davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
The Dawson news. (Dawson, Ga.) 1889-current, 1918-12-31
LEFTOVER NITRATE o.
SODA FOR THE FARMERS
Government Asked ia Turn Over Ma
terial Stored fov Munitions.

Senators Smith, of Georgia Smith,
Of South Carolina, and Simmons, of
North Carolina, have asked the war
department to turn over to the farm
ers of the south the large quantities
of nitrate of soda which has been
stored for munitions making. AS
sistant Secretary of War Benedict
Crowell has written Senator Hoke
Smith that the plan will be followed
somewhat like the supplies of nitrate
were distributed last year; that is,
it will be sold to the farmers at cost,
plus the freight from shipping point
The Dawson news. (Dawson, Ga.) 1889-current, 1918-12-31

TERRELL COUNTY
Stands in the forefront Of asricuI-
ture. Settle here, and help in the
production of fine crops and share in
the prosperity. and many advantages.
The Dawson news. (Dawson, Ga.) 1889-current, 1918-12-31

Az. made by the pull together" of
-, citizens who start the new year
nj ~ resolution to help the Chamber
y commerce boost Dawson:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-01-15

1865, ukonczyl studya W r. 1886
i potem jeszcze przez diva lata H.
czeszczai do Harvard Law SCHOOL,
ale ME praktykowal potem jake
adwokat, w czasie wojny hisz-
pahsko amerykahskiej, W randze
kapitana siuzyI jake asystent
gen. adjutanta W Camp Thomas,
" Chickamagua i uda} sic do Por-
to Rico, gdzie dzielnoscia swoja
pozyskai stopiei majora.
Zanim zosta} obrany czlonkicm
kongresu, byi czionkiem senatu
Stanu Massachusetts przez diva
lata. Raj obrany czlonkiem kon-
gresu, a ciagle obierany nanowo,
byl MIN przez lat 10 i odznaczal
sic tam znajomoscia obrad parla-
mentarnycln i cietoScia W deba-
tach.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-01-15
UWAGL.
(Polska zyWotnym int
resem KoaHcyi.)

Niespeina rok temu - DO
dnia Ego styeznia 1917. r. INA
komity prezydent naszej Repu-
blik, w. Wilson wypowiedziaf
pamietne nam wieczyScie sso-
wa, il ,,StatySci wszech naro-
dow godza sic ma to, re powinna
istniee zjednoczona, nlepodle-
g1a i samorzadna Polska";
tenze sam poglad zaznaczyl p.
Wilson pred niewielu dniami
w sWietnem SVEN oredzlu,
streszezajacem warunki pokojo
we Aliant6w, W pojeciu amery-
kanskiem, zgodnem zreszta z
poieciami wszystkich ludlow
Koalicyi; - dOdai przytem -
ola mas ME bagatela - IL Pol
ska powinna mice wolny do mo.
RIA dostep..
DIVA dni pred WilsOnem
premier Anglii, Lloyd-George
takiez samo w~ypOwiedzial Ia
patrywanie, oSwiadczajac sic
"a ziednoczeniem ziem polskich
etnograficznych, oraz wyraza--
lac nadzieje, re TAXA przyszia
Polska stanie sic pozadanym /
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-01-15
MAJORA GARD
NERA.

