davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
SveÌŒt = World. [volume] (Cleveland, Ohio) 1911-1939, 1918-10-17

OIdAluC les, JeZlCl Ho udu
Klencim ma pfikre s;rani
Haltravske, mel nejhorsi ce-
stu, ale nejlepsi pudu ze
vsech sousedskych lesd. II
Dnes cd boziho rama hrabali v I
mem stlani. Suche sperdlici,
mech s prsti ostrymi hrabemi
hrnuli, az hole koreny mohut-
nych smrku zkroucene jako
tmavi hadi vystupovale ma po-
vrch; kocich snaseli hraban-
ku ma velikou k1pu. Lesni sice
vytykal sedlakGm, re tim sko-
di lesu - ale pomoci neni. Do
mi jeste daleko, slamou Sc Sc
trit musi a cim tedy podestyiat
dobytku ma stani?" Kiln xii
mem nutno Vyrazet," mysli 81
starry Porazil a hrabe, az mu Wy
razi pot " tom stinu lesnim ma
cele a zadech. Hrabe i horlive
Poraziluc podruh Kaspar Sc ze-
nOu a dcerOu - a naprestali,
dOkud z klencke veze nezavo-
lal ma ne zvon Martin "Andel
Pane. Jak jej usLyseli, jako na
powell Sc vzprimili, pokrizovali
Sc, oddechli 81 loudali Sc ke
smrcince, pod kterou belala Sc
platena prostirka, pfikryvajici
obed. Stara KaSparka - ktera
cd selciny smrti varila u sedla-
ka, vytahla bochnik chleba We
liky jake kolecko cd pluhu, pfi
kryvajici kamenny hrnec ry-
zove kaSe.
este je tepla," pochvalila
81, sahajic ma hrnec, "ani maslo
ma nj nehustydlo."
r 'Sedlak udelal nozem ma boch
niku ma spodni bile kurce tri
kfize a nacal jej. Plechove III
ce zacinkaly, ma parezu zabe-
lala Sc prostirka, Poraziluc lidi
usedli 81 Ma zem, o levou ruku
Sc opreli a pravou nabirali.
"Hde pax je Manka?" optal
Sc hospodar.
''Sla pro vodu - koza mlsna
- jiste brousi po jahodach
anebo borovnicich - jezme
bez ni," pobizela podruhyne.
''Nema to belt. K praci i sto
LII vsichni spolu," mrzel se Po-
rail a podav ustum prvni SOU
sto, uz nepromluvil. Jenom jed
nc dilo huba muze dokonale
dGIat - bud jist anebo mluvit.
Oboji nelze - a proto We Sva-
tenn tichu a klidu pojida obed.
Pouze ptaci v korunach stromu
hiasne Sc ozyvajl. TEST Sc patr
ne na drobty. Holub Aoupnak
kdesi zavrkal, straka pod le-
sem es zachechtaIa - moucha
zabzucela. Manka pribehla Sc
dzbanem vody a kytkou borov..
mic -. beze slova ona priscilla
a zbezne pokrizovavsi Sc do
hanela, CO Zameskala.
Jeste ami neby.i S obedam
jak Sc patrl hotovi, muzsti 81
dosud ami nenacpali dymek a
uz tisiinou lesni oval Sc VIDA
leny rachot vozu.
Martin huz jede," zaslech-
la no prvni Manka. Vyskocila
jako Ian, popadla kos i hrabe
zmizela v houSti.
"Bijo, mali, bill" slysel ted
sedlak Martinuv hlas.
Mob tcdy pockat - civil
ku aspon - bul bych S Kaspa
rem promluvil," pomysiil 81 -
ale slovicka nahlas neutrousil,
natahl Sc jen, ably pohovel sta
rvm udum, nez Martin dojede.
Strakati volousci tahIi do
kopce krucek po krdcku zebri-
novy viz oveseny chresticimi
retezy. slo to tezce do prlkre-
no kopce jako ma strechu Mar
tin nejen pine "bjukal", ale
SveÌŒt = World. [volume] (Cleveland, Ohio) 1911-1939, 1918-10-17
YkSklklk(k4k{kSSfl ffY4IfSfSk(f}k
.Iindiich S. Baar:
POSledni S0ud
Dill prDy.
ROMAM
jlkjfjkjf fjlf|Nkjkf|)k / jkfjfINfjRf jRfjkjlfjfjRf
Dill prDy.
ROM6N.

