Ameryka echo. [volume] (Toledo, Ohio) 1902-1971, 1903-10-17
JEZYK W NASZYCH GA
ZETACH.

skim, lecz zepsuta gwara, W kt6rej pefno
wyrazow angielskich lub slow przerobio.
nych angielskiego; nawet sam ton na-
szej mowy ME brzmi czysto polska. Ton
mowy albo intonacya jest to akcent w}asci-
wy jezykowi. Wiemy, naprzyk}ad, ze Pod
lasiacy m6wia po polsku ze spiewnym
akcentem, to znaczy, re Podlasiacy m6wia
~ polsku i tonac lima niz ma
przykfad Warszawiak. TAX samo oi zydzi,
kt6rzy ME umieja dobrze po polsku, NADIA.
ja swojej movie charakterystyczny akcent
albo intonacye zydowska. Ot6z my Ame-
ryoe, sfyszac czesto move angielska, 3D.
zwyczailismy sic cd prawdziwej polskiej
intonacyi i, m6wiac po polsku, uzywamy po
czesci intonacyi angielskiej. Kiedy Polak
tu osiedlony powie danny ma to nastepujace
zdanie: Ion tego ME zrobif," diva ostatnie
wyrazy jego movie So zaspiewane szcze-
g6lny amerykanski spos6b, kt6ry poczat-
ku razi swiezo przyby}ych Polak6w, dop6-
ki sic ME przyzwyczaja i zaczna sami uzy-
wac intonacyi amerykanskiej. Ale intona.
cya cudzoziemska to tylko jedno z mniej-
szych skazeh zepsu6 jezykowych. Wielka
masa stow wyrazen albo zwrot6w angiel-
skich wciska sic do naszej mowy, tax ze
zapominarny dobrych wyrazach wyra-
zeniach polskich. Opowiadaf mi jeden Po-
lax Europie, ze przebywajac dfugo "
Niemczech nauczyt sic movie po polsku ::
"Usiadz sic pan,'' ttomaczac dosfownie ma
polski wyrazenie niemieckie: "Setzen sic
sich''. Zdanie to: "Usiadz sic PAM brzm
smiesznie polskich uszach ME sadie,
zeby byfo DUO Polak6w pope4niajacych
bfad TAXI. Ale "a to przyzwyczalismy sic W
Ameryce do bfed6w podobnych, nasladu-
jac pewne wyrazenia angielskie, jak ma
przykfad, kiedy m6wimy: "kazdy jeden"
zamiast "kazdy'', albo ''ty ME musisz"
zamiast "tys ME powinien''. Ola polskiego
ucha ME zepsutego czestem s4uchaniem b}e-
dow wyrazenie "kazdy jeden'' brzmi smie-
sznie wstretnie; wyrazenie "ty ME mu-
sisz' znaczy po polsku 'you are not OBJ
lged," ME "you must not''. Angielskie
zdanie "you must not'' tf6maczy sic ma
polski: "tys ME powinien''. Opr6cz b}e-
dow, ktorych polskie s}owa So uzyte ma
niepolski spos6b, posfugujemy sic masa
stow niepolskich. Zamiast sklep lub
skfad, c b Cd dnik k, billet, m6wimy
tor lub sztor, sal k, ty-
k i et t. Mkt ME usfyszy wyrazu "a k a.
8 6, DO mowimy bi &C. w tel
grupie slow angielskioh lub przekabaco-
nych ma polski spos6b angielskiego zuaj-
duja sic takze sfowa niezbedne, take, dla
kt6rych niema odpowiedniego siowa W je-
zyku polskim, ale liczba takich STOW jest
stosunkowo niewielka, po wiekszej czesci
uciekamy sic do slow angielskich bez po.
trzeby.
B}edy take, jak z}a intonacya uzywa.
ME STOW angielskich " wjezyku poto-
cznym ME wyrzadzaja nam wieIkiej
szkody. Choc niejeden mas m6wi try
ia, buczer, hauz zamiast a,
.rzeznik, d o m to chyba ME znajduje
sic miedzy nami takioh, kt6rzyby ME ro-
zumieli wyrazow utica, rzeznik,
d dom. Wyrazy polsko amerykanskie,
ktorymi sic postugujemy ME naleza
do jezyka polskiego, jeno do gwary
miejscowej; a gwara miejscowa znajduje
sie wszedzie. Naturalnie, bytoby lepiej,
gdybysmy wszyscy starali sic movie po
polsku poprawnie, ale nasza nova poto-
czna, cho6 niepoprawna, jest przynajmniej
zrozumiata, cudzozemska intonacya
wcale ME wywiera wpfywu ma forme slow.
Me mysle, azeby warto by}o stracic czas
ma oduczanie ludzi cd takich mafoznacza-
cych bfed6w, kt6re prawie wcale ME przy-
nosza szkody. Zreszta nawo}ywanie do 3D.
zwyczajenia sig cd b}ed6w ma mic sic ME
przyda, skuteozniejszem lekarstwem jest
czytanie dobrych ksiazek i gazet pisanych
Gezykiem poprawnym. Jezeli vice posta-
ramy sic poprawnosc ;ezyka naszych
gazetach ksiazkach, " jezyku pisanym,
to b}edy mowy potocznej mozemy sic wca-
le ME troszczy6
Niestety jednak, v tenn jest bieda, 1e
nasze gazety polsko- erykahskie ME