawy, tycza
CO sic mas Polak6w, zamieszkalych
W Stanach Zjednoczonych, przyczem
obrano zaraz Delegation ma Sejm
OBJ. Ludwika Kanoza.
Druga sprawl byio, IL W parafii W
West Pullman, dnia Ego wrzesnia
odbedzie sic poSwiecenie Sztandaru
Amerykanskiego i zarazem Sztanda-
ru S4uzbowego, czyli (Service Flag,
ma kt6rym bedzie wiGniaio 10
gwiazd z~naczacych, IL Q West Pull
man wyslano tylu do Armii st. H., o
raz do Armii Polskiej. Wobec tego
x. proboszcz zacheca} wszsytkich u
rzednik6w. azeby oznajmili swoim,
czIonkom, by kazdy bez wyjatku
bra} udzia} W uroczystosci poSwie--
cena Sztandar6w, IL TEN udowodnia,
re kochaja tych, co poszii walczyc "a
mas wszystkich tn ~pozostalych ma
spokojnej ziemi Waszyngtona.
Wybrano n%astepnie komitet, kt6-
ry ma sic zajat urzadzeniem uroczy-
stoSci poswiecenia Sztandar0w 1 po-
chodem, skladajacy sic z nastepuja-
cych obywateli: Ludwik Kanoza,
Tryfon Pahczuk, Bronislaw Roszko,
Teofil Myslihski, / Stanis}aw Lesih-
ski. Ma tom X. proboszcz ~odroczyl
p~osiedzenie modlitwa.
T. Panczuk.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-08-17

decydowat i Polacy Slqska att
stryackiego Czechom ME odsta--
pia nigdy, a ludu naszego, tam "a
mieszkalego, ludu jednej Z maj
~starszych piastowych d%zielnic -
ma wynarodowienie ME porzuca.
Czesi powinni to przyznac -
powinni zrozumiec stanowisko
nasze - DO przecie sami umieli Z
bohaterstwem prawdziwem i Il.
mieja dis jeszcze walczyG o kaz-
da gmine, kazda szkole czeska -
z Niemcami, umieja ginac "a swa
narodowoSc, gina navel w dniach
dzisiejszych - jak prawdziwi bo-
haterzy.
Niechajze nam ME kaza Cd
stepczo wyrzekat sic tax sporej
czesci wiernie polskiej naszego
narodu!
JeSli to Czesi zrozunieja -
Jesli ma tym ostatnim i iedynym
waznym, dis mas r6zniqcym
punkcie nastqpi porozumienie po-
miedzy Polakami a Czechami,
wowczas ab~solutnie mic juz mas
ME rozdzieli, a w zbrataniu SER
decznem w miloSci i przyjazni sa-
siedzkiej we wsp6ldziafaniu wy
datnem, energicznem oba narody
rasze - Polska Czechy w przy-
szlosci stanowic beda ostoje swo-
body ludlow W Europe Srodko--
wei.
w tel nadziei - w tenn pew
mem spodziewaniu, re tax be-
die, re tax bye musi, Polacy zy-
cza jak najlepiej Czechom i win
i'm pietwszych sukces6w
realizacyi ich wolnoSciowej poll
tyki W uznaniu paiistwa ich
przez Francye, Wlochy i Anglie.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-08-17
WIEKSZA Pc
WoJNIE.

