davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-08-03
Ma Wolna Chwile.
kaZania SZlaCheCkie.

urzadzano rodzaj ambOny; gdzie
braklo galeryi, stawal m0wca Ia
wGniesieniu, azeby mad zebranem to-
warzystwem g6rowai. Kaznodzieja ia
XII, lubo celem jego bylo wywOlac
Smiech W sluchaczach i rozweseliC
Gale zgromadzenie, sam przeciel mu-
siaf zachowywaG sic p%owaznie; z O.
biiczem surowem wchodzii ma kazal-
nice j do konCa powinien byl GtfSy-
mac ton i nastr6j pefcn namaszcze-
MIA.
KIedy zmeczone tancem i JchOta
grono chcialo odpoczac i usmiat sic
szczerze, woEano o kazanie. Nieraz
napr6zno woiano - mkt ME mial cd
wagi wstapiG ma kazalniCe Wobec
licznego towarzystwa, kt6re slyszalo
juz tylekroG zawoianych W tym rO-
dzaju m6wc6w. Orator musiai czuc
sic ma silach, re odpowie zadaniu, kt6
rego tie gi0wne byly warunki ably
kazanie zaimprowiZowaG z zadanego
tematI; kazanie ME mOglo bye kr6t-
kie i kuse, trwaG us;afo ~przynaj--
mniej pol godziny; ka2anie, wykazu-
jac erudycye, powinno bylo ME mice
sensu, natomiast musiaio bye peine
zawiesistego humoru; m6wca winien
byi wypowieGziec je plynnie, bez "a
cinan, bez zajakania sic i przerw
dlugich, z wyjatkiem pauz, niezbed-
nych DO odetchnien, w~estchnieh i u
zycia chustki cd nosa.
Nigty lie d~rukowano kazan po-
Gobnych, chCciaz pisywano je cze5to
i to Jest dowodem oczywistym, &c s3a-
nuiac rzeczy Ko$ciCla, ME chciano
rozYowszechniaC rawet niewinnej
rozrywki. ale noszacej tytu} ,,k1zah",
By ME GaC powodu do podejrzen. ia
koby one byIy satyra ma krasomoW-
stwo koScielne. Wybransze oracye
przechowywano w rekopisie, W dya-
~ryuszach, raptularzach i ,,silvach re-
rum" domowych. z rekopisu Jana
Wardinsk;ego. dajemy wyjatek takie-
20 kazania. jake wz5r teso rodzaju
wymowy. Tytul reNopisu n~astepuja--
cy: ,,Depozyt bo2aty albo ksiega
pierwsza. to jest opisanie keiazat i
kr6l6w polskich, przytem rome me-
morabilia z rGGych manuskryptow
zebrane, reka Jana W~ardinskiego pi-
sane. Roku cd N%arodzenla Pahskie--
go 1699". Rekopis, forratu arkusza,
liczy str. 42o, oprocz spisu rzeczy.
Cytowane kazanie miaio "a temat
siowa: ,,Kto sic poni2a, podwyzszon
bedzie". Kaznodzieja tedy prawit:
,,Zasnie czasu jednego tr6l hisz-
panskI Holofernes, allie obaczy. 2e
Izaaka patryarche wioda do Rzymu
ma sciecie. Wtem sic ocknie 1 byl
dzien; ale to mniejsse.- bo kiedy wot
ryczy ma oborze. wiley sic lego BY
naJmnIeJ " iesIs ME bola, ponlewa5
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-08-03

poddat sig chcieIi Turkom. Wow7
czas to Loredan, stai SIG godnym
chwili. ObnaZyl picrsi, rzucii sic
pred rozpasany t}um krzyczqc:
.Albaicy, tn jest mole ciaIo! tn
jest moja krew! NasyGcie sic, ale
brohcic waszcj woInoSci!" Pc
takich s}owach Loredana, tl1m O.
pamietal sic i I Gala furyq rzucil
sic ma nicprzyjaciela, zmuszaiqc
Scclcimana do colniccia sic, 4 w
tym samym czasic wcnccki admi-
lal Triadano Crit, rozpcdzii oto-
maisk2 flotc.
