davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Harrisburg telegraph. [volume] (Harrisburg, Pa.) 1879-1948, 1918-10-04
To Free Your Skin
of Hair or Fuzz
(Roudoir Secretsl

No toilet table is complete without
small package of delatone, for
with it hair or fuZz can be quickly
banished from the skin. To remove
hairs you merely mix into paste
enough of the powder and water to
cover the Objectionable hairs. This
should be left on the skin about
two minutes, then rubbed off and
the skin washed, when it will be
found free from hair or blemish. Be
sure you get genuine delatone.
Harrisburg telegraph. [volume] (Harrisburg, Pa.) 1879-1948, 1918-10-04
PROMOTED TO CAPTAIN

MarysviIIe, Pa, Oct. with rec
ord of twenty years service, William
earns, who has been attached to q
Cavalry unit for the past several
years, has been made captain In the
ouartermasters' Corps. Located now
at Newport News, Va, he spent sew
eral DAYS with his father, Joseph
earns. Lincoln street, this week.
Harrisburg telegraph. [volume] (Harrisburg, Pa.) 1879-1948, 1918-10-04
Speedy 6 Relief
For RheumatiCs
II So Crippled You Can't Use Arms
or Legs, Rheuma\ Will Help You

III So Crippled You Can't Use Arms
or Legs, Rheuma\ VIII Help You
If you want relief in two days,
swift, certain, gratifying relief, take
a small dose of Rheuma once a day.
If you want to dissolve every par
ticle of uric acid poison in your
body and drive it out through the
natural channels so that you will be
free from rheumatism, get bottle
of Rheuma from Kennedy's Medi-
cine Store or any druggist at once.
1t must give the joyful relief ex-
pected or money refunded.
rheumatism is a powerful disease
strongly entrenched in joints and
muscles. In order to conquer it a
powerful enemy must be sent against
it. Rheuma is the enemy of rheu7
matism-an enemy that conquers it
in nearly every instance.
Judge John Barhorst, of Ft. Lora-
mie, Ohio, knows it. He was walk
ing with crutches, today he is we'll.
1t should do as much for you. 1t
seldom fails.
Harrisburg telegraph. [volume] (Harrisburg, Pa.) 1879-1948, 1918-10-04
BRITISH SHIP SUNK

London. Oct. 4.-Fift$-three men
are missing as a result of the sinking
of British torpedo gunboat in a
collision with q merchant vessel Sep
tember 80. according to an official
statement issued by the British Ad-
miralty last night
Harrisburg telegraph. [volume] (Harrisburg, Pa.) 1879-1948, 1918-10-04
SERMON ON aouR noYs.

MarysviIIe. Pa, Oct. 4.-"Our Boys
in France" will be the subject of the
Rev. S. B. Bidlack at the Sunday
evening service In the Methodist t
Episcopal Church. Slides showing
battle scenes, in which .Yank and
French soldiers appear, will be ex-
hibtted.
Harrisburg telegraph. [volume] (Harrisburg, Pa.) 1879-1948, 1918-10-04
TRAINING CLASS TO MEET

This evening at SIS o'clock the
Teachers Training Glass of Trinity
Episcopal Church will meet in the
rectory of that church.
Harrisburg telegraph. [volume] (Harrisburg, Pa.) 1879-1948, 1918-10-04
CIVIC CLUB RULING

Next Tuesday afternoon at 2.SO
o'clock the executive committee of the
Civic Club will meet in the home OF
Mrs. John NJ. Heagy, South Front
street. The opening meeting of the
club will be arranged at that time.
Harrisburg telegraph. [volume] (Harrisburg, Pa.) 1879-1948, 1918-10-04
TIANGLE LODGE, TO MEET

Triangle Lodge No. 1166. Interna-
tional Association of Machinists. will
hold meeting in G. A. r. hall. in
Third street, at o'clock tomorrow
afternoon when important business
will be transacted.
Harrisburg telegraph. [volume] (Harrisburg, Pa.) 1879-1948, 1918-10-04
TEACHER MADE CORPORAL

