Ameryka echo. [volume] (Toledo, Ohio) 1902-1971, 1903-07-04
@ o d N X p OIL s XII
Toledo, Ohio, dnia + Lipca, 1903 +.

Lt\lO, OLlO, uilld + Hlpcd, l
sta do drugiego bywa, wynikiem potrzeby
poitycznej lub Misunderstanding, aby mice
ja punkcio centralnym panstwa, skad
najlatwiej rzadzic. Zaiozcnie NATIONALIST
Petersburga jest wyrazem wolf silnoj,
wszcchw}adnej, bedacej W ustugach mysli,
zaprzQtnietoj utrwaleniem novel zdobyczy
terytoryalnej. Me nar6d wytworxyf tam So
bic powoli, biegiem czasu, stolice, W kt6,
roj, wedtug praw naturalnych rozwoju,
skupiac sic hedzie cate zycie politycznc,
rcligijne i kulturalne narodu. StoIice Ro-
syl tworzy car, W tenn dziee tworzonia
okazuj je-m6wiac sfowanli Mickicwcza--
wszechmocnosc wolf swojej.' Ludwik
NV buduje W najubozszej czesci Francyi
Wersal; Piotr Wielki W mozliwie naigor-
szej okolicy stwarza Petersburg, LEGACY
obecnie l,25O, 600 mieszkanc5w; posr6!
r6wnci. monotonnej, lesistej niegdys o1o-
licy urosfa najpiekniejsza z rezydencyj mo-
narszych; z moczar6w i topielisk finskich
powsta1 Petersburg, ia 'Palmira p6fnocy,'
jak go zwali pochlebcy. Najwiekszy z sa.
modzierzc6w rosyjskich dokonat wekszego
jeszcze dzie}a cd najwie kszego z autol1ra-
tow francuskich.
Wszystko W Petersburgu jost poczatko-
wo cudzoziemskiem, obcom od gruntu, na
kt6rym stana}. wylartego swiezo "morzu i
Czuchoncom,' az do nazwy niemleckiej
Dawna "Sioboda niemiecka" przeniosfa
sie-rzec mozna-z Moskwy, gdzie jej by
10 ME swojsko, Ia daleka p6}noc rozrosia
sic W ciagu dw6ch wicklow do rozmiar6w
olbrzymiego kosmopolisu nadnewskiego
Nova stolica przypominac moze Paryz,
Londyn, Amsterdam lub Wenccye, lecz
ME starodawna Moskwe; antagonizm obu
stolic trwa po dzien dzisiejszy, a ME zbywa
dotad na nlarzycielach obozu sfowianofil-
skiego, pragnqcych biafokamiennej Mo
skwie przywr6cic utracone dostojenstwo
stolicy. Sam Katkow podzelaf r6wnicz te
marzenia. Cd zatozenia Petersburga -
twierdza zwolennicy Moskwy przed piotro.
wei, ultranarodowcy sfowianofile-da
sig wplyw Niemc6w ia rozw6j wewnetrzny
Rosyi, niesfowiahski kierunek rosyjskiej
polityki zagranicznej, zcudzoziemczenie
arystokracyi, indeferentyzm religijny into
ligencyi inne obce nalecia}o6ci, az do Ii.
beralizmu, nihilizmu aspiracyi konstytu.
cyjnych wfacznie.
Piotr Wielki przcz zafozenie Petersbur.
ga jak sic Puszkjn wyrazt-" wyrabal
okno ku Europie.'' Lecz rabanio to odby-
wafo sic ME tylko pospiechem, lecz ME
sfychana przemoca Przez lata cate pracuje
okofo budowy miasta po 10000 ludzi, spe-
dzanych r6znych stron kraju, setki ty-
siecy umieraja ol chor6b zarazliwych. TIC
ME tylko poeta W swei bujnej wyobrazni
powiada wbiciu stu tysiecy paldw
wdeptaniu ciaf stu tysiecy chfop6w," lec7
stwierdza]a to badania historyczne. Samo
tylko zbudowanie twierdzy Petropaw}ow-
skiej kosztowafo zycia stu tysiecy ludzi, a
dalsze ofiary W ludziach przy budowie mia
sta byfy ME mniejsze. R6wniez przemoc
samowola zaludnia}y nowoza1ozone miasto
Przez ostatne diva dziesieciolecia panowa-
MIA Piotra w. wyszedf cafy szereg ukaz6w,
zmuszajacych ludzi r6znego stsnu, cd ludu
pospolitego do bojar6w, do osiedlania sic
W nowej stolicy panstwa. Nieposfusznych
bito knutem lub wysyfano ma Sybir. Ira
d dycyjny, prawio instynktowy popped cia-
gnqf mieszkanc6w rdzennej Rosy ma pofu-
dnie lub wsch6d, VIOLA zas zafozyciela Pc
tersburga zwracata ich ku p6fnocy, W te
ostatnie zakqtki punstwa.
Ola Piotra W. nowozafozony Petersburg
byi swietym (Sanct- Petersburg), byt IRA
jem paradyzem," obszar, gdzie stanaf
rozwinaf sic, zwaf "ziemia awieta." Me
tax mysleli sadzili jego poddani. Ola
wsp6tczesnych Rosyan byf on "zgnifem"
'niemieckim btotem," nawet siostra sa-
mego za1ozyciela, Marya Aleksiejewna, W
poufnych rozmowach przyjaci6fmi pre-
powiada}a: Petersburg ME utrzyma sic,
spustoszeje, wielu tenn m6wi." Proro-
ctwo ME spe4nifo SIZE. Wprawdzie po VISTA
pieniu ma tron Piotra II, wnuka zafozycie-
la, ludnosc spedzona przemoca ze wszech
stron penstwa zacze}a rozbiegac sic r6-
wniez na wszystkie strony, ale ia spedzano
ponownie przemoce bito knutami. Jego
nastepcy ma tronie budowali dalej przyo-
zdobia}y go wspaniafymi gmachami Elzbie.
ia Katarzyna II. budowaf wiele Mikofaj
I. Ola rozszerzenia ozdobienia go wyci-
snieto jeszcze niemato fez, krwi i zfota,
zar6wno z narod6w zwyciezonych, jak sa-
mego zwycieskiego narodu.