davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-04-13

kalisza, pulkowniisa Preiskcra.
Pan Antoni Czarnecki opowiadai
nam dokladnie Gale tam przej--
5cie, z r. 1914. Po cztcrcch dniach
rzezi i niszczenia. Z 40,CO0 costa
10 tylko 5000 micszkahc0w, W
kaliszu. Gruby i dummy &c swc-
go dzieia pulkownik, stoi ma gru-
zach a Z ust jego ida sfowa: TO
dobrze ola polskich Sw.... kt6re
ME umialy zrozumiec IL i'm Ola
rrjemy wolnost!!'
Obrazek L tytulem: ,,Po Btu
rzy'. Biedny, wynedznialy chic
PEEK, znajduje w bruzdzic pod plu-
giem, helm polski~z pred tysiqca
lat i helm pruski Z terazniejszej
DOLBY, re czciq ciSnie do picrsl
helm polSki, okaleczala reka rzu-
ca helm pruski, rozbija sic w ka-
walk. - =,
Pelen grozy obraz Z tekstem:
.,Niemiecka ga~lanterya." Polskic
matki i ich dzieci umieszczone ma
,,transchach" - pred niemiec--
klein wojskiem, ~wystawione ma
pierwszy ogiei przeciwnikow.
PruSki porucznik podkreca wasa
m0wiac: ,,Zawsze jeSteSmy pelni
wzgled6w ola dam zostawiajac
i'm ~pierwszc miejsca, pomimo tc-
go - zowia mas barbarzyicami!!"
Jest nadzieja" - koriczy mr..
Harry Hansen - ,.iz'nigdy ,,Bia-
~ Orzel" ME zostanic pokona-
nym przez ,,Czarnego Orla' do
p0ki tacy ludzie jak pan d'Ostoya
walczyc zai beda, czy to ol6w--
klein, pi0rem, wymowa - lub o.
rezem.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-04-13

..NiesZczesIiwa". - Jakichkolwiek
bym rad udzieliiaH PAM, obawiam sic
IL wszystkie rozbija sic o te.. ,,sza-
Iona" a ME .... uzasadniona mi}osc.
A jezeli w dodatku jest II zbyt -
demonstrowana i objawia sic we
zach, wym0wkach, zebraniu o IL
tosc i wzajemnoSG; takiem postepo-
waniem ME uzyska PAM niczego. MAJ
- pewny milo5ci i - uslug zony,
- p~obiazania. -. pOzWala soDle
b%ezpiecznie ma podobne wybryki. no
zumiem dobrze, IL miloSG trudno
wyrwaC z serca. leCz - sciia wolf -
ME zawadziloby zdob"G sic ma tro-
che chlodu i obojetno$ci. Me jest:
koniecznem naprzykiad w takich ra-
zach - ,,zgadywanie mySli' W doga-
dzaniu; wystarczy dawac tylko to CO
sic nalezy Ola goSpodarza domu i OF
ca dzicci, cd gospodyni zCny.
