davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-11-05
ZaIoIona 1897 roku.
MACIERZ POLSkA.
YELEFON MONROE 1903.
y,pySD CEOwNY.
XARZAD GLowNY;

Ks. Fra0c.szeE Gordon. Moderator.
KS. \. \. E}Owo, Wice-MOderator.
Woicic-I =. SOsEa, DreZes.
Au-9usna P2ranOwska. Wice-prezeska.
Ngoiciacl NenkiCki. W~iCe-preZeS.
TgnGss = B~lacLOwSHi, Sekretarz.
F~sGclSzeS Witkowskl, Skarontk.
St&urSl5v LiczmansSi. DyreKtor.
W]aLys.av LOpatEa. .Dyrektor.
Anton. M&EurS, DyCektor.
L.e0&adyI Eonczyk. D~yrektorka.
Sa.Omea UrbanSka. Dyrektorka.
F-snc.szka BieSchke. Dyrektorka.
d.. FIR. A. Dulak. Lekarz Naczelny.
Adv. PjOty T.. M!pdaE, Doradca PraWny.
EH-t2 e.. Muitalewicz Asyst. Sekr. Gen.
GnDZINE BIJROWE;
Eiu~5 Iarzadu Gi0wnego 0,Uarte "
d~i Opws3sI1ie cd EOdz. 9-,el vano do
Ste w'ec"oreT. " SobO:@ ) LEI po-
p~o!uJajuh. WieCzorem. " d. oovszed-
ME 2 w~j&;Niem sObotyO. Cd godziny
T-msj d. g-,ei. - w niedzie.e I swieta
u-ocZvStc. E:uro Jest ~zamkuiete. ,
PrcXesu: W ~pOniedsiaiki pistki VIE
czorsni oct Eo5ziny I-mej do s-teJ.
WSza.E.e koreSpondenCye do Giowne-
SJ pgCEasa nalezy adresowac:
UOJCIECH r.. SOSKA,
AZ s.. Division str. Chicago. III.
Sekretarsa; W p~ouiedziaiki. wtorki,
S-OLy / CzWartki. WieCZorami Cd godzi-
~ 1-mej do 9-tei. i cd 1-szej popoiu-
dHiu codz,eRnis. z wyjatHiem soboty. %
S-tal DO l-SZej.
~~kaTbO.k9: we wtOrkl, SrOdy ! plaLAl
OF EIs,ziny T-nej do 9-tej wieczOrem.
~>kiaSar;- u2int. Wsze.kie opiaty do Ka-
s. GijwGei o-IytmUie Kasyer Glowny
veIczaS EoGzin ofiSOwych. albO we dnie
" goi.,naoh ~ofisowych, Sekretarz Ge-
nCralDX.
Nsse.z., listy nadsy{ac nalezy ma re-
&C Sskrelarza Ge~ueralneSo:
'TENNSL =. BEACHOWSKI.
Secretary Polish Alma Mater,
%Ii55 ~. Division str. Chicago. Ill
FTSANSE.
p~E .fG.g hlnkOwC I pOcZtowe
CcuecEs. money orders etc. nalezy wy
- ~ 0v~GanjZacyS:
POLISH ALMA MATER,
u-Zc5vlaH pod -aGreSem:
FIR. WITKOwSkT,
1865 ". Division str, Chicago, Ill
MACIERZ POLSKA.
EiurO Zarz9du GiGwuego;
II55-57 W. Division Utica,
M drugiem pietrze.
Chicago, Ill.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-11-05
ZAGADKI.

Me luDia pyta6, wiasnosc jest ,czyja?
Ma cudzych Smieciach be~zwstydnie
ryja,
Sasiadom swym sic daja we znaki. &.
Co to "a jedni?....
To So pro-sla-ki (Czytaj: Prusaki
- Red. ,,Polaka"O.
II.
Rad, co oparcia z dnia ma dziet
szuka,
Program W MIN sic dopatrzec
. sztuka....
Jak slepiec W pr6anie wyciaga
mack. -.
Co to "a Rad jest?....
Rad au-to-kra-cki (czytaj: au-
stryacki - Red. ,,Polaka").
Lw6w, o~szczutek".
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-11-05
I PO$r6d SzaryCh
SamaIytanek.

