davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
Wiarus. (Winona, Minn.) 1895-1919, 1916-12-14
podr66Hi pc Europe
Srogie obchodzeniie sic 2
uchodzcami " barakach.

Obchodzenie sic z uchodzcami
W barakach w Choceniu W Cze-
chach i W Leibnitz W Stryryi re
strony urzednik6w i dozorcow,-
gorsze, anizeli bywa obchodzenie
sic Z uwiezionymi zbrodniarzami
- stanowi jedna z kart czarnych
W dziejach okropnoSci wojny j
stawalo sic powodcm mn6stwa
skarg, stanowiacych przedmiot
sledztw zarzadzanych przez wyso
kich dygnitarzy i urzednik6w we
Wiedniu.
Kiedy huragan konfliktu swia
towego zmusil ludnoSc polska i
zydowska do opuszczenia swych
mieszkan w Polsce j szukac schro
nienia wewnetrzu cesarstwa au-
stro : wegierskiego, rad austry-
acki staraf sic o urzadzenie ola
mich schronisk. Pobudowano SEE
regi drewnianych barakow W Che
ceniu i W Leibnitz, w kt6rych spo
dziewano sic zaopatrywac tysia-
ce ofiar wojny W potrzeby CO.
.dzienne i wygody.
Kiedy szeroka fala uchodza-
cych w pop}ochu wygnanc6w ia
plyne}a do tych barak6w i tysia-
ce mezczyzn, kobiet i dzieci po-
mieszczono pod ich dachami, mad
chodzic zaczely skargi i prosby,
kt6re zwolna zamienily sic w bu-
re protest6w przeciw stosunkom
zaprowadzonym w barakach i pc
lozenie, w jakiem znalezli sic.
Otwarcie skarzono sic, re lu-
die, kt6rym %wydawano kontrak
ia do zaopatrywania ludzi w ba-
rakach W zywnosc, opal i SWAT
10, jakotez do zaspokojania, r6z-
nych ich potrzeb, starali sic wzbo
gacac kosztem smierci, chor6b i
niedostatku nieszczesliwych ofiar
wojny.
w Choceniu pobudowano 80
drewnianyeh budynk6w w kszta]
Gle barak6w, w Leibnitz -.
Baraki tie tworzyly formalne mia
sta cierpiacych i teskniacych. Pc.
budowano je w TAXI spos6b, by W
Wiarus. (Winona, Minn.) 1895-1919, 1916-12-14

kim, kt6re zainteresowaly sic To-
sem uchodzc6w.
Pod6wczas W barakach " Cho
ceniu znajdowa}o sic 1900 mez-
czyzn, kobiet>i dzieci, a W Lieb--
nitz $4,000. Procent sm%iertelnos--
81 w siedmiu miesiacach W Choce-
niu wzr6sl z 70 do 331, pc wick
szej czesci miedzy proccnt smier
telnosci by} mniejszy, ale take
stale sic zwieksza} W przeciagu
pierwszych Z miesiecy, dop6ki
ME wzr6sf W tr6jnas6b.
Ia staraniem Ksiecia Biskupa
|Sapiehy pos}ano do barak6w GRO
madke zakonnic, by zaopiekowa--
}y sic dziecmi i kobietami, jako--
tez ksiezy do zaopatrywania po-
trzeb religijnych ludzi wyznania
rzymsko katolickiego.
zydowskie komitety ratunko-
we kt6re takze zarzadzily sledz-
twa, p~ostaraly sic o ~odprawianie
nabozenstw i szk6} ola ludzi ich
%w.yznania.
Arcyksiezna Isabella osobiscie
zajefa sic losem kobiet i dzieci i
"a jej staraniem zrobiono wiele
zmian ia lepsze.
Ia lacznem staraniem rzadu au
stryackiego, koScio1ow i komite--
tow ratunkowych, pc wdrozonych
$lcdztwach poczyniono kroki, kt6
re w znacznej mierze polepszyly
los cierpiacych.
"Starania rzadu i wybitnych 0
sobistosci doprowadzi}y do pre-
dziwnych zmian IA lepsze w Che
ceniu i Lcibnitz 10 zarzadzonych
Csledztwach'' - powiedzia} jeden
IL czfonk6w komitetu pomocy.