Marysville, Pa Oct. 4.-John L.
Hahn, who has been in training at
Camp Lee, Petersburg. Va, since Au-
gust. and is attached to Thirty sixth
Company, Ninth Training Battalion,
One Hundred and Fifty fifth Depot
Brigade, has been made a corporal.
He was first assistant principal in
the local high school last year and
had been reelected to the same posi-
ton this year before he was called
into the service.
Harrisburg telegraph. [volume] (Harrisburg, Pa.) 1879-1948, 1918-10-04
COMMUNION SERVICE

wormIeysburg, Oct. 4.-The last
communion services will be held in
st. Paurs United Brethren Church
Sunday morning and evening. Re-
ception of members in the morning
services.
Harrisburg telegraph. [volume] (Harrisburg, Pa.) 1879-1948, 1918-10-04
'FOUST BRINGS IN
HEAVY RETURNS
Food Commissioner Makes
Best Showing Ever Known
in the Department

r e C e ip t S of
the Dairy and
Food Division OF
the State De-
partrnent of Ag-
riculture were
to-day reported
by Commissioner
James Foust as
a g g r e G q t in g
s461. .336.04 from
January 1 to Oc-
tOber 1 nr aI-
Harrisburg telegraph. [volume] (Harrisburg, Pa.) 1879-1948, 1918-10-04

High-heel model of
fine glaze Kid In Field
Mouse; long, slender
v q N p D; simulated
tips.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-10-17

dokumentowali swa narodowa -
patryotyczna przynaleznosc do
bratniego og6}u, nawet o daw-
nych zapomnieli niecheciach Ma
rzecz zgodnej narodowej polity-
ki?! S}owa Bog i Ojczyzna wy
kladnikiem So caiej ich dzialal-
noSci, calej ,,polityki ksiezej". A
CO dotyczy pewnych wymagah
polsko-amerykanskich kapianow
to So one bynajmniej ME preten-
syami, ale siusznie i'm przyshuguja
ca atrybucya, o kt6ra ME oni sic
ola siebie upominaja, ale ktorej
zada ola Mich caly wierny i przy-
wiazany do WARY Ojc6w lud
polski, ktory przywyki Cd VIE
kow czcic, szanowac i sluchaG
s!uge Bozego.
Piszac O npolityce" ksiezy, ME
many zgola ma mySli tego, co sic
w Ameryce ,~polityka" zowie, ME
mySlimy o tu~tejszych partyach
krajowych; wazniejsza lam ma
sza w}asna dzisiejsza polityka
narodowa w ktorej udzial ducho-
wiehstwa tax k}uje W oczy stron-
nik6w ,,lewicy." w tel polityce
ola kap}anow polskich zupelnego
zqdamy uznania, W rzeczywisto-
sci tez duchowienstwo nasze po-
siada je i korzysta zen ma najwie-
kszy pozytck Sprawy Polskiej.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-10-17
ZTEKI% REDAKCYJNEJ.

ty pozyczkowej, ma miasto to pre-
liminowanej, co niezawodnie
zwroci ma mas w przykry sposob
uwage kraju calego.
Radio ma to trzeba - radzic
koniecznie, pomagac tn mrlsimy
wszyscy, poniewaz pewnosc jest,
IL rzecz da sic jeszcze zazegnat,
odwr6cic, byle wszyscy zechcieli
zrobiG, co do mich nalezy W calej
peini i z caiej mocy.
Prasa polska - szczerze rec
moze o sobie, il robi w tel spra-
vie prawie ponad moznoSc! My
- z MIA, my rowniez. Many ma
dzieje, re wysilki nasze, nasze
slowa ME So bezowocne, re roda-
cy nasi pojda "a ich giosem i cza-
stke swoja wykonaja w tel donio-
slej chwili,, dajac dowod jasny i
wielki swego niezaprzeczonego
patryotyzmu.
Bierzcie bondy wolnoSciowe,
bierzcie ich jak najwiecej, lie mo-
zecie: ME patrzcie, ME mGwcie,
izeScie juz wzieli - wezcie VIE
cej! Mech Mkt sic ma drugiego
ME oglada: jezeli wszyscy czeka-
lrby, az ich sasicdzi bondy kupia.
tobySmy w rok tel Pozyczki ME
pokryli. Ma sprawe Demokracyi
Ludlow p~amietni, ma sprawe ma
szej Ojczyzny Polski wzglad ma
JAG - kupujmy Bondy Czwartej
Pozyczki Wolno5ciowej!
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-10-17
ZAlOAOPa 1897 roku,
MACIERZ POLSKA.
TELEFON MONROE 43O3.


