Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1902-05-17
TOM XVI. No. 20
Katastrofa na wyspie Mar
tynice.

Dllla maJa WyDuch WulkanlcZny ZDu-
rzyf najwieksze miasto na wyspie Marty
nice, przyczem okofo 1000 ludzi poniosfo
smierc. Ready francuski i amerykanski
wysfafy natychmiast okrety wojenne zy-
wnoscia srodkami ratunkowymi.
Wyspa ia odkryta zostafa przez Kolum-
ba +. 1893, +. 1885 osiedlona zostafa
przez Francuz6w do dis dnia stanowi
wfasnosc rzadu francuskiego. Wyspa obej-
mule $50 mil kwadratowych, ludnosci Ii
czyfa 100 900. Cd Nowego Yorku jest Cd
dalona o 2,1OO mil, Cd San Juan porto
ryko) 400 mil Roczny wywoz towar6w wy
nosi 4 miliony dolarow przywoz okofo
a mil. dol
Miasto st. Pierre, jedno najwiekszych
Ma tel wyspie, liczace Is tysiecy mieszkan-
cow ulegfo zupeinemu zniszczeniu. Tajem-
nicze SHY przyrody, a mianowicie badz
trzesienie ziemi, badz wybuchy wulkani
czne wstrzasfy posadami tego miasta, zmie-
niajac je kilku minutach W jedne olbrzy
mia mase gruz6w, kt6re swym ciezarem
przygniotfy tysiace ludzi.
Pred kilku dniami doniosiy telegramy,
re na wyspie tel daily sic uczuwac trzesie
mia ziemi i re wybuchy wulkanu Mont Pc
lee zasypuja okoliczne fabryki, lava
pfynie szerokiem korytem kierunku mia
sta ST. Pierre. Powstaia W tenn miescie
panika, ale widocznie mieszkancy ME oba-
wall sic wiekszej katastrofy, gdyz odda-
wall sic zwykfym zajeciom. W w1elkim
porcie zas, przepefnionym okretami roz-
nych KRAKOW, ruch wrzaf jak zwykle. W
srode 7go ma ia nadeszfy do sasiednich
wysp wiadomosci, re Ma wyspie Martynice
kilka wulkan6w zaczefo wybuchat, OIL
brzymie sfupy dymu ognia, widziane Ma
odlegfosc kilkuset mil, potwierdzafy te
straszna wiadomosc.
Nagle srode W pofudnie komunikacya
telegraficzna z wyspa zostafa przerwaha-
ME byfo mozliwem przesfac TAME jakiej
kolwiek depeszy sygnafy Ma stacyi ME
odpowiadafy. Widocznie podmorskie
wulkany zaczefy wybuchat.
w tel chwii ME nadeszfy naturalnie "a
dne wiadomosci z tel nieszczesnej wyspy-
dopiero przywiozf je do dunskiego portu
ST. Thomas parowiec angielski Roddam.
Statek ten znaidowaf sic dniu maja
porcie st. Pierre wyruszyf W droge
do St. Thomas Wfasnie chwili jego wy
iazdu nastapifa katastrofa. Zatrzesfa sic
ziemia posadach, wody porcie wsku-
tex wybuchu podmorskich wulkanow tax
strasznie byfy wzburzone, re wielka iczba
statkow zostafa zniszczona i zatonefa, q
inne tylko cudem ocalafy. Ma tymze stat
ku Roddam ktory pierwszy przywi6zf te
straszna nowine, II ludzi zginefo, kapi
tan Freeman jest ciezko poparzony.
Ale najwiekszej katastrofie ulegfo same
miasto st. Pierre. Wedle relacyi kapitana
trzesienie ziemi czy dziafanie wulkan6W
byfo tax straszne, re W kilku mlnutach ca
fe miasto zr6wnane zostafo ziemia. Ia
wality sic domy, koscio1y wielkie gma
chy. kwitnacego pieknego miasta porto
wego pozostafa kilka minut po katastro
fie jedna olbrzymia masa kamieni, drzews
i gruz6w Miasto St. Pierre jest dis je
dnym olbrzymim cmentarzem, ma ktoryn
= spoczywa 10000 tysiecy ciaf ludzkich.
Miasto st. Pierre zbudowane ma skali
stem wybrzezu, zostafo nawiedzone przec
\ 200 laty podobna katastrofa, przyczen
zginefo okofo 2 tysiecy ludzi. Pred die
sieciu laty straszny huragan zniszczy
Geese takowego. Port tego imienia jest maj
wiekszym Ma wyspie statki cafego swia
ia wywoza stamtad rum, cukier, kawe
bawefne.
Londyn, IL aja.-Zdaje sic, re wy
buch wulkanu Ma francuskiej wyspie Mar
tynice jest wynikiem szalonych przewro
tow we wnetrzu ziemi na wielkich pre-
-. StrZGnlaCn. NdueSAly W Do"IOhI COICS a.
B nv, ze ma angielskiej wyspie zachodnio
4, indyjskiej st. Vincent diva wulkany row
B niez wybuchaja, ale na szczescie lava ply
ME jak dotad dolina, W kt6rej niems
miast wiekszych Sfup ognia widzialny
jest Ma 40 mil.
Poniewaz telegraf podmorski jest przer
wany, przeto niema dokfadnych wiado
mosci. ale kapitanowie statkow angiel
skich, krazacych W bliskosci, obawiaja sic
zel katastrofa jest bardzo wielka tysiace
ludzi juz poginefo,
Krol nakazaf, by wiadomosci szczeg6fo
we, ktorych oczekuja kazdej chwii, costa
" mu natychmiast przesyfane.
Paryz, IL maja. -Nadchodza tutaj dc
ministeryum dalsze, coraz gorsze wiado
mosci zniszczeniacn, wywofanych wy bu
chami wulkan6w ma wyspie Martynice
Onr6cz miasta St. Pierre zniszczone costa
" trzy mniejsze miasta: LIE Carbet, LIE
Precheur Mauceau, ktore razem icza
10000 mieszkanc6w. Wieksza Geese tych
ze zdofaia sic wyratowac przez ucieczke
ME W kierunku morza, ale W CORY, otacza.
.AA - noo1;1; 1,;oc zyoia q Ia od dni