"Specyalne zarzadzenia %poczynio
no ola dziewczat i matek. Urza--
dzono szkoly i kaplice. Izdebki
poprzedzielane zaopatrzono we
drzwi i zaslonv. Oddzielono pro-
stak6w i brutal, kt6rzy miesiaca
mi calymi micszkali wraz kobiet-
tami, dziecmi i wyksztafconymi
zawodowcami. Urzadzono tez szpi
tale izolacyjne i inne, jakotez Cd
dzielne bndynki ola kalek i cier-
piacych la choroby chroniczne.
"Ponadto postarano sic 0 pie
ce i usilowano zaprowadzic o.
grzewanie. Take dostarczano bic
|lizny i zaprowadzono kapiele i cd
Idzielne micjsca do mycia sic.
Przepe}nienie zmniejszono i posta
rano sic take o zatrudnienia Ola
|ludzi.
"Nowe przepisy t}6maczy}y zo1
lnierzom. re W barakach mieszka-
Liza uchodzcy. kt6rym nalezy niesc
pomoc, a ME wiezniowie. Z ktory
mi surowo trzeba sic obchodzlc.
.'Chociaz teraz jeszcze stosun--
XII ME sa idealne. to jednak r
biono u%lepszenia. ktore je cz!ynia
znosnymi Pozywienie jest lcpsze
lPowodcm skarg bylo to. Z czem
WY w Ameryce walczycie odnoS-.
|nie do niekt6rych urzednikow.
WY to nazywacie graft my
zbrodniczym rozbojem'.
Wiarus. (Winona, Minn.) 1895-1919, 1916-12-14
SzK0IA ANClELSKlECO!

Niemal kazdemu W Ameryce /
lkanadzie wiadomo, re TYLKO L
MAS MONA listownie, podgwaran-
eva, wyuczyc sic movie. czytat i
|pisac pc angielsku W pczeciagu jed
nego kursu, albo ME p1aci sic ami
'jednego centa! Zmadrzej vice i ty
jak i setki innych zmadrzalo i ME
daj sic balamucic rozmiatem pokat
'nym szk6lkami lecz zglos sic listo-
wnie do prawdziwej Szkoly, BIO my
ola dobra twego wydalismy Meto-
de jezvka angielskiego opracowana
ma tie zycia robotniczego W sposob
bardzo latwy ola kazdego. zawiera
jaca Gramatyke angielska podana
W jezyku polskim! Szkola nasza
jest jedyna Korespondencyjna
szkola prowadzona przezPolakow
"a konsesem rzadowym,jest dla Pc
zytku ludzi ME ola szyku! OAR
MO dostaniesz okazowa lekcye
najnowszejnajlepszej i najtanszej.
Melody jezyka angielskiego, vice
pisz zaraz i przekonaj sic.
A~MERYKANSKA SZKOLA
(KLASA 81
1897 Chene ST., Detroit, Mich.
p. j. Paradzinski. kierownik.
'HHEEG EHHHE
Wiarus. (Winona, Minn.) 1895-1919, 1916-12-14

kaZQym MONA pOmleSclc 01o o.
sob, ale przez Gale miesiace pre-
cietna liczba mieszkanc6w kazde
go przenosila 1000; czesto zas, je
szcze wiecej.
Pomiedzy skargami nades}ane--
mi, z. kt6rych niejedne dostaly
sic ma dw6r cesarski i do ksiaze-
cych rodzin we Wiedniu, znajdo-
wa}y sic take, re baraki calymi
tygodniami pozostawa}y bez O.
pa4u, mimo re mieszkac i sypiac
W Mich musia}y take niewiasty j
male dzieci.
Baraki byly budowane jak wiel
kie stodoly dosyc szerokie, z ko-
rytarzem przez. srodek przepro--
wadzonym. Pc obu stronach kory
TARA znajdowa}y sic izby przezy
wane przez mieszkanc6w klatka-
mi, podobne do przedzia}6w wstaj
mach lub' przedzia}6w W tan
szych gospodach amerykanskich.
Przez Gale miesiace te pre-
dzielone komorki ME mia1y ami
drzwi ami zaslon, tax, re mezczyz
nj, niewiasty i dzieci r6znych ro-
DIN w kazdej z mich tworzyly
r6znorodna mieszanine. Me bylo
ukryc i wszyscy razem W komor-
kach tych przebywac musieli bez
wzgledu IA p}ec i wick, we dnie i
w nocy.