zen. A tax jako hlemyzd' pla-
zil Sc potah po strme ceste whit
ru, jasneji jasneji ozyval Sc
jeho rachot vesely praskot BIZ
ce ,az re zelene zaplavy vyno-
FLY Sc rotate hlavy volkd.
"Esli pa tn vobratim?" xii
eel uz zdaleka take Martin -
jakmile spatril tatu s podru-
hem oprene o parez a dymaji-
ci, az Sc Jim cd list kourilo.
"zadna starost - jed vejs
ha tam votocis, dybys jel i Sc
ctyrma," zahoukl starry sjedlak
= ably prekrikl rachot vozu, a
dymkou ukazal "a sebe - kde
koncily selske a pocinaly hra-
nice panskych lesuv.
Starry Porazil lezel dal jake
nemy. Kaspar navazoval rec o
tom onom.- ale marne. "Cak
mu asi je, re hani slGvka nepro
mluvil!" pomyslil 81 konecne a
zmlkl take. Sedlak zatim usi-
lovne predelaval svuj plan.
"Dyz neslo napred promluvit
| S Kasparem, teky dobre, pro-
mluvim Martinem, do vi proc
to neni dobry!" a uz Sc dvihal
Sc zeme.
"Pfitahni nakou smyjkon.
my zatim nalozime,' porucil
Martinovi, ktery S vidlemi v ru
ce uz Sc stavel k hromade stla-
nj. Poslechl hned. Sahll po Sc
kere avesene ma perach az voji
a odesel hloubeji do lesa. Po-
druh podaval, zenske v kocich
jeste snasely a primo do vozu
vysypaly, sedlak ma voZe stesla
paval suche, kypre stlani - a
lc vsecko to delali zam.lkIe, ne
vesele, &C jindy prave v lese ci-
tivali s stastnymi, michem zpe
VEN korenili 81 milou praci a S
ptaky O zavod Sc prekIikovali.
"Hospodari pfefouklo," myslili
81 Kasparovic kdyz sam ne
mluvil, mice.i i oni. Ia to prace
ubyvalo a nez Sc nadali, pohltil
viz celou kopu a podruh popo
jel ke druhe.
Velikou smrcinu i se suky pri
vlekl Martin nez nalozili, re-
t6zem privazal il "a wiz wa
du. Kasparova hodila 81 navrch
jeste bremeno krakorek a chra
sti, ably m6la pod troubu, az bu
de pect dolky nebo pod plech
ma livance. Perucim ucpali kde
jaky otvor v rebrinach, ably me-
trousili cestou, ODE zadnl kola
dali ma ret6z" ma prednim vo
ze utahli brzdu, prohledli po-
zorne navojniky, liSn6 i zakol-
Milky, Martin krikl ma volky, no
,vejlci 81 ma zemi, upravil jun
povoene pasy, poribetniky i
podpinky a podaval otci bic.
Tu stala Sc neslychana vec. Sta
ry nesahl po bici, ale vazne Sc
rozhovoril: "Martine, huz ne
isl malej chlapec, jednou to
belt musi, tax hybaj pred voly,
dnes vokazes, co umis, sjedes
sam!" Vsichni tise naslouchali
vsichni 81 pomyslili: "HletIe,
hete! starej es nabazil sedla-
cenl, vlady Sc vzdava." Ale
Martin chute Sc mel k cinu. w
davno no mrzelo, ze mu otec
stale jeste neduveroval, sam re
z lesa al ma silnici sjizdel a tam
mu teprve predaval bic po-
tab. "Vuji drzet ha nepustit -
dij Sc CO dij - jenom krokem
must dobytek - nikdys sko-
KEN - sic by by.o zle - zad-
nej ma svete by to tn nehudrzll
= volky - ia - viz - secko
ma cimprcampr by Sc rozbl'o -
vo zivot Sc hraje." v duchu opa
koval 81 mlady Porazil, stave sc
pred potah do stTedu uzke, pfl
SveÌŒt = World. [volume] (Cleveland, Ohio) 1911-1939, 1918-10-17
w Vr wv Vr w Vn w vrVn Vtw W wv
UPOZORNENf!

