davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-21

de szczesliwa, potrzeba jeszcze
widocznie innych reform obok
materyalnych. Przedmioty zew-'
retrzne, chocby najcenniejsze
ME daja nam szczescia, BIO szcze'
seize nosimy W mas samych jake
stan naszego ducha, zupelnie ME,
zalezny cd rzeczy materyalnych'
Promo nazywalby sic szczesli'
wynn bogacz, kt6ry wiecej jeszcze
Fozada. DO ME bogactwo jest pei
ria, ale zadowolenie wewnetrzne
Chleb ME zaspokoi W mas gfodu:
woda ME ugasi pragnienia, gdy
Ouch nasz pragnie i, usycha. "a
den nektar ME upoi, jezeli ME Una
my entuzyazmu ducha. zadna
bron cd haiby mas ME ocali, jezc-
Ii ME many W sobie odwagi i
dealu. Piekt,o las ME ubawi ami
zachwyci, jezeli ME many duszy,
kt6ra pieknem rozkoszowac sic
Jest zdolIla. Promo strolibysmy
sic w niezwykle szaty i przybie-
rail- uroczyste miny; prawdziwa
wielkosc bile z wewnatrz i Jas
nieje przez Sciany n~aszej duszy.
.Jezeli otaczamy sic zewnetrznemi
tylko rzeczami, zyjemy matery-
alnym tylko chlebem, Slept bedac
ma ideally, ktore So wiasciwa isto-
ia rzeczy, ME mozemy bye szcze-
Sliwi.
Niebezpieczehstwo zdaje sic
bye dzisiaj grozniejsze niz kiedy-
kolwiek. Krwiozercza wojna roz-
budzila wszelkie dixie instynk--
ia, rozpasala namietnoSci ludz--
kie, przytiumila zmys} moralny,
a okres powojenny podzia}u lu-
pow zbudzi chec posiadania, "a
ch}annoSt, chciwoSt: materya-
linn swiecic moze obecnie tryumf
wiekszy niz kiedykolwiek.
Dlatego wSrod og6lnej reformy
! rekonstrukcyi powinnismy IT,
wage zwrocit ma to, ably lyle ofiar
i lyle krwi przelanej ME poszio
ma marne, ably tie ludzkie namiet-
nosci znowu ME wziely gore W
nowym u~stroju; powinnismy pa
mietac, re postep ludzkoscf ME
kohczy sic ma dobrobycie mas, re
ideaiem ludzkoSci w stosunku je-
dnych do drugich, do ktorego da-
Eye many bezustannie, jest ME
bojazn, nieufnoSc i nienawiSc, ale
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-21
e .
Z Pism X. Franciszka Gordona G. r.

moi przyjacielu? zwir, byia ~odpowiedz. Bardzo do
brze, bedziesz wiec zwir liberal. l kiedy ~przyszia
rora zniwa, zralazi tam wiesniak skamienialy
groch. Cd tego czasu owo pole wskazuja jake kare
ID kiamstWo.
Cokolwiek dalej tuz PREY drodze jest grob Ra-
cheli, zbudowany przez Jakoba Patryarche, ktory
jest przedmiotsm czci cd $500 lat ola ludu Izrael-
skiego, a takze czcza go ChrzeScijanie i, MuzuIma-
ME.
Betleem dom chleba, poczatkowo ~nazywalo
sic Efrata - urodzajny. Beit-Lahmo pc syryjsku,
W starozytnym jezyku tel krainy, znaczy takze dom
chleba, lecz pc arabsku macy dom miesa lub ciala.
Betleem jest miastem rodzinnem lewity iona
thana, Elimelecha i Noemi; Ruth, Moabitka, zostala
Synowa Noemi. po o~wdowieniu wyszla "a bogatego
Betleeniste pod nazwiskiem Booz. I tego malzen-
silva urodzii sic Obed, ojciec Izai albo Jesse, kt6ry
byl ojcem Dawida, z ktorego znow rodu miai przyjsc
ma SWAT Emanuel czyli Zbawiciel swiata, ola spell
rienia przepowiedni prorockich.