Pozywienie. kt6re wydawano
"a prywatnymi kontraktami, i "a
kt6rc rad placi} pc 70 halerzy
dziemic cd g}owy, bywalo wedle
zcznan tych, kt0rzy je kosztowali
czesto falszowane. i tax zgni}e, re
ci, kt6rzy z niego korzystali, po-
padali W choroby. Kto mog} do
stac zywnosc zewnatrz, ME bra}
do ust tego pozywienia. zywnosc
w karnych wiezieniach w Austryi
podobno by1a lepsza cd zywnosci
dawancj W tych barakach W mie-
siacach, w kt6rych skargi nap}y-
waly.
S%anitarne warunki zaniedbywa
no i skarzono sic tez, re ME bylo
ami sviatla, ami ogrzewania, ami
wentylacyi, ami nalezytych Seize
k6w. Chorzy i zdrowi miesiacemi
ca}ymi razem mieszkac musieli.
Kwilenie niemowlat i place ich
matek we dnie i W nocy miesza--
ly sic Z lajaniem dozorc6w tax,
re dniami calymi w barakach: pa
nowa} zgie}k ME do opisania.
kobiety i dziewczeta skarzy}y
sic Ia brutalnosc dozorcow i zol-
merry. a z niekt6rych barak6w
nadchodzi}y skargi 0 popelnia-
nych gwaltach.
Brak dostatecznej i odpowied--
niej poscieli w ciagu zimy, brak
odpowiedniej bielizny kapielo-
wych urzadzen - podczas gd!y
rankami myli spos6b jak najbar-
dziej prymitywny. jakotez
brak nalezytych urzadzen ola pc
trzeb dzieci. wytwarzaly stosun-
XII, kt6re stawa}y sic L powodem
dalszych licznych skarg i donna
ga}y sic koniecznie zmian i ulep--
szen.
Zolnicrzy i dozorc6w obvinia-
no O brutalnosc i zle obchodzenie
sic L ludzmi w rozmaity spos6b.
Wielu skarzylo sic re ich obrabo-
wano.
Przepisy tyczacc sic zycia lu-
dzi pomieszczanych w barakach.
byly W pierwszych miesiacach pc
dobne do przepis6w wieziennych.
a zo}nierze i dozorcy scisle je
przestrzegali.
kiedy protesty mnozyly sic do
tego stopnia, re grozif skandal
tubliczny, hr. Coudenhove, mini
ster ola Czech; hr. Clary, mimi
ster Ola Styryi; baron Heinold,
austryacki minister spraw wew--
nctrznych; gen Carossa i inni wy
bitni urzednicy zbadali stosunki,
chociaz baraki ME znajdowaly
Nord stern. [volume] (La Crosse, Wis.) 1856-1921, 1916-05-05
krupplbs feIdkIten Ia Rumauien

Gin gutareIter 8Iatt CAB oieisr
Sage cine DnriteQuEg De; BON Senaa
tor Otesctu beIprodsnen Nn9ele9ens
belt Der Sruppideu 5elttiihen:
bitten in Dem 8eriuhe. Die Wrs
NEE nit 6eIoiiihsn gu teriebeu. Ole
iid i'm 5eln3uge 1913 icbr gut be.
mdbrt bdben. brtd Der europdiihc
9rte1 aus. I'm bic Nrmee raid mil
1eIbtiiteu gu perIeben. puroe an
Is. OCTOBER Elm Uertrug d5geiAIohen
in Dem unter dnoerem aud Die 2ieis.
rung bon 1000 5eI0tiden porgeiebeu
muroe. Der 2ieferGnt etbielt per
tra9smdbig uuber Dem preiIe cine
MISUNDERSTANDING fur 9ttreioe gun,
preiie pon 1000 Eel pro Babds
luagen. dIio 200 bis 300 Sci teurer
ols Dem oamdIigeu Yreiie. Die JeIos
tahen puroen bel Srupp b~eitelt.
