Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1902-07-17
Tajny uk1ad W sprawie ruchu Wszechniemc6w
W Austryi Polak6W W Prusiech.
ROZRUCHY w TURCYI YIAZYATYCKIEJ,
Komedya procesu wojennego zakohczona.
NOVA STRASZNA KATASTROFA w KO-
PALM, TYM RAZEM w UTAH.

kret6w ma uzytek jednego owych
trzech mocarstW przeciw kazdemu
innemu.
Podobna kombinacya pojawifa
sic po raz pierwszy. Moze ona "a
szkodzic naprzykiad Franoyi, jezeli
ona znsjdzie sic W woinie Mem.
cami, albo Anglia, albo wreszcie
re Stanami. z tego wia5nie powo-
du militarzy5ci francuscy przema-
wiaja "a znacznem powiekszeniem
floty transportowej.
Praca militarzyst6w mad utrzy-
maniem pokoju jest wiec nadzwy-
czaj kosztowna. W obec wydatk6w
niemieckich, francuskich, angiel.
skich, wydatek austro-wegierski
39miu milion6w koron ma reorga-
nizacye artyleryi wyglada bardzo
skromnie.
Lecz bye moze, ze wszystkim
panstwom wypadnie niebawem wy
asygnowao setki milion6w, jezeli
ME miliardy, na militarne rekoj-
mie pokoju. Bo So juz nowe wyna'
lazki, cd kt6rych rzady jeszcze sic
odwracaia, jeszcze mich sfysze6
ME chca, ale zastosuia je, jezeli
kt6rekolwiek mocarstwo zrobi po-
czatek. 2 tych wynalazk6w mai
wazniejszym jest nowy typ okretu,
kt6ry sic teraz W Anglii buduie po-
dug rysunk6w duiskiego inzynie-
ra morskiego kapita Ishay. Okret
ten moze bye woienny i handlowy,
morski j rzeczny, duzy maty.
Tenn sic jedynie r6zni cd istnieja-
cyoh, ze ma ME jedna srube, lecz
szesc Re one inaczej So umiesz-
czone, mianowicie, ME tyfu okre-
tn, lecz dwie Il bokow, cztery
wzdluh ,,kila", czyli nainizszej Ii
nii okretowego kadfuba. Dwie
sruby po bokach zapobiegaja pre-
chylaniu sig okretu ma box, CO po-
zwala usunae ballast, kt6ry zwykle
sic kfadzie ma sp6d statku - one
tez popychaja statek naprz6d. To
samo czynia cztery 5ruby wzdfuz
kila, nigdy ME pracuia daremnie,
niejako W powietrzu, co teraz cze-
sto sic zdarza, gdy ma wielkich IA
lach wysoko podnosi sic wody to
prod, to tyf okretu. W terazniej-
szych okretach jest miedzy sruha
q kadfubem statku warstwa wo dy
zwana przez technik6w pmartwa";
ia warstwa troche przeszkadza o.
kretowi posuwat sic naprzod. W
okrecie nowego typu ME ma owej
;,martwej wody". Nadto, poniewaz
dwie boczne sruby daia okretowi
wieksza r6wnowage, przeto moze
on bye znacznie szerszy, CO bardzo
wazne dla wojennych statk6w, DO
lepiej MONA umiescic armaty.
Wreszcie W skutek umieszczenia
Stub wzdiuz ,,kila" okret bedzie
mogt piynsc znscznie PREDICT, mia
nowicie, wedfug obliczen, moze
przepiynac Europy do Ameryki
W 3, a podczas bury W 4 dni, pod
czas gdy teraz trzeba ma to sied'
miu.
Kt6z ME zechce miec takich o.
kret6w2 Wszakae chyzosc jest
bardzo pozadana W operacyach
handlowych, jeszcze bardziej W
wojennych. Lecz przer6bka okre-
tow handlowYch moae sic odbywac
powoli i zawsze wyjdzie ma korzysc
stosunkow ekonomicznych, nato-
miast przer6bka pancernik6w be-
dzie bardzo ciezka ofara ma rzecz
pokoju.
Spogladajac ma te wszystkie
,,militarne rekojmie pokoju", ma
sic wrazenie, re jakie5 fatum "a
wislo mad Europa. Jei militaryzm
z imperyalizmem prowadza ia ku
samob6jstwu, DO wszakze jedno-
czesnie inne lady coraz bardziej
wyzyskuja ia ekonomicznie j przez
emigracye zabieraja jei najzdroW.
szs ludnost.