davidaulloa/AmericanStories huggingface dataset:
St. Paul tidende. [volume] (St. Paul, Minn.) 1902-1928, 1909-09-10
Nnr1pnlft1 fannr1t.
Saabc 9r. Goof us &earp MAR frem.

IA 2eiltgbe0 til at frentl line 8e=
,iier for at bape beipgt georopolen
CT Set bpielte orftiife Sri6unal /
-'er0el1, ct 8nreau 9rDsiel, ser er
alnne1lat al Be ltprlte orftilfe Sln=
Goriteter Gerbe11. &an ban for
1enne GonlltDl frelnlntte afgigren0e
sepiier for lin EaaltonO, oil fan
;oo lonn Seirberre set nnange bun=
)reooorige aaplpb mos gior5.
Nien / bpert Jal0 BIZ
,er set oltioo Ell 9(1nerifaner,
Ser pauOt set &aplpb, iom far fun=
Set Steo n1ob 9iorbpplel1 lige iiOe11
Slutl1ingen al Set t6.slarbunOre0e,
Iom far foltet ioa mango @unOreOe
Mennelfer 2ipet ng llrebfprt ubelfrt=
oelige Subn og 2i0elier for laa
a1onge onore @unore0er = aft ipr at
noa ct Mool, lom mon poa 6orbouno
piOlte il1geu iom bellt praftilf SetpO=
ming bil0e Dnne eller faa = Set full
Sc 0a bore for at bepiie, at Sc fal1ta=
ltilfe sgpentpr, io1n fortoltes on ct
tropiif Eara0is Smegnen al Eolen,
fun bar Set rene @jernelpil10.
Net betegnenOe er Set, at SEN galn=
le sl0miral Mlelpille Ybila6elpbio,
ion far le0et flere arftilfe gfspeoi=
tioner, gab felge10e SDor paa
SpprgSmoolet onL bpa6 &er0i Gr.
Goof's Se0rift bor:: uJor Set fdrlte
bill sem gigre gn0e paa Set arftiife
$40. Gen enelte 9eptte Spbagel-
len al Nolen fl1n0e gisre er al rent
pt0enlfabelig 9fatur. Ser fun0e iaa
ien0es &i6enlfabsmnn0 0erop, ion1
funbe opltille ct Yen0ul Ser og naale
bets Spingninger1 ug peo 6erefter at
flptte Set til sGfpator og beltemmc
oets Sptrgl1ingcr Ser, fl110e mon be-
ltemme Sor0enS npjaqtige @egt.
Gen gienli0ige Iiltrefning mellem
SSor0e1r og an0re @imnellegelner
fltn0e ogiuo oerbeb faltllaaeS."
9fet belet ct bette ct ten1melig
tDn0t ll0bDtte al lao ubpre Dire. Oct
farit onforte, at gjgre Ell gn6e -poa
9forbpols=&oieriet ct 11aoife set melt
betponingsful0e, tbt Set er 0og egen=
St. Paul tidende. [volume] (St. Paul, Minn.) 1902-1928, 1909-09-10
st Sbicrpatpriunt pper @fperne.

Snitblontun SS11ltttl1te @al6ing.
ton far bpgget ct Sblerpatoriun1 for
altronomiife og meteorologiife Sort,
ninger paa Soppen al Wfount @bit'
nep, Gal; Set bil bliDe sem bgjelt
beligge,10e ssSnltitution al 0enne 9lrt
Il @erOen, i0et Set ligger 14,000 500
oper @obfla0en. Sn1itbionian SSn>
ltitut p11lfer at bobe ct Di6enifabeligt
Oblerpatortun1, Ser ligger bgit nof
oper SfDerne til life at bin6reS al
Stppet fra Storbper eller 2aDlano.
Set far pnret 1neget pal1lfeligt at op,
fpre 6e1r1e @pg11ing, i0et alle Mate,
rtalerne naatte tages op til 0en ltorc
&pj0e paa Mul0Dr as ineDre 8ierg'
ltier. Me11 MI er slrbei0et paa set
uprr1eite ful6el10t, og 9pgningen pil
Elipe taget 8rug 1ne0 Set fprite
gnbper @i6enl lfabsman0, iom gnifer
at foretage oltronon1iife @tltDier, Dil
bape fri slfbenpttelie al Oblerpatoriet.
St. Paul tidende. [volume] (St. Paul, Minn.) 1902-1928, 1909-09-10
ssSoroeus gbecpne tiltaget.