Anastazyusz, historyk koScielny, o~powiada, re
jeden z pierwszych nastepcow Piotra sw., a miano-
wicie sw. EwaryStus byl rodem Z Betleemu, rzadzii
koScioiem Chrystusowym cd r. 100 do 100 poni6sl
smierc meczenska pod Trajanem.
Cesarz Adryan sprofanowai to nliasto przez
IVprowadzenie tam balwochwalstwa lecz Sw. He1e.
ia i Konstantyn Wielki uczynili miasto srodowi--
skien koScielnem chrzeScijanstwa. Tam w r. 3S4
zamieszka4 sw. Hieronim; Sw. Paula, jej c6rka Eu-
stochia wiele innych poboznych matron dziewic,
z najpierwszych domow patrycyuszow rzynskich,
cofneio sic Cd swiata II ziobka Chrystusa prowa-
dzAo zywot bogobojny.
Ia czasow powstania Samarytanow miasto Ii
cho obwarowane wpadlo W ich rece. w r. 531 Ju-
stynian obwarowai je ma nowo. Kiedy W roku 1899
wojska chrzescijahskie zajeiy Emmaus, zaprosili
Godfryda de Bouillon, ably zajai miasto. DIVA lata
eozniej, W nocy Bozego Narodzenia, Baldwin I. 20
stall tam ukoronowany ma krola.
w r. 1859 kraj ten wpadi znow W rece Muzui--
nianow. Ma podstawie ugody p~omiedzy niemieckim
cesarzem Fryderykiem H., a sultanem Egiptu Me
LEX Ell Kanel, chrzescipanie sprawowali tam yzady
Cd r. 1929 do 1914, Karysmianie jednak napadli mia
sto swiete zniszezyli wszystko ogniem mieczem.
Betleem ley 1851 stop ponad poziomem mo-
RIA, ma dw6ch falistych wzgorzach; doliny otacza-
yace miasto zapelnione So winnicami o~grodami O.
liwnymi. .>
Spis ludrosci dokonany W r. 1905 w~ykazuje
poddanych tureckich, 10000 mieszkaicow, a miano-
wicie 1920 Lacinnik6w, 1871 Grek6w schizmaty-
kow, 7s8 Mahometan, IT'S Ormian schyzmatykow,
1S2 P~rotestaut6w. go Grekow katolikow, - Koptow
j 70 nieokreslonych. Europejczycy ME So object cen-
zusem. zyd6w niema iadnych.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-21

! milosG hdizniego i traterstWo Ill
dow.
A jeieli do kogo, to do mas, Po-
lak6w, W pierwszym rzedzie 3D.
nosi sig ia przestroga, my DO
WIEN W szczegolniejszy sposob
strzedz musimy czystoSci naszc-
go ducha. Wystawieni ma potroj~
lie iebezpieczeistwc utraty ma
rodowego ~poczucia, W tym jed
nym kierunkll wytezylisrny Wszy-
stkie silly, ably ocalit byt narodu
jake takiego, zaniedbujac z ko.-
niecznosci wiele innych obowiaz-
kow w~zsledem naszcgo moralnc-
60 / duchowego postepu, gdy tym
czasem wrog nasz wysila} sic
PREY pomocy srodkow moralnych
i materyalnych, ably W mas mysl
przyttumic, charakter spaczyt,
zle instynkta wzniecic, jadem
~nienawisci jednych przeciwko
drugim nakarmit. Dlatego, roz--
poczynajqc obecnie odbudowe Pol
ski politycznej, s~polecznej. i eko-
%nomicznej, ME zapomnijmy take
0 Polsce moralnej i duchowej, pa
mietajac, re jak w zywym orga-
Minnie czlowieka duch jest ia ST.
iq, ktora ozywia materye, tax i W
organizmie spolecznym pierwia-
stkiem spajajacym indywidualne
czionki do wspolnego W jednej
mysli dzialania, jest silny moral
ME duch narodu, oparty ma wspol-
rym gruncie wielkich, idealnych
Jednostek.