New York, 28. pazdz. - Pier
VISA ofiara ~influenzy z posr6d
polskich Szarych Samarytanek
jest Marya Potylecka, Z Turney
Road, Cleveland. Zmarla zacho-
rowala pracuj2c wSrod ofiar cpl
demii, kt6ra wybuchla W Peril
Amboy, n. J., pc katastrofie w
f&bryce amunicyi - kilka tygod-
III temu. Maya Potylecka wraz Z
dziewieciu innemi Samarytanka-
mi zostala zaWezWana do New
Yorku by pomagat cierpiacym z
powodu k~atastrofy. Ukoiczyia O.
ia kurs w~ykladow pod kierun-
klein The Polish Reconstruction
Committee i The National
Board, Y. w. c. A." Notuiemy
Z zalem jej zgon.
Polskic Stare Samarytanki
stracily druga osobe &c swego
srona L powodu influenzy. Mo
da, DO zaledwie 20-letnia Julia
Tulkowska padla ofiara. Tulkow.
ska byla jedna z dwudziestu CITE
rech kobiet z Pittsburgha, kt6re
przybyly do New Iorku, by
ksztalcit sic ma pomocnice pieleg-
niarek pod kierunkiem The Po-
lish Reconstruction Committee"
Ii The National Board Of the y.
w. c. A" Julia Tulkowska pra-
cowaia PREY Henry Street Settle
ment" Z caiym zapalem, ME dba,
ljac 0 siebie. Parma Tulkowska
zostawila OLGA, try siostry !
trzech braci. Jeden Z braci sluzy
W wojsku Stan6w Zjednoczo-
rych.
Kiedy II mas jakaS katastroia
wybucha i ludzi ogarnia panika'
wiclc nieszczeSliwych oiiar cicrpi
T. powodu togo, &c ME wiadN2 Jc'
zykiem angiclskin1. Eakt ten
wskazujc ma ~koniecznoSc uczcnia
sic angielskiego, oTaz Potrzehe
dobrvch tIumaczy W podobnych
wypadkacl.
Ostatnio coraz wieKsze pole O.
riviera sic ola dobrych tlumaczy.
Til robotnicy 0 maiym zasob;e
ansielskiego So zawezwani do po-
borrow wojskowycli, tam znow
otwarte zostalo MOVE pole zarob-
ku ola tysiaca kobiet W nowo "a
Ilozonych fabrykach i zakladach;
do piracy zgiaszaja sic kobiety.
ktore m6wia rozmaitymi jezyka-
mi, wiec, by dac i'm odpowiedn:c
zajecia, niekt6re firmy angazuia
caie grona tlumaczy.
w pcwncm mie5cie duly sklcp
utrzymuje wielu tlumaczy dla
bezplatnej uslugi kupujacych
Nastepujace jezyki So poszukiwa-
ne: francuski, wioski, greek. pol
ski, rumuhski, rosyjski, hiszraf-
ski, czeski, portugalski oraz 2y--
dowski. ,Czerwony Krzyz", kt6-
ry pomiedzy innemi dziaialnosci"
mi swemi stara sic odnalezt ro-
dziny pozostale W Europe, kt6-
rych cz}onkowie przebywaja W
tym kraju i ktorzy ME maja vie.
sci o swych krewnych, do tego
rodzaju roboty potrzebuje row
niez wielu tlumaczy.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-11-05
MACIERZ POLSKA.

Iss: o-ga7.zacys laczaea miodziez poll
ska oeojEa plci W p~racach naukowych,
patryotyczaych i bratniej pomocy "a
ooGu.eSieaid ducha moralnosci / dobro-
bytu " spoleczenstwie. a ~szczeGolnie
nicdzy w}Odzie2a LElska. Mona zapt-
sac sic ma pOsniertue Cd lat II do 49,
ma czipnE6w Stowarzyszonych be- o.
gra1iCzeni2 wieku.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-11-05
Nietakt w Sadzie.