Macon, Ca, IL. stycznia. -
Major Augustus Peabody Gard
ner Z pulku piechoty 12l (drusle-
20 I Georgia, kt6ry przez lat
wiele byl czlonkiem konsresu Z b
dvstryktu w Massachusetts, IT,
mari w obozowym szpltalu w
Camn Wheeler ma zapalenie pluc
wczoraj wieczorcm. ChorowaS tyl
ko kilka dni.
PAM Gardner przybyla tn wczo
raj Z Hamilton, Mass. i by'a uSta-
vicente PREY lou choreso' az
vreszcie zemdlala, gdy umiera)a-
cv straci} przytomnost. Mus'ano
ia zawiezc do hotelu, gdzie uwla-
domiono ia o smierci MEGA. Le-
karz MIA sic opiekuje,
Major Gardner zaziebii. sic mo-
GRO pred dwoma tygodnlam''
kiedy re swym batalionem uoa-
wal sic do twiczei w strzelan'u'
Oznajmioho, re zw'oki zmaF'e-
20 dis zostana przewiezlone Z
Macon do Waszyngtonu, gdzie
przez kilka dni spoczywac beda
IA katafalku, poczem zostai1a po-
cbowane ma cmentarzu Arlington
Oprocz PAM Gardner, towarzy-
szvf bedzie zwlokom major kee-
a Z trenu sanitarnego JOG, kto-
~ bedzie reprezentowaf W eskos-
Gle woiskowej Dixie Division"
Kiedy major Gardner zrezygno-
wal re swego urzedu czionka kon-
wkr6tce pc wybuchu VOL
nv, azeby ofiarowat swe us'ugl w
czvnnei sluzbie wojskowej, NADIA
no anu stopici pulkownika l PREY.
dziclono go do sztabu, ale pred
k;lku tygodniami on san wnlos'
60 departamentu wojny pr0sbs'
o5ebv przvdzielono go do siuzby
czynncj W linii I obnizenlcm st0-
puia wojskowgeo.
Burmistrz miasta Macon, loole
zarzadzii by ia p~ublicznych Ou-
dynkach wywieszono tlag' ma
p6lmasztu i zawezwa' wszystk'e
przemyslowc zaklady. by w podo-
bny spos6b zaznacny'y zafobe,
Major Gardner liczyi lat o. IT,
rodzif sic W Bostonie 4 listopada
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-01-15
ZBAWIENI TYTULoW no.
w

Filadelfia, Pa, ID. stycznia. -
Zarzad dyrektorow uniwersytetu
Stanu Pennsylvania wczoraj u
chwalil jednogiosnie, azeby naz'
wiska cesarza Wilhelma niemiec-
kiego i hr. Johanna Won Bernstein
torff, bylego ambassadors niemiec-
kiego w Stanach Zjednoczonych,
w~ykreslic Z listy osob, kt6rym
madame tytuIy honorowych dokto-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-01-15
TELEGRAMY KRAJOWE
WIELKI OKRET TOME.
Pewien Port Atlantycki, logo

Pewien Port Atlantycki, logo
stycznia. - Agenci amerykah-
skiego parowca Texan O pojem-
noSci $4,000 ton, otrzymali wlado-
NOSE, re okret ten TOME ma morzu.
O szczeg6lach trudno sic dowie-
dice, ale lyle wiadomo, &c po-
WOODEN uszkodzenia okretu byla
iakaS kolizya. Zagadkowq wiado-
nose Jest O lyle, re wraz Z MIA ME
donoszono O ratowaniu okretu
natychmiast pc lego uszkodzcnlu
/ bye moze, re kolizya owa PREY
puszczalna byla Z lodowcem. Do
niesiono tylko, re pewien paro-
vice dostrzcglszy sygna}y SOS,
poSpieszy} ma pomoc i &c zaloga
zlozona Z IS ludzi, w lodziach sic
ratowala. Inny okret przeJezdza'
lacy doniosi, re ostatni Signal z
Texan byl: nGoodby-no more"
Washington, Is. stycznia. -
w departamcncie floty jcszcze
ric otrzymano wiadomosci Z O.
kret6w wyslanych ia pomoc pa
rowcowi Texan. Wedle wiadomo-
sci dotychczasowych wnosit ma
ley, &c zaloga jego zostala IRA
towana i ami jeden czlowick zycia
rie stracii.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-01-15

Oswietlajac pewnik 6w z roz,
maitych punkt6w widzenia e.
k~onomiczno = politycznych, pc,
daje pod uwage yPrsegtqd
PolSki'' z Fryburga pozapol'
skiej publicznoSci W wydawni'
ctwach swoich agitacyinych
angielskich i francuskich, ar
gumenty, kt6re nizej streszcza
my W niekt6rych tylko szczeg6
bach:
Gdyby mp. wojny obecnej ni'
by}o, ludnos6 Anglii wynosifa
by 4S milion6w, Francyi 40,
Niemiec 70 milionow: proper
cyonalnie ma wypadek wojny
Niemcy mia}yby stad o 3 mi
liony zo}nierza wiecei Cd An
Gill, a o A miliony wiecej ot
F'raneyi. Pc woinie natomiast
iesli uwolnionym zostanie
niewoli niemiecko : pruskiei "a
Dor pruski Polski, a dalej Ala
eva i Lotaryngia powr6ca d'
Francyi, a szlezwig i Holszty,
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-01-15
~SEKRETARZ BAKER O sly,
TUACYI.