..OpuSciG go zabrawszy dzicci' -
w zadnym razic, raczei zdobyC sic
NJ enrcgie i - zagroziG spokojnlc
tel d%rugiej", &c - jCSli ~dobrowoI@
mic mic ustapi, bedzie muSiala TO u
czyniG pod przymuscm. Rozumic. pa
nj? Jako lcgalna iona / posiadala-
ca dowody. PAM ma prawo dom 1eJ
wypowicdzicr, chociazby nawet do
scrny przyszlo. PAM moe sic udac
pod opiekc prawa, oSkar%yC jcgo /
ia. Katolicki .ko$cioi mic udzicIa roz-
wodu. prawo tednak naloAy ma b@-
dzaCcco mcza obowiazck u~trzymNwa-
MIA pania i dzieci. jc}rli 81 - wy
bicrze ,.tamta". w ladnym razic pa
nj mic powinna znosiG pOdobnej sy-
tuacyi hiernie, unicszczc$liwia PAM
sicbie. tolerujc w~ystcpck tych dWoj-
Ga i 2atruwa duszyczki dziCci, ktGre
ieAeli ~ieszcze mic roZumieja, Zrozu-
mieia icdnak 2 czasCm IL mic jest
tax z rodzicami jSk bye poWlnno'
szczc? 6lnic c6reczka jc$li PAM ja ma
mozc, wyrastaiac W domu W taken
warunkach niezgody ~pHzyktadu
corszaeeco. bye ~nicszczeSiiwa Gale
avcic. Jezeli nani kOCha p~raWdzlWle
dzieci, MECH PAM troche mniei ko-
cha meza, kt6ry togo ME wart. Ne
jcdnak - ME watpie, il jezeli PAM
zechce i potrafi poStapiC jak radze'
zmieni sic on i wr6ci do PAM, szcze-
g6lnlei ie$li odbedzie probe IL do
bra IONA wiecci warta jak TAXA
,,przyjacioika". | z MIN PAM poWln-
ma rozm0wiG sic 'kategorycznie: al
DO - albo" - tylko bez placz6w
wyrzekah, spokojnie. Me pierwsza
PAM kt6rej udzielam w tym kierun-
ku mojej rady, chociaz ME W gaze
Gle. Nam dowody, II nieraz juz po-
dobne lie" naprawilo sic.
Poniewaz interesuje sic tymi kto-
| rzy zwracaja sic do mnie. prose-
niechaj i PAM ME poprzestanie ma
tym jednym razie i uwiadomi ME o
rezultatach dalszych. Prose- o poda-
ME swego adresu. bym mogla PAM
iesli zajdzie potrzeba odpisaG do do
mu. o dyskrecye moja moze PAM bye
| spokojna. Prose- list adresowac do
mnie do domu: Mrs. N. Sanoica, -
| 1886 Diversey Str. Chicago.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-04-13
- MA CZASIE.

P~omiedzy listami znalazlam i
ten, kt6ry - ola przcstrogi gos-
podyn przytaczam:
IL wiclka przyjemoSclq czy-
tam zawsze w sobotc .,Dzial ola
kobiet" - korzystam tez duo L
rad / przepis0w PAM. PAM sic mic
obrazi jcleli osmielc sic napisat
slow W sprawic. kt0ra pant
ptzepraszam - bardzo malo
p0rusZa. 4 to - w SpraW1c o.
szczcdzania.
Wprawdzic piSala PAM o tenn,
alc mic w tym kicrunku, w Jahim
nieStety gospodynic i dzicci maj
bardzicj grzcszq, OTTO dajc PREY
klady:
Pred kilku dniarni bylam II
mojcj ~znajomcj i widzialam jak
bczmySlnic marnujc sic wic}c po-
zvwienia. PAM Is. - CbicraIa mp.
kartuflc w ten spos0b, iC poIoWa
ich zostawala przy odrzucancj III
pinic. Wprawdzic kartoilc tcra~
tanic. ale kto vie jak bedzic POI
nicj:? Il takicl7 pan b.. jest DUO,
ktorc ME umicjq oSzczcdzac obic-
rajac jc. Nastepnic, przckroila &C.
bulc, ktorej potrzcbowa}a tylko
polowe, druga polowe %wyrzuci|a
do kubcIka, m0wiac, &c nicprzy-
jennie pachnic przckrojona - W
Spizarni; dla czcge> mic uzyfa
mniejszcj? Nastcpnie - PAM B..
w~yrabiala ciasto ia stolnicy, wy
robiwszy JIG, make pozostal9 zgar
ncla scicrecz;;a i rownici wyrzu-
lila do kubefka, stolniczka byla
czystq, ola czegozby wiec ME mo-
ina maxi tel uzyC?
Mimowoli pomyslalam, IL, je-
zeli kilkaset tylko kobiet dzien--
ME, wyrzuci lyle tylko maxi, lie
to beczek. maxi rocznie sic mar
nuje!