PisaliSmy onegdaj o dodatnich
przejawach sadownictwa miej-
skiego, o jakich przeswiadczenia
rabralismy z nadestanego nam
obszernego raportu chicagoskicl
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-11-05

sad6w municypalnych. Zaznaczy-
lismy PREY omawianiu owego ra-
portu, il ostatecznie co do perso-
ralu trybunalu tego moze kaz-
dy mice swoje zdanie i my je tez
niezawodnie many - dose odre-
bne, ME inspirowane politykier--
sko-kampanijnemi, zachwalenia--
mi, - lecz ME zabieraliSmy giosu
o tel specyalnie rzeczy, ME bylo
BOWEN potrzeby po temu.
Ale ola przykladu, re MONA
rec i ME same komplementy a
pochwaiy tylko, clIot ME wysnu-
Way Z tego, co piszemy, konsek-
wencyi zbyt daleko i szeroko i
dacych, chcemy ~napumknac tn
krotko, re sedziowska dignitas-
tax tn uroczyscie ,,obchodzona",
bynajmniej ME asekuruje pred
"yrwaniami sic mocno dziwnemi
| palnieciem giupstwa, godnem -
cs~tatecznic pierwszego lepszego
adwokata, Z kt6rych badzcobqdz
rekrutuje sic lava sedzi6w...
kombinacyami politykierskiemi i
i przypadkiem wyboru.
Jeden Z sedzi6w miejskich
pred niewielu dnia1ni rozpatru-
,jqc jakiS sp6r W MATRIMONIAL
nych spraw d%ziale, gdy ujrza} ko-
biete pobita przez mega = nierobe.
rowiedziaf jemu: ,TyS pewnie
Niemiec!".. a do kobiety: ,JeS-
lrby Gle ten pies chciaf jeszcze
kiedy bic, to strzel mil W leb;
czego innego ME wart!!'
Me salomonowe i ME cyncyn-
ratowe to slowa - ami zbyt roz-
tropnc, mai zbyt prawe! Naprzod
- pozwolimy sobic miemat, IL
sedziemu ME wolno obrazac nj
~wymySlaG w sadzie podsadne-
so, chocby i nawet nierobe, mic
ponia, zonotluka i - Niemca !
Takich wyrazeh obclzywych,
srubiaiskich, ME powinien ivy
wac ten, Eto wyrok wydaje - w
imieniu Ludu! Pieknaz ia Ludu
sprawiedliwoSc, jesli sic podobny
mi pos}uguje argumentami i epite
tami zdobniczymi! Powt6re-u-
niosl sic tn 6w sedzia szowiniz-
mem, kt6ry takze ME jest ami do
wodem b~ystroSci umysiowej, ami
sprawiedliwosci niczmaconej
Rozumiemy, IL nam wszystkim w
czasach obecnych - Niemcy ME
mill, re kazde indywiduum ME-
mieckie napawa mas wstretem
prawie i nienawiScia - ale tie IL
czucial dopusaozalne So IL szarego
tlumu, II og6}u, kt6ry bardzo cze-
sto - charakter motlocllu nawet
przybrat gotow, lecz ME powinny
one bye dostepne do duszy Sc
diego, ktory wyzszym bye ma
ponad wszelkie Wzgledy, sympa-
tye ! antypatye, DO tie musza bye
zawsze i 50 stronnicze, podczas
gdy najgl6wn;ejsza urzedu jego
zasada jest - bezstronnoSc.
Wyrok CIV sprawl ma mas wra-
zenie bardzo d~eprymujace. Mkt
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-11-05

