davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1917-12-24

ny az drza Cd. tysiacglowcgo ch6-
ri, gfoszacego Z radoscia i wiara
glebokq zarazem, &c bog SIG TO-
dzi!!"
Nazwa koledy siega bardzo da-
wnycll czas6w, juz starozytni
Rzymianic pierwszy dzich kazde-
go miesiqca nazywali ,,calendac."
Stad poczatek roku czyli Nowy
Rok rozumiano pod tym wyra-
ZEN, a obchodzono 60 nadzwy-
czaj uroczyScie.
Wieki Srcdnic wyznaczyIy no.
Wy rok ma Il grudnia, a tradycye
~klasyczncgo Rzymu, ma kt6rych
Wychowywa}y sic narody europej-
skie, wnios}y do jezyka wiclu H.
dow przeksztaicony wyraz lacin-
ski ycalendae', laczac tcnzc nie-
rczerwalnym Wezlem z uroczy-
stym obcllodcm SWAT Boiego Ma
rodzcnia i nazwa dar6w noworo-
cznych.
Rozpowszechnil sic on ! ii mas
W Polsce i ma Rusi. gdzic w CA
sic Swieta ma koledy posylano
sobie wzajemnic podarunki.
UroczystoSc sama zwana dotad
przez lud polski Goda,ni, siega II
mas rachuby posaiiskiei, 4 musiaia
bye Sci5Ie polaczona Z mn6Stwcm
picSni starozytnych, skoro ducho-
wni, celem stanowczcgo usunie-
cia zabytkow pogaiskich, uloiyli
" ciagu wicklow minionych mn6-
stwo pastoralek czyli koled pobo-
znych.
Sauna nazwa: Cody Jest w je-
zyku polskim bardzo starozytna.
God, pc s}owialisku znaczy rok;
zctkniecic sic roku starego Z no.
wynn, zupelnic ~slusznie o~cilrzczo-
nc w liczbie mnogiej: Godami, re
zaS wieki srednie Swieci}y Nowy
Rok w dniu Bozego Narodzenia.
stqd i lud polski zachowai nazwc
Cody ma okreslcnie uroczystego
Swieta Bozego Narodzenia.
Pc wsiach rozbrzmiewajq co
wicczora przcSliczne koledy;
miodz przebrana "a Heroda, jego
swite i rome zwierzeta, snuje sic
cd chaty do chaty, hub brodzi Pc
pas W Sniegu Z szopkami .gwiaz-
dkq" betleemska, a odtwarzane
przcz chlopak6w sceny ~odbiegaja
czestokroc w grze domoros}ych
aktorow daleko cd podai uPisma
swietego." Mic to jednak ME psu-
je nastroju: dziatwa wierzy swie-
Gle w wiernoSc przedstawionych
obrazow, cola sic instynktownie
pred szastajacem sic zwykle Z
kqta w kat dyab}em, a skoro ,,ar-
tysci" hukna Z peinej piersi o.
~chrypiymi glosy: Ia kolede DIG
kujemy, szczeScia, zdrowia win
szujemy" nicjedna raczka wycia-
snie sic Z datkiem ku torbie pocz-
ciwego ,dziadunia."
Najpowszechnicjsza Z koled;
w z}obie ley, ktoz pobiezy',
spiewana jest dotad ia nute polo
neza, sfuchanego mile ma dworach
kr0l6w polslich W XVII stuleciu.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1917-12-24
STANIShAW WYSPIANSKL.
" Noe BOlECO NARODzEN|A.

% Boze, wielki Boze,
Nv ME znasz mas Polak6w;
" ME wicsz, czcm bye moze
Straz polska Ii Twych znak6w!
Me scierpie juz niewoli
Ami niewolnej nedzy.
Sam siegne lepszej doll
1 heb przygniote jedzy.
Zwycieze ma tel ziemi,
Z tel ziemi pafistwo wskrzesze
Synami my Twoimi,
Blogos}aw Gym i rzesze!
