Ameryka echo. [volume] (Toledo, Ohio) 1902-1971, 1903-12-26
Toledo, Ohio dnia 26 Grudnia, 1909r
Slow ki|ka 0 przekonaniach.

Slow ki|ka 0 przekonaniach.
Do przekonan dochodzi sic droga rozu.
mienia. Jesli jakaa kwestya mnie zaintere-
suje chce wyrobic sobie niej odpowie-
dnie przekonanie, w6wczas biore pod roz-
wage wszystko to, co ma ten temat nagro-
madzifo sic " myrn umysle. I'm wiecej te-
60 materyafu potrafie, ze tax powiem, wy
fozy6 ma stot, tenn wieksze szanse ma moi
rozum do wydobycis czegos wzgle-
n Q trafnegoi dobrego. Ably wiec prze-
konanie mog}o sic zrodzic, potrzebne So
/ do tego dwie rzeczy: jakas iIosc W i a.
ID m Sci danej kwestyi, ozyli ma
teryaf ktorego przekonanie ma bye wy
kute, oraz rozum subjektu, czyli rzez-
biarz, kt6ry to przekonanie ma wykuc
Poniewaz ami nasze wiadomosci danej
kwestyi nigdy ME moga bye k komp e.
the, AMI tenn mniej nasz rozum jakas
absoiutna d s k o n a o ci a, jest
rzecza jasna, re oczywiscie take nasze
przekonania ME moga bye dosk o n a..
re m i. Go ME jest doskonafe, jest ME-
stale, czyli innemi s1owy u l. ega I'm a.
o m. Ludzie, kt6rzy sic przechwalaja
swoja stafoscia przekonan, co to niby
zadna miera ME moga bye zmienione, skfa-
daja tylko dow6d, re So zarozumiali. ME-
ma, ME by}o nigdy pono ME bedzie ta-
kiego przekonania, kt6reby ME mogfo ule-
gao zmianom. Przekonanie jest zawsze
ozems tylko u b ktywne Q m. Jako
take niezmienne pozostaje tylko dop6ty,
dop6ki ma dotyczacy subjekt ME zaczna
dziafac jakies odpowiednie nowe wpfywy.
chwila, gdy to dzia}anie sic zacznie, ma
przekonaniu robia sic rysy i, zaIeznie cd
silly tego dzia}ania, ulega zmianie mniej-
szej, wiekszej, lub zgo}a nieraz nawet kom-
pletnej. Bo taxa jest w}asnosc ludzkich
przekonan( Pregierza Herbert Spencer 49,
Echo mr.. 65), ze raz powziete-
sto razy moga bye uni
nione.
Jesli przez postep rozumiec nalezy usta-
wiczne daze Q do doskonafosci, to
zmiany przekonan, jako przecie rezultaty
jakichs coraz to nowyoh badan dociekan,
zawsze So dowodami postepu. Niekie-
dy dzieki tym zmianom przekonan wste-
pujemy drogi objektywnie lepszej ma
droge objektywnie gorsza, ale okolicznosc
ia wcale jeszcze ME m6wi, ze sic cofamy
wstecz. Me tych uwazamy "a prawdziwych
zwolennikow postepu, ktorzy, ztapawszy
przypadkowo jakas wzglednie ME z}a idee,
chca juz ma niej zupe}nie poprzestac
i sta6 W m i ej scu (konsorwatyzm),
lecz tych, co niezmordowanie ida a.
prod inie oszukuja siebie AMI dru.
gich, ze ludzkosc jest juz " raju. W ideo-
wynn tym pochodzie ku doskonafosci moga
sic nawet bardzo czesto przydarzac rome
mniejsze lub wieksze zboozenia drogi,
czyli omyiki, ale ten fakt bynajmniej ME
obala prawdy jej twierdzenia, ze mimo
wszystko do ozynienia tn jednak many z
prawdziwym postepe
Najwierniej przy swoich przekonaniach
stoja ludzie, kt6rzy w}asciwie ME maja "a
dnyoh przekonan. Many tn mianowicie
ma mysli ludzi prostych niezdolnych
do samodzielnego rozumowania. Jak i'm
wymalowano piekto jego okropnosci, gdy
byli jeszcze wieku dzieciecym, tax juz ten
obraz nosza " uspionym umysle przez cafe
zycie. Stafosc tych ich przekonan bywa
przytem zazwyczaj tax wielka, ze gdyby
ktos usifowaf malowac to okropnosci a.
czej, toby 60 kawa}ki gotowi gnie-
WI posieka6. Moznaby ma ten temat na-
prowadzic cafe setki jaskrawych przykfa-
dow argument6w, ale sadzimy, ze byfoby
to zapalaniem swieczek ola oswieoenia pei
nem swiatfem pfonacej lampy Bijacy W o.
czy fakt, ze wszelkie " 9 hasfa, mysli,
idee wszystko, co ma ma celu wywalczy6
ludzkosci lepsza przyszfosc, rodzi sic VIA
snie ME gdzieindziej, lecz zawsze najpierw
umysiaoh n jig en- a nj Q sly h
Il najtezszych je1nostek, do
piero znaoznie p6zniej ogarnia takze SER
sze masy, jest chyba najlepszem swiade-
,ctwem. ze do zmiany przekonan sk}onni 50
0A;a nrosoi hezduszni. lecz przeciwnie In