Nastepnie usiedliSmy do pod
wieczorku, PAM B. wsypala do
kawy dwie }yzeczki cukru - ME
mieszala kawy wcalc, tax tez zro-
bio jej troje dzieci, wszystek "a
tenn cukier zostal ma spodach fill
zanek i wyrzucony. I znowu po-
mySlalam, jezeli tylko kilkadzle-
STAT osob dziennie tax sic L cu-
krem obchodzi, lie to funt0w ro-
cznie lckkomysInle sic Wyrzuca:
PAM wybaczy, re zwracam ma to
uwage pani::" Mrs L.
Nietylko wybaczam lecz i
wdzieczna jestem PAM, d~oprawdy
| ligdy mi ma mySl ME przyszIo
.,moralizowac;" W tym kicrunku.
Pomiedzy mojemi krewnemi l
znaiomemi nam przykIady in
nei a dobrze zrozumia>ej .,oSzcze-
d~noSci-'
Cd siebie dodam slow kilka:
gosposie kochane,, Przypuscmy IL
nacie dose pieniedzy i ola teSo,
nic bardzo liczycie sic L HAWAII
klein ccbuli, miarka maxi lub
hzeczkami cukru, ale gdy togo
wszystkiego zabraknie. czy be-
dziecic mogly jcSc vase picnia-
dzc?...
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-04-13
POGADANKA.
% powoianiu kobiety.-

Chcac stanac obok mezczyzny
W piracy naukowej czy narodowej
trzeba umiec lyle co on i tax jaS
on. To przeeiez jasne. Me idzie
tez o wydzieranie stanowisk ko-
legom, lecz o zdobywanie no.
wych.
Mezczyzni i nadal beda dokto-
tami. adwokatami, biuralistami,
sedziami. kupcami - co ME pre-
szkadza zreszta. by kobiety o lie
posiadaja te sama wiedze / te sa-
me zdolnoSci, spelniaiy tie same
funkcye; ale So powoiania. ktor2
sic gwaltem ~dopominaja kobiecej
reki, So obowiazki czysto kobie-
&c, n. p. macierzynStwO.
Ale ME wszystkie kobiety 20
.staja matkami, ME wszystsie ma
tiki zoStaiy niemi z p~owo}ania'
DawnieJ Sadzono. re wlasnie do
tel roll stworzona jest kazda ko-
beta j - mylono sig. Sadzono. re
kazda kobieta bedzie umiala swe
dziecko wychowac. skoro je ma
tu mylono sig takze. Statystyka
dowodzi nam. re tySisce maiych
dzieci umiera c%orocznie Z braku
opieki, Z nieumiejetnego odzywii
MIA brudu i zaniedbania - a pa
wet zbytku lakoci, ~pieszczot, Gle
gla i przekarrnienia.
Otto najlepSzy dowod. re matk9
trzeba umiec bye i re do tel mai
piekniejszej w ;wiecie roli-trze-
ba mice take powolanie.
A jednak mloda dziewczyna,
ME znsjaca Swiata, ami zycia, ami
obowiazk6w tax Swietych j wiel-
kich, Re zaledwie dfugie lata do
;wiadczenia moga i'm podoiac -
marry o zamazp6jsciu cd mai
wczcSniejszych niemal dni swcj
mlodosci. Wksiazkach szuka Il
ko1czenia. zcby sic przekonat,
CIV u1ubiona bohtterka wyjdzie
"a maj. w roznowach Z kolezan-
>ami - portsza najchetnicj ten tie
mat. w towarzyStwie wyciag4
wnioski, dotyczace stale dwoch
istot, moze zupeirie sobie oboiet'
ntch, kt6rc jcdnak jcj fantazya IL
biera " biala suknie, welon i VIE
nice i kaze I'M sic p6bicrat.
