davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Grand Forks herald. [volume] (Grand Forks, N.D.) 1916-1955, 1918-11-29
Alb. Hankey Is
NOW Back From
CampP Pike, Ark.

at Camp Pike, Ark, has returned
home after, receiving an honorable
discharge from army service.
Mr.. Hankey was called home on
account of the death Of his mother
in-law, Mrs. Tom Treacy, who died
last week. Upon applying for fur
Tough he was granted his release, as
the time until the release of the en-
tire camp will be discharged is very
short. 1t vas thought, he said, hat
the general discharge will be given
on Monday.
Mr.. Han}zey left for Camp Pike
about ten weeks g and entered the
officers training camp there.
Grand Forks herald. [volume] (Grand Forks, N.D.) 1916-1955, 1918-11-29
Education Board
To Decide About
School Opening
Members Arc Unable to Make Any
Statement Today And Question of
Rcsuming Work in City Schools
Will Be Discussed Saturday.

The city schools, which have been
closed in consequence of the influenza
and pneumonia epidemic prevalent
here, may be opened next Monday
and they may not be opened for some
time to come. An effort t. find out
exactly what the prospects for an
early resumption of school work
were. was made today, with the result
that no statement was Forthcoming
which would in any way indicate
what will be done.
When the closing ban was lifted
about ten days ago it was intimated
that the schools here might open De-
cenlber 2, but no action regarding this
was taken.
The board of education will hold a
meeting tomorrow forenoon, at which
time it will act upon the report ex-
pected to be filed by the committee
on teachers n schools. An an
nouncement will then be made.
The schools at Larimore which had
been reopened two weeks ago, were
closed again this week, due to the
continued prevalence Of the influenza
endemic.
Grand Forks herald. [volume] (Grand Forks, N.D.) 1916-1955, 1918-11-29
DE LONG
ARRIVED SAFE
IN FRANCE
Parents Receive Cable Today That He
is Now Overseas-Ieft With Grand
Forks Contingent. on September s..

Mr.. and Mrs. W. z. belong, ais
Dakota avenue, today received a
cable from their son, Howard De-
Long. to the effect that he had arrived
overseas.
belong is with the 40th engineers,
c~amouflage, and left Grand Forks
with a contingent for Camp Grant,
ILL.,, on September S. He was detain-
ed in Camp Grant for six weeks and
was then transferred, to Washington.
ID. c., where The remained until he
was transferred to Camp Leach, near
Hoboken, N. j, preparatory to sail
ing. ~
Grand Forks herald. [volume] (Grand Forks, N.D.) 1916-1955, 1918-11-29
The work of it's infantry and artillery
is worthy of he best armies in the
world"

The work of its infantry and artillery
is worthy of the best armies in the
world"
General Adds Praise.
Major General Summerall, in pub
fishing the above to every member
of the command, adds a remark to
the effect hat the work done. by the
days will go down in history as one
of those memorable events which will
live in the hearts of the American
people for generations to come"
Captain Eckman, himself an officer
in the First division, also .encloses
copy of another of Major General
summerall's orders issued ~ July rs,
in which the division is praised for
its magnificent courage and I'M
ations of July IS to July 25-that is,
just at the beginning of the final AL
lied drive planned and carried out
by Field Marshal Foch with the result
that Germany was forced to beg for
armistice terms. \
You have sustained the conflict
longer and advanced your line fur
Their than any other division engaged
with you in the battle" the order
says.
. A general order issued by General
Pershing, commander-in-chief of the
expeditionary forces, refers to opera
lions during July and specifically to
the work of the First and Second divi-
sion.
These divisions" General PERISH
ing says, Submitted fully for the
first time to all the drastic tests of
modern warfare, bore themselves al
ways with fine valor: their co-opera-
ton with their brothers-at-arms of
the unified command vas prompt and
efficient and brought from their AL
lied comrades many expressions of
sincere appreciation"
Grand Forks herald. [volume] (Grand Forks, N.D.) 1916-1955, 1918-11-29
LIBERTY BONDS.

