davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Republican farmer. [volume] (Bridgeport, Conn.) 1810-1920, 1918-05-17
BOYS SENTENCED
FOR AUTO THEFTS

New Britain, May -n.-Three boys
were sent to the Cheshire reform
atory and two were committed to the
state school for boys in Meriden for
theft of automobiles by the police
court today. They admitted that
their activities were continued for the
last month, machines in Hartford and
this city being taken and later aband-
oned.
Republican farmer. [volume] (Bridgeport, Conn.) 1810-1920, 1918-05-17
BAKERS MUST
file WEEKLY
REPORTS NOW

Hartford, May 11.-Every licensed
baker IN Connecticut, beginning to.
day, is required to make weekly re-
port of his baking operations in ad-
dition to the monthly report which
he has been making FOR some time.
The weekly report will be in triph-
CAFE. one copy being retained by the
oaker, one going to Mr., Scoville and
the third to the local inspector.
Republican farmer. [volume] (Bridgeport, Conn.) 1810-1920, 1918-05-17
STUDENT AVIATOR
BURNED TO DEATH

Pensacola, Fla, May 11-Richard
c. McCalla Of Toledo, O., student avia-
tor, was burned to death and George
I. Henderson, of Pawtucket, R. ].
student aviator, was severely burned
when their aeroplane fell on Santa
Ross island yesterday. Henderson
will recover.
Republican farmer. [volume] (Bridgeport, Conn.) 1810-1920, 1918-05-17
CUTS HIS THROAT
AT MOTHERS HOME

West Mystic, May 11-Howard
Shute, 35, unmarried, cut his throat
this morning at the home of his moth
er here He missed the jugular
vein but bled so much that death is
expected. He was sent to the Law
renee hospital in New London.
Republican farmer. [volume] (Bridgeport, Conn.) 1810-1920, 1918-05-17
AMERICAN ARMY TODAY
TOTALS 100000 MEN
UNITED STATES INTENDS TO HAVE A TOTAL OF
FROM 100000 TO 100000 MEN UNDER
ARMS WITHIN THE NEXT YEAR.

Washington, May 11-More than 100000 men have been
called in the draft far and either in France camp
under call to go into service before June 1.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-10-28
ZaloASpa 1897 roku.
MACIERZ POLSKA.
TELEFON MONROE 4303.

Ne. Fanelszsx Gordon. Moderator.
"a A. Kiowo. wloe-ModerRtor.
''o.sch F. Sosks. OreEes.
AM. ma RaranoV ska. Wice-prezeBkA
wojcle~ Msnktcki. Wics-prezes.
Tomasz - 9lachoWskl. Sekretar1.
FraaClSzek ME"kowski. SEarbnik.
StaalslaH: LtezmGSski. Dyrektor.
wladyslar LopatkE. Dyrektor.
Anton NS.Vrk. DyrsAESr.
leokadya KoncEyk. DyrStorka.
Ra.nmel Crbahsks. DyrektorSa.
E-anc!szkA Bieschke, D~yrektorxA.
DIT. Fr. 4. Dulak. LeksrS Naczelny.
Adv. PIopr P. M!ndsk. Doradca Prawny.
Rerta C.. wojtalewicz. ASyst. Sskr. Gan.
GODZINI BIUROWEI
Biurc Harzsdu Glownego otwsre "
dal yo~szsdn!e Cd Eodz. S~tet rano do
B-te( iscEoreH, w sobote do Lei po-
]pOlud0Iu). WiecZorem, " dni powsZed-
7Ie Z ~yJs,klem soboty)). od godsiny
me do g-tet. - " ~niedzlelP 1 swietA
urocsys.e. bIuro teSt zamkniete.
PrS1cSa; ponisdzialkl ! piStki wte-
cECrSal! Oh g0dE!nv 7-meJ DO e-tei
wsEe,Sle korsSpOrdencye do W
20 FrezsSa nalezy adresowac:
WOJCIECF r. SOSKA.
lass ". Division str, Chicago III.
SekretnrERI W poniedziaf&i. wtorkL
SrOdy czwartki. W!ecEoramI Cd godEl-
nv T-mei do 9-teL ! Cd l-szeJ popolu-
dn3U cOdz!eHnie. > wyjatklem soooty. o
S-taJ DO l-szet.
~SkarbalSa: We ytorki. srody I pistkl
o. sodziny 7-rnet do 9-tej wleczorem.
lkfa0anIa OpIat. Wszelkie opiaty do Ka-
ny GfowGeI DrZyjmsje Kasyer Glowny
podczAs gCdzin ofisowych. albo we dnie
W GodEInRch ottsowych. sekretars &C.
RCrHlsy.
wsIr!kls l!sty nadsylac nale4y m re-
% Ses~e 10 GenerRlneEo:
TSNSAsI =. BLACHOWSi(I.
Secretary Polish AlnIn Mater.
Kl55 ". DiylAiOa str. Chicago. Ill.
FINANSE.
PrZe&aZv SRnkOwe pocEtowe
(cnscks. none orders etc.) naleky wy
s:RSiaH ma orgPuiIacye:
POLISH ALMA MATER.
prZesylac pod adreSAm:
ER. wIrKOWSKI,
lass w. Division STR Chicago, III,
MACIERZ POLSKA.
Riuro Zarzadu Gl0wnegO:
I455-57 ". Division Ulic4,
Ma aruElem pietrEe.
Chicago, III.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-10-28

