Ameryka echo. [volume] (Toledo, Ohio) 1902-1971, 1902-12-06
Toledo, Ohio Buffalo, N Y, Dnia Grudna, 1902

Toledo, Ohio,
rzecz, kt6ra uwaza "a blizsza do urzeczy-
wistnienia, ME stanie sic faktem dokona-
nym. Mkt panu Siemiradzkiemu ME daJe
specyalnego przywileju ma sadzenie Gu
dzych obowi9zkach wedfug swoich przeko-
nan, ale jezeli pan Siemiradzki sam sobie
to prawo nadaje, to takie samo prawo
moze nadac sobie jakis ugodowiec i, kryty
kujac zbytni pospiech ideale niepodle-
g1osci politycznej, m6g}by powaga wy
jako tako zr6wnowazona g}owa, jezeli
przedewszystkiem pragnat ugody ze sierra
sic oburza ma tych, kt6rych nazwaf prakty-
kami, re zadaja odrazu "a wiele. ugodo-
wiec m6g}by dla tego samego oburzyc sic
ma pana Siemiradzkiego, re on zada "a
wiele. A wiec chyba analogia jest zupe}na
patent ma prawdziwego' patryote re
'zr6wnowazona gfowa dostanie zapewne
ten, kto tel icytacyi in minus p6jdzie
najnizej.
zdanie dalsze targach ojczyzna jest
zdaniem wygfoszonem przez agitatora,
ME czfowieka, kt6ry stara sic przekonywac.
Targuje sic ten, kto chce dac mniej picnic
dzy, towaru, lub piracy, dostac wzamian
jaknajwiecej pieniedzy, towaru lub piracy.
Wfasnie ci, kt6rzy swoje obowiazki wzgle-
dem spofeczenstwa polskiego ograniczaja
do piracy mad niepodlegioscia poIitycznq,
moga bye posadzeni O targi z ojczyzna, a
vice.. kto sic targuje ojczyzna m6wi
jej: bedziesz miata dosyc, kiedy otrzymasz
niepcdlegfoac polityczna,' ten ME ma W
sobie AMI odrobiny mitosci ojczyzny, a wiec
niepotrzebnie udaje patryote, albo.. .musi
jeszcze uczyc sic myslec lozsadnie logi-
cznie. Nauka logicznego myslenia przyda
sic zwfaszcza tam, gdzie niestosownosc W
wyrazenu targach zdradza zamet pojec.
Notatka redaktora 'Zgody," kt6ra przy
toczy}em ma poczatku artykufu, charakte
ryzuje nalezycie spos6b, W jaki pan Siemi
radzki agituje ma korzysc wfasnych przeko
nan. Kazdy, kto ma ideally przekonania
ma prawo do agitowania ma ich korzysc.
Ale So r6znice sposobach agitacyi: jeden
spos6b moze bye chwalebny, inny mozc
przynosic agitatorowi ujme. w polityce
wyborczej, naprzykfad, jeden kandydat
agituje perswazya rozumowaniem, lnny
dowcipnem osmieszaniem przeciwnik6w,
inny funda " knajpach, Ale czlowiek ro-
zumujacy potepi diva ostatnie sposoby agi.
tacyi, przyzna wyzszosc pierwszemu. W
agitacyi, gdzie chodzi idee, gdzie chodzi
uswiadamianie mas ludu, dobrym, sku-
tecznym szlachetnym sposobem jest spo-
sob rozumowania. Epigramatyczne dowci-
py satyry moga ma chwile przeciwnika
osmieszyc, a lud olsnic czasowo; ale do
wcip satyra ludu ME uswiadomia. Azeby
lud uswiadomic, trzeba 90 nauczac; azeby
lud nauczac, trzeba rozumowac przekony-
wac argumentami; azeby lud przekonywac,
trzeba 90 traktowac powaznie ME czesto
wac go pustym frazesem. Pan Siemiradzki
ME argumentuje, ME przekonywa, ME nau.
cza, ME uswiadamia, tylko orzeka: tax &
ME inaczej Polemike przeciwnikami zre
dukowaf do odpowiedzi epigramatycznej
Oto jeden przyk}ad jego odpowiedzi
"Gniewasz sic przyjacielu, a wiec ME masz
racyi. Plato" Ale Plato, choc byf Plato
nem, powiedziaf wielkie gfupstwo. Ludzie
m6wia, ze Bog sic gniewa ma grzesznik6w
a wiec wedfug Platona-B6g ME ma racy
lime przyktady polemiki zdradzaja wy
buchy gniewu samym redaktorze "Zgo
dy." Ilez to razy ma szpaltach "Zgody'
czyta sip wymys}y: II gadajze z takimi lu
dzmi. - '"Trzeba bye niepoczytalnym, alb!
napisac cos podobnego." Take takie pi
smo "nagadawszy kope niedorzecznosci
konczy tak1m wybrykiem.' Otto kilka przy
k}ad6w, kt6re charakteryzuja ton polemik
W "Zgodzie. Take wybuchy zfego humor'
ME moga bye uwazane "a srodek do uswia
damiania ludu. Ale moze bye, re lud znaj
duje nauke " artykufach niepolemicznych
lie tel nauki jest, ME mnie sadzic: ale vie
, le rzeczy MONA nazwac tylko frazesam
nieopartym ym ma niczem. Oto jeden wycinel
artykufu omawiajacego strajk weglowy:
:, "Nauka okre5la kazdy Rad, jako insty
. tucye, powofana do zycia przez nar6d lu
jego wiekszosc celu zapewnienia temu
narodowi spokoju, pomyslnosci i prawidfc
z wego rozwoju.''
. Wyraz nauka jest wspominany n
szpaltach "Zgody'' "a czesto i nadaremnie
. Nauka ME okre5la kazdego rzadu " tax
4 spos6b, jak twierdzi redaktor "Zgody, -
wiekszo66 rzad6w wcale ME moze hyc zali
: czona do instytucyj. powo}anych do zyci
: przez nar6d lub jego wiekszosc, ter
b mniej powofanych celu zapewnienia ns