Washington, 10. Stycznla.
w przegladzie tygodniowym o.
eloszonym przez Department
wojny O sytuacyi ma g}ownych
flontach wojny zaznaczone So tyl-
ko drobne pewne wydarzenia. Ii
move powietrze przeszkadza ope-
racyom we W}oszech, Francyi /
Flandryi, a w Rosyi przedewszy-
stkiem zwracaja ma siebie uwage
pertraktacyc pokojowe.
o amerykahskich wojskacn we
Francyi lyle tylko powiedziano W
sprawozdaniu, re ksztalcenie lch
dobrc robi postepy i re gen. Per-
shing donosi o doskonalym stanie
ich zdrowia i ochoczoSci do boJu.
Take w obozach w kraju po-
lepszyly sic znacznie stosunki
zdrowotne i zaopatrzcnie Potrzeb
z%olnierzy. Pomimo nadzwycza]
niskicj temPeratury ogrzewanie
oboz6w byio dostateczne / zosnle-
re mieli ~potrzebne okrycia.
Czvtamv w tenn sprawozdaniu
dalcj:
yZajmujaccm jest take rozPo'
znawanie jednostek bojowych att
stryackich ma froncie zacllodnim'
Cd niejakiego czasu juz otrzymy-
walismy wiadomosci o transport
tacvi ma front zachodni haublc
austryackicf, ktore braEy udzla'
w ofcnsywic VIC Wloszech.
I'VE Wioszech glebokie Sniest
zmusily wroga do bezczynnosci'
w Alpach w~szedzie spad}y snlegl
obfitc, kt6rc z~apelni]y przesmyk'
! uniemozliwiaja wszelka akcye.
Pomimo togo austryacko niemie-
ckic wojska u~sifuja podtrzymy-
wac bombardowanic pozycyJ wao-
skich ma plaszczyznie Asiago !
Monte Tomba.
.,Ccntralne mocarstwa usliula
szcrzyt wiadomoSci, jakoby Mem
cy juz osiagneli swe cele ma w'o-
skim tcatrzc wojny i dalsze posu-
wanie sig tam uwazaja "a n'ezgo'
dine &c swymi interesaml, pod
Gas gdy my otrzymujemy donle-
s;enia O planach Niemcow | Au-
strvakow novel rownoczesneJ O.
fcnsywy we Wioszcch i ma zacho-
dzic."
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-01-15
ZaiOEona 1897 roku.
MACIERZ POLSKA.
TELEFON MONROE 1903.

ZARZAD GbOWNYi
Ks. Franciszek Gordon. Moderator.
KS A. A. Klowo. Wice-ModerNtor.
woJciech F. Soska, PreEes.
Antonina Baranowska. wiceprezeskA
woJcIech Meuktckt. Wice-preEeS.
Tomasz S Blach5wski, Sekretsrz.
FranciSIek Wttkowski, SkarbniR.
Stanisiaw LicImanskl. DyrektoE.
winSyslaw Lopatka. Dyrektor.
Antcni MaEurk Dvrektor.
Lsokadya KoncIyk, DyrsktorkA-
FrSnSisska siescSfe. Dyrsktorfa.
psi FTs 4 PG' NS, seks 5or SsSsst Psswnv
psrta c. wojtalswIcz. Asyst. sekr Gen.
GODzINY BIUROwE,
Biuro Zarzadu G}ownego otwarts "
IN! powszednle Cd godz. s-teJ rano do
s-tej wieczorem, wv sobote do lei po-
ME (z wyJatkiem soootyl,. Cd godziny
f-meJ 10 9-tei. - w niedEiele 1 swieta
uroeEyste. oiuro jest EGmknIets.
PreEesaG W p~onteizisiki / pIstki Wiz
Sorami cd godziny 7-mej do s-teL
wsEelkie koreSpondencye do Glown0-
70 Prezesa nalezv adresowac:
wOJCIECH +. SoSKA,
1tB w. Division str, Chicago, III.
sskrstaE.s. " [R@9nieds!alki: w,oskL.
ny T-mej do 9-tei. I cd l-szej popoiu-
dniu eodEiennis, z w~yjatkiem sohoty. Cd
e-tej do l-SZet.
SkarbnIkRI we wtorkL Srody I piatki
cd EodEiny 7-mei do 9-tej wtecIorenn.
nfadania OplRt. Wszelkis optaty do Ka.
~ Giownsj prsyjmuJe Kssyer Glowny
podczas sodsln ofisowyeh, albo we dale
" godzinach ofisoWyeh. sskrstars Ge-
nerafny,
wszelkle llsty nadsylac naleEy M re-
es SekretRPza Gsneralnego:
TOM. 8. BLACHOwSRI,
seexetaFy Polish Alma Mater,
2<S6 w, Division str Chicago, III.
FINANSE.
PrxekaAy bankoWe poeItowe
(ehecks, money orders stc.) nalezy Wy.
stawtAc na organizacyS:
POLISH ALMA MATER
Drxesylac pod adreSem:
FIR. wITHOwyKT,
aA1S w. DivtsiOn str, ChIeaKa, m.
..MacierZ POlska".
Biuro Zarzadu Gl6wnego:
1857 W. Division Utica,
Ma druEIem pietrzs.
Chicago, ILL
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-01-15
Protest pod adresem
Klubu Prasowego.

