Ameryka echo. [volume] (Toledo, Ohio) 1902-1971, 1904-02-06
" sprawie pomnik6w.

na]ol'zsze] przysztosci ma ziemi Sta
no" AJednoczonyo Oh staule az piec pomnl-
~" eztely uwlecznl pamlec naczelnlka
Aoscluszkl, platy kaziulerza Puiaskiego.
AoSci"szce ~zuosza pommk jego rodacy
zaMleszkalt Ameryce, Iufasklemu sta
VIA pomnlk rzad Slauow " ZJ.duoczouych.
flec pomnikow wysta~ic / ousion,c W
K1lKu zaleuWle latach Irzez nleliczny sto-
suhko"o stosunko"o biedny odfam pol
sKlego narouu, to duzo, baruzo duzo. 20.
uooueJ gorllwosol W slawlaniu pomnIkow
nle zanotowafa po plostu hls,Orya. Mic
ozl"nego, ~ "lelu u~aza ja "a objav cLo
roOl"y. len i ow woia: szkot nlo MANY.
o1eahl-acyl porzadnej nam brak, tysiac
spraw zy~oluych czeba La zatatwienle, q
my-stawAamy pomnlki prze,sp'amy na ty-
- siac lhnych spraw potrzebuy grosz bron-
zo"e posagl, ktore lam zadnej korzy sci
. realneJ me- przynlosa -. UczyuIa najwyze]
zauosc chorobnwej anlblcyl ogolneJ 4 ,e.
mu lub owemu "pollty klerowi' dopomt ga
90 ~Jdobycla sle III wlerzch i zdobycla
lntralueJ posady
Giosy takle styszy sig zewszad niemal CO.
dzlennle. l nlema w tenn mic dziwneyo.
Luuzie baruzo bsrizo rzaukloh wy
paukach zuobywaja sly Ia Jednomy sluosc,
ktora zreszta tr~a za1wyczaj mats t3 lko
chwllke, czasem jedno n,gnl-nle Okla, chwll-
ka mia Juz 1ozulca zdhn eie uwldaczuia.
Taxa Juz natura ludzka nleula ma to rauy.
Guyby HE to, jnz dawno mleilbysmy raj
ma zleml, Jezell nlgdy raj ia luuzkosc SIG
ME doczeka, to take wIna bedzIe po slro
ME teJ luuzkleJ nlezgodneJ nn,ury. Many
Wszelako postep liz teJ drodze i 10 postep
ME naiv Da~niej, gdy Jedni chciell t.go,
drudzy owego, chwytano "a orez, lafa sic
krew, moonleJszy zwyclezat i dopiero po
zw>cestwle robif co chclaf. Taxi powod
m,afy wsZystkle wojny zaborcze, religlJne
domo"e. ktore bez przerwy Wstrzasa4y
cafym swiatem. Nleraz lada drobnos,ka
stanowfa casus belli i-krew sic
lata latami. DIS ludzkosc cywil.zowana
" nadzwyczajnyoh tylko wypadkach to
przewaznle stosuukach mledzynarodo-
wych ucleka sig do ~ojny. w stosunkach
we~netrznyoh ludy cywll'zowane bez szem-
rama poduaja Sc wolf wiekszosoi. Wick
szosc rz4dzl! VIOLA vie kszoscl jest swiet4,
to jest uajwazniejsza zdobyoz cy~llIza-
cyjua ostatulch ozasow. Many przytem W
-spoteczenstwach cywilizowauych jeszcze
jednO wazue og6lnie uznane prawo-prawo
swobody wypowiadania wtasuych mysli
przekou"n. bez zobawy-wywotania wojny.
Cywlllzacya jej prawa obow,azuja tax
lie Polak6w " Ameryce, nam przeto ma
dzieJe, 70 planowane pomniki wybuduj jenny
ME ty lAo bez ojuy, ale bez VII ekszego
rozgoryozenia.
Ma }amach 'Ameryki'' mkt dotad ME
wykazat. ze przetaplanle grosza ma bronco
we pomnlki ma takze swOJe dobre strony,
wiec chce SIP tego po1jac, tenn oardzej, ze
ME grozi mi "a to AMI spalenle la stose,
AMI nawet... kosz 1edAktorski, DO "Ame
ryka" jest bodaj jedyna mas gaze
ia, kt6ra czytelnikom swoim umozliwia
rozpatrzenie kazdej sprawy ze wszystkich
strOn.
Przedewszystkiem zobaczymy, lie ma
racye nawet maruotrawstwo grCsza og6lne.
60.
lyle tysieoy dolarow przelejemy W zim-
ny bronz-w ofaja przeciwnicy stawiania po-
mn'k6w-g -gdy z drugiej strony lyle spraw
waznych cze ka ma zatatwienle, tyle potrzeb
Prawda! Ale czy ME zwrnoamy sig do
oeoiu po grosz ma to potr1eby ozy grosz
naptywa? ?--Nie! A drugiej strony, zgo-
jakos grosz zebrac. Og6f widocznie fatwiej
iakos rozumie to potrzebe, niz jej przeciw-
nicy.
MarnOCraW6tWO pO"ldudc1o! "A Czy uIe
marnujemy tysiaoe razy wiecej pieniedzy
} ma inne, gruutu zfe, dla zdrowia szkodhwe
rzeczy? Mlliony dolnr6w marnuje faktycz-
ME nasze wycbodztwo rok rocz"ie ma a.
trzymauie dziesi9tek tysiecy salun6w po
naszych koloniaoh. w Milwaukee obli-
czouo niedawno, ze aby utrsymac 50 salu-
now W jednej tylko parafii, parafianie
przepijac musza rok rocznie $50, 900!
Osmd ziesiat tysiecy dolarow wydaje jedna
parafia ma piwo w6dke! To jest marno.
trawstwo! Korzysoi ME ma MKT. DO salu-
nista W braku zarobku wziatby sig do innej
poayteczniejszej dla og6fu roboty, szkode
majs wszyscv, DO pijac mad miare. rulnuja
zdrowie, ME m6wiao jnz keszeni Hwa]-
ozanie takiego marnotrawstwa byfoby isto.
tnie zastug4. Uratowal'bysmy rocznie mi
liony dolar6w. Ale tego mkt jakos ma seryo
nawet ME zaczyna!..
Parafia, kt6rej wspomina}em, kt6ra
vvdaie $4,000 rocznie ma w6dke piwo,
ME ma nawet w}asnej biblioteki. Me
wiem, ozy wszystkie polskie eazety maja
tam 100 ozytelnik6w. Trudno ia jakos ma
movie do skiadek ma b,blioteke i do pre-.
numerety eazet, ale ma pomnik Kosoius7ki
l.