New York, Nov. 2e.-3 1-2's 5000;
vrst convertible as 96.10; second As
94.90; vrst convertible 4 LAS 97.92;
second convertible 4 Ids. 96.78; third
4 LIS 1910: fourth 4 LIS &c. az
Grand Forks herald. [volume] (Grand Forks, N.D.) 1916-1955, 1918-11-29
PERSONAL,

Boston Transcript: He-The fools
ire not all dead yet.
She--That's as sure as you live.
Grand Forks herald. [volume] (Grand Forks, N.D.) 1916-1955, 1918-11-29
MUST A AUSTRIA.

Copenhagen, Nov. 29.-Former EN-
peror Charles has been informed by
the government at Vienna that he
must leave Austria because Of the
counter revolutionary movement there
according to a Leipsic dispatch to the
Politiken.
Grand Forks herald. [volume] (Grand Forks, N.D.) 1916-1955, 1918-11-29

NO GERMAN BANK NOTES.
Paris, Tuesday, Nov. 26.-T1te gov
eminent has, issued a decree prohibit
ing the importation of German bank
notes, coins or any other monetary
medium.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-05
= P1SM r. ROSTANDA.


Drzewo, co kwitnac chce W kwiec1a poWodz1'
Winograd, co pragnie zrumienic jagody'
Kladka, co czeka przechodnia q mad Wooy,
/ s,odko III swoich deszczulkach ko4ysze,
Glen ptactwa, co W krakow sic chroni zacisze;
Go tylko spiewa, a gardzi za1oba,
Chce odzyt, bye brzegiem, progiem: aoy sooa'
Rye lava ciepla Tub ogrzanym giazem,
Co rece siuzy i mr6wce zarazem,
Ten krzyk to wreszcie wofanie jamoeci,
Ola wszelkiej Pieknosci i wszelkiej SwietoSc,
Wszystkiego, co " s3o6cu lyle ma uroku,
lie dzielo swe widzac, chce bye na widoku.
Gdy we mnie ten wielki dnia pozew sic wzbiera,
10 dusza wowczas wielkosci nabiera,
30 dzwon i'm wiekszy tenn bardziej donosny,
TEN bardziej moi okrzyk stanie sic rozsiosny.
MIN krzyk ten W przestrzeh ode mnie wyruszy,
Chwilc z przejeciem piastuje 60 W dusty;
Gdy W kohcu skurczem mel duszy zapialem-
Wicrze, re w6wczas dzieia dokonalem,
Wien, re to pianie tax Noe ciemna spycna,
Jak runac musialy warownie Jerycha.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-05
zAP|SN u7ERACK|E.

- Pamistnik Jubileuszowy ~.
lecia parafii sw. Jana Kantego:-
Pod takim nadpisem wyszio ME
dawno piekne Album Z okazyi
25ciu lat istnienia p~arafii p. w. sw.
Jana Kantego W Chicago, jednej
Z najwiekszych W miescie naszem
i najdzielniej bioracych udziaf W
naszem potskiem zyciu spole
cznem i narodowem. Pamietnik,
a raczej Album to opracowali X.
Stanislaw Siatka, c. R.. proboszcz
owej parafii, oraz x. Felix's La
don, c. R., professor kollegium sw.
Stanisfawa, znany z wielu swoich
wydawnictw i prac W dziedzinie
publicystycznej. Pamietnik ow
nalezy do piekniejszych i ozdob-
niejszych wydawnictw naszych
tego rodzaju: bogato wyposazo-
ny barfdzo pieknymi kliszami, "a
wiera obfity materyal monogra-'
f;czny, ktory z pewnoscia stano--
vic bedzie cenny i ciekawy przy-
czynek ola studyujacego nasze tu
tejsze dzieje, skromne i niezbyt
W zdarzenia do~niostejsze obfitu--
jace; many tam historye parafii,
kt6ra W znacznej bardzo mierze
jest raczej historya casej wielkiej
dzielnicy miasta naszego, ponie-
waz Polacy ma Kantowie miesz'
kaja masa zwarta, many opisy
kosciois, szkoiy. plebanii, domu
Siostr. many list pierwszego pro-
boszcza tel parafii. dzisiejszego
Generate Zgr. Xxx. Zmartwych--
wstancow, X. Jana Kasprzyckie-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-05
Razenl