Otrzymujemy Z proSba 0 umie-
szcze ME pismo p~onizsze:
Szanowni Panowie:
w imieniu licznego grona Po-
lek-patryotek zwracamy sic do
Pan6w w nastepujacej sprawie:
wv najblizszym czasie - jak
og}oszono - urzadza ,,Klub IPra-
sy" bal w sail Zjednoczenia."
Z okazyi tel zapytujemy czy to
sig godzi W obecnej chwili bale u
rzadzac i to Prasie Polskiej?!
PowoIujac sic ma zacnoSc i
prawoSc charakterow Szan. Pa
now ! ich patryotyzm, pozwalamy
sobie uprzejmie proponowac:
zmiencie Panowie Wasz bal ma
vice a%nty-balowy i zabawowy, a
wydajcie protest przeciw wybry-
kom, niezgadzajacym sic Z god
noSciq i dostojehstwem narodo--
WEN w chwili obecnej. Wlcmy,
czem Jest ,,prasa' - chcemy, by
nasza prasa byla nam przodownl-
klein w pracach patryotycznych,
ale tn rodzi sic pytanie, czy pra-
sic, ktora niedocenia swego mo-
ralnego zwierzchnictwa, godzi sic
stawac ma czcle wychodztwa?
Jczcliby do tego dojst mialo,
re Panowie tego balu ME zanie-
ctacie, natcnczas zwotamy wiec,
liz ktorym publicznie zaprotestu-
jenny przeciwko bezPrzykladne-
mu wybrykowi tych, kt6rzy maja
bye wyrazicielami naszych idea
low! Szanujacc sic pisma jak mp.
,,Dziennik Chicagoski", nawet
zawiadomien i ogioszch podobnc-
60 rodzaju oglaszaG mic chca, by
poziomu morlancgo wydawnictwa
ME obnizaG, - ,Klub prasy?"...
CO czynia nasi dzicnnikarzc? Go
tuia sic do taiicowania ma tru-
pach!!...
Gdv Polski Klub Prasy naro-
dziny swojc glosif, wszyscy sic
cieszyli, rokowano czem ten klub
nam bedzic - jake szlachetne,
czyste, ideowe przewodnie mySli
og6Iowi glosiG bedzie - do ia
kich czyn6w ~pobudzaG bedzic!. -.
W rzeczywisto$ci zaS czemze ten
Klub ogol nasz zainteresowal' -
iaki mu daf przykiad wznioslych
pobudek ! ~czynow?... Oto PREY
klad niegodny siebie, upokarzala-
cy. bezmyslny W formie bomby
balowej! w czasach dzisiejszych
- kleski i wojny! Trudno re spo.
kojcm pisaG ma ten temat! .
Krzywde wiclkq i kleska mo-
ralna byioby, gdyby stad wynlk-
mac mialy spory, Walk, nieporo-
zumienia - zatem ~jeszcze raz
goraco i %usilnic prosimy: zanie-
chaicie Panowie tego ,,balu", DO
rry do takiei yprasy", ktora teraz
baluje, gdy caly nar6d w cierpie-
niu, ami szacunku, ami ufnoSci
mice ME mozcmy, a "a taxa JcJ
rcprezentacye wstyd by nam bylo.
W imieniu tych wszystkich, a
Iicznych Polek, ktore So zupelnle
jednomyslne L mani, jednak mo-
&c ME majq odwagi re wzgled6w
rozmaitych podlozyt pod tym
protestem swych nazwisk, kresli-
my sic niniejszem, jake wyrazl-
cielki opinii Swiadomych swych
praw obywatelek- Polek.
Chicago, ILL.,. w styczniu 1918.
Marya Osuch,
Helena ~Jezierska.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-01-15
PSZENICA z A~RGENTYNY.
Buenos Aires, ID. stycznia.