ks FEanciszsx Gordon. Moderator.
Ks. A. A. KRowo- Wice-Modsrator.
Wotciech +. SoSka. OreZeS.
Antonina BaranoVska. wice-prezeskA-
wotclech Msnkicki. Wice-preZes.
TOmssz 8 S%lachowski. sekretarA
Stanislaw Ltezmanskt. DyreStor.
wladyslaw Lopatka- Dyrektor.
Antoni Masurk. DyrSktor.
Leokadya KoncZyk. DyrektorkA.
Sa!omea Urbatska. Dyrektorka.
FrancIszkA Bieschke, DyrektorkR-
DR.. FIR. 4. Dulak. LekarZ NacZelny.
Adv. Pio&r P. Mlndak, Doradca Prawny.
Berta c. wojtaIeWicz. Asyst. Sekr. Cen
GODZINH BIUR0WEI
Bfurc Zarzadu Gl6wnego otwarte "
dni po~~szsdnls Cd Eodz. 9-teJ rano do
S-teJ Nisczoreu- tW sobots do lei po-
~poiudnIu). WtecZorem, W dnl powSZed-
ais I ~yJatkiem sobotyO. Cd godzlny
Timer 40 9-tet. - W niedziels ! sWieta
u~rocZyste. bluro test zamkniete.
PrsIPNa. w ponledztaiki ! pl9tkl VILE
czoTaml Cd so3zlnv 7-meJ do 9-tei.
wSkelkie koreSpoNdencye do GsSwns-
20 Prezsss nalezy adresowac:
wOJCIECF +. SOSKA,
HAS, ". Division ST.. Chicago. III.
srkretarEa. W ponIedzlaikl. wtorkl.
srodY 1 czwartkL WieczoramI Cd EodSi-
ny Tenet do s-teI I Cd l-szej popolu-
dniU sodziennis. y wyjatkism soboty. o.
S-teJ DO l-sz9t
SkarbaISn: we wtorkL. srody 4 pIatkl
oc AodEiny l-Inet do S-teJ wieczorem.
skfRaania oplat. wsZelkie oplaty do Ka-
~ Gfowuei DrZytmajs Kasyer clowns
podcaas godEin ofisowych. albo we dnie
W EodzinRch ~GflSowych, Sekretars &C.
Aeralby.
wszslkis listy nadsyiac nalety IA re-
% Sekretarza Generalnego:
ToMASZ =. BLaACHOWSKI,
Secretary Polish Alma Mater,
lA55 w, DIYtHlOn str. Chicago, Ill
FINANSE.
PrZekaZy bankowe poc1towe
tehecks. money orders etc.) nale1y wy
ssAwiac ma o~rganizacye:
POLISH ALMA MATER,
4 prZesyiac pod adresem:
FIR. WfTKOWSKI,
iSSJ W. Division str, ChIcaEo, Ill
MACIERZ POLSKA.
Biuro Zarzadu Gl6wnego:
l455-57 W. Division Utica,
- Va arugIem pietrse.
Chicago, III.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-10-17
Odpowiedzi Redakcyi.

