Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1918-11-27
k6w / pani simonds.

KS. Coral, Re ostatnie wybory ma ko-
rzysc socyalist6w powinny wszyst--
kich lojalnych Amerykanow przeko-
nae, skad wiatr wieje. / re niemaio
Gle do ich zwyciestwa przyczynif
fakt, IL obie stare partye ~polityczne
p~rzyrzekaiy przeprowadzenie prawa
o wyrzuceniu re szk6i jezyk6w OBJ
cych, jedna, bardziej, druga mniej
wyraznie.
Obszernie te sprawe referujemy,
gdy5 Jest ona ola Polak6w zasadni-
CA. Tu chodzi o zycie Tub smierc je-
Syka polskiego". -.
w tejze sprawie; reasulnujac
powyzsze, pisze ,,Rolnik" re Ste
vens Point, WIS.,, o~pierajac swe
wywody ma dzienniku THE Mil
waukee Journal" .:..
w c~zwartek, to jest dnia Ago
listopada odbylo sic zebranie komi-
tetu OBSERVATION-DISCLOSURES 2 Iona po-
wiatowej rady obronnej." Ma zebra
niu tenn blyi x. B. Coral, ks. Fran
ciszek Durnin, p%roboszcz parafii sw.
Rozalii, / kilkunastu innych obywa-
tell. a miedzy mimi P. A.. Lukasze-
wski.
Jak nam dokladnie wiadomo, je-
den z subkomitet6w zloiyl ma tenn
posiedzeniu rapport nieprzychylny
nietylko polskim szkoiom parafial--
nym, ale wog6le wszystkim szkofom
p%arafialnym, %szczeg6lnie katolichlm
/ luterskim.
my polecamy, ably cd katolickich
I luteranskich urzednik6w, ktorzy
maja przywilej d~ecydowa6 W tel
sprawie 1 ukladac kursy nauk pry-
watnych p~arafialnyoh szkoiach "a
aadano, uzycia wszelkich wysilkow'
tax szybko jak to mole bye zgodne
? odpowiednia pedagogia, ably usu-
nae n~auczanie niemieckiego (jezy)
ka), oraz innych, obcych jezykow -
dalej, ably prowadzic suroWy
(rigid) nadz6r mad tent wszystkiemi
szko}ami majac ma widoku natych-
miastowe odkrywanie i koregowanie
wszelkiej mozliwej tendencyi W kle-
runku nie-amerykanizmu".
Kiedy ma zebraniu tenn przedfozo-
no owa %rezolucye, wystapil z pre-
m6wieniem ksiadz Du-nin, oswald
czajac, re ,,jezeliby szko}om ka'o-
ickim dano Gas W Stanie Wiscon-
sin, to wychowancy wsp6ipracowa-
liby z tym komitetem W cafej penn:
O~swiadczenie to bylo tax przyjete'
jakoby ksiadz Durnin godzii sic ma
caly plan amerykanizacyjny szk6f
parafialnych W Stanie Wisconsin /
przyrzekai, re kierownicy szk6l pa
rafialnych plan ten aprobowaC go.
toWi.
Nastepnie przemawiai ks. Kane
& Uniwersytetu Marquette / w~ystapii
ME przeciw ca}emp planowi, ale
przeciw szczeg6iowemu wymienia--
taiu s8k6i katoitckich + luterafskich.
Domagai on sic zmienienia tego
punktu, Tub z~upeinego usuniecia. Pc
dose gorace1 dyskusyi siowa: kato-
lickich i luteranskich szkoi, zoste}y
usuniete.
Przeciw calemu planowy w~ystaplt
dose energicznie ksiadz B. E. Co
raj. Broni{ on gl6wnie polskich
szk6i parafialnych i ma nasze wiel-
kie ofiary W tel wojnie ola Stan6w
Zjednoczonych. Wreszcie, ksiadz CO.
raj oswiadczyl, re ME jest W 'stanie
Wy dat obecnie sadu o ewentualnej
reakcyi jaka ma pewno nastapi
wsr6d ludnosci polskiei W Stanie
Wisconsin, jezeliby jej przemoca
ehciano odebrac jezyk macierzysty.
= Stanowisko ksiedza G6rala byio
take, jake sic MONA byio spodzie-
wac po polsku".
Ma mic sic jednak zdaiy rozumne
wywody przeciwnik6w tego caiego
szowinistycznego planu zwo--
lsnnicy pruskiej melody odbiera
mia drusim jezyka wzieli gore. Kie-
dy przyszio do glosowania - czter-
nastu giosowalo IA rezolucyq, a os.
miu przeciw rezolucyi, 2 pominie-
elem jednak1e w%ymienienia navy
szk6i katolickich i lu%teranskich.
Obecnie czynione beda starania.
ably sic to wszystko stale ,,prawem'.
Otrzymalismy take wiadomosci, 1e
W dniach najbli1szych W sprawie tel
ma sic jeszcze odbyc konwencya.
Akcya przeciw obcym jezykon
wzmaga sic ponownie W stanach:
wisconsin, Connecticut, Michigan
oraz Iowa. W stanie Iowa jes plan,
nby katde dziecko emusic prawnie
lido uczeszczania jedynie do szk6f pu-
b~licznych, a ME innych.
Ia akcya szowinistyczna nietylko