Gwiazdka zesz1a i Swieci
Mad kolcbka Dzicciccla,
Mad milosciq zablysia matczyna.
Swiatlo blyslo stulcci
RadosG nocy tel swieci:
Gwiazda zcszla mad Swieta
Rodzinq.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1917-12-24

AA6nycA sIaIbisrzy naeisS1e1ys
0yhajScych ma kieszenls latwowisr.
aych, nis ma DzIENNIK CHICAGO.
0KI ma swych szpaltach. DO sawsas
pracujs ola dobra ludu. O~szukancss
,,fire sales" stanowc1o " DZIENNI.
KU CHICAGOsKIN ~ogiassans NJ
Aio moEA
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1917-12-24

:. . -
/ zwiedz Z wedrowki diugiej
Nasz Narod do Wszechmocy,
| daj, co maja inni,
Gdy przyjdziesz jake dziecie tel
nocy.
Bozego Narodzenia.
Ia noe jest ola mas Swieta.
Mech ida w zapomnienia
Niewoli gnusne peta.
Daj nam poczucie silly
7 Polske daj nam zywa,
BY slowa sic spe}niIy
Mad zicmiq ia szczeSliwa
Jest lyle si} W narodzie,
Jest lyle mnogo ludzi;
N1echzc w ME duch tWoJ Wstapl
[ Spiqcc MECH pobudzi,
Mech sic Krolestwo s~tanie,
Me krzyza, lecz zbawicnia!
G., daj nam, Jczu Panic,
Twa Polske objawienia.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1917-12-24

81 " !aSNAAlAJ W ANSAC NONSN1 W
braia sic pewnego pieknego dnia
ma zeoranine W okolice. Sam
ro7bojnik, Wyklety przez arcybi-
skupa, nigdy ME oPuszczal lasu,
lecz zadawalniai sic czatowaniem
przy drogach ma podroznych, kto
rzy sic odwazyli W obreb lasu
wkroczyt. Jezeli sic vice ida
rzylo, re czlek ten w ciagu kill
ku tygodni ME miai szczeScia,
iona jego udawaia sic ma wedro-
wke pc ludziach. Towarzyszy-
10 jej zwykle piecioro dzieci; ka-
zde z Mich miaio podarte libra
ME re sk6ry, takiez iapcie oraz
torbe ma plecach. Gdy iona ro-
zbojnika przekroczyia prog, ia
kiei chaty. Mkt ME odwazal sic
odmawiac jej tego, czego zadaia /;
wiedziano, &c w p7zeciwnym "a
zie powroci nazajutrz / podpali
domostwo. To tez obawiano
sic baby i jej dzieci wiecej, niz
wirkow.
Wedrujac tax cd chaty do cha
ty, przybyla ona do Oeved, gdzie
W owe easy znajdowal SIG kla-
sztor. ZadzwoniIa do furry kla-
sztornej ! zazqdaia strawy: fur
tyan odSunal okienko w bramie
i podal szeSc okra@ych buick -
jedna ola niej i pc jednej ola ka-
zdego z dzieci.
Tymczasem dzieci zebraczki
r~ozpierzchty sic dokoia. Jedno
z mich niebawem powr0cilo do
stojacej j~eszcze PREY bramie ma
tiki, oznajmilo, re cos ciekawego
znalazsa i pociagnela ia "a suknie,
prowadzac "a SODA.
Klasztor otoczony byi zewszad
duzym mocnym murem, ale die
ciak potrafii odnalezc drzwiczki
ukryte z tyiu, nieco u~chylone.
Skoro je iona rozb6jnika ujrzala
- otworzyia ma oSciez i weszia,
ME pytajac nikogo O pozwolenie,
wediug swego zwyczaju.
K~lasztorem w Oeved zarza-
dzal przeor Hans, kt6ry znai sic
ma ziolach. Poza murami kla-
sztornymi zaiozyl on plantacye
zi6l, ! tam w}aSnie iona rozb0J-
uika wtargnela.