d. NARODOWY: w sprawie So
botniego ,,POpOiudnia', czy ,,Wieczo-
u PolskegO w Auditorium"
mylicie sic Panowie: ,,Dziennik Chi
cagoski" ME POMIESZAL NICZE-
GO, tylko zOStai niewlaSciwie poin-
formowany. Sekretarz prezesa Rady
Zarz. W. y. osobiScie do mas telefo-
nOwaf i prOsif o O~gioszenie owei a.
fiery, przyczem - wyraznie pamie--
fanny slOwa jego - wyrazii sic, 70
bedzie to rodzaj ,,Wieczoru Pol
skiego', a zawiadamiai mas W imie-
niu swegO szefa, p. S.; dlatego z pre-
tensyami zwracamy sic do WydziaIu
Mar. Kto W rZeczywistosci zawiniI
- MECH tam sobie tego dochodza;
my stwierdzamy, re must bye jakies
,,bezhoiowie" W tych wszystkich TO-
bOtach, skOro ME wiadomo, kto u
rzqdza, gdzie i kiedy urzadza. w
danym razie - mniejsza o mas, alec
idzie o publike. kt6ra sic mylnie in
formuje, a TEN samem - Zraza.
DE-. LUDOWY: We wczorajszem
numerze napisaliscie Panowie, re
miedzy innemi pismami ,.r6zne" Chi
cagoskie" przez try lata obrZucaly
Pilsudskiego wyZwiskami. Wiemy,
kogo macie M mysli i bierzemy
owych ,,Chicagoskich" do siebie.
Wobec tego prosimy pan6w o dowie-
dzenie twierdzenia: jezeli W ciagu 3.
owych lat poka1ecie W pismie naszem
JEDEN, JEDYNY artykuI, obrzuca-
lacy p. wyZwiskami - przyznamy
wan racye; roeznik nasze do dyspo-
zycyi; jeieli tego ME dokazecie -
TO aIbo odwolajcie rzeczone powie-
dzenie, Iub zaznaczcie, re ME ,.Dzien-
mix Chicagoski' macie ma mysh, al
DO ter pozostanie przy was zaszczyt
Igarstwa 1 o~szczerstwa. Pismo nasze
NIGDY w spos6b ujmujacy, niewia-
scfwy ME wyraialo sic ami o p. AMI
O Legionach: zawsze pisalismy, re
bladza, Re oryentacya ich jest Via
/ myina ale ME pisalismy wyzwisk,
owszem oddawalismy uznanie IN
w~skrzeszenie siawy oreia polskiego'
70 jest fakt, kt6ry udowodnia
wszystkis naszc artykuiy cd poczat-
ku wojny: 20 salno ~twierdzimy I
teraz. Przestadcie :eneralizowa6. BIO
tenn sic Iatwo - prawda zacicmnia.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-10-17

pE1yAVoASo
eIowy PREY stole"
,,Skohcze, najukochahsza! Jutro
udam sic do mego aptekarza 20 blu.
telkc ,,RUFFLES" 1 jestem przeko.
many, 10 RUFFTES .zakohczy te pla.
e..
Drodzy, pomyslcie! Ot6z 20 dlu-
gich latach piracy I ut~rudnionych pro-
bach uda.o sic dotrzeG do ceIu 1 wy
naletc srodek. ktorym o%statecznio
MONA oczyscic glove z lupieza.
Jedna butelka "a Csc pozbawl
swedzenie | lupiez, 1 doszczetnie o.
czysci Wasza skore ma glowie. Zas u
zywanie jego cd czasu do czasu "a
pobieze powrotu lupieza. A co "a py-
szny i zdrowy widok bedzie m!ala
Wasza giowa!
Jeszcze dis kupcie jedna butelk9
RUFFLES Waszego aptekarza.
Bezwarunkowo RUFFLES povinien
wstrzymac I odda:it lupiez. Tub "
przeciwnym razie otrzymacie pienia-
DE Vase 2 powrotem. RCFFLES
fest zreszta wspanialomySIny ola
kaidego. RUFFLES utrzyma Wasza
sk6re W czystosci: w}osom doda po-
tysku | pychy. RUFFLES ME moe
szkodz,t navel naideiikatniejszej
sk6rze.
Je5eli Wasz aptekarz ME ma IA
sk,adzie RUFFLESC. to przysiijcie
nam jego nazwiskO | zalaczcie I5c a
wyslcmy VAN butelke z ~oplacona
p%rzesyIka. F. AID. Richter and Co..
1880 Washington Str. New York.
n. Y.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-10-17
Dobry q.

