davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-03
Lgnacy PadereWski.

Ignacy Paderewski przybyi dc
Ameryki wczesniej i bawif dlu--
zej: przybyi poprzedzony slawa
~wirtuoza, znany dawniej Z tel
siawy i znany z ofiary pomnika
grunwaldzkiego w Krakowie. Do
tad nigdy ME zblizaf sic do Polo,
nil t~utejszej - ME on jeden
wielkich panow ME obchodzi sza-
ry tium roboczy... Zblizyla 90
dopiero Sprawl Polska, ia go Z
rami zjednala i to mu "a %ielka
poczytujemy zasiuge, jak GAIA je-
90 dziaialnosc w Ameryce W CA
sic Wielkiej Wojny podnosimy
szczerze - jake wzglad, kt6ry
pokrywa przeszie wszystko -
pokrywa nawet wielkoSt artysty
: grunwaldzkiej ofiary gest gor-
nv. - Paderewski zrobii tn bar
rdzo wiele, ME przemijajaco a
trwale; dobre rzeczy pc MIN tn
zostaja. Przedewszystkiem - po-
jednal mas samych - podzielone
nasze stronnictewka religijne z
liberalnem zblizyi i zespolif ma
podstawie dobrej ola Polski wolf.
Przyczynif sic do tego urok jego
siawy swiatowej, efektownosc
wystapienia, d~ziaiajaca fascynu--
|jaco ma naszych tutejszych pro-
wodyrow domowego chowu, pole
cia wiele ME majacych o swiecie
wiekszym = a tax sztuka posfu-
zyia polityce i filantropii: ma
prod. mas Paderewski polaczyi W
dziele niesienia ratunkoweJ po-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-03
DO WIADOMOsCIl

WsAystkIrh I~nteresant0w ~naJuPrzet-
nllej prosimy o prBestrEeganie ponlA-
ssych wskasOweki
BJsrn AdmInistracyI nas1eJ OtUarte
ga pExez dzieh caly cd gOdkiny S-mey
Erana do 1880 UlscsOrem - co dnin, =
wyjptklsm uIedzJeI 4 SWIFT krajOwyeh'
ObO wiRkujpcyeh.
XarHadea PiSma naszeSo prEy1mule
tnIrreSant6w CO dain ~ GODhiNACh
POPOLUONIOW Yen cd 2-gleJ do 0-teJ
= q vyJutkIem sOb0t.
Redakeyn dIR interesnntow otwnrta
fest THLhO W GODZINACH RANN1 CH
- OD GODLINY 1890 DO
lI:3oi DO pOludRiu fylkO IA sPeeynins
Hedaktor NaezeIny przyJmuJe Int.
EeSnni6w riLkO 70 iO-teI
PIkAED POLUDNIEM.
Ipraszn ste o lie moSnoscI wsIelkie
spFnay = Reaakcyg Baintwiae PiSEoi-
Ma. bo m kOnwersneIS diuSie ME ma
nay eAasn, tylko " nprn"aeh s1cHssoi-
rycn ale EnlatwIe xwieSle drOga kO-
respondeReyi prOskmy Jawie sic oso-
blAeie. EnehowuJae m wIgiedzle, ne o.
kolo sOdziny 1l-teJ myk gazette
4 MsGysey ~nhJharuAheJ Jestesmy "teoS
E~atruaEiehl
Eorrspondent6w uprnszamy naJmoe-
nlei, aby plsalI CIYTELNIE ATRA-
MENTEM. LuB ma MAszTNIE: Me
ZBYT SCiSLINIE 4 TlLkO Ma JE-
DNEJ STRONIE PAPIERU.
JeSll utMory JakIek0lwIek ME ma1a
bye ogluszone, poehianla je - kOs1
r~e1ukeJJnyJ jesl1 ~ 50 DO zwro-
IN. ~ ruzfe ale OEiOsEenlas naleEy to
WYflAZNIE ZAZNACZfC 4 EAbACZlC
ZNACLEk POCZTowY ma zWRoTNA
PRNESlLKE.