y Wsrod Indyan r6znych
szczcp6w istnieje kilka wcrsyi te-
so bardzo starego mytu. Niekt6-
rzy &c szczepu Passamakwoddi
wierza, re kobieta owa i jcj die
CT zostali zjedzeni przez ,,muini',
to jest niedzwiedzia. SkompletO-
wanna tego starcgo mytu ME mo-
INA uskutecznic Z braku takich
irdzi wSrod Indyan, kt6rzyby
go ca}kowicie znali, a poszcze-
s6lnc wersye ME godza sic Z so.
bq. Do tego czasu ME wyjasnionc
W druku znaczenia togo starego
mytu. Zachodzi jednak przypusz-
genie, re kobieta reprezentuje tt
materye w czlowieku. Ow czlo--
wick okryty tecza W szacie re
swiatla i kolor6w, to Ouch. Nal.
zehstwo pomiedzy mimi, to poia.
genie materyi L ducllowoScia, a
rezultat tego: syn-prorok. Ma ia.
kie tf6maczenic tego mytu wska:
zuja prawie wszystkic odrniany
starych opowieSci ma ten temat.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-11-05
PIESN GWIAZD.
CLINT Wah. Gnour Pes Sajus-
-oJ

mok.)
(~Passamakwoddi.)
Gwiazdy my jasne, spiewajqce--
Gwiazdy, ola kt6rych piesniq
blask,-
Qgniste ptaki latajace >
70 dachu tajnym, peinym Task
Pc niebie kazda jasna mknie
l zamiast gfosem, Swiatiem
tchnie.
Droge ola duchow(E;) my INA
czymy-
Ola duch6w. ably przeszly tam
| trzem mySliwym wciqz swie-
cimy,
Kt6rym ucieka niedzwiedz
sam. i%>SS:)
Zawsze ci trzej So wposrod mas
Zawsze poluja--w kazdy czas.
Patrzymy ciagle ma ger szczyty,
Mieszkaniem naszem 50 blekity.
To jest spiewanie gwiazd.
y Droga nleczna, jest uwaza>
ia przez Indyan "a droge, pc kto-
rel dusze ida ma tamtem SWAT.
~ Trzej mysliwi, to prawdo-
podobnie try kwiazdy u Wiel--
kiego Wozu - z ,niedzwiedziem
So dalszc cztery gwiazdy, n%ieja-
ko cztery iapy niedzwiedzia.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-11-05
.Polacy do Czynu!

Wielkie -wydarzenia dziejowe,
rozgrywajace sic w dniach bic
zacych pred oczyma naszemi,
powinny naszym czynom - ma
Sym zamiarom dodac skrzydel-
ducha polotu! OF widzimy ME
przyjacio} druzgotanych pod po-
teznymi ciosy skonsolidowanych
Gderzefi naszyclr Sprzymierzeh-
COW, OF - CT nasz drugi juz wrog
Sniertelny ley bez1nocny, oba'-
lony i pokonany zar6wno Z zcw-
natrz razami dzielnych Wloch6w,
jak i wzburzeniem a powstaniem
w}asnych dotad jego ludlow,
przez monarcllie austryacka W
niewoli ucisku t~rzymanych; a O.
to - najradosnicjsza z wieSci -
zapowiada nam Polski wojne
przeciwko Niemcom - zdawna
upragniona, jake dawno nalezny
nasz z Prrrsakiem porachunek
Smiertelny. Niema juz watpienia
= Sufficiently bye trzeba, axe
by ME widziet, il wojna w tryum-
rainy wprost spos6b do kohca do
bija, re nastepnych pare miesiecy
skoiiczyc ia moze.
Take podniosie, tax bardzo
serca i dusze pocieszajace wiado-
moSci - niechaj mas MATCHING my
Sla ofiarna ola Ojczyzny! Widzi-
my zesmy pc dobrej strony ulo-
kowali wszystkie naszc sympa-
tye i wsp6lprace, iesmy I dobra
- zwycieska strona w tel wojnie
! widzimy tez, re nam ju7-juz
Swita drogiego macierzystego
Kraju Starego wolnosc zdawna
uteskniona. Ale sprawl tel aaszej
wolnoSci, ale ia nasza Ojczyzna
mia jeszcze sto potrzeb waz-
nych wykazuje - jeszczesmy Me
II mety, jeszcze ME koniec ma
szych prac, zabieg6w i ofiar: O.
statnie momenty dobijania do
kohca - NIGGA bye najtrudniej-
see i zapewnc beda: ma przeroz-
ne dzia}ania dyplomatyczne, ma
propaganda, ma urabianie opinii
oGpowiednich do interes6w ma
szych w krajach alianckich, w pra
sic obcej - trzeba bedzie Milo
now - ma reklamacye i rekon-
strukcyc miast i ziemi w Polsce
trzeba bedzie drugich milion6w
- wszystko to razem reprezen--
tuje budzet taxi wielki, re fakty-
cznie recc opast moga, gdy sic
widzi potrzeb lyle, krakow lyle,
wobec kt6rych STONY - bez gro
sza...
Ha n;echHe rece oOadaia. ale
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-11-05
ZTEKI REDAKCYJNEJ.
Pogrom.

