Ameryka echo. [volume] (Toledo, Ohio) 1902-1971, 1904-01-30

"Wobec tego wszelka dzia}alnosc
narodowa wycbodzaca po "a scisia gra.
nice koscielne jest ola ksiezy naszych
nietylko prawie niemozebna, ale nader
niewdz,eczna. Pierwsi jego parafian
bowiem ma ich wezwanie do piracy ma
rodowej okazuja sic gfuchymi jak
pien, drudzy zas cd powadsja stano-
wczem me pozwalamy,' jakby re-
czywistym wrogom ludu, us,}uj jacym
wfozyc nan jarzmo osiawionych rza-
dow teokratycznych."
powyzszego widac, jak ciezka to praca
odroblc W jednym dniu to, co sie przez ty-
le dzlesiatkow lat robifo. A vice, dzis W
kazdej parafii znajduje sic pewna Geese lu:
dzi, ktorzy ma wezwanie do piracy narodo-
wei So giusi jak pien...
ktoz temu wlnien, jezeli ME ksieza?
Wszak przez tyle lat ma wszelkie wezwsnia
narodowe kazai parafianom zatykac uszy,
jak na podszept zfego ducha. I teraz ciz
sami ksieza robia ludowi wym6wki, "a to.
ze niechce styszec pstryotyzmie! Go sic
zas tyczy slow Ks. Sztuczko tel czesci pa
rattan, co to obswiaja sic zakrese ruchu'
arsdowego "os}aN ionych teokratycznych
rzadow ks,ezy'', to powiemy: wolne Ear
ty, ksieze dobrodzieju O parafianach, bojs-
movie ME warto. 30 ich niema nawet ma
l. karstwo: jako warchoi6w, anarchistow,
"niezaleznych' burzycieli, ksieza juz
dawno powyrzuoaIi ich ze swej owozarni, a
wyrzuconych przygarnaf do siebie ruch
narodowy.
Jezeli co moze zniechecac ksiezy do pra-
cy na,odowej wsr6d owieczek, to ME
''veto" ludu. tylko bierny op6r. niecbec
r. 0yotE koin1 no
svym owieczkom sami zaszczepili. Lecz
ten op6r, to tylko kwestya czasu. Ci, co
przywykli isc "a ksie ezmi, pojda "a mimi cho
cia5by sama g|qb narodowego piekIa,
skoro tylko wymlarkuja, ze W te strone
oiagna ksie7a.
Natomiast inna trudnos6 spotykaja kse-
co niej m6wi odezwa ks Sztuczki:
'"Druga (przeszkoda) jest powsze-
chnie dajacy sic zauwazyc fakt, re
spo}eczenstwo nasze bardziej postepo.
we, kt6re cd ksiezy polskich wymaga
wiele. prawie zupeinle straci}o zaufa-
ME do piracy takiej wsp6lnej narodowej,
W ktortj naczeIny udzlaf obok os6b
swieckich biora takze ksieza. Wyrobi-
10 sig zdanie ze ksieza to jakas zupe}-
ME nam obojetna kasta ludzi, ME-
|
zacych jego najzywotniejsze sprawy
/ ma marne, do czego tylko ksieza reke
przytoza. y tenn niekorzystnem 60
! bic mniemaniu wiedza nasi ksieza
bardzo dobrze. dlatego tel nieraz z
zalem W serou cd wszystkiego sic usu-
waja."
jest " tych sfowach odezwy pewien u
kryty tragizm...
Przez tyle lat koniecznosc zyciowa pcha-
la ksiezy do walki inteligencya swiecka,
NEEDY tymi dwoma odfamami spofeczen.
silva istniaf wieczny sp6r to, kt6ry mich
ma stanac ma czele ludu.
Przez tyle lat ksieza tel walki wycho-
dzii zwyciesko; iDteligencya oplwana
sponiewlerana przez ksiezy, zohydzana "
oczach ludu, musiaia kryc sic po katach,
ustepowac widowni publicznej, ably ME
swiecic ludziom oczy sw4 sromota.
Ksieza natomiast, dumni zwyciestwem,
panoszyli sig wszedzie: " kosciele, " dzien.
Dzis, jake czasy sic zmieni}y! Ia ME.
gdys pogarizana inteligencya zajmuje
wieksza czesc odebranyoh ksiezom stano.
wisk. Dziennikarstwo, polityka, ruch
"o1yo0nO W Sh0'01AO 0AS
" rekach swieckich. Ksiezom pozostats
tylko dzialalnosc scisle re,lgijna, kt6rej
zasklepili SIC, jak slimak W skorupie, i z
ktorej jak sic okazuje wyj6c ME chca. aby
swego delikatnego nask6rka ME narazic ma
uk}ocia zadef tel niegdys pon;ewieranej in.
tel'gencyi. co najgorsza, ze tel skorupy
wyj5c m 2 q, DO TAXA jest koniecznost
dzlejowa: "Trzeba z zywymi naprz6d iS6;
po zycie siegac novel; Vice oto wielki
slimak Federacyi ksiedza Sztuozki ostro.
znie wysuwa naprzod swoje maoki, z pod
skorupy wydobyva sic niesmiafy g}osik
mowi: "Nie ki6j, DO to boil! Me ohce
walki toba, chce 7gody!...''
TAX dis przemawiaja ksieza do postepo.
wei intel'geuoyi, kt6ra przez tyle lat po.
niewierali...
Puaoef K7inoacicz.
j W 4 6