Zadnych kOmunikatow do ostosxenia
Me nalezy prEesylae ma kartkneh Cd
krytych; zadnych ter nile prsyjmuje sic
komunikaeyi telefOnicxnyeh = ehyba
NJ wYtatkossyeh wypadknehi r0wnieR o.
xlosken. dotnexqcych ruchu W iowa
rsyatwach ttfcfOnicAnle ME nrEyjmu-
teny.
IN Ocl0sxen w AdminlStraeyt ! tam sic
: nlemI xwraeac BaIe4y.
paaxfekOwania - SsELlAlEGO r0-
ss-t, RFZOLUCYE ZALOBNE, POLL
TYCzNE I. >. naleis do Dziaau osio-
axch. -
mterIa 4 4. .. mnsEs y podpisane -
srlnem nasyTIskiesn Wra1 = adresem pi-
sfnregps bexlmiennyeh, lno poaplsenye.
sowr2lnfkiem saIbo tgFeszcte Stoves
Komffef" k0~munikaeyts M Aeses
scndeneyI nls EamlessezamS'
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-03
Zalo&oua 1897 roku.
MACIERZ POLSKA.
TELEFON MONROE 1903.
ZARzAD GLOWING

Ks. Frauciszsk Gordon. Moderator.
Ks. a. A. Klowo. Wice-Moderator.
wotciech =. Soska. "rezes-
A1tOnlna Rsranowska. Wtce-prezesHa'
woic,ech Meukicki. Wice-prezes-
Tonasz 9. ~Blachowskl. Sekretarz.
Fraaciszek WitkowskL SSaroniS-
sta n{slaw Liczmanski. Dyrektor.
Wledyslaw Lopatka Dyrektor.
Anton: Mazurk. Dyrektor.
Ieokadya Konc5yk. DyTektSrSa.
Franclszka Bieschke. Dyrektorka-
DR.. Fr. A. Dulak. Lekarz Naczelny.
Adv. PIOtr p. Mlndak, Doradca Prawny.
Berta c. Wojtalewicz. Asyst. SeSr. Gen.
GODZINY BIUROWE:
Biuro Zarzadu G1ownego Otwarte "
dni powszeduie Cd go5Z. S-tel rano do
s-tej wiecZorem. Nv sobote 10 lei po-
poiuduiu). Wleczorem, W d.. Dowszed-
ME : wyjatkiem sobotyO. oil .godEiny
f-meJ do 9-iei - w uiedzieie | swieta
uroczyste. bIuro Jest zamkniete.
Pre1esai " ~poniedzialkl piatki VILE
ezOraml Cd godZiny T-mej do 9-tet
wSZelkie EoreSpondencye do Glowne-
20 Prezesa nalezy adresowac:
wOJCIECH f. SOSkA,
I45J w. Division str Chicago III
sekretarzai w p~oniedziaINi, wtorki
srody 1 czwartkl. Wieczoramt Cd godzi-
ny T-mei do 9-tet, I cd l-szeJ popoiu-
dniu codzlennle, z wyj2tkiem soboty. Cd
s-tej do l-szet.
SkuFDntkns We WIOEhls STOuy u pldIAi
cd Sodziny 7-mej do 9-tei wieczorem
Ikladanla opint. Wszelkie opiaty do Ka'
sy Gl6wuej przytmuls Kasyer Gfowny
podczas godzin ofisowych. albo we dnie
W godziuach ofisowych, Sekretarz &c
neraIny.
wszelkie listy nadsylac nalety na re-
&c Sekretarza Generalnego:
TOMASI =. BLACEOWSkI.
Secretary Polish Alma Mater,
1855 w. Division str. Chicago, III
FINANSE.
Pr1akaZy bankowe pocZtowe
(checks. money orders etc. naleSy wy
Itawiac ma Organizacye:
POLISH ALMA MATER,
przesyiac pod RdreSem:
FIR. WITKOWSkI,
lass w. Division STIR Chicago, III
MACIERZ POLSKA.
Biuro Zarzqdu Gi6wnego:
l455-57 w. Division Utica,
Ma druEiem pietrze.
