Ameryka echo. [volume] (Toledo, Ohio) 1902-1971, 1903-03-21
BE hEDY INFORM ACYl
Napisat dla "Amervki- -Echa'
" l. A ID y S l. AW \ ME BsS X

Polacy, choc rozrzuceni po ca1cj Amory-
ce, maiq sobie samych nformacye tlobre.
Gazety polskie zajmuj2 sic sprawac,i pol
skleml do tego stopnia, Ic roaajq wiatjo-
mosci nawet malenkicil. navct hardzo
oddalonych osad polshich. Wezel narolo-
wosci wiaze mas nawet W obcym kra ju. po-
mimo rozrzucenia miedzy obca ludnoscia,
W jedno spofeczelstwo polskie. lnteresuj je-
my sic wszelkiemi rzeczalni tyczacemi sic
Polakow, wiemy niemal O najdrobniej jszych
objawach zycia spofecznego naszem wy
chodztwie, czytujemy z zajeciem sprawo-
polskich. Wszystko to przenlswia ma naszq
korzysc dowodzi, re sic kochany. Ale
wobec tego faktu inte eresowania sic naidro
bniejszemi sprawami polskiemi spostrzega
sic razaco male interesowanie sic sprawa-
mi amerykanskiemi.
Znalomosc spraw amerykanskich jest
nam, przebywaj jqcym Ameryce koniecznie
potrzebna, chocby ze wzgled6w polity-
cznych. Mieszkajqc W tym kraju, wszyscy
podlegamy prawom polityce amerykan-
skiej. sprawy krajowe stanowia o ma
Sym dobrobycie; przytem wiekszost mas.
zostajac obywatelami, bierze udziaf po,
ityce. " takich warunkach ME "a jmowac
sic sprawami amerykanskiemi znaczy tyle,
co ME zaj jmowac sic sprawami wiasnemi.
Obywatel, kt6ry gfosuje, powinien starac
sic poznac sprawy amerykanskie, be ina
czej ME moze W g}osowaniu wydac dobre-
go sqdu. Clos obywatela, kt6ry gfosuje ME
wiedzac ma co dlaczego, nazywaja Amery.
kanie gfosem nieinteligentnym, nierozu-
mnym. Azeby gfosowac rozumnie, musimy
dowiadywac sic sprawach biezacych, a
vice dowiadywac sic nietylko zyciu Po-
lak6w, ale zyciu Amerykan6w.
Ale wzgledy polityczne ME So jedynq
przyczyna, dla kt6rej Polacy powinni po-
znawac zycie Amerykan6w. Poznawanie
zycia innego narodu jest ola mas wielka
nauka, DO poznajemy W TAXI spos6b wiele
rzeczy godnych nasladowania, re Amery-
kanie SO jednym najoswieceDszych naro-
dow swiata, vice poznanie ich zycia moze
mas nuaczyc bardzo, bardzo wiele. Starry
SWAT uczy sic cd Amerykan6w. Anglia,
kt6ra niegdys przodowafa W przemysle.
teraz stara sic poznawac naSladowac spo-
soby rykanskie wyrobach zelaznych
i stalowych; Niemcy starajq sic imitowac
amerykanskie lokomotywy; Rosya przysy-
Ia specyalnego wysianca dla zbadania upra-
wy bawefny, celu ulepszenia tel uprawy
w h1oJoSu AdhduhdLhlCu. Ndld lItlCfG Il
wielkiem zainteresowaniem sic bada orga.
nizacye, sposoby i ulepszenia maszynowe,
"a pomoca kt6rych Amerykanie W kr6tkim
czasie dokonali oIbrzymiego spisu ludno-
sci; czytelnie publiczne W Europie wzoruja
sig ma urzadzeniach bibliotek amerykan-
skich; nawet nasz kraj, Polska. urzadza
wykfady popularne, kt6re sq nietylko wzo-
rowane ma instytucyach amerykanskich, ale
nawet czesto bywaja krajowych gazetach
nazywane po amerykanska: University
extension. llez rzeczy my moglibysmy sic
nauczyc nasladowac z korzyScia!...
Pow1e mi kto, re przyr6wnywanie mas
rozsypanych ma obczyznie, do Anglii, Me
mice, Rosyi, wydaje sic zabawnem; powie
mi kto, re Anglia moze sic uczyc cd Anne
rykan6w przemys1u zelaznego,- ale re my
ME many sic czego cd Mich uczyc, to nam
dla niego gotowq odpowiedz. Wedle stawu
grobla; gdybysmy chcieli sic uczyc cd
Amerykan6w tego, czego sic uczy Anglia,
by}oby to zabawne; ale jest wiele innych
rzeczy nieraz napoz6r drobnych, kt6re mo.
INA byfoDy przyswoic naszym polskim osa-
dom, re znaczna korzyscia. Ot naprzyk1ad
warto byfoby, ably Polacy przejei Cd Ame.
rykan6w zwyczaj zakfadania tax zwanych
klub6w iterackich. Jest to napoz6r rzecz
drobna: kilku m4odzienc6w zblera sic raz
lub diva razy na tydzien kazdy obowis-
zany jest przeczytac jakis krotki utw6r,
napisany przez niego. Takie kluby SO ma
}e, nieraz licza tylko po piec os6b, jednak
kIuby te maja duzy wpiyw ne ksztatcenie.
To jest tylko jeden przyktad wzor6w amery-
kahskich, kt6re moglibysmy z korzyscia
kopiowac. Znalazfoby sic wiecej takich
rzeczy, gdybysmy zechciei poznawac je
troche blizej. Ilebysmy skorzystai, gdy-
bysmy urzadzaniu bibliotek uczyli sic cd
Amerykan6w. Amerykanie maja Biuro Bi-
Bureau, utrzymujace kan
tor W kazdem wielkiem miescie Wydaje to
hiuro ksiazki, uczace, jak urzqdzac biblio-
text spree al Q m e b le urza-
d enia b ibliot czne. Kiedy
pomysle, ze nasze polskie biblioteki wy
daja nierez DUO pieniedzy ma umeblowa.
ME specyalnie obstalowane, chociaz mo-
INA dostac rzeczy gotowe, lepsze "a tan
sze pieniadze, rzeczy lepiej zastosowane do
uzytku bibliotecznego, to przychodze do
il my tracimy ma tenn, ze ME
zaznajamiamy sic urzadzeniami amery-
kanskiemi.
Niestety! faktem to jest, ze my sic cd