Ameryka echo. [volume] (Toledo, Ohio) 1902-1971, 1902-12-20
Toledo, Ohio, Buffalo, N. Y, l}nia 20 Grudnia, 1902

wnych zadah. Zadania te beda uwzglednia-
ne przez tych, kt6rzy chca powolac lud do
walki "a idee niepod!eg}osci. Vice rozw5j
idei nepodleglosci W tym kierunku ME ma
potyka wiele trudnosci ME znsjduje swia-
domych przeciwnik6w.
Ale sprawa chfcpska jest tylko jedna pa
laca kwestya, kt6rej rozwiazanie musi bye
uznane jako Geese sk}adowa wielkiej idei
niepodleglosci. Sq kwestye inne, ktore ma
bieraja znaczenia moze ieszcze doniosleJ-
szego przez to, re wobcc mich zdania W
spoteczehstwie So podziclone. ME tax jak
W kwestyi chfopskiej, gdzie powierzchow-
ME przynajmniel przyZnaje sic ludowi r6-
wne prawa obywatelskie. TIE kwestye pala-
&c, to kwestya ruska kwestya zydowska.
Zywiofy ruski zydowski, ME zupe}nie zla-
ne z mani, vice ma jace swoje wlasne po-
trZeby, dqzenia cele, r6zniace sic czasami
cd naszych, moga zostac albo sprzymie-
rzencami albo wrogami. Cd mas to zalezy,
ably sic z Mani sprzymierzyfy.
Nasza wzniosia idea nasza godnosc ma
rodowa wskazuja nam droge, kt6ra many
postepowac W stosunku do Rusin6w Zy-
dow. Powinnismy uznac ich "a wsp6foby-
wateli wystrzegac sic W naszych stosun-
kach mimi wszelkiej nietolerancyi relgij-
nej lub spofecznej, wszclkiego szowinizmu
rasowego lub narodowego. Wszelkiej niena-
wisci, a to dla tej jednej przyczyny, ze ta-
kie objawy niegodne SO mas ublizaj9 ma
szej idei. Nienawic rasowa, szowinizm ma.
rodowy, to cechy ciemnej epoki, kt6re je-
szcze trwaja ma swiece niszcza szczescie
ludzkosci, ale powinny zniknac pred swia-
item rozumu serca. Nam tembardziej ME-
1,,I> VII l.;S r;,okx
zyd6w, re sami jestesmy ofiara ucisku i
nienawisci re umiemy bronic nasza idce
od skezenia zwyrodnienia.
Ale wzglad ma nasza idee nasza 60
dnosc ME jest jedynym wzgledem, dla kt6-
rego powinnismy uznac Rusinow j Zyd6w
"a wsp6fobywateli ma prawach r6wnych.
Wymaga tego wzglad inny, najwyzszy ma
swiecie: sprawiedliwosc. Traktujac wsp6f-
obywateli tax, jak nam nakazuje sprawie-
diwos6, mozemy bye pewni, re suma nasze-
go szczescia narodowego zwiekszy sic.
my zyskamy nietylko przez unikniecle bez-
owocnej walki, ale i przez pozyskanie
experimentation. Dla Mich teraz idea ME
podlegfosci Polski jest rzecza mniej wazna
niz dla mas, bo dotychczas odpychamy ich
Cd siebie, ME uwzgl ledniamy ich praw ME
liczymy ma ich pomoc. A jednak oni musza
bye brsni W rachube, DO zyja nami ma
wsp6lnej ziemi zyc beda nami przez
wieki. Mysmy niewiele zrobili ola ulzenia
losu Rusina zyda. Pomimo, ze wiemy,
il So oni dotad i beda nadal czescia nasze-
go spofeczehstwa, pozwalkamy sobie ma
szem codziennem postepowaniem odstre-
czac ich cd mas wzniecac W Mich iskry
niecheci, kt6ra moze zapalic ognie niena-
wisci. Pamietamy najdrobniejsze przewi-
nienia zyd6w Rusin6w, zapominamy
tenn, re cd mich doznalismