Ameryka echo. [volume] (Toledo, Ohio) 1902-1971, 1903-06-13
WEGRZY | CHORWACI
TOCZA ZAClETA WALKE MA POLU
EkONUMICZNU-P U-POLITYCZNEM
DaznOSt do wynar0dowienja Chorwat6w
naduzycia popelniaue przez ba.
M 50 przyczynq zakurzeM.

PEESAhAs"NS ~ avn o"-
M So przyczynq zahurzeM.
wyrobienia sobie og6luego rzutu Okla ma
os'atuie wypadki W Chorwacyi, podajemy
"a pismami galicyjskiemi ponizsza wipzke
wiadomosci stosunkach politycznych te-
60 kraju.
Wegr6w jest tylko pre-.
Chorwacya S|awonia, tax bowiem
brzmi urzeGnwa nnzwa kruj ia. wed!e spisu
ludnoaci r. 1900 miaia .359. 5SS Chorwa-
tow, 5S2, l3l Sorbtw (kt0rzy, jak wiadomo,
rtznia sic cd Mich jedynie wyznaniom pra-
wosIawrem alfabelem cyryEckim, pod
uzywaja czcion"k }acinskich.) dAlej III ,493
Njemc6w, G8, 794 Wegr6w, 20. .9S7 Wend6w,
1854 Slowakow, 1906 Rusin6w, 2,S36
Rumnn6w i 37.37l nalezacych do innych
narodowosci. TAX wlfc mjmo wszelkich
sztuczek uzywanych M rzecz zywiofu ma.
dziarskiego podczas spisu ludnosci ME
z1o1nno 60 wyprovadzic statystyczne po-
"a pre-. ogd}u ludnotci, co ME przeszka-
dza twierdzic Wegrom. ze Chorwacya jest
krajem madziarskim dqzyc do tego, ably
sta4a SIC n&prawde madziarska. Stad ME
siychanie bezczelna nies}ychanie prowo-
kujaca medziaryzacya wszelkich mozliwych
instytrcyj, pynaca gt6wnie, Jak zatruta
krew 2yfami, l;niami kolejowemi, kt6re
budowane sl jedynie W interesie wegier-
skim pczosaja reku Wegr6w. Stad We
cry starala sic zstrzec nawet zewnetrzne
znanliona chorwackiego charakteru kraj ju,
przez tax drazniace ludnosc wywieszanie
wszetlzie godef wegierskich, zamiast jedy-
ME legalnych chorwackich.
Samtdzielnest kraju jest fikcyq.
Naturalnie, re tahich warunkach sa-
modzielnosc kraju, zastfzezona W ugodzie
ACKNOWLEDGEMENTS r. lS67-9, odno-
wionej " r. 1873, stuje sic iluzoryczna.
Ran gt6wna przyczyna ztego.
Ale dlaczego ruch przeciw Madziarom
tax gwa}towny i nieprzejednany przybra}
charakter? Przetlewszystkiem rzady bana
daily sig We znaki nietylko inteligencyi. ale i
lud pod mimi jeczy czuje dobrze, komu
jarzmo nedzy zawdziecza Banowi zawdzie.
cza Chorwacya, re ostatniego roku 10000
ludnosci przeniosfo sic "a morze; on to
przeciez dozwolif, ze taryfa przewozowa z
Pesztu do Rjeki tyle wynosi, co z Zagrze-
bia do Rjeki; z jego wiedza Rjeka stala sic
portem wegierskim; on doprowadzif pre-
mys} chorwacki cd npadku, aby pom6dz
dwudziestu przedsiebiorstwom fabrycznym
niemeckim belgijsk1m do zapanowania
mad przemys}em ca'ej Chorwacyi; on po-
pieraf urzedniktw wegicrskich 10 tego sto-
pnia ze wtr6d urze,lnik6w kolejowych le-
dwie co piei dziesiaty znajdzie sie Chorwat; :;
on troszczy1 sic tax komunikacye Choir
wacyi, ze dotsd Zagrzeb i Osiek, diva maj
wieksze miasta W tym kraju, ME maja bez-
posredniego po'aczenia najwazniejszymi
centrami ruchu kolejowego. Fatalne rzady
bana daily sic oaczuc Serbom; ludnosc
zar6wno chorwacka. jak serbska. bury sic
przeciw acknowledgements banowi, pocz9-
tex zgodnego dzia}ania uczynili juz Chor-
waci Serbowie Mitrowicy.
Gwafcenio wolnosci prasy.
Ban szuka drogi do uniewinnienia sic W
prasie. Przekupne pisma niemieckie stu
zalcze wegierskie popieraja go, zamiast u
iac sic "a dziennikarstwem chorwackiem,
tax gnebionem 20 5arbarzynsku przesla-
dowanem. Me m6wiqc juz tenn, ze "a
grzebskie dzienniki otrzymu]a prenumera-
torzy dopiero o diva dni p6zniej. niz sic i'm
nalezy, to tylko polowie zadrukowane,
bo reszte skonfiskowano, ale OTTO 60 robia
Madziarzy W Osieku. Wychodzacy tam
dziennik "Narodna Obrana'' otrzymaf ma
kaz rzadowy, re ME moze wychodzic wcze-
sniej, az dopiero 20 gotlzinie rano. po-
niewaz 9 tel dopiero godzinie urzednioy
przychodza do biura O.. Ma sic to dziac
v mysl par. Is ustawy prasowej Madziar:
sko-niemiecka ''Drau'' ME podlega tel
utawie. Gi6wnego redaktora "Narodnej
Obrany'', dra Lcrkow icza, wycagnieto
kiedys W nocy i6zka zaprowadzouo do
wiezienia. Redakcya cd tygo'lnja ME otrzy-
mule poczta AMI pism,, AMI list5w. Wszystko
sad przejmuje. Redakcya must kupowac
nowe dzienniki. jesll chce wiedziec, CO. sie
" swiecie dzeje. Nawet telegram6w jej ME
doreczaja. To Juz gwaft i przemoc, posu-
wajQce sic do te2o stopnia, zc cato groma
dy szpieg6w vegierskich rozesz1y sic po
Tryescie Lublanie, aby sledzic Chorwa-
tow W Przeditawji.
Starosta zostaf patryota.
A teraz kilka obrazk6w. Podczas rozru-
chow ostatniego kwietnia v wiosce G}ogo-