Chicago, III.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-03

mocy Polsce, potem z tego ratio
wnictwa przeszlismy do z~asila--
lila propaganly prasowej W Eu-
ropie ma rzecz Polski, wreszcie
|kolej przyszla ma czysto politycz-
ia kooperacye Z Paryskim Koni-
tctem we wszystkich jego inicya-
tywach - a przedewszystkiem w
~rzcczach Armii Polskiej, oraz jak
obecnie w ~potrzebach finanso-
wych ma polskie prace DIPLOMA
tycznc wobec zblizajacego sic
J Kongresu Pokoju. Paderewski W
TEN wszystkiem magma pars fuit
- Mkt temu ~zaprzeczyc ME zdo-
Ia, a dzialalnoSc jego, jego wpiy-
wy i stosunki w najwyzszych sfe-
r2ch II osobistoSci, rzadzacych tn
W Europe, pomocy daily nam
wiele, interwencya jego w nieje-
dnej sprawie okazaia sic skutecz-
ma i dobroczynna totez popu-
larnoSc tego zas}uzonego pracow-
rika naszego wzrosia tn az do u
wielbieh, mimo re niesympatycz-
lie byiy, obok Paderewskiego ist-
niejacc i nan z bezposredniego
pobliza d~zialajace, wplywy rome
prywatne, otoczenie zas jego ME-
jednokrotnie krepowaio GOA ma
wet psulo checi dobre i zamiary
,mistrza', jak go TIL ogolnie ma
zywano. Lecz otoczenie - to
wrzecz mniejsza, wpfywy bezpo-
Srednie, niemiie - to takze ME
sam Paderewski, a ponad ME.
ponad owe niesympatyczne szcze-
goly wyrasta wiekszy i lepszy cd
grunwaldzkiego pomnika mo-
rument zacnych i pozytecznych
zabiegow dia Sprawy, ola Ojczy-
zny, ktora z pewnoscia imienla
jego ME przepomni i ME pominie
w dziejach swojego odrodzenia.
Og6lnie i podobno sfusznie
przypisuje sic 13-ty punkt
PREF. Wilsona Warunkow po'
koju 10 Polsce w}asnie wply-
WON Paderewskiego. Obecnie Pa
derewski pojechai do Europy -
naprz6d do Paryza i Londynu,
edzie posiada Il steru rzadow obu
tych pahstw osobiste stosunki i
znaiomosci cenne :-niezawodnie
zechce on tez ich uzyc ola Kraju
la zblizajacym sic Kongresie Po-
koiu.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-03
Roman DmoWski.

Pred MIN - Gas jakiS wyje,.-
chaI rowniez narazie do Londynu
i do Paryza p. Roman Dmow-
ski - prezes Rolskiego Komitetu
Naczelnego W Paryzu, ktory ME
zawodnie rowniez bedzie wspol.
dziaiaf ola Polski z Kongresem
Pokoju, a potem zamysla udae
sic do Polski, by wspoidzialac -
nie wiemy dotad, W jakim rodza-
il i ma jakiem stanowisku, z rza-
dem przyszlej niepodleglej Polski,
W ktorej Dmowski pozostanie je-
dnym L najwybitniejszych DOLBY
dzisiejszej MEOW stanu i pre-
w6dcow jednej Z najpoteznief
szych partyi.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-03

Rad norodu pESes naT6d ola
karoda, ME sginie 2 1oUieEzchH
Nsmi
- Abraham lincoln
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-03
wentualnie powr6cit ma on do
Cjczyzny ma dalsze prace ola ma
rodu!
! Zakonczenie.

Pozostawii po sobie pan Dmow
ski w Polonii ~naszej wrazenie sill
re bardzo tax slime i korzyst-
ne, re CLOS ogolny wskazywal
ran i wskazuje, jake ma mega,
kt6ry W p~rzysziosci %zajnlie W
rolsce stanowisko jedno z r,aczel-
nych; zdaje sic -'gsos to i sad
~siuszny: Dmowski - przypusz--
czalnie skupilby najwieksza oko'
10 swego imienia j hasel mase ro-
dak6w zgodnych, a my sadzimy
l. nawet niezupeinie pochwalajac
n:etody i ME godzac sic ma wszy-
stkie szczegoiy jego p~latformy -
re jest to cziowick, ktory W
kazdym razie polityke Polski 3D.