Pc wojnie zobaczymy Ameryke
wieksza jak my o niej my$limy.
Ciezka walka uczyni mas lepsze-
mi. Lecz jezeli many mice nasz
udzial w dzwiganiu narodowego
brzemienia, musimy mice zdro--
vie i size. Dobry zoladek jest pod
stawa zdrowia. WnetrznoSci mu-
'sza bye utrzymywane w czystoS-
G. a czystosc wyprozniania ich
must bye doskonala. Trinera A
merykanski Elixir Gorzkiego Wi
ma czy5ci zoladek i wzmacnia caiy
ustroj trawienia. Jezeli cierpicie
ma niestrawnoSc, zatwardzenie,
wzdecia, bole giowy, migrene,
nerwowoSc, uzywajcie Trinera
A~merykanski Elixir Gorzkiego
Wilma. Cena $1.1O. w aptekach.
- Trinera Liniment pomaga szyb
ko PREY zwichnieciu, b0lu W krzy-
zu, opuchnieciu, neuralgia, bola--
Gym muszkuiom it'd. Pc dlugiem
chodzeniu kapiel nog i Trinera
Llniment przywroca VAN zupei-
ma Swiezo5c. Cena S5 i 65 centow
w aptekach, poczta 40 i Is CEN
tow. - Joseph Triner Company,
wielkowytworcy lekarstw, 1888
1343 s. Ashland ave-, Chicago,
I'll. (Ogi.)
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-08-17
Korespondency
Redakcyi.

=. j. First z Tow. 8. ": Sumo
S21.OO przeslaIem ma gIodne dzieci
W POlsce do fundusz6w zbieranych
przez Polska Rade Narodowa / po--
kwitowanie Odpowiednie zachowuje
do Waszej dyspozycyi CK. W.
Dw0r Sw. LeopOlda z J6Zafatowa:
Wszclkie rezolucye zalobne uwala-
&c So "a ~OgIOszenie i jake take ma
len - piatne - do DziaIu OgIosze-
niowcgo; kopie zachowuJemy ola
TaszegO Uzytku. -.
Pm, j. Baran z Bridgeportu: Zad-
nyCh podziekowan ME ~ogiaszamy,
chyba - ie zostana podane, jake
~OSlosZenia platne.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-08-17
POLSKIE
w ORCHARD LAKE. MICH.

rozpoczyna pc wakacyach 35ty
rok szkolny ma wszystkich kur--
sach we wtorek dnia 17go wrze-
snia 1918.
Egzamina wstepne odbeda sic
dnia Ago w~rzeSnia. Wszyscy
studenci kursu Klasycznego, FL
lozofii i Teologii, majacy zamiar
pobierac nauke w tutejszym Ia
kladzie, zg}osza sic pisemnie
pred 10. wrzeSnia, p6zniejsze
~zgloszenia moga bye uwzglednio-
ne o lie bedzie miejsce.
Oplata "a caiy rok szkolny
wyhosi $4,000, ktore nalezy o.
placat ratami $500 miesiecznie
z CORY. Pc ukohczeniu kursu kla-
sycznego tutejszego Zakladu, STU
denci maja wstep ma Uniwersy-
tet Stanowy bez egzaminu.
Pc blizsze i~nformacye i warun-
XII zgiaszac sic pod adresem:
KS. NJ. ]. Grupa,
Rektor Sem. Polskiego,
Orchard Lake, Mich.
(Ogl.)
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-08-17
indywidualneln
duclla

SVEN indywidualnem ducla
wzbogaceniem.
Dodac nalezy do tego, il i eko-
nomicznie moze mice Ameryka
interes pierwszorzednej wagi w
ustanowieniu i uznaniu pahstw
takich jak wolne Czechy VOL
ma Polska: Wszakze pc wojnie
kraje owe - dis walkami objete
potrzeba bedzie odbudowywac
zgruntu, cd podstaw nieledwie.-
CO tam wszystko bedzie potrzeb-
ne, czego tam dostarczac ME be-
die potrzcba! Kt6z najbardzie],
kto najpredzej bedzie W moznosci
zaspokojenia tych potrzeb? Kto
ME Ameryka? Wielki jej
przemysi, znana W swiecie ener-
gia i przedsiebiorczoSc znajda
tam zastanowienie olbrzymie, a
zorazem p~rzyjmowane beda Z o.
twartemi rekoma przez Judy,
ktore pamietac beda o tenn, re w
znacznej mierze wyzwolenie A
MERGE zawdzieczaja, kt6re juz
dis patrza ma Ameryke jak ma
ojczyzne Swobody ma wcielenie
Idei Wolnosci. Niechze ME wy
patruja Judy tie daremnie, MECH
ME czekajs d}ugo: MECH ola
mich rychlo padnie Z Waszyngto-
ru sIowo upragnione wyzwole-
mia!
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-08-17
ZTEKI R%EDAKCYJNEJ.