Cztcry lata p6znicj, Turcy po-
nownic oblegli Scutari, zarzuca--
j2c most przcz rzcke Chiri. Pc
S~zalonej walcc i ogromnych stra-
tach, Turcy przedostali sic przez
rzeke, w~ybudowali arsenal W do
Il,nie opodal misata, tam poczeli
wyrabiac &c zrabowanego mosia-
dzu z pobliskich okolic, dziala
polowe i obleznicze w lipcu 1897
l., sam Mahomet H., stanal ma
czele 100000 armii turcckiej, osa-
czajac Scutari: tax olbrzymiej ST.
lie kilka tysiecy Wenecyan / Al
bahc6w postanowiio opicrat sic
dc upadlego. P~omiedzy gym a
I19ym lipca, nicprzyjacicl wyrzu-
Gil ma miaSto przeszla 1888 poci-
skow armatnich, 100 wiclkiego
kalibru bomb mediterranean i
10 bomb ogniStych. Kule tc O.
"statnic wazyly pomiedzy 600 a
1900 funtow kazda. Ajax zostai
iponowiony %, p i % Iipca, lccz
bczskutecznie. Widzqc to MEaho-
cofnaf sic, pozostawiajac
dow6dztwo Almcdowi Paszy, Z
rozkazem wygiodzcnia micszkah-
Cow miasta.
Przez rok caly ludno5c Scuta-
ri, stawiala rozpaczliwy op6r. u
padek miasta mic rozdzicliE wez-
low Przyjaciclsllich poiniedzy Al
bahcami a Wcnccyanami. Czasy
te So jednemi Z najpiekniejszych
W historyi a~lbahskiej.
S}awnc owo oblezcnic zostaIo
unie5miertelnione w postaci POM
n;ka Dozy Pietro Mocenigo'a
wybudowanego przez artyste
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-08-03

w~yszydza kazalnice, przywdziewa ma
wet oznaki kapianskie?
Obraz Straszynskiego m6gl tie
wszystkie my$li rozbudzic W sercu
niejednego. \ przecie artysta mic ME
stwOrzyf Z fantazyi, wzial fakt z
przeszloSci i q zywa go prawda Cd
Cal.
Szlachta polska zyIa zwykle ma
wsi, DO miast ME lubiia, p~rsybywa-
Jac do mich tylko powolana sprawl
Rzeczypospolitei albo wiasna. Bawi-
Ia W mich krotko, goscina i wracaia
skwapliwie do ~rodzinnych dwor6w.
Przez wiosne, lato, jesien i Geese ma
wet zimy, do Trzech Kr6li, wyatt
klein szczeg6lnych uroczystosci fami
iijnych, ME opusEczaia domowego
ogniska, poswiecajac sic piracy roll
rel i mySliwstwu. Zapusty dopiero
otwieraIy szerokie pole ciagiej ME
nal rozrywce. w niej rel wholly sla-
wne kuligi i PREY Mich to odbywaly
sic n~ajczeSciej kazania szlacheckie.
Znamy Z licznych opisow W ku-
ligi, podczas kt6rych Gale nieraz pc
miesiacu ~wiasnego ME ogladaly da-
chu, jezdzac cd dworu do dworu, ma
wiedzajac %krewnych, p~rzyjaci6i i INA
jomych, a wszedzie podejmowane o.
choczo i serdecznie. Me bTaklo IA
mich pie5ni, ami powaznej gawedy
miedzy starszymi, ale brakowalo
szlachcie pola do popisania Sc da-
rem wymowy i zyskania stad u pa
now braci upragnionej estymy. ,,KOt
ME lowny, CHOP ME mowny - ME
wiele warci". Bylo TO przysiowie,
Czesto powtarzane 2rzez szlachte. O.
w6z juz W poczatkach XVII W. uka-
zuja sic kaZania szlacheckie mai
| pierw PREY zebraniach kuligowych, a
nastepnie i podcZas innych zabaw to-
w~arzyskiGh. Otwieraly n pole szcze-
g6lnego rodzaju wymowie. Ten, kt6-
~ sic sam ofiarowal ma kaznodzieje,
Tub glosami pan0w braci wezwany 20
stall, musiai posiaGaC duzy zapas via
domosci i bye oczytanym, azehy mu
W cytatach historycznych ME zabra-
kio watku. Niewinna ia rozrywka ME
miaia nawet a~iereligijnej mySli:
wzieto tylko forme koscielnet wy
mowy ,czyli raczej sama jej NAIVE
ale tresc zadnego ME miala nabozen-
silva z prawdziwem kazaniem i jego
wznioslym a swietym celem.