miodzonej, potrzebujacej ramie--
MIA silnego - poprowadzliby
najsilniej; gdy sic do tego doda,
ze Dmowski jest znany najlepiej
politykom alianckim, ktorych O.
pinie i wplywy niezawodnie tez
zawaza wiele PREY formowaniu
poczatkowem stosunkow prawno.
pahstwowych W Polsce, inaczej
bye ME moze - to przyzna kazdy,
re nasze ,,wieszczby" O eventual
mel karyerze pana Dmowskiego
W Polsce ME So biednie argumen-
towane.
My - mt zyczymy dobrze: "a
wszystko dobre, co ola Polski zro-
bill, niechaj mu sic W wolnei Pol
see najswietniejsza sciele karye-
ra i niechaj dalej siuzy, DO moze,
DO jest jednym z najzdolniejszych
najdzielniejszych Sprawy ma
Jak sic rzeczy ~uksztaituja
pewnie W rychle sic dowiemy, O.
bal tn om6wieni mezowie nasi -
pojechali do Europy ma chwile
rozstrzygajace - r~ozwiazania
Europy!... Zapewne wnct usly-
szymy Cd Mich: obiecai nam to
nawet P~aderewski, ~przyrzeki "a
raz doniesc, jak sic ma sprawl Z
rzadem tymczasowym w Polsce,
CO do ktorego co dnia move mic
pewnosci naplywaja: dowiemy
Isle wogole, czy to jest Rad i co
"a rad i bedziemy wiedzieli, jak
sic don odnosic. Nasz Paryskr
Komitet, ktory Polonie amery-
katiska prowadzii tax dlugo i tax
szczesliwie - zasluguje cfyba ma
to, abysmy inu zaufali ia owe
chwile ostatnie i jemu zwierzyli
kwestye zoryentowania' mas VIA.
Sciwego i w tel o~statniej, najwaz-
niejszej sprawie. Wierzymy mu
i "a jego wskazaniami pojdziemy
90 kohca pomyslnego da Bog
rajpomyslniejszego ola Ojczy-
zny; politycy nasi tam, II glow
nych. zrGdel i~nformacyi w~szelkicl,,
dadza nam znac o tenn, co myslcc
CO dziaiac - poWtarzamy Padc-
rcwski, odjezdzajac, to nam PREY
rzekl, wiec W ciagu jakichs dwu
tygodni u~slyszymy, jake nam sic
nadal zachowac. .JeSli w Polscc
istotnie tworzy sic Rad iutworzy
- odpowiedzialny. miarodajny,-
to juzcic UNA 60 Komitet Parry
ski. a mas do uznania tego tcz "a
wezwie - moze wtedy zgodza
sic tn wszystkie r6znice, Cd CITE
rech lat mas szerpiace komiczno-
t~rasicznic, moze wtedy bedzie
MONA dla niepodlegiej juz o.
czyzny zaczat pracowac w dwic
Gale rece - a prawica z lewica
beda ~wsp6lnie dzialaly, dawa'y'
orally, budowafy wszyStko'
czego Polsce trzeba bedzlc
wspolnie, g6rnie beda podtrzyfny'
waly jej nieska1any znak'
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-03
Korespondencya
Redakcyi.

j. Smoczynska, Chicago: w ten
spos6b do Redakcyi sic ME pisze,
ME zamiescimy; prosze przeczytac
instrukcye obok DO Wisdomosci'.
NJ. J. X, Chicago: Anonim6w ME
zamieszezamy. \
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-03
MACIERZ POLSKA.

fest o=gan.zacya lsczaca miodziez pol
ska obojga picI W pracach aukoWyc
patryotycznyc h 1 bratniej pomocy, Ola
podniesienta ducha moralnoSci / dooro-
bytu " spoieczenstwle. a szczesoInie
miedzy miodzieza polska- MONA zap
sac sic ma posmiertne Cd lat IA do 4S;
ma czionk6w StowarzysZonych beE o.
