Ameryka echo. [volume] (Toledo, Ohio) 1902-1971, 1903-09-05
P L o T K A

1dAdCu AmeIyhl StTdSLyu1O, KCOr0mu
ma imie Plotka. Szczesliwy, kto togo stra-
szyd}a ME zna, ale TAXI szczesliwiec powi-
nien zamieszkac ohyba ma wyspach bezIu-
dnych, jezeli ME chce sig zapoznac Plo-
tka. P]otka jest zaiste straszydfem, zatru-
wajacem zycie nasze jadem; ale rzecz dzi-
VIVA! tw6rcami jej So czesto ludzie dobrzy,
kt6rzy bezmyslnie ale bez zfosliwosci zai-
muja sig sprawami bliznich rozpuszczaja
Mich nowiny. Ludzie tacy cos us}yszs
Htab cos zobacza, ME rozumiejac dobrze
'tego co uslyszeli lub zobaczyli, domyslaja
sig wielu rzeczy, opowiadaja innym swoje
domys}y; inni ludzi dodaja swoje domysfy
i W taxi spos6b plotka rosnie. Nareszcie
dochodzi ona do uszow osoby spotwarzanej,
czesto osoba ia dowiaduje sic, re pier
wszym tw6rca plotki jest dobry znajomy
lub znajoma, czasem nawet ludzie usposo-
bieni yjaznie!
z naszych wielkich pisarzy Bolesfaw
Prus nieraz sic zajmowaf kresleniem obra-
zk6w plotkarzy: W Wjego powiesci, zatytufo-
wanej 'Plac6w ka, rozpuszczono plotke 0
Slimaku cafej jego rodzinie; Simak,
dowiedziawszy sic tenn chcac poprawic
swa opinie oczach wsi, przystapif iona
do komunii. Ale wies wydafa sw6j wfasny
wyrok tym czynie: 'Musiaf cosik pre-
skrobac," kiedy z iona przystapif do ko-
munii. W innej powiesci, W "Emancypan-
tkach," "opisaf Bolesfaw Prus male miaste-
czko Iksin6w, pefne plotkarzy, plotkarek
plotek. Bohaterka powiesci, Nadia, ko-
beta zacna, szlachetna, dobra, padfa ofiara
plotki; tragiczne zakonczenie powiesci jest
wfasnie wynikiem potwarzy ma bohaterke
rzuconych. Ale choc W tych powiesciach
plotka odgrywa znaczna role, Bolesfaw
Prus ME wypowiedziat Mich swojej mysl
plotce tax dobitnie jak jednej nowelce.
zatytufowanej "Opowiadanie lekarza."
Nowelka ia zamieszczona byfa W Tygodniku
Ilustrowanym, W numerach l6 II roku
zeszfego. Warto by}oby, ably kazdy to no.
welke czytaf byfoby rzecza bardzo pozyte-
czna, gdyby pisma polsko- -amerykanskie ia
PRECAUTIONARY. Poniewaz jednak dotych-
czas jej ME przedrukowano, postaram sic
srescit ia pokr6tce.
'Opowiadanie lekarza'' oparte jest ma
zdarzeniu prawdziwem. Autor opowiada,
ze byfw pewnem towarzystwie, kt6re zaba-
wiaio sic opowiadaniem plotek. Przysfuch-
wal sic tym plotkom pewien lekarz odra-
zu wybuchnaf ostrym smiechem, kt6ry
odebraf plotkarzom chec dalszego opowia-
dania nowinek. Rozeszli sic, pozotali
tylko autor lekarz. Wtenczas lekarz ODE
.zwaf sic: My tn jednak niezle oporzadza-
my bliznich!... Gdyby opinie miafy moe
urzeczywistnienia sic, jedna pofowa ma
szych znajomych musia}aby isc do krymi-
nafu, druga do grobu.' Wtenczas autor
zaczaf }agodnie bronic plotkarzy. ze opo-
wiadaja swoje plotki spos6b ogledny i t.
d. Ma to odpowiedziaf lekarz: "A jednak
bywaja nieszczesliwi, kt6rych zabija plo-
tka, nawet opowiedziana poprawkami
i zastrzezeniami. opowiedziaf autorowi
smutna hisorye pewnego mfodzienca. kt6-
rego plotka popchneta do grobu. Mfodzie-
nice 6w, bedac jeszcze kilkonastoletnim
ch}opcem, raz by} niesfusznie posadzony
kradziez jabtka. Sprawa sic wyjasni}a;
starsi ludzie przekonani byli niewinnosci
ch}opca, ale szkolni koledzy jego ME "a
pomnieli podejrzeniu dokucza]i chic
pcu ma kazdym kroku, przypominajac mu O
jabfku i o podejrzeniu do tego stopnia, ze
chtopiec musiaf zaprzestac chodzi6 do
szkofy. W paru latach wstapif on do innej
szko}y, ukonczyf ja nareszcie wstapif do
uniwersytetu ma medycyne. Nieszczescie
ohciafo, ze tam sig znalazf jeden dawniej-
szych jego koleg6w, kt6ry wiedziaf histo-
ryi jabfkiem bezmyslnie opowiedziaf ja
innemu koledze. Wiedziaf on dobrze, ze 6w
mfodzieniec ME ukradt jabfka, jeno ze po-
deJrzenle ma nlegO padfo taxi sposob
opowiadaf. Ale inni ludzie dorobil do tel
historyi pewne uzupefnienia. Po uniwersy-
tecie gruchnefa wiesc, ze pewien student
kradf "a czas6w gimnazyalnych jabtka.
p6zniej nawet zegarki. Ow nieszczesliwy
mfodzieniec, wobec tych plotek, musiaf
opuscic uniwersytet. Me dawaf jednak "a
wygrane; chcia} sic uczyc dalej. Utrzymy-
wal sic dawaniem lekcyj lie pfatnych (bo
wskutek plotek ME m6gf dostac lepiej pfa-
tnych) uczy} sic medycyny ME uczeszcza-
JAG ma uniwersytet Ale taxa praca byfa
nadmierna, utrzymanie- -gfodowe. To tez
mic dziwnego, ze zaprowadzifo 60 niedfugo
do szpitala, gdzie wkrotce umarf. Oto kr6-
tkie streszczenie opowisdania lekarza.
Po skonczeniu owego opowiadania lekarz
dodaf: "Na swiecie robi sic tax, re jedni
.powtarzaja plotke, chocby niewinnym.
Iinni bronia oskarzonego, rozumie sic spe-
cyalnym stylem, wszysoy zas razem buduja
stos, ma kt6rym opala sic mocniejszy, g-
ME sfabszy." "A jake zapisafby pan le-
karstwo ma to chorobe2" zapytaf Bolesiaw
Prus. A lekarz odpowiedziaf: Przez kilka
lat mieszka}em "a granicai doszed}em do