Perory owe byly niejako pr1ypra-
wa cukrowa licznego ma kulig, czy
tez z innej okazyi, zjazdu; poWazni
6uchowni, zar6wno wyzszej hierar-
Shii, jak proboszczowie i kapelani'
chetnie st&wali W sronie sluchaczy l
z gotowoScia kaznodziejom IMPROVE
zowanym uzyczali biret6w / komz
swoich. W dworach wiekszych, gdzte
istnialy galerye ola kapeli. IA Mich
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-08-03

kowi re strOny pahstw central
nych."
Wioskie oddzialy, swiezo "a
brady Barat; ekspcrci militant,
uwazaja to jake pozycye najsil--
.niejsza strategicznie w dolnei
Albanii. Albania Z dawnych CA
sow, miala zawsze dobrego O.
brohce we Wloszech. przeciw ma
iazdom Turkow. Weneckie pano-
wanie w Albanii siega az do GA
sow wojny przeciw Normanom je
denastego stulccia. Kicdy bizai-
tyaSkie panstwo zostalo znicsio-
ne w 1904 roku, Wenecya posia-
G:a Durazzo i caly brzeg Epiru.
Jej zwierzChnictwo bylo tam ME
n~aruSzonc az do roku 1888. kic-
dy Turcy zaczeli pr6bowaG pod
bic Albanie; szlachta albaiska
udala sig wtedy Z proSbq do kr6-
lowej Adryatyku, o pomoc: We
necyanic ~rozproszyli najezdzc6w,
a rozszerzyli sYnG panowanic az
mad Scutari, Alcssio, Durazzo,
Dulcigno, A~ntiyari i Cat
taro. Rozsadny i umiarkowany
Rad wenecki zabezpieczyi VOL
nose i dobrobyt i ziednai sobie
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-08-03

Lombardo i w bczcennym obrazic
pedzla P. Veronese'a, ktory Edo
bi sale magistraty w Wcnecyi.
Albaicy w Wenecyi mieli stale
tcwarzystwo znane jake Con
~fratcrnita del Pistori." Palac te-
so Towarzystwa podczas okupa'
cyl Austryak6w, zostal obrocony
ia inny uzytek.
Obecnie we Wloszech znow O.
zywily sic tradycyc przyjazni T.
Albania, dlatcgo Wlochy szczc.
RE walcza O swobode Albanii.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-08-03
JAK TANK.

Ia morzem slawne tank
(tanks) nigdy ME chybia w Ia
MANU- nieprzyjacielskich obron.
TAX samo Trinera Amerykaiski
Elixir Gorzkiego Wilma nieodpar-
Gle przenika wnetrznosci, usuwa
z mich wszelkie szkodliwe sub
stancye, ktore tworza inspekty
chorobopiodnych zarodkow, lec2
przywraca zdrowy apetyt do je--
dzenia i prawidlowe trawienie.
Jest to najniezawodniejsze lekar-
stwo przeciw zatwardzeniu, ME
strawno5ci, bolu glowy, nerwo--
wosci, og6lnemu os}abieniu. &c,
ma $1.10. w aptekach. - Jest po-
dziwu godne, jak Trinera Linz
ment trafia presto W samo zrodlo
b6lu i pomaga w reumatyzmie,
neuralgia, b6lu krzyza, nadwyre-
zeniu, opuchnicciu, zwichnieciu,
ftp. lest wyborny ma chore musz'
kuly i zmeczone nogi. Cena w
'aptekach IS i 65 centow. poczta
is i rs centow. - Joseph Triner
Company, wielkowytworcy lc-
karstw, 1333-1343 S. Ashland
ave-, Chicago, III. (Ogf.)