Vice Polakow 1892 procent,
Niemcow 1851 procent. Gdy Po-
danny cyfry re wszystkicb okre-
gov Polski pruskiej, nawet wedle
tendencyjnej statystyki szkolne)
otrzymamy: 70 okregi z absolut-
ma wiekszoscia polska a 80 okre-
gov, gdzie ludnosc polska pre-
wyzsza 80 procent.
Take So daty wyciagniete z IT,
rzedowej statystyki n~iemieckiej.
Lecz o, lie rozni sic ona jeszcze
cd prawdy.
Czytajac tie cyfry trzeba soble
rrzypomniec, re ma cafym obsza-
RE Polski pruskiej ME ma prawie
+Polak6w u~rzednikow rozmaitych
kategoryi.
Wystarczy tylko powtorzyc IL
rzedowa dek1aracye p. Kirchstei-
"a, prezydenta Regency poznah-
skiej tenn sar1em wysokiego urze-
dnika pruskiego, wedle ktorej W
miescie Poznaniu, urzednicy pru-
soy tworzyli % procent casej lud-
nosci miasta.
Ponadto w wielkiej liezbic
Mast Polski pruskiej So garnizo-
ny wojskowe ziozone z Niemeow,
poniewaz rekruci polscy wysyia-
nj So do wnetrza Niemiec W ce-
ZACH gerrnanizacyjnych.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-05
(Komunikat Urzedu Prasowo-In
formacyjnego Wydz. N. P.
q Agency w Lozannie.)

w odpowiedzi ma pytanie pre-
zydenta Wilsona Gazeta Frank
furcka pisze w wydaniu z dnia 10
pazdziernika: ,,Tworzac nova
Polske ME trzeba z%apomniec, re
dawne czesci Krolestwa Polskie-
go ME tylko zamieszkale So
przez ludnosc bezsprzecznie pol,
ska, jak sic wyraza program Will
soma, lecz re raczej w tych OBJ
szarach mieszka wiecej Niemcow
niz Polakow."
Zapewne dziennik niemiecki
ma be- watpienia ma wzgledzie
czesc Polski pod zaborem pru-
skim. Stara sic tez upozorowae,
re Geese Polski pod zaborem pru-
skim, zgodnie z zasada narodo-
wosci ogioszona przez prezyden-
ia Wilosna powinna Z tytuiu ME.
mieckoSci kraju pozostat zlaczo-
Ia z Niemcami.
Ia ~pretensya jest nieuzasad-
Mona, a W tych artyku}ach dopa-
trywac sic musimy poczatku kan
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-05
DO WIADOMOSCI!