Tutaj konczy sic zwyEIe wszy-
stko - powicsc przcstaje bye zaj-
mujaca, fantazya juz ME ma pola
do dziaiania, DO zaczyna sic Same
zycic. Ksiazke zamyka sic ME
cierpliwa reka, a jednak lepiej by
byio, gdyby ja otwarto i odwr6-
como karte. Tu jak ma dfoni, zoba-
czyiaby zycie wiasncj matki' Mo-
&c nieprzespane, Icy wylane nal
kolyska chorego dziecka. radoScI
i smutki... Widziaiyby jak ia ma
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-04-13

.ka podtrzymuje slabe kroki ma
lehstwa, uczy je patrzyc, rozu-
mice widziec i zobaczylaby calv
ten trud, caiy moz6i, o kt6rym
ME mysla'a wcale.
PrzyjrzawSzy sic temu, zrozu-
miaiaby, re matka MONA bye tyl-
ko z powoiania. re ME w~ystarcza
by MIA zostac, ladna towarzyszka,
zgrabny trzewik i dobrze lezaca
sukienka. Zrozumiawszy to, jeze-
Ii same zostana kiedys matkaml,
to beda niemi umialy bye. Pie
dewszystkiem zrozumieja, re o.
bowiazkiem ich wychowac zdro-
we spoieczenstwo. r
Dziecko to przyszly czionek
spoleczenstwa, i'm zdrowsze. sill
niejsze, tenn wiecej zdolnych sill
nych dzieei. - a nastepnie ludzi
- tenn sic nar0d lepiej, szerzej
rozwija. Szczegolniej nalezy o
tenn pamietae teraz, kiedy mall
nasi dazyc musza do zastaPienla
godnie bohaterskich swych ojcow
i braci. tfartowanie zatem duszy
i ciaia. odpowiednie wychowanie,
nalezy przewaznie do matek poz-
bawionych w wiekszej iloSci opie-
XII meskiej i ojcowskiej - teraL
W czasie woiny.
Cd pierwszej chwili swego ~
cia, dziecko potrzebuje kobiecej
reki i ola teko wlaSnie, powola'
MEM kobiety jest mu sluzyc.
To zrozumieli cd dawna Angli-
cy i ola tego sluzba ola dobra
dziecka - jest II Mich najplerw-
seem zadaniem kobiety.
Trzeba jednak, zcby to ME
szorstka. nieumiejetna reka, ale
kochajaca dion kob;cty wprawnej
i zrecznej, intcliSentnej i dobrej,
kierowaia krokami malenkieg0
dziecka - to wtedv ono wyroSnie
ma pozytccznego j zdrowego clio.
wicka. I OTTO Gala armia w o$obic
jednej matki wezwana do piracy
ola nicgo / mad MEM. Matka -
piclegniarka matka ochroniar-
ka: matka - lckarka; aptekarka:
nauczyciclka poczatkowa. n,atEl
-sedzia malolctnich. adwokatka:
wszystko W osob;e jednej matki
ola wychowsnia dziecka ola do
bra ludzko5ci i Ojczyzn!. Nam
trzeba wiaSnie takich matck, by
uczynily naszc spoicczcnsawo sill
nc, zdrowc i madrc.
I kt6z moze p~rzygotowac lcPie'
mlodc dzicwczeta do roll dobrych
matek jczeli mic ich wiasnc dobTe
matki? Ktorc nicstety wiasnle
b}adza czesto w tym kicrunku.
Bo - wydajac corke "a MAJ,
taczcj - powiedzmy prswde -
o wszystkicm rnnem z MIA rozma-
wiaja, ~wszystkic innc kwcstye Po-
ruszaja. anizeli najwazniejsz9, ro-
Ii przyszlej matki' Troszcza Sly
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-04-13

nAdnycb G~artisrxy n~seiasscz1.
uyh.iacycb ma tieszeuIs A.wostsrs
aych. nis ma DILEMMA CHICAGO
oKI ma swyoh sipaltach, DO savsts
Drscujs ola dobrs ludu. OsEukanezs
..fire saJess stanowcse v Dz'ENN'
ku cHlcAGosKlN ~asi.aaah. NJ
81 nnxss
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-04-13
DIAL I KOBIET.