Der preis fir oas erite 3nuieno
muroe ieitgsisgt. Der preis fir Ole
reitliheu 5000 Gtiit iour nit Hut-
fht cuf oen ihlpanienoen WideIpreIa
ipdter feitgsiebt neroen. Sm Npril
1918 psrldngte arupp cine preis4
erbobung pon 100000 Sci, bic 3ugel
itanoen un0 pon Dem tImdniider
1inan3miniiterium in cine Nusfutrt
betpiqiQunq iiir $50 Babnpogen Sc
trsi0e %umgspdnoelt pur0e. Nle 1000
Ielotiihen tameu in tnoeQoIem gu
itun6e an, mofur 1870 8nbnDdgtr
Oetreioe ~cusgefuhrt purOsn, oeren
Q~u8fubrtor, in Gol6 Qs5o9It por0sn
1T. 3isfs 1elbtiihen oieueH fir cine
Qrmee BON 100000 mann. Dix
arisgsDsripdItun9 beiteuts i'm Sn.
Idnos t~aufeno aluminium Jelotiidsn.
bic ou6 gut Tno. Die nOtpsnoig
inoeTen Die duslduoiihe gtitslIurQ
qetpsisn III. gsbt aus benz umitano'
beroor, bob oi, rumdnii6e Nrms,
bonn 5nIonoe nit nur 800 auhsr
Dsriexn mare. itatt nit 1880, Die II
bsute bat
Nord stern. [volume] (La Crosse, Wis.) 1856-1921, 1916-05-05

es auf unO ab: ~Wos pirO er nun
:un?"
Gr iagte tiibtsb0fli6: ~arm:
9ettp!"
Sic griff na6 ieinsr 9anb: sd
babe DID 9siuht. 8urt. ala sr geitors
ben mar. i'd neib es ldngit, ipus i'd
nit Dir oerlorer, i'd nsib IS, oud)
i'd hab' Dir peb g%etun!"
nNeibt bus? Weibt ou ss pirts
liA?" Gr lo6te tur3 ouf. .Weibt
bu. oab ou metn 3raum geptien,
oas SbeaI, ons meiuem Strsben .3iel
uno meiner Sugeno Snbalt gegsbeu
bate? VBeibt on. mas emit III mir
3erbrad. ais ou bid BON mir tpanoa
teit fir immer?"
Sic bate gang fill geiefen unter
ieinea leibenidaftIi6en 4nfIogen.
Run bob tie ben &opf uno fragte
Ieiie: ~Gs muB ia nidt fir INNER
iein. aurt."
Gr lab ouf lie berab. iiber fem
8eiiht 9ing Elm 3ud.n: .Nein. muB
IS niht fir INNER iein, 9ettp2"
.Wsun mir nidt molIen, 4urt?~
Sic iprang auf uuo legte bic 4rme
ouf feline S6ulter: raurt. mir Iiu0
nod betoe jung, ipirf babsn nod
or gan5e 2eben Dor uns; mas mar
es. az uns trennte? Dos WiBpers
itdnoni5 zines torihten ainbes, tpenu
mir"
.Dus 8anb BON neuem tniipTtsn,
oos ou emit 3erriNen? Dos meinit
ou bod. 6ettp2 is p1re Elm ihouer
3raum. abe"
r&ein 4ber, aurt, tein 4ber,"
Sic i1uh3te auf: .4h aurt, in ben
Subren, mo i'd nihts bate pom Sc
ten. ou lit Is mir ia crit tIar gepors
Der, mas i'd in Dir perloren, gerooe
In Dir. Dem Sungen. Dem 2ebensir,-
'den. pie i'd bid geIisbt uuo NOD
INNER Iiebe, aurt, beuts tpeib IDS!
UIein aan3ss 2eben lit oerIorsn obne
Did," Sis poute ben gopf Ibluhs
5suo an feline ShuIter legeu, a6er
Der N}ann frat 3urid uno logic tolt;
Sd boffe. bab ods mist mebr lit
aIs Elm nerooies Qufftndttn. Seth.
ionit ioute IS mir leto tun."
.aurt." sic itrie ouF. 4ber Der
Wann fubr hort unO uusrbittlif
fort: IS puroe ndmIih bod niht5
psroeu nit uns, 9sttD. mir fn0
nod INNER i'm isIbeH Utter i'd
fur6ts. i'd bin nod INNER 3u
jung. Oiet gu jung fir bid, D.! tonHs
teit bod Oieleidt nod nal ben
Wann. gu Dem ou auff6ausH
'annit. in mir ni6t rthtig rsipsttis.
rem uno -
.aurt~, lie lisB ibn ni6t aus.
rsosn .aurt. ou bit bart uno
grauiom in osinsr Rade, lag e
nun gsnu8 onpon fein. aurt. mir
iinO iest 0a. Der 3ug fdbrt in Die
6aus aurt. mir muFsn gIeid ouss
,tnlnoetgeben, iou es fir INNER
isin2 Rein. Qurt, iags. baB mir
uns nieoerisbsn." sic mar Die i'm
Gtitdis. Qbst Der Wann io8ts nit
sinsm tiblsn 2dteln: Sd bo6e
nidts bogsgsn. 6sttn. men ou uns
mai bsiu6sn Diuit, Ois aIte Sugsros
irsunoiu tit mir isbr pi1tommsn.
o. uno nun alma ein ionniaes
Nord stern. [volume] (La Crosse, Wis.) 1856-1921, 1916-05-05
AbreAmung.
