Ameryka echo. [volume] (Toledo, Ohio) 1902-1971, 1904-08-06
Rok XVII. No. 80
Szczero$G a ObIuda

Pod zarzutem sprzeniewierzenia publ
cznego grosza W sumie $257 GA, aresztowa.
ny zostaf W Milwaukee nasz Kodak, apte.
karz j. G. Banaszynski. Piszac tym wy
padku, "Dziennik Milwaucki" stwierdza z
b6lem serca, ze takich naduzyc trafia sic
W naszem spofeczenstwie coraz wieoej
ze inaczej bye nawet ME moze. DO wszyst-
ko, 90 dzisiejszego czfowieka otaoza, jest
zatrute, demoralizujace i haniebne. Zfe
50 gazety, zfe ksiazki, zie fotografie Iii
wog6le nawet ludzie. Upadia wiara W b.
ga, znik}a powierzchni ziemi moralnosc,
ma kazdym kroku zgorszenie, gdzie zaJrzec,
wszedzie perfidya, bezwstyd, sodoma. Aby
temu strasznemu stanowi rzeczy zaradzic-|
pisze dalej "Dziennik Milwaucki"- refor-
me koniecznie nalezy nam rozpoczac cd
dziecka, II. zar6wno W domu jak W szko-
le wprowadzic jakis inny, lepszy niz do
tad, system wychowania.
Dobre trafne W zasadzie mysi "Dzien-
nika" maja tylko to s1aba strone, ze So
wypowiedziane zbyt niesmiafo. Zamiast
kfasc nacisk przedewszystkiem ma konie-
oznosoi usuniecia ych przy ozyn,
"Dziennik Milwaucki" robi W rozumowa-
niu ogromny przeskok kaze nam odrazu
szukac d o brych skutk 6w. In
nemi stowy spo}eczehstwo jako starzyzna)
moze sobie nadal pozostac takiem, ia.
klein jest, II. kom pletnie zepsu-
t en-, grunt tylko W TEN, aby w}asnie
to zepsute spofeczenstwo wychowywa}o
dobre dzieci. Lac kubek wode, to W
kubku bedzie wino...
Me trudno zrozumiec, skad ia niesmia-
4osc "Dziennika - Pismu, chacemu uoho-
dzic "a urzedowo katolickie, ME wypada
pisac 'bez baweiny. Traktowanie rzeczy po
imieniu obozie klerykalnym nazywa sic
nietaktem, tego nalezy sic przecie wy
strzegac. Vice tylko zreozny fajerwerk
strone socyalist6w, niewyrazne wskaza-
ME ma zepsucie i, sumna summarum-za-
cznijmy reforme cd dzieoi!
Tymczasem jestto rada zupefnie bez
wartosci. Jesli chcemy, aby spoleczenstwo
wychowywafo nalezyoie swoja m}odziez,
musimy postarac sic wpierw to, aby re-
forne zaczefo przedewszystkiem o i e.
bic. Poniewaz zas poprawy mkt ME
przyrzeka ami ME rozpoczyna, dop6ki ME
uzna sic zepsutym, czyli ziym, zdrowa 10.
gika kaze nam dalej zaznaczyc, re pi r.
wszym i mai waznie z y m
waru k m wszelkiej re o r
my jest, zeby sic wyrazic sfowami kate
chizmu, gruntowne poznan ie wszy-
stkich gree h 6w, czyli, jak W
naszym wypadku, publiozny rachunek su-
mienia.
Ale tn wfasnie szan "Dziennik" zaczy-
ma wypadac rownowsg. Ma jednem mp.
miejscu twierdzi pisze Gala emfaza, ze
ludzi wystepnych "nalezy stawiac pod
pregierz publiczny," ma innem, pare
tylko wierszy dalej gryzie sic W jezyk
VIOLA: "dla Boga, lepiej spraw brzydkich
ME mazac!'
Wiemy, kogo tax nagle szanowny
''Dziennik' sic ulak4 Kogoz by to DO.
wien nalezafo najpierw postawic pod tax
niebacznie wypowiedziany pregierz publ
czny? Czy ciemne masyp Me, bo wszak
"Dziennik" to przyznaje, ze do z}ego po.
pycha je najozesciej tylko ich "stan, gfu.
pota bieda." Czy male dzieci? Take ME,
bo byfaby to jeszoze wieksza niekon-
sekwencya. Wiec2 Wiec chyba najlepiej
juz nikogo....
Me uznajemy takiej etyki "a dobra
Nasze zdanie W tel kwestyi jest take, ze zfs
nigdy ME trzeba trzymac. W ukryciu. Spo.
1eczenstwo powinno wiedziec wszystkich
naduzyciach kazdej haniebnej sprawie,
majacej jakikolwiek zwiazek interesem
pubIicznej noralnosci. Tuszowanie owl
jamie W baweine rzeczy brzydkich wyohodzi
tylko ma zgube spofeczenstwu, bo znieozu.
Ia jego sumienie odbiera mu moznost
prowadzenia mad soba oiagfej tax potrze.
bnej mu kontroli Go zfe brzydkie, nalezy
smiafo wystawiac ma widok publiczny
CHOP czy pan, ksiadz czy laik, biedak
ozy bogacz-dla nikogo ME trzeba robit
wyjatk6w, DO zasady moralnosci dla wszyst
kich powinny bye jednakie. Spofeczen-
stwo oszukiwane bafamucone fafszywemi
teoryami, ze temu sluza inne prawa, to.
mu inne, DO it'd, nigdy ME uzna potrzeby
zabrania sic do reform, poniewaz " jego
zbiorowym umysle pod wzgledem zdan
pojec panuje tylko niefad chaos. Ci wiec
wszyscy. kt6rzy choa dane spo}eczehstwo
uzdrowic j pragna tego szczerze, powinni
przedewszystkiem sic zabrac do roztrzasa-
MIA uspionego znieczulonego sumienia
tegoz spofeczenstwa. Me schlebiac, ME
iagodzic ME oslaniac, leoz owszem wszy-
stko ca}ej nagosci nalezy stawiac spofe-
czenstwu pred oczyma. Mech sic przyj-
rzy MECH pozna dokfadnie swoja moralna
wartosc. Mech mu zbrzydnie samemu
wszystko to co jest zfe.
Nasze polskie spoieczenstwo " Ameryoe
znajduje sic doprawdy " okropnem zanie-
dbaniu pod tym wzgledem. Podozas gdy,
:: n.