Gdzie szukac tel silly niezach.
wianej, gdzie zasad wznioslych a
niewzruszonych, ktoreby mas
wholly nieomylnie i statecznie ku
w%yzynom udoskonalenia spolecz-
nego9 W. wigilie Swieta Narodze-
mia idzmy "a gwiazdka, ktora
medrcow %wschodnich przywiodia
do stajenki betlejemskiej, stahmy
II zlobka Chrystusa - Zbawiciela,
wyssuchajmy radosnej nowiny
Aniolow, zwiastujacych ypok6j
ludziom dobrej wolf" i przejmij-
my sic duchem Bozego Dzieciat-
ka, ktore Z wynn niebieskich
znios}o ma ziemie niedoScignione,
boskie ideally milosci bljzniego i
braterstwa ludlow. Dotychczas
tylko pewne epoki i jednostk; ME
liczne zblizyiy sic do tego idealu,
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-21

laki stawia ludzkosci do naSladol
wanna chrzescijaistwo, wieki zas
Gale / masy zewnetrzra ,y.!io sza-
ia chrzescijahstwa sig okrywaly;
obey i'm jcszcze wzniosly altru-.'
i'm spoleczny.
Ale OTTO rrzychodzi kolej ma.
masy. Pomsta}y ma wpof zmarle
!juz narody, ably wziac udzial W
pelni zycia. Pobudzajmy je do zy.
cia ME tylko fizycznego aic ! du-
chowego. A my, Polacy, ziaczmy
wielka pamiatke Narodzin Chry-
strpsa z narodzinanli move; Pol.
ski i skierujmy wszystkie wysil.
k, naszc W tym celu, ably Fo;ska
nasza, ktora byla Clrys:useni NJ
rodow W cierpieniu, w swoDodz:c
- zostaia ich przewodniczka "
dazeniu do prawdziwego postepu
opartego ma zasadach clrrzesc:ja;i
skich.
lynn duchem przcjeci. taka ns-
dzieja ozywicni, ME majqc urazy
j nienawisci do nikogo. pelni ga
palu, zyczliwoSci i milo$ci WA
jemnej, zasiadzmy do stolu wigi-
lijnego i spiewajmy L soraccm
screen i zywa ~ufnoscia podniosie
strofy naszych kolend dawnych:
Podnies reke, Boze Dz;ecie,
B~}ogoslaw Kraine mila!
Jan Bargiei.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-21

Dnia 14go pazdziernika 1908 roku, rano, o go
dzinie 7-mej, w~ybraiem sic w towarzystwie mego
drsgomana powozem z Jeruzalem do Betleem.
Betleem oddalone jest cd Jeruzalem o pisc mil
angielskich, droga dobra, jedzie sic ME Gala 60
Gzine.
Wyie1dzai2c z Jeruzalem Cd bramy Jaffy, je-
die sic w kierunku poiudniowym, majac pc Level
stronie gore Syon, a po prawej kolonie zydowska'
~zaIozona przez Moizesza Montefiore. Potem wjez-
de sic ma groble rezerwoaru Birket Ell Sultan. Re
zerwoar ten Jest 900 stop diugi, 30 szeroki a 80 gle
boki; utworzony jest przez diva waiy zlemne czyh
groble, kt6re siuza jake mostly sprowadzaJace W
doline Hinuom.
Pc przejechaniu grobli droga ~prowadzi pc fall
stej dolmie, przecinajac sciezke, W poblizu szpitala
angielskiego prowsdzacego ma gore Zlej Rady.
Jak podanie n~iesie, ma tel gorze Kaifasz posla-
da1 dom, czyli rezydencye wiejska, i tam to zydzi
zebrali sic po p~ierwszy raz ma narade przeciw Chry-
stusowi. Tam to ziee Annasza, bedac arcykapianem
tego roku, przepowiedziai, IL Jezus mias umrzec-z "a
nar6d. Stad nazwa: Cora Zlej Rady.
Pc miniec;u stacyi kolei ~zelaznej kolonii Wyr-
temberskiej, wiezdza sic ma rownine Rafaim. Ma
tel r6wninie David dwukrotnie pokona& Filistynow.
Dalej napotyka sic klasztor francuski Klary'
SEX, a potem wioske Safafa Scherafat.
Tam dawuiej byio drzewo Nary, ktore piel-
grzymi licznie : naboiehstwem odwiedzali. PodSug
rodania pod tenn drzewem idac do ~swiatyni spo-
czeia Naisw. Parma z dzieciatkiem Jezus. w roku
1915 pewien Arab ~zniszczyl to. drzewo, gdyz piel-
grzymi idac uczcic to drzewo przechodzili przez je-
go pole.