Amerykanina mile i zrozumiale,
nawet ME ola kazdego Ameryka-
nina = katolika, a re ME wiemy,
czybySmy z mimi ME znalezli sic
w jakim dyssonansie ma zjezdzie
prasy katolickiej, tedy ME chcac
nikogo urazaG - lepiej sobie ma
boku zostahmy. A zjazdowi i ca
lei prasie katolickiej przesyiamy
zyczenia jak najwiekszych sukce-
sow.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-08-17

B6le giowy. oCzasami mia
lem tax straszne bole giowy z ra-
ra. re ME wiedziaiem, co czynic.
Ora. Piotra Gomozo przywrociio
mnie zdrowie i obecnie czuje sic
Goskonale" - pisze pan August
Anderson z Kilkenny, MINI. -
Stare, przez Gas wyprobowane
lckarstwo zioiowe, ME jest ono
sprzedawane przez aptekarzy,
lecz bywa dostawiane przez spe-
cyalnych agentow, Pc informacye
piszcie do DR.. Peter Fahrney and
Sons Co., 25O1 Washington boul.,
Chicago, III. (Ogi.)
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-08-17
DO KACIKA.
Z Motyw6w
Mysliwskich.

Wyszlismy ma polowanie
we tr6jke -.
O~baczyliSmy - jak ianie
dziew6jke;
Vice zarciki i dowcipki
I przycinki / ~przyszczypki
odchodZa.
P6jdz dziewuszko, kwiecie zlOty:
Me pode....
Psu sic zdadzo tie zaloty
ma Dude!
Toe was trzech tn - to "a wiele:
ia sic 2 tylu ME osmie:e:
LaEoga!....
Ejze ME badz nam dz;ewuszko
oporna!
Dam ia rade ci ma uszko -
wyborna:
Przecie w takiej ~sytuacyi
Trzech mniej zbroi! Me MANI racyl?
niz jeden....
O X. W.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-08-17
ZJazd Prasy KatoHokiej

w dniach biezacych odbywa sic
W Chicago zjazd prasy katoli-
ckiej re Stanow Zjednoczonych i
Kanady. Pisma polskie ME So re-
prezentowane i zaproszone ME
byly... Ma n%iektorych sesyach
zjazdu byl obecnym przedstawi-
ciel naszego Dziennika - jedy--,
ME W charakterze sprawozdawcy.
Zjazd ow jest S-mym z rzedu
rocznym - urzadzanym przez
stowarzyszenie Catholic Press
Association, a odbywa sic on
pod auspicyami bardzo pomySlne-
milo czem Swiadczy nader liczne
i powazne obesianie go, oraz pro-
gram bogaty i doborowy- Zjazd
obudzil zainteresowanie znaczne
w koiach prasowych angielskich,
wszystkie powazniejsze pisma
wyslaly nan swoich r~eprezentan-
tow, wszystkie witaja goScinnie
w murach miasta naszego dzien-
nikarzy katolickich z Kanady i
Stanow.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-08-17
Czechy - a Stany
ZjednoCzone.