NEAystkirh In~teresant0w naJnprEet-
nlej prOSimy . prEestr1esanie pouL
sEy ella nsNE20weks
HIuFs AdEIinlstraeyi nnsZe1 WI
ga prxex sIzien csly cd gOdEiny S-me1
ErHnu do so wiecGorem - 80 dn1as Is
wyjstkIem nIedEjeI 4 swlpt krHjowSeh'
ObO~SVIR2uja"ych.
ILrEBdFa Pisma naszeEO p~rEyjmuJe
tntrre.antSyy co dnia w GODZINACH
POPOEUDNIONY fCH cd 2-siej do o-teJ
- z nyJYtkiem sobOt.
ala Interesant6w y
Iest TG LhO w GODZINACH
= OO GODZINY IOi3O Do GoDLINf
IIi3o; DO pOludnIu tylkO I'm s~FecYalns
umOEgQ-
RedSktor NnexeIny przyjmuJe Ipte-
reSan low TILhO PO lO-te1
PRED POLIDNIEn.
TpruSxa sic o lie ~mO5nOsci wsKeIkIe
spzamy g Redakcyp knintSNiae PlSEh-
Ma. b0 IN k0nwersaeye dfuSie ME ma
nay esasui tylkO W sPraw1eh s1czeg0i-
ptri.6rT Nsagl, OSObiStych, lob ME dnJq-
rScI SIC aniatwIe ~HViezle droEq ko-
Tes1ouieney pFOsimy jawie sic oso-
sfscIe. ~EarhOwujac nR w~zSlSdzie, re o.
kOio gadzlny 11-teJ kamykamy gazete
{ VISA scy nsJbardziej jestesmy Wtsdy
s-atruGEicnt.
kOrrHpu dent6 uprasEnmy naJmOc-
nfeJ, aby plsalI CZGTELNIE = ATRA-
NENTEM, LUB Ma MAsZfNLE, Me
IBET SCISLIWIE I TfLkO Ma JE-
DNEJ SFRONIE PAPIERU.
Jesii utwOry jakiekOlwiek nile maJa
hye o~EloSzOne. poehlania je = kOs1
r~e~ukcyjnyy jesIi poiPdRne 80 do Ewro-
"a. ~ raEie nile OEfOsxenla, nnleAy 70
W5RAZNIE ZAZNACZfC 1 ZALACZ1C
ZNACzEk POCITOWI Ma ZWRoTNA
PRzESILkE.
adayeh ko~munIkatow do ogfosSenIa
lie nnIsAy przesylae M knrtkacA ODD
Ervtyeh, 2adnych TED nile przyjmutS sic
~Eonnnikney IeIefOnlesnyeh - chyba
~ rTJatk0wyeh wypnSkaehJ rownleS o.
rto.xea. aOtyeEaeyeh Fuchu W iowa
rrystwach ~teIefonIeznie nile prsyJmu-
Jenny. ~
n. D~loske6 w AdminlStracyt 4 tam sic
! mem. EwrncnG naie&y.
PedxiSkowanla ro-
As.I1' REHOLUCYE zALOBNE, POLL
TYcZNE 4 4. .. nnIess do DziAau ogao-
naeA. 1890
WsxeIkie kOFespOudencyes HaWtado-
-. n 4. 10. mussR bye podpisans -
-.rneu nazwlskiem wras n adresem pi-
s~arewss b~esiHniennyeh, iub podpl.anyen
~~[1,gkiem nlbo wresBeie stoWeM
[-.tfefV = komunikaeyi. NJ koreo-
--r-aenry- .ts saRaieszeEamS.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-05
Prezydent Wilson a
Sprawl Polska.
CKomunikat Urzedu Prasowo-InfOrma
cyjnego Wydzia{u n. P.).

Pc Odjezdzie Prezydenta Stan6w lie
dnoczonych do Europy na konferencye
pokOjowa niejedni zastanawiaja sic, ia
kie on tam zajmie stanOwiskO W spra-
vie ustalenia granic POlski. Niece
swiatia ia te sprawe rzuca ~wiadomosc,
jaka nan nadsyia Agencya Polska W
Lozannie, kt6ra to wiadOm0Sc brzmi
jak naste2uje:
Czytamy W ,Muenchener Neueste
Nachrichten" z 21-go pa%zdziernika.
,,Warszawa 20 paidziernika, 1916.
,,Donosza nam z Waszyngtonu, 10
prezydent Wilson, przyjmujac ma po-
sfuchaniu slynnego artyste polskiego
Ignacego Paderewskiego pokazai mu
mape Polski, TAXA jaka bedzie po
przyiaczeniu terytoryum polskieh od3a-
czOnych cd Prus i Austryi. Prezydent
zauwa1yi przy tel sposobnosci, ie
trzymaG sic bedzie danych historycz.
nych. Rad niemiecki, dodai on, uczy-
nil wszystko co m6gf, by zgermanizowaG
ziemie polskie: wydal miIiardy ma ko-
misye k~Olonizacyjna. wywIaszczyi wia-
scicieli ziemskfch poiskich i zaludnii
administracye Niemcami czystej krwi,
wyiaczajac Polak6w.
,,Statystyka sporzadzona pod tymi
warunkami ME mole bye pod iadnym
wzgledem miarodajna. Da sic Ware
stosunkom, istniejacym c o do zaludnie-
MIA pred sztuczna germanizacya kra-
j6w czysto polskich. To salo znajdzle
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-05