Ma iniem miejscu dzisiejszego
numeru podajemy list obywatela-
rodaka, ktory przysial nam sto.
dolarowy bond. przeznaczony na
Fundusz Narodowy zbierany o.
becnie w Polonii, ma skutek IT,
chwai ma ostatnim Sejmie w De-
troit powzietych. w czynie tym
ofiarnym piekny - budujacy
Prawdziwie miesci SIG przykiad
kupujcie Bondy i Ofiarujcie je
ma Polske!... Dwu Swietym,
wielkim sprawom sluzyc MONA
tym s~posobem, do ktorego zresz-
ia juz zachecal i Wydziai Naro-
dowy: Iatwiej tax nawet pogo
dzic dwie tie powinnoSci ofiarne,
poniewaz bond wypiacac MONA
przystepnie, a wypiacony - mo-
INA ofiarowac, jak peinej w~artosci
got6wke ma potrzeby naszej Or
czyzny. Wyrazajac uznanie OLA
rodawcom "a dar, w niniejszem
omawiany-uSilnie wzywamy, a.
by n~aSladowac ten zacny spos6b
postepowania: moze jeSli ME ma
see slowa, to niechaj przekonaja
wlasne wyrazy obywatela, o kt6-
rym tn mowimy; czytajcie je,
bierzcie zen wzor - jak dobrze,
zacnie. jak goraco mySli o spra-
vie naszej ow dobry syn Polski,
zarazem i Amerykaninem
jest porzadnym, patryotycznym-
peinych stu proccntach - AMI
oka mniej! Pragniemy, azeby ze-
wszad sypnely sic take dairy
szczodrc ma Polske nasza! w
TAXI sposob ME trudno ofiarowaG
/ ma Polske i ma Ameryke - SUI
me, jak ma cziowieka zarabiajace-
so wcale sporQ! 30 ofiarodawca,
o ktorym tn mowimy - to laden
bOgacz, to ME kapitalista, to clio
wick piracy i przecietnych zaso--
bow, zyjacy z tego, co zarobi, a
jednak zdobyi sic ma ofiare ola
Stanow Zjednoczonych, kupujac
po~zyczkowy i dajac i'm swe
pieniadze, - i ma Polske, 'ktorej
ow da} ma to, by W oznaczo-
czasie Fundusz nasz Narodo
wy z procentem odebrai sumo te,
teraz ofiarodawca Ameryce
pozycza.
Jeszcze raz powtarzamy: po--
stepek to szlachetny - wart IT,
znania i naSladowania.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-10-17
PrzygotoWujmy Odbu-
dove Polskiej Roll
Y Motyw6w ReemIgracyi.)