Dalej przejezdza sic kolo studni Nary, PREY
kt6rej podiug podania odnoszacego sic az do czwar-
tego wieku, ~spoczeia Najsw. Parma re sw. Jozefem
i4ac do Betleera. Tam dawniej stall koscioi ku czcl
NajSw. Fanny ~obsSugiwany przez sw. Teodozyusza
az do T. 400. Studnis te ~nazywaja take studn'e Ma
gov, tam BOWEN Magowie ujrzeli znow gwiazde'
ktora stracili z widowni, wstepujac do Jerozolimy'
ktora zaprowadziia ich az do ziobka Jezusa.
Ma pol drosi p~omisdzy Jeruzalem a Betleem'
znajduje sic klSsztor Sw. Eliasza ufundowany przez
cesaTza Herakliusza, okoio roku $50.
Naokoio wzgorza, gdzie prowadzi droga W dali
Sym kierunku ku Betleem znajduja sic bardzo sta
rozytne ~grobowce iydowskie. Dalej ~znajduje sic
Tantour, gdzie Rycerze Maltanscy ufundowali kla-
sztor kaplice; .obecnie m~ieszkaja tam Bracia sw.
Jana Boiego, kt6rzy W razie potrzeby udzielaja po-
n,ocy l~ekarskie; bezpiatnie.
NaPrzeciw Tantour, pc lewej stronie znajduje
SIC Obscene pole zasypane zwirem. o tenn polu ist-
uieje pomiedzy Arabami legenda. ktora o~powiada,
re czasu swegc wiesniak sial tam groszek, a Jezus
przechodzac zapytal go nsowiac: co tam siejesz.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-21

jawia. Ale PAM to sama juz robit
mozesz."
I zostawii jej instrument. E.
noz i dab objasnienia szczegoio-'
we.
Ona! ktora ma widok krwi ludz
kiei mdlaia. =. Wlasnemu die
cku... nozem... giowke?... O.
ma, kt6ra nigdy W zyciu ME byia-
by do najdrobnieiszej operacyi ma
sobie dopuscila?.. =. Cia6 giowke
dziecku2 Moina-i wymagae?.. b..
Moie ia mogibym.. Ale ME,
doktor kaze matce: zreczniejsza
i delikatniejsza ma reke...
Przyrzekia / dokonaia.
Jake ia podziwiaiem!
Kiedy po raz pierwszy mia3a
Gym ten speinie - ia dziecko
gi6wke trzymae musiaiem, -
spojrza1a W gore. pad.a ma kola-
ma, ukry3a twarz w dfoniach i zas-
ka1a. Ale potem powsta5a ! z dzi-
wnym spokojem, moca i rozwaga
n6z zmoezyia, starannie osuszyia
Ii q usmiechem prawie - takim
dziwnym - ciela raz, drugi tree
CT, wycisneia ranki. posypaia pro-
szkiem, ob3ozyia piateczkiem (po-
dziwiaIem, re ME drzaiy jej rece)
odebraIa dziecko z rak moich,
poprosiwszy byrt instrument W
sposob przepisany oczyscia.
cko, wiedziaiem. Ale musiaia: o
ze ia to bolaio wiecei. liz die
dziecka zdrowie i zycie chodzifo...
\Dzis chlopak moi 10 letni to
obraz zdrowia! Matka 2 rozkosza
spoglada ma niego; a duma jeJ
macierzynska usprawiedliwiona.
Dlatego, re kiedy m~usiaaa, - cie-
Ia, choc tax bola}o...
n
,Zazdroszcze wan, mezczyz-
nom" - m6wiia mi potem .sta
lowych nerw6w i silly odpornosci.
Matce takby to sic przydaio!'
Gdybys Ty, droga moja, VIE
dziaia!
Ach i mas mezczyzn niejedno
boil, ale musimy...
Pc niece nieraz srogiej przy--
chodze Cd piracy do domu / Okla
zuje CT .twarz weso3a, jasna. Ca
sem i W domu mimowoli zapatrze
sic, zadumam, a Ty mic budzisz z
os{upienia: wtedy w tart obra--
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-21

Wydrazenie wskale pokryte marmurem pred
stawia zI6b. Drzewo, ktorem zl6b byf wyfozony'
oprawne w srebro, ~znajduje sic w Rzymie W bazy-
lice Sw. Nary Wiekszej cd II wieku.