Ma pierwszy rzut Okla baba
tax oslupiala, re stane}a jak wry-
ia Il wejScia do ogrodu. Byio
to W polowie lata - ogrod pre-
ora posiada} juz lyle Toznobar-
wnych kwiatow, re cd ~patrzen;a
ma ME az oczy bolaiy, Ale ME
bawem uSmiech zadowolenia zja-
will sic ma jej twarzy ! zaczela
i$t Scie1ka, prowadzaca wSrod
kwiat6w.
w ogrodzie zajety byt piele-
MEM jeden z braciszkow. On
to pozostawii furte niedomknie-
ia, aby modz przez MIA powy-
rzucac wyrwane zielsko ! chwa-
sly. Skoro zobaczyt wchodza-
ca do ogrodu zone rozbojnika Z
.Pieciorgiem dzieci, podbiegi wnet
ku MIN i rozkazai, ably natych-
miast wyszli. Ale zebraczka
zdawala sic slow jego ME sly
sec i szla wprost pred siebie,
rzucajac ciekawe ~spojrzenia ma
prawo i lewo.
Braciszek mySla1, re go ME
rrozumiaia chcia} ia ujat "a "a
mic, by skionic do odwrotu, ale
skoro iona r~ozbojnika zmiarko-
waia, o co mt chodzilo, obrzucla
go takiem sp~ojrzeniem, re sic
cofna} o kilka krokow. Baba
zgarbiona pod ciezarem torby ze-
braczej, teraz sic wyprostowaia
i rzekla:
- Jestem iona rozbojnika W
Goeinge; jezeli masz odwage, to
mnie dotknij.
I widocznem bylo, re gdy Wy
mawiaia tie siowa, byia przeko-
mana, IL braciszek il Pozostawi
" spokoju.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1917-12-24
ELNIA

~ ~
die jej dozwolonem pozostac w
ogrodzie tax dlugo, jak zechce,
sprowadzi szereg nieszczeSc na
klasztor. Mnisi byli jednak ME
wzruszeni: "a wszelka cene po-
stanowili pozbyc sic jej z ogro-
du. Wtedy iona rozbojnika Z
wrzaskiem rzucila sic ma mich,
zaczela kopaG i kasac, w czem
jej skwapliwie d~opomagaiy die
ci. Mnisi niebawem pojeli, &c
sami ME dada sobie rady i uda-
Ii sic do klasztoru po positki.
w przejSciu, dzielacem ogrod
Cd klasztoru, spotkali przeora
Hansa, ktory uslyszawszy zgieik,
pospieszyl do ogrodu; musieli
wyjaSnic mu GAIA prawde.
Przeor udzielii i'm nagany i po-
lecn obu mnichom, by powrocili
90 swych zajec, a choG by} juz
w podesziym wieku, jedynie W
towarzystwie braciszka udai sic
do ogrodu.
iona rozbojnika przechadza}a
sic tam wSr6d kwiatow z takG
nina jak gdyby poznawaia W MICH
starych znajomych. Do niekt6-
rych uSmiechala sic, na widok
zn6w innych kiwala g}owa.
Przeor kochai sw6j ogr6d tax.
jak tylko MONA kochaG cos ziem
skiego. Poszedi do niej i zapy-
tai, czy ogr6d sic jej podoba.
iona rozbojnika odparla &c spo-
kojem:
- Ma razie zdawaio mi sic, re
nigdy dotad ME widziaiam pick
niejszego ogrodu, ale tcraz do
chodze do przekonania, re ami po-
rownac z tym, ktory widuje co
roku.
Me spodziewa} sic takiej Cd
powiedzi siwy przeor; gdy us}y-
szal, &c iona rozb6jnika widzia-
Ia ladniejszy ogr0d, zwied}a
jego twarz pokryi rumieniec.