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-08-03

miloSt i lojalno5t narodu albah-
skiego. Zdrada kilku drobnych
ksiqzqt albahskich w -. wieku,
daia Turkom pierwsz2 sposob-
nose do podb;cia Albanii, wkr6t-
&c potem, zdobycze ich siegneiy
prawie az do wybrzela. Wielki
patryota c.. Costriota, znany po-
wszechnie pod inieniem Scande-
berga, staraf sic o wyzwolenie
miejscowocSi Screncst, zwane1
dawniej Sercnissima Z pod jarz-
Fla t~ureckieSo; Scandcberg umarl
W roku 1857, ME osiqgnqwszy
swoich zam;ar6w, Wenecya sama
podjela sic dalszej wojny, a po--
magali jej przytem wiclc aIbah--
Soy patryoci, kt6rzy dqzyli do IL
trzymania republiki, jake jedynej
obrony przeciw tyranii tureckiej.
Wojny tam bylv straszne. w
roku 1747 Sceleiman Pasza UREA
dill oblezenie Scutari; Wenecya-
ME, Albaiczycy, Czarnog6rcy
pod dow6dztwem A. Loredana I
innych Wcnecyan, jak Pedro Mo
cenigo, stawiali smialy op6r oblc-
eajacym. lecz zbuntowana i zglo-
driala ludnoSG miasta ! wojsko,
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-08-03

Eiedy W wieku XVII Polska cOraz
sic " Obyczaju dOmOwym oddalala
cd ludu; kiedy zaniedbuiaC piesni Z
MIN wsp6lnych, zastapiia je wymO--
wa i wymowe to zaStosowywala do
obrzed6w PREY ~zareczynach, slubach,
pogrzebaCh, PREY ucztach i zabawach
nawet, wtedy to szlachcic wymowny,
kt6ry potrafR rzecz dana ,,okragle-
mi wyraziG stowy, zyskiwal zaraz
rozgios, slave, estyme pomiedzy bra
cia. Pozostawiajac M boku wymOwe
powazna, zajmiemy sic tn wesola,
humOrystyczna, W kt6rej pierwsze
miejsce t. wv. ,,kazania szlaCheckie".
Pred laty, gioSny w6wczas arty-
sta malarz pOlski, StraszyhSki, ma
malowal akwarele, przedstawiaiaca
take kazanie. Akwarela wywolaia o.
burzenie. Zapytywano, jak m6gl ar
tysta scene tax niesympatyczna wy
braG "a przedmiot do Obrazu? Me
dziwi mas to oburzenie, DO Mkt ME
objaSnii z~naczeuia obrazu j dlatego
wzieto "a wyszydzanie przesZlo$ci to,
co bylo tylko odtworzeniem rzeczy-
wistoSci.
Akwarela wyobrazaia rozochOco--
"a szlachte, jak sic zdaje re
smutnych czas6w Augusta III, owego
okresu uSpienia i niedoleztwa. Jeden
I licznego jej grona, z wywyaszonego
m~iejsca, W komzy nawet. prawi ze-
branym kazanie, a szlachta klaszcze
W dlonie. raduje sic, poklada sic re
5miechu.
Zaprawde dziwny to obraz ola ME
wtajemniczonego W zycie domowe ma
szych przodk6w. Jakto, vice szlach-
ia nasza ~wyszydza najpiekniejsza wy
move wymowe kaznodziejska?
Szlachta nasza, CO mianowala sic, i
s~fusznie, ,,rycerzami krzyza", co byia
nieprGe}amana zapora pr1eciw bar
barzynstwu i pOganstwu? To potom-
kowie Owyeh, co piszac do Henryka
Walezyusza. ably powr6cii hub zrzeki
sic korony, zaznac5yli: My jestesmy
chrzescijanstws przedmurzem, ma o.
strzu miecza naszego trzymamy tylu
ludlow sp%okOjno$6, i ably tie Judy spo-
ezywaiy, wzrastaiy ~tezpiecznie, my
ma czatach, po$r61 slot i mroz6w,
~bezsennie noce trawi6 musimy?" To
potomkowie owych czcigodnych pra-
ojc6w, co pred bitws wzywali pies
mia Boga Rodzice o pomoc i zwy-
cieztwo, a podczas Mszy S-tej ISABEL
dobywali do polowy, ma znak goto-
wosci ku obronie WARY? co sejmi--
kujac gwarnie, gdy ~przyszio do go
retszej rozprawy, ma widok kaplana
zNajswietszym Sakramentem, W maj
zywszym zapale wnet ostygali 4 pa
dajac ma kolana, kornie uderGali GO
lem? I Ia szlachta, jakby ma rrago-
wisko z rzeczy p]owlznych swietych,
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-08-03

ma kietbie, 1 ME p~osylaG 70 rytm! dc
Aten, ably niemi zadztwi& gIupi Swist
ten; ami Pc widok krwi j ySonu latGl
ma brzeg FlagetoIu, kiedy dose IT,
so W miejscu przyzwoitem. poI!Cu2y
nasza pszenicq | zytc.I; ar tcz "
Tzylnskie przybrawszy sic tCl:i. pl".t,
jak konaja gdzieS pugali&kie GcGi:
kiody czas jest pred roz0u"Zon, IL
ukleknaG koaciolem / o prog j@2U
twardy grZcsznem uderG!@ CZJieE,. !
