Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1902-08-23
TOLEDO, OHIO, % SIERPNlA 1902.

die brutaMa przemoc, chytrosc bezpra-
vie rzadzi masami, gdzie przed bitwa ola
zamordowania Francuza Niemcem. lub teZ
odwrotnie, mocarz cafym sztabem wysoko
wykszta1 1conych generaf6w wznosi modify
do Boga zwyciestwo mad bliznim swoim,
prosi Stw6rce moe i przebiegfosc do "a
mordowania brata; dis gdzie igrzyska by
k6w Hiszpanii nazywaja barbarzyn-
stwem, & zabcie, zimne zamordowanie
czfowieka bitwie- bohaterstwem- dis
musimy sobie stworzyc inna ETY. e!
Jezeli zolnierz nieniecki. Poznanczyk. W
razie wojny Z Rosya, ucieknie dlatego
pola bitwy, wiedzac, re W rosyjskiem wojsku
togo dnia spotka brata rodzonego lub cio-
tecznego, putkownik niemiecki kaze 60 bez
miiosierdzia rozstrzelac. DO cesarz wydaf
takie prawo, a parliament, wybrancy marc
du pruwo to uchwalili Vice dlatego. re
ia ME chce mordowac bliznich. ME chce
mordowac brata wfasnego. przemoc mnie
morduje? To sa ustawy? To ma bye spra-
wiedliwosc chrzescijanska? Lecz dalej
Wezmy pierwszy lepszy sad na kontynen-
Gle europejskim- yfaczajac W tym wypa-
ny Szwajcaryi. TRIBUNAL, sad ma sprawe
zabif jakqs babe. Dowody swiadkowie sa
cznie re zbrodniarz popelnit morderstwo.
wobec czego skazuje 90 ma powieszenie
lub uciecie gfowy. Wyrok TAXI dotad jest
naturalnym prawie wszedzie prakty kowa-
ny, re "a zycie odbieraja zycie. A czy
wyrok taxi jest sprawiedliwym? Wyrok
taxi sprawiedliwym bye ME moze, DO tylko
w6wczas wyrok moze bye spraw e.
d Wv y m, jezeli wilma: to jest z}e, z}ago.
dzonem lub usunietem zostanie. Tu zas wo-
bee faktu zbrodni zfa ami ztagodnic AMI tez
usun2c ME MONA byfo i wobec tego
'chrzescijahski TRIBUNAL pope / n a
swi ieza zbrod n e, DO skazuje
zbrodniarza ma smierc Ia Worderstwo wy
dale ie wyrok nowego morderstwa z
wiedza trybuna4u, publicznosci gfowy u
koronowanej!
Czyz dla zbrodni powinno sic spe}niaG
nova zbrodnie? W tenn ma bye sprawiedli-
wosc wyroku? Cesarz potwierdza skazanie
ma smierc W przekonaniu najg}ebszem, re
spefnia misye cywilizacyjna, usuwajac "a
pomoca zbrodni ,czfowieka, kt6ry spefni]
r6wniez zbrodnie. Vice zbrodnia ma bye
karana zbrodnia? Przeciez tenn ME moze
sic m i e S c i G owa kara, ami tez spra-
wiedliwosc? Wtedy byfoby to rzeczywiscie
kara, gdyby wine dafo sic kosztem zbro.
dniarza usunac, zbrodniarza przekonano G
potwornosci czynu, przywiedziono 60 dc
skruchy, tenze dalszem zyciem dowi6df,
il zafuje catego serca pope}nionego czy-
!; nu; wtedy statoby sic oczywiscie sprawie.
dliwosci zadosc, bo re zbrodniarza stafby
sic czfowiek dobry uzyteczny dla spofe
cznosci. Mnie sic zdaje, re sprawieliwos{
ME polega ma tenn, by kogos ukarac, be
k ara zostanie zawsze n e S spraw e
d wos i a, ale ma tenn, by winowajct
skruszyc, naprawic uczynic go cz}owie
kiem dobrym. Taxa, ME lima powinns
bye sprawiedliwosc Jezeli juz raz jesten
przy ustepie naszych sadach. wog6le {
sprawiedjiwosci, to pozwole sobie jeszcze
czytelnikowi przedstawic wprost krzyczqce
swiadectwa niesprawiedliwosci europej
skiej, cafkiem bfedne pojecie sprawiedliwo
sci. Ludy cbrzescijahskie Europy m6wis
wyniosle r6wne prawo ola wszystkich Do
brze, zgadzam sic ma to zdanie lyle. z5
stawia ono wszystkich pod jedna miare
! Lecz romysl -szanowny czytelniku-czy
mona wobec dzisiejszych stosunk6w wy
dawac r6wne prawa dla wszystkich "
tenn pojeciu, W jakiem dis wydaja rzady
chrzescijanske. Nasamprz6d trzeba nan
wiedziec kto jest tw6rca wydawca tyct
} praw. Sa mimi sadownicy, ludzie wyso
ko wykszt a 4ceni. Ustanawiajae
prawa te, mierza je wedfug w1asnej skali
} to jest wedfug swego wychowania wy
ksztafcenia; ustawy te W panstwach konsty
T tucyjnych przechodza jeszcze alembik po
STOW parlamentarnych, ludzi r6wniez wy
} ksztafconych nastepnie prawa te, mierzo
ne miara umysf6w inteligentnych, wydaje
sic ola narodu, m6wiac przytem z kapfan
ska powaga: r6wne prawo ola wszystkich
} Czyz szerokie masy ludu, umiejacego zale
dwie czytac i pisac, albo tel ca}kiem ME.
czytajacych wychowanych W nedzy, kt6ra
jest matka wszystkiego zfego,-czyz te OIL
brzymie masy proletaryatu nalezy podpo.
rzadkowac ustawom, stworzonym przez u.
mysfowy kwiat narodu? Dobrze, odpowie
ktos, re trzeba przysposabiac i, naginac
TAX, to dopiero trzeba uczyc, W nauce bez.
warunkowo musimy uwzglednic bfedy, je.
: zeli nauki chcemy mice pozytek. Zreszta
go}osfowne tfomaczenie ME przekonywuje
tax dalece jak fakty. Prosze mi powiedziec,
gdzie rodzi sic zfe najwiecej i kt6re war.
lo:o