Ameryka echo. [volume] (Toledo, Ohio) 1902-1971, 1903-07-11
ARTUR GK0TTGER.

ARTUR GK0TTGER.
W lipcu r. b. mimic lat 25, gdy ma cmen-
tarzu Lyczakowskim we Lwowie zlozono
trumne ze zw1okami mistrza Artura Croft
gera ktdrego zycic bylo tax obfite dla
sztuki polskicj, tax kr6tkie bolesnc.
Wychowany pod okiem swcgo OLGA, by
lego zolnicrza, doskona1ego rysownika
cztowieka niepospolicie wykszta}concgo,
maty Arturek zaledwie m6gi utrzymac of6-
week dronej raczce, jua wfadat MIN bic
gle zrecznie. Ale razem talentom do
rysunku obudziia sic take matym ryso-
wniku ogromna uczuciowosc. w lO-tym
roku zycia chcia1 sic otruc Do tax rozpa-
cz!iwego kroku pcpchnefo go po cze5ci "a
wiedzione uczucie przywiazania, po czesci
zas dotknieta ambicya artystyczna. Ma
szczescie tzucizna ME tyfa straszna. Chic
piec, narwawszy trawy, starl jq pomiedzy
dwiema cegfami tax przyprawiony spe-
cyaf spozyt W siInem przekonaniu, ze MIC
ustraszona dionia przecina pasmo dni swo-
ich. kiedy Artur wprawif sic W kresIenie
figur koni, ojciec zacZQf mu opowiadac
sceny zycia obozowego, a chfopiec rival
sic wtedy z zapalem do o}6wka.
Nadesziy lata nauki szkolnej we Lwo-
vie. Sztuka staia sic juz nieodzowna po-
trzeba zycia bogato przez nature uposazo-
nego d2iecka. Szczesliwy wypadek zdarzyi,
ze tym samym domu, kt6ry zaj jmowata
rodzina matki Artura, meszkaf Juliusz
Kossak.
Spcstrzeg}szy W l4.letnim chiopcu ME-
pospolity talent, udzielaf mu bezintereso-
wnie lckcyi Rady nauki, utlzieane przez
znanego malarza koni, oddziaIa}y doskona-
le ma Artura, kt6rego popped do tworzenia
coraz wieceJ odtad wzrastal. Akwarela iIu-
strujaca wjazd. cesarza Franciszka .J6zefa
do Lwowa, zroblona przoz mfodziutkiego
Grottgera, rozstrzygneta jego losie
Otrzymaf stypendyum wst4pif do szkofy
malarstwa Krakowie. Professor Lu-
szczkiewicz poznaf sic odrazu na talencie
Artura, wyr6znia1 60 pochebnie. okazywaf
mu zyczliwosc wzbudzif nawet miedzy
uczniami pewne uszanowanie dla wiele ro-
kujacego towarzysza, o ktdrym czytali juz
W "Dzienniku Literackim', re bez Ia
dnego prawie ma wsi poprzedniego przy-
sposobienia naukowego, robi of6wkiem
i akwarela nader trafne rysunki os6b, ko-
nj, seen wiejskich, ruch6w wojonnych, -
wzbudzajac podziw znawc6w coraz Eli-
czniejszych TAX szczesliwego talentu wicl-
blcieli'. Me po samych jednak ROACH
stapat mtodociany malarZ W Krakowie 0
lie z poczatku podazaf ochcczo do szkofy
malarstwa, tyle p6zniej chodzif tam z
niechecia jakby na pahszczyzne. Wilma tn
by1 dyrektor szkoly, Stattler. Byf jakby
stworzonym na to, ably odstreczac m}odziez
od siebie cd sztuki, kt6ra reprezentowaf.
Stattler by1 entuzyasta sfowach, frazeo-
logiem i dekIamatorem W stylu patety-
cznym, kt6rego wzniosfe, abstrakcyjne
idee teorye osadzone by1y ma praktycznej
mieliznie. Artur ME byt zdolnym znosic
dtugo przykrego pofozenia szkole, zwfa-
SEGA gdy nadobitek przyszfo mu spozywac
gorzki chleb upokorzenia. Me chcqc "a
wystyapif ze szkoty, ale pozostawi} ja ma
drugim planie.
Pod swiezem wrazeniem ciezkiej straty,
jaka byia smierc OLGA, rozpoczyna Croft
gier W Wiedniu nowe zycie pe1ne trud6w
i trosk potrzeby codzienne, bolesnych
ktopot6w walk niedostatkiem, kt6rego
widmo blade zaglada mu czesto W oczy,
ME dajac sic odpedzic nader usilna praca.
Nawet W dniach najwiekszej nedzy ME po-
mysla} o znizeniu sic do prosby wsparcie,
ME spieszyf sic wreczaniem list6w reko-
mendacyjnych do os6b wpfywowych Przy-
sz}oby moze biednemu umrzec literalnie z
gtodu, gdyby ME kolezehskie przysfugi
ucznia wiedenskiej akademii sztuk pick
nych, Leona Ostrowskiego. Trzeba byto,
jak pisaf, Kraszewski zyc "powietrzem,
rozmowa, bufka, dymem cygara, marze-
MEM, wejrzeniem kobiety, przechadzka
szklanka piwa."
Obraz6w mkt kupowac ME chcia}- male
zafo zbywa6 "a bezcen rome czesci swego
gospodarstwa garderoby. Mi4osc tylko
osfadza1a te dni gtodowe.. Nadeszfy nowe
etapy zyciowej wedr6wki: Monachium, po
kt6rego zwiedzeniu Grottger poswiecif sic
niemal wyfacznie rysunkowi kredq, potem
-Francya, W kt6rej znalazf grob pred
wczesny. W Paryzu nova, ma jstraszliwsza
czeka}a 60 nedza sr6d niej to w}asnie
konczyi kartony "Wojny'', kt6ra wysta-
wiono " salonie, ale nabywcy ME znala-