Nasledkem shrOmazdO-
vaciho zakazu, budou Ceske
Svobodomyslne Skoly a Det-
ske Besidky ma Broadway
zavreny po tn samou dobu,
jake verejne skoly anglicke.
SveÌŒt = World. [volume] (Cleveland, Ohio) 1911-1939, 1918-10-17

pOu lcSSIH. am CoprVo ZaSCdVll
Martin a ohledl Sc. "Dobre 81 ,
sjel," pochvalil no otec a jeste ,
chvaly pridal, "ba lepsi nez ia. i!
Videt, re 81 silnejsi - drzis VII
il jako klestich, patama sc
vopiras, haz kameni vod no.
hou lita." Jako by Martina he'd
vabnym satkem hladil, tax mu
lahodi otcova chvaaa - ale bra
nj Sc, jak slusnost ucta k otci
veil: "Silak sem, tato, po vas,
hale merit wanna bych Sc pre-
ce nechtil!" A oba spolu odva-
zuji smejkon a hazeji ma vrch
ma furu, ably cestar nenadaval,
ze mu drhnou silnici. Kasparuc
pustili Sc ted k domovu pesi-
nou - a hle - stary Porazil
nejde mimi - ale jake kliste
drzi Sc vozu.
"Cak, sedlace, nepudete S ma
map nedalo podruhyni, ably Sc
|neoptala.
"Nepudu," kratce il odbyl
Porazil kdyz Sc Kasparka uz
u sameho Klenci ohledla, spa
trila sedlaka, jak v dGvernem
hovoru Martinen, rukama
rozklada i pesti hrozi.
| Neco napadlo podruhyni, ale
rozbehla SIC "a muzem i dee
rou, kteri JIG kousek predbehii
a ami tom nehlesla. Otec sc
synem vskutku jednali o vazne
veci. Az Sc lekl Martin, kdyz
nan starry cista jasna uderil j:
"Je cas-, habys Sc vozenil." Mar
tin usmal Sc rozpacite a fekl :
"Na tuto je casu dost!"
"Ba neni, habys vedel!" stal
otec tvrde ma SVEN, "huz mann
dost hospodareni S cizima, po
NAMING smrti sem Sc k Will
vam nezenil, ceru nam PambGl
medal ha tax podruhem sem
to protJoukal, ke stoiu je secky
vzel, jen haby nam mil hdo
huvafit, ha vyprat - ha MONA
dost, re budu este litDvat."
"Kasparuc sou hodny lidi, ;"
oval Sc Martin. Otec strihl po
mem okem, zle sYe zamracil, ale
jako by mic pokracoval: "Sel-
ka musl prijit do dvora, veno
pfinest, venem bratra tvyhD Ha
DANA vyplatit ha domacnost ma
81 - i punebi sklep, i vodu j
chleb a vsecko wit do ruky -
S Manoku to snad, chIapce, do
vopravdy nemyslis?" Vuz We
sele klapal a drkal po bile sill
nici, ale otec Sc synem ,oba Sc
|po te otazce odmlceli. Chvili tr-
|pelive ckal Porazil ma Martino
WI odpoved' a kdyz Sc j nedo-
ckal, znovu Zacal rozkladati
|"Za rovny til tislce pustim tobe
grunt - tfi tislce bratru Hada
movi vysazis ha celej dvdr je
tvuj. - Divcat vsude jak kviti
libnejch ha pomoci, tlaci Sc k
nam, samy zkazujou, vsades te
radi huvidi, hide zavolaS, vsu.
dyS vOtevrOu. - Tax co mlcis
Jako sloup? Promluv, halt vim,
co ha jak!" uz rovnou uderil
ted starry sedlak, ktery We
vsem a vsude miloval primost
a jasnost.
"Nehnevejte Sc, tato, hale j.
nou 81 nevezmu nez Manku!"
"Naseho podruhOvo - KaS-
parovD - Manku?"
"Ano - ha zadnou jinou!'
tise, ale pevne prikyvl Martin.
Starry clti4, jak Sc cosi borl V je-
no hlave. Milovany jeho plan
Sc bortil - seSouvalo Sc - pa
dalo, o Gem dlouho premyslel,
CO dlouho v sobe budoval a ma
Gem budoucnost svou i sveho
'rodu zakladal, dym Sc to vse
! l. L..
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-24