Ma przeciwleglej stronie wzniesiono oitarz ku
czci Medrc6w re Wschodu, ktorzy prowadzeni
przez cudowna gyiazde, ~przybyli z}ozyl hold nowo-
narodzonemu Krolowi zydowskiemu.
w drugim kofcu Groty Narodzenia ~znajduje
SIC mala studnia, 0 kt6rej istnieja rome, %pobozne,
ludowe legcndy. Sciany tel krypty pokryte So ma
terva wyrobionq Z amantu, tkaniny n%iepalnel, ro-
dzai asbestu, czyli lnu kamienmego. Jestto podaru-
lex rzeczypospolitej francuskiej Z czasow prezy-
Gentury MacMahona W +. 1874, w miejsce dawnych
skradzionych ozdob.
Dpia 25go kwvietnia, 1873 r, banda zlozona Z
trzech set Grek0w, mnichow swieckch ludzi, u
zbrojona cd stop do glowy, wpad}a do Groty, polka
leczyla modlacych sic tam pieciu 90. Franciszka-
row i obrabowala zupelnie Grote re wszystklego,
co mialo iakakolwiek wartosG, nawet zabrano plyty
r1armurowe, ktoremi Zl6b byl wylozony. Francuski
konsul postarat sic jednak u rzadu tureckiego o re-
instalacye 90. Franciszkanow Z prawem naprawy
szkody wyrzadzonej. Wtenczas Rad francuski
rizyszfaf draperye amantowe do ozdoby Groty.
w dwadziescia lat p6zniej, W tel samej swia-
tyni, pewien .Kroat, Kawas rosyjskiego konsulatu,
z~astrzelif brata Zakrystyana i strzela} do 90. Fran
ciszkanow prowadzacych procesye, przyczem zranif
jednego z Mich smiertelnie. Ujeto napastnika, lecz
zanim ~przyszlo do rozprawy sadowej, lotrowi udalo
SIC w~ydostac i uciec. e.
Ola ochrony pred ~napasci2, stoi tam teraz
dniem noca straz w~ojskowa rzadu tureckiego.
w kohcu Groty Narodzenia So drzwi, cd kt6-
rvch klucz Jest W reku brata Zakrystyana iaciiskie-
60, przez ktore wchodzi sic do podziemnych pieczar.
Tam w tych podzier1iach ~znajduja sic kaplice sw.
J6zefa, IS. Mlodziankow; groby sw. Euzebiusza z
Kremony, sw. PAUL., Eustochii Hieronima.
Tam takze znajduje sic kaplica sw. Hieronima;
ira to bye podtug podania celia wydrazona W skale,
w kt6rej sw. Hieronim prowadzii zywot pokutni-
CIV i gdzie pr~zet16maczyl Pismo sw. ma jezyk Ia
cihski, oraz napisa1 objasnienia i komentarze do
pisma ~swietego.
Obok bazyliki Narodzenia, przedzielony tylko
murern, jest ko<ciol Sw. Katarzyny, siegajacy wieku
dwunastego, ~znaczrie przerobiony i powjekszony
przez 90. Franciszkanow w roku 1872.
w okolicy Betleem z~najduja sic cysterny Da-
vida, Mauzole,mn Dawida, Grota Mleczna, Dom sw.
!6zefa, sadzawka Salomona wiele innych starozyt-'
nych p~amiatek, lecz re czas moi byi ograniczony,
tych miejsc ME moglem zwiedzic, ola tego tez OPT
sywae ME moge. Pc chwilowym wypoczynku cd
~prawieniu Mszy Sw. w Creole Narodzcnia, udaiem
sic do Casa Nouva, gdzie spozylem skromne snia-
DAME, poczem udaiem sic ia zwiedzenie opisanych
powyzej miejsc swietych, a n~astepnie wstapilem do
SHADOW z przedmiotami dewocyinemi, Pc zalatwie-
niu tych spraw udaiem sic z powrotem do @Jcruza-
lem, gdzic stanalem Q godzinic 5-tcj pc ~poiudniu.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-21

Betleemici sa bardzo ruchliwym ludem, czyn-
lynn przemySlnym. Tam istnieje ~najwiecej fabryk
wyrobow dewocyjnych, jake: rozaic6w, medal
kow, kzyzyk6w it'd, wyroby te So z drzewa oliwne-
50, z ~perlowej masy i z czarnego kamienia, nazywa-
nego kamienicm mora martwego; ubrania ich sta
rczytnc So malownicze, trzymaja sic schludnie
czysto..
