Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-11-12

o. spoStrzeSfy, jake k0rZySct o.
siagnac moga "a ziamanie swego slo-
wa, traktat Zignorowaiy i pomimo
protestow 1 apelow Belgii do swiata,
armie niemieckie wkroczyly do tegoz
kraju.
Wielka Brytania rozpaczliwie sta
raia sic za1egnan'e katastrofy. Jej
metowie stanu wskazywali, re Wiel-
ka Brytania, jake jedno z panstw,
At6re podpisaly traktat, gwarantu--
jacy neutralnoSc Belgii, smuszona be
die przystapi6 do walki, iesli Mem
cy n~eutralnoSci tel ME uszanuja. w
Cdpowiedzi ma to kanclerz niemiec-
HI miedzy innemi powiedziai: ,,Wiec
many sic bic o skrawek pa~pieru?"
Frazes ten, jak wiadomo, stat sic
siawnym jake dajacy klucz do cha
rakteru rzadu ~niemieckiego.
Wielka Brytania dala Niemcom o.
graniezona liczbe godzin, W kt6rych
miaiy sic zobowiazat, il ME pogwal-
ca n~eutralnoSci Belgii. Gdy GAS ten
uplynai beg otrzymania r~zeczonego
zobowiazania, w. Brytania wypo-
wiedziaia wojne Niemcom dnia Ago
sierpnia.
Wci2gniecie w. Brytanii do woj-
ny bylo pierwsza z mylnych kalku-
lacyi niemieckich. w przeciwnym DO
WIEN razie Niemcy podbilyby SWAT
ME hurmem lecz kawalkami. Mem
cy sadzily, re ". Brytania ME odwa-
zy sic bic z obawy, re jej kolonie -
Indya, Kanada, Australia, Wschod-
mia Afryka I Boerzy, z ktorymi ME
dawno temu wojne prowadzila -
oderwia sic cd niaj.
Zamiast oderwat sic, kolonie te
stanely p-zy boku kraju macierzyste-
go, uchwaliiy pozyczki wojenne,
zwerbowaiy zbrojne zastepy, a W ME
kt6rych wypadkach nawet pobraly
swych obywateli do siuzby wojsko--
wei. SWAT nigdy ME widzial zolnie-
rzy waleczniejszych Cd tych, kt6rzy
przybyli z poza ocean ma pomoc
kraju macierzystego, ktory ich o to
nawet ME prosii..
Tylko Irlandya postanowiia try
mac sic zdala, a niekt6rzy z jej PREY
w6dc6w weszli W intrygi 2 Niemca-
mi / wywoiali powstanie, ktore jed
make zostaio szybko stiumione, a
przyw6dcy straceni.
Wbrew vice wszelkim niemieckim
oczekiwaniom W. Brytania ~pospieszy
Ia ma ratunek Belgii i wypowiedzia-
la wojne Niemcom.
Tego samego dnia armie niemie-
ckie wkroczyly do Belgii 1 rozpocze-
Ia sic okropna walka W tym kraju.
Belgijczycy bowiem walczyli boha-
tersko. Kr6l Albert staraf sic wszel-
kimi sposobami ME dopuScit do te-
go, azeby Niemcy swe slowo ziamali.
Ostrzegi ich, re Belgia oponowat i'm
bedzie, ma co original o~dpowiedz,
ze W takim razie Belgia bedzie
z~miazdzona. q drugiej strony, Bel
Nsia bedzie ,,wynagrodzona', jeSli zia-
ME traktat i pozwoli Niemcom
precise przez swe t%erytoryum i mi
! szczyG Francye bez %protestu.
TAX, Belgia hila sic walecznie.
Niemcy byli W takim poSpiechu, re
try korpusy posiali przeciw m. Lie
&c bez ciezkiej artyleryi. Miasto to
bylo o~toczone silnymi fortami. DIE
J siatki tysiecy Niemc6w pablo. Mem
cy miasta ME zdobyli W pierwszym
dniu jak sic spodziewali, dzieki me-
stwu Belg0w. Tymczasem Gas m
ny mijai. Me bylo innej rady, jak
tylko posiaG pc ciezkie dzia}a AZ
centylSetrowe, ktore potajemnie mn
| taxa p~otrzebe przygotowali. Dziaia
to z latwoScia zburzy}y fortyfikacye.
Liege zdobyto dnia Ego sierpnia. Kill
ka fort6w ~jeszcze tydzieh sic OPERA
loI lecz latwo je %izolowano, a glow
ma armia niemiecka podazyla obok
rich W kierunku Francyi.
Jeszcze Belgia ME poddala sic. Me
mySlala nawet o poddaniu sic. so ty-
siecy konnicy niemieckiej ~przelecia-
10 przez kraj, palac, lupiac / pla-
Grujac, lecz cofajac sic, gdziekolwiek
| rapotkali ma kilka pulkow belgij--
skich. Lecz dnia 1890 sierpnia Mem
cy zepchneli Belgi5czykow do Lou
rain / tam i'm porazke zadali.
Bill sic jednak Belgowie bohater-
sko i op6znill postep armii niemiec-
kiej. dajac czas Francyi ma zmobili-
zowanie swej armii ma granicy pol
! nocnej, kt6rej ME ufortyfikowa&a, Pc
legajac ma slowie niemieckiem.
Wielka Brytania takze szybko sic
przyspasabisla. Gdy Belgow ode
pchnieto do limit Mons-Namur, Bry-
tyiczycy mieli ma tym froncie diva
korpusy, liczace 100000 ludzi, ktore
| Niemcy wtedy nazwali ,,mafa pogar-