Braciszek, stojacy obok, zaczqt
natychmiast upominac zone roz-
bojnika.
Me pragne bynajmniej ro-
bic przykroSci ami przeorowi, ami
tobie - odparia iona rozbQjni-
ka - zaznaczyc chce tylko, re
gdybyScie u~jrzeli ogrod, kt0ry
mann ma mySli, tobyScic powyry-
wall stad wszystkie kwiaty ! wy
rzucili iak zielsko.
Csiyszawszy te sfowa. braci-
seek parsknaf glosnym Smiechcm.
iona rozbojnika poczerwienia-
la re zioSci ! zawolala:
Bye moze, IL dis dopiero
Pc raz pierwszy przekroczyiam
injury ogrodu, ale Wy mnisi, Swie-
ci ludzie, winniScic wiedzieG, re
las Goeinge, w kazda noe wigi-
ola uczczenia narodzin
Chrystusa Pana, zamienia sic we
wspanialy ogrod, pelen slohca i
My, mieszkaicy lasu,
ogladamy ten cud co roku, ogla..
danny talk piekne kwiaty. re ME
smiemy reki nawet podnieSc by
je zerwaG.
BraciSzek chciai jeszcze COS ma
to odpowiedziec, ale przeor dial
mu do zrozumienia, ably milczal.
dzieckiem, slyszal bowiem,
&c las W noe wigilijna przywdzie-
Wa szaty uroczyste. Wzdychal
nieraz do tych cudow, ale nigdy
mu sic ME udalo ich ~ujrzec. Ia
czqt tedy zone rozbojnika zakli-
nae ma WSzystko, ably mt pozwo-
lila przybyc W noe wigilijna do
jaskini rozbojniczei.
iona r~ozbojnika ma razie Cd
DO pomySlaia 0 niebez-
pieczenstwie, jake wowczas by
jej mezowi. groziio. Ale cheG
p~rzekonania przeora, re istnieje
wspanialszy Cd jego VIA
snego ogrodu, wziela gore pro-
Sbie jego uleg}a.
- Musisz mi koniecznie obie-
cat, re wezmiesz re SODA tylko
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1917-12-24
Elm LAGERLOEF.
LEGENDA O ROACH WIGILIJNYCH.


ny rozbojnika. Braciszek, ktory
wowczas pracowaf w ogrodzie,
s1yszai, jak przeor ~opowiadal ar
cybiskupowi O wykletym rozboj'
niku, Cd wielu lat mieszkajacym
w leslie, i prosii go o list zelazny
ola nieszczesliwego, list zelazny
ktoryby umozliwii wykletemu pre-
wadzenie uczciwego zywota
wSrod ludzi.
Ale arcybiskup pro5by tel ME
chcial uwzgledniG.
Wowczas przeor ME omieszkal
opowiedziet mu O cudach, jake
sic dzialy W leslie Goenige W noe
wigilijna.
Arcybiskup odparl ma to Z IL
Smiechem:
lyle tylko moge Ct obie-
ca6, re w dniu, w kt6rym mi ma
deslesz kwiat, zerwany W noe
wigilijna w leslie Goenige, dam
CT listy zelazne ola wszystkich
wykletych.
StaIo sic zadoSc zyczeniu pre-
ora Hansa; w najblizszy dzieh
wigilijny byi W podrozy do la
SIT Goeinge, Towarzyszyl mu
braciszek - obaj jechali konno.
Jeden Z chiopc6w zony rozb6j-
nika biegl pred mimi, pokazujac
droge.
Przeor, ktory tax gorqco -. =
gnai tel podr6zy, cieszy} sig Mig.
jak dziecko. w innem jclnak
usposcbieniu byl braciszek; mi
lowai on bardzo przeora i ma pc
VINO ME pozwoliiby komu inne-
mu MIN sic opiekowac W drodze,
ale ME wierzyi w obietnice zony
rozbojnika - przeczuwal zdrade.