@rofesior Milton @bitnc;l Gbei
for sSor6bun6s 8ureauet / glger'
brugs 9eparte111el1tet @aibington,
.. g., far 0isie Gage u0gipet Ell
Bulletin, / bbilfen ban giper oen
Gooltano, at Sor0bunoe11 ber 6e
6orene0es sstater, iaa 1iot lom i on.
ore Dele.nk @er0en, bier Segn pao
ri11gere Ooeepne ems ti6ligere 9lar,
iaale0es lon BET ofte bliDer paal altoaet.
@an in6rgn1ner, at Ser fan fin6es
6orme, ionp er bleben n0pinte, men
let lon @elbeo er l10bpttet pr. 9lcre
longt itprre MI ems Set bar ti0ltgere.
Gette ifpl6es efter bans Weening en-
forltonoigere ODrf11ing, be0re SG6'
ififte, mere 8rug al pasien0e San'
0elsggonirger iamt @usoprbol0et og
BEN mere inteniibe GDrfning, iom
fglger ne6 en- tettere 8efolf11ing.
G116pi6ere er Erofesior @bitneD fom.
met til Set &eiultat, at ser life er
nogen nebnep9r6ig Sorlfiel paa
5amneniet11ingen of sSor6bunoen
n1eo &enipn til Sa1obolo of &ali,
6osfosipre, Salt og Magneiia fer /
2on6et og Sc gan1le @gerbrugslan6e
/ europa.
St. Paul tidende. [volume] (St. Paul, Minn.) 1902-1928, 1909-09-10

pentes at blipe @iem for en- &nltnr.
9lu, ba @oof bar naaet Nor0polen og
SEN engellfe 2pjtnont Sbocfleton ifior
fom laa ner Gp0polen, at fan ne=
item fan iiges at bape let SEN, pil an
togelig Sp0ogeliestrangen lgge mere
frugtbnrenoe Setter. Ser er ggne
uof, lon1 bill gipe rig 2pn til Dem,
ser pil un6erlngge Zig Dem, men
enbnu er lao at lige nflen0te.
9eogel1 u0fprlig 9eretning on1
gfspe0itionel1s slrbeibe foreligger
lelpfplgelig ifte enbnu. Men en- fort
geretninG ion 81. Goof fur tele=
groferet til Naris llogope11 al Seem
yprf @erolo fra 2er1pif, og lom er
offenliggjort Sc anertfanife 8labe,
giper en- ret ol1lfuelig Operligt. Sen
lpber llbbrag loaleOes:
ugfspe6itionel1 fulgte efter ct
Sommertogt Ssbabet me0 5fon-
nertel1 vSro0lep", Ser naaeoe So.
grun6ien Sn1itb 5un6 li6It / slu-
quit 1907. Ser bar Sorbol0ene
gunltige ior at iperfle flette en- Sur til
@Sole'1. Gfi6ets Gjer> S. u. 8raolep>
foripne0e oS rigeligt al 5fibets @e=
boloninger, og nit eget l16ltDr til
8rug / 9epOstilfploe posleoe go0t for
9rl1g puo 0isle @reo0egra6er.
uMange Gifin1oer bar lar1le6e paa
@rgnlan0sfplten peb slnnatoaf for
Sagt pao Ginterbjprne. Ser bor
ianlet ubDre @}asier al &jp6 i 2ei=
rem, og Ser par mu1ge iterfe Suit
0e. 9ette por ct go6t Sammentr9t
tbi bcr bar go0t Dsateriale for us
ltDr. sllt Dpao Ser trengteS bar
lalnlet pon ct befpenlt Ste0, 700
:Qile fra Eolen. gillige &an0er
bjalp at bpgae ct @us og ct .@erffeo
al gon1le Haffasier, og 0en rrorblig-
1te @ifilnoltan1n1e padn $50 Dieble1n=
:ner gift igang mes at tilpejebri,1ge
ct posIen0e l10ltDr. Tpr SEN lange
Ginternat par tilen0e, bar hi / Sr=.
Sen, og Wanen bar lagt til at trpn=
&c o5 freln as Sen nDe Nute oDer
@rinnell 9an0 mo0 91or0 Iongs
Geltfplten og l0 ober Aolarbobet.
uslrbejOet begpn0te lne0, at 1ogle
Snu Nortier iel1Dtes ober til Sen ame=
rifonlfc 9pIter for at uoforife geien
og finbe sSa9tgrunoe. Set lpffeces
St. Paul tidende. [volume] (St. Paul, Minn.) 1902-1928, 1909-09-10
8anbitter faiter ct Srrn af Sim

