Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1903-04-23
Eksperyment fIoty niemieckiGj,
Spzysiehenie na aycie cesarza Franciszka
J6zefa.
Move lekarstwo ma suchoty.
Mitchell PREYDENT GoRNIKoW zNoWU ozYNNY.
SpraWa tramWajOWa chicagOska przedmiOtem dal-
sych narad W Springfeldzie

} mierzato jedrlak zastanowic sic
mad niemi i prowadzic dalej u
klady, ale zapobiegli temu pred
stawiciele wychodzcow, ogiasza-
jac poprzednio w ,,Wiarusie" bo-
churnskim postanowienie, ze
wszyscy maja g9osowa6 ma P. ].
Chociszewsliego. Postanowienie
to ogfoszono juz dnia 81 marca,
gdy zadania komitetu polskiego
zosta3y przedstawione centrow-
com d 2 marca.
WyjaSnienia ze strony polskiej
dotad ME ma ale moze ono tyczyc
sic tylko szczegolow pobocznych,
a ME samej tresci i sposobu pro-
wadzenia ukfadow. Warunli i da-
ty, ogloszone przez pisma centro-
we So autentyczne, a sa one ta-
kie, re ME MONA reprezentan-
tom wyohodzc6w polskich ma "a
chodzie nienlieckirn zaoszczedzic
zarzutu wielldego braku roz-
wagi.
ze stawiaja oni swoje. warunki,
wiedzac, re moga odegrat W wy
borach role powazna i re pomoc
ich, stronnictwu katolickiemu Jest
potrzebna, to rzecz zupelnie ma
turalna. Polacy W okregach pre-
mys}owych i gorniczych zachodu
maja prawo zadac, aby uwzgled-
Mono ich potrzeby religijne, aby
centrum, korzystajac ich pomo-
cy, odwzajemniio i'm sic przez po-
staranie sic o nabozenstwa pol
skie, ksiezy i nauke religii w jezy-
ku polskim. Maja takze zupeIne
prawo domagac sic, aby pos1o-
vie wybrani przy ich pomocy
bronili ich pod wzgledem polity-
cznym, postarali sic 0 wzniesienie
uzywania jezyka polskiego W ko-
palniach, fabrykach i na zebra
mach publicznych.
Jezeli jednak domagaja sic VIE
cej, pragna oddzialywac takze ma
rozwoj stosunkow W dzielnicach
polskich, to okazuja wprawdzie
dobre checi, ale zapominaja o
TEN, re wszelka polityka, o kto-
rel przeprowadzeniu W praktyce
mowy bye ME moze, jest niema-
dra a tenn samem szkodliwa. Po-
moe wychodzcow polskich jest
dla centrowcow warta kilka man
datow poselskich, = diva, najwy-
zej try. Wynika tego, re ME
MONA w zamian "a te przysluge
zadac wiecej, jezei chce sic pro-
wadzie polityke realna, pewne-
mi widokami powodzenia. Pred
stawiciele wychodzcow zas donna
gaia sic cd centrum, ably wyrzek}o
sic 8 mandatow poselskich ma
Szlazku, jednego W Poznanskiem,
w Prusach na Poniorzu, wiec
ogolem II-tu, a nadto znacznych
ustepstw w dziedzinie koscielnej
i stanowczego wystapienia pre-
civ po1ityce germanizacyjnej rza-
du. Byloby to bardzo pozadane,
ale prosty rachunek wykazuje, re
zadania te So zupelnie fantasty-
czne. Chociazby centrum nawet
utracifo wszystkie mandaty w o.
kregach przemyssowych zachodu,
W ktorych wychodzcy polscy od-
grywaja pewna role, to jeszcze
wyszfoby na TEN lepiej, niz gdy-.
by mialo uwzglednic zadania ko-
mitetu bochumskiego. w najgor-
Sym bowiem razie zatrzyna 8
q mandaty ma Szlazku prawdo-
podobnie w Prusach i na Pomo-
rzu wschodnim, a nadto ME ma
razi sic ma trudnosoi wobec VIA
dzy koscielnej oraz na niechec
rzadu pruskiego.
Warunld takie, jake stawi} ko-
mitet bachumski, MONA bylo
pewneni widokami powodzenia
stawic w imie zasady: kto wiele
zada, ten wiele otrzyma. Ale wte-
dy naleza5o pozostawic centrow-
com czas do namyssu, zaczekae