~KranicZeaia wle&u.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-03
Roman Dmowski /
Ignacy Paderewski.
MySI Polska w Polonii
Amer. pred Wojna.

|cy Sprawy Polskiej w okresie
biezacym, Roman Dmowski, pre-
yes Polskiego Komitetu Naczel-
nego W Paryzu i czionek tegoz
kQmitetu ma Polonie Amery--
kanska, Ignacy Paderewski: obu
ich pobyt i dziaiania W Stanach
Zjednoczonych zapisza sic pa
mietnie - przedewszystkiem w
dziejach robot emgiracyi polskiej
la rzeoz Ojczyzny, specyalnie zas
w dziejach rozwoju mySli polskiej
i piracy polskiej W Ameryce.
Wpiywom tn ich znamiennym
poSwiecimy' dis kilka retrospek-
tynwych rozwazan.
Do czasow Wielkiej Wojny,
mySl narodowa w Polonii amery-
kanskiej wyrazaia sic - jakby to
powiedziec - dose platonicznie,
tt. raczej - malo praktycznie
w~zgledem Starego Kraju i prawie
przewaznie dose sennie. =. Me
chcemy rec temi slowy, izby
przejaw6w dodatnich mySli tel
ME by}o wcale - Bron Boze! Me
~zaprzeczamy bynajmniej tel
prawdy oczywistej, re patryo-
lynn nasz tutejszy by}, dzialaf -
zywy i shiny, DO badzcobadz u
trzymai mas prey polskosci przez
zgora pol wieku zdala cd o.
czyzny, wSrod warunkow wylacz-
ME niesprzyjajacych. Me mySli'
my mad tenn zastanawiac sic tn
teraz - czyia to zas}uga i jakim
czynnikom pomyslny ow fakt "a
wdzieczac mozemy, zeSmy tn "a
chowali te polskoSc, ktora tax
bardzo i nieprzeoczenie przydala
sic Ojczyznie ma czas jej potrze-
by najwiekszej, kiedy Polonia a.
rlerykanska sama jedna nieledwie
mogla dopomagac Sprawie i zoi-
nierzem i pieniadzem i dopoma--
gala. w pismach naszych ma tenn
ina innycb m~iejscach zaznaczy--
liSmy dostatecznie SLIME, W czem
widzieliSmy zawsze i widzimy ma
przyszloSc ostoje polskosci w A.
me-syce. DIS tn tylko to stwier-
dzimy, IL owa nasza mysl Patryo-
tyczna - obracaia sic tn do czasu
Wielkiej Wojny wlaSnie dokoia
zasadniczego postulatu samoobro-
ny nwaszej odrebnoSci narodowej,
przedewszystkiem, ku temu
wsze1kie pochianiaia SHY /
starania, a stosunek nasz Z
Ojczyzna - daleka - stawaf
sic istotnie r~aczej jakiems
utesknieniem, mniej hub wiecej
uSwiadomionem, czesto tlumio-
nem wSrod mas dobrobytem tu-
tejszym, stawai sic jakiems plum
desiderium, jakimS idealem pra-
vie niesiegalnym - tax - Z kto-
rego siegalnosci Przewaznie sic
rezygnowaio, DO coz byio TO-
bic? Polska daleko, sprawy tuteJ-
see ogarniaiy, pochlaniaiy mas, in
teresy nasze tutejszej polskiej
spdecznosci sporej juz wytwa-
rae sic poczefy wiasne, odrebne,
liczne i wazne one by{y do "a
iatwienia pierwsze - ola mas /
ola dzieci naszych.