Sort efter Mio11at mellem 6re6ag
og 2grbag lpb ct ErGn al @finnerne
poa Baltimore & Ohio 2inien / geer'
beben al Netpcaltle, Ya., bDorbeo tire
Mon6 of 2ofomotib=8 =8etjeningen om'
fon og flere ioare6eS. Ser er ingen
Spipl on1 at Ser fer foreligger en-
Gorbrp0elle, men Motipet til oenne
fan life ful6t opflares, fgr oct er
Ipffe6es at fange Gorbrpoerne. Man
ontog fdrit, at &gperi bar ttliigtet;
men 6ette er man otter fon1met Bort
fra og er MI tilbeielig til at tro, at
set er itreifen6e Maifiniiter Der al
@ebn bar rep4 en- @finne Igs. SIR.
bei6et Sorbin6elle meo bette niier
nemlig, at bet maa bore Golf, ser er
6be6e / sSernbanearbei6e, lom bar uo'
fgrt bette, og paa oen @trefntng,
bpor l1lpffen ifete, er ser 200 itrei.
fe116e Malfinilter, Ser paa alle Maa'
ser bar iggt at 1fa6e 6e Irbei6ere
io1n bar toget beres Hla0ier. 8lo6'
bun6e er lat paa @poret efter Dem
og man bar ollere6e onbol6t tt
M9116, 1o1n n1enes at pioe 8e1fe6 on
Torbrp6ellen. @n 6prbgber pei
igfabn Bl1rcell bab6e @an0snerbg
relie nof til at iette N66bremiene
girfion1be6, iaa mart ban mGrfe0
at 2ofon1otibet gift ne6, bporbe6 60
pepognene / Srenet og me6 oem ca
100 Menneifer frelltes.
St. Paul tidende. [volume] (St. Paul, Minn.) 1902-1928, 1909-09-10
SSapameicrc / 8eipg.

Sio1te l1ge anfom iii @eattle en-
Delegation iapaneiilfife screenings
mpn0, ser teller fife n1in6re ems 46
9eltagere> bpis @perp set er at iette
Jig i1o / anrerifanlfe screenings
og iociale Torbol0 >og frenme ct benz
lfabeligt Sorbol6 meIlem Staterne
og Sopan. S 9elegationen finoes
Observation-Disclosures, 8anfterer,
l1niperii riitetsprofesiorer, &jebmenb
og &e0afterer. SSapaneierne bleD
mo6tagne me6 ben itgrlte @jeltfribe6
al Jorretningsmen0ene / @eattle, og
SEN neite Sag afbolotes en- 8anfet til
sore for bent lnrrangeret al SanoelS-
organilattonerE | Geltfpltens Stor=
bper, bbor Sc bpl6e0es paa Set fraf-
tigite, 90 mango Saler, Ser tolfeoe
slmerifas @enlfab for SSapan og Slime
rifoner11es 9lgtelie for Sapaneierne
bol0tes: Si61te Mon6ng forlo6 SSa:
panelerne Seattle for at begipe Zig
poa en- @ejie giennem 6e 6oreneof
Stater me0 ct gfitratre11 Ser fla!
pere 6eres Siem / bele 2 Maaneoer
Get fgrite stoppeiteo bliper Saco
ma, bbor 6e bill opboloe Jig ! fler'
Gage.
St. Paul tidende. [volume] (St. Paul, Minn.) 1902-1928, 1909-09-10
:. ...Jll0(an0et.
9}aar Gppf fpmmer.

@rplorers Club / Seem Oorf 1gger
at faa geor6polsfareren Goof's &ie1l-
fon1lt til 9(nerifa bel1lagt til ct SioS>
punft UNDER Sc ltore Su0lon=Seltlig=
beoer / Seem Dorf og bar inobu0t bam
iom sGresgiult peo Ell ltor 8anfet,
Ser agtes aibolot 5. 80. September
Ser bill man lgge at iolnle iaa mango
6efien6te Spbageliesrejlenbe iom
n1uligt: 6ri0tjof geanlen, Or. Otto
9eor6enifigl0 og gfool6 9lnun0ie11
Sn1 Gr. Goof fan font11re tiljteDe BE-
roer poo, ON fan fan ofilntte lin 6or-
ban6lil1g meo set arftilfe 811reau
8rpsiel Gi6e. Sglaa &on1manbg,
EeorD er inobuOt.
St. Paul tidende. [volume] (St. Paul, Minn.) 1902-1928, 1909-09-10