60, &C. R., znajdujemy dalej szcze-
goly, dotyczace wielkiej liczby
towarzystw parafialnych, ch6row,
pozostajacych pod przewodem
zdolnego organisty, P. FIR. Nowi-
ckiego, a wszystko jest ozdobio-
re podobiznami ksiezy, pracuja--
cych PREY parafii, dziatwy szkol-
rel, komitetu parafialnego, klubu
obywatelskiego i'm. Paderewskie-
90, towarzystw i bractw, w pa
rafii istniejacych ftp. Dodac ma
ley, il pamietnik wydano bardzo
starannie, papier piekny i druk,
korekta poprawna - wszystko
zalety wydawnictwa tego ME ma
lie, zalecajace je kazdemu, kto
zajmujaca te ksiazke do reki WEI
ME. Pamietnik otrzymac MONA
PC Genie $1.OO "a sztuke W biurzc
parafialnem.
- Kalendarze ma Rok Panski
1915: wszystkie do nabycia w
biurze ,,Dziennika Chicagoskie-
60" 1855 w. Division str, Chi
cago, III. Firma nasza posiada
ma skfadzie: ,Wielki Kalendarz
Universally, czyli Powszechny"
- dwu tomach oprawnych'; wy
szedi on po raz pierwszy cd czasu
trwania Wielkiej Wojny; oba to-
my ($1.5O, take oddzielnie po
75c., z przesyfka 80c.) zawieraja
sporo opowiadai z dziejow VOL
ny, take i inne nowelle, rozmai-
tosci, wiersze, humorystyke ftp.
,,Kalendarz Maryahski" (cena
Soc z przesylka) liczne utwory
powiesciowe, poetyczne, opowia-
DANA i bogaty dial informacyj-
ny. Kalendarz nPrzyjaciel zo4--
nierza" (cena 45c z przesylka) :
wiele informacyi i o~powiadah z
zycia zo}nierzy takze / pol
skich; opracowanie staranne "a
leca. ,,Kalendarz Missyjny" Zee
ma 4Oc z p~rzesylka) treSc bardzo
urozmaicona, wiele opowiadail,
powiastek moralnych, religijnych
wierszy ftp.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-05
Po|Ska " NiemCzeCh.

panii niemieckiej, zmierzajacej
do zachowania owoc6w eksploa--
tacyi speinionych ma szkode Pol
ski, PREY pomocy falszowania fax
tow i liczb, gdyz ME MONA wig
cej tego sifa dokonac wobec tego
| sdyz dzieii o~brachunku SIG zbliza.
Co nam wykazuja W tel kwe-
styi statystyki pruskie?
Ostatecznie, by postawic W ma
lezytem Swietlc wartosc naukowq
tych dat statystycznych my ogra
riczymy sic do jednego przykla-
du w r. 1890 ia statystyka prusak
oblicza W okregu Neustaat pro-
wincyi Prus Zachodnich 37.S pro-
cent Polakow, a mimo tego W r.
1900 ME znajduje ona wiecej jak
Oh procent. w rzeczywistosci
zas okreg ten posiada wiecej niz
20 procent ludnosci polskoIka-
szubskiej.
Wedle tendencyjnej statystyki
prukiej generalnego cenzusu z
1900 siia zywioiu polskiego W
Polsce pruskiej W por6wnaniu z
sila zywio4u nietnieckiego pred
stawia sic w bezwzglednych cy-
frach ia knastepuje:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-05
YnInHnnn 1S0I rnku
EaiOEOna 1877 rOku.
MACIERZ POLSKA.
TELEFON MONROE 1903.
GLOWNHl