W zesziym tygodniu sprawle
tel diva juz poswieciliSmy arty
kuly; dis poprowadzimy dalej
mysl zachety do prac mad kolo-:-
saline wanna kwestya o~dbudowy
rolnej gleby W Polsce pc VOL
ME.
Polska, kraj przedewszystkiem
rolniczy byla i jest jednym z
owych wielkich Spicflerzy Euro
Ipy calej ! nadal musi Polska
przcwaznie w ty1n - rolniczym
kierunku exploatowac ziemie
swq, a lud jej rolny1n pozostanie
ma odlegfa ~jcszcze przyszlost,
gdyz Observation-Disclosures obsza-
III ziemnicy ~naszej - to Villas
ME lyme pola, kt6re %intensyw--
ma gospodarka uprawiane, dadza
tyt dostatni i mienie calemu ma
rodowi, owszem jeszcze inne lu-
dy zasila i pozywia! Spodziewat
sic przytem nalezy, IL pc wojnie
ciagu najblizszych lat wzro-
snie ludnosc Mast i wsi polskich
znakomicie i wzrastaG bedzie sta
lie a szybko, DO wszelkie temu
sprzyjac bedq warunki: dobrobyt
bedzie - swoboda bedzie - uia-
twienia piracy beda: przeto ma to
wszystko przygotowac sic nam
trzeba - przygotowac sic juz te-
raz, by W chwili zapotrzebowania
nc stanqt l. proznemi rekoma,
RE zaczynat dopiero mySlet wte-
dy, kiedy juz trzeba bedzie robit
- juz mice Srodki wszystkie do
piracy natychmiastowej. pospiesz-
mel. Me bedziemy czekali przy--
TEN ma wielkie i dostatnie zasiiki
Cd rzadu polskiego paistwa - DO
to panstwo bedzie mialo odrazu
potrzeb TAXA mase, spraw do "a
latwienia tax wiele, lyle naraz,
rzeczy bedzie czekalo, domagalo
sic, naglilo - pomocy, poparcia
flnansowego zasiiku, re ma pew
ne ME bedzie m6gl mlody i nieza-
sobny zrazu rad polski dawac
ma kupno kohl, czy maszyn rolni-
czych poszczeg6lnym rolnikom
naszym - tax, re ci beda W maj
wiekszej liczbie wypadk6w pozo-
stawieni wlasnym siiom i zaso-
bonn; dlatego to czas teraz je
przyspasabiac, urabiac, przygoto-
wywac - i GAS ma to wielki, DO
chyba ME sadzi Mkt, re czekac
tam bedziemy mogli ma odchowa-
ME koni, czy wol6w, naiwnem
byloby takie rachowanie! Po-
myS1ec tylko - wiele lat PREY
szloby ma to czekac, azeby sic ko-
ME nasze i woly wspomogly ma
lyle, wyrosiy i wzmocni}y tax, by
mogly pracowac wydatnie ma TO-
Ii - by mogiy rolnikowi dopo--
magac s~kutecznie! =,
-
Apraca tam bedzie z pewnosciq
ciezka z poczatku i trudna - ma
pewne ciezsza - Mill zwykfa or
ka, DO jak wspomnielismy W po-
przednim artykule, trzeba bedzie
oczyszczac pola Z gruzow i gla-
z6w, usuwac je, ~wywozic, uzyz-
MAC, a dopiero orat, bronowat i
zasiewaG! Jakby z grobu Z pod
mogilnych glaz6w, przywalaJa-
cych Polske, bedziemy musieli
odorywaG jej glebe rolna.
~
Otoz potrzeba Polsce - po--
trzeba bedzie naglaco - niezbed-
ME, maszyn rolniczych, oraz
motor6w pociagowych W piracy
Hr r.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-10-17


Jak sIodko slow Twych drogich gIes
mi brzmiai:
HARMONIC cudna W duszy mojej
gral!....
Cos rzekla mi - czy pomnisz Dziew.
cze me?
ia sIysze wciai! TEN dOtad piers
ma tchnie. -.
Dziewcze, Ty wolasz mnic!
splyneiy lata, pIya mole n.y..
Ma Twej mogile rosna ciche mchy..
A ia tn - sam! SIyszysz Ty Gu.
jesz mnie?
Ku mnie Tw6j CLOS wskroS Iez ! lat
wciaz mknie....
k. wachtel.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-10-17

%rolnej, nieodzownych tam, gdzie
dion ludzka bedzie "a Saba. Brak
koni i wozow trzeba bedzie Ia
staple siia motorowa, ,kt6ra W da-
nym wypadku ratunkiem bedzie
ola ludu rolniczego W Polsce, a
latwiejsza bedzie do pozyskania !
ta.nsza nieskonczenie do utrzy--
mania! Trzeba wiec bedzie Pol
see traktorow, plugow motoro-
wych, woz6w rolniczych, auto
mobilow ciezarowych - OTTO po-
trzeby' najnaglejsze najgwaf-
towniejsze w roll odbudowie -
tych pred wszystkiem innem, co
rolnictwa dotyczy, trzeba be-
die Polsce dostarczyc, jesli be-
dziemy chcieli wskrzesic to da-
VINE rolnictwo polskie, a q MEM
rychlo - pc jednym roku, a OBJ
fitym zbiorze zazywic wydatnle,
wzmocnic i ozdrowic masy ludu
roboczego.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-10-17
Ostatnie Dni W. tel
PozyczkI.

