Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1917-07-11
(C1ag dalszyG.

zvcia s~pe{niOne, to uroczystoSc dozynek, podczas
kt6rei przodownikowi sfuzy prawo do Wlenca l 90
pieSni: .,Plon niesiem, plon'. TAX pisat znacznle
p6zniej, juz wielka otoczony glorya. l ma koncu
W tych samych listach o. Zoli: ,,Przeto sfusznie
czvnia. zwracajac sic tam, skad nadzieJa l spokoJ
p}ynie, tam, gdzie ich b}Ogos}awis krzyzem l gdzle
i'm m6wia, iak Lazarzowi: ,,Tolle grabatum tuum
ct ambula "... TAX dalej i$c p~oprostu ME MOI
ma! Ma wyja}owionem polu p~orastaJa tylko chwa
sty. Powie5c Wilma krzepic Iycie, ME zs podko-
pywaG; uszlachetniac je, ME zaS plugawlc; nlesc
dobra ~.,nowine'. ME zaS z}a. Mniejsza mi o to, czy
to. co movie, podoba sic komuS lub ME, sadie DO
WIEN. re odczuwam wielkQ i pima potrzebe duszy
ludzkiej, kt6ra VIOLA o zmiane."
TAX iasno i tax dobitaie ME przemowh laden
Z wielkich Swieckich pisarzy, AM swoich AMI OBJ
cvch ! "a to wielkiemu Henrykowi MECH oedzle
Geese!
We Francyi rozpaSanie W powieScl sWiecho
tryun1fy og1omne i zaniecZyszczaio unyS{y l SER
ca, zabagnione iuz straszliwie przez Renana l Je'
go chwalc0w. Ma rekGch tam noszono taken Jah:
Sue, lola. Daudet, MaupasSant i innl, ktorzy Ia
TRIVIAL Ware moralnojC s~fawnego narodu.
We W}oszech Z wielkich jedyny Fogazzaro
choragiew krzyza trzymaf wysoko, a / on nawet
ma szczycie stawy- VIDAL sic W doktrynerstwo l Jak
nasz Mickiev9.cz Piusowi TX howe drogi wskazy-
wal. tax autor ..Swiatk5w, starego i miodego'
Piusovi X chcia} dyktowaG niebacznie pyszatko-
wato z KoSciolem by1 W r~ozterce.
" Rosyi kr6lowali swoim Lew TotstoJ l Cor
kv; p~;erv.szy. pan wszochw}adny jezyka rosyJskle'
go ulubienicc luGu swcgo, ale w~stretny namlet-
ny s~e!lciarz. co BoSa wiecznie popraWlaf we
vszvsyGicm a w5zeiki ko5ci64 mia} W nienawlscl'
drugi. talent b,yskotliwy, lecz W karczemnych
i lubieanych rozuilovany obrazkach, jak zyclu
~folGo%c} naganremu..
SienkiewiCz nasz ME da} sic skusic ami slavic
tamtych. rozdyrlanej do niebywa{ych rozn1laroW,
All ME pozwoll sic porwaG pradowi naturahzmE
W powie5ci iedyny z naiznakomitsZych uJai
sztandar prawdy i piekna i katolicyzmu bronlt g"
10 ostatka. Z honorcm i L naiwieksza chwafa.
Dal MI WszcchmoCTy nagrode Juz ma zeml'
ze sam scbic w~ystaw:} pomnik, wobec kt6rego
wszystkie spizowc sd marne. przez naplsanle
6ziela Quo Vadis'. To jest $wiecka, potezna
prawds i poezya apologize WARY Chrystusowej...
To Jest cudovny obraz, to Jest ilustracya nie$mier-
telna upadku calowieczenstwa W poganstwle spo-
dlonem, a podniesicnia sic lego i tryumtu we VIE
re Jezusowei W meczenstwie.
.Jednakze ME nam odwagi slavic wielkoponl-
nego dzieia; MECH mi wolno bedzie przytoczyc
wspania}y ustep z krytyki prof. Stanisiawa Tar
nowskiego:
w literature pieknej, artystycznej naSzego
wieku ME p~rzypominanly Sboie dzieia ami jednego.
kt6re charakter religiiny katolicki mia1oby tax
w~yraznie, tax SLIME wystepujacy, W kt0rem uczu-
Gle autora byfoby tax do dina p~rzejete swieto5cia
WARY wielkojciQ Ko$ciola."
Il kazdej karty. z kazdei sceny Bile szcze-
rose przekon2nia i uC1ucia. Gaia pOwicsc jest wy
znaniem tel prawdy, tego przekonania, i jest tel
prawdy gloryfikacya.
,,Winicyu5z I jego naWrocenle, meczensKe
smierci i cudowne w~ybawienia, poganstwo W roz-
~paczliwej pr0zni i ohydzie, Sw. Piotr czy upada-
lacy pod brzemieniem trudu i holesci, czy krze-
piacy siebie i drugich. czy wreszcle w chWlll
Smierci p~anuiacy i biogosiawiacy urbl ct orbl'
wszystko to mowi ch0rem, re ,,Jeden Bog, Jedna
wiara, jeden chrzest", re ,,Tu est Petrus", re Ego
sum via, veritas ct vita" Rzeczy Swieckich a bar
dziei buduiaCych. bardziej przejmujacych czytel-
nika religijnem wrazeniem i uczuciem, bardzleJ
pobudzaiacych go do religijnego zastanowienia,
powtarzamy, W naszym wieku ME znamy.
Il W jakim czasie, wSr6d iakich spo}eczenstw,
wSr6d jakich literatur, wSrod jakich powiescl'
ziawia sic to dzieio? NienawiSc otwarta, wojna,
negacya namietna chrzeScijanstwa; zepsucie i
rozpustno5G TAXA, re ludzie zdaja sic zwierzetami,
albo pesymizm niby zbolaiy, ale niegodzien nawet
litosci, taxi niedo}ezny, chory, szkodliwy: albo
szczere moze, ale mdfe i mgliste tesknoty "a jakas
prawda, bez odwagi i wolf szukania jej naprawde,
OTTO co z dziennik6w i ksiazek W r6znych jezykach
cd p64nocy do ~poiudnia, a z powieSci ME najmniej.
psuje, rozkiada, zaraza zgnilizna ludzkie spole-
czenstwo i ludzkie dusze. Wszak take sa dzisiej-
see literatury, cd Ibsena az do dAnnonzia, i cd