Uznanie niepodlegIoSci Czecho-
slowak6w przez Francye, Wlo-
chy Anglie powinno rychlo sklo-
mic Stany Zjedn. do takiegez po-
stapienia wzgledem tego pobra-
tymczego Polakom ludu sIowiah-
skiego, kt6ry tax SLIME dale do
woody w czasach obecnych, il ME
lacey sic bynajmniej Z zaborczq
polityka centralnych, a calym
swoim sentymentem, Gala siia, ma
'jaka w skrepowanych stosunkach
zdobyc sic moze - stoi po stronie
walczacej z centralnymi Koalicyi.
Stany Zjedn., kt6re So heroldem
wolnoSci ma SWAT caly gloszoneir
kt6rych prezydent pierwszy jas
no i smialo zdefiniowal, IL po TEL
wojnie kazdy lud u siebie powi--
MEN bye panem, powinien mice
prawo stanowienia sam O sobie
! kierowania w}asnym rozwojem
- Stany Zjedn. z czysto ideowe-
go stanowiska swego powiny
przyklasnac owemu uznaniu
Czecho- Siowakow przez wielkie
potegi europejskie i uczynic ola
Idei Swobody to - co tamte u
czyni}y-po czesci ola idei, a pc
czeSci z wyrachowai st~rategicz--
no = politycznych, latwych do
skombinowania i do zrozumienia.
Nasza mi}oSc goraca ola Wolno-
sci nakazuje nam takie, a ME in
ne %pojmoWanie sprawy, TAXI, ME
lrny powinien bye Ameryki sto-
sunek wzgledem innych narod6w!
w tenn Ameryki pos1annictwo
w]olnoSciowe, w ten jej apostol-
stwo Swobody! Jestesmy pewni,
il Stany Zjedn. zwlaszcza pod
takim sterem, jaki ma obecnie ma
wa naszej Republiki, ME zapra sic
owego poslannictwa, ME sprzenie
wierza sic temu apostolstwu Idci
najwznioSlejszej wSr6d ludzi i III.
dow - totez w najblizszej przy-
szloSci spodziewamy sic g}osu
miarodajnego Z Waszyngtonu w
tel sprawie, ktora ley rowniez W
sferze zupetnie konkretnych inte-
resow politycznych Koalicyi i
Stanow Zjedn.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-08-17
'Orqzne.
POLONH AMERYKANsKIEJ CLOS.

Braci tulacza WINES znojne czoia!
Otto dis doba swita wesOia,
Wielkich obudzel Wzeszedf nam
dzien!
Hasio: Wstai Polsko! pc swiecie
Nadzieja serca ponosi, kwieci
Piesn nam wygrywa zwycfssdch
brzmien!
Jak Dice niegdys ola Wiary.sprawy
Ma boje swiete, ma pola sfawy
Sill W aureoli kopii 1 kos,
TAX my tn, chocia ME W krwawym
boju,
Ale W caiego zycia uznoju
Walczylim wiernie o byt, o los!
w dICLy LII SLdlC " oAohOoS A"oS
Nj mas przewagi obcych zastrasZa,
Nj wrogi szyderstw zraza mas zgrzyt;
Mysmy przy Boiej trwali pomocy
I przeczekalim mrok burr / nocy,
Az OTTO bIogi jasnieje swift!
DIS nam kres tesknic, dis dzien do
trwania
To Polsce tryumf - LudzkOsc wy
dzwania
Otto odiycia isci sic cud:
Przez pola Wojny p~rzejdzicm bcz
szkody,
lie zgliszcz podniesicm Ojc6w "a
grOdy,
Swobodny wstanic nasz kraj j lud!...
O.. Panic! Boze Ty naszych Ojc6w
II tulactw t~csknicnia, z w~szechncdh
ogrojc6w
Ouch rozmodIony narodu mknie -
w nicbiosy rwie sic, pred Twojc
irony:
Badz w niece Polski nam pochwa.
lony,
Lccz wstrzymaj dionie karcqcc Swc.
A.
RACE kazn odwr0cic - blagamy
Panic.
Oiczyznie rychte daj z~martwywch.
wstanic,
Zw6I Jej mogily otworzyc cicsn:
Uwiencz jig slawa, uwieiicz jig zgod4,
Darz mas pokojem, darz mas pogod9
To modlitcwna PolOnii picsn!
Karol Wachtcl.
1918.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-08-17