Minister spraw zagranicznycIl
podpisal ukiad Z ministrami bry-
tyjskim i francuskim, ma mocy
kt6rego sprzedaje 2,500,OO0 ton
pszenicy Francyi i Anglii. Argen-
tyna ma tym pahstwom otworzyc
kredyt w banku krajowym, podle-
gajacy l~ikwidacyi W dwu latach,
tax &c uklad ten przedstawia sic
faktycznie jake udzielona pozycz-
la
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-01-15

PAM Gardner pred wyjScicm
"a MAJ byla parma Constance
Lodge. C6rka jej, kt6ra ma dwoje
dzieci, jest iona ]porucznika Graf
tona w. Minota z Bostonu.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-01-15
MACIERZ POLSKA

Jest organizacya lacZaca miodziNA poll
ska obojga p}ei W pracsch naukowych.
patryotycznych / bratnie1 pomocy ola
podniesienia ducha moralnosci dobro-
bytu W spoieczenStwie. a s~xcLeSolnie
miedzy mfodzieHa polska. Mozna zapl-
sac sic ma posmIeTtue cd lat II do 10;
na czfonk6w StOwarzys8Onych beZ o.
granicZenia wieku.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-01-15
waanym czynnikiem europej-
skiej rownowagi. -.

z podobnych wzgledem Pol
ski s~entyment6w p~olitykow
Koalicyi, wspomnimy powie-
dzenie donios}e ministra skarbu
angielskiego p. Bonar Lava
(26. ". ~: ,Wysifki nasze
W tel wojnie beda skierowane
ku ~dopomozeniu Polsce do
zrealizowania JET zjednoczenia,
aby by}a potezna i niepodleglq
i spodziewamy sic, re pc wojnie
Wielka Brytania pozostanie W
stosunkach najlepszei przyjaz-
nj re zjednoezona Polska". -.
Wreszcie paryski yTemps'' pi-
sal IS. XI. 16., siusznie PREY
wodzac Aliantom ma panied:
,,Faktem jest, IL Prusy ME mo-
glyby dominowac W Niemczech,
gdyby je pozbawiono ziem i
zyskow Poznanskiego, Slaska,
Wschodnich i Zachodnich
Prus...."
Czasopismo .Prseglqd Pol
ski" wydawany W szwajcar-
skim Fryburgu posuwa twier-
dzenie to dalej jeszcze, stawia-
JAG pewnik, IL Niemcy be- pru-
skiego zaboru Polski ME by}y-
by iodine ami ekonomicznie, a.
nj militarnie prowadzit wojne
I Koalicya d}uzej - mad jeden
rok i re wojne, podobna do bic
zacej, wojne msciwa podejma
I pewnoscia kiedyS p6zniei, je-
zeli sic i'm zaboru pruskiego
ME odbierze.
Z naszej, polskiej strony u
zna6 MONA poglad wzmianko-
wanego czasopisma fryburskie-
GOA axiomat - pewnik po-
mad wszelkie watpliwoSci, a
przypuszczae nalezy, il 7 pew
nika tego sprawe sObie zdaja W
coraz silniej swiadomy spos6b
wszyscy wzmiankowani i wszy-
scy wog6le statySci - politycy
Koalicyi i dlatego z takim ma
ciskiem stawiaja sprawe zje-
dnoczonej, niepodleg}ej praw--
dziwie Polski poSr6d warun-
k6w pokojowych Koalicyi.
Zupelnie siusznie: W polityce
ME robi sic niczego .dla pick
nych oczu" i z platonicznych
sympathy ideowych; nawet ma
wskr6s ideowe - czyste zasa-
dy, g}oszone przez prezydenta
Stan6w Zjednoczonych, kt6re
dian punkt wyjscia stanowia
dla wszelkich jego wystapien /
poczynan politycznych - ma
wet one ME NIGGA piywac W u
topii sferach, lecz gruntowane
bye musza ma miedzynarodo-
wych interesach i rachubach
konkretnych, ktore wzgledem
Polski maja wszyscy Alianci, "a
rachuby owe i interesy stresz-
czaja sic przedewszystkiem W
tym g}6wnym wielkim celu
wojny, ably zniweczyc military
styczny absolutyzm Niemiec,
daG narodom demokratyczne
samo-stanowienie o sObie /
skonczyG wojen groze raz
ma zawsze. Ma osiagniecie
tych wszystkieh pieknych RE
czy - potrzeba, jak powiedzie-
lismy, przedewszystkiem ivy
cieaenia Niemiec, a XII temu
Polska i Polacy NIGGA dOpo-
m6dz wiele; ma Gala przyszfosc
Polska wolna, niepodlegfa, zje-
dnoczona moze bye straznikiem
r6wnowagi europejskiej, pilnu-
iacym niemieckiego Aodzieia
aandarma Europy W jednej o.
sobie, by wiecej iuz ME kradf
i ME terroryzowa} ludlow swa
pancerna pieScia. Polska vice
jake czynnik r6wnowagi eu-
ropejskiej - OTTO interes wspol-
nv wielki Koalicyi antyniemie-
ckiej.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-01-15