fin til0els paa @rl1n6 al Storm.
9 Ell 19. S eb ruar 1908
3 e g y n6te So b g ef 3 p e
0itionen fin 8un6 II g
M 0 5 g e II. Oen beltoo al II
0een0 og 103 Sunoe, iom traf II
ipprt belps} }ebe Gle0er.
yGfspe6itioner forlo0 @rpnlan0s
&plt og gif mos Geit ODER @n1itf
Sum6s uiepne So. Sen lange Ma1
blep afbru0t al nogle. faa Stners
9ogslps, og ginterful0en fdltes pac
set parite. 9a bi gift oper &gj0ernt
poa glleslnere 2an6 as. %acific &D
item til, ia,1f 5bermometret til 81
Grober ltioer 0 Geliius (117 @r
,ntoer 3ero Sabrenbeit). Glere SUN
Sc forfrps Jig, og 6olfene les 1neget
St. Paul tidende. [volume] (St. Paul, Minn.) 1902-1928, 1909-09-10

MEN peo &uoion 6eltligbeoerte lioll
/ oenne Mnane0 / Seem Oorf. Set er
fire uf Sc ipereite arpoiere / Ben en-
gel1fe Mnrine, iom pil 6eltage / 6laa-
0epora6en. @lfa6ren fo1nan0ereS at
Momiral Sir G6mar6 $. 5epmonr,
ser peo flere 2eiligbe0er bar uomar.
fet Zig, og ionr alti0 bar pilt ct pormt
8enlfab for sem omerifanife Station.
St. Paul tidende. [volume] (St. Paul, Minn.) 1902-1928, 1909-09-10

Maar 9c feIser meb / bette 8Iat
:ru @nbe til an6en, fra l1ge til l1ge.
ifoI Be life engite Sem for, at 8,
life fgIger meo Eiben. Set ipr.
lcr Mabet for.
St. Paul tidende. [volume] (St. Paul, Minn.) 1902-1928, 1909-09-10
2r. iyrebcricf 81. Guof.

9ll0rig fpr &olarforifl1ingens ST.
ltorie CT Ser fommet loa mango og
Digtige 81 fterretl1inger fra Set bpje
9fpr0 tnDenfor Ell laa fort Si0sperio-
Sc lonr ii6ite ltge. sln1erifanernes
Sral1g til at rllaa 91efor0er" moa
pgre blepet mere enO tilfreositillet
peb at belle to uf beres fpbte 9a11Ds=
ntnno fur noaet freiu til 9torbpolen
n1eD finn ct elors Dfellen1rl1n og set
grnn0ler til 1Seniation, at gfterret-
11ingerne pm 0eres 8e0rifter fonlner
iaa ner / @elene paa biuanoen5 at
Ser fun er 5 Gage ilnellem SEM.
Oper &ipbe11bapn fpn1 S11soog
iiolte l1ge Me0oelelie onl at Mn1erifa=
neren Or. 6re0ericf q. Goof al
@rooflpn, sc. V., par arriperet meO
Sen &gl. grpnlanOfe @an0els 9an1p=
ifib Sans gge0e" til 2er1picf paa
Gbetlan0sperne, 9eor0 for Sfotlan0.
@on i1lgte me6 Sfibet til &jpbe11=
bapn, ef ter at baDe naaet set Meaal
fan latte Jig pes lin slfrejie fra sln1e=
rifa / 1907: at naa fre1n til 9eor0=
pollen.
De fprite forte Ielegran1n1er me0
0enne @fterret11t11g blep n1pbtagne
meb ltor Mistillio, men Sc blep ef=
terbaon0en befrnftebe fra mango Si=
Ser, laa Ser i11gel1 Spipl fu11be bere
ON 0eres Haali0eligbe0, og 0a Sp=
0ageren enOelig 2pr0ags iatte lin
500 paa 0anif @runo, bot banS 8e=
Drift fiel16t oper bele Sen ciptltlereOe
8erben.
01en allere6e Mar6ag benne l1ge
bragte Selegrafen en- fort 0eeo0elelie
fra en- al Sc noroliglte Selegrafitatio.
ner ber / 2onoet poa 9ltlanter6ap5.
fplten, S116ian @arbor, g. S. on1
at Ser bar no6taget en- traa6lps Sc;
peicbe fra &omanogr Nearp ON, al
ogioa Fan par naaet frem til 8olen
8aaoe fan og bans Manbifab on1:
borb paa Sfibet '&ooieDelt" er / go>
8ebol0 og paa &ienbeien. &earr
bor bog peret SEN li6ite til at nae
Holen set 1tore &aplgb mellem bon
og 0r. Goof, ibet Goof naae0e ii
Wiaol 8. 81. Mpril 1908, me0enS
&earD plante6e Stiernebanneret Ser
oppe 8. 6. 9lpril iaar.
st &omon09r &earp bor peret bel
Nolen fan Ser ablolut ingen 5pip
ppre ON, i6et ban bar fert @ione1
neo Jig, ser fam faitilaa bans @uf
ces. geoget panifeligere bill set blip
for Or. Goof at gjpre f1l0t u0 req
for Jig, ioet ban fun bar le0iaget q
to gifimoer, ser i11tet iom beli
ajen0ifab bab6e til ansSS11ltrumel1te
eller foritob set ri1geite af Sc Sp
n1oalinger og 8eregninger, iom fla
bepiie bans Hoaita1to. Set fan So
ollere6e MI ltges, at Slertallet al 5
Gioen1fabsn1nn6 og tioligere Hola1
forifere, iom bar bapt 9ejligbeo Il
at bgre bons 8eretninger, ipnes {
falte fuIo SilIio til bans Or6. 8
forgprigt pil Dr. goof ont fort 81
St. Paul tidende. [volume] (St. Paul, Minn.) 1902-1928, 1909-09-10

