Ameryka echo. [volume] (Toledo, Ohio) 1902-1971, 1903-07-04
JUBILEUSz PETERSBURGA.

JUbllEUSL pEltKSbUK6A.
Petersburg swiecif tych dnach 200
setnq rocznice swcgo za1ozenia. Ze wszcch
stron obszernego pahstwa podazy}y t}umy
do stolicy; wielu ciekawych poza granic
pahstwa, oraz deputacye wielu miast "a
granicznych, zwfaszcza francuskich i ME
mieckich, spieszy}y ma to uroczystosc, kt6-
rel gospodarzem byf ME Rad, lecz peters
burska rada miejska. Przeciwnie, rad do.
syc d}ugo ociqgaf sig wyjednaniem mo-
narszego zezwolenia na obch6d jubilcuszo.
wy; cd lat trzech komisya, wybrana iona
rady miejskiej, uk}ada1a programy uroczy-
stosci oblicza4a rozchody. rozsy}a1a zapro-
szenia, czynifa wszelkie przygotowania, a
pozwolenie monarsze ma odbycie obchodu
nastapi}o dopiero % maja, ma ty1zien przed
uroczystosciami. Rad dzisiejszy ME lubi
t}umnych zgromadzeh; przebieg dni jubi-
leuszowych ME usprawiedliwi1 jednak tych
obaw.
Me o tel stronie zcwnetrznej uroczysto-
sci petersburskich chcemy tutaj slow kilka
powiedziec; nabozenstwa, parady wojsko-
we, pochody historyczne, zabawy ludowe i
bankiety dla go6ci kraiu zagranicy ilu.
minacye, flagi, NASTY festony -wszystko
to So zwykfe akcesorya kazdego obchodu
uroczystego miast wiekszych, a mkt chyba
ME watpi re Petersburg W tym wzgledzie
ME za}owaf koszt6w Mysl zwraca sic W tel
chwili W inna strone-w przesz}osc pred
dw6ch wicklow.
Piotr Wielki, ten najzdolniejszy dyna-
styi Romanowow, najwiekszy monarch6w
rosyjskich, wszystko, co tylko robif, robi}
z nies}ychanym, goraczkowym pospiechem.
Postauowi} "a jaka badz cene zblizyc da-
wnq Moskwe do Europy, swa p6tazyatycka
ojczyzne zewnetrznie przynejmniej upodo.
bnic Zaohodowi; z niepohamowanq energia
i ze zdumiewajaca wytrwa}oscia wzia1 sie
do dziela. Stare formy zycia szybko znika-
fy pod ciosami, jake i'm zadawata zelazna
dion autokraty, nieznoszacego zadnego opo-
ru. Nastqpi} zwrot gwaftowny W dziejach
Rosyi, wyjatkowy-rzec mozna-w dzie-
jach ludzkosci. Przeciwko oporowi swej
wfasnej rodzinie, SVEN najblizszem oto-
czeniu, wsr6d swych "bojarow brodaczy",
calej masie narodr, Piotr Wielki stawia
swa zelazna wole, garstke zwolennik6w i
wanych " szkotach polskich, oraz cudzo-
ziemc6w. osiadfych " ''niemieckiej Sfobo-
dzie' Moskwy. R6wnoozesnie z walkq z
duchem nietylko biernego, lecz czynnego
oporu, powszechna ciemnota i 20 staro-
moskiewska tradycya, reformator reorga-
nizator nowozytnej Rosyi prowadzi wojne
re Szwecya, W celu zdobycia ma niej wy
brzeza Ba}tyku, niegdys nalezacego do re-
czypospolitej nowogrocizkiej, ale nastepnie
zdobytego przez Szwed6w. Moskwa pred
piotrowa odczuwafa tylko instynktowo war
tosc potrzebe oparcia sic O morze Bafty-
ckie; Piotr W. dazy ku MENU Gala swia-
domosciq; wielki tw6rca nowozytnej Rosyi
urzeczywistnia zatem pragnienia Iwana
Groznego, tego typowego przedstawiciela
dawnej Moskwy.
Szybko rosna podboje Piotra Wielkiego
ma pobrzezu finskiem W kwietniu roku
l703 gzdobywa szwedzki Noterburg zr6-
del Newy, kt6ry przezywa, przeczuciu
bliskiego opanowania brzeg6w Baftyku,
Schluesselburgiem, jakby kluczem ku ME-
mu, dniu l maja tegoz roku wojska ro-
syjskie wchodza do Nienschanzu, po}ozo-
nego W poblizu ujscia tejze rzeki Piotr
Wielki stat sic zatem panem ca}ego brzegu
Newy. Zdobywca spieszy utrawleniem
mad MIA swego panowania. Dnia l6 maja,
poblizu niedawno szwedzkiego Men
schanzu, " miejscu. gdzie Newa szeroko
sic rozlewa, dzieli sic ma ramona tworzy
mnogie ostrowy, kiadzie pierwsze podwali-
ny przyszfej stolicy pahstwa. w ciagu
dw6ch niespelna tygodni stale twierdza
Petropaw}owska, kt6rej poswiecenia doko-
nuje dnia 20 czerwca st. st., W dniu swych
imienin, cd swego imienia nazy~a nova
warownie wraz powstajaca osada a-Peters-
purgiem. Po bitwie pod Poftawe, po poko-
naniu niebezpiecznego wsp6tzawodnika,
rodzi sic dopiero W umysle Piotra Wielkie-
60 zamiar przeniesienia TAME swej rezy-
dencyi stolicy panstwa, co W roku TIA
Jest juz faktem dokonanym.
Petersburg jest najmfodsza ze stolic euro
pejskich; stat sic stolica wsr6d okoliczno-
Sci wyjatkowych wyjf: :kowe ma znaczenie
W dziejach swego narodu. Najczesciej sto-
lica bywa zarazem kolebka panstwa naro-
du, poczatek jej, otoc7ony podaniami i
legendami, ginie pomroce wicklow; ME-
kiedy przeniesienie stolicy z jednego mia