Ameryka echo. [volume] (Toledo, Ohio) 1902-1971, 1903-01-10
WOLNI Z, w OLN Y MI
Napisaf dla "Ameryki Echa'
WHADYSLAW JARZEBSkI.

Wolni 1.-Two n y IN ito piekne wy
razy, streszczajace W sobie braterstwo ludlow
wolnych my, Polacy uznajemy ie "a de.
wize naszego przymierza Litwa Russia.
w naszej idei wclnoAc Polski jest tylko
czastk2 programu a innemi czastkami sq
wolnosc Litwy Rusi. Nam ME dosyc ma
wet niepodlegfosci tych ziem: pragniemy
aby ma mich zyli woln Ii wo ~
m l. Rzeczywistosc jest daleka cd tego ce-
lu: zielnie So W re ku wrog6w. Ia Mich
niemasz wolnych z wolnymi; rome stany
micszczanie szInchta, rome lu-
dy-Polacy, Litwini, Rusini Hydzi zyja
pod wsp6lnem jarzmem wroga zarazem
podlegaja jsrzmom innym-szl lacheckie-
nu, kapitalistycznemu, jake owoc nieto-
lerancyi religiinej lub rasowej wykwita
duszach nienawisc ku wspolbraciom, kto-
rzy sic modlQ w innem narzcczu albo Il in
nego o1tarza. Wr6g zadaje uci5nionym rany
zewn9trzne, ale jarzma nienawisci We
ciezka, ktora wysysa zywotne soki, talk ze
ich ME starcza na leczenie ran, Zadanych
przez wroga. A jednak jest nadzieja my
ku niej .wyciagarny d1onie, szepcac oil
nj olnymi.
To ME hasio podboju. Streszcza ono W
sobie tylko przymierze, a ME niewole Lii
twy Rusi; m6wl ono o wsp6lnem szcze-
sciu wolnych ludlow, kazdemu ludovi przy-
rzeka rozw6j wiasnej kultury wielkosci,
a zadnemu ME narzuca jarzma obcej religii
lub mowy Lecz hasfo jest niczem bez wal
XII. TylKo przez Wake zdobyc MONA uzna-
ME prawa wolnych, a walczyc nalezy re
wszystkimi tymi, kt6rzy bqdz nova, bqdz
czynem zwalczajq idee wolnosci. Ia walka
musi sig toczyc ciqgle, dop6ki idea ME be-.
die urzeczywistniona wszedzie, gdzie
istnieje ucisk zaborczy, klasowy, czy tel
rasowy; rycerzami tel WALK beda ci, kt6:
rzy wyznaja te ide9 poczuwajq sic na ST.
ZACH do walki w5r6d swego otoczenia.
A wiec najdrobniejsze przejawy walki-to
uswiadamiarie spoteczne, nauczanie ludu
O tenn, jaki jest Ideal, do kt5rego dazymy,
a kt6ry ma pomnozyc sumo szczescia W ma
szem spofeczenstwie, gaszenie ludziach
nienawi5ci rasowej religijnej, walczenie
z tymi, kt6rzy dla swoich ciemnych
cel6w schlebiaja z}ym instynktom podsy
GAIA nienawisc a przynajmniej antagonizm
miedzy Polakami, Litwinami, Rusinami
Zydami Szersze objawy tel walki-to walka
klasowa, gdzie uciemiezony robotnik miej-
ski wiejski upomina sic swoje prawa.
Da]sze objawy tel wa]ki-to walka rasowa,
W kt6rej Litwini, Rusini zydzi, czujqc
swoja godno5c plenienna, domagaja sic
uznania praw swoich. A ostatni przejaw-to
walka z ciemiezca zewnetrznym. Wszystkie
objawy tel walki So prowadzone W jednym
kierunku-w celu zdobycia wolnosci, a So
one ME oddzielnemi wojnami, ale oddziel-
nemi potyczkami ma wielkim terenie wojny
o wolnosc.
Wojne podobna tocza przeciw tymze wro-
gom a zwlaszcza przeciw najpotezniejszemu
z nich-Rosyi-nietylko Polacy, Litwini i
Rusini, ale kotysze, Szwedzi, Finowie,
nawet uciemiezony lud rosyjski. Wsp6l-
ne dziafanie wszystkich tych zywio}6w re-
wolucyjnych przyblizyfoby chwile wolno-
sci. Ale do takiego wsp6lnego dzia}ania
trzeba stronnictwa miedzynarodoweeo A
wiec sama idea niepodleg}osci ME powin-
ma bye ograniczona do srodk6w, jake So do
rozporzadzenia W samym naszym narodzie,
bo srodki to moga bye "a male. Sprzymie-
rzenie sic ludami acknowledgement przez
tegoz wroga moze przyniesc tylko korzysci
dla. wsp6lnej sprawy.
Pewien ro>yjski rewolucyonista m6wi1
mi, re teraz Fjnlsndya sic bury, a niedfu-
go moze wybuchnie niej powstanie, to
powstanie chyba bedzie zgnebione tax, jak
zgnebione byfo powstanie polskie, DO, do
dat 6w rewolucyonista, zywio}y rewolucyjne
ME dojrza}y jeszcze do takiego stopnia, aby
sic sprzymierzac. Vice historya ma sic po-
wt6rzyc: Rosya zgne ebi1a Polske, Litwe,
Ukraine, zgnebi Finlandye bedzie dalej
panowac mad uciemiezonymi ludami, kt6.
rych zjednoczona sifa mogfaby wroga po-
konac. Kite sife tych ludlow zjednoczy?
Historya wykazuje, re wielkie porusze-
MIA umysf6w W jednym narodzie zjawiaja
sic najczesciej jako objawy wie1kiego rl1-
chu, obejmujacego wiele narod6w. Dowo-
dem tego jest ruch reformacyjny, kt6ry
roku 1917 Niemczech
zdo}af W cwier6 wieku ogarnac
Niemcy, Szwajcarye, Szwecye Norwegie,
DAME, Anglie, Szkocye Francye. Jeszcze
lepszym dowodem, DO nowszym i pokre-
wniejszym naszym celom jest ruch rewolu-
cyjny l848 roku, re swoimi przejawami we
Francyi, Austryi, Wfoszech Niemczech.
Jezei hjstorya wykazuje, ze wielki ruch
rewolucyjny zagarniaf swojemi falami lu-
dy walczace przeciw r6znym wrogom
maJqce celach swych tylko s}abe podo-
" tenn, ze wszystkie dazyfy do
wolnosci, to coz dopiero m6wic omozliwo-
sci wielkiego wsp6lnego ruchu ludlow