grow, Jugo-Siowian, Polakow, Ru
SHOW. Me pomogla federalizacya
panstwa, zapowiedziana przez
cesarza Karloa. Narody oswald
czyly, il ME chca wiecej walczyt,
bunty w wielu miastach najlep.
Sym tego dowodem, armia praw'
dopodobnie bedzie zdemobilizo-'
wanna, stolica pahstwa przymiera
giodem, DO prowincye odmawia,
j. jej zywnosci, sam cesarz II.
clekf podobno z Wiednia do We
gier, ably tam abdykowac.
A tymczasem armie AliantoW
zblizaja sic XII granicom walacej
sic monarchii. Try cwierci Ser
bii, cztery plate Albanii i znacz-
ma czesc Czarnogory .odbite,
Francuzi mad Dunajem, ma grant,
cy Bulgaryi i Rumunii, Serbowie
% mile Cd Dunaju i granicy we
gierskiej, Wlosi wraz z Albah--
czykami w Czarnog6rze i W No
wynn Bazarze. NIECE Aliantow
w try skierowany stolice: VIE
den, Budapest i Konstantynopol.
Austrya rozdarta, Wegry stano-
wczo zdecydowane ma pokoi, tax
samo Turcya. w przysz}ym ty--
godniu zobaczymy chyba Mem
cy zupelnie odosobnione: ich
dwaj pozostali ~sprzymierzehcy
podziela chyba los Bu}garyi.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-10-28

lac w prasie angielskiej stosunkl,
oddawna razporaz zasila ia ar
tykulami udatnymi o sprawach
polskich. | ma ow artyku} Z daily
News odpowiedziaf p. ?. w So
botnim numerze; odpowiedzi je-
&C watek jest zupelnie taxi, Jak
W naszym artykule: p. P. zazna-
CA, IL Polska ME chce zagarnlac
ziem cudzych, ale ME da sWolch,
a co do arystokracyi polskiej -
rowiada, re niema co do niej O.
baw re wzgledu ma uk}ad przy-
SLY spoleczno = polityczny w
Folsce ! odpowiednimi wywoda--
mi, g%runtujac sw6j poglad, uspo-
kaia autora Z daily News, kto-
re caly artykuf p. P. zamiesci}y
Priced niewielu dniami - w ze-
szlym tygodniu zn6w zauwazyli-
smy dobry artyku} rowniez piora
T.. P. w dzienniku Tribune" z O.
kazyi tegoz korespondencyi, do
roszacej, re Niemcy sic gniewaja,
IL Polacy NIGGA pragnac niepodle-
elosci i wolnoSci - nieWdzlecznl
"a dobrodziejstwa przez Central
nych i'm wyswiadczone. Wresz-
Gle we wczorajszym nledzlel--
rym Tribune r6wniez many
udatny artykuf p. Piotrowskiego,
pcswiecony omowieniem stosun-
kow polsko-niemieckich.
P. Piotrowski powinien - o
lie moznoSci - zostac czynnym
wsp6lpracownikiem dzialu an
gielskiego Komisyi Prasowej
stanie sic OH .niezawodnie jeJ
przydatnym i pozytecznym czfoil
klein, a "a dotychczasowe swe
odezwania sic w prasie amery--
kahskiej, angielskiej zasluguje ma
uznanie, ktorego wyrazy mt
przesylamy.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-10-28