Niemcy pozostaly same. Zapo-
.wiedzi dni ostatnich miniohego
tygodnia speiniiy sic w calej roz-
ciagioSci; :. Pc Butgaryi, odpadaj9
Turcya Austro-Wegry, a z
czw6rprzymierza Centralnych -
pozostaja ma teatrze Wojny same
Niemcy, Z olbrzymia masa kolo-
5alnie przewazajqcych mocy A
,iant6w przeciw sobie, a w dodat-
ku Z zawzieta nienawiScia Swiata
caiego!
Wojna juz dlugo potrwac ME
moze.
Me spodziewamy sic, ably
Niemcy poszly zbyt rychlo "a
raz teraz "a przykladem Austryi,
.owszcm jcsteSmy przekonani, re
ME przyjmie nj Rad, nj armia ME
miecka warunkow zawieszenia
broni, podyktowanych przez A
1.antow, wojny wiec natychmia-
stowego zakonczenia spodziewac
sic ME nalezy, ale w kazdym "a
zie i zwloka juz chyba dlugo ME
potrwa: odosobnione Niemcy
diugo bronic sic ME beda mogfy.
Show kilka o zdumiewajacym
owym pogromie, jaki rozegra}
sig W ciagu co dopiero minionego
ty9odnia:
Poddania sic Turcyi spodzie--
wac sic naIczalo juz Cd dni die
s;eciu mniej wiecej: zaraz pc
kollapsyi bulgarskiej, gdy odcie-
to Turcye Cd wszelkich komuni--
k@cyi Z reszta Centralnych, VIE
dziano pewric, IL Turcya stracila
wszelkie szansc obrony racyonal-
mel i efektywnej. Raczej dziwiliS-
my sic. IL odwazYla sic ona zwle-
kac jeszcze ! tych dni pare, re po-
zornie ME dose Szybko ~ukorzyla
sic pred przewazna potega Koa-
llcyi, czem swoja droga ~narazila
sic ma kilka jeszcze dobrych cio-
sow re strony wojsk angielskich
W Maiej Azyi. Prawie rownoczeS
nie z Turcya - dzieh, czy diva
pozniej, poddaje sic Austrya -
ia jedynym ,aktywnym obecnie
swoim froncie wojennym - wlo-
skim, gdzie cd dni kilku bra}a w
skore kolosalnie Cd Wiochow. -
PrGbowaia ona zrazu stawiac o.
por, lecz wpredce PROXY tie i wy
sikh zamieniiy sic w zrezygno--
wany odwrot, w ktorym ma au-
stryacka armie spadla kleska bo-
cal najstraSzniejsza W tel VOL
ME! w bitwie - ledwie kilko-
Gniowej, krotszej wiec co do trivia
MA cd wielu innych - wzieli
Wlosi Austryakom zgora sto ty-
s:ecy jenc6w i blisko p6itora ty-
siaca dzial, ME liczac calej OIL
b-zymiej masy wszelkich innych
zdobyczy. w ciagu tel bitwy -
Austryacy przerazeni, zdemorali-
zcwani - udali sic do wodza
wloskiego, generala Diaza, Z
proSba o zawieszenie broni, lecz
general odmowii, a tylko odeslal
Austryakow do Rady Wojennej
" Wersalu, kierujqcej wszystkie-
mi dziaianiami strategicznemi A
l.antow. MIN Rada ia wydaia swa
decyzye co do austryackiej Pc
tycyi, zeszly jeszcze diva dni do
trzech, a tie wystarczyly ma -
..dokonczenie" Austryakow, kto-
rym Wiosi sprawili jeden z maj
okropniejszych chyba katakli-
zmow, jake kiedy w jakiej woj-
ME zoStaiy dane i poniesione. Do
wzmiankowanej liczby jehcow,
dziai, zdobyczy - nalezy dodac
o~debranie prawie calego terenu,
wzietego przez Austryakow W ich
oiensywie rok temu, nadto zaS -
Wlosi uderzyli, korzystajac z
rozstroju zupelnego wojsk au-
srryackicb - ma sporne Trentino
: Cd zamachu dotarli az do Try
dentu. zdobywajac te twierdze
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-11-05