dnosci, W Alzacyi i L~otaryngii
miliony, a W Szlezwigu i Hol-
sztynie 100000 ludnosci,
przedstawiaG sic bedzie stosu-
mex ludnosciowy panstw
wzmiankowanych, jak nastepu-
je: Anglia As milion6w, Fran
eva AZ miliony, Niemcy 81 mi
lion6w; W dodatku doliczyG
trzeba Niemcom ma rachunek
STRAIT ich wszelkie szkody, po--
niesione W ciagu d4ugiej wojny,
skutkiem operacyi ma ladzic,
blokad morskich i wszelkich IN
nych kiosk ACKNOWLEDGEMENT, z
wojnq zfaczonych, kt6re wszy-
stkie beda nieproporcyonalnie
ciezsze W paGstwach Central
nych, niz W %panstwach Koall-
cyl. Jake inaczej wobec tego
przedstawiat sic tel bedzie mu-
sia} proporcyonalny stosunek
sill militarnych owych panstw
- gdyby nawet i pc wojnie, ma
co sic zresztq ME zanosi, trzcba
byio zbrojnosc podtrzymac.
A dale.i pisze cytowany
| ,Prseg7qd Polskii'', iak stresz-
czamy: ,,Ludno$G zaboru pru-
skiego Polski wynosi og6fem
12,S procent cafej ludnoSci Me
mice; produkcya polska pred
stawia sic W nizci przytoczo-
nych statystycznych datach W
naiwaznieiszych tylko szczego-
ZACH - zebranych Ola scharak-
teryzowania chocby zgruhsza
tylko owei doniosfej roll, jakq
W zasobach niemiecko prus-
kich graja zasoby, czerpane 2
Polski, Z zaboru :ic.j pruskicgo:
w +. 1913tym Polska data
Niemcom: wegla ton 43,629,OOO
- czyli % procent cafej pro-
dukcyi weglowej niemiecklcj
o}owiu ton $4,000 - czyli Bill
sko poEowa cafej produkcyi ME
mieckiej; cynku ton 100000 -
czyli g. procent cafci produk,
cyl cynkowej Niemiec; W +,
1915. pruski tabor Polskl Wy,
produkowal: kartofli ton A.
$4,000 - czyli 26 procent CADET
produkcyi niemieckiej; zboza
4,511, 900 ton - czyli 81 pro
cent caiej produkcyi Niemiec !
burak6w cukrowych ton 1916
900 - czyli 20 procent ca}ej
produkcyi Niemiec. z wyzej
wzmiankowanych spozywczych
artykul6w skonsumowano poza
zaborem pruskim Polski' vice
W innych stronach Niemiec W
ciagu roku ,1915go 81 procent
kartofli - czyli ton 7,26S,OOO,
zboza 50 procent - czyli ton
1.713,OOO i 81 proc. cukrowych
burak6w - czyli $4,000 ton,
rpodukcya wegla / metal po-
szfa W ca1osci pod konSrole / dy-
strybucye rzadowa / exploato-
wana by1a prawie wy}qcznie
poza pruskim zaborem Polskl,
cf6wnie W Niemczech zachod-
mich; iedynie wegla Geese ME,
zbedna ola miejscowej ludnoscl
domowego uzytku pozosta3a W
kraju produkcyi.
Widac z dat tych / liczb, jaE
olbrzymim zasi}kiem W zapa-
sach, zasadniczo niezbednych
do utrzymania zycia i produk-
cyl fabrycznej Niemiec, byfy I
So produkty rolne / kopalne,
L ziem polskich czerpane, a
przecie do Mich doliczyc jeszcze
wypada GAIA mase czynikow IN
nych - boo tn tylko kilka nal
bardziej uderzaiacych wymie-
Mono pozycyi zasadniczych, a
Carolina watchman. [volume] (Salisbury, N.C.) 1871-1937, 1918-01-01
ONLY ONE ANSWER TO THAT
Chaplain Well Knew the Spirit Of His
"Boys" When He Put Such
a Question.