Kto ehce czytae naJlepsze Co
Gzienne pismo polskie, nieei. sic
rda do pana r M. PAWoLL,
naszego agenta M Duncan Oko-
Ice i zaabonujs sobis .DzisnnIk
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-08-17

dlegiosci jest aprobata tego sta
nowiska re strony pierwszych
poteg w Koalicyi, ktorym zreszta
Czesi swoich sympathy i nastro-
|j6w daja dowody i inne, boo pre-
Gle pulki czesko- siowackie Walcza
dis we Francyi, we Wioszech,
a z Polakami razem walcza w
Rosyi, ably tam wytworzyc move
zadzierzgnienie wojennych wez-
low i linii nowy front bojowy,
potrzebny W alianckiej strategic.
Las}ugi to So wazne - realne i
dobrze, re je uznano w Koalicyi.
Jeszcze raz - winszujemy Cze-
chom z powodu tego uznania i
pragniemy, ably stosunki czesko-
polskie, jak zawsze byly sasiedz-
ko-przyjaznymi, pozostaly takimi
i nadal w jak najlepszem porozu-
mieniu i niezakloconej harmonii.
Co prawda, ostatnimi easy -
mieliSmy z Czechami pewne po--
rachuki i nieporozumienia. Byly
one Pc trosze terytoryalne, Pc
trosze abstrakcyjnej natury...
TIE pierwsze trwajq, drugie -
przeminely, dlatego o mich ma
prod wspomnimy. Rozchodzilo
sic miedzy mani a Czechami -
dawniej o adoracye pro-rosyjskie:
Czesi zawsze byli w ca}em tego
slowa znaczeniu moskalofilami,
nam kierunek ten by} nienawist-
ny. Czesi SLIME i bez z~astrzezeh
propagowali panslawizm, idee Ia
cznosci dzialah i krewnoSci inte-
resow sfowiahskich; my radzi by
liSmy r6wniez tel idei, lecz waro-
walismy obok niej nasze stano--
wisko, nasz w pracach jej wsp6i-
rdzia} - tenn, ably naprz6d po--
miedzy Siowianami nastapiio ge-
neralne wyr6wnienie, naprawa
krzywd i zwrot zabor6w: oczy--
vista mieliSmy ma mySli Rosye
przedewszystkiem, kt6ra wlaSnie
adorowali Czesi! TIL nieporozu--
mienie - tn punkt wyjscia roz-
bieznych drog naszych.. g.. Czesi
grawitowali do Rosyi, poniewaz
wielka, potezna Rosya by}a i'm
pozadanem - siowianskiem o.
parciem w walce Z przewaznie
germahska Austrya. TAX, jak da-
wniejszymi wieki, gdy potezna i
wielka byla Polska Jagiellon6w,
szukali Czesi przyjazni i oparcia
W Polsce, tax potem w Rosyi
chcieli znalezc opieke ola swoich
odrebno-narodowych wzgledem
Austryi tendencyi. Taxa ich poll
tyka byla zrozumiala ostatecz--
ME - navel ola mas, jakkolwiek
sprawiala, IL ME mogliSmy nigdy
wsp6ldzialac z Czechami bez "a
strzezeh. Ale ia rzecz minela
ten punkt kwestyi p%rzeszed} do
historyi z upadkiem caratu i re-
woluyca rosyjska, a potem z osta-
tecznem reimbursement sic pote-
81 rosyjskiej pod radiant boil
szewickich bankrut6w, ktorzy
przehand1owali potege i powage
Rosyi - Niemcom w pokoju brze
skim. Pc tenn, co sic tam z Rosya
stale zanosi sic ma to, IL ma
przyszioSt Czesi znowu w silnej
Polsce szukac beda musieli sprzy-
mierzehca, poniewaz w bezpoSre-
dniem ich s%asiedztwie bedzie ME-
zawodnie juz - panstwo nasze-
przyszla Polska, ktorej Unforeseen
bedzie, jak i Unforeseen Czechow
bye powinno, ably wspolnie Z nj
mi wytworzyc front silny plemien
ME przeciwko zakusom eventual
nym prusko = austryackiej ME
miecczyzny.
Ku takiej ma przyszlosc wspol-
pej polityce powinni Polacy z
Czechami bye W absolutnem po-
rozumieniu i szczerej - bez zad-
nych ans, bez skrytych ~pretensyi
-przyjazni; ably zasie tax by}o-
must ME bye miedzy nami zad--
rvch uroczczen TIL nora
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-08-17