lei Koalicyi.
Straszliwy to pogrom owo upo-
korzcnie Austryi - prowokator-
K: tel calej Wojny Swiatowej -
~straszliwy kataklizm, jakiego cd
upadku Pahstwa Rzymskiego "a
chodniego dzieje ME notuja. Me
wicmy jeSzcze dokladnie i pew
rie, jake beda rezultaty zawie-
szcnia broni, podyktowancgo mo-
narchii przez Aliantow, lecz-ze
one strategicznic beda wazkie, o
tenn pewnie. wnosiG MONA i pre-
konamy sic o tenn w naiblizszej
przyszloScs. Alianci "a
znaczyc nalezy - podaja wszy-
stkim zbankrutowanym Central
nym narazie tylko zawieszenie
broni - Bulgaria, Turcya, All
strya dostaly to jedynie ME
pokoj jeszcze - %bynajmniej: jest
to krok Rady Wojennej bardzo
rozNopny, poniewaz ME GAS te-
raz ma certacye i pertraktacye,
ktore musiafyby dlugo sic to-
czyc, pochlaniac mySli, uwage, G.
nergie. gdy wazniejsze sprawy So
przedewszystkiem do zaiatwienia.
Naprzod Z Niemcami skoiczyt
trzeba, a potem ma kreSlenie map
przyszlych pora nadejdzie.. -. A
gdyby juz teraz zaczeto debate
wac mad tenn, jak dzielic Austrye
i Turcye, jak pokarac BuIgarye,
toby sic jeszcze i poroznienie ia
kie szkodliwe przydarzyc mogio,
a toby byio W pore obecnej -
najfatalniejsze: Z Niemcami "a
tenn kohczyc!
Zdaje sic, jak juz wspomnielis-
my ma poczatku, re ten koniec
juz niedaleki. Byiy zapowiedzi, IL
takiez same warunki zawieszenia
broni - W zasadzie, jake Au-
strya dostaIa, maja bye Niemiec
udzialem, ale tez mowia i pisa,
IL pozatem maja Niemcy oddac
tereny ma zach6d Cd Renu i twier-
DE nadrehskie, a nadto ma sic
komenda niemiecka zglosic do
francuskiego VODKA, marszalka
Focha - pod bia}ym sztanda--
rem - w otwartem polu: maja
jej petenci mice oczy zasioniete i
przyprowadzeni - beda prosic o
~zawieszenie broni, poczem w6dz
Francyi podyktuje i'm, gdzie ma
SIC niemiecki wodz stawic, by o.
debraG warunki zawieszenia bro
MI. Taxi ceremonial ! owe wa
runki .,nadrenskie" So straszli-
WEN upokorzenieln Niemiec, a
tax mniemamy, re sic ma to
Niemcy przecie ME zgodza i po-
probuja w os~tatniej rozpaczy je-
szcze walczyc dalej - jeszcze sic
bronic...
Me wiele i'm to pomoze - A
lianci beda teraz mieli masy
woisk wolne z Balkanu i z wlo-
skiego frontu, ktore dadza sic
Swietnie uzyc przeciw ostatnie-
mu z Centralnych wrogowi. Jak?
Me trudno skombinowac: All
strya ma oddaG koleje do dyspo-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-11-05