Stajnie starczytnych sadyb palestynskich So to
groty naturalne hub wyzlobione w skale, zaopatrzo-
ne W zioby take wykute W skale. zfob TAXI byf ko-
lebka Dzieciatka Jezus. Sw. JUSTIN, kt6ry W Pale
stynie sig wychowa}, ktory poniosl 5rnierc meczeh-
ska W roku 165 powiada, re sw. Jozef ME mogac zna-
lczc w mieScie zadnego miejSca, poszuka} schronie-
MA w jednej Z licznych grot pod Betleem. Grota ia
byla cd najpierwszych czasow przedmiotem czci
ola wiernych. -Adryan pc zajeciu miejsc ~swietych,
usilowa} wyniszczyc panieG Chrystusa, i ola tego
ia m;ejsca Sw. talk W Jeruzalem jak i W Betleem
wprowadzi1I Geese ola bozkow pogahskich. Niedlu-
90 jednak owl bozkowie ~pogahscy tam sic utrzyma-
l. - zabralo c~zcicieli.
Pozniei Sw. Helena wybudowala w Betleem
wspaniala ~bazylike, a cesarz Konstantyn dali ozdo-
BIC miejsce w prawdziwie kr0lewsk; sposob, pre-
wyzszajac w h~ojnosci i bogactwie pomysl swej ma
tiki.
w +. 637 Kalif Omar, wladca Palestyny, po--
szed} do Groty ~pornodlic sic, ale ably to miejsce ME
zostalo Nodebrane chrzeScijanom, wydal rozkaz ably
lego wspolwyznawcom ME wolno bylo wchodzic
tam ma modlitwie, jezeliby ich by}o wiecej nz
trzech ma jeden raz.
Bazylika jest 100 st6j dluga i 10 stop szeroka,
podzielona ma piec nav, przez cztery rzedy monoll-
towych filarow 20 stop wysokich. Srednia nawa jest
So stop szeroka, a dwie boczne pc "A stop.
w roku 1912 Grecy wzniesli tam muir odcina-
lacy Geese krzyzowa cd nav, ktory psuje Gala har-
monie budowy.
Grota Narcdzenia z~najduje sic W satnym srod-
ku krzyzowyrn odcietym przez mrr poprzeczny Cd
nav koScielnych.
Grota Narodzenia jest wykuta W miekkim po-
kiadzie wapiennego k~arienia. Dwoje schodow roz-
poczynajacych sic PREY chorze wprowadzaja do
Groty. Krypte oswieca SO lamp, z ktorych 10 nalezy
Go kacinnik6w. Forma krypty jest prawie czworo-
boczna, 40 stop diuga, a ~ szeroka. Posadzka scia-
nv wykladane So bialy1n narmurern.
w posadzce umieszczona jest karlnazynowego
koloru gwiazda, naokoio ktorej urnieszczono lacin-
ski napis: E4ic de Virgine Maria, Jesus Christus ma
tus est. I'LL; jestto rok, w ktorym odrestauro-
wano grote.
Naokolo tel gwiazdy, dzieh noe pail sic 10
lamp, z ktorych cztery naleza do kacinnikow, piec
do Ormian, a Geese do Grekow.
Jakie cztery kroki cd tel gwiazdy, w kierrnku
NEUTRALITY-SUSPICIOUS., schodzi sic po trzech scho-
zach do kaplicy zlobu. Sciany przyozdobione SO
~draperya, z poza ktorej wyglada prosta skaia w ia
kim stanie, w jakim sic znaidowaia, kiedy Najsw,
Parma zfozyla tam Dzieciatko Jezus ia slomie W
ziobku. gdzie Pasterze, wezwani przez Anioiow,
zlozyli Geese nar3dzonemu Mesyaszowi.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-21
WSPOMNIENIA.