Droga byla nader uciqzliwl
przez gaszcze i bagna. Gdy j
przebyli. syn rozbojnika popro-
wadzil ich przez polanke, otoc@o-
ia w~ysokiemi drzewami. Ia
I polankq, wznosila sic Sciana ska
lista, w kt6rej ~ujrzeli drzwi L
ciezkich belek.
Zrozumicli, re So II celu podro-
~, zsiedli Z koni. Maiy pre-
wodnik otworzyt ciezkie drzwi
; podr6zni u~jrzeli MEDINA grone Z
nagiemi scianami. w jaskini
PREY pion2cem W poSrodiu ogT.i-
sku sicdziata iona rozb0jnilia;
wzdluz Scian staly poslania Z ga
lezi ! mchu, ma jednem Z Mich
spal sam rozb6jnik,
- Wnijdzcie! - zawo!ala mic
wstajqc iona rozb6jnika. - wp~o
wadzcic do wnctrza vase konic,
DO zmarznq.
Odpocznijcie tutaj PRIV G.
gnisku. a jcSli macie re SODA po-
slick, to jcdzcie, DO nasza strAwa
ME bedzie wan smakowa}a. Je-
Sliscie zmeczeni, ~spocznijcie ma p0
slaniach. Me obawiaj sic, &c "a
Spisz - zwr6ciia sic do przeora,
czuwam PREY ognisku i, gdy ma
dejdzie pora, obudze ciebie; to,
co byIo celem twej podr6zy, nj
rzysz wkrotce.
Przeor poszedl "a rada zory
rozb6jnika, roziozyl torbc podro-
zna, ale by} tax zmeczony, re
jedzenia mic tknal ! zasnq} nieba-
VEN.
Braciszek, choc bardzo strudzo~
ny, postanowii ME spac; obawial
sic, ably rozb6jnik przcorowi co
zlego ME uczynif. Stopniowo
jednak zmeczenic tax go zacze-
10 opanowywac, re zasn2l. G.y
sic obudzi}, przeor siedziaf prey
ognisku ! rozmawiaf Z zonq ro-
zbojnika.
Rozbojnik take znajdowal SIG
PREY ognisku. Byl to wysoki,
koscisty mezczyzna, o wstretnym
wyglqdzie. siedzial odwr6cony Cd
przeora, ktory opowiadal ionic
rozb6jnika o widzianych w po-
drozy przygotowaniach pred
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1917-12-24

lataly ptaki ! tax dalcce go sic
ME baly, &c m0gi JIG brac do reki,
Ia to braciszka unikaly; laden
ptak ME siadf mu IA ramieniu,
laden waz mic viii sic II jego
stop. Ale w chwili, gdy aniolo-
vie zaczeli zblizac sic, wziaE
ra odwage go}ab lesny, siadi bra
ciszkowi ia ramicniu i przytuli!
lcbek do lego szyi. Braciszek
mySla}, re to dyabe} pod postacia
golebia ! Strzasna} ptaka I ramic-
lila, wolajqc: ,,Idz do pickla,
SHADES przyszcdl".
w tel wlaSnic chwili Spicwa-
jqcy anioiowie byli tax blizko,
zc przcor czul powicw ich d}u~
gich skrzydcl. Ale M odg1os
slow braciszka spiew ucichl !
Swieci goScic znikli. Znikfa tel
swiatloSG, znik}o cieplo. Mrok
zapadi ponad lasem. niby plachta
czarna, zrobiio sic nagle zimno,
roSliny ~pokurczyly sic, zwlerze-
Ia pouciekaly, Sum wodoSpadoW
ucichi, liScie L drew opadly.
przcor czul, jak SERGE jego,
kt0re pred chwilq jeszcze wzbie-
ralo radoSciq, tcraz kurczyfo SIG
W nicskoiczonym b6Iu. ,,Nigdy
togo ME przezyje mySlaf -
.Anioiowic byli tax blizko mnic,
spicwajqc piesni koledowc, ! Wy
pedzono ich stad'',
Jcdnoczc$nic przyszcdf mt n
my5l kwiat. obiccany arcybiSku-
pow Absalonowi: pad} IA zic-
mig, ably go w ostatnicj c"wiI:
zerwaG.