Me wiele i'm to pomoze - A
lianci beda teraz mieli masy
wojsk wolne z Balkanu i Z WHO.
skiego frontu, ktore dadza sic
swietnie uzyc przeciw ostatnie-
mu z Centralnych wrogowi. Jak?
Me trudno skombinowac: All
strya ma oddaG koleje do dyspo-
zycyi Koalicyi - to jest wla5nie
jednym I gl6wnych warun-
k6w: wiec W przeciqgu miesiaca
million, hub i wiecej wojsk moze
sic znalezt ma Slasku - via Czc-
chy, drugi million w poludniowej
Bawaryi - via Tyrol, a Polska
Armia, odpowiednio wsparta,
moze bye przeniesiona do Polski,
kt6ra - jak jeden "a drugim tie
'legramy donosza, ma r6wniez
teraz ~nareszcie oswobodzona z
pod niemieckiej kurateli - ude-
rye ma Prusy... TAX re
trzech, Tub czterech stron nacis-
nieci - Niemcy ME wytrzymaja
d,uzej, niz miesiecy pare, poczem
upaSc muszq: to nieuchronne! I
gdySmy rok temu, kiedy Amery-
ka w~stepowala ma teatr wojny,
ME zbyt sklonni byli daWat Ware
przechwafkom, re Alianci do Der
lima dojda, - teraz wierzymy, ze
STAG sic to mole - oczywista ME
cd strony Rent, ale Cd strony
WisIy i Odry, Cd wscaodu - po-
.frdnia...
Wielkich - najwiekszych wy
darzeh spodziewaG sic wypada w
c:agu najblizszych czas6w, paru
nastepujacych miesiecy. Podiug
wszelkich przeslahek logiki zwy-
czajnej - powinna lima wojne
skohczyt: ME wytrzymaja jej
luz Niemcy, runac MUSIC, chocby
sic ma ME wiadomo jake zdobyli
sposoby obrony, a wiosna 1919.
STAG sic zaraniem Poko-
il i Swobody wszecA narodow.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-11-05
CLdiIIy JC POIII@NJ'
KOLYSANKA.
(Spiew matki re Szczepu Dakota)

spij mole dziecie, slodki SpG-
Czippela So daleko-Ohej, daleko!
Spij synu, spij-o walce snij-
Czippela So daleko-Ohej, dalcko!
AZ przyjdzie synu jasny dzieii,
~ Spij, DO mimic noe
Slohcc rozgoni zdradny Glen,
Ty Spij, DO mimic noe.
,,Ufoi!" Ma Wake synu Gas
Cbippcla ida W b6j-Czippela ida
w b6j!
Zatrzasi sic caiy wielki las
Czippela ida W boj'zippela ida
w boj!
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-11-05

Zatrzymai ia goniacy,
Gdzie niebo sic rozchmurza-
I caly z tecz-plonacy,
Wymowii do niej slowa,-
Obca to byla nova
A pytal gdzie przebywa
I czemu nieszczesliwa.
Zostali wraz oboJe
/ m;eli dzieci dwoje.
L tych jedcn chlopiec zy1
I cd poczatku slepym by}-
Lecz widziai, co Z daleka
Ku ludziom szio cd wieka...
A wszystko to dawno sic dzialc
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-11-05

Resoutg StGnu Ws-edsfe sgd-
G.1jq sic 10 sdGHiu, Se must tSt-
nice zjednOCsORa, RtesdIeEHd I
sQRozQG7G P0LSkd.
WOODROW Wilson.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-11-05