raz drogi bardzo. Ale mniema--
my, re tego rodzaju informacye
jak powyzsza, przydadza sic de--
partamentom administrations
Wydziaiu Narodowego.
q
Spodziewamy sic rowniez, IL
obecnie, gdy PREY Wydziale Ma
rodowym i tegoz Urzedzic Pra-
scwo - Informacyjnym zostala
zorganizowana porzadna i pra-
wdziwa Komisya Prasowa, to
niejedno W dzialc publicystyki
Wydziafu Mar. zostanie popra-
wione, moze vice i ma Free Po-
land" znowu lepsze przyjdq GA
sy. P~ragnietny tego szczerze -
wierzymy nawet, re tax bedzie,
DO z~apowiedzi co do tel tax bar
do oczekiwanej reformy da} juz
nawet Prasie, wsp6lpracujacej z
Rada Zarzadzajaca Wydziaiu
Narod., prezes tejze: bedziemy
wygladali zmian ma lepsze z
niecierpliwoscia, a skoro nasta-
ma, ME omieszkamy ich zanoto--
wac ! uznac.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-10-28
MA SYTUACYE
MA TEATRZE WOJNY.

Tydzieh ubiegly zacza} sic pod
znakiem pokoju. w poniedzia-
lex nadeszfa odpowiedz iNiemiec
ma zadania p~rezydenta Wilsona,
w ktorej rad niemiecki pozornie
zgadza} sic ma wszystko; punk
ty zasadnicze prezydenta zosta}y
przyjete, nury odwolane, znisz-
genie podczas odwrotu jest
przewidziane prawem miedzyna
rodowem, jezeli gdzies sd nadu
zycia, to winni So karani, Rad
Rzeszy uleg} radyklanej zmia-
rie, DO sk1ada sic z przewodcow
wiekszosci parlamentarnych, a
vice reprezentuje caly narod, tax
samo konstytucya zosta}a zrefor-
mowana, chodzi vice tylko o wy
znaczenie obustronnej komisyi
celem ~uIozenia warunk6w rozej-
NIL, a potem pokoju.
Me tax rozowo zapatrywa1 sic
ma tie sprawy i ME talk przychyl-
ME, jak sic tego spodziewali
Nierncy, przyjqf odpowiedz ME
miecka caly SWAT aliancki, ktory
uznal ia jednozgodnie "a nieza--
dowalajaca. w takim tez duchu
odpowiedzia} prezydent Wilson,
porozumiawszy sic wpierw z A
liantami. Niemcy musza dac gwa
rancye - OTTO tresc noty Wilso-
ma. DaG je musi albo Rad niemie-
cki albo sila zbrojna Niemiec. O.
becny Rad ich ME dale, ponie--
waz mimo zmian pewnych jest
rada sluga tych, ktorzy knuli,
rozpoczeli, prowadzili i prowadza
wojne, kt6rzy zgwalcili traktaty
i prawa miedzynarodowe, ktorym
dlatego Ameryka i Alianci ME
wierza i 7 ktorymi traktowac ME
beda. Maja zatem Niemcy do
wyboru: obalic Rad militarysty-
czny, albo poddac sic zupe}nie.
Odpowiedz Wilsona oczyscila
zupe}nie atmosfere. Cafy SWAT a
przedewszystkiem Niemcy zdajq
sobie teraz sprawe z tego, re al
DO wypowiedza posluszei1stwo
tym, kt6rym dotychczas ulegali
ma Slepo, albo przygotowat sic
musza ma dfuga jeszcze kampa--
nie wojenna, podczas ktorej "a
znat moga tylko wiecej kiosk /
c:erpieh. Ably narod niemiecki
tenn latwiej m6gl zdecydowac sic
ia 'te lub ovy STRONG, prezydent
Wilson zaproponowa}, ably A
lianci okreSlili dokladnie / oglo-
sill publicznie, jake So ich Wa
runki rozejmu. Nar6d niemiecki
wiedzialby wtedy, ma czem stol l
nusialby opowiedziec sic, czy
przyjmuje warunki Aliantow czy
tez trwat chce nadal PREY dotych-
czasowych swych wodzach.
Ably zaS umozliwic Aliantom
odpowiedz stanowcza, prezydent
Wilson wyslal do Europy po-
wiernika swego i doradce pulko-
wnika House, kt6ry ma "a zada'
ME obja5nic Rade wojenna / dy-
plomatycznq Aliant6w, jak "a
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-10-28
EDAKCYJNEJ.