re. Frarclszsk Gordon. Moderator.
Is 4 A. K{owo. Vice Moderator.
Woictech F. Soska. OreZeS.
N1tnnIna Rsranowska. Wi~ce-prezeska-
WOjciech Menkicki, wice-prezes.
TomasZ 8 Blachowskt. SekretarG.
TTsnciszek witkowskl, Skarbnik.
S.auisiaw Liczmanski, Dyrektor.
W!adyslaw Lopatka. Dyrektor.
Antoni MaZCrk. Dyrektor.
eokadya Kohczyk. Dyrektorka.
sa.omea Urbanska. Dyrektorka.
F-anc!szka Bieschke. Dyrsktorka-
Br. FIR. A. Dulak. Lekarz Naczelny.
Adv. Piotr p. Mindak. Doradca Prawny.
Berta C. wojtalewicZ. Asyst. SeSr. Gen.
GODZINY BIUROWE:
Biuro Larzadu GlownegO OtTart W
dnl pOwsZsdnie cd goiZ. S-:ei rano do
s-tej wiscZorem. (w sobpte - lei po-
p~oludniu). WiecZorem. W d.. Dowszed-
ME z wyjatkiem soboty)O. Cd godsiny
f-mej do S-rei w nledziele I swieta
~uroczyste. biuro Jest zamEnSete
PreEesni " poniedZiatki piatkt VIE
czorami cd godZiny T-mej do 9-tej.
wszelkie korespondencye do Glowne-
20 Prezssa nalezy adresowac;
wOJCIECH r. SOSKA,
lass W. Division str, Chicago, I'LL.
SekretnrER; W p~ouiedZiatki. WtorkL
srody I czwartki. Wieczorami Cd godzi-
ny 7-meI do 9-tei. / cd 1-szej poPOiu-
dniu codZiennie. z wyJatkiem soooty' Cd
e-tej do l-szet.
Skarbntka: we WlOrAl, SrOuE I pldlAL
Cd godziay 1-meJ do 9-tej wieczorem.
Ikladania op;nt. WsZelkie opiaty do Ka-
sy GR6wnei Drzyjmuie Kasyer Glowny
podczas EOdzin OfisowyCh. albo we dnie
W godziuach OfiSowych. Sekretnrz &C.
nerulny.
wszelkie listy nadsylac nalezy ma re-
oe SekretarZa Ge~neralnegO:
TOMASE =. BLACHOWSNI,
Secretary Polish Alma Mater,
1855 ". Division str. Chicago, III,
FINANSE.
PrZekazy bankOwe pocztowe
(checks. money orders etc. nalezy wy
s.awtae IA organiZacys:
POLISH ALMA MATER,
~prZesylac pod adreSem:
FR. WITkOWSkI,
1855 w. Division str, Chicago, III,
MACIERZ P0LSKA.
Biuro Zarzsdu Gi0wneso:
1455-57 W. Division Utica,
Ma drugiem pIetrEe.
Chicago, Ill.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-05
EKIREDAKCYJN

istnieje jeszcze drugi przeklad
polski tel sztuki - Nary Konop-
.rickiej, lecz mniej podatny do
wystawy teatralnej. w Polsce
,,Cyrano" granny pred laty dwu,
dziestu paru podobai sic nadzwy-
czajnie: w~prawdzie Gala sztuka
to serge seen skleconych zrecz--
rie dokola glownej postaci boha-
terra, prawie ME schodzacego re
sceny - CO tez cokolwiek nuzy,
a uciqzliwem jest W oddaniu ko-
losalnej roll - ale cato posiada
sztuka ia lyle innych efektow,
lyle szumnosci iScie gaskonskiej,
a sam bohater = gaskonczyk w ia
klein Swietle piekna i ~czystosci
~rycerskiej jest tam stawiony, re
widowiska teso nasiuchac ma
lpatrzyG sic ME MONA. Role Cy-
rama kreowaf ma scenic polsklej
znakomity artysta lwowskiej see
NV Tozef Chmielinski - w sposob
tax Swietny, re porownywano go
i to bardzo zaszczytnie z parry
skim Conquelin'em: ChmieIhski
faktycznie grail tez Berzeraka pc
polsku - nawet poza granicami
Polski, zyskujac poklask powsze-
chny.
Edmund Rostand zmari Ego
grudnia w 5Otym roku zycia: ze-
szedi Z MIN W gr6b najznakomit-
sly Z poet6w - dramaturg6w dzi-
s>ejszej F~rancyi.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-05