e
Potrzeby krajowe, polskie -
m~ateryalnej natury najczesciej -
~pobudzaiy mas Cd czasu do czasu
do pewnych iaoznych, wspolnych,
organizowanych ma czas przeja-
WOW wspoidzialania z Ojczyzna
bywaia tam pow6dz, Tub susza,
glod, czy jake przeSladowanie -
to z instytucyi naszych / re ska
dek. przez ME urzadzanych. ply
neio kilkadziesiat, hub kilkaset
tysiecy dolarow do Polski'i - ma
tenn sic kohczyio urywa'o mai
czesciej na diugo; pozatem pry'
watnie posyiali nasi do oswoja-
kow W Starym Kraju' grosza
sporo, ku szczeremu niezadowole-
r;u amerykahskich czynnikow'
zapominajacych, re praca nasza
tn = dawaia Ameryce nieskon-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-03
Alisci - krotko DO sobie haste,

puja wypadki znamienne wysoce:
Austrya i Niemcy bezwzglednie
zrzucaja maske przychylnosci
pro-polskiej, czynia to w pelni
pewnoSci butnej zwyciestwa,
swego, zwlaszcza gdy pada carat
pod ciosami rewolucyi, a bolsze-
wizm zawiera pokoj brzeski &c
zwycieskimi Centralnymi. Pred
tenn juz utworzony wParyzu -
Naczelny Komitet Polski ma te-
raz rozwiazane rece, jakAliantom
odpieczetowa}y sig usta co do
Polski: ME trzeba juz liczyt sic
z Rosya, a postepowanie Mem
cow z Legionami ludzic sig nam
ME pozwala co do ich ku nam in
tencyi! Wowczas to wypowiada
sic Polska prawdziwa, a stara-
niom Polskiego Komitetu W Parry
III zawdzieczac nalezy wszelkie
wazne oSwiadczenia ! swiadcze'
MIA wzgledem mas Francyi
i Anglii oraz Wloch, a wreszcie
tez Stanow Zjednoczonycll, kiedy
tie nakoniec wystapily do walk
z gorujaca hydra Centralnych.
Wtedy odrazu znalazla sic dotad
skrepowana polska polityka ME
zawisla! Gdy dotad wolno nam
byio laczyc ia jedynie z ia, lub
owa strona walczaca, poniewaz
konjunktury polityczhe w Euro
pie inaczej ME pozwalaly - ME
dlatego, by ambicyi i tendency
niepodleglosciowej W mas ME by
10, - teraz ujawnia sic ia tenden,
eva SLIME i jasno pc stronie Allan
tow a z tendencya ia jest vie,
kszoSc niczaprzeczona narodu, ia
sama, ktora poprzednio raczej
widziaia wieksza korzySc ola
Polski w zjednoczeniu jej ziem -
chocby pod rzadem Rosyi - do
czasu, niz w jakiemsN malem pse-
udo-panstewku, zawislem we
wszystkiem cd Niemiec. Ia vie
kszosG, cd poczatku wojny w O.
ryentacyi niezachwiana - teraz
wypowiada sic tax SLIME, re uzy-
skuje we Francyi koncesye ma
Armie Polska, a rychlo koopera-
eva Ameryki w TEN dziele umoz-
liwia nam doprowadzenie 60 do
pomyslnego rezultatu. Zwycle--
stwo teraz mySli politycznej pol
skiej - pro-alianckiej swiecimy
ma calej linii, jak W kohcu ma ca
lei tez linii zwycieza Koalicya mad
Centralnymi i Sprawl Polska
stale jake jeden z zasadniczych
postulatow miedzynarodowych
nakoniec rewolucye w Europe
srodkowej wybuchaja prawie
wszedzie i zwalniaja take Polske
z pod Supremacy niemiecko-au-
stryackiej.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-03
|lepiej = TAX i Dmowskl nawet
trzymajac Bog vie z kim W rosyj
skiej Dumie = ~jestesmy pewni,
chciai najlepiej ola Polski.

skiej Dumie = jestesmy pewni,
chciat najlepiej ola Polski.