I : :
Gage lite, 2pffen inilte,
tit be0 Solopgang iaa 1nil0t,
til &prlDen ifjpr1ne0' Sielen
| 2Dffen brolt,. n1en bar ei ipil6t.
Gage lfobtes til Sc tobtes,
toneD fen / @len1lel5@ &rDpt-
alorig glelntes bpa0 ser giemtes
engong / ct @i9rte 6Dbt.
Stille Sinner fgrer Sttmer
fren al ifiulte s}in0er tD1t,
9iet iftn1ter Col, Ser gltmter
0eilig fra 0e11 ipun0ne &Dlt.
@pert ct Minoe opbeit in6e
er fra @n6 ct 1tille 8uo,
6erfor 9lar1oen efterbaan0en
pofler / set op nro0 @n6.
Og Set lpunone, lpnglt benrunone
otter Iebe 1faI / @u6,
uoen @fpgge 2ipet5 2pffe
tuiin6fol0ig fol6es n6.
Ope11ltaoen0e 9igt al 9anmarfs
berdrnte 9i9ter 3afariaS geielien er
life, om ieg buffer ret, optaget
Bans 9igtlannling u&loffeipil", JON
u0fon for ct Aur 9lar ii6en. Set, er
fife min Mening fer at onalD1ere
oette 6ejltge 9igts sSn6bol& Seq
benpiler til bans 6ortplling uGn go0
GorlmDn0err, bpor 9igtet bgrer bje1n=
me, og af Sen faces nprmere Sorfla=
ring.
Set er gaoet mig iom en- al &er=
ionerne / Sortellingen sSafobie1t,
ser ba6 lin @u1tru ONT at ipnge Gan=
gen, iom bum 1aa ofte bap0e iunget
for bam, og lom bun al0rig fun0e
blipe tret al at b6re. 0g 6ormpn=
6eren, 8orgen, @elten Tortallin=
gen. lptter ngie til bbert Sr6 al
sange1 ionr ipnges al BEN &oinoe
ban bap6e beret laa meget for lige
fra ben6es ti0lig1te l1ng6om. Sun,
Ser al @orgen Sen go6e Sormpn0er,
bar mo0taget iaa meget go6t, Ser mi
/ SEN moone 9ll6er lebes ONT og ot
/ Min6et, en6er Sangen me6: uOa
bet ipun6ne, lenglt benrun6ne, otter
Iepes ifal @u6, uoen @fpgge 2ibetS
2pffe tuiin6fol6ig fol6es u.s."
nsSSa," iag6e 8orgen> u6et er rig.
tigt, ful6iten6tg rigtigt. 9llt bbal
Du Ser fang. Sg @u6 ffe Sob fo1
oe belligne6e @in6er. @r Oct ooq
lite rart at te11fe poa, at man ba1
beret en- S11rule &Dg1te6 for Sem
man bol6t of?"
@aa6an pmtre11t en6er 0enne ON
leg 1aa maa iige biartelige 2tpsiftl:
bring, Ser efter nit @fien er birfe
ligbe6stro. Seq be6 nof, at mango
bill iige onrtrent 1om ioa:
uDe egeniin6ige, labe og penge
gierrige &erioner er goot ifilorebe
men &eltene, 6e farafterfa1te, 81
bjerteIigt n6bifle6e og gu6bengipn
@arofterer 3afarais geieliens syor
teIlinger er life birfeligbe6stro. Sc,
lgber 0gterens Santaii of me6 ban
langt no ober 8trfeligbe6en."
Serom lfal BOG fife 1iges mere
6enne lille 5ftl0ring.
Set 6eilige, fangful6e Digt, ion
itaar foropen, bar tiltalt og glG6e
mig ion1 neiten alt, bba6 oenne Dig
ter bar ifrebet, og 0erfor la6er je
6isie @ers gaa pi6ere til 8labet
9nlere ne6 en- penlig Haamtnbeli
ON life at brage, bpa6 ban bar ifrf
bet, og bba6 ban maaife / 5remtioe
bill poe os.
], Sans Digte er life alageiang
St. Paul tidende. [volume] (St. Paul, Minn.) 1902-1928, 1909-09-10

