Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1902-11-29
R0k XVI. No. 48.
n A K A T A.
Napisat dla "Ameryki' "Echa'
WIADYSLAW JARZEBSKI.

nej przez rozpanoszonych Niemc6w, zieja-
cych nienawiscia ku wszystkiemu co pol
skie, dazacych do zgniecenia wyparcia
polskiego ludu polskiej ziemi. Niena-
wise narodowa, szykany, ekonomiczna wal
ka zywiofem polskim obfuda urzedni.
k6w pruskich, kt6rzy, przesladujac, przy-
bieraj ia poze przesladowanych, to znane
objawy hakaty. w walce nami Niemcy
maja "a SODA wszystkie korzysci, zapewnio-
ne przez butte, nienawisc, podstep, pre-
moe, gwaft i bezprawle; lecz my many
sfusznosc, kt6ra nam pozwala trzymac CO.
TO wysoko, choc bezprawie pruskie odbie-
ra nam nawet bron legalna, wierzymy W
zwyciestwo. Lecz chocbysmy mieli upasc,
chocby przysz4e pokolenia ludzkosci ME
byfy juz stanie krzywd naszych nagro-
die niczem opr6cz fez wsp6fczucia, ME
skalamy bfotem nikczemnosci naszego czy-
stego sztandaru, ma kt6rym napisano: Ia
nasza i wasza wolnosc!
Polityczne zwyciestwo Niemiec odni6sf
mad nami, ale tego mu ME dosyc. Zabraf
nam nasze kraje, mich usadowif hierar-
chic urzednicza niemiecka, kt6ra umiafa
gnebic bezkarnie Polak6w W zyciu polity.
cznem, umiafa utrzymac Polak6w zdala cd
bezposredniego wpfywu ma Rad. Ale wr6g
pragnie zwyciestw nowych. Chce mas mi
szczyc szykanami utrudnieniami zape-
wnieniu bytu materyalnego, wyplera miast
inteligencye polska a ufatwia zapewnienie
bytu niemieckim przybyszom. Ma naszej
ziemi osiedla Niemc6w, kt6rych zada:
MEM Jest zdusic mas ekonomicznie lud
nasz wynarodowic. Ale obfuda pru-
ska ME pozwala ma przyznanie sic 90 nj
skich cel6w. Vice Prusacy przyznaja sic
tylko do tego, ze osiedlaja Niemc6w ma
kresach wschodnich, miedzy Polakami,
gdzie liczne oazy 70 In k 8 W
n ie mc6w beda mogfy m G
wi ki wpfyw ma us "a n g
poll tyczn 8 owagi nj e.
dzy zywi o ia m 9 m j e m
po S k i m.
Take dazenie do ustalenia politycznej
r6wnowagi miedzy zywiofami niemieckim
ipolskim jest punktu widzenia pruskiego
polityka bardzo pozadana. Nam jednak
pr6ba ustaIenia 'politycznej r6wnowagi"
wyrzadza straszna krzywde roznleca W
mas ognie slusznego buntu. Przyjdzie czas,
kiedy walka ucichnie nastanie pora bra
terstwa ludlow; przyjdzie czas, kiedy po-
ch6d cywilizacyi wykona przewr6t nawet
umysfach potomk6w naszych wrog6w, re
spojrza ma wake przodk6w przeciw nam
toczona, jak ma pietno barbarzynstwa. Ale
to pietno spoczywac bedzie ME ma mas. My,
nieszczesliwi ucisnieni, cierpiacy dla
sprawiedliwosci, wznosimy hasfo toleran
cyl narodowej, braterstwa ludlow swobo-
dy. Obysmy sic tym ideom ME sprzenie-
wierzyi.
Niewola ucisk, kt6rych jestesmy ofia-
"a, rodza mas uczucia sympathy ola wszy~
stkich cierpiacych, dla wszystkich ucisnio-
nych, dla wszystkich ludlow 1aknacych
sprawiedliwosci Gdziekolwiek jest lud u
cisniony, czy Ormianin, czy Fin, czy S}o-
wax, czy Chorwat, tam sic zwracaj ja nasze
serca. Obysmy pozostali wierni swoim ha-
SION sercom! Bo jezeli komu, to nam
tembardziej niewolno kalac naszego czyste-
90 sztandaru hasfem: Ia nasza wasza
wolnosc!' Jezeli komu, to nam tembardziej
niewolno przyjac pietna barbarzyhc6w,
ktore ma siebie kfada zwolennicy Hakaty!
Wolnosc, ia idea, kt6ra tyle tragi-
cznych walk toczono tyle boj6w przegra-
no, to ME hasfo narodu ale ludzkosci. Ale
wfasnie dla tel przyczyny zwyciestwo idei
W jednym narodzie jest zwyciestwem
wszechludzkiem, jej pogrom jest pogro-
mem ludzkoSoi. Gdy Wegry uzyskafy VOL
cieszyiiSmy su 5 sic Sazem snSE Weg1ami' A jednai
tCAoA AeSoAO yAAPeSoyO O>A"AOSAAJ Wy ~ W
gier, be Wegrzy sprzeniewierzyli sic
wszechludzkie] idei. Zdobywszy wolnos6
urobili sobie teorye jednosci ojczyzny,
usprawiedliwiajac ta jednoscia okrutny u
cisk obcych pIemion. Gdyby zapytano We
gra eel tego ucisku, znalaz}by fadnie
brzmiaca odpowiedz, ze chodzi mu o
ust alenie politycznej r6-
wnow wagi m iedzy zywi a m ,
m ii arskim i sfowac k m.
Ale ludzkosc tel odpowiedzi ME usprawie-
dliwi. Rosya zniweczyfa W Finlandyi pra-
wa konstytucyjne, odebrafa swobode, zbu-
rzyfa szczescie narodowe pragnie wzmo-
cnic zywiof rosyjski W Finlandyi. I tn teo-
rya jednosci panstwa przyda sic polityko-
wi, tutaj ciemiezyciel moze nam odpowie'
dziec, ze dazy do US a 9 n a po i.
tycznej r6wn owagi mi iedzy
zywio1e rosyjski m fl II.
skim. Dla tel samej politycznej r6wno.
wagi zabronif Rad rosyjski Polakom kupo.
wac ziemie kraju zachodnim osadza v
>Polsce ch}op6w rosyjskich, DO wszak
oazy rolnik6 M o k | i be
da mogfy m i Q 6 wi Xxi wpfy y "
n ust a l Q n q r6wnow wagi m e.