WIGILIJNE.

Wigiia Bozego Narodzenia
Swiecona jest uroczyscie przez ca
ly SWAT chrzeScijahski,-z dniem
tez tym wiaze mas wiele wspom-
nieh drogich-nigdy niezapom-.
nianych.
Kazdy dom, kazda zagroda, 60
raczkowo przygotowuje sic do tel
tradycya uSwieconej chwili-wi-
dzisz naokof twarze jasne-serca
lekkie.
Powrocmy mySla w nasze Iata
dziecinne, spedzone, hen tam W
Ojczyznie. Z jakaz to niecierpli-
woscia wygladalismy, rychlo ma
niebie pierwsza ukaze sic gwiaz-
deczka, - ilez to uciechy spra-
wiala nam choinka, peina rumia-
nych jablek - orzechow - swie-
cidelek. Pc wieczerzy otoczy.
wszy ia ko}em, - jak mile spe-.
dzilismy chwil kilka, skoczne
spiewajac kolendy. Ilez to we
sela przynosila nam szopka
gwiazdka, gdzie przebrany "a
ndyabla' parobek, - dopoty. z O..
czami mas straszyl - bujna Pc.
trzasal broda - dopoki ojciec ME
! ~poczsstowai 60 modem i moneta.
Wtem slychat Z oddali wdzie.
czny gios dzwonka wzywaja-.
cego ma pasterke.
Gdzie tylko okiem rzucisz -
gromadki ludzi pc miekkim drep.
czac sniegu daza do kosci6lka,
ably TAME hold oddac Temu, kto-
ry krew swa droga przelal - ably
dat ludzkosci przyklad, - jak pc.
Wilma Eye - jak kochat sic WA
jennie. Juz organy zaczynaja u
roczyste: nWsr6d n~ocnej ciszy."
Jakiez to nieopisane Przez ciaio
Tive przechodzi d~rzenie, jaka 81
la i majestat bija Z tych starych
tonow kolendy - przez tysiacc
piersi spiewanych. - OF i ranek!
Schodza sic krewni i sasiedzi,
ably PREY oplatku, z g}ebi serca
przechodzace zlozyc CT zycze.
mia zdrowia pomySlnosci;
czujesz sic lepszym i radbyS i'm
rieba przychylic! Wszyst,o to-
przyczynia sic do tego, IL zycie
jest Ct milszem, a wspomnienie
wigilii spedzonej W Ojczyznie
serdeczna nieraz sprowadzaja ize.
Ostatnich lat pare - byiy dla
mas latami cierpicnia i srnutku;
hordy bowiem niemieckie zalaly
nasz kraj, palac miasta i zagrody.
Zamiast rados1lej kolendy = IA
ida niemai rodzina pokryta iaio-
ba, wojna bowiem nielitosci-.
vie z rodzinnych k6l wydaria
nam najblizszych - jest jednak
nadzieja, il cierpienia, ktorc by
iy Ojczyzny naszej udzialem, wy
nagrodzone beda naleznq nar1
~wolnoscia - i re znowu : iak
ongis, spicwac bedziemy - 2 "a.
doscia W dusty: - .,Chwala ma
wysokosci a pok6j ma ziemi."
A. Paflewicz.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-21
I Pism S. p. StanisIaWa
SlWajkaIta.
I TajnikdW Ssrca Isga.
Music. choe boli...

Przedemna ley list, kt6ry O.
trzymaiem pred. II laty.
Pisai go moi szkolny kolega &c
stron ojczystych, kt6remu posy,
ialem dziennik przezemnie reda'
gowany.
Otto wstep tego listu:
nNie przez rekawiczki tam sic
traktujecie. Ale ME znam wa,
szych stosunk6w, ME czytuje in
nych gazet tamtejszych, proc2
Twojej wiec ME moge sadzi6, ME
moge krytykowaGl To jedno Ct
powiem otwarcie, re mi sic wyda'
je, IL TAXA - operacya, jaka tam
wykonujesz. ME zgadza sic z Two
ia natura, ktora znam Przeciez
Co wieksza; wyczuwam z Twoieh
e~laboratow, jakoby Ciebie samego
to bolaIo. e. Ale moze musisz. -"
Mai siusznose.. Bola}o ME
raz i boil, ale musze...
operacya.. g. Wyraz jake traf-
ny!
w rok pc otrzymaniu owego
listu urnierai mi mo- syn pierwo-
rodny. Umieraf we try miesiaee
20 urodzeniu; opuscili go lekarze.