sfrip efter 8rsoennnfe paa oetts
gIa6.
St. Paul tidende. [volume] (St. Paul, Minn.) 1902-1928, 1909-09-10

G1gclife sfibc til @nbion Teaerne.
sioit 6enne l1ge iejler Ell gifaore
of 4 fore e1tgelife @rigsfibe til Mme-
rita for at repr9ier1tere Sforbrtta.
St. Paul tidende. [volume] (St. Paul, Minn.) 1902-1928, 1909-09-10

sSort!at paa 4. SIDE.
Wiarus. (Winona, Minn.) 1895-1919, 1909-04-08
ZYJECIE TYLKO RAJ

Pc chorobie zo}2dka nastepuje
s}abosc merck, zatwardzenie, Dol
gFowy, z}y oddech, ogdlna s}abost,
bicie serca, nerwowosc, brak apety-
tn, upadek ducha, opiesza}ost, Dol
W piersiach, krosty ia ciele, gra-
nelizowane oczy, ciezkie shy, Ultra
ia Spiku wie]e innych do]egliwo-
sci dokuczajacych, ktdre sic polka
zuj2 najpierw jake niemoc s}a-
bose umys}u. Mic chcecie SIG pozhyc
tego? Jezeli tax, uzywajcie jedyny
"Cross Bitter Wine Tonic" robio-
ny ma starry formularz p. J. A.
Kolnia, najpierwszy %wynalazca W
Ameryce. ,Z2dajcie takowe cd wa
szego %aptekarza lub s~a]onisty, a oni
radzi wan dostarcza jezeli ME mail
ma sk}adzie, ME przyjmujcie lad
nych innych W zamian, kt6re ma
j2 bye tax dobre. Jezeli wasz k"-
piec takowych niema, piszcie do
mas pc pr6bke, a my chetnie VAN
przyslemy..:
Jedna pr6ba vas doswiadczy. To-
nika ia jest robiona naturalnych
ekstrakt6w zi0} i korzeni, rekomen-
dowane przez najwyzsze w1adze le~
'karzy, wyrabiane przez hurtownych
handlarzy Win i Likierow. Eugene
Parisek Co. 659-66l Blue Island
ave. Chicago, III.
Wiarus. (Winona, Minn.) 1895-1919, 1909-04-08

fornosc i rozpusta rCs}a a
gdy Luter MARGIN oderwa}
Niemcy cd koScio}a katolic-
kiego, krzyzacy hurmem
przeszli 1925 r. do jego obo-
zu i zostali lutrami, a "a So
ba pociagneli Gale Prusy
ksiazece czyli Wschodnie.
Jak to sic sta}o, napiszcsz
Dydaku ma drug raz czytel~
nixon "Pielgrzyma", dodaj
tylko dis ola Mazur6w wy
raznie, 10 cd roku Panskle-
go 1876 1873 ich pra'pra-
dziadowie wszyscy byli ka-
tolikami.
Zrobjlem co Starry kuoa
kazat.
Mazur6w s}uga i przyjaciel
Dydak.
Wiarus. (Winona, Minn.) 1895-1919, 1909-04-08
Uczmy dziecf nasze czytat
pisac / movie pc polsku!
no 0NW0
@ 9? Is @