Latwo zrozumiec, IL utwo-
rzenie systemu silnych, VOL
nych pahstw W Europe srod-
kowej ! wschodniej bedzie mako
mitem utwierdzeniem wolnoScio-
wego dziela, jake sic w wojnie
tel dokonuje. Wszak!e to wojna O
obalenie molocha militaryzmu i
absolutyzmu prusaczego, a po o.
baleniu potwora tego potrzeba be
die mad MIN stray dzielnej, ktoz
zasie da tam straz lepsza, ami
zeli Judy z opresyi germahskiej
wyzwolone? Dlatego wolna Pol
ska, wolne Czechy to beda expo
zytury potezne, czynne zachod-
niej mySli w Europe srodkowej,
to beda rozsady idei swobody i
samostanowienia O sobie wszyst-
kich ludlow chocby i najmniej-
szych, by kazdy niczem ME skre-
powany m6g} pracowac mad
swym kulturalnym rozrostem i
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-08-17

" oSIdIlllCu CZdSdCn try JuZ
potegi Koalicyi, z Niemcami wal
czacej, uzna}y niepodlegloSc pan
silva, a ~raczej narodu Czechow
Slowakow: pierwsza, jak zawsze
i we wszystkiem - uczynila to
Francya, pc niej Wlochy, a ostat-
MO Wielka Brytania, o czem tele-
granny onegdajsze donosily.
Z okazyi tel wypada nam wy
stosowac pod adresem Czechow
najszczersze gratulacye! Uznanie
niepodlegloSci ich re strony
trzech takich pahstw i poteg, sta
nowi precedens historyczny pier
wszorzednej wartoSci, ktorego ME
da sic zatrzec, nj zaprzeczyc: ME
ulega zadnej watpliwoSci, IL "a
TENN panstwami rychlo i Gala Koa
licya postapi, a to znaczyc be,
die pc z~wycieskiej, da Bog -
wojnie z Centralnymi utworzenie
pahstwa Czechow i Siowakow
wolnego, niepodleg4ego ma no.
wy wielki document tel wszech-
swobody, jaka ma bye miernikiem
wszystkich stosunk6w W przysz-
loSci wszystkich ludlow W Euro
pie. Vice - jest czego winszo-
wac, poniewaz aktem omawia-
rym realizuje sic w znacznej
mierze ambicya narodowa pobra-
tymc6w naszych - uzasadniona
pod kazdym wzgledem, history
cznym, ideowym, k%ulturalnym i
jakimkolwiek innym.
*
Historyczne tradycye korony
czeskiej s}awne So i wspaniaie,
kto Una dzieje, temu ich przypo-
minaG ME trzeba; ideowo - po-
dobniez argumenty "a niepodle-
gloScia Czechow So slime i liczne:
wszakze 70 idea narodowa odroi
dzi}a Czechy, wyrwaia je z oplotu
acknowledgement wplywow, wy
tworzy1a z mich lud najsilniej u
swiadomiony narodowo, najodre-
bniej skupiony W calej S1owiah--
szczyznie, kulturalnie wyrobiony
wysoko, konsekwentny, rozumny,
trzezwy - slowem narod, pod
kazdym wzgledem wart niepodle-
gloSci. Navel W czasie tel wojny
'Czesi polozyli dowodow wiele
swego sposobu myslenia, nieod-
miennie wolnoSciowego a wro-
giego germanizmowi. Cd poczat-
ku wojny slime by}y wsrod mich
sympatye rosyjskie - ~dezercya
Z puikow czeskich do wojsk TO-
syjskich bywala masowa, op}a-
cana tez masa krwi czeskiej, DO
Austryacy mscili sic egzekucyami
n:ezmiernie licznemi, ktore TRIVIA
ia w kraju tym do dnia dzisiejsze-
60 - do teraz. Mimo wszystko
przyznac trzeba, IL Czesi w calej
wielojezycznej i wieloplemiennej
Austryi najsilniej, najstanowczej,
najnieublaganiej trwaja ma sta
nowisku opozycyi - rewolueyi
nieledwie i jak nj Wegrzy = nj
Polacy (niestety) oswiadczaja ia
sno, wyraznie, a stanowczo ME
poiowicznie tax, re Rad austrya-
cki liczyc sic z tenn mus - re ma
dial z Austrya ME chca mice mic
wspolnego, a wszystkie ich SYM
patye So pc stronie Koalicyi, wszy
stkie koncetruja sic w zadaniu
wielkiem powszechnem - nieza-
wisioSci i wolnosci.
*
Ia sama te niezachwiana kon--
sekwencye opozycyi-takiej wal
ki W granicach, jakiemi tylko ma
rod rozporzadza-nalezy sic Cze-
chom ia wolnosc i ia niepodle--
CLOSE. lynn nastrojem protestu
przeciwko acknowledgements uzur
pacyom militarno = absolutystycz
nym Czesi pred caiym swia-
tenn daja jasny dow6d, re ME pc
stronie Centralnych jest ludlow
sprawl, jak pragneliby to pred
stawiaG i jak utrzymuja Niemcy,
re ME maja oni prawa przema-
wiac ! dziafac "a inne ludy, nj
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-08-17