OtrzymaliSmy z prosba o "a
mieszczenie:
Pozdrowienie cd 1kolegi w,
Fordonskiego.
Yokohama, 20, listopada. 1918
Drodzy - kolezanki i koledzy
Ia zbiorowy adres jaki dis Cd
was otrzyma}em, wzruszonyn'
bedac, prosze, abyscie przylelI
mole najserdeczniejsze / gorsce
wyrazy wdziecznosci. Gdy znowu
sic zbierzecie, by vitae naszycl
wojak6w, gdy, jak kazdorooznle.
podczas nadchodzacych SWAT, -
bedziecie sic weselic, Tub, gdy be
dziecie w starym - naszym "a
siuzonym klubie Esperanto witat
Nowy - ow calkiem Nowy Rok
badzcie przekonani, re dusza, Jak
wpierw tesknoty, tax teraz ra,
dose bede dzielic z wami - be
chloe walka jeszcze nieskonczona
juz jest, IL eel wszystklch
prawie naszych dazeh Polska
bedzie wolna i niepodleg}a. Me
zdazajac wszystkim napisac szcze
rych mych zyczeh, niniejszym
prosiSbym bardzo swego a / wa:
wszystkich kolege, Wladyslaws
Tabehskiego - mistrza naszego
by byi faskaw imieniem mem je'
szcze raz zapewniG was, re idea}l
Walk O dobro ogolne ME porzuce
jemu sic ME sprzeniewierze mig
dy - ia zawsze znajde sic tam
gdzie przednie a czyste duchy ma
szych mySli i naszych aspiracy
sic znajda - ia zawsze bede
wami... Przekonany, il predze
czy pozniej spotkamy sic znowr
i znowu bedziemy zyc jak dotych'
Gas zyciem ludzi godnych swe'
so miana.
Zostaje wasz - wasz ma zawszf
W1adysiaw Fordohski.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-24
UWAGA!
iona.

Kto jeszcze ME otrzymas O.
pfatkoW z Kantowa, prosze sic
.po takowe zgiosic do p, Francisz-
ka Nowickiego, organisty pnr.
1888 w. Chicago ave.
zycze ~wszystkim wesoSycf
SWAT, Bozego Narodzenia
SzczeSliwego Nowego Roku.
Francisco NOW1CKI,
organista z par. sw. Jana Kantego.
"a
Ogi.
PrawIS ka&dy iekRrg po1FKl rae .
! ASIA swe Rodziny ofisowe ma s1p1'
Sach V2IENNTKA CR1r A6TSE '"''th
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-24
POISka ma zaSadziG
PraWa NarOd0W.
DR.. A. K.
q ,,Okolnika' Wydzialu Nar.)

Teoretycy niemieccy "a zdania,
&c prawo narodow reguluje sto-
sunk miedzy pahstwami, Oraz,
ae podmiotem zwiazkow miedzy-
narodowych NIGGA bye tylko pan
silva zwierzchnicze.
Teorya ia jest w zasadzie zu-
peIn;c biednq, gdyz sama nazwa
wykazuje, re prawo narodow re-
sulujc stosunki miedzy naroda--
mi, a rowniez ! najdawniejszy je
so rozwoj ~wykazuje, re prawO
narod6w, chociaz p~ozbawione ia
kiejkolwiek egzekutywy, byio pra
VEN zwyczajnem towarzyskiem
miedzy tymi narodami.
Prawo narodow okreslaio sto-
sunki wzajemnych przywilejow
jcdnego narodu ma rzecz drugie--
go, sposoby i zasady pozycja mic
dzy narodami i wszelkie narody
majace poczucie honoru i moral
nosci. umow ! zobowiazan dotrzy
piywa}y.
Teorye zaS niemieckie chcace
rzasadnic ogrom naduzyc i gwai'
tow popelnianych ma innych ma
rodach przez wiadze pahstwowe
uiemieckie, oraz usprawiedliwic
brutalna polityke rozboju prowa-
= dzona wobec narodow w ich gra-
ricach zamieszkalych, Jak row
niez lamanie dla tych narodoW "a
gwarantowanych warunkow roz-
woju wprowadzily wstetna teo-
rye o wladzy Pahstwa (Staats-
nracht) oraz teorye o koniecznos
ciach pahstwowych (Staatsnoth,
wendigkeiten).
Teorya o wiadzy pahstwa pod,
porzadkowuje wszystkich obywa
tell bezwzglednie pod absolutn2
lego w}adze. Wedle tel teory'
VIOLA jednostki, czy zbiorowa, mt
81 sic ugiat wobec wolf pahstw'
jako silniejszego. Pahstwo repre-
zentuje, wedfug tel teoryi, mai
wyzszy interes ogoiu; wolf ogoir
ME bierze sic W rachube, czyz I
,zasem moze ona bye tylko pre-.
;ciowa i nieuwzgledniac prawdzi
wego dobra ogoiu, II. dobra pan
silva. Rad mus VIOLA ogoiu kie'
rowat i ia opanowywat, maJa(
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-24
Dajemy Piekne Prezenta
Ma Gwiazdke.