Ten element n~iemiecki, ktory
raplynal opusci natychmiast o.
kolice polskie, skoro tie zostana
cderwane Cd Prus i zabierze zei
SODA wiekszosc kolonistow ME.
mieokich, kt6rzy sic osiedlili
przez pruska komisye koloniza-.
cyjna. -
Przeciwnie znowu powroca do
swojej ojczyzny wielkie masy ro-
botnikow polskich, ktorzy wsku-
tex pruskiej polityGi ekstermina-
cyjnej byli zmuszeni W liczbie
okofo 100000 - a to wedle urze-
dowej statystyki ogolnego cenzu.
SIT emigrowae do samych Me
mice, a to W szczegolnosci do ko-
pain i fabryk Westfalii i prowin-
cyl nadrehskich. Jezeli dodamy
do liczb Polakow W Polsce pru-
skiej, liczbe emigrantow osia'
wfych W gfebi Niemiec, to otrzy-
many wiecej mir 100000 Pola'
kow W chwili wybuchu wojny.
Wszystkie tie obszary tworza
caioksztait geograficzny, So one
kolebka narodu polskiego, ktory
domaga sic ich zwrotu katcgory-
cznie, gdyz one do niego naleza i
przez cywilizacye j Przez prawo
historyczne i narodowe.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-05
AKT III. SCENA III.
Hold SwiatIosci.

Chantecler: Krzyk ten, co z ziemi sic wznosl'
10 taxa 60 mi1OSG ku swiatiu ponosl;
10 okrzyk mi1osci sza1em rozhukany,
Do cudu z1otego, co Dniem jest nazwany;
30 wszystko 60 ~pragnie: wyniosla sosnlna,
Sciezka co W skret sic korzeni wyglna,
Pod mchu pokladem, powiewne oWsik1,
Kamuszki drobne W swoich ~b1yskach mlkl,
TO krzyk wszystkiego co "a barwa Wzdycha'
Ia blaskiem, zarem, "a per}a usycha;
Krzyk to blagalny, co o 1aske jeczy
AZ w kroplach trawek ~zab}ysnie era teczy
Wsr6d lax skapanych; a Dor to wprost zebrze,
O 3une ognista w zasiekach i W debrze.
Ten krzyk, co przeze mnie uderZa W lazury,
10 krzyk stworzenia, co sw6j byt ponury,
Jakby w ~nie}asce zbyt dotkliwic czuje,
Bee sio6ca niewinnie, srodze pokutuje.
TO okrzyk zimna, trwogi i tesknoty,
Wszystkiego, co niezdolne W Nocy do roboty:
Drzacei w ciemnosciach r6zyczki niebogi,
Zboza. co schnac chce, aaeby isc w stogi,
Kos porzuconych przez s%kretnych kosiarzy,
30 rdza je pozera i bialosc sic skarzy,
Markotna z utraty n~aleznej swietnosci,
TO okrzyk zwierzat, co W swej niewinnosci,
Kryc ME chca niczego, co sic W mich zawicra,
Strumyka, co dnem SVEN przez krysztaf przeziera.
A nawet - O Nocy wlasny tw6r ci bluzni -
Kaluza chce blyszczet; a i b}oto p6zniej
Do ziemi powr6ci, gdy je dzie6 osuszy;
Ten krzyk wspania}y szle rola, co tuszy,
lie sic lei zboae obficie urodzi;
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-05
Akt w. Scena VII.