bardziej o urzadzenie kuchni,
,,parloru" przyszlego ,,przyjemne
GO zycia swych corek, zapomi-
najac o przygotowaniu ich do
ciezkiej i zmudnej piracy a jednak
J. slodkiej - wychowywania
przyszlych dzieci, siowem do obo
wiazkow macierzyhskich. Moze
niejedna, Z Acknowledgement,
kt6re w malzehstwie upatruja tyl-
ko swobode, r~ozrywki, moze ME
jedna przestraszylaby sic przysz-
}ych powaznych obowiazkow /
cofneiaby sic ME czujac W sobie
.,powo}ania" - w takim razie mo
. re by mniej bylo ,,nieszczesli-
wych m~alzenstw i mniej biednych
: braku dozoru i miioSci macie-
rzyhskiej umierajacych dziecl.
oREz OLA PoLsKI.
l oto zjawil sic nowy artysta,
kt0ry wielki swoj talent poSwieca
ia odtworzenie nedzy ,Meczen-
| niczki Polski".
; Jest MIN rysownik kartonow
/ ,mistrz" Gak go zowia) DO
stoy'a. w Europe wyrazaja sic o
MIN Z entuzyazmem nietylko jake
o utalentowanym rysowniku ale
jak i o czlowieku, kt0ry ,,budzi
dusze'.
Rysunki d'Ostoy'i przejmuja
groza. wzmagaja nienawisc ola
| Prusak6w. budza lito5c i wspol-
czucie ola Polski.
Pomimo. IL ,,miStrz' - nlgdy
ME odtwarza nj czulych seen mi
}oSci, nj fioikow lub lilji, rysunki
jego przez oczy dostajq sic do scr
ca i wrazaja sic W ME, niezatar-
tenn pieknem, Otto co o Mich piszc
Harry Hansen: ,,Ol6wek d'O-
.stoy'i nic krcSli fantastycznych
,,miraz6w' ami nawet pieknej ma
fury, to co ,porywa' jest tylko
s~traszna prawda i groza wolaJa-
cemi o litosG / pomoc' ITO widzlal
twarzc rysowanych przcz nicgo
polskich wicSniakow, nlgdy Wy
razu ici ME zapomni.
Rysunek przcdstawiajqcy bicda
k6w tych. ktorzy mic proSza o mic
zadaja tylko sprawicdliwoSci, pra
cy i chleba ola swoich dzicci - |
togo prusaka Z drwiacym smle-
chem ma ustach -- zatytulowa}:
,,Jestcm Wcltmacht."
Inny rysunck .,glodnych dzicci,'
wznoszqcyoh oczy do okien oswie
concj restauracyi, w ktGrcj ban
kictuja bogacze, zatytulowany:
,,Smaczncgo.'
Paul Scotia Mowrcr, paryShi
correspondent, posiada Gala kolck-
ryc rysunkow o trcSci ,,Cicrpienia
Polski". | kto raz jc przegladna].
migdy ME zapomni twarzy tych
polskich kobict i ich glodnycI1
dzicci. wspomnienie ich towarzy-
sly przy ;niadaniu, ob;edzie i ko-
lacyi. budzi zal do pr0zncj zony
obwieszonej klejnotami... nawet
nienawiSG Nicmcow do kultury |
! dziczv wlasnego kraju..'.
Odbiera apetyt rzy suto zaSta-
w;onym stole, stoi pred oczyma
w tcat;ze L przedStawieniem }
wesoiej treSci...
lyle tam ma tych twarzah u
dreki iizycznego b6lu, / zarazem
dziwnego spokoju - rezygna-
Cyl.
