Ameryka echo. [volume] (Toledo, Ohio) 1902-1971, 1903-05-16
p0LkCY WSlKOtkCEI WYiSzyCH

!: :.
Napisane wyiacznie dla 'Ameryki- -Echa"
lime pisma moga przedrukowywae tylko podane zra
Miasta amerykahskie z wielka ludnoscia
polska maja tyle szk6f wyzszych bezp}a.
tnych innych instytucyj naukowych, re
jest nadzwyczaj dostepna il ilosc uczni6w
polskich W szko1ach wyzszych odpowiada
procentowi ludnosci polskiej zamieszka}ej
W miescie. Obliczmy naprzyk}ad, lie pol
skich uczni6w powinno bye W szko1ach wyz-
szych miasta Chicago, Przypada tenn
mescie uczeh vyzszej szkoly ma 200 me-
szkanc6w. Polak6w W Chicago obliczaja
ma 100, 900. A wiec polskich uczni6w wyz-
szych szko1ach powinno bye 500. Niestety,
niema nawet dziesiatej czesci tel liczby.
Szko}y wyzsze chicagoskie ma ia okofo
10000 a wydajq rocznie dyplo1ny 1000 u
czni6w. W tych liczbach Polacy powinni sic
znajdowac W nastepujacym stosunku: 500
polskich uczni6w powinno uczeszczac 10
szk6f wyzszych ciqgu>ro so Polak6w
powinno corocznie kohczyc szkofy i otrzy.
mywac dyplon'y. ze taxi stosunek ME
istnieje przynajmiej ME istniat pare lat
temu, MONA sic przekonac z drukowa1ych
raport6w Zarzqdu Wychowawczegc, W
kt6rych W latach poprzednich podawano IL
ste uczni6w konczacych szkofy wyzsze. w
listach uczni6w konczacych szko}y wyzsze
trudno sic doszukac nazwisk polskich. GA
sami, niekt6rych latach szczesliwszyoh
zdaje sic napotkac jodno, diva nazwiska
W 1894 roku wyjqtkowo znajduje sic p;7c
poskich nazwisk (Dowatt, Mikitynska.
Wilkorzewski, Wilzihski, Zaremba). Po
1896 roku raporty ME podajq list uczni6w
dyplomowanych, vice trudno sprawdzic,
czy obecnie Iiczba uczni6w polskich szko-
bach wyzszych chicagoskich zwiekszyfa sic.
Jedna okolicznosc zdaje sic movie zwie-
kszaniu sic liczby polskich uczni6w. w roku
1893 uczeszcza}o do jednej szkofy wyzszej
Chicago trzech uczni6w polskich, cite.
ry lata p6zniej by}o tam polskich uczni6w
uczennic sledmioro. w innych wielkich
miastach amerykanskich raporty szkone
wykazuja to samo co raporty szkolne Chi
cagoskie-mafa iczbe dyplomowanych
uczni6w polskich nazwiskach. Raporty
miast Detroit Filadolfii, tax samo jak
nowsze raporty chicagoskie, ME podaja list
uczni6w dypIomowanych, wiec trudno sic
cos dowiedziec polskich uczniach, koicza-
cych szko}y wyzsze W tych miastach. Ra.
port Baltimory "a 1900 rok podaje liste
uczni6w dyplomowanych, ale niema mich
nazwisk polskich. Raporty miasta Buffalo
"a lata cd 1898 do 1901 podajq miedzy dy-
plowanymi uczniami uczennicami naste-
pujace nazwiska Fanny Gumbinsky, Hele-
ma Lois Duschak, Adelaide D. Grodzihsk;,
George I. Serrlnsky. Nazwisko Duschak
brzmi = polska. Jezeli jego wfascicielka
Jest Polka, to Polacy moga sic MIA chlubic,
DO ukolczy}a szko1e najwyasza nagroda-
-ze zfotym medalem. Widzimy vice, re,
sadzac polskich nazwisk, Polacy stano.
via W szkolach wyzszych niezmienie mafy
procent. A trzeba jeszcze brac ped uwage
to. re wielu polskich nazwiskacb ME sa
Plakami. Oto nazwiska moich kilku kole
gov kolezanek wyzszej szkofv uni
wersytetu, kt6rych z osobistej znajomosci
wien, re ME byli Polakami: Witkowska
Lispky, Rafalsky (zydzi ME umiejacy po
polsku), Pienkowscy Zaremba (Ameryka.
nie polskiego pochodzenia, ME umiejqcy
po polsku). Sa co prawda PoIacy o nazwi-
skach cudzoziemskich, kt6re ma listach mic
nie m6wia polskosci, ale W znanych mnie
wypadkach, czasu kiedy ia uczeszczatem
10 szk6f amery kanskich, liczba uczni6w o
HOleklCu uaNW l6hdCu LtIWbZe Dy1a WleKSZa
niz liczba Polak6w nazwiskach polskich
cudzoziemskich. Vice ma}a ilosc polskich
nazwisk miedzy uczniami szk6f wyzszych,
moze bye przyjeta "a pewny dow6d, ze Po-
lacy dzieci swoich prawie wcale ME posyfa-
ja do szk6} wyzszych amerykahskioh.
Coz Polakom zastepnje szkofy wyzsze a.
merykanskie? Jedyna polska szko}a, kt6ra
ma take aspiracyei zarazem stara sic urze-
c2ywistnic je spos6b nalezyty, gimna,
zyum seminaryum Detroit, Mich, ME
powinna bye uwazana "a wyetarczajac9
chotby dla samej ludnosci polskiej miasta
Detroit; jednak Polacy zadawalaj ia sic ia
jedna szko}a, jakgdyby dwie setki uczni6w,
to m4odszych, kt6rzy prawdo-
podobnie przechodza kurs, odpowiadajsoy
>zkofom nizszym publicznym. stanowi}y
'ajwyzsza liczbe kszta}cacej sic m}odziezy,
na jaka polska imigracya powinna sic zdo-
bye. Polskich uczni6w szk6} wyzszych po-
winno bye Stanach Zjednoczonych conaj
mniej 1000; ze tylu ich niema ze liczba
ich prawdopodobnie stanowi zaledwie die
siata Geese tego, co bye powinno, to dla mas
jest wstydem i nieszczesciem!
z raport6w szkolnych MONA SIG dowie. |!
dziec jeszoze pare innyoh rzeczy dla mas