Serdecznie dziekuje naszym
kostumerom "a tax liczne popie--
ranie mas i ciesze sic, re wszyscy
So zadowoleni. Prose- o poparcis
i ma przysziy rok. Many wielki
zapas najnowszej mody bizuteryi,
kupiony pred wojna. Wszystko
jest sprzedawane pc starej Genie.
Przyniescie towary kupione B lat
temu a przekonacie sic. zegary,
zegarki, ~pierscionki, rozmaite
szpilki, broszki, srebrne i niklo-
we iyzki, widelce i rozmaite inne
rzeczy "a liczne do wymienienia.
JAN KAWULA
Isl W. 9ta Utica
Dojechae MONA tramwajem ulicy
1Stej ma miejsce, do 19tej ulicy.
a
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-24

jedyna odpowiedzialnoSt wobec
wladzy zwierzchniczej, to jest
pred ceSarzem.
Parliament niemiecki. chociaz
uybrany wzglednie ma bardzo sze
rokiem prawie wyborczem, ME
byi niczem innem, jak tylko cia--
lem doradczem, a glos lego tax
d;ugo miai jakieS znaczenie, jak
Powolnie dawal rzadowi wszyst-
ko. co zazada}.
Prawa zaSadnicze konStytucyj-
ne nadajace obywatelom wolnoSc
osobista, by}y solq w oku auto
rom prawnym, dopiero 90 zgas-
lei, szkoiy bismarkowskiej.
Wszelkle prawa zagWarantowane
obywatelom pahstwa musza ule-
gao ograniczeniom, o lie koniecz-
nose panStwowa, a wiec koniecz-
nose tego najwyzszego dobra O.
golu. tego wymaga. Wladze pru-
skie wydawaiy szeregi Gale rozpo-
rzadzeh ograniczajacych wszelki
objaw wolnego ducha, zlama}y
wszelkie w umowach narodom
pod berlem ich zamieszkalym "a
gwarantowane przywileje i roz--
Ipoczeiy najwstretniejsza polityke
eksterminacyjna wobec Polak6w,
punczyk6w, Alzatczyk6w i in
'rych, a to W obronie rzekomo "a
atakowanej Niemczyzny. Prof.
Hamburger z Momentum ona
Niemczyzne przedstawia jake maj
wyzszy eel kazdego obywatela
panstwa niemieckiego.
Prof. Alphonse River z Gene
wy, w Szwajcaryi w podreczniku
swoim o prawie miedzynarodo--
WEN okreSla prawo narodow ia
ko prawo towarzyskie, obowia--
zujace wszystkie cywilizowane
narody Swiata. ,Kto formy iowa
rzyskie iamie, jest cz}owiekiem
riebezpiecznym W pozyciu spofe-
cznem. Takiego cziowieka wprost
sic unika, albo re spoleczenstwa
wykreSla. Narod, ktory lamie
przepisy prawa miedzynarodo-
wego, powinno sic Z wszelkiej
spoiecznoSci narod6w wykluczyc,
gdyz on jest zapora do normalne-
90 rozwoju towarzyskich stosun-
k6w miedzy narodami."
..Nietykalnem prawem kazde-
so narodu jest prawo uzywania
lego jezyka. prawo jego natural
nego rozwoju PREY zachowywa--
Iniu jego zwyczaj6w. blunt
schli.)
Zgodna zasada wszystkich teo-
retyk6w prawa miedzynarodowe-
90 ME wolno zadnemu narodowl
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-24