Uczuf w0wczas jeszczc wickszv
boil w scrcu, HE m6g} sic juz pod
nicSc.
Kicdy rodzina rozb0jnicza do
tarla L braciSzkiem Sr0d mroku
DO jaskini, zauwazono nicobec-
rose przeora Hansa. I glow
miami wzietemi 2 ognisk, udano
sic ma jcgo poszukiwanie i INA
lcziono martwego ma sniegu.
iBraciszek zaczqf rozpaczac;
zrozumia1 az nadto dobrzc, &c OH
to zabii przeora, wytracaiqc mt
czarc radosci. ktora ten tax pra-
gnqi wychylic.
Kiedy zwloki przeora llanSa
rrzenoszono do Ocved, luddzic
ktorzy sic zmarlym zaopiekowa-
ii. zauwazyli, re trzyma cos mo-
enc w zaciSnietej dloni i gdy ma
rcszcic ia otworzyli, przekonall
sic, re byly to diva bale korzon-
Xxi, kt6rc najwidocznicj wyrwaf
bvf Z mchu. Braciszck zabraf
te korzonki i zakopaf je do zlc-
mi w ogrodzie klasztornym.
Piielegnowaf tie korzonki, W
przeswiadczeniu, ie zakwitnic L
Mich kwiat. Mineia wiosna, Ia
to ! iesieh: oczekiwania bracisz-
ka bylv p}onne. Kiedy wreszcic
nadeszfa lima, przesta} sic ME
NJ; opiekowat.
Ale W wigilie Bozego Naro-
dzenia staneia mu zywo w pa
mieci postat przeora Hansa, T.
dab sic do ogrodu klasDtornego.-
i O dziwo! ma miejscu, w ktorem
zasadzif korzonki, ujrza} Wspa-
niafa roSline o srebrno-bia}em
kwieciu.
Przywoiai natychmiast wszy-
stkich mnichow i skoro CT ujrze-
Ii cud, Cd razu pojeli, skad TO-
slina pochodziia. Braclszek IL
prosi} mnichow. ably mu pozwo-
ILL zanieSc kwiaty arcybiskupo-
wi Absalonowi.
Gdy braciszek wreczyl je ar
cybiskupowi, rzekl:
Posyla CT to przeor Hans.
Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1917-12-24
= Chez uprosi: arcyEiskupa c

Ledwie tie sloWa wymowll, TO-
zb6jnik i jego iona parskneli
! gl.,snym s1niechem. 70 chwili
rozbojnik rzek1:
- Przyrzekam CT, &c jak tylko
otrzymam list ze1azny, nawet
marnej gesi ME ukradne.
Wtem iona acknowledgements
la ! rzekla, zwracajac sic do pre-
era:
Gawedzimy sobic najspokoj-
niej i zapominamy, re Gas udac
sic do last; s}ychat juz odglos
dzwonow koScielnych.
Ledwie powiedziala te slowa,
wszyscy zerwali sic ma rowne
rogi i wybiegli Z jaskini. w le-
sic byla noe. Cisze ~przerywal
jedynic przytSumlony g4os dzWo-
now.
Przeor zacza} sic zastanawiac,
W jaki tez sposob zdolaja dzwo-
ny te zbudzic las Z uSpienia i
powatpiewa} o mozliwoSci upra-
ginionego Cudu. -,
Maggie przez las ~przesz}a swia-
tiosc i zaraz znowu pociemnia-
10; ale powell Swiat}o zacze}o sic
przckradat miedzy drzewami. -
mrok ~przeszedl, zaczynafo dnict.
