Wiarus. (Winona, Minn.) 1895-1919, 1917-03-01

. to ", stosunkach najmu = opusz-
cza bezprawnie prace pracodaw--
cy, narazajac sic ma kare.'
Wymownem Same w. sobic jest
to w%yskretne, tax bardzo umiar-
kowanc przedstawienie stanu re
czy W pismie, mad kt6rem wisi
groziba przesladowan &c strony
wladz pruskich; jednakze Gala
wzartoSsc tteego opisu wyczytac MOI
ia dopiero W swietle poszczeg6!-
nlych, faktycznych wydarzen.
, Dnia 10 lutego 1916 oglosif Der
lin1ski "Vorwaetrs' artyku} p. IL.
"Wolni czy niewolni robotnicy?,'
Artykuf ten jest cickawym DIAL
Sym ciagcm do. artykulu p.slC'lei-
nova o "Naszych robotnikach W
Nicmczech sod kilk,l micsiecy''
I piszc :'Vorwactrs', "znajdujc "a
trudnicnic W Bcrlinic znaczna IL
czba robotnik0w, kt6rzy przybyli
4 okupowanych obszar6w polskich
szczeg0lnic z III. LodZi. w wyszrl
kiwaniu piracy ola tych robotni--
kow wsp6ldzia1aly odnosnc VIA
DIE niemieckie, %policyjne wojs-
kowe, poradto robotnicy ci po-
zostaja pod nadzorcm policyj nym.
Stad niekt6rZy pracodawcy wys-
nuSyaja wniosck, re do owych TO
! botnik0w nie stosujc sic AMI pan
| stwowa ustawa przcmys1owa, AMI
tez innc postanowienia ustaw do
tyczacych stosunk0w robotni-
czych. Zapatrywania togo broni}
W sposob szczeg6lnie jaskrawy W
ubiegla Srode pracodawca pozwa-
ny przcz oddzial s sadu przemy--
s}owcgo W Bcrlinic''. Sprawa,kt6
ia. tu- "Vorwaerts" wspomina,
mia}a nastepujacy pok}ad fakty--
czny: Pewien polski robotnik z
~. Kodzi zaskarzy} byl miastoBe1
lin odszkodowanic; byl Oh zgo-
! dzony do gazowni miejskicj jake
| ~Slusarz, ale w rZeczywistosci IVY
to go do innej roboty. Wobec to-
90 6w robotni %kporzuci} robote;:i
zazadal swych= %papier6w, bcz ktio-:
rych mic mogf dostac nigdzic III
dziej zajecia. zadanic to spotkaf0
sic z odmowa. Ma: ro,zprawicsssaNfhfo
wei zastepca magistrate miaSta
Ber1ina :wyNvodzif, co nastepujss;s
"RobotnicX, kt0rych zgodzono tn
Z miasta Lodzi, to ME SO wolni 70
botnicy, ale rodzaj jehc6w cywil
nych. Me stosuje:sie do mich usta
wa przemys}owa,:*nie mega@tez.o-:
nj pozywac pred sad przcmyslf6':s
! wy. Robotnic.y ci nie maja wealIe
| prawa zmicniac dowolnic miejsGcee
| zatrudnicnia. Roobtnik moe *szh-
.kac sobic in,lego miejsca tylko W
! tym wypadku, jesli ia jego urze-
dowe,j karcic legitymacyjnej pra-
codawca zaznaczy, zc picrwotny
I stosunek najemny POSTAL n~alczycic
rozwiazany...'
Prawda, sad orzek}, IL nalezy
do jego kompetencyi rozstrzygnie
Gle danej sprawy. Coz, kicdy wy
dial w.yrok oddalajac:y powod' z
zadaniem skargi, radzac mu ably
wr6ci} do piracy, poniewaz wiado
mo MI (powodowi), eco mu gro
ri gdyby stosownic do przepisow,
%doniesiono wyzszej komcndzie o
= -. r.
! :iego wystapieniu...
Blizszc wyjasnienie tel grozb!y
znajdujemy W jednym ustepie:: nc
moryalu, przedlozoncgo jeneraf-
eubernatorowi nicmicckiicmu
pred prezydcnta miasta Warsza-
wy, ks. z. Lubomirskicgo, W mar
Gu 1916 T.. "Swoboda ruchow (ro
botnika polskiego W Niemczech)''
m6wi ks. Lubomirski. "jest fax
tycznic zupelnie skrepowane; mic
tylko zawarciem kontraktu, -lecz j
warunkami policyjnymi. Ma on
do wyboru jedynie prace W fab
ryce, do kt6rej zostal .wys}any,
lub tez oboz koncentracyjny ola
| jencow.''
Widocznie vice. poglad adwoka
ia m. Berlina ma. po1ozenie praw-
40 rob@ro -n1c1,;a r. N;o,,