Ameryka echo. [volume] (Toledo, Ohio) 1902-1971, 1903-06-27
POLITYKA w KOSCIELE.

Chytra polityka niemieckiego stronni-
ctwa katolickiego (centrum) oddawna by}a
widoczna, chociaz maskowano ja stsran-
ME i chociaz pcwne dobroduszne or
gany prasy polskiej przyjmowaly jq "a do.
bra monete, inne, rezygnujac wfasnego
sqdu ma rzecz karnosci klerykalnej, usifo-
wa1y ja osfaniac dotqd usifujq.
Rome ten process przechodzi} koleje,
lecz dopiero ruch wyborczy polski ma Sla-
sku wytraci} faryzeusz6w ob}udnej roll.
Kiedy uswiadomiony lud polski ma Sl9sku
ujawni} wole posiadania wfasnych, narodo.
wych przedstawicieli parlamentarnych,
centrum dyplomatyzowafo z poczatku "a
pomoca prasy zebrai agitacyjnych, spo-
dziewajac sic zazegnac niebezpieczenstwo.
Centram wystepuje przeciw polskim
dazeni0m narodowym.
Skoro jednakze utworzyfo sic polskie To-
warzystwo Wyborcze ma SIasku postano-
wienie gfosowania ma kandydat6w narodo-
wych polskich zapadfo ostatecznie, posta-
wa polityk6w centrowych' ulegla zmia.
ME. z Gaia bezwzglednoScia rzucono sic
ma ob6z narodowy, lzac jego przew6dc6w i
przewrotnymi argumentami usi}ujac prze-
konac lud, ze jedynem ola niego biogos}a-
wienstwem jest stale bezwarunkowe wy
sfugiwanie sic centrowcom, jako dziedzi-
cznym posiadaczom mandat6w 6laskich.
ksieza stanei jawnie ma czele agitacyi
kt6ra ME przebiera " srodkach utrzymania
ma wodzy chwiejnych jeszcze wyborc6w
polskich. Zawrzafa walka ma cafej linii
walka, " kt6rej "a broh s}uza bas}a religij-
ne, lecz kt6ra jest czysto polityczna. Pre-
civ obozowi polskiemu stale ob6z prusko-
niemiecki, posi}kowany przez zb}akany 3D.
dziat polski.
Tax, tylko tax MONA oceniac terazniej-
sza akcye wy borcza slask4-i to jest pier
wszy dobry jej wynik,-ze ods1ania rzeczy-
vista sytuacye.
Korona atoli wszystkiego, co zasz}o do.
tad W tym zakresie, jest interwencya arcy-
biskupa wrocfawskiego, ks. kardynafa
Koppa.
F<List pasterski'' kard. Koppa.
Jest to .'List pasterski'', kt6ry histo-
ryi odrodzenia polskiego ma Slesku> stano-
vic bedzie znamienny klasyczny doku-
ment.
Zwraca sic on W spos6b niezwykle ostry
i stanowczy przeciw polskiej prase naro-
dowej sl4skiej, kt6ra wyemancypowa}a sic
pod kontroh centrum. Der langen Rede
kurzer Sinn''-jak m6wia Niemcy-iest W
tym pomnikowym "Liscie' TAXI: "Jezyk
narodowos6 So to wprawdzie wysokie ale
ME najwyzsze dobra cz}owieka. Wia1a uczy,
ze ziemia ia jest widowniq, ma kt6rej lu-
die wystepuj9 r6znych szatach, aby
spe}nit ewoje zadanie: Jezyk, narodowo5c
obyczaj So to take formy, " kt6rych lu.
DIE wystepuja tenn kr6tkiem zyciu. Ale
dla kazdego przyjdzie dzieh, kiedy porzuoi
ziemskie ksztafty stanie pred Bogiem,
wobec kt6rego gina r6znice mowy narodo-
wosci. 0 zbawienie wiernych maja piecze
kaptani; tymczasem czasopisma narodo-
we polskie usituja zachwiac zaufanie ludu
do kapfan6w, wiec So antykoscielne, cho-
ciaz g}osza sic "a katolickie. Me mozecie
bye katolikami-wofa ks. Kopp-jezeli be.
dziecie dalej czyta6 te pisma, jezeli religij.
moi nauki, rady pociechy bedziecie szu-
kac gdzieindziej, niz W kosciele. - w zakoi-
czeniu wzywa tedy ks. kardyna} dyecezyan
swoich, aby owe pisma porzucili, gdyz W
przeciwnym razie duchowni beda mieli
prawo obowiqzek odmawia6 i'm b}ogosfa.
wienstw TASK kosciota.
l "a coz taxa klatwa spotVka pisma pol
skie2 Czy So one niereligijnie usposobio-
ne? Bynajmniejl Tylko nawo}uja lud, aby
ME s}ucha} ksiezy, kt6rzy mu kaza gfoso-
wac ma pos}6w centrowych, zamiast ma pol
skich !....
Narodowost Niemc6w wazniejsza
niz ZbaWienie.
Jak kazda rzecz tendencyjna, wyw6d ten
bardzo }atwo dale sic odwr6cic Samo przez
sic bowiem cisnie sic pod pi6ro pytanie:
dlaczego ks. kardyna} ME radzi Niemcom
wyrzekac sic jezyka narodowoSci, jako
d6br podrzednych wobec nadziei zbawienia
wiecznego? Czemu tylko polski lud slaski
ma rezygnowac tych d6br doczesnych,
kt6re przeciez So darem Bozym r6wnej
mierze dla wszystkich narod6w?
Jakoz autor "Listu pasterskiego" mu-
stat sam rozumiec, ze argumentacya jego
jest naciagnieta krucha, ze przeto ME