Ha, niechze rece opadaja, ale
MECH opodaja do. .kieszeni! Mech
nam ME opadaja serca, lecz Was
nie niechaj krzepia sic i n~astraja-
ia ma ton jeden - dobrei mysli 1
ofiary patryotycznej! Rodacy!
Polsce pieniedzy potrzeba! o.
czyzna, matka was wzywa - daj
ciez jej - dajcie, lecz ME jake
jalmuzne odczepna, ale dar jej
ofiarujcie szczodry, kt6ry bedzie
godnym dokumentem waszej ola
Mel miloSci, kt6ry cenna jej sic
stanie pomoca i przysbuzy sic
wydatnie do zgromadzenia owe
GO Ludowego Skarbu ola PREY
szlej Polskiej Rzeczypospolitej, z
kt6rei ona czerpac bedzie smia}o
ia swego miodego pahstwa zapo-
trzebowania ! ma wsparcie swej-
biedniejszej cd mas dziatwy W
Starym Kraju.
Milionowy Fundusz gromadzl
Polonia amerykahska w tygo-
dniach biezacych! Najprzedniejsi
W spoleczeistwie naszem -
nasz Wydzia} Narodowy z J. E.
Biskupem Rhodem ma czele -
aprobuja te kampanie sk}adkowa
i zachecaja do niej, CLOS ich pc.
w~tarzaja wszystkie dobro-mySl--
ne pisma nasze; czyz zachety tie
wszystkie, wzywania owe wszy-
stkie p~ozostana daremnemi?...
Me daj tego Bozc! My wierzy-'
ny mocno, re Polonia amerykarn-
ska ME opusci Sprawy, re sypn'"
ma MIA homie groszem, re swoim
do1arem - przyczyni sic do stwo
rzenia Milionowego Funduszu, O.
weeo Ludowego Skarbu ola Pol
ski, czem sic zapisze we wdziecz-
nej pamieci Ojczyzny i w SWEET
ny, znakomicie ~Azytcczny sposoo
zamanifestuje sw6j udzia} w ro-
bocie podzwigniecia kraju i naro"
du naszego W tel dobie, kiedy je-
go odrodzenia niezawislego
wschodzi ,,Chwila osobliwa."
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-11-05
Z P0EzY|


Przyp. Redakcyi. - Ciekawc
przcklady Z poezyi Indyan o mo-
tywach oryginalnych - podajc
W .Rolniku" ]. Watra; przyta--
,,,,- 20 oo,i1ai.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-11-05

A wszystko to dawno sic dzia,o
La prensa. [volume] (San Antonio, Tex.) 1913-1962, 1918-10-09
NO ES POSSIBLE
WAJAR AHORA
EN- MICHOACAN
Diez dias Sc necesitan
para If de Acambaro a
MoreIia y Uruapan

Po- Corrco. para LA PRENSA."
MORELIA. Michoacan, 2 de octu'
bre.-Las condolences en- que las Was
ferrocarrileras del Estado Sc hallan d
consequence de los muchos atentados
que en- elias han cometido los rebel
des, Y la inseguridad que hay en- las
mismas, hace que las comunicaciones
entire los differences puntos del rs,
tsdo sean cada dia mas deficiencies
habiendose registrado ell case de que
un tren mixto, caminando entire las
poblaciones de Acambaro, Moreiia J
Uruapan, haya hecho NADIA menoS
que diez dias.
Personals que Sc han visto, obliga-
das a viajar recientemente por eXl-
gencias de sus iRtereses, relatan to-
das las penalidades porque hay que
pasar para emprender un vlaJe GUAM
do este es indispensable.
EN- primer lugar,-dice quien da
tales informes-la salida de un tren
dc cualquiera de las poblaciones Chi
cas- del Estado, es en- estos .dias un
verdadero acontecimiento; con tres
dias de anticipation sc avisa a los
habitantes del lugar la salida de.
tren. para que cada Inc vaya ARE
glando su viaje. FL tren Sc va for
mando de los carros que Sc pueden
conseguir en- cada plaza, los que son
llevados a donde hacen falta para
que former 81 tren que dcbera ser
mandado d determinado lugar.
"Despuas: ningin tren Sc pone en-
movimienso sin recibir avisos telegra-
ficos de que Ia via esta ~ex2edita
hasta detern,inado punto, llegando al
cual hace alto hasta recibir otro avi-
so en- tai sentido. y cada una de aque-
Has pausas suele ser de un dia O un
POGO mas.
EN- seguida, en- cada cstacion lc
son agregados al tren carros de car
ga, los que hacen mas lenta la mar
cha, Y d 10 meior, un grupo de re-
beldes cae sobre ell convoy v ACADIA
con TODD ell pasaje.
"a ultimas fechas, las famli!as
que tcman un tren son ~Gespedidas on
Ii estacion por todos u famlliares
como 81 fueran al viejo mundo o a
una excursion polar"