@on 0orotbea @oebeler.

Gur3 bspor iiA Der 3ug BON nsusm
in 8epegung ieBte, puroe Die 3ur
nod einmal oufgerifen. Gin per-
fpdteter Sabrgoit iprang berein. Sin
Selo9rauer mar es. Die 6rau in
Der binteren Ode iab spiihen blin>
setnoen 2ibern, tpie er es ii4 be-
gtem mahte. Gr perftaute iein Iei6s
tes 9anogepdd i'm NeB uno lieb lib
;bann i9per unb miioe in Die ailen
fallen.
Der 3ug ro1te peiter.
ssrou Settr BON 8rud I9lob bic
Mu9en. Sic bGtte eigentlid ii9 aufs
ri6ten unb perfu9en tOnnen gu plaus
bern, fie botte ii4 Geis9enbeit oa5u
nod Dor tur3em brenneno gerplnlht,
nun tot lie es bod nidt. Gs iab ii4
10 gut, ben aopf in bic feinen Reifes
!tiFen eetul9elt, balb 3piidsn S9lds
fen uno Wa9en, gepiest bon benz
eint0nigen @eratter Der Rdoer. Die
@eoonten tonnten tpanoern oabet,
tuanoern. panoern!
Wie lange mp6te Der 3u9 nod
ifabren? Sic sob Den Nrm nit benz
sIlbcbanb, crit brei - olio nod bier
I@tunoen, um iie6sn iollte mon IN
berlin Iein, pieoer 81 !9auie. sic
gdbnte Isiat. No6 Woden pieoer
Imal gu !9auie. Wenn man iia pe@
Enigitens barouf freuen t0nnte. Sic
Ifreute iih niht. G5 par ~langpeilig
!uno ODE, ibr 2ubuuie, UNI 10 lang
IpeiIiger, je reiher uno pruntpoller
es mar. Was piroe mon u pte@
her onFan9en? @eieuihaften geben
,mno befuden, ein bis6en in 3rieJs@
it~pobltdtigteit MAIDEN - uno Damn?
M6, ipenn man peni9itens einen
MenIden gebobt bate, Der gu einem
geb0rte, an ben mar iih i4mies
gen tonnte - in 2iebe ihmie9en. sic
f%euf3te.
Inter geIentten Qioern berpor
bIinSelte lie gu Dem neuen Rellsge@
fG6rten biniibsr. Die 9GnOe 3pis
5ten ben anien, Jap er Oorniiber ges
beugt unb iab binuus auf Die Sell
Der, Die braubsn poriiberflo9sn, Gr
SebDrte idon gu ben QeIteren. mar
etpa Qus9ang oreiBig. Offenbar
fam TT Don Der 5rpnt 5urid. Sein
grausr Rod tru9 ods idparsspeiBe
8duo, Der buntIe Bart par ibm
lano gspodien, es lag etpas Sdnsis
.biges UNI i'm Der. in ieineu gan3en
8spegungsn. Die er ieBt %aufitano
uno ii1 nad benz NeB redts. I'M
zine 3situng berunter5unebmen: Itatts
Ii6er Wann! Sic rihtete iid IN
piltiirIid auf uno ieBie iid gerdoe
unD aupfte DOT Dem 5ni4enipiegsl
Die 6aars 3uredt. Dabsi ~begegnsten
fid ibrs augsn. CT idisn bic Dame in
Der dnoersn Ode iest crit 3u 5emer@
Hen unb sriibts leidt, lie oartte uHo
isbnte iid BON neuem 3urud, in ibs
rem 6er3en mar auf sinmaI etoas
erpdht, OieIs 4rt gu griiBen, oies
9eiiht! - 6errgott. no bate lie
Ssnu eisies gsiidt i6ou einmaI gss
ishen?