Wtedy przeor spostrzeg}, re
Snieg znikl z powierzchni zic-
mi ! trawa za~zielenia}a. Wrzos,
rosnacy ia wzgorzu kamicni-
stem, ukryty wsr6d mellow, zic-
lcniai. Kepki mchu zaczely SIG
wznosic, a pierwiosnki kwitnac.
Niebawem pojawila sic nova
fala SwiatIa, przynoszac &c soba
szmer strumykow i Sum wodo-
spadow. W6wczas paczki IA
drzewach ~liSciastych zaczely pc
kac tax predko. jak gdyby moe
ziclonych motylow osiadla gale
zic. Lccz nietylko drzewa i TO-
Shiny, ale ! zwicrzeta budzify sic
90 zycia.
Ma chwile pociemnialo, ale zno-
WI zrobilo sic ~jasno. Shiny
wiatr poiudniowy rozsiai ma Ia
ce 1e5hej nasiona Z krain polu-
dniowych, przyniesione przez pta
XII, okrety i wiatry, ledwie do
tknefy ziemi, juz w~schodzily,
PREY nastepnej fall swiat!a "a
kwitly czarne jagody / borowki.
Clos dzikich gcsi / z0rawi daily
sic slyszeG W powietrzu; sikory
hudowaly gniazda, a wiewiorkl
Jelly igraG wSr6d galezi.
WszyStko to odbyWalo sic tax
predko, &c przcor ME zdqjyl 49,
wet zdaG sobic sprawy L cu:lu.
L,edwie m6gl sic napatrzyt ! ma
sluchat. Nastepna fala Swiat:a
sprowadzila zapach Swiczo zora-
nych pol. Zakwitfy r6znobar-
wnc kwiaty.
Przeor uklqkl i zcrwaf kwiat
~poziomki. MIN sic podni6st. ia
CODA ~dojrzala.
Bezustannie nadchodziiy move
fale Swiatia. Teraz slychat by
10 gloSy dzikich kaczek I blot
leSnych. Ukaza}y sic bale mo-
lyle tax DUE, re robiIy wraze-
ME fruwajacych lilii. II w din
phi debu byt talk przepeiniony, re
miod sciekat Z drzewa. Ma po-
lance leSnej ukazaIy sic kwiaty
wielkosci twarzy ludzkiej. I
przeorowi ~przyszedi ia mySl
kwiat ola arcybiskupa Absaiona
nic zrywai 60 je~szcze, DO oboI
coraz to wspanialsze zakwita}y,
q on chcial wybraG najpiekniej'
sly.
I n~adclodziia iala swiatla "a
ialq powietrze bylo tax nicm ma
sycone, az b~iyszczalo.
Naglc naStala clSza: ptaEl "a
milky. lisiatka ~przestaly swaWo-
lie, kwiaty rozkwitaG. L dali
dochodzily tony hart i Spiew pre-
cudny.
Przeor zlozyl recc do modlitwy
; padi ma kolana. Oblicze lego
The daily Nome industrial worker., 1917-09-18
That is to be also conceded.

That is to be also conceded. 1 But those profits did not come from uMy reproductive capa-
 city of invested wealth They dio come from one thing and one thing only; from human labor power, from labor of mind or 1 hand.
 So it is that the real question is today in war as yesterday in peace only a question of the final disposal of the surplus product of labor over and above what is re- turned to labor in wages or salary. It is not whether it will be given 50 much per cent in taxes or so much per cent in rent or so much per cent in profit or so much per cent in interest. hose things will , not solve the equation. Together they merely sum up what was ab- sorbed from labor's reproductive cost in terms of wages. If you add from one you must deduct from the other and so on. But the main question for the workers is how much will be allowed for wages and how much for the annexed surplus. Obviously and very readily it is to be seen that is a question that vii! have to be decided accord ing as the strength of the organi- zation of those in the economic world: those who pay wages and those to whom it is paid.