. &Przed kilku tygodniami
wstrzasnela Gala Polonia anne
ryka6ska wiesc, re W Ne
wark W parafii sw. Stanisla-
Wa padl ofiara jakichs dotad
ME wyjasnionych intryg sp.
ks. Erazm Ansion, proboszcz
ovej parafii. Trzech zb6j6w,
m6wiacych niestety Pc
polsku, wtargne}o do pleba.
nil i pc kr6tkiej sprzetcsz,cle
zamordowa}o So. ks ...:4An1sion Y
strzafami reWolWerowymi.
Kim byli owl va! zSibo6ijcy, do
tychczas pozostaje tajemnnllicaa,
jak r6wniez jest,zaggaedlkSa, GO.
ich do tel haslni,ebnejj " zzb s. %
popchnelo. lNlii,e E pra1
vie przyp1ul.s,z,,se'zlia,c; IS. ezb i / ,:llnli.
tel ohy,d1.nlee.jj doppuS 81 81. sic pa s
rafianie sW 81 tanissalalWVa, gdyJlz.
Wiarus. (Winona, Minn.) 1895-1919, 1909-04-08
Wleczory Il Stareg|
Kuby.

Pom6wmy wiec, przyjacie-
le mill, dis o Mazurach "
Prusach Wschodnich czyli,
jak ie dawnie] nazywano
ksiazecych - a jeszcze to.
raz ma l%ubawskiej ziewi ma
zywaja Staremi Prusami.
Do roku 1926 ziemia pc
prawej stronie Wisly cd To-
runia az do ujscia Nogatu
do Zatoki Swiezej pod Kr6-
.lewiec i Elk z ma1emi wy
jatkami by]a pokryta jeszcze
q; lud poga6ski, Pru"
sakami wany;c cecil swoich
bfzk6w i siedziaf W ciem-
nosci smierci.
Azeby ich hawr6ci6 do
WARY Chrystusowej wybral
sic sw. Wojoiech JUL W r.
997ym Vista i zaszed1 az pod
Krolewiec do miasta Romo-
pod Fischhausen, usiio-
wanna lego byly %bezowocne,
DO okrutny i barbarzyhski
nar6d zabi} Swietego % go
kwietnia 997 go roku.
Cd. czasu do czasu robili
pogadscy Prusacy wojenne
wyprawy do PolskiJ rabowa-
a co ME mogli ze SODA
niszczyli mieczem j
Najwieeei za6 doku-
ksieciu polskiemu Kon-
Mazowiieckiiemu mie-
szkajacemu " Plocku.
Lecz cipoga6scy Prusacy
Wiarus. (Winona, Minn.) 1895-1919, 1909-04-08
ZAWIADOMIENIE
Wbnych CZf0nk6W
XXX. Pol. W Am

Prey okazyi poswiecenia
nowego koscio1a sw. J6zefa
W Browerville, Mimi, przez
Najprzew. KS. Bisk. ?. Rho
diego d. Fl. kwiet. b. r. odbe-
die sic zarazem roczne po-
siedzenie Stow. x. X. Pol. w
Am. W dniu 20. kwiet. we
wtorek o godz. 8. wiecz. W
budynku plebanijnym, ola
kt6fych to dw6ch przyczyn
zapraszam jak najserdeczniej
wszystkich Wbnych Czfon-
k6w Stowarzyszenia.
KS. JAN GUZDEK
sekretarZ.
Wiarus. (Winona, Minn.) 1895-1919, 1909-04-08
Ma sprzedaz

S ARROW uprawnego gruntu, do
bry dom mieszkalny ma Il pietra,
opr6cz tego try budynki gospo-
darskie, woda dobra, - 8 mile cd
North La Crosse, u OIL Analaska
Wis. Zg1osic sic pod adresem 10
zef Bagniewski La Crosse, Wis. R.
r. no. 8.
Wiarus. (Winona, Minn.) 1895-1919, 1909-04-08

burzenia tego, cosmy sami
zbudowall, :swojem: ,,n1e
pfaciG!''', a my many ich.
zato popierac? - Czysmy juz
.zupe}nie zdrowy rozum pc.
stradali? Zbudzmy sic, pre-
trzejmy oczy, ~zraartwychpo.
wstahmy ku uczciwemu zy-
ciu, wyrzucmy, co W mas re-
psutego, odrzuemy CO mas
wiedzie ma bezdroza, DO ina.
czej bedziemy tylko wstyd i
ha6be ma glowy nasze scia-
gall, a i Cd posadzonia Q
udzia1 W zbrodniach, jak ia
newarska, ME bedziemy VOL
ni!....
Wiarus. (Winona, Minn.) 1895-1919, 1909-04-08
Mrs. j. DerdOWska,
329 e. 3rd Str.
Wfnona, Mimi
NASH AGENCI.