%Celem. wzmocntenia; + IA
danIa silly I czerwonych po-
Hczk6w dla wytworzenla
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-24
PODZIEKOWANIE

Niniejszem poczuwam sic do O.
bowiazku zfozyc serdeczne po-
dziekowanie wszystkim tym, kto
rzy W jakikolwiek sposob przy-'
czynili sic do upiekszenia pogrze'
bu mego najukochahszego MEGA
sp. Jozefa P. Schroedera, jeszcze
raz dziekuje staro-polskiem bog
zapiac.
Leonardo Schroeder,
iona.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-24

uaruszac tax zwanych natural
nych praw drugiego narodu, IT,
uzywania jezyka, wyznawanla re
l;gii, pielegnowania zwyczaJow
rczwoju ekonomicznego i spoiecz
nego.
Prof. Ludwig Gumplowicz Po-
lax, prof. prawa polityczncgo / ma
rodow ia Uniwersytecie W
Gram. w dziele swojem .Prawo
polityczne og6lne" (ANgemeines
Staatsrecht Wien. 1887.
wprost w proroczy sposob pre-
widuje upadek Systemu, rozwlla-
Ij2cego sic w0wczas w Mem,
czech. oraz teoryi o wladzy pan
silva i koniecznoSci panstwO-
wych.
.,Teorye te gnaia mas wProst w
easy zamierzchle, w czasy ME-
w~olnictwa. Tylko diva panstwa
tym teoryom hofduja, ,.idyota
potnocv" ! lis z zachodu,' ale
oba ma tych swoich teoryach karE
skreca. gdyz SWAT "a daleko po-
stapil, by go nawet platni najem-
ricv nauki wstecz zdolali cofnaC
Ii by ludzie dobrowolnie podpo-,
rzadkowywali sic W njewole. "a
sad uznanych prawa narod6w
drogi do postepu zadna si}a
wstrzymac ME zdola, kazda zas
pred mimi legnie."
Co do Austryi to r6wniez prof,
Gumplowicz koniec jej w tym
dziele przepowiedzia}. ,Panstwo.
w kt6rem wszyscy "a jeden sznur
ciagnq, ale kazdy W innym kierun
ku. rozleciec sic musi.'
KsiQzka prot. Gumplowicza u
zyskala wowczas ogromny roz--
! glos przez SmialoSc wypow;ada--
MIA swoich mySli. Niemieccy all,
tory atakowali trafnoSc lego pc,
gladow, ale dzisiaj Polacy dunn;
bye NIGGA, re w gruzach lea te
panstwa, ktore holdowaly maj,
wsteczniejszym zasadom o VIA
DIV pahstwa i re Polak ich rui'
ne w chwili najwiekszego ich roz,
woju przepowiedziai.
WspomnieliSmy te kilka zasad
i pogladow teoretycznych z die
dziny prawa politycznego i naro'
dow, by wykazac, re co do Polsk
wszystkie try pahstwa zaborczt
~naruszyiy bezwzglednie uznant
prawo narodow przez zakazy NY
wanna jezyka polskiego, przez
przeSladowania religijne, przez O.
graniczenia narodu polskiego "
naturalnym jego rozwoju, Przei
zlamanie zagwarantowanych Pc
lakom przywilejow ich rozwoju
Wszyscy dzisiaj kierujacy me
zowie stanu alianccy jednomysl-
rie sic oSwiadczyli, re ma Polsc'
speiniono najwieksza zbrodni'
miedzynarodowa przez jej roz-
bior i przez przesladowania, ia
kim Polakow poddano. jerry Gle
nlenceau, Stefan Pichon, Jerry
Leygnes w6wczas, gdy jeszcze "
sklad rzadu francuskiego nit
wchodzili, publicznie w kwesty
polskiej CLOS zabierali i z Gala sta
nowczoscia sic "a wskrzeszenien
panstwa polskiego jake warun-
klein miedzynarodowej sprawie
dliwosci. oSwiadczyli, domagala'
sic ola Polski peinego zadoscuczy
nienia.
Gdy mezowie CT ster wiadzy. W.
Francyi W swe rece ujsli ME dwu
znacznie dali do poznania, re PR,
-NIE1 +.rtt.I>
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-24

