Ameryka echo. [volume] (Toledo, Ohio) 1902-1971, 1903-05-09

-
Napisane wy}aczne dla ''Ameryki- -ECha.
lime psma moga p1zedukowywat yko podsniem r6dia
Rozumowanie wystarcza do potepienia
szowinizmu nacyonalizmu jak r6wniez
do uznania patryotyzmu wznios1ego, VOL
nego Cd przymieszek nienawisci TABOR
czoSci. jako jedynie dobrej zasady. Rozumo-
wanie nawet odgrywa pewna role W reguio-
waniu strzezeniu uczuc Cd skazitelhosci.
A odgrywa te role W polaczeniu poczu-
ciem moralnem; ale ami rozumowanie, AMI
poczucie moralue ME wystarczaja do wzbu.
dzenia patryotyzmu, DO patryotyzm to u
czucie. Mifosc ,nacierzynska przynosi dzie-
cku korzybc zarazem stanowi obowiazek
moralny lnatki, ale matka ME kocha die
ciecia ami ola tego, re ia mi1osc przynosi
korzysc, AMI dlatego, re jest ona o>owiq-
zkiem. Zaiste marna byfaby mitosc macie-
rzyhska, gdyby potrzeba ia by1o wzbudzac
rozumowaniem przypominaniem obovia-
zku. Przyjszn przynosi zwykle korzysc
przyjaciolom ale marna to przyjazll, kt6ra
wytworzyfo rozumowanie korzysciach.
Patryotyzm przynosi takze korzyaci nwa.
zany bye moze "a obowiazek moralny, ale
patryotyzm kt6ry powstaje rozumowania
0 korzysciach, jest fafszem, patryoty2m,
kt6ry jest wytworen tylko poczucia obo-
wiazku jest uczuciem marnem i bladem.
Wszystkie te uczucia, jako uczucia milo
sci, rodza sic W duszach do przyjecia ich
zdolnych. W duszy samoluba take uczucia
ME przyjma sic. Samolub jest zfym mate
ryatem ma kochajacego O. Ca syna, przvia-
ciela, patryote; samolubstwo, to jest mi
lose samego siebie jest takim czfowieku
zbyt silna niemasz W jego sercu nliejsca
ma altruizm czyli bezinteresowna
mifosc blizniego dbafosc innych, vice
SERGE jego niezdolne jest do wypiastowania
czystych uczuc miio5ci. Takich uczuG ma
ley szukac ludzi, dbatych nietylko o
szczescie wfasne, ale szczescie bliznich
Ito jest | ru i t 6w.
Mifosc blizniego jest wiec podkfaden,
ma kt6rym powstaje czysty, wznios}y pa
tryotyzm. ..
Wyt1omacze ma przyk}adzie, jak mifosc
blizniego przeradza sic W patryotyzm,
przykiad ten przytocze tenn wieksza che
oia, ze tyczy sic Polak6w. DIVA lata temu
zaznajomilem sic przelotnle panem Clar.
kiem, wychowawca amerykanskim, kt6re-
mu Rad amerykahski puwierzyf byf zbada-
ME kwestyi szkolneJ Ia wyspie Portoryko.
Pan Clark, jako wychowawca, miaf sposo.
bnosc zwiedzac wiele czesci Stan6w Zje-
dnoczonych poznawac ich ludnosc miej-
scowa przyby1a. Opowiadaf mi, re " sta
ME Massachusetts, miescie, kt6rego na-
zwiska zapomniaiem, znajduje sig fabryka
szewcka, W kt6rej pracuja niemal wyia-
cznie Polacy. Fakt ten zadziwif pana
Clarka, wiec pytai wfasciciela, czemu "
jego fabryce jest taxa przewazajaca liczba
Polak6w, wfasciciel wytfomaczyl mu ten
fakt " spos6b nastepujacy: "Robotnicy
nie-Polacy ME troszcza sic o nowoprzyje-
tych niedoswiadczonych robotnik6w, ME
pokazuja i'm, jak praoowac ma maszynach
Kiedy zas przyjme Polaka ME umiejacego
pracowac ma maszynach, to inni polscy ro-
botnicy interesuj ja sic MIN i ucza go 'robo-
ty; wiec ola mnie wygodniej jest przyjmo~
wac do robot Polak6w''. Me potrzebuje
opisywac, jak mifem byfo dla mnie us}y-
sec podobne swiadectwo Polakach ust
Amerykanine. My sic zwykle pomawiamy
wasnie niezgode, ale wyrzucajac sobie
rome wady prawdziwe aro]one, przeocza-
my najwazniejsza nasza zalete,-ze ko-
chamy sic nawzajem. Zaleta owa, uczucie,
jake zywimy ola swoich rodak6w, to pod
stawa, ma kt6rej MONA stworzyc najwznio-
slejsze uczucie patryotyzmu.
Uczucie to za1azem nasuwa mysl, czem
jest tresc patryotyzmu: jest to mi}osc do
wfasnego spo}eczenstwa, inaczej powiedzia-
wszy, rozszerzenie mifoSci blizniego ma ca
ie spo4eczenstwo. Wszystkie inne teorye o
tresci patryotyzmu, teorye, bawiace sic we
frazesy obowiazkach, powofaniach marc
dowych ,prawdach prawach historycznych,
SO niezrozumiafe tresci patryotyzmu ME
tfomacza. I wszystkie to teorye ma mic by
sic ME przyda}y, gdyby ME byio W naro-
die zywego zdroju uczucia mi4osci bill
zniego, miiosci przejawiajacej sic for
mie patryotyzmu. Teorye te nabieraja zna-
czenia dopiero wtedy kiedy So oparte ma
tenn uczuciu.
Pisafem poprzednio, ze has}o patryoty-
Emu powinno byc przez nar6d dla ludzko-
sci: Moze sig znajda tacy, kt6rzy, zapomi-
najac albo ME zdajac' sobie sprawy tego,
ze podstawa patryotyzmu jest miiosc bli-
zniego, uwaza6 beda, ze take hasfo idzie
zadaleko zechcieiby ograniczac patryo-
tyzm do samolubnego dbania tylko dobro
w}asnego spo}eczenstwa. Moze sic znajda
tacy, kt6rzy ME zdoiaje pofaczyc W harmo-
nijny spos6b cel6w nsrodu z celami lu-