Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1902-03-28
Mycie n6g starcom W Weldnlu.
Ksiezna Radziwilfowa oskarzona tor
malnie OSZuStWO.
VIM I. Stead przepowiada panowanie Amery-
kan6w mad cafym swiatem.
torzy kongresmani pod zarzutem przekupstw
Osada g6rnicza pod Wikesbarre zapada sic zlemle'

Gle: zniszczymy Polak6w, wtedy
pozbedziemy sic "sprawy polskiej"
naszem panstwie i mozemy spo-
gladac spokojnie W przyszlo5c, albo
przegramy, wtedy zatarg moze
skonczyc sic smutno dla Prus i dla
Niemiec.
Czy takie rozumowanie jest tra-
fne, czy rzeczywi5cie cofnac sic ME
MONA, czy naprawde istnieja tylko
te dwie wspomnione mozliwosci,
czy sad przegranei i wygraneJ
jest uzasadniony to wszystko
pominiemy ma razie. Zadowolimy
sic stwierdzeniem faktu, re wszyst-
kie oswiadczenia zarzadzenia mi
nistr6w swiadcza postanowieniu,
aby doprowadzic akcye germanita-
cyjna "a pomoca wszystkich srod-
k6w dostepnych do upatrzonego
rezultatu, i ze ME ma W Niemczech
AMI jednego wplywowego stronnic-
twa, kt6reby chciaio wystapic sta
nowczo przeciw pogwafceniu praw
konstytucyjnych ludnosci polskiej,
kt6reby pragne}o szczerze sktonic,
czy tez Emusic Rad do zmiany
swej polityki wzgledem Polak6w'
So tylko stronnictwa takie, kt6re
kokietuja z Polakami, be obawiaja
sic walki mimi, take. kt6re kry-
tykula polityke germanizacyjne
platonicznych sympathy lub zwie-
trzaiych tradycyi liberalnych, i ta-
kie, kt6re przyglqdaja sic waIce
zupe}nie obojetnie.
Jakkolwiek sprawa wrzesinska
niejednokrotnie juz byla porusza-
ma W sejmie pruskim i parlamencie
niemieckim i rozpatrywana roz-
nych punkt6w widzenia, rozumiato
sic zawsze samo przez sic, re gto-
VIVA walka toczyc sig bedzie przy
obradach mad budzetem szkolnic-
twa. Gfo5ny ten wypadek jest wy
nikiem systemu nauki W polskich
szkofach ludowych, mianowicie
zaprowadzenia nauki W jezyku ME-
misckim, W kazdym razie musiat
bye poruszony W zwiazku re spra.
wami szkoluemi wogole.
Uczynit to na jednem z osta-
tnich posiedzen sejmu jeden z
mfodszych posl6w polskich, ks.
Stychel, kt6ry dotqd ME odgrywat
wybitniejszej roll W Kole polskiem,
przynajmniej malo wystepowat
ma zewnatrz. Debut wypadt bar
do dobrze. W ptomienneJ, dwu-
godzinnej movie, ksiadz Stychel
oswietlil wszechstronnie system
zaprowadzony W szkoEach, do kt6-
rych uczeszcza dziatwa polska,
wykazat ma podstawie ogromnego
materyalu, do jakich naduzyc sy-
stem ten prowadzi. i przy tel spo-
sobnosci poddat krytyce Gaia akcye
germanizacyjnq Przem6wienie
swe stre5cit poset pOlski sam W ma
stepujacej uwadze: ME dzieciom.
kt6re ME chca uczyc sic religii W
iezyku niezrozumiaiym, ami rodzi-
com, kt6rzy ujmuja sic "a swymi
dziecmi, lecz pruskiemu systemowi
szkolnemu nalezy sic miejsce ma
fawie oskarzonych.
Ma posiedzenlu nastepnem, do
dyskusyi wmieszali sic posfowie
katoliccy. kt6rzy dotad zachowy-
wall sic dose ozieble wobec tel
sprawy. Przy budzecie szkolnictwa
rozwi2zaly sic i'm jezyki, a najener.
gic7niej najwymowniej wystapit
przeciw germanizacyi - jak czesto
juz = poset Roeren.
Wobec bardzo energicznego wy
stapienia ks. Stychla, zwIaszcza
Roerena, kt6ry zajmuje powazne
stanowisko w koiach centrowych,
minister Studt uznai "a potrzebne
wystapic W obronie systemu szkol-
nego. zaprzeczyt golosfownie