S%tepowania: trzeba wiec wiedziec
dobrze, jakiem jest wymaganie
praw wiskonzynskich ma punkcie
eiementarnego szkolnictwa i ma
see zastosowac don jak najscislej
atySmy z litera prawa byli w zu-
peinej zgodzie, DO tylko ma pod
stawie prawnej obrone nasza
przeciwko dalszym - jeSliby mas
krzywdzily uroszczeniom or
ganizowac mozemy, tylko ma pod
stawie prawnej obrona ia moe
mice i szanse powodzenia.
*
Jak pisaliSmy, o jezyk wykla--
dowy tn idzie i o minimum nau-
czania przedmiotow pewnych W
tym wlaSnie jezyku. S}uszna jest,
ably sic Stan domagal pewnego
koniecznego' stopnia nauczania
jezyka angielskiego, wykladania
pcwnych przedmiotow pc angiel-
sku, ME inaczej - a to chocby
tylko re wzgledu ma kontynuacye
wyksztalcenia ewentualnie w
szkoiach wyzszych, stanowych
ale - powtarzamy zapatrywanie
rasze: - jezeli my zaspokoimy
wymagania owego minimum an
gielskiego wykladu - to poza-
tenn, tax m%niemamy ME NIGGA
cd mas wymagaG wiecej,
x
TIE zatem rzeczy nalezy rychlo
wyjasnic i dokIadnie, a ma pod
stawie tych wyjaSnien rozPoczac
zorganizowana obrone, ku ktorej
zmobilizowaG wypada wszystkie
nasze czynniki i zasoby narodo--
we: ruszyc sic tn powinny para
fie, towarzystwa, organizacye,
polityczne kluby polskie, powin--
ia bye przeprowadzona odpowie
dnia ankieta we wplywowych pi-
smach angielskich, powinno sic
puScic W kurs powszechna petty
eye, a~patrzona setkami tysiecy
polskich podpisow. - To sa tyl-
ko suggestive luzne, lecz moze z
mich da sic wykoncepowac plan
ewentualnej obrony szkol pol
skich, kt6ra zajac sic powinni
gorliwie wszyscy przewodnicy
rodakow naszych w Stanie Wis
consin - duchowni i Swieccy.
Akcya ich ! jej rezultat - pony
Siny, chcemy wierzyc, bedzie i'm
rulsem i precedensem wazkim
ola rodak6w pc innych Stanach,
w ktorych rowniez amerykaniza-
torskie sic przejawily, lub pre-
jawia - apetyty.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-10-28

MESQUITE Stdnu wSEedzte zgd-
6-Gjq sic I'd EdQniu, re must ISL
nice zjedHocsoRa, niesdIeSHd Z
sGmozzQdR0 POLskG-
- WOODROW Wilson
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-10-28
MACIERZ POLSKA.

JoE, o-ganlzacys isczsca miodzies POI.
ska o5oIEa pfcI W pracach nauSowyen'
pat-yotycznych 1 b~rstnieJ pomocy, Ola
podn!esisaIa ducha moralnosci dooro-
hy,u W spo1ecZenstwle. a ~szczegoInis
m!et.y m(odzleZa pOlsKa. Molina Espi-
Est sls "a posmisrtne cd lat IA do ASi
"a cr!oHzow Stowarzyszonyeh. osE o"
Eraa!cSen!a wLeLu.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-10-28

Cd jednego z wybitniejszych
naszych obywateli, prasie ME OBJ
ccgo, otrzymalismy onegdaj list,
w kt6rym, aprobujac nasze ma
Free Poland poglady, powie-
dziano:
,,Rok temu wyslalem zawia-
domienie O zmianie adresu i cd
tego czasu otrzymywaiem diva
egzemplarze Free Poland,
jeden ma starry adres, drugi ma
nowy. Okolo diva miesiace te-
mu, o~trzymafem rachunek ma
$500. Ma ~szczeScie miaiem "a
chowany GEEK zwrocony / wy
placony, ktory wysla}em jesz-
cze w lutym 1918 r, ~kwitujacy
moja subskrypcye do wrzeSnla
1918 r. Napisalem wiec o tenn
i zaznaczylem, re ME zycze So
bic odbierac wiecej Free Po-
land, ktore ME jest niczem vie
Gel, iak zbiorem wycinkow
starych wiadomosci: mimo to
nadal przychodzi ono ma daw-
ny, starry adres. Ilez to papieru
marnuje sic w ten sposob? a
papier wiecej wart W tenn PTS
mic, niz wiadomoSci."
z wrodzonej nam grzecznoscl ME
smiemy sic sprzeciwiac pogladom
naszego kontrybuenta ma stosu-'
mex wartosci pieknego Free Po'
land papieru do zawartosci pl-
sma. zreszta prawda - papier te'
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-10-28
KAC|KA.
NarZecZOny ma
P0fmiSku.
(Ballada IrlandZkO- NOrWeska)

Wzburzone sunni morze,
We mgle szarzeja fiordy.
- o Mary, pomkne moe,
Gdzie Sledzi widac hordy?
- I owszem, puSC sic, Carl,
Nua sledz. zlowisz hordy?
Me lamiac s}owa swego,
Pop}ynal MILDLY Carl:
LODI mu sic ma box. tegO...
Rekiny 60 ,~pozarli".
- Stub zawre chyba z innym,
Gdy ryby go ,~,pozarli?"
Ma godach gosci klika,
Muzyka, tance, biba.
Ma stole (pr6cz indykal
Zlowiona W morzu ryba,
Lecs cos zanadto spas(a
Weselna morska ryba.
Cwiertuje mloda Mary
Ola gosci m6rz olbrzyma,
l.. rzeczy ME do WARY!
Ia reke ktoS ia trzyma.
To W rybie, martwy Carl
Niewiernej reke trzyma.
re strachu sztywna GALA.
Krzyknela, jak waryatka...
Nieszczesna zmarnowala
zywota swego latka,
DIS snuje sic wsr6d fiord6w,
Nj PARMA - nj mezatka.
FRI.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-10-28