see gdzie Jest boil. Utywajcie CAMPHO-
LIN ma sztywna szyje, bolace staWy.
wywichniecia, stluczenia, zaziebien:a;
chore gradlo, neuralgia, gruczoki, Dol
krzyza lub reumaty In.
Mozecie zupelnie polegac ma CAM
PHOLIN. Przekonajcie sic o nadzwy-
cza1ne1 sile 1 szybkiej uIdze jaka PREY
nosi, przez przysaanie swego nazwisHa
1 adresu, q otrZymacie probna paczke
darmo. Naleay sic wan to.
CAMPHOLIN Jest sprzedawana u
wszystklch aptekarsy, soc pudefko. Tub
prxysfana wan wprost pc otrzymaniu
ceny, przez Bartz Drug Co., SO Monroe
Ave, Grand. Rapids. Mich.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-24

). Zasady prezydenta Wilsona,
co do samostanowienia ludlow o
sobie, .oraz o odtworzeniu Polskl
w etnograficznych granicach z
dostepem do mora, powinny Una
IeSc pefne zastosowanie takze / w
stosunkach ludlow z Polska W je-
dnosci pahstwowej pred rozbio-
rami pozostajacych, by one be-
zadnego nacisku re strony pru--
skiej, oSwiadczyc sic mogfy, Jak
swoi stosunek wzajemny, z Pol
ska uregulowac pragna.
6. U~stalona ma bye wilma "a o.
becna wojne, a W tym wzgledzle
ma nastepujace okolicznosci zwro
cit musimy uwage:
AZ Kajzer hezposrednio, .albo
partya niem.ecka militarna spo-
wodowafa woine.
5j PoSrednio wojne spowodo--
wa}o istnienie W Furopie pAhst'Va
zLudowanegc ma tolerowaniu w
Europie otwartego rabunku
kradziezy.
q Rabunek Prus dokonany ma
Polsce, ma Danii, ma Francyi, u
mozliwil stworzenie nienaturaI--
mel potegi, kt6ra ufna " dotych-
czasowa bezkarnoSc p0stanowisa
w da::szym ciagu dazyt w raz wy
tknietej drodze.
7. Prusom musza bye zabrane
wszystkie podbojem odebrane
z,emie, oraz wszelkie korzySci,
Jake one osiagnely ma podstawie
prowadzenia nieludzkiej polityki
eksterminacyjnej.
s. Prusy ~powinny bye uznane
przestepca miedzynarodowym i
jake take pozostawac pod ciaglq
kontrola miedzynarodowego try
buna}u. tax co do zawierania u
NOW, jak i wchodzenia w zwiazki
Z innymi ludami rzeszy niemiec-
kiej. Niemcy, jezeliby sic je mid,
10 przyjat do stworzyt sic maja"
eel ligi narod6w, musza abs1'ut-
ME bye wolne cd wszelkiego
wp}ywu pruskiego.
9. Ma podstawie zasad rozejmu
Niemcy zwr6cily kontrybucye
wojenna zabrana cd Rosy !: ia
znajduje sic W powierniczym de-
pozycie Francyi. Polska pow'nna
zaspokoic ma tel sumie bodaj cze-
sc;owe odszkodowanle "a straty
wojenne.
Z punktow powyzej ~wytkn;e--
tych, opartych ma natogolniej-
szych zasadach miedzynarodowe-
go prawa wysnuc mozemy slusz-
nose naszych zadah.
WycierpieliSmy W tel wolnle
katusze rowne CO najmnleJ
z narodem belgijskim. Gaia
historya nasza porozbiorowa byla
pasmem gwaitow ma mas speinia-
nych pod obuchem pahstw Tabor
czych.
SprawiedliwosG dziejowa zadosc
uczynienia sic domaga, a prawo
miedzynarodowe jake wyraz tel
sprawiedliwosci, do zwyciestwa
nam dopomoze.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-24