ZawezwaIem jeszcze specyaliste,
dra Christopher, dis juz ME zy-
jacego.
Pc zbadaniu dziecka pocieszyi
ten lekarz pIaczaca matke i ba--
busie. ,,Ch1opak ma. wszelkie wa
runk zycia'' - powiedzia4, -
,tylko ginie z giodu, pokarm ME
odpowiedni; musiny inny skom-
ponowaG." I uratowa{ mi syna pc
dwutygodniowych wizytach, do
bieraniu pokarmu / bolesnych O.
peracyach. Ale powiedzia} matce:
,,Jeszcze dziecku na g{owie da-
lei sic beda wrzody tworzysy: po-
zostafosc zanieezyszczenia krwi
z niedostatecznego karmienia.
Trzeba ie przecinae skoro sic po-
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-12-21

cam to mole zapamietanie sic !
catuje Gle z usmiechem i weso-'
lynn sic okazuje...
o, i mnie boil niejedno, ale mu'
see, DO o ,Czegos'' zdrowie i zy.
Gle chodzi..
y
Otto "a NINA lat szereg - pre-
demna moze ich juz niewiele.
Byiem p~racownikiem, jakim
bye umiaiem. ! praca ia nieraz mi
p~rzynosiaa zadowolenie, rozkosz
prawdziwa, ale i bolu nieraz vie
lie, zwiaszcza gdy ciac musia-'
lem w przekonaniu, re to dls
,,czegoS" zdrowia ! zycia potrze'
bne.
The Seattle star. [volume] (Seattle, Wash.) 1899-1947, 1918-08-09
SPORT BRIEFS

CHICAGO. Aug. s-~Chariey his
berg and Fred McMullin. members
Of the Chicago Americans. left the
club tonight and started for the Pa
cific coast. where they plan TO en-.
list. This makes the White SoS
contribution 70 the services Of the
country number i6.
NEW YORK. Aug o--fial Chase.
captain and first baseman Of the Gin.
cinnau Nationals. has been indcfi-
niteiy suspended by Manager
MathewHon for indifferent playing.
Chase was suspended on similar
charge in 1919 when a member OF
the New York Americans.
NEW YORK. Aug s.--Duke Ka-
hananoku. the Hawaiian swimming
star. broke the worlds record in the
1875 yard dash. making the distance
in i12 As. defeating Leo Geible Of
the New York Athletic club.
The Seattle star. [volume] (Seattle, Wash.) 1899-1947, 1918-08-09
FTTTERY WINS
OVER REUTHER

TACOMA. Aug 9.--In n hattie OF
southpawA Paul Fittery. ex-ccast
Lacquer. now with the Patterson.
Macdonald shipyard. team. defeated
the fast going Camp Lewis aggrega-
ton az the camp Thursday night.
Reuthcr hurled for the soldiers.
FItiery let the army men down
with three bits. an error by Murphy
allowing the only run scored off his
delivery. while Reuther was touched
for five bingies. Iamarra's error lot.
ting In the winning run. Hamilton
starred for the Seattle outfit. while
Kibble grabbed the honors for the op-
position.
The Seattle star. [volume] (Seattle, Wash.) 1899-1947, 1918-08-09
TODAY'S MARKET REPORT

pinesppl~z-rsr crave ..............s0
Peaches East. Wash. hOr .i1sdfss
Pssr.-Cai. bartlett. per bor. $50 80
East. wash. Harietts. bon. ..z7sG J 90
PIum---Cai. f-baskst crats....if0H2 90
East. wash. ................70 od22b
Wsterrneions Cal. per 10. ....... 0a1
fakiminss East. wash, per crate 2 90
NUS
Almonds--per 70. .......... f73 a
Brarii--Per %. ACKNOWLEDGEMENTS. 20
Hiekorynut--Ps 10. ............. .os
Pesnnfs-Per N. ............. .fs0 IL
Wsinuts-Psr 10. ........... .fsV ;7n