Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1902-10-18


stannie, albowiem przy najwiekszei nawet
przypuszczalnej a nieaaleznej cd was zmia-
ME stosunk6w pozostana oni jake wasi
zar6wno W Prusach kr6-
lewskich, jak W Poznahskiem ma Slasku.
Pamietajcie r6wniez, re nienawisc to
goraczka. kto ME chce z goraczki umrzec,
musi la przechorowat, ale zyc niej bez
konca ME mole. Jako choroba do gora-
czkowych tez chorobliwych wylacznie
prowadzi czyn6w. Trzebaby bye pozbawio-
nym zupefnie zmys1u politycznego histo-
rycznego, zeby ME dostrzedz, il W postepv-
wanlu wami niema re strony waszych
nieprzyjaci6f ME tylko godnosci ale tego
spokolu, tej rozwagi, jaka jest cecha przed-
siewziet, zapoczat atkowanych przez normal
ny ulrowy rozum. Widza to bystrzejsi
Niemcy, widziec musice wy, ae W tych
srodkach i sposobach uzywanych przeciw
wan, jest jakis brak logiki jakas nieudol-
nose do trzezwego zdawania sobie sprawy
re skutecznosci srodk6w jakies rozlubowa-
ME sic W zlosliwosci / dokuczaniu, ME dla
pozytku jaki one przynosza owszem,
wbrew pozytkowi a g dla samej ztosliwo-
sci dokuczania NHenawisG pragnie pre-
dewszystkiem sama siebie nasycic--o inne
sprawy ME dba, re zas jest sepa, vice wie-
die nietylko do uczynk6w ziosIwych, ale
bezrozumnych.
Wspomniafem juz wyaej o tel beockiej To-
gice, kt6ra chce was przyciagnac- odpycha-
jqc, ale pr6cz tego, gdy czytam sposobach
przeciw wan proponowanych, gdy przegla-
dam rozmaite pomysly broszury antypol-
skie, nam tylko jedna ma ME odpowiedz:
hic Abdera!' albowiem rozrm tych ludzi
wydaje mi sic tax zwchnietym jak ich
zmyst moralny. "Niebezpieczenstwo pol
skie,'' " Niemcy i Slowianie," "Nieunik-
Mona wojna ras" OTTO idee, ku kt6rym we-
cznie to sfoneczniki zwracaja swe glupowa-
to gfowy.-A obowia iazkiem posiannictwem
pahstwa pruskiego jest hetmanic W tel woj-
ME ma smierc zycie. Zapomina sic przy-
tenn lekkiem screen, re zadaniem kazdego
chrzescijanskiego pahstwa jest pok6j i spo-
k6j, ME zas DINA zniszczenie, ze posfan-
nictwem jego jest godzic sprzeczne pier
wiastki skfad jego wchodzace bye syn
teza wszelKich przeciwnosci.
Pahstwo, kt6re ma czele pewnej czesci
poddanych zwraca sic przeciw innym swym
poddanym, rozmija sic zasadnicza racya
swego istnienia i stale sic po prostu zbyte.
cznem.
Wjedzcie wreszcie tenn, re pahstwo ME-
mieckie, czyby to byfy Prusy, czy jake
kolwiek inne, kt6reby chciafo wywofac
wojne rasowa ze Sfowianami, przygotowa-
toby niechybnie zgube sobie swoim, albo-
wiem porzqdek rzeczy jest ia swiecie TAXI,
ze nieprzeliczone zastepy swieze silly ma
rod6w mfodszych biorq zawsze gore mad
mniej poteznemi zuzytemi sifami naro-
dow starszych, chocby najlepiej zorganizo-
wanych. Historya Rzymu swieci tn jak po-
chodna wielkim jasnym przykfadem.
Ale, albo nalezy zwatpic zasadniczo
postepie rozwoju cywilizacy, albo tel
przypu5cit, re 6w postep .wyfaczy raz ma
zawsze take rzeczy jak wojny ras- zmie-
nj brutalne walki piesciowe ma szlachetne
wsp6fzawodnictwo kulturalne. KuIa ziem-
ska jest ola wszystkich--i tenn gorzej dla
panstw, jezei zechca bye tylko zapora
przeszkoda W pochodzie cywilizacyjnym-
albowiem kazda przeszkoda nosi niejako
nazwie W naturze swe przeznaczenie,
kt6re tkwi W tenn, re musi zostac >usunieta.
Lecz obecnie chodzi mi tylko stanowi-,
sko dziennikarza polskiego W panstwie
pruskiem Ot6z z tego, com wyzej powie-
dziaf, dochodze do wniosku, ze nienawisc
ME tylko zatruwa, ale ogfupia, wiec
strzezcie swego spofeczenstwa cd zgfupie-
mia przez nienawisc. Oar wyjatkowej opor-
nosci przyznaja nam sami nieprzyjaciele,
postarajcie sic eaten stwierdzic to opinie
ale ME traccie. nj gdy tel prawdy z pamieci,
ze nie ia obrona jest najuporczywsza, kt6ra
wspiera sic ma nienawisci do wrog6w, ale
taxa kt6ra pfynie mifosci do wtasnych
ideaf6w. = Sta jcie przy swej polskosci tax
niezfomnie, ably zadne silly ME zdofaiy was
przem6dz, ale strzezcie sic nienawisci gf6-
wnie jeszcze dlatego, ze podajqc jej SERGE,
zrywalibyscie w}asnie tenn, co wan pre-
dewszystkiem jest drogie to jest tradycya
narodowa w naszych dziejach, zwfaszcza
W epoce upadku, niemafo jest sfabosci, ME-
fad6w wszelkich cieni6w,-ale wife sic
przez ca}y ich ciag rozswietla je wspania-
le zfota mic pewnej ludzkosci, pewnego
poszanowania kazdej duszy narodowej
Dzieki tepu szczerze humanitarnemu pier
wiastkowi przystafy do mas rozfaczyiy sic
nami Gale kraje; dzieki temu niemieccy
mieszkancy Prus polskich 70 czem dzis sic
juz ME pamieta) do ostatka z rozpacza bro
Mill sic przeciw oderwaniu ich cd panstwa
polskiego. Ot6z obowiazkiem dzisiejszych
pokolen polskich jest wspaniaia to spusci-
zne pielegnowac dalej rozwijac, nosic
duszy wysoko ideal humanitarny chrze-
scianski, stara6 sic rozszerzyc zasady evan.