giowy posypaG pOpiolem, i odnow:t
pacierze dawno jul %op0znioIe, "a
grzechy za%pelnione. a daiej Z GlOWa
juz wytrzezwicna zdrowq, c4e:tac W
co bolt, az nadejda Wie!kanOc !
Swieta Zielone.
Umari tedy Bachus, naSz p.2yiu.
ciel mily, Il Nimfy ciaio jcgO " gro
bic polozyfy; ale re ten akt SwcgO
2ycia zmiany odbywal niebo5a.ko 10
staremu pijany (jak ME przymiernn.
JAG ia, te move tn majacy) i W.
trzezwiwszy sic, mGgIby powsta@ 1
ziemnego przyby;ku Ha6w sic pUg.
wac do kielicha i zbytku - tedy mu
Post Wielkl, ma wypadek wszelki, Ia
rece i ma no?i kladz:e to kaidany,
Ii go chrzCi krzyzem &wietym i we.-
lem nierozcietym wiaze COZ T. iego
przyszlym panem, obecnym tutaj
lisiedzem plebanem. Siedzze tcraz 20
g%aninie, poki tw0j Gas nia przcm!H!s
i pokutuj przez try kwartaty hez
zadnej pociechy, "a WSzy5tkie gre
chy, ktore sic tn, nd zieni, twOich
przyczyn staiy. A my mu ~jesZczs rHz
zadzwolmy j g%OspOdyai ndgG2i sic %
klonmy, / idzmy "a Mig, gdz;e 20
wiedzie, ma pastny b&Tszc2yk j Ma sle-
die. Amen!
To powiedziawszy, zlazl 2 ambOny,
a tn juz krzycza: - Vivat. kagup--
dZteja nasz! - i p0jja ~jaszcze ostat-
ME kielichy. %Stojowski, zrGuciwszy 2
siebie pas / koszu!e, ws:edl miedEy
nas, wypili5my jego zdrow:e ko!eia,
poczem poszlismy do jadalnci iz3y.
gdzie juz byf stoi p~ostnemi p~otrawa-
mi zastawiony".
Pomiedzy konfeGaratami ba:sIi--
mi, slynai z takich ka2an p. Jacenty
Kuiakowski, r0wriez dzieiny m6wca,
jak slawny rebacz, d silly o~lbrzymiei.
Oracye jego g36wnie w~yszydzaly mic
przyjacio} Koafederacyi / dw6 Or k:6-
lewski. Znai wsZysthich dygI;t2:@y,
umiai ich gfos i pdstacie raS;ad0"a;.
ME wyiaczajac kr0!s. TO te5 gdy w
stapi} z kazanienl, d przywdE;HVs-y
fryzowana peruke. .m6wiG zac' :.
szlachta p%okiadala sic Cd fmie'hu i
k~aznodzieje obnos;la W tTyumfie na
ramionach. Zglnal on W jednci wy
cieczce z Czestochowy wysl@"sj p:@eZ
Kazimierza PuiaskieGc, trafiony MI
Ia 2 janczarki W piersi. U1iesicny
przez towarzyszow, zmarf nazajutTz
W klasztorze czestochowskim.
q r. 1894, niknie wszeiki slad togo
rodzaju ka2an.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-08-03

ME dis pieprzu | Soryczy. L ktora
to Afrodita W wszelkie WdZiehi Obfi-
ia, re swoja miloScia staneia mu juz
W gardle koSCia, re ten Bachus ME-
boze nadobnej T%erpsychorze sluzyc
luz ami WEI ME moze i zalegl SODA
czarne mortis loze. z czego wszyst-
kim MECH bedzie in aeternam nau-
ka re co nadto to nadto. ja.;o pi-
SEE i dokumentnie probuJe Anakre-
ON, rycerz / niepor6wnany W tel ma
teryi poeta swojego czasu, W hsiedze
si0dmej, rozdziale jedenastym.
Promo tez Terpsychora, panienka
urodziwa, tancow i lusztykow chciwa,
a W poetach ~niecierpliwa, poslala mu
swego doktora i przysla}a mt swe-
60 Amora, ably lezal, jak pies, PREY
jego lozu j podawai mu leki. PROF.
no to wszystko! Me bedzie juz mic
z tego kaleki, BIO juz jest moriturus.
Umrze vice ma TEN Iozu i zamkna
mu sic powieki, / pochowaja &c ma
r~ozdrozu, i gr6b mu wykopia gieboki
/ glaz mu poloza wysoki, | napis ma
MIN wyryia TAXI: ,,Tu leza Bachusa
kosci, kt6ry z miiosci dostai mdlosci,
sgt cukru / siodyczy, woial pieprzu /
goryczy, ME dostal - krom doktor-
skiego s~tarania i zi6i r6&nych poda-
wanna - umarl"; z czego znowu ia
sic wydobywa nauka, re contra vim
morris non est medicamentum in
hortis, a gdzie Smierc zasiadzie To-
re, tam i doktor ME pomole; jake
o tenn pisze proverbiorum autor, dzi-
siaj juz wiecznie W Bogu odpoczywa-
jacy Rysihski, W ksiedze swojej pier
wszej | ostatniej, be- rozdzial6w pi-
sanej.
A kiedy jego znajomi przyjda ma
wiedziG go domi, to W zimnem lozu
jego ME zastana dawnego przyjacie-
la swego, ami kota, nj szczura, anil
Rusina, ami MaZura, ami wilka, ami
niedzwiedzia, ami Szczupaka, jeno -
sledzla. Togo OTTO, kt6rego tutaj nam
honor prezentowac wazzmosG pam
stwu.
To mowiac, Stojowski podnios}
p:awa leIe do sorry | pCkaZaf wG!y-
srkim lrawdziwego slelzi', uwia2a-
nego IA sznurku, rQczem prowadzif
dalej:
- A kt6ry jest Holender prawdzi.
wy / ME przyjechai tutaj pr to, jake
riegdyS jego bracia Holendrowie, al
DO dzisiejsze Szwaby, aby mas uc5ye
chodzenia kolo iarzyn, albo zgoia ro-
aumu, ale poto, ably byi zjedzony z
octem / z OLIVIA. ! aieby pokryt z
czasem swoja sola | kwasem wszyst-
kie frykasy, marcepany i inne mud
noSCi, kt6re nle1ednemu z mas z Ia
pust, zostaly W gardle kola go, jak-
by kosci. CO z Tustym Wtorkiem ma
taxi zwiazek, jak b~abilohska wieza z
pieskiem Amorkiem l z kupa podwia-
EEK, a z mijajacym Zapustem, jak
cart z odpustem, a z przybywajacym
Popielcem, jak rohtony kwiatek re
z}otym cielcem.
Ale zeby w piSmie, czy W oracyi.
wssystko stale ma racyi, a peryody
mialy watek 1 koneksye | ME konaiy
ma apopleksye, ma to potrzeba dar do
tego mice p nieba 1 zdrowe sercs In 10
co, i ME plane W duszy oko, 1 PREY
zwotty rozum we lbie, | jezdzit ma ko
niu o zdrowei nodze. po murowanej
drodze ale ME po kaluty alizglt sic
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-08-03

wala ja do nowego rodzaju wymowy.