Jestem kurem siofca gdzies dalszego moAe!
Moi krzyk dzicrga k6lka W owe ciemne noce,
Poprzez k6lka dzieG jasny gwiazdkami migoce!
ia juz ME zobaczc, by sic gwiazdy zla}y,
By z Mich lily krag nieba by} kowany caly,
Gdy jednaIze piac bede d~zwiecznie 1 donioSle,
I gdy pianie tax d~zwieczne ka5dy folwark posle,
Gdy tax wieki piac bedzie kur W kazdym zascianku.
To, wierze, znikna noce!
przekiad dra. j. kadyiegt
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-05
W. S. S..

w najblizszych dniaeh W mics
Gle naszem w~znowiona bedzie kan
pania energiczna ma rzecz kupo-
wanna oszczednosciowych znacz-
kow wojennych = popularnych
pod angielska nazwa War Saw,
ings stamps: wiadze krajowe
c.bywatelskie usilnie wzywaja O.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-05
Z AngieIsKfej Prasy :
O POLsCe.

We w~czorajszym numerze
dziennika ,,Ch. Daily Journal"
nieodmiennie zyczliwie odnosza-
cego sic do Sprawy Polskiej,
znajdujemy artykui redakcyjny
pt The Plot against Poland, w
ktorym autor wskazuje ma galgah
ska intryge Niemc6w, ktorzy wy
pefniajac polecenie Rozejmu IL
walniaja jeicow rosyjskich Z ME
wolf w ten spos6b, IL ich wysa--
dzaja diva miliony ma granice
polska; MECH sobie potem z mimi
Polska, co chce, robi !Polska sauna
wyglodzona, w]yniszczona przez
Niemcow, obrabowana do ostat-
ka miaNaby jeszcze zajac sic Cd
zywianiem owych jehcow TO-
syjskich i dalszem ich konwojo-
waniem. journal wskazuje ma
n:epodobiehstwo spelnienia togo
zadania re strony Polski W jej o.
bccnem ~polozeniu i niedwuznacz-
remi slowy ~pietnuje faidactwo
n;emieckie. Takiz sam sad tenze
dziennik podkresla w innym artv-
kule redakcyjnym-rowniez wczo
rajszym, skreSlonym jake ar
gument, domagajacy sic wydania
i karania Wilhelma Hohenzoller-
La - jake prostego zbrodniarza
kt0ry wSrod nicprzeliczonych
zbrodni swoich ma i taka PREY
pomina journal, IL polskim ko-
bietom i dziewczetom, ktore pa
dly ofiara bestyalstwa pruskich
zCldakow - polecal sprzedawat
dzieci swe nieprawe "a dzieW-
czyne placono 100, "a chlopca 15C
marek. :. PisaliSmy o TEN swego
czasu, IL dzieci tie Niemcy ma to
kupowali, ably je wychowac W
Niemczech - pc niemiecku i ma
knectt6w swoich, ktorzy ewen--
tralnie kiedys mieli mordow dal-
Sym bye powolnemi narzedzia'
mi. Ia TAXA i p~odobnych wiele in
rvch zbrodni - journal" radz;
saddle i karac ex-kajzera - jak
zwyczajnego zioczyhce - gar
diem, gdy tax wypadnie. Popie'
RAINY wniosek. a zyczliwej nam
gazecie "a podkreSlanie razporaz
Sprawy nwaszej serdecznie dzieku'
ijemy.
q
w dzienniku THE Virginiar
Pilot, wychodzacym W Norfolk
w. Va. z dnia % I'm, znajduje-'
my bardzo zyczliwie o Polsce
skreSlony edytoryai, W ktoryn
autor, r~ozwazajac Polski preten'
sye do zjednoczenia jej ziem,
dostepem do mora, poPiera u
SLIME te zadania i zyczy Polsce
acknowledgement W wolnych lu'
dow rodzinie pomySlnego losu
rozwoju.
--C--