na wszclkie pytania, dotyczace
owych zasadniczych punktow
p~rezydenta, ktore niejedni uwa-
zajq "a indie i niezdecydowane.
Ma podstawie o~bjasnieh re stro-
ny p. House Alianci zadecyduja,
czy NIGGA zawrzet pokoj z Mem
cami ia zasadach przez niego wy
gioszonych i "a dostateczne uzna
rych.
Wsrod tych punktow, co do
ktorych Alianci pragna poznac
zdanie prezydenta Stanow ZJe--
dnoczonych, znajduje SIG kwe--
stya Alzacyi i Lotaryngii, kwe--
silva odszkodowania i restauracyi
KRAKOW przez Niemcy najecha-
nych i spustoszonych, tudziez
kwestya swobodnej zeglugi ia
morzach. CO do Alzacyi / Lota-
ryngii ME ulega watpliwoSci, re
rrezydent Wilson jest "a przy--
wr6ceniem tych prowincyi Fran
cyl; tax samo restauracya znisz-
czonych terytoryow oznacza pei
lie odszkodowanie krajom i rodzi-
nom ich. CO jednak rozumie pre-
zydent przez swobodna zegluge
20 morzach, tego Mkt jeszcze nj
gdy ME wyjaSnil, wiadomo zas
mp, re Anglia nigdy ME zgodzl
sic ma swobodny przejazd okre-
tow, wiozacych nieprzyjacielowi
kontrabande.
Chodzi take o owe ,,gwaran-
cye", o ktorych wspomina W
swej nocie prezydent Wilson,.
Wiemy, re sprzyja on wydaniu
Aliantom przez Niemcy twierdz
takich jak Metz, Strassburg i
Koblencya, ktore So kluczami do
Niemiec i kt6re sluzylyby jake
Slodki do wymuszenia ma Mem
each spelnienia warunkow poko-
ju, czy jednak prezydent uwaza
"a konieczne domagac sic cd
Niemcow wydania calej floty
wraz z nurami, ME wiadomo. W
kazdym razie warunki rozeJmu
wed}ug wymagah prezydenta be-
Ga bardzo ostre i Niemcy praw-
do~podobnie niejednokrotnie jesz-
cze je odrzuca, wiekszosc jednak
dyplomatow twierdzi, re W kon-
Gu nieprzyjaciel zrozumie, il ME
ma innej drogi mad przyjecie
tych warunk6w.
Tymczasem ma caiej linii "a
chodniego frontu cd granicy no.
landzkiej do Mozy tocza sig "a
ciete Walk. Glowne jednak wy
sikh Aliantow skupiaja sic ma
dwoch punktach: miedzy kama
lem Scheldt i rzeka Sambre,
gdzie armia brytyjska ogarnla
powell Valenciennes, najwaz-
r;ejsze miasto po Lille we fran
cuskiej Flandryi, kierujac sic XII
Maubege / Mons a potem ku
oregon dolnej Mozy - w Ar
gonnach i mad gorna Moza, gdzie
Amerykanie zdobywaja pozycye,
Z ktorychby mogli rozpoczac a,
tax ma Metz. W. operacyach
swych w okolicy Valencienes
marszaiek Haig dotar} juz do O.
statniej linii obronnej niemieckiej
i jezeli te ~jeszcze zdola przerwac,
skutek bedzie podobny do kleski
W dniu 8 pazdziernika, kiedy to
zmuszeni zostali do wy
cofania sic z Lille i Laon. w o.
becnym wypadku Niemcy music
liby sic wycofac z Gandawy i
Journal. Ale ME chodzi til tylko
O odzyskanie miast i terytoryum.
Wydatniejszy postep armii bry-
tyjskiej wzdluz rzeki Sambre,
ktora pod Mamur wpada do Mo-
~, przetnie komunikacye, ME
miecka we Francyi i uniemozliwi
ich skupienie sic i zreorganizo--
wanie ma linii Mozy, ktora sta
ich ~ostatnia linie obronna
pred granica niemiecka. Rezulta
ty walk W Argonnach i mad Moza
ME So znaczne, ale zauwazyc ma
ley, il tutaj skupily sic najwlek-
sze silly po obydwu stronach'
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-10-28
Nasz Clos w Prasie
Obeej.