Z1amy kilka kaSai 2 czas6w So
bieskiego, kt6rych W obozach, Pc tru-
zach WOjennyCh, z up~odobaniem ry-
cerstwo nasze sluchalo. TowarZysZe-
k~aznodzieje uzywali wielkiego sza-
cunku W swojej c%horagwi. TresG ich
peror skladala sic lawsze re Zbioru
r62nych h~istorycznych w~spomnien,
pomieszanych z SODA, W kt6rych ME
by}o ladu nj skladu. Lecz kazania o.
bozowe roznily sic cd innych tenn, IL
W mich pierwsze wspomnienia poswie
cano zwycieskiej walce 1 pogromowi
nieprzyjaciela. Biada kazdemu, kt0-
ryby okazal W boju tchorzliwoSc; W
takiem BOWEN kazaniu wyprowadzal
go mowca ma colo, smagai nielito-
Sciwie szyderstwem i pogarda. Zresz-
ia kazania take podobne byly, ogo-
lem biorac, do pr~zytoczonego frag-
mentu. Ia Augusta III, gesto sic
przewijaja pc rekopisach, s7pikowa-
ne suto lacina. Ia Stanisfawa Augu-
sta, podobnie jak / "a Jana III, Rad
ko gizie cytata lacinska zawadzi.
w jednym raptularzu rekopismien
nym czytamy pod r. 1890: nUmar}
die II septembris imp. Stanis}aw
Bratkowski, kt6ry pc sermonie, z a.
plauzem przyjetym, zaniem6gi i W
kilka dni zgasf". Dalej opisuje rap
tularz imieniny u pana starosty, ma
kt6ryCh tenze Bratkowski miai kaza-
ME z tekstu: ,,Maluczko - ujrzycie
mnie, maluczko - ME ujrzycie
mnie". M6wii z malego ch6rku W
wielkiej sail starosty. Zebrani peka-
Ii cd smiechu; ale gdy dociai do zy-
wego dwom sasiadom, co sic 2 SODA
Cd lat wielu prawowali o kawalek
Iaczki, oraz jednej damie, CO kilka
,,wizyt'' oddaia ma zamku kr6lew--
skim W Warszawie, omal ME prey
szlo do ISABEL, az pan starosta po-
waga swoja uspokoit zwasnionych
dowiod}szy, re m6wcy-kaznodziei
wszystko wolno. Dana tylko, ma
piekiszy rakow, ~wyjechata zaraz, ME
czekajac kolacyi.
w Sanockiem signal z kazan ia
kich pan Stojowski z Grudny. Kacz-
kowski W ,,Murdelionie" oglosii je-
go perore, wypowiedziana na zam--
kniecie Zapust. Czytamy tam:
,,Okolo potnocy, ~jeszczeSmy tahca
ME dokoiczyli, kiedy juz W jednym
kohcu sail duly stoiek postawiono !
wielkim go kobiercem, ma scianie po
obydwoch stronach z~awieszonym, o.
kryto. Tymczasem zaS raczo podawa-
no kielichy, pito, podawano druglm i
do wypicia przymuszano, wymysla--
jac rome dowcipne ! smieszne zdro-
via. Maggie z%awo}ano:
- MoScl panowie, uciszcie sic!
Jednoczesnie kt6rys tam zaczai
GzNonit lyzka W ~szklance, dzwon ma
sladujac,
Cisza zalegla, a ma owej nibyto am
bonie, wyaej pasa dywanem zakryty,
stall jua s%totowski, W biala ubrany
koszule | pas sw6j lily ma szyi zawie-
SONY majac. Odchrzaknawszy, po--
czal W ten sens!
- w imie OLGA Jewisza, jego slu-
ri sztokfisza, jego syna Plutusa | je-
so famulusa, ktorego imie zglneio W
Rzymie, i wdziecznej panny Afrodi-
~, ola kt6rej rCzchorowai sic Ba--
chus srity, | pc ktorej slodycsy, lax !
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-08-03

ten jest panem, kto kogo zje. A lu-
DO kot ma wasy, jake i robak, pre-
Gle zrebie tch6rza urOdziG ME moze.
Wrony ma bluszczowym drzewie
ME siedZa ,chyba W Zimie, okoto Sw.