Ku takiej ma przyszloSc wspol-
nej polityce powinni Polacy z
Czechami bye w absolutnem po-
rozumieniu i szczerej - bez zad-
nych ans, bez skrytych pretensyi
-przyjazni; ably zasie tax by}o-
must ME bye miedzy nami zad--
nych uroszczeh. Tu pora wspom-
nice o wzmiankowanym pierW-
Sym punkcie polsko-czeskich
rozliczeh terytoryalnych. Czesi,
kt6rzy sami najstraszniej cierpiec
musieli cd zakusow wroga, uSi}u-
jacego ich kraj i lud wynarodo-
vic, pownini zrozumiec mas, gdy
my bronimy kraju i lud upolskie-
60 ma Slasku austryackim pred
ich zapedami starajacymi sig
zczechizowac te d~zielnice nasza!
o kraj ten zdawna So swary mie-
dry Polakami a Czechami, a choc
ostatni So tam W ME ulegajacej
kwestyi mniejszoSci - wszedzie,
mimo to Czesi sic nan }akomia /
pretensye don maja, jedynie ma
tenn ~opierajac sic, co tam ewentu-
alnie posiadaja teraz, przewaznle
nabyte nieprawnie, oraz ma tenn,
re kraj ich mniejszy cd Polski-
ziemi i ludzi potrzebuje... To
przecie jednak ME starczy to
ME So a~rgumenty! Dlatego ape
tyty czeskie ME moga 3 rzeczy "a
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-08-17

Prasa katolicka jest juz W kra-
ju tutejszym i wogole W Amery-
&c bardzo potezna, a jakkolwiek
posiada ona Srodki i zasoby intc!"
lektualne i m~ateryalne, ME dajace
sic bagatelizowac-nie spoczywa
ma laurach bynajmniej, lecz ow-
seem uwazajac sic zaledwie ma pc
czatku swej karyery - urzadza
zjazdy take, jak biezacy chica--
goski, a to w celu naradzenia SIG
wspolnego mad sposobami opinii
prasowej. Ola tego celu zjechali
sic tn wybitni Swieccy i duchow-
nj pracownicy pi6ra, dziennika-
RE i ~literaci, z~awiadowcy byzne-
sowi i radza mad wszelkiemi kwe-
styami wchodzacemi W zakres in
teresow prasowych katolickich w
tym kraju. Pc tel wszechstronnej
Swiat}ych mySli spo-
dziewac sic wypada najlepszych
rezultat6w.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-08-17