w Polskim Naczelnym kom!-
tccie w Paryzu - przedstawiaf on
zgodnie L oryentacya niezaprze--
czoncj w~iekszoSci narodowei
mysl i wiare te, re lepiej Polsce
byle zjednoczonej, chotby pod
pahowania rosyjskiego potezna
&, oslona, niz matemu pahstewku
Folskiemu pod hegemonia wszech
chlonaca Niemiec. Carat - wi
dzielismy to wszyscy, ME 'wiecz-
ny i ME omylilismy sic: zczezi
lredzej nawet, niz sic spodziewa-
no ale nawet W imperyum rosyj-
skiem Polska duza, zjednoczona,
stanowifaby olbrzymio wazny
czynnik, ktoryby sam ME dal sic
zrusyfikowac, owszem ma Rosye
barbarzyhska dzialatby kutural-
ME, - gdy naodwrot - silniejsza
cd n~aszej, bezwzgledna kultura
Niemiec grozila nam gwaltownie
= przykiadem caiy TABOR pruski
Poteznym Niemcom ME bylibys-
my dali rady, Rosyi - PREDICT,
i ewentualnic pc ~niedfugiem zy-
ciu caratu - o~biecywalismy So
bic wyzwolenie zupeine. Taxa
polityka polska byia zupelnie To-
g;czna i w~skazana, jake z dwojga
z}ego - zlo mniejsze; taxa poll.
tyke wyznawal i prowadzif nam
Paryski Komitet Z Dmowskim ma
czele.
Jak wyzej Northumberland.
wielkie odmiany ma teatrze wol'
ny z gruntu przeinaczy}y roz.
petaly Z ostatnich skrepowah ma
see polityczne rachuby: tryum'
fy ostatnie Aliantow az dc
kohca Wojny daily i ~naszej Spra'
vie zwyciestwo hWietne, Komitet
Paryslsi i wszystg jego pracowni'
cy Z duma wielka rec O sobie
moga, il byli odmian tych praco'
wnikami, re wspoldzia}ali z t.
strona, ktora wyszia CORA, spe-'
cyalnie zas w polskiej polityce -
Komitet mogf sobie powinszowac
re reprezentowai oryentacye te
ktora stanawszy ma raz obranem
stanowisku - konsekWehtnie
n;ewzruszenie, solidarnie i syste'
matycznie ia MEM trwala mi
mo fatalne chwile wojny, mimo
IL sic zdawaio, re Alianci juz
przepadl;, a jednak wtedy ME O.
puScili ich Polacy o czem pew,
nie pamietaja Alianci: to wytrwa-
ME to wielka Komitetu Paryskie-
&C .zasluga, ktory i swiatu i caiej
Polsce dowodzi dis, re lepiej TO-
zumiai wnetrzne tetna narodu, Je-
go aspiracye, jego sympatye, re
polityke polska .tez poprowadzil
lepiej, szczeSliwiej, rozumniei j
moralniej - do ostatecznego suk'
cesu.
Dmowski byl W tych sprawach
raszych wytrwaiym zdolnym wy
soce, a niezmordowanym pracow-
n:kiem, przew6dca, rzecznikiem
przedstawicielem naszyp pred
obcymi, kt6rych pozyskai uzrla--
NE ogromne; dial on i'm najlepsze
pojecie polskiej polityki / polskie'
SO meza stanu europejskiego ty-
pu i swiatopogladu szerszego.
jake taxi - pr:zybyf juz W ostat,
MICH Wojny miesiscach do Anne
ryki i tn w Polonii i ola Polonii
zrobii bardzo wiele - poprzedzo-
ny w Waszyngtonie uznaniem
rzad6w Aliant6w europejskich -
informowai m~iarodajnie - ponad
wszelkie innc zabiegi i zakusy -
rad waszyngtoiski i tegoz pre-
zydenta o sprawie haszej, przy--
g.otowywai materially geograficz.
re / etnograficzne o Polsce ola
uzytilu przedstawicieli amerykah-
eL;cb q, kaooresie Phkoii1.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-03

Oto - kritko przebieg polity-
cznych wydarzen W najogolniel--
SEEM i najtresciwszem ich skres-
lcniu. Ma tie tenn rzucimy uwag
k:lka o wzmiankowanych dwu
g}ownych pracownikach polltykl
polskiej pro-alianckiej - Pade--
rewskim i Dmowskim - w od--
l!;esieniu do ich dziafah w Anne
ryce i wpfyw6w tn wywartych'
kt6rymi ludzie CT zaznaczali sw6j
udziaf W pracach tutejszej mysli
polskiej, kt6rymi te mySl nasza
poprowadzili ku bezposredniemu
wspoldzialaniu Z rodakami w Eu-
ropie ma rzecz dobra Ojczyzny.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-03

praca nasza z Ojczyzna i nasza
mySl o Mel. Me mogia inaczej
dziaiania naszych organizacyi, jak
Rada Narodowa, Polski Centr.