Wawrzynca .Gdy Manassas zbudowal
Krakow, kt6ry ley Ia polzegarzu,
niedaleko %poludnia, natenczas krol
angielski Bucisladus, "a panowania
Kodrusa, cesarza Lombardyi, porwal
sic z motyka ma slonce. grozac mu
Niemcami. A TAX kiedy deszcz przyj.
die, a ziemia sucha, tedy sic kamie-
ME ami W trawe, ami W kioski ME o.
br6ca, ehyba, zeby Zydzi chcieli una,
cerowaG jelenia brode W occie, tedyby
sam cesarz turecki, ma zielonem,
mieszkajac morzu, m6gf do Wenecyi
wypaSG, poniewaz tam ME g}eboko,
gdyz starry kaczor bez Riebezpieczen-
silva p}ywaG mole. Ale tego stad
dojsc ME mozemy i ME kazdy, kt6ry
pal.c pomiedzy drzwi kiadzie, u,
skrzynie sic. Co IL tax jest, pokaze
ma dzisiejszym sermonie, wzglad ma
JAG zawsze ma to, IL ,,kto sic podwyz-
sza, ponizony bedzie".
Me kazdy bedzie W nicbie, choG 60
przywoiaja, gdy to prawdziwa, re
wielu wezwanych, a malo wybranych
Jakoa j sluszna rzecz to jest; BIO
c6zby to bylO. gdyby prosieta W dudy
gralyo Musialyby i wilka z lasu wy
pedziC. A ono kto W piecu lega, dru-
giego ozogiem rad maca, i ME PREY
stoi, aieby 0 byla bielsza anizeli
dzien, DO kiedy pieska bija, tedy i
lewek Istracha& sic musi.
A re ME tn dudki Iowa, BIO Abel
dawno ma hypokondrye umarl, a ko-
zy, lubo rogi i uszy maja, d%otychczas
movie ME umieja, chyba, aeby Kali
win mial zmartwychwstac pred Sad
Eym Dniem, cZemu WARY dawaC
szkoda; G bye ME moe, gdy sic sly
DO z motowidlem rOzigra, ably pajak
miaI wielblad a poiknat. Ma to kazdy
? mas ma pamietac, re cnota i pokora
ME ma miejsca Il dwora, gdyz aulica
vita, s~plendida misieria, BIO kiedy pro
sza a ME dadza, kaady must dac 3naC
}aski po sobie, wzglGd zawsze ma
jac ma to, IL .,kto sic podwyzsza, po-
nizony bedzie".
A przecie, co sic iuz p~owiedzialo,
ola lepszego zroaumienia, wiedzie6
zapewne trzeba, IL co prawda, to |
ME grzech, / tax ma bye, j jest. il
kiedy kogo pieta swierzbi, tedy lad
lynn sposobem cd wiatru poiudniowe
go WisIa ME wyschnie, chyba, zeby
p. Sochocki burgrabia, miai injury
szczebrzeszyhskie }bem przebiG" it'd.
Kazanie to podzieli} m6wca ma
cztery czesci, DO gdziekolwiek wy
pad} mu tekst, kt6ry poio2yi "a zasa-
dc: ,,kto sic podwyzsza, ponizony be-
dzie", troche odpoczywal.
Zgineia die mas Gala wartos6 r6A-
nych zastosowal l przycinkow do
os6b 1 okolicznoscl 6wczesnych, zgi-
nelo vice | w~ra2enie, jake odbleralo
2ebrane grono, gdy sluchalo 2ywe5o
siowa m6wcy, popartego dorazna mi
mika.
Z~espOlenie razem tylu nieiorzecz-
nobci ME Jest pomy3iem ~oryginalnym
sziachty polskiej; wziefa n mysl re
znanej oddawna pie$ni ludowej' ,,ko-
MAJ z deb1 Spadi, zlamal sobie gnat"
| Do swojemu pr1erobiwsEy, zastoao-
The daily Alaskan., 1918-01-25
Other Points Not Acceptable

The remaining ten points in Wilson's peace proposals which Ger many is not willing to accept as they stand are:
 5. A free, open-minded, and ab- solutely impartial adjustment of all colonial claims.
 6. The evacuation of all Russian terr, tory and such settlement of all questions affecting Russia.
 '. Belgium, the whole world will agree. must be evacuated and res tored without any attempt to limit sovereignty which she enjoys in common with all other free na- tions.
 8. All French territory should be freed and the invaded portions res tored, and the wrong done to France by Prussia in 1871 in the matter of Alsace-Lorraine, which has unsettled the peace Of the wolld for nearly fifty years, should be righted. 'aN'IEg aEI 1s
 g A readjustment of the front iers of italy should be effected along clearly recognizable lines ! by nationality.