Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-07-02

Daremne sale, pr0sny trUd,
BesSine stOrsecseniG,
PrseSytyck ksgta}t6W laden cud
Me Wr6ci do istnienia.
Swiat NAM ME odda, idqc WStecs,
Z@ikomycb mar Sseregu,
Me gdota ogiea, ami NIECE,
PoVstrsymaG my$H ~ biegu.
TrgebG 2 Sy1Oymt maprs6d aSC,
Pc cycle siega6 move,
4 ME ~ gaUiedfycb laur6w h$G
4 Wporem stroiG gSowe.
VIZ ME c~ofRiecie SyciG fall
Nc Skargi ME pomOgq,
Besslny gniea0, pr6&ny cal,
SWiat p6jdsie SWojQ drogq.
ASNYK: ,,Pr65ne ZaIe').
Jak w zyciu pojedyhczego cziowieka, tax samo
W zyciu poszczegolnych narod6w, cd czasu do CA
su, zachodza wazne, przelomoze chwile, cd ktorych
zawisly daIsze ich losy. Roznica miedzy tymi pre-
lomami Jest tylko ia, re ~przelomy w zyciu jednostek
trwaja krotko ME wywieraja widoczniejszego
wplywu ma dalsze otoczenie, gdy tymczasem epoka
p~rzelomowa w dziejach czy to narodu, czy spole-
czenstwa trwac moe dlugie lata, a nawet wieki ca
lie nigdy ME ~pozostaje bez wplywu ma uksztalto-
wanie sic zycia i p~orzadku spo}ecznego przysziych
pokoleh ludzkich.
w takiej wlaSnie prze4omowej dobie Eye nam
przypadio; ~jesteSmy Swiadkami niesiychanie waz-
rych chwil W dziejach ME juz poszczegolnego jake
COS narodu lub spoleczenstwa ludzkiego, ale ca}ego
Swiata. zyjemy w epoce tax brzeniennej w donio-
sic ola caiej ludzkoSci nastepstwa, ~siegajace w tax
odlegIa przyszloSc, re ich dis jeszcze najbystrzej-
sly umysl ME jest w stanie dokladnie ami przewi-
dziec, ami zmierzyc. Beda to mogly uczynic dopiero
~przysz}e pokolenia, gdy ia krwawa zawierucha, zwa-
ma w~szechSwiatowa wojna, przeminie, gdy ma gru-
zach przestarzalego p~orzadku i u~stroju spolecznego
powstanie nowy, lepszy szlachetniejszy, a przy-
~najmniej sprawiedliwszy
Inaczej bye ME moze, gdyz w~szystkie przewro-
ty spoleczne ME So niczem innem, jak tylko kro-
klein przejSciowym z jednej epoki do drugiej, do
skonalszej Cd poprzedniej. A choc czesto krok ten
bywa gwaitownym skokiem, kt6ry Cd jednego "a
machu oba1a niszczy starry porzadek ustroj dane
60 spoleczenstwa, to jednak i w lynn niszczyciel-
skim czynie niesie jz zarodek nowego zycia, nowe-
90 ustroiu porzadku, kt6re z wewnetrznej koniecz-
noSci swej, jak przy naturalnej ewolucyi, musza
bye ~lepszymi i doskonalszymi cd poprzednich.
Wszak W naturze samej, po gwaltownych katakll-
zmach przyrody, ma gruzach popio}ach zniszczenia
wnet powstaje MOVE, bujniejsze, nz ~przedtem by
10 zycie. Dzieje sic to ma podstawie odwiecznego
prawa, nadanego przez Stworce stworzeniom' We
dug tego prawa w~szystko stale niezmiennie dazyc
musi do rozwoju i udoskonalania sic.
TAX tez napewno bedzie pc d~zisiejszej kata-
s~trofie, kt6rej ~jesteSmy nietylko naocznymi Swiad-
kami, ale W kt6rej poSrednio Tub bezpoSrednio wszy-
scy bierzemy jakiS udzia}. Starry, ~przezyty ustroj
spoleczny, oparty ma paternalizmie, ma despotyzmie,
wall sic nieodzownie runac musi, ale ma jego ru-
mowiskach sila zywiolowa natychnias ttworzyc sic
zacznie nowy p~orzadek, nowy SWAT mySi i czy-
now.
Tworzyc on sic bedzie prawdopodobnie mozol-
ME powoli, DO i'm wieksza katastrofa, i'm wiecel
rumowisk, tenn wiekszych w~ysiIk6w tenn diuzsze-
60 potrzeba czasu, ably usunac gruzy, oczyScic miej-
see i rozpoczac budowe nowego gmachu. Lata mo-
ga minac, zanim ocalale z wojny w~szechswiatowej
larody przyjda do r6wnowagi, zagoja bolesne rany
i zacznq MOVIE zycie, nowy ma Swiecie p~orzadek.
Zapewne, rozpoczynajac to move zycie, ludz-
ko5t, jak dawniej, tax w tym wypadku zacznie
zn6w szukaG lepszych drog pewniejszych zasad,
nz tie, kt6remi sic dotad k%ierowala, a ktore zapro-
wadziiy ia ma bezdroza do katastrofy. Lecz tn
wlaSnie zachodzi powazna i uzasadniona przeszloS-