Jezeli piszemy o Free Po-
land", jesli nan narzekamy, re
Jest beztreSciwe, zle i niewydat-
rie p~rowadzone, a jak sic z powy-
zej zamieszczonego artykulu Okla
zuje, take kiepsko, rozrzutnie
administrowane, to gi6wnie idzie
nam 0 to, ably zreformowac a.
gencye te kolosalnie doniosia, ten
rajdzielniejszy nasz sposob pre-
mawiania wprost do amerykan--
skiego i angielskiego ogo}u, do
wszystkich, ktorych nasze pol
skie stowo siegnac ME moze. Je-
dyny to nasz munsztuk wlasny w
prasie angielskiej mowy cenny
ola mas - cenniejszy cd Wszy-
stkich innych prasowo = publicly
stycznych poczynah. Many ma
dzieje, jak wyzej zaznaczono -
re w niedalekiej ~przyszEosci ma
~reszcie / to pismo nasze zoStanie
ujete pod wiasciwe wplywy kon-
troll i zreorganizowane pod kaz-
dym wzgledem a przedewszy-
stkiem redakcyjnym, spodziewa-
MIA zaS tie opieramy ma zapewnie-
mach re strony prezesa Rady "a
rzadzajacej Wydzialu Narodowe-
60, danych przedstawicielom Pra
sy, gdy CT zaraz ma SVEN pierw-
seem zcbraniu, PREY Urzedzie
Prasowo-Informacyjnym ujeli
sic i spytali o Free Poland"
x
Prey tel sposobnosci powie-
dziano man,, re PREY komisyi
Prasowej - polskiej - ma bye
utworzona take Komisya angiel-
ska, kt6ra bedzie miaia ma celu
poruszac sprawy polskie po-
"a Free Poland" - w pismach
wielkich amerykahskich, zamiesz
czaG w mich artykuiy, odpowiada-
lace bezzwlocznie ma jawiace sic
tam ,,zahaczenia", rzeczy pol
skich dotyczace.
Pomyst bardzo dobry popie-
RAINY go najzupelniej! Sposob
ten rzcczywiScie, zorganlzowany
dobrze, da nam wanna i skutecz-
ra dzwignie, d~zialajacq XII szerze
piu sic zainteresowania Kwestya
Polska i pozyskiwaniu jej przyja-
ci6i wSrod obco-narodowego o.
golu tutejszego. Trzeba nam tego
bardzo: razporaz jawia sic W
dziennikach angielskich JakleS
zdania O Polsce - bardzo czesto
- niezawodnic zyczliwe, ale
prawie zawsze Z jakimS b}edem,
brakiem, z jakqs usterka, dowo.
dzaca, jak slabo So znane naJpry-
mitywniejsze zasadnicze rzeczy
polskie i wzgledy polityki pol,
skiej - poza kolami naszemi. OF
p-zvk}ad charakterystyczny mic
lismy w zesz}ym tygodnlu - w
onegdajszym artykule o PolSce
dziennika Daily News, ktory
przedrukowaliSmy i ma ktory Cd
powiedzieliSmy, lecz odpowledz
ia pozostaje miedzy Mani, a to
ME dose: niestety zajecia nasze
ME pozwalaja nam ma zajmowa--
ME sic jeszcze tlumaczenlem ma
szych artykui6w ola pism angiel-
skich - wiec jake to dobrze be-
die, jesli rzeczy take ma przy--
szlosc znajda referat kompetent-
ny, nalezycie sprawny, zdolny, a
ratychmiastowy - bezposrednl.
Dawno to bye powinno, dobrze,
re choc moze teraz bedzie:
Wielu jest navel wsrod mas, pi-
szacych dobrze 20 angielsku -
tedzie ich MONA i nalezy zuzyc
do owego angielskiego dziaiu 10
misyi Prasowej.
Il
L uznaniem wzmiankujemy, IL
ma tym punkcie zasiuzys sic ME
rnalo skarbnik Wydziafu Narodo-
wego, OBJ. Piotrowski, ktory ma
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-10-28
w Sprawie Zagrozenia
SzkoI P~araJiaLnych.