Uis in sin.m Jitm iab lie bic 9ss
Nord stern. [volume] (La Crosse, Wis.) 1856-1921, 1916-05-05

'i6ter i6rer ndberen unb ferneren
8etonnten i'm 0eilt an iid poriiberz
qleitsn, oas po oriiben par ni6t ltns
ter linen, uno bob - lie puBte es
= geb0rte es niht gu oenen. Die man
Irgenbpo einmaI geie6en uno Dieoer
pergehen bat. Sic bate oas Bud,
bas ibr pprbin entfdllen, pieoer pors
9enommen, uber tie iaB nur uno
itdrrte auf bic gldtter, o6ne 81 les
len. Wer mar bus on Oriiben? Wer?
4b! So, ieBt bate lie es, ME er ild
ieBt bic Sanre aus Der Stirn itrid.
oieie 9etpegung Sic bate nur elmer
oebobt, bate nur aurt 8urt
Geirbaro - er mar es obne 3peifel.
8urt Reinbaro JAP ibr bier i'm
Coupe gegeniber.
Surt Rsinbaroi Was mar es.
oab nit silism Wale dies Dor ibr
%psrIant uno alte ,3eiten neu beroufs
itiegen? Sang alte, lange pergehene
Soften? War es nidt 9eItern crit
getpeien, oab Der junge. lang aufges
Idohene Stuoert tie i'm Snnse gez
fpiegt, lie binau5gefiibrt in ben till
len 8orten unten am See Dab
feline Qippen auf ibren - adj, I'M
8ottes Diaen, nein, muir blob ni6t
detrimental per0en, mas Der od 0riI=
ben pobl oa3u iagen piroe? 4ber
geliebt batte er lie bod, ia, geliebt
bate er lie bod IS tpolte fat
nod nadtrdgli6 pie Elm triumph
in ibr emporiteigsn, Der 5riumpb bes
Wetbes iber ben Wann, Der tbr uns
terlegen. Der oa mar ibr einmal
unttrle9en, lie muBte unpintirIih
laden, gang leiie. aber bod laden,
lUie er lie ungeidpdrmt, mas er fir
8rtefs 9eidrieben. nod aus Sena
Der, er Ioqte tranf 9eporoen iein.
ais er erfabren. oob tie oen anoern
genommen, R%erpenfie6er - bic 5an=
te bate es er3dblt. Sb er tie gang
pergeiIen? Gigentli6 bubih mar er
ood, ltoI5 uno ltattli6. uno gar nit
benz giIernen! Wenn lie i'm oamols
genommen itatt oes alien ProfeHors,
Oh lie nidt bod gludlider gepOroen
lpdre, aud nab langem Worten nod,
au1 ais einfd6e tleine 0ottorsfrou?
Sic iiblte ss plDBIi4 heiB in iid
empor Itsigen, basielbe punoerlame
8efiibl, oas lie emit ourhIhauert,
ais Der iunge Stuoent lie in feline
Urine genommen unp ibrsn Muno
nit %6rennsnoen 9uHen beoedt bate.
Giifer, ME re nur Die Sugsno gibt.
gIibeno uno betB. Rie pieoer bate
lie elmer 10 9etiBt aud nidt i9r
Wdnn. netn. Der i6on gar niat -
Der aIte qrofeiIor!
Cine piIoe St6nIuht Itie9 ldh
in ibr auf. nod einmal Gem Do
briben in ben Qrmen Iisgen, nod
einndl Ieinen Wuno auf Dem ei9neH
fiiblen, Of sr nod oadts an lene
3eit, penn sr Re DirtIia gelie6t,
penu
rSurt", iasts lie 1uf sin7at frds
gsnb gu benz graueu Mdnn biniiber,
vGurt? aurt R~sinbarb?"