dZleWac sic Wypada naJlepSzycn
rezultatow.
Ola mas, jednego z najstarszych
i najwiekszych pism ka~tolickiego
prasy polsko = amerykan-
skiej - ME obojetne So plany i
.prace angielskiej prasy katoli-
ckiej: prasa ia nam jest bliska
re wzgledow religijnych i ufamy
jej informacyom, jej celom i spo-
sobom. Jake katolicy, pragneliby-
smy prase te widzieG II szczytu
znaczenia i powodzenia. Sami
trzymamy sic ma boku, DO -
wzgledem mas sic trzymaja ma
.boku. Mowiac o MAS, ME many
tylko pisma naszego ma mysli,
lecz wogole Polakow i pisma poll
skie: toz zaznaczyliSmy ma wste-
pie, IL mas ma zjazd ME zaprasza-
no, re z Polakow nikogo ma MIN
niema. A przecie mySmy sic do
wiadywali o zjazd Polakow ma
MIN - czy So jacy, czy ME; mo-
glo to przypomniec mas aranze--
rom, mogli sobie uprzytomnit
fakt TAXI, re jednak Dziennik nasz
jest jednem z najwiekszych pism
katolickich W kraju i wplywy po-
siada niezaprzeczone - zar6wno
wSr6d swoich jak wSr6d obcych...
Widocznie 0 tenn wszystkiem w
nawale prac przedzjazdowych ME
.bylo komu pomySlec... Me szko-
dzi, lecz dowodzi to nam, re o.
statecznie bez mas sic obejdzie.
To i dobrze. Nasze intencye reli-
giine, tax serdecznie, tax szcze-
RE zawsze katolickie So jed
max w czasach obecnych zarowno
modlitwa jak praca Gala skupione
PREY n~arodowej sprawie, dlatego
dobrze, re mas w lima strong ME
odrywaja i re my sami do czego
.innego ME potrzebujemy sic odry-
wac. Przytem - my jestesmy w
caIym naszym nsemper tldelts"
katolicyzmie - zawsze - jacys
troche odrebni i odrebnosci te;
bronimy jak najusilniej, a wiemy,
IL w t~utejszych sferacb Koscio4a
Katolickiego ME tylko obroncow
i protektorow naszych praw naro-
dowych znachodzimy, niestety So
tam i praw tych przeciwnicy, kto
rzy radzi odebra6 je nam - ra-
zem z nova ojczysta, ktorzy Z
kosciola chcieliby zrobic garnek
do topienia elementow obco-ple-
miennych ma jakis nowy narod-
nar6d amerykanski. Pred takie-
mi tendencyami my sic bronimy
energicznie i bronic bedziem ludu
naszego katolickiego do o~statnie-
go tchu, DO Polskosc - Pc Vie
RE najdrozsza nam, a my W mysl
przykazania nCzcij OLGA Twego
i Matks Twoja'' zachowac W. czci
ia pragniemy. To So zas~trzezenia
nasze stanowcze, ME ola katdego
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-08-17

: Metoute stanu USsedse syd-
dzajq sic ID sdGnfu, Ee must iSt-
nice sjednocsona, nieSdLeSR0 l
sdmoEsQdRG PoLSkG.
- WOODROW wilson
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-08-17
Czechy Niepodleg4e
a Ny.

w ostatnich czasach try juz
potegi Koalicyi, z Niemcami wal
czacej, uzna}y niepodlegloSc pam
silva, a raczej narodu Czechow i
Slowakow: pierwsza, jak zawsze
i we wszystkiem - uczynila to
Francya, pc niej Wlochy, a ostat-
Mo Wielka Brytania, o czem tele-
granny onegdajsze donosily.