,Upowaznieni So do kolektowani'
abonamentu W1ARUsA nastepujacy
nasi agenci mieikcowi:
ASHTON, Nebr. Mich. Mendyk %
COLUMBUS, Nebr., w ktor Tafasinsb
FRIED. N. Oak D. F.. Szarkoyski
GRANVILLE, S. Dak:, Jozef Grubs
INDEPENDENCE Wis: Jan Rombalski
Melleu, Wis, Teofl Derdo~sk
MARLIN, Tex, S. P. Gorski
NANTICOKE, Pa. FIR. Jablonsk
NEW WAvERLY, Tex. F, F. Proch
OAK HILL, Mich, St Pogorzelski
ST ANNA, MINI, Adam WaIdowski
GREENHOUSE, Mimi, A. J. KyA}es
BREMOND, Tex. Jan Fan
WARSAW, N. D. Teodor Wysocki
Wiarus. (Winona, Minn.) 1895-1919, 1909-04-08

ME mie!i pr6cz imienia mic
wsp6lnego z dzisiejszymi
Prusakami-N iemcami. Mem
cy przyje]i tylko pc tamtych
imie, gdy pierwotnych po-
gan W pie6 wycie]i, tax, ze
pc nich ami sladu, ami jezy-
ka niema, kt6ry mial bye
pokrewny ]itewskiemu.
Gdy ksiaze polski, Kon-
rad Mazowiecki ME m6gf
sobie dat, rady z pogahskt
mi Prusakami, przywo}a1
1926 r. do pomocy niemiec-
XII zakon rycerski, zwanych
tel rycerzami Maryi, czyli
krzyzal6w. Byli oni okucl
cd stop do glowy W zelazne
pancerze, noszac ma wierz--
chu p1aszcz bia}y z czarnym
krzyzem, stad krzyzakami
zwani.
Cd Torunia rozpoczeli
krzyzacy z poganami krwa-
WV taniec i tax sic zawineli,
|ze cd roku 1925 do 1888
z%awoiowali cd Wis}y ca}y
kraj jak daleko siegaja Pru-
sy Wschodnie. Kto z pogan
ME przyjat WARY chrzescia6-
skiej, zgina} pod mieczeml
krzyzackim. Najwyze] pre-
puszczono dzieciom i nlewia-
stom. j
Azeby zn6w kraj zaludnie,
%sprowadzili krzyzacy z ca1e-
go swiata kolonist6w, tax
|jakto Rad pruski czyni,.wy,.
pychajac Polak6w katolik6w
z Ksiestwa Pozna6skiego i
Prue Zachodnich. 4
Do Prus Wschodnich cis.,
nell sic z Polski, z Mazow-
SEA Mazurzy, kt6rzy obsieda
Ii ziemie, jaka do dis dnia
posiadaja.
A mazurzy byli i sa Pola-
kami, byli W onczas katoli-
kami.
Krzyzacy tez b%udowali,
gdzie tylko wieksze powsta+'
wa}y wioski i osady, koscio-
1y katolickie i osadzali PREY
Mich proboszcz6w katolic-
kich nadajac i'm ma nich u.
t%rzymsnie zwykle cztery wl6.
XII ziemi.
Lecz krzyzacy zawo}ani
przez polskiego ksiecia do
pomocy przeciwko poga65~'
kim Prusakom, po wytepie-.
niu tychzo i pc wybudowa~
.
niu licznych zamk6w obron'
nycb, gdy poro6li W pierre,
ziemie podbita ~przyw}aszczy.
Ii sobie i stall sic ola samei
Polski niebezpiecznymi sa-
siadami.
Przez ksiecja Kokietka "a
wo1ani do pomocy przeciw-
ko wojsku margrabi6w bran
denburskich, usadowili sic
W Gda6sku i zdrada j pre-
moca dnia II listopada r.
1908 wycieli W barbarzynski
spos6b kaszubska szlachte i
lud kaszubski W miescie,
nastepnie zamek tczeweki i
r. 1909 zdobyli zamek swiec-
XII mad Wis}a i tax opanowa-
Ii Gale Prusy Zachodnie i