Ameryka echo. [volume] (Toledo, Ohio) 1902-1971, 1903-03-21

SASSd JdhOy ueHleLJCZna uZleSl9LKuJe
ona wyznawc6w proroka, wypetniajac wsie
miasteczka suskie zgroza. Ami ochronic
sic przed MIA, ami jej zwalczy6 AMI tez
zbledz pred nia ME spos6b "wiernemu".
Czy to W lasach, czy g6rach, powietrzu lub
wodzle -ona wszedzie przebywa usmierca.
Najuczenszy pundita W Jolo, co zwykf po-
blioteki, DO wartosc ich jest W tel ksiazcev'
-dzis ostupialym wzrokiem patrzy zie-
mic m6wi, ze Koran ME wspomina tylu
takich smierciach, i ze Allah jest wiekszy
nia Koran Tax m6w najuczelszy pundita.
Caz pocznie nleuczony 'wierny?"
rzeczywiscie, gdyby nie garstka Ame-
rykan6w IN Sulu, krajowcy byliby po}o-
zpniu najzupclnlej bezradnem wobec sze-
rzQcej sig dzumy. Amerykanie W miare sro-
dk6w sposobnosci pomagaj9 i'm zwal-
czanln wskazujQ sposoby ukr6cenia tego
eta, kt6re nieZapobicgane mogloby obr6cic
wiekszoSc Archipelagu jeden, wielki
cnentarz.
! Jakkolwiekbadz nieszczeScie to przemi-
ME zwykt2 ko.ejq rzeczy ludzkich czas
wyr6wna lego SHADY. Pozostana jednak Su-
lowle, acz znacznic moze oslabieni licze-
bnle, ostoi sic stosunek naszego do Mich
rzqdu. Nadmieniwszy zatem pokrotce
owym przelsciowym stanie rzeczy, warto
pom6wt O tyn trwalszym.
Postawa naszego rz2du wobec Sul6w Oak
Morrow wog5lc) jest zupcinie odmienna cd
przyjetej wobec wieks2ej reszty Filipihczy-
k6w, Zamicszkalych na Luzonie, Minda-
mao, Ambos Camariens, leyte, Samarze,
Panay, Cebu it'd. Ostatni, jak to wzulian.
kcwaliamy W je,lnym z poprxednich iist6w,
rzadzeni beda IN potlstnwie systcmu natu-
ralnego (wedle zarysu sktu kongresowego
2 lgo Lipca r. ~, podcZas gdy do pier
wszych stosowany hedzie system paternal-
NY Inaczy to, zc filipnscy Morowle znaj.
dig siq W poloieniu analogiczncm do polo.
zenia p6mocno. .amcrykanskich Indyan,
gdy ich brunatni bracia ma sasednich wy
spach moga cza 8 e m zajasniec nova
stala gwiazda ma firmamcnc;e naszego
sztandaru. TO znsczy, zc ietn sierotami"
a rad nasz ich "opiekunem'', gdy drudzy
moga zostac obywatelami Stan6w Zjedno-
czonych- r5wnymi nam, moi czytclniku
Dlaczego zrobouo taxa r6znice czy stu.
sznie miedzy tymi czarno czerwono- bruna-
tho p6t-biafymi krewniakami, kt6rzy pra-
vie jednego anio}a si warci, to sprawa ma
raze ME nasza, chocaz ze wszech MAR
godna gfebszego zastanowiena oswietle.
MIA.
w instrukcyach ola Filipinskiej Komi-
syi z dnia 7go kwietnia 1900 roku poprze-
(nik obecnego prezydenta okreslii ten sto-
sunek naszego rzadu do Morrow nastepu-
jaco:
"W postepowaniu z niecywilizowanymi
plemionami tych Wysp (Mindanao Jolo.
,-Przyp. tfom.) Komisya powinna przyjqc
kierunek wytkniety przez Kongres, kt6ry
pozwala plemionom naszych p6fnocno ame-
rykahskich Indyan zachowac ich plemien-
nq organizacyq rzqd... otoczeniu cywi-
lzacyi, do kt6rej niczdolni So lub ME chcs
sic dostosowac. Take szczepowe rzady po.
winny jednak podlegaG madrej stanowczej
regulacyi, bez niepotrzebnego lub malo-
stkowego mieszania sic powinno bye czyn-
nem staiem dazeniem, aby przeszkodzic
barbarzyhskim praktykom zaprowadzic
,zwyczaje cywlizacyJne." ."Q) e..
Pomimo nienajlzejszego stylu powy-
zszych instrukcyj, MONA sic przeciez do
rozumiec, re jest to wyrok skazujacy Mo-
row ma powolnq smierc. Zgodzi sie ma to,
kto zna hstorye p6lnocno- -amerykanskich
lndyan ich obecne potozenie W pustyn-
nych rezerwacyach. Instrukcye prezydenta
McKinley'a potwierdzif Kongres we fill
piiiGkim akcie rzadowym z lgo lpca
l902go roku. Sa wiec teraz sta}ymi drogo.
wskazami dla tutejszych wfadz.
Tego rodzaju opiekuicze skrzydfa ame-
rykanskiego orta ocienis Jolo, Pangutaran,
Panducan, Basilan, Tawi-tawi, Tapul,
Siasi, Tapaan, Bolipongpong, Kabukan,
Hidag, Pala, Usada, Rubuan, Minis, Ma
rongas, Ubian,-i setke innych wysp po-
dobnie nieswojsko nam brzmiacych ma
zwach kt6re, lezac miedzy 6tym lynn sto-
pniem geogr. dfugosci, znane 50 szerszemu
swiatu pod og6lnq nazwa Archipelago Su-
lu. Wiele tych wysp jest jeszcze zupe}nie
nieznanych; ma niekt6rych, jak m6wiq, ME
posta1a nawet noga biafego czfowieka. Zie-
mia tu jest nadzwyczaj zyzna, Iecz zale-
dwie Is jej jest pod uprawa do tego ME-
umiejetna. Ryz, tapioka, kukurydza, sio-
dixie ziemniaki trzcina cukrowa, stanowiac
wraz ry bami gt6wne pozywienie KRAKOW
COW, So niemal wszedzie uprawiane. Drew
owocowych mnogosc niezliczona. Kazda
wyspa niby sad, W kt6rym najr6znorodniej-
sze drzewa przeobfituja owocem. Powsino-
DE gf6dby tn ME dokuczyf. Banany, man.
gi, chleb swietojahski, pomarahcze, cytry-
ny, kokosowe orzechy-tylko rwac, po-
TEN rozfozyc sic pod przewonnym ilang-