Ameryka echo. [volume] (Toledo, Ohio) 1902-1971, 1903-03-07
0 S W [ A L A.
NapiSaf dla "Ameryki-Echa"
W L hAD 81 AW RZEES KI

Zarzucaja nam W Europie, ao dbamy w
Ameryce wiecej pozory, szych, ozna-
ki, szarfy, chor2rwie, uniformly ao1nier-
skie, niz realne lloTzy&ci prawdziwa pra-
ce spofeczn2. Chciatoby sic zuprzeczyc ta-
kim zarzutom i wyiiczyc to. IA co5m sic
zdobyli. Ale niestety nasz dorobeE na d1u-
gle wyliczanie ME starczy. Many koscio1y,
many troche szkbE niestety niedobrycL,
kich organizacyj. Ws@}stko to dorobek
spofeczny wszystNoo to da]e nam swisde-
ctwo dobre. Ale gdzle nanny lnstytucye.
wp1ywalQce ma oswiate Uspo1ecznianie
mas? jak one funAcyonuiG? Czy jest iski
program sZerzeniu oswiaty uspoiccznia-
niu? Trudno ma te pytauia odpowiedzicc W
spos6b twierdzacy.
Uspofeczniarie jestto wpa JAMIE ogdf
poczucia do piracy mad dobrcm og6}u, jest
to nauczenie kszdego czEowicl<t. 2e nam
wszystkim povinno chcdzic nietylko 0 nasz
dobrobyt domowy, ale i dobrobyt naszcj
kolonii, dobrobyt naszego wychotiztva,
nawet dobrobyt caiego kraju, W kt6rym
przebywen1y. Uspolecznienie jestto IDOL
nose rozumienia potrze5 ogdiu zdoluo5c
piracy mad zaspHkajanicm tych potrzob.
Uspofecznienic unlozliwione jest prze4 roz-
w6j oswiaty zaznaj jamianie sic ze sprawl
mi biezacemi.
Chociaz ME many jeszcze specyalnych
instytucyj, dqzacych systematycznie do
szerzenia o5wiaty uspofo"zn niania, TO ma
my "a to pewne czynniki, kt61m fatwo mo.
ina nadac kierunek uspoteczniaiqcy.
Gazety sa jednym takim czynnikiem.
Zaznamiaja mas re sprawami biezqceml
przez to samo pcdnosza poziom oswiaty.
Ma nieszczescie nasze polskie gaZety, wy
chodzace W Ameryce, ME zawszc spefniala
take zadanie. Wezmy do reki jedne Ii.
cznych gazet, podtrzymywanych przcz fun.
dusze stronnictw amerykahskich. Znajdzie-
my tam ME informacye sprawach hieia-
cych ME oswiecanie og61u, tylko Gale ko-
lumny wykrzyk5w na Geese lednej partyi.
Wykrzyki to So przeplatane stowami
hurra'' you bet'', my bedZiemy g6ra"
it'd, ale ME usifuja przemawiac do rozu-
mu, ME rozumujq chotby ma korzySc VIA
snego stronnictwa. Take gazety ME SD
czynnikami uspoieczniania. Lecz ma szcze-
scle So gszety, wyzwolone pod wpiyw6w
polityki dolarowej. One ogof I m u
] q, spoleczeistwo sklada i'm uznanie
powiekszaniem listy prenumerator6w. Alc
informowanie to jeszcze ME dosyc. Nalezy
SoAOCJ Z0mICulO 1Ia CLJ Iillh1 OSW ldUy . lOH-
w6j dziafalnosci tym kierunku jest tenn
niezbedniejszy, re polsko- -amerykaiskiemu
spo1eczenstwu nicInal brak innych czynni-
k6w oswiaty; a oswiecan1e zapomoca gaze
ty jest moze fatwiejsze skuteczniejsze niz
oswiecanie zapomoca jakich innych sro.
dk6w. Tylko tn, jak wszedzie, potrzebny
jest pewlen progra lpotrzebni sa
spofeczni dziafacze.
Ciekawe So pr6by pana Paryskiego, dqaa-
ce do zamienienia gazety ma czynnik oswa-
ty. Og1osif pan Paryski konkurs na arty.
kuf dowolnego tematu. Przyslano mu
ty b O try prace. Czylby to ozna-
cza1o, ze many tylko trzecb ludzi, maiqcych
ambicye do pisania artykul6w popular
nych? Mech kazdy. ktory m6gl wziqc H.
dzia} W konkursie, ME wziaf go Ii tylko
przez lenistwo, poczuje wstyd wyrzut su-
mienia. Miejmy nadzieje, ze ludzie inteli-
gentni ma przyszlosc beda sic poczuwac do
piracy spo1ecznej do tego stopnia, ze nau-
cza sic uwazac prace te "a obowiazek, a
niewypeinianie jej "a wine. Miejmy ma.
dzieje, re przestaniemy deklamowac
oswiacie zaczniemy oswiecac.
Oswiata! Ach, jak mafo many MIA do
czynienia. Deklamujemy 0 niej ma obcho-
dach, pisujemy gazetsch Eco ia czynie
" niniejszym artykule), czasami urzqdza-
my specyalne odczyty Q oswiacie. Ale GAIA
nasza praca mad oswiatq to ME zapalenie
wielkich pochodni, tylko przygodne skro-
banie zapafek, kt6re wnet gasna. Wszedzie
brak pro gramu wszedzie tylko
usifowania jednostek.
Brak programu uwidocznia sic naibar-
dziej W naszych czytelniech. Dobory ksifs-
zek robione So bez staiej mysli przewo-
dniej, bez progra u. Tu jest ME-
zbedny program, program ME trudno
W Polsce wydaja obecnie dzie4o pod tytu-
lem: Poradnik Ola samouk6w. Poradnik
dale rady dla systematycznego czytania we
wszystkich gateziach wiedzy, cd najn1-
zszych do najwyzszych jej szczepli. Dzie}o
to byfo przygotowane przez najswiatlej-
szych Polak6w. Nalezaioby nasze czytel-
ME, cd najubozszych do najbogatszych, a.
rzqadzac wedfug wskaz6wek udzielanych W
Poradniku ola samouk6w. Poradnik dia
samouk6w to prawdziwy program oswiaty.
Kszta4cenie naszej inteligencyi ma wycho-
dztwe musi sic W znacznej mierze odby-
wac zapomoca samouctwa. Ola tych ksztaf-
cacych sic samouk6w niezbedne So dobrze
urzadzone biblioteki, dobrze urzadzone
biblioteki mozebne ss przy przy-