Holy joe" which at the front is the
synonym for chaplain, thrust his head
into the emergency ward of a United
States evacuation hospital just back of
the lines. On a bed near the door
was a sergeant with a leg and an arm
missing. The rest Of the ward was
made up of badly gassed men, fighting
with that suffocating, tearing cough
which no one who has heard can for
get.
"Boys," said the chaplain, II am 60
ing back to the division that's now on
it's way to replace you. What shall I
tell them for you? Are we down.
hearted?"
There was a flourish of a leg and al
arm above the bed near the door. Said
the sergeant:
III, mol"
And from the torn and burning
Threats there broke a whispered cheer.
Carolina watchman. [volume] (Salisbury, N.C.) 1871-1937, 1918-01-01

have been a standard household remedy.
They are the pure, original imported Haar-
lem Oil your great-grandmother used, and
are perfectly harmless. The healing, sooth-
ing oil soaks into the cells and lining Of
the kidneys and through the bladder, driv-
ing out the poisonous germs. New life,
fresh strength and health will come as you
continue the treatment. When complete
ly restored to your usual vigor, continue
taking a capsule or two each day; they will
keep you in condition and prevent a re-
turn of the disease.
Do not delay a minute. Delays are e-
pecially dangerous in kidney goI and m bladder
HARLEM Oil Capsules. They will refund
the money if not as represented GOLD
MEDAL HARLEM Oil Capsules are i'm
ported direct from the laboratories in Hol
land. They are prepared in correct guam
tity and convenient form, are easy to take
and are positively. guaranteed to give
prompt relief. In three sizes, sealed pack.
ages. Ask for the original imported
GOLD MEDAL. Accept no substitutes
Adv.
Carolina watchman. [volume] (Salisbury, N.C.) 1871-1937, 1918-01-01
SAFE. GENTLE REMEDY
CLEANSES YOUR KIDNEYS

For centuries GOLD MEDAL HARLEM
Oil has been a standard household remedy
for kidney, liver, bladder and stomach
trouble, and all diseases connected with
the urinary organs. The kidneys and blad-
der are the most important organs of the
body. They are the filters, the purifiers of
your blood. If the poisons which enter
you system through the blood and stom-
ach are not entirely thrown out by the
kidneys and bladder, you are doomed.
WEAKNESS, sleeplessness, nervousness,
dependency, backache, stomach trouble,
headache, pain in loins and lower abdo-
men, gall stones, gravel, difficulty when
urinating, cloudy and bloody urine, rheu-
matism, %sciatica and lumbago, all warn you
to look after your kidneys and bladder.
All these indicate some weakness of the
kidneys or other organs or that the enemy
microbes which are always present in your
system have attacked your weak spots.
GOLD MEDAL HARLEM Oil Capsules are
what you need.
They are not a "patent medicine" nor
a new discovery" For 200 years they
Carolina watchman. [volume] (Salisbury, N.C.) 1871-1937, 1918-01-01
MAKING BAD MATTER WORSE
Grocer's Remedy Aptly Compared
With Many So-caIIed "cures"
for the Influenza.

Discussing the influenza epidemic
and the many 'so-called influenza
cures, DR.. Horace Whitney Williams
said in a lecture at the University of
Chicago:
~"lsolation, warmth and perfect care
r the only treatment. The %so-called
cures remind me of a story about a
grocer. To this grocer a patron
brought back a pound of butter.
"1 want to complain about this but
ter. It's awful the patron said.
"The grocer shifted it, Smells sweet
enough to me- he observed.
"'But it's full of hair said the pa
iron, I counted eight or nine hairs in
it. Yes, sir, this buffers full of hair,
and l want to knew what you're going
to do about it,
"'Why make it right, of course
said the grocer genially, and he
reached up and took a tiny packet
from the shelf. Here. Here's a
packet of hairpins. You can pin it
back with 'em as you go along.'"