W mieScie naszem panuje ma
str6j bardzo podniecony - praw-
dziwie senzacyjny: zachodzi oba-
va. re Chicago ME pokryje kwo-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-10-17
MACIERZ POLSKA

jest organIzaeyS laczscS m4od.teA pol
aka obotga p(cI W prscach nsukowych.
paTryOtycznych { bratntsj poGlocy. ola
podnissierla duchs moralnoscl dobro-
bytu " spoleczenstwie. q ~szcsegolnis
p1iedzy miodzisza polsks. MoznA sapi-
sac sic ma ~poSTnisrtne Cd lat IL do 90
nG cEfonk6w StowarzysZonych beE o.
ErAnicEeniA wieku-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-10-17

80
przyczyn - ME osobistycil, ale
dotyczscych dobra wspolbraci,
dobra ogolu: DO jest to obowiaz-
klein kazdego pojedyhczego, a
zwiaszcza kazdego wyksztaicone-
go obywatela, by ~pracowai z bra
cni ola wspolbraci, by sic dla
wsp6Mych spolecznoSci czy ma
rodu pozytkow zajmowal spra-
wami publicznemi skoroz tax, to
RE podobna prawa tego odma-
wiac kapianom, ME wolno ich
usuwac Cd peinienia tych obo-
wiazkow spoiecznych i patryoty'
cznych.
Stopieh waznoSci obowiazk6w
tych wzrasta w miare mniej lub
wiecej pomyslnych okolicznosci,
W jakich dany narod, czy spoie,-
czehstwo pozostaja. w lepiej
zorganizowanem, trzezwiej IT,
swiadomionem spoleczehstwie,
gdzie sic tylko wyjatki nieuswia-
domione, lub niesolidarne trafia-
ia MONA sobie czasem udzie-
lie dyspensy Cd troski i piracy
spolecznej; tam zrobia to inni;
gJzie jednakze ma odwrot - jed
nostki tylko So uSwiadomione i
przejete uczuciem potrzeby soil
darnoSci w dzieianiach spofecz-
nych, gdzie jednostki tylko mysla
i pracuja "a Gale nieuswiadomio-
re i niezorganizowane masy, tam
jest gretchen narodowym usuwa
rie sic ludzi wyksztalconych i
wp}ywowych Cd publicznego dzia
lania, Cd polityki! I kazdy, kto
ma jake take ~oSwiecenie, jaki
TAXI wpiyw ma wspoibraci, winien
uzyc jednego i drugiego w celu
Szerzenia tego uswiadomienia,
winien stale uzywac tych zalet
swych osobistych w taxi sposob,
by wsp6ibraci prowadzic do te-
so, co Ola mich korzystne, co ola
mich potrzebne.
l OTTO o%dpowiedz, OTTO rozwiaza~
rie drazniqcej kwcstyi ypo-
naszych ksiezy": Ksieza,
jake ludzic wylisztaiccni wSrod
mafo oSwieconych mas naszego
pospolstwa, jake wybitniejsi Il
swietlejsi obywatele, maja pra-
wo, maja obowiazek w~ywierat cd
pcwiednie ma lud wpiywy i kie-
rcwac MIN w te strone, gdzie dian
upatruja korzysci materyaine il
Przyk}ady tego So liczne
i jasne; W ktora cheese zwroc
sic STRONG ujrzysz je wszedzie.
- re sic to ME wszystkim mo-
re podobaG, to znowu lima histo-
rya, stara i znana, ale tego wilma
NE W ,,polityce" ksiezy ley, je-
no w braku Il mas owego wiasnie
poczucia i zrozumienia solidarno-
sci i jej ~potrzeby nieodzownej w
sprawie, kt6ra ma sic t.
dac. Wilma tez ley w mas samych,
a raczej w tych, ktorzy malkon~
tcntami So wiecznymi i nieprze-
b}aganymi, bye moze z przyczy-
nv wiasnych - osobistych, obra-
czy niezaspokojonych
ambicyi, 'zawiSci, niecheci i in
nych atawistycznych juz II mas,
a ME daj Boze nieuleczalnych
chor6b narodowych.
*
Powiada jeden z drugim: ,ko.
cham Koscio} i Boga, ale ME chce
ksiezy i. iclp polityki." Pieknez to
kochanie a Geese Boga Kosciola,
gdy ME chce sic uznac, mianowa.
mel przez Mich wladzy! Toe to
wyrazne podkopywanie raczej,
to oczywiste szkodzenie, to walka
ga i niegodna, to zdrada! Podo-
bnie mowili i nasi ojcowie: .ko-
cham Ojczyzne - Polske' - ale
wladzy zadnej ME uznawali, az
nierzadem oslabiona,
wrogi rozgrabily? DIS my tych,
kt6rzy tax ,,Polske kochali'', a do
jej sic przyczynili -
zdraicami ! m]ordercami ici zO--
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-10-17