czsrwonej krwi u Amerykanow ME
ma mic lepszego CO W mojej praktyee
wyproOowafem Rad Ruxsted Iron"
m6wl DR.. James Francis Sullivan byly
lekarz Bellevue szpiosls depart. VI
leatury) W New Yorsu + WestcheS--
ter County szRitalG. Ru&sted IRON czs-'
sto <xisksza size ; WytTwaiOsc ner-
wow n u65nowanyoh ludzi W dwoch
rnsestacach ezMsu.- Asst ono obecnie u
tywans przsE wtaNGsRA try rnnicny
lodi rooxass, %karSa5ac v to sakseh-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-24

pogladach swych trwaja / re je
w czyn w]prowadzic zamierzaja.
Opinia publiczna w Anglii, W}o-
szech i w Stanach Zjednoczonych
do Polski i jej zadah ]absolutnie
przychylnie sic odnosi: rsenty-
ment Jest "a mani. Postulat pre-
zvdenta Wilsona wypowiedziany
w Is punkcie jest uznany, Polska
dzisiaj juz faktycznie istnieje,
rozchodzi sic jednakowoz o jeJ
granice i prawo jej co do odszko-
dowania.
ZadoScuczynienie "a narusze,
ME prawne czyjegos posiadania
u~astepuie w ten spos6b, re sig
, rzecz naruszona prawnemu po--
siadaczowi zwraca. Gdy armie
niemieckie wesziy ma ziemie' bel
Ig;jskie, kt6rych neutralnosc byid
zagwarantowana. re W~szystk1ch
piersi cywilizowanego Swiata pod
niosl sic gloS, re Belgia musi bye
przvwr6cona do pierwotnego sta
MI i otrzymat odSzkodowanie.
Dzisiai Belgia uzyskala zadosc--
uczynienie i ma zagwarantoWane
odszkodowanie. ale co do Polski
to kwestya jej tax widoczna, tax
siuszna ~jeszcze do dis jasno o.
kreSlona ME jest.
Prusyamzm czy autokratyczny
CIV czerwony, jest zaporq ola
wszelkiego postepu w swiecle, 4
W iakiejkolwiek formie on ist--
nice bedzie, o spokoju ma swiecle
mowy bye ME moze. Prusy So
panstwem miedzynarodowej kTa-
dziezy i rabunku, nawskroS ME
moralnem. Jake take musza pre-
STAG istniec, gdyz representing o
ne gangrene moralna miedzynaro
dowa, zatruwajaca cafy SWAT.
Do niedalekiej przesz}osci ma
ley, jak sprytnie chciafy one
kwestye polska jake domows ma
spoke z Austrya zaiatwit, a tyl-
ko dzieki przezornoSci naszych
mellow stanu, i'm sic to ME udalo.
Mezowie polscy stanu trwali PREY
zasadzie, re kwestya polska jake
kwestya miedzynarodowa tylko
ma k~onferencyi miedzynarodowej
zalatwiona bye musi.
Dzisiaj stoimy w przededniu
zasadniczych decyzyi co do kwe-
styi polskiej, a W dziedzinie pra-
wnej ma kilka punktow uwags
zwrociG sic osmielimy.
1. Polska w chwili rozbioru by
Ia panstwem w dobrowolnej uni
bedacem z narodem litewskim !
ruskim.
2. Rozbior Polski byf narusze-
MEM prawa miedzynarodowego
i jake TAXI, naruszyl stan posia-'
DANA narodu polskiego, litew'
skiego i ruskiego, kt6re to try
narody dobrowolnie W uni pam
stwowej pozostawafy.
8. Ia naruszenie prawa odpo-
wiedzialnemi So nietylko Panstwa
kt6re rozbioru zywego organizmu
panstwowego dokonaly, ale i pan
silva, ktore milczaco stan rozbio.
I'll zatwierdzAy.
4. w imie zasad miedzynarodo-
wei sprawiedliwosci, "a punkt
wyjscia w zadecydowaniu kwe-
styi polskiej, musi sic przyjac
granice panstwa polskiego jake
istnialy pred rozbiorami, a to W
mysl zasady, ktora domagaia sic
przywrocenia do stanu pierwot-
nego naruszonego stanu posiada-
MIA Belgii.