Ameryka echo. [volume] (Toledo, Ohio) 1902-1971, 1903-02-07
s q l. A G II T A A LU 3.
Napisaf dla "Ameryki-Echa"
W IA D YS1AW RZEBS KI

ooA JuA w NIot4OuiO, AlcHCLCCA p1Ay JEAo
move prawo, kt6re naklada podatek na zbo-
re sprowadzane zagranicy. Ia prawem
tenn gfosowa]o i tz. "Eofo Polskio." Ci
cz}onlzowie, kt6rzy ME byli obecnymi pod
czas g}osowania, wyjasnili p6zniej pra
sic, re, dla podtrzymania solidarnosci W
Kole, i oni byliby gfosowali "a nowym
podatkiem.
Czemze jest clio na zbole i kto z niego
korzysc odniesie? Clio IA zboze rad ME-
miecki nakfada ma to, azeby panowie mogE
zboze swoje sprzedawac drozcj, bo zagra-
niczne zboze, wskutek cia, ME bedzie DO
wozone W ilosci takiej, jak dotychczas. Lu-
dnosc fabryczna, g6rnicy mieszczanie be-
da musiei piacic "a chleb drozej, co "a.
pfaca wiecej mad cene obecna to p6jdzie DO
kieszeni pan6w, sprzedajacych swoje zbo-
re. Cto zbozowe W Niemczech belzie okra.
dac biednych, kfasc kieszenie boga-
tych. Kt6z wiec takie cio ustanowifY PIANO.
vie parlamencie, ktorzy, jako poslovie
kraju, ustanawiaja prawa-dla wfasnej
korzysci. Kolo polskie, choclaz przez lud
polskl wybierane, skfada sig pan6w, vice
ME div, ze glosowalo na korzysc pan6w,
ale div, re lud polski, tyle razy oszukiwany
przez pan6w, przez szlachte, ME dowierza
w}asnemu rozumowi, ME obiera Ia pos}5w
ludzi 2 wfasnego grona, kt6rzy stanu swe-
go ME zdradza, ale re wzrastajaca, dziecin-
ME naiwna ufnoscia wybiera na swoich
posf6w magnat6w i szlachte, powierzajac
swoje losy tym, kt6rzy dIa mich maja pogar-
de, dbaja tylko dobro swego stanu lub
swojej kieszeni.
Go kiedy zrobifa szlachta ola ludu? Cd
wicklow sama sic oskarza, re lud krzywdzi-
Ia. Krzysztof Opalinski, szlachcic, pisal W
wieku siedemnastym:
"Rozumiem, ze Bog Polski "a nico ME ka-
Wiecej jak "a poddanyeh sroga opresyja
I gorzej niz niewola. Jakoby chop ME byi
Bliznim ME tylko twoim, ale cziovie-
kiem!'
W tymze wieku, Szymon Starowo]ski,
szlachcic, biadajac mad klqkami wojnie
ze Szwecya, pisaf do szlachty polskiej
80 b ciazaliscie c e d a,
s Q gorzej niz egipska nj e.
W q, ponosciez ia teraz sami, majqc pa
nami cudzoziemc6w mad soba."
Stanislaw Leszczynski 1888 roku pi-
sal, ze ''szlachcic ME mia&by sic "a szIa-
chcica gdyby p Q e jum Qud) ME
miaf "a niewolnika,'' biadajac mad tenn
re lud jest ucisniony nieszcze5Iiwy, wy
gfosi} take ciekawe zdanie: "Lud pospoli
ty in S t t H. Nv pahstwie) co jest in
szego tylko nogi, raczej pedestal, ma kt6-
rym stoi buduje sic rzeczpospolita, kt6-
ry jej onera (ciezary) dzwiga?" Mic.
stety sfowa Leszczyhskiego ME bardzo ira.
fiafy do przekonania braci szlachty.
To swiadectwa wicklow dawny ch
sig spodziewac, ze czasy sic
i re szlachta po kIeskach upamie-
tafa sig i spo]rzaia ma lud innem okiem, niz
szlachcic wieku szesnastego. siedemna-
stego, osiemnastego. Niestety, szlachcic
ME byf ME jest zwolennikiem postepu,
wick dziewietnasty przyni6sf nam nowe
swiadectwa, jeszcze smutniejsze. Posiu-
chajmy, co pisze poeta Wfadyslaw Syrko-
MIA roku 1859, kiedy car Aleksander II
robi} pierwsze kroki ku uwolnieniu uwfa-
szczeniu chfopow:
'Czyta}em wole dobroczynns cara,
Go prawa ludzi ludziom przypomina,-
byfem pewien, re zadna ofiara
Me bedzie ciezka ola serca Litwina.
Mysla}em sobie :-Napr6zno krzykacze
Rzucali bfotem ma szlacheckie miano!
]utro, pojutrze ma oczy zobacze,
ze mas niedarmo szalchetn ymi zwano;
Jutro, pojutrze uniesieniem powie Gala
Europa,
zesmy Litwi ini W dobrowolnej zmowie,
Jarzmo i iancuch rozwiazaIi ch1opa.
byfem chlubny, re jestem Litwinem,
1e jestem szlachcic, ze mann herb pie
czeci.
orzeciez sic stalo.. Kraiu moi rodzony!
4 ~ ~ - j