MeSoUie Stdnu USzPdsfe SgG-
dzajq sic I'd sdGniu, &c must ISL
nice sJednocsOHG, HfesdIeSnd 1
s~dmoESQdHd PoLSkG.
- WOODROW wilson
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-10-17
DuchoWIehstWo w Ma
szej Poityce.

Pred kilku dniami mielismy
sposobnoSc rozmawiac ma starry
temat, poruszany juz nieraz ma
szpaltach naszego pisma, Z jed
nym z tych naszych rodakow, CO
to mowia, ba navel pisa o sobie
ia jcstem dobry katolik, do Via
~ i KoSciola goraco jestem przy-
w;qzany, a tylko nienawidze ksie-
zy, a r~aczej tel ich politlki, kt6ra
sic wszedzie poSr6d mas odczuwa6
daje"....
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-10-17
-RIJFFLES" POZBAWIA LUPIEZ I
SWEDZENH GLOWY!

RUFFLES utr1yma sk6re Eiowy esystQ
lax Aowy cent? q Who's obfity
lax q malego dSieekA.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-10-17

Pytanic jest teraz, skoro vie
my, czego trzeba - co robic / ia
kim sposobem my til zdala w A
MERGE mozemy juz teraz dopo--
MACAO w p~rzygotowaniach do Cd
wrocenia cd Polski nedzy i niedo-
Il pc wojnic, a dopomagac do jej
odbudowania, do pcdniesienia jej
rclncj slcby Z ruiny i rumowisk?
Odpowicdz jasna i prosta. Po-
trzeba tylko: Porozumienia sic,
Wsp6lnej Piracy wytrwaiej i ka-
p;taiu. TIE czynniki zrobia "a
Iatwiq wszystko 'wystarcza: Jak
sic jqt togo? I ma to many Cd
powiedz: Dajemy inicyatywe:
MECH ia podejna nasze zorgan;-
zowane agencye narodowe, nasz
Wydzial Narodowy i MECH mySli
rzuconej dadza wielostronne, po-
wszechne zastosowanie: Poprze
taxa robote z pewnoScia Gale spo-
l~cczenstwo.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-10-17

Ze kapiani - duchowiefstwo-
jake ludzie przewaznie wyzej
wyksztaiceni zyskuja lepsze-
wplyw wSrod spoleczeistwa tax
re poza kosciolem, to juz wynik
psychologicznej koniecznosci sy-
tuacyi, Doc zawsze i chetnie ogo}
mniej Swiatly idzie "a swietlej--
semi jednostkami, a tern chet--
niej og6l wierzacych idzie "a ty-
mi, kt6rzy mt Wiare jego przy--
pominaja, uprzytamniaja take i
poza obrzedami religijnymi, dla
kt6rych wiec przewodniego - pa
sterskiego urzedu Geese i ulegioSc
wpoi}a sic - wrodzila sic niejako
w pokolenia niektorych narod6w.
Do narod6w takich naleza i Po-
lacy.
Przeciwnicy duchowiehstwa uty-
skiwuja ma mieszanie sic jego do
spraw Swieckich, na wp}ywy,
przez kaplanow ma tok tych
spraw wywierane, czyli - jak
m6wia, ma ich - polityke!...
Vice o tel kwestyi uwag
pare:
Kazdy kaplan jest przedwszy-
skiem obywatelem ma rowni z
kazdym swieckim, a jake taxi, ma
prawo - co wiecej, ma obowia-
eek interesowac sic sprawami pu-
blicznemi, spoiecznemi, narodo--
wemi, wogole powinien sic zaj--
mowac owa ..polityka", przede-
wszystkiem z osobistych wzgle--
dow - jake obywatel. Ma on
nadto prawo, co wiecej - ma o.
bowiszek zajmowac sic polityka