Gr Iisb bic 3.itung ~iintsn, oIs iein
Rams genanut puroe, un0 itorrte iis
an, er pubte ofFsnbar ui6t, pobin sr
lie tringen ioute, aber oann auf eins
nal odmmsrte ihm bod bag grtenss
nsn, CT ftano All uno trat 81 l5r:
Nord stern. [volume] (La Crosse, Wis.) 1856-1921, 1916-05-05

Seth? Wirtli6 6ettp2 Rein 5rau
YrpfeHor Don 8rud, enti6uIoi9en
Sic gndoige 6rau."
sic ladte: .Niht 9ndoige 5rau,
Settp, Surt, INNER nod soettn. 10
alte 8etannte ME mir iinp uno" -
tie unteroridts bic Worte. Die ibr duf
ben 2ippen Ihnebten, unp Iogte itntt
tefen: .Ra6barstinoer". Gr nidte
uno IsBte iih ibr gegsniiber: nSd,
Ra66drstinoer, i'd bate bid niht
ertunnt, 0ettp."
bin id 10 alt gelporoen2" sic
ldhelte tot3tt - es mar lbr altes
Gdhelr. Shon ais Wdohen bate
ie 10 geIGAslt uno ibm ods 8lut
oamit gum Sieosn gebroht. 1sut lab
CT ibr nur rubig ins 8eli6t uno
fagte: SD babe Elm 10 ihledtes 8es
bddtnis fir 8eiihter, ou muBt ents
fhuloigen 6ettp. mir baben uns ia
aud Gpi9fsiten ni6t geiehen. pobI
an apun5ig Sabre nidt." rReun5ebn
iino es nur" - lie pioeriprod -
lid psiB ss senou. es mar turS be-
Dor bu nod Senu 9ingit. orauben auf
OuteI5 8ut, bel 9riinau, ein tpun@
0erooQer Sommertag."
.Wie genau Oh oas nod peibt,
!6ettp". Gr idb lie nahoentli9 on.
Sn ibrem 9er3en Itieg es ME Elm Ieis
Ter triumph ouf, sr oafts aud nod
ooran, tie fublte es, lie lagte; sd
babe Den Gag niemaIs pergehen,
Gurt, er lit mir INNER in Der Grin
nerung gepeien. Wie bell Der Mono
am 4benp auf benz See lag. uno ME
Der 6lieoer o%uftets, Der 9urten lsuhs
tete i'm Shimmer Der Champions, elm
Dunoerbnres Bib"
yGrleuhtete @drten geben BON fern
INNER einen guten 4nblid." Seine
Stimme Hang gIeihmdbig. 81.
mertts es, uno fait pie ELI Isiisr
4erger itieg es in ibr bod. polIte Der
oa gergeifen beuheln? Run, ME IS
ibm pabte. sic fraste tiibl: .Ou
tomm't bon orouben2"
ga. 1uf Seimaturldub fir piers
3ebn Gage = 5amiIisnangelegenbeis
ten" Gin gIidliA pertrdumtsr i3u9
gIitt lber isin 9eii6t, er Itano ibm
gut, ie Aubts oenten: Dis praht@
ooa sr ausiisbtl Sin gan3er mann.
lno Der tjnnte isBt msiner isin!
8ann sr's ni6t mebr? Sic ir-8te
rein msdoniid: nOu mart Iange
Drauien?'
BON anfang on, Quttid, Cong
pp, bic NintsrlhIa9t, aues mitges
maht. SEPT TONNE i'd aus SLAM
BERN"
Sin i6onss 2ano, Sd mar 3pei=
nal bort, einmal auf BEN Dsgs na6
paris uno sinmal bel Der Ssimtsbr
aus GItsnoe."
.0u piit uieI auf Reiien?"
.Sebr pisl: isit msin Nann
tot 1T, Elm i4 fait INNER untsrs
pegs
Gin amuIdntss Qeben."
-Dsnj8f:cns bringt mon bag &C..
ben oumit bin - mas bat man benin
ionit?~ sic isuf3te meIandoIiih
uno iob nit einsm sigsnartig isbus
i%udtsooaen Bid gu Inn binubsr.
Gr bstradtsts re nadoentIid: ~Du
bait .sine ainoer, 5ettp?" sic ants
Nord stern. [volume] (La Crosse, Wis.) 1856-1921, 1916-05-05

2euhten iiber Iein 8ei6t Id
Fobrt ndmlid gu meiner iungen
6rau neutrality-suspicious.,
td ia9te oir's ia iton. iie lit ges
tern fiinfuno3pan3ig gsnoroen, uuo
ie bat mir Dor pier Woten ben err
ten 3ungen qeboren. einen re9eIs
retten itrnmmen Ariegsiungen. psnn
ou tommen ni1'it uno ibn bepuns
BERN"
Gr BOT ibr Ole 9ono, pGbreno er
aus 0em 3uge iprang.
sic legte bic ibre binein, dber
IL mar tnlt. uno ons: rQuf WIea
oeritbeu" pertlaag i'm 9abnbofstreis
Den.