 But it is very interesting to find men ike Lafollette, brave enough and daring enough and defiant enough to insist that the right to harbor all the profits made through war shall be called in question and that after all the people have the right to conscript or confiscate pro- perty as well as the person. While it is hardly to be wondered SD many of the Senators refuse to re- cognize this perilous principle even ill so distant matter as war tax ation.
The daily Nome industrial worker., 1917-09-18

pa:hctlaally iptenslfying the de- mand for the product of the indus tries.
 The Finance Committee argues that tax upon abnormal profits, as suggested by Lafollette, would discourage abnormal production. It would provide a wholly insufficient remuneration for the risks under taken in some uncertain industries and Tor that reason is to be de- plored and opposed.
 Senator Lodge very patriotically held that in a democracy every man should pay share of the war costs, and allows the inference to pro- cead it was his conception of the ideal thing that the poor man be privileged to pay his proportion. It was logical to assume then that in asmuch as the war is consecrated to future democracy, the coming generations could not reasonably object to pay some of the expenses incurred.
 With such companies as the Am erican Agricultural company mak ing over 100 per cent, the American Beet Sugar Co. over 250 per cent the American Steel Foundries mak- ing over 600 per cent, the American Zine Lead and Smelling Co. about 5000 per cent. the Anaconda Cop per Co. making 400 per cent and so on and so on during the year 1Sl6r the propriety of making the big fellows pay commended itself to Lofollette and his followers.
 However the dominance of the big men in business over the political situation has been properly evid- enced and Lafollotte has been beat en if not finally put out of business.
 During this tnae it is interesting to observe the fact that Latollettc's patriotism is called in question; he is a seditiOus, disloyal and treason able person to read the editorial utterances of SO many of those writ CTS who pander to the wants and wishes of the privileged in this fair land of democracy.
 By the same token the person who imagines that this war tax proposition has reached it's end will be well to take better stock of the situation. It is going to be the bone of contention in 1918 cleo tiOn and in the 192 election It is going to stir the country as il has never been stirred before. It is going to be very useful to all interests in obscuring the more vital labor matters which will press for solution. Just now the big fellow has it all his own way. His men are delivering the goods. Pro- fits were never so succulently
The daily Nome industrial worker., 1917-09-18
enormous. Prosperity was never so

, enormous. Prosperity was never so
 scintilatingN shining. There is no | blood sweat over the war; the war
 is oozing cut not misery for them l but the happiness that knows no
 alloy for the money grabber; i;
 greater and greater profits. The
 little fellows are squealing They have their spueal coming and they
 will make themselves heard above the din of w5r cheering and they will make themselves seen in the forest of flag waving. They will take care of that
 It is not the vital point at all
 It must be recollected in this whole controversy which is about to cn- gulf the politicians that they are going to squdhbie over the sur render of their loot. And it is labor that is footed. Looted to be |, sure under we'll established and very respectable laws, but footed just the same. Labor is the pro- pertyless and labor is to be asked to increase it's efficiency and to speed up and to surrender it's right to organize and to give over it's hard won rights in the economic field Labor is to be increased by the forcing, by economic compulsion, just as real and powerful and com pulsOry as any legal drafting of fe- male labor into industrial work which heretofore has been filled by male labor at much higher price. The advent of the closed shop is postponed; the iabOrers male and female adequately provide against a shortage, one bids against the other. In the meantime high prices drive with goading thongs the masses to take what they can get.
 It's not by considerations of re venue or other fiscal matters that the workers are going to better themselves. It's not by burying their noses in schools of Finance or taxation or literature on the sub- ject of Single tax that they are to fit themselves for the struggle. It is by organizing on the industrial feld and re<lizing that they arc the sole producers of all wealth and there can be no true democracy whatever it may be called where there is not an industrial demo- cracy.
 The profits made by the big com. panies are enormous. That is to be conceded. They are almost sutfici- cient to pay all war expenses.