Niejednym L kartonow ,,kai-
ser" zwraca sic do zoinierzy:
Wien, il mic bardziej nademnle
ME ukochaliScie. pozwalam VAIN
oddac vase zycie "a mnie." SEA
tanski wy7az lego twarzy ME znaj
die rownego III ma zienll III w PIE
kle. Ma innym kartonie tlumaczy
Ostoy'a. il kaiser, wszedf but
ME do klasztoru w Czestochowle,
ogladajac sic ciekawie.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-07-18

Smy nasza linie az do Surmelin.
Nieprzyjaciel skierowa} szalone
kontrataki ma nasz front ma poiu-
dniowym brzegu rzeki Marry, IL
paddy one jednak pred naszymi
liniami Z ogromnymi stratami
Pc zacietej walce ma p6}nocnym
brzegu Marry powiekszylismy
zdobycze pierwszego dnia posu--
wajac sic az do wzgorz ma po}noc
cd Venteuil do lasu Rodenat
Sytuacya ma wsch6d Cd Reims
jest niezmieniona; ulepszylismy
nasze pozycye ma drodze rzym--
skiej Suippes. Ma p6}nocny "a
Ichod Cd ,Massiges zdobyliSmy o.
bronze wzg6rza. Liczba jehcow
wzietych przez mas wzros}a do
$4,000; nadto 81 aeroplan6w i >
balony zestrzelilismy wczoraj ma
polu walki.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-07-18
Dokohczenie ma str. 6tej
FIZYCZNIE NIEZDOLNI
BEDA ZATRZYMANI WE
WOTSKU.

Oboz Granta, Rockford, ILL.,, 18
lipca. - Stany Zjednoczone po-
stara}y sic juz o zatrudnienie dla
wszystkich fizycznie niczdolnych
zonierzy i przynaleznych ME
przyjacielskich; wszyscy oni po-
zostana W tym kraju i beda pei
Mill sluzbe patrolowa. 500 zo}nie-
rzy tel klasy, wyruszy}o wczoraj
z 161ej brygady magazynowej do
innych Stanow, gdzie beda pei
Mill sluzbe wojskowa. 200 zoinie-
rzy bedzie peinilo straz W Ma
CARA Falls, a 300 zostalo wysla--
nych do St. Paul; zo}nierze ci
beda strzegli fabryk rzadowych
w owych miastach. Do obozu
przybyl wczoraj pulkownik Her
bert o. Williams, z Department
tu generalnego inspektora woj--
skowego we Waszyngtonie; pozo
stanie on tn kilka dni. Kilkunastu
porucznikow 161ej brygady ma
gazynowej zostaio wys}anych do
czwartej szkoiy oficerskiej, gdzie
beda inspektorami w oddzia}ach
piechoty. Everett Beckwith, z
Aurora zostai mianowany dyrcH-
torem yCzerwonego Krzyza' w
obozie Granta. Beckwith, oswald
cyl, re jego dywziya YCzerwo--
nego Krzyza' obejmuje 3,941, 1873
czlonk6w; ta dywizye stanowia
,Stany: Illinois, Michigan. Wis
consin, Iowa i Nebraska. W ze-
szlym rkou dywizya 'obejmowa}a
tylko 100000 czlonk6w. Stan
Illinois liczy 827,160 czsonk6w.
Michigan 91s,3S4, Wisconsin
652,398, Iowa 1,037,511, Nebraska
525.740.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-07-18

ska zmuszona zostaia do odwro--
tq. To jest ME do zniesienia / "a
den naszych zolnierzy ME mo-
re zrozumiec, dlaczego i'm ME ka-
zano uczynic tego, co jest konie-
czne do naprawienia sytuacyi, dla
mas upokarzajacej niezgodnej Z
honorem naszego kraju. Bedzie-
my kontratakowac."
Taxa wiadomcsc wysla} anne
rykanski general, dowodzacy si}a-
mi amerykahskiemi ma poludnie
cd Marry w poniedzialek po po-
iudniu, kiedy to Niemcy zdo}ali
.odrzucic Amerykanow wstecz ku
Conde-en-Brei. Francuski gene
raj poinformowal genera}a anne
rykahskiego, re ten wczesny suk-
ces niemiecki ME moze mice wiel-
kiego wplywu ma los walk i ze
Amerykanie moga bezpiecznie
odpoczac ma chwile, odkladajac
kontratak ma pozniej.