Nord stern. [volume] (La Crosse, Wis.) 1856-1921, 1916-05-05

mortste nltt gleih, tie lab an ibm
pobei auf bic Dammrtgeu 6elDer bins
aug, crit nab einer gan5en WeiIe
iaete tie: SUR. msin Monn mar
beinab ied3ig. als i'd ibn nabm." IS
tlan9 pie Elm 4nfi6rei.
so? - 4A ia, ia. ib ipeiB ia"
Gr ipielte pie in heller 0erle9en.
belt nit benz Rtng an ieinsr 6anp
uno nidte Dor iiA bin: nSa, er mar
ia pofl iebr pieI alter ais Oh. !9ettp.
i'd erinnere mid, sr mar i6on cine
8~eribmtbeit, Der aIte profeHor
bon 8rut, ein Mann, gerooe ME
on i'm Dir 9eirunidt bait. elmer, Der
gIeid etpas mar, etmdS ~beoeutete,
gu benz ou aufieben. ben ou berpuns
bern tonnteit, tein teiu grinsr
Sunge."
r&urt!" - IS tam lpie elm S6rei
pom ibreu 2ippen. r9urt. nein.
10 mar es niht gsmeint oamoIs,
Rurt, 10 ni6t."
r4d, IaFsn mir ood bic ainbss
rel"
.ainoerei, aurt, nur ainoersis
War es pirtlid ni6t mebr2"
Gr ~antportete uitt gleif, Damn
lab er auf uno idgte bart: LIMB
renn es msbr mar? IS mar mebr
- mir ia ober oil nu2" Sr lndte
tobnppu. rWus mar es bir2 Sin
Spiel. Elm 3e;tpertrejb. Der iunge
STUDENT, ben tuBte man pobI i'm
Wonoenihetn, Dem itrieb man EN-
rnur ihpdrmerilhe 8riefe, ober
ionit? Rarr, Der sr mar, penn er
9laubts. oab Elm Mdohen BON 3nons
gig sen 3pan3i9idbri5sn ais Wann
rpsrten unD i'm lno isine 2iebe srnit
nebmen tonnte, bic Qjsbe zines
oummen SungeH."
Rein, &urt. nein. 10 babe i'd
ni6t geoadt nstn. ih bah nif)t
gsIa6t iber bid! Nje bah i'd gss
laht."
gle brad AZ uao madte cine
Bdufe. fprnd aber idon mad tur3eia
meter. uIs po1te tie iih cine Gait
BON Der Sssle pdi3en: r9urt, bu
muBt .s bod perits5en, beute muBt
ou es oeritsben. sung mar id uno
u%nerfobren. uno Damn Der Wann.
Dem ole Delt iih bsu1te. Der Wonn
nit Dem beriibmteu Rdmen. uuo
poQte mid, uusgerstnet mid, oas
iunse Ding BON e5sn 3pan3ig. Gis
tsiteit? Sd, Oh tannil Is 10 nennen,
a5er e mai bod ujft nur bas.
glein. es bsbeuteie mir aud mebr,
Der Wonu iprah. Der fertigs. psIt9sz
panbts"
Dor Dem Der s,uns Sungs gang
Osridnano. i6 peiB e."
naber ME lan9e, aurt, ME Ians
gs?" sic lab i6r isbnfu6tig an
Ino iubr lsiie fort: raurt, bu psibt
uidt. mas id gsIittsR babe. Dtsi.
Gbe. Cine Steuurg - ia. Die CAB
Is unb gbrsu Dor Der Nslt. absr
ionit2 Sd, 10 jung uno 70 lebsns'
luitiJ. unb st gu 9duIe alt uno
tran'. an Den EoaitubI gsbunosu
- feds Sabre lang - id babe ben
prsis 6s3a5len mlTsr. &urt." 5u
lire Qugsn tam Gin flebenoer
Qusorud. uno in i5rsr SesIs gina
Nord stern. [volume] (La Crosse, Wis.) 1856-1921, 1916-05-05

Ginensue Bs3etdnurg.
Gobn: 6urra, Batter! Sd TONNE
gu ole Gufttutihsr.
Batter: Gufttutider2 Bit ou ndrs
rid geporoen2
Sobn: go ia. 5IiegerabteiIung
meinetpegen,