Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1902-10-25
Vol. XVI. Oct. Is, 1902.


waJacy pomocy pienieznej ola ofiar woj-
ny, pozornic odznacza sic umiarkowaniem
Wprost bezposrednio ME czyni on Anglii
wyrzutow. LecA fakta przytoczone tworza
oskarzenle daleko cieisZe niz slowa. Gene
ratowle twlerdza, ze bieda ludnosci burskiej
obu rzeczypospolitych jest nieslychana.
Wszyscy obywatele burscy SO zru nowani
do gruntu. Ami dachu mad gfowa. ami ma
rzedzi gospodarczych, ami inwentarza An
glicy spalili 10000 dom6w, perzyne O.
br6cili liczne wsie masteczka. Wdowy
sleroty pozostaly bez opieki bez srolk6w
do zycia. Iyjc mn6stwo kalek, inwald6w,
chorych. ktdrzy ME potrafia pracowac. Si
seroty bez ojca matki. te nalezy wycho-
wac. Suma, do zapiacenia kt6rcj zobowia-
zafa sic Anglia traktatem pokojcwynl, Jest
kolosalnic mala Nawet dziesicc razy tyle
ME wystarczyioby ma zlagodzenie ma
stepstw katastrofy. Dlatego tez Burowe od-
woiuja sic pomoc do cafcgo swata cywi-
llzowanego.- prztciel Burom A.
fryce nietyIko nedza. Ostatnimi tygodnia-
mi kafrowie. Jcszczc do tej pory uzbrojeni,
zaczynajQ napadac ma Bur6w. powracaja-
cych do siedzib ojczystych. Wa,zc angiel-
skic pomysaiy tylko rozbrojeniu Bur6w,
mic troszcza sic przeciez nj o odebranie bro
nj kafrom. nj o utworzenc silnej policyi,
kt6ra trzymaiaby tych ostatnich karbach
porzadku. Sfowem, kraj, W kt6rym jeszcze
przcd piecioma laty panowaf lad, spok6j,
cywilIzacya. teraz zmienif sic W pickfo ma
ziemi. TAX wygladaja dobrodziejstwa an
giclskie!...
Zatarg pomiedzy Stanami zjed. Meksy-
klein o tz. "fundusz piusowy' zostaf roz-
strzygnirty przez sad polubowny, kt6ry sic
>Il l>xl Il 1
kowa}, zc Mcksyk ma zapiacic Stanom
Hjcd. odruzu sumo 81, l2O, ,GS2 G7 walu-
Gle mcksy ykahskiej; a nastepnie ma pfacic
po wszystkir easy co rok S43,O50.99.-
"Fundusz piusowy' zostal ustanowiony W
r. 1897, ably poprzrc materyalnie misye
katolickie W Kalfornii, Ifozono 90 rece
hiszpahski wydalit Jezuit6w Mcksyku
kaliforni, fundusz piusowy powierzyf
komisyi i-kt6ra go nastepnie oddala rzado-
wi meksyk kahskicmu. Kiedy g6rna Kalifor-
ME Meksyk odstapif Stanom Zjednoczo-
nym, przestaf wyplacat tamtcjszym mi
syom katolickim kwoty, jake i'm sic male.
kt6ry to sprawe miaI rozsqdzic. Trybunaf
zawyrokowaf zr Meksyk ma placic $4,000
przcz lat p. Pc upiywie togo czasu rad
/
Od r. 1869 ME pfacono mic. Wreszcie wsku-
-sprawe przcdfozono trybunafowi roz jenl-
czemu Hadzc, kt6ry zawyrokowaf jak po-
wyzej.
wyspic Portoryko Iudnost jest jeszcze
bardzo sfanatyzowana. Rad amerykaiski
chciaf tam urzqdziG wybory powszechne W
tym celu wyznaczono dnie do zaragistrowa-
MIA obywateli uprawnionych do gfosowa-
MIA. Poltoryczanie urzqdzili to registrowa-
ME po swojemu. Na registrator6w nazna-
czyli Zwolennk6w party bedacej steru
rzqdu, ii. repubIikan6w. Panowie registra-
torzy obowiazki swe spelnili W ten spos6b,
zc tz. "federalist6w' wcae ME dopuscili
do registracyi; gdzic federalisci chcieli ko-
niecznie, ably ich giosy zaregistrowano, to
registratolzy ich aresztowali pakowai do
wiezienia. Tysace areszt6w dokonano te-
go powodu amerykanski nakazaf to
registracye uniewaznic odbyc nova. Cd.
by}y sic juz dwie noTe registracye, ale "a
Wsze, W powyzszy spos6b. To tax samo jak
dzieje sic Galicyi. Portoryczanie pewnie
nauczyli sic tego systemu cd naszej "ko-
chanej i wiclce zasfuzonej szlachty y
Il takich zaJsc wynika, ze ME wystarczy
samo Madame r6wnych praw wszystkim O.
bywatelom. Sprawiedliwosc r6wnowaga
Ga sic utrzymac ty lko tam, gdzie ludzie So
gotowi dose SLIM, ably stanac bronia
reku obronie swych praw.
W Paryzu popisywaf sic W ub. tygodniu
z maszyna powietrzna inzynier- er-aeronauta
Bradski Balonem kierowano bardzo po-
myslnie, wznoszcno sic znizano dowolnie.
Manewry te skonczyfy sic jednak straszna
katastrofa. Oto gdy znizono balon, aby sic
zapytac bedacych ma polu robotnik6w
droge do Pantin, znajdujacy sic Brad
skim inzynier przez nieostroznosc wywr6cit
kosz obaj inzynierzy wypadli ma zemie,
ponoszac smierc Ma miejscu.
Lud cafej Francyi zbiera sk}adki na
wielki pomnik dla Emilia Zoli w pierwszy
dzien po otwarciu skfadek zebrano sa-
mym Paryzu okofo $4,000 frank6w.
Rewolucya Venezuela trivia dalej. Ia
pewniena rzadu, ze rewolucyonisci zostali
rozbici, ME sprawdzaja sic; owszem czesto
woJska rzadowe So rozbijane.
W Czechach wydano rozporzadzenie "a
t>,Dp> H.