Po wyslaniu noty wszakze A
merykanie natychmiast wykonali
kontratak i odbili grunt utracony
Z dodatkiem pol mill frontu ME
mieckiego dla lepszej miary.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-07-18
MA ZACHODNIM FRONCIE.

Londyn, Is. lipca. - Pomimo,
ze Niemcy rzucili nowe SHY w wir
walk napieraja Gala swa potega
ma Aliantow, ME zdoiali przeciez
zdobyc waznych pozycyi, ktore
Alianci dzierzq dalej W SVEN Po-
siadaniu. Najzacietsza walka to-
CIV sic wzdiuz rzeki Marry ma
piaskowzgorzu ma wschod cd
Reims. Mad Marina posuwaja sic
Niemcy bardzo powoli a nawet u
tracili diva zdobyte poprzednio
miasta wzgorza dominujace mad
rzeka i miastem Dormans a W
dodatku kilku jehcow. Widocznie
opor Aliantow w pierwszym dniu
ofenzywy byi daleko silniejszy
niz sic Niemcy spodziewali, wo-
bee czego zmienili Swa taktyke i
Cd ataku generalnego Przeszi do
atakow lokalnych. w okolicy
Dormans i w kierunku wschod--
MIN wzdIuz Marry Niemcy
wtargneli ma piec mil wgiab from
tn francuskiego i dzierza teraz
obydwa brzegi rzeki ma przestrze-
nj IA mil. ME moga wszakze roz-
szerzyc swych dobyczy ami ma
polnoc ami na poiudnie, wskutek
czego znajduja sic W tym miejscu
w powaznem niebezpieczenstwie
wystawieni na kontratak Allan
tow z dwoch stron. Posuwajac
sic naprzod wzdiuz rzeki W kie-
runku Epernay, maja widocznie
Niemcy na celu oskrzydlenie 60
~ Reims, poiozonej miedzy
Reims a Marna. Zaprzestali bo-
WIEN zupe{nie atakow ma te 90
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-07-18
NOwe Zdobycze W Pikardyii W Albanii.
Z Polityki Pahstw Centralnych.
Wypadki ma Wschodzie.
INNE TELEGRAMY.

re cd strony zachodniej a take
ME atakuja wcale miasta Reims.
Nadludzkie wysiiki Niemcow ce-
lem zlamania giownej linii fran
cuskiej w poblizu Prunay, okoIo
s mil ma wSchod Cd Reims costa,
| ty ziamane uporczywym oporem
Francuzow, ktorzy dzierza silna
linie wzdiuz rzeki Vesle. w oko-
Icy Tahure Crosnes, w gorzy--
stej okolicy ma wschod Cd lasu
Argonskiego, Niemcy ME mogli
PoSunac sic dalej poza pierwsza
linie francuska; ponawiane kilka-
krotnie ataki odparte zostaly
przez Francuzow z ogrom; . Il
stratami.
Paryz, 1S. lipca. - Zaciete wal
XII odbywa}y sic W ciagu dnia
wczorajszego wzdiuz calego from
tn piatej niemieckiej' ofensywy.
{ hociaz Niemcy zdolali dokonac
kilku mniejszych zdobyczy, linia
Jednak Aliantow pozostaje pra--
vie nietknieta; jedno tylko
Reims zdaje sic bye W groznem
lpolozeniu. Ludendorff zamyka
Powoli diva ramona poteznych
kleszczy wokolo ruin starozytne-
60 miasta bezustannemi uderze-
miami ma obydwu skrzyd}ach, ale
heroiczna obrona Aliantow "a
bezpieczyia przynajmniej od--
wrot dla dzielnej zaiogi, ktora
stawia opor nieprzyjacielowi ma
trzy fronty. Ostatnie raporty
wskazuja ma to, re Amerykanie
poiaczyli sic z Francuzami ma
wschod Cd Reims i re ciagly ich
napiyw rownowazy powoli ME
proporcyonalne SHY stron pre-
ciwnych. Ma zachod zaS cd
Reims Wiosi walcza u boku
Francuzow. Koio Beaumont-sur-
lVesle. la wschod od Reims, fran
cusko amerykahskie wojska zia-
maiy caiy szereg wsciekiych ata-
Ik6w niemieckich, ale mimo to
Niemcy sama przewaga liczbowa
zdoiali posunat sic nieco ma
prod. Podobnie dziaio sic ma "a
chodniej stronie miasta, gdzie
nieprzyjaciel uderzyi poteznie, a.