Z powodu rewelacyi ,,Rolnika' &c
Stevens Point, Wis, w sprawie
zagrozenia szkol parafialnych W
Stanie Wisconsin. ,,Rolnik'' po--
dawai, re w milwaukee, z inicya-
tywy tamtejszych wladz archi--
dyecezyalnych odby}o sic zebra
rie biskupow prowincyi tamtej--
szej i duchowienstwa, ma ktorem
miano postanowic zniesienie nau-
XII wszelkich innych jezykow W
szkoiach parafialnych prowincyi.
,,Rolnik'' dodaI, re ma zebraniu
ME byl jednak i o takiej jego IL
chwale mic ME vie ]. E. X. BIZ
skup Rhode, ktorego dyecezya
rowniez nalezy do milwauckiej
prowincyi.
Referujac rzecz owa we
wzmiankowanym artykule, zazna
czyliSmy, IL ME przykladamy
zbyt wielkiej wagi do owych
wieSci, ktore jeszcze nieprawdzi-
wemi pogloskami moga sic Okla
FAC, oraz zaznaczyliSmy nasz
wiasny poglad ma sprawe ia
k1, re o lie szkoly nasze wszy-
stkich oowiazkowych przedmio--
tow ucza pc angielsku, to Poza--
tenn uczyc moga czego chcs -
jak chca. ,,Rolnik" jednakowoz
MIA wiadomo5ci MOVIE - powaz-
riejsze, wskazujace, re szkoly
polskie i wogole wszystkie pry--
watne, wszystkie parafialne w
Stanie Wisconsin sa istotnie maj
Powazniej zagrozone, a to juz ME
re strony wSadz koscielnych pro-
wincyi archidyecezyalnej Mil
waukee, lecz re strony Legislatu-
~ Stanowej, ktorej partya demo-
kratyczna i jej komitet stanowy
proponuje co do szko} omawia--
nych nastepujaca modie odnosze-
MIA sic przysziego; cytujemy Z
,Rolnika":
Ably zjednoczyc narod, IT,
czyc szacunku dla history i in
stytucyi naszego kraju, oraz W
celu pomocy w utworzeniu pra-
wdziwych Amerykanow, solen-
ME jesteSmy zobowiazani wo-
bee miodziezy Ameryki, ably ia
(miodziez) byia uczona tylko
aagielskiego jezyka we wszy-
stkich szkolach, publicznych /
prywatnych w czasie ich pla--
stycznego czasu uczenia sic az
do i wlacznie W 6smej klasie
(grade), lub.tej podobnei."
,,Rolnik" przytaczajac doku-
ment powyzszy, Z silnem, a zrozu
mialem oburzeniem Pisze o jego
niezrozumiaiych ola
Polakow - demokratow w Sta
NE dotyczacym prawie bez wy
iatku - i nawoluje do przeclw-
dziaiania, radzi energicznie wy
staple przeciwko owej platformie,
poniewaz ,,Polacy ME moga Po--
pierac takiej partyi, ktora pol
skim szkofom zgube gotuje."
Informuje mas przytem nRoi-
nix, re Nv Stanie Wisconsin do
tychczas wiele szkoi polskich ma
jezyk wykladowy polski W
p-zedmiotach jezyka polskiego,
historyi polskiej, religii, historyi
raturalnej i innych." Rzecz te
raIezaioby zaraz wyjaSnic: W
iakich szkolach, jak ucza, jakiego
uzywaja jezyka wykladowego?
To So zdaniem naszem - kwe-
stye zasadnicze, ktore o caiel
strawie zadecyduja. Wszystko
reszta, - to sentyment, ktory po
dzielamy w caiej peini, o brak
lego Mkt mas chyba ME posadzi,...
ale utrzymujemy, re w kwestyach
tax bardzo donioslych ME samym
MONA sic sentymentem kiero-
wac. lecz trzeba zwazac Gala kom
plikacye wzgledow politycznych,
praktycznych i najrozmalt-
szvch innych. TAX i TIL: my ME
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-10-28
Jeszcze ,,S}oWko" o
free PoIand'.

Obawiamy sic znudzic Czytel"
nikow, a napewne uprzykrzymy
sic - Czynnikom Powo}anym
(przez respekt wielkie lite
~ - ME przez ironie. y, ale je-
szcze ,,siowko" dodamy do ma
szych juz tylu i kilku ME naszych
artykulow, utyskiwajacych ma
nlarna redakcye Free Poland"
jedynego polskiego pc angielsku
drukowanego organu; dis doda-
MY - juz krociutko re i admi-
nistracya pisma tego pozostawia
wiele do ~zyczenia i jest marno--
trawstwem karygodnem polskie-
go skladkowego grosza, W ktore
wejrzet, ktore ukrocic powinno
sic jak najrychlej.