Komitet Narodowy mialy pre-
waznie, ME mowimy wy}acznie
= filantropijne cechy swej pa
tryotycznej dzialalnoSci. Okolicz-
noSci miedzynarodowe polity'
czne ME sprzyjaly polotom swo--
bodnej mysi polskiej.
Poozatki RozW6jP Poll
tycznej Mysi PoLskieJ
o lie wiemy i pmaietamy-po-
litycznie zrywala sic mySl polska
w sposob Smielszy, - wiecej ma
nifestacyjny raz tylko: byio to
ga czasow wojny rosyjsko-japofi-
skiej, kiedy nam po giowach cho-
dzi}y projekty urzadzenia Mo-
skalom dywersyi w Polsce, gdy
ich Japohcy setnie prali w
Mandzuryi; porozumiewalismy
sic wtedy Z Japonia - miedzy
SODA, co nawet trudniejsze bylo;
ME przyszio do niczego - DO ME
moglo i wojna skohczyla sic ola
mas Ia wczeSnie" - kleska ge--
rcralna Rosyi.
Dziwnym zbiegiem o~koliczno-
Sci wtedy bawil W Polonii ame-
rykahskiej - po raz pierwszy i
przelotnie tylko p. Roman
Dmowski.
Druga jego wSrod mas bytnosc
przypadla ma easy wielkiego i
powszechnego rozbudzenia mysli
politycznej polskiej - narodowei
w Polonii amerykanskiej pod
koniec Wielkiej Wojny - o tel
bytnoSci slow pare nizej powie-
my.
WspomnieliSmy, re ~jeszcze W
ciagu pierwszych faz Wojny -
acz przewaznie filantropijnie tyl-
ko - pracowaliSmy ma rzecz Oh
czyzny. Byla juz owa robota !
pred ia wojna silniej ozywiona
- mianowicie Cd czasu jeszcze
Wojny Balkansko = Tureckiej i
cd anexyi przez Austrye BoSnii
i Hercegowiny, kiedy zdawalo sic
coraz widoozniejszem, re zbliza
sic chwila konfliktu - moze MFG
dzynarodowego, dzieki kombina-
cyom porozumieh politycznych w
Europe; w kazdym razie czuliS-
my, re taxi konflikt i nasza Pol
ske angazowac moze. W6wczas
to w Polsce - pod austryackim
zaborem, gdzie indziej ME bylo
mozna - tworzyiy sic owe orga-
nizacye strzeleckie ma pol VOL
skowe - niezawodnie natchnione
bezpoSrednio polska mysla, lecz
niestety SLIME skazone lokalnym,
ciasnym patryotyzmem austrya--
ckim, ktory fatalnie wyrazil sic w
pierwszej czesci Wojny - Legio-
mani W Polsce, a robota syrnpa--
tyk6w Centralnych W Polonii a
merykanskiej, co wlasnie wytwo-
rzyio szkodliwe n~iepomiernie
rozdzielenie, rozerwanie naszych
opinii politycznych i niemi dyry-
gowanych robot ola dobra Ojczy.
zny. TAX jak "a Legionami W
Polsce tylko maia mniejszosc po-
szla, tax "a K. O. n. tylko maiy
odlam tn stanai. Ale kazda z par
tyi wytworzonycb chciafa Polsks
20 swojemu zbawiat: jedni wi
dzieli jej zbawienie W lacznosci z
Centralnymi, wbrew ambicyi du-
sly polskiej, oburzajacej sic do
zywego ma sauna mysl uusciskania
prawicy n~iemieckiej, inni - pc
stronie Aliantow upatrywali zba-
wienie - widzac wraczej W pola-
czeniu ziem polskich - obiecy-.-
wanem przez Rosye, lepsze szan-
Sc, niz w okrojonej terytoryalnie
/ ,politycznie maiej Polsce austro'
niemieckiej. Centralni wygrywali
tuzy wazkie - tworzac owe Lee