by dotrzee do Pouroy i zdo}a}
LAGRANGE kilka pozycyi francu-
skich, ale Francuzi i W}osi wy
konaii atak z takim rozmachem,
1e nieprzyjaciel cofnac sic mu--
siai wstecz W doing Andre, Po-
zostawiajac "a SODA pole zasiane
trupami. Mimo te bohaterska O.
brons ME beda mogli Alianci u
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-07-18

re juz z pewnoSciaby ewakuowa-
Il, gdyby ME historyczne i moral
ne znaczenie miasta., Miedzy
Reims i Dormans krwawe walki
toczyly sic przez ca}y niemal
dzien wczorajszy, ME przynios}y
one jednak Niemcom prawie zad-
nych korzySci. Ma poludnie Cd
Dormans zdobyli Niemcy wieS
Festigny, ktora ley dwie try
cwierci mill ma poludnie Cd Mar
ny a szeSc mil Cd punktu, skad
Niemcy rozpoczeli swa ofensywe.
Miedzy Dormans a Chateau THE
rry Amerykanie Francuzi ma
pieraja ma armie generala Boeh--
ma nieustannymi i najzacietszy-
mi kontratakami; zrazu posuneli
sic naprz6d az do Bourdonnerie
i Closmilon, ale napotkawSzy no.
we przewazne silly wroga musieli
sic cofnac do swoich pierwotnych
pozycyi pod St. Agnan / La
Chapelle Monthodon. Ia jednak
czeSc armii gen. Boehma znajduje
sic W powaznem niebezpieczen-
stwie, ME mogac sic cofnac z
powodu ognia artyleryi aliancklej
ktora dominuje mad rzeka Mar
ma. Straty niemieckie maja bye
olbrzymie stosownie do raportow
alianckich; liczba ich ma wyno--
sic dotychczas przeszlo 100000.
Straty natomiast Aliantow sa w
porownaniu z niemieckiemi bar
dzo nieznaczne.
Paryz, Kwatera Wojsk Amer,
1s. lipca. - Amerykanie biora
coraz wiekszy udzia} w zwalcza-
niu ofensywy niemieckiej; coraz
to nowe ich jednostki bojowe
przybywaja ma front W roznych
punktach. w poiaczeniu Fran
cuzami wykonali oni wczoraj
wspaniaiy kontratak ma froncie
czterech mil ma poiudnie cd Dor
mans, odrzucajac Niemcow
wstecz 5000 yardow czyli okoio
dwie mile. Take ma wschod cd
Chateau Thierry, gdzie Amery--
kanie samodzielnie trzymaja linie,
rozpaczliwe walk tocza sic bez-
ustannie. OczyScili oni zupe}nie z
Niemc6w po}udniowy brzeg Mar
ny cd Mezy do Joulgonne i po--
magaja Francuzom W podobnem
dziele nieco dalej ma wschod. O.
zywieni So oni duchem nadzwy--
czajnego mestwa bohaterskiej
odwagi, o czem swiadczy najle--
piej nastepujacy wypadek;
Parys, 1S. lipca. - ,,zaiujemy,
le W tym wypadku ME moiemy
isc "a rads mistrz6w naszych
Francuz6w, ale flaga amerykah-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-07-18

.Dokonczenie m str eli.