Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1902-08-02
Vol. XVI. Aug. 9, 1902.

ramlenla teJZe ma OF lat 4U kOnStytucy9
naturalnie samorzad. Ciekawa przedewszy-
stkiem jest ia korona austryacka, odgrywa-
jqca rzadzaca polityke miedzy narodami
przewaznie sfowianskimi. Ongi cesarz au-
stryacki, ME majacy nigdy pod soba Au-
stryakow. DO takich ME byfo ME ma, tyl-
ko Polacy. Wegrzy, Czesi, Sfowacy, Rusi-
nj, kroaci Niemcy. byf sobie cesarzem
nlemieckim- -przepraszam-w sic mie-
czem, ognicm sprytem ma stanowisko Co.
sarAa wszechniemc6w. 1nny natomiast Me
mice, ME wiem czy juz powolany faski
Bozej," zazdroszcZac widocznie laur6w
Habsburgom, poczuf sobie majestat
rozpoczaf rywalizowac Habsburgami.
Wojny napoleohskie poczatkiem wieku
ubiegfego, oslabify wszechwEadztwo cesa-
RIA Niemc6w, a po woj jnie blask ten tax da-
lece sciemniaf, re po bitwie pod Sadowa W
roku lS66-szczey6lnie po zwyciestwie
Niemc6w mad Francuzami. powstafa W gio-
vie genialnego Bismarcka ma nowo mysl
zjednoczenia Niemc6w. ale juz ME pod ber-
lem Habsburg6w, gdyz faska Boza' tym
razem sic odwr6ciia Cd mich. tylko Hohen-
zollern6w naturalnie roku 1871 W Wer-
salu urzeczywistniona zostala. Odtad kr6-
lowie: saski, bawarski, wirtembergski
cafy legion ksiazat ksiazatek- -pasorzy-
tow -niemieckich stai sic wasalem kr6la
Prus, ME Prusak6w, DO takich r6wniez
brak, choc W literaturze naszej zwyklismy
Brandenburgczyk6w Pomorzan nazywac
Prusakaml. Zwyciestwo Niemc6w mad
Francuzami swietna ale bezwgledna poll
tyka kanclerza Bismarcka, przyniosfa Ho-
henzoIlernom berfo cesarskie, ale zadna-
laska Boza. TO So fakty mad kt6rymi sic dla-
tego rozwodze, by wykazac czytelnikowi
powstanie monarchy, pokazac, jak tworzy
sic cesarstwo powstaje cesarz, pan wszech-
wfadny, wyrokujacy zyciu smierci czfo-
wieka. w czasach dawnych re zwyktego
kmiecia "a pomoca S i ~ h vt r O.
S c tworzyf sic nasamprz6d wfadca kilku
Izagr6 d nastepnie nadawaf sobie miano
kniezia, ksiecia, zjednywaf sobe okoiicy
takich samych rabusi6w-knezi6w W
} Niemczech nazywano ich Raubritterami-
i wtedy rozpoczynaf podjazdy kneziami-
rabusiami W sasiednich krajach, kradnac,
rabujac mordujac, gdy uciemiezeni sta
wall op6r, rozpoczyna(a sic wojna. Maj
wpfywowszy po wygranej zostaf obwofany
kr6lem lub tez cesarzem. TAX powstaf ce.
sarz niemiecki i moskiewsk, kr6lowie wfo.
} ski angielski saski, tax powstaf r6wniez
cesarz austryacki. Poniewaz tron dawaf OIL
brzymie bogactwo, wfadze slave, przeto
pierwsi monarchowie zabezpieczali sobie
J wfadze dziedzicznie ia przechodziia po-
| kolenia ma pokolenie. Iron, korona-byiy
J blaskiem, sfawa, zagrabione bogactwa da-
; wafy potege, wfadze rozkosze. Naokofo tro-
, nu skupiato sic mn6stwo lizun6w, kt6rzy
, ME blaskiem tronu, ale podwiadza, dajaca
moznosc wydarcia bezbronnym ludziom
, dobytku, byli obdarzani. Ci z czasem wy
: tworzyli ksiazqt, hrabi6w wog6le szlachte
} stanowiaca najohydniejszych grabicieli, a
tymczasem najgorliwszych poddanych,
"sfug' tronu. Slepa sfuzalczosc popfacafa
: juz W czasach najranszych doskonale i sy.
, stem ten jako wygodny, pozostai do dzif
, dnia, choc SWAT, szczeg6lniej Europa ma.
3 daje sobie miano ajcywilizowahszego kra.
: ju Wierze, re many olbrzymiq cywiliza'
] eye techniczna, lecz duchowo jestesmy
, barbarzyncami cafem znaczeniu togo s}o
, wa. Mimo, IL Chrystus juz pred 20 wieka
Q mi gtosif cywilizacye duchowa najwyzsza
: mimo chrystyanizmu W kt6rysmy sic RE
: komo przyoblekli, jestesmy prawie takim
: barbarzyncami jak Murzyni afrykanscy
. kt6rzy ME znaja ME sfyszeli nauki Chry
: stusa; twierdze nawet, re jestesmy vie
Q kszymi barbarzyncami, DO popefniamy maj
: ohydnie jsze zbrodnie swiadomie re szcze
y g6lnem wyrafinowaniem. Kultura nasza tc
: pfaszcz, pod kt6rym zamieniamy sic W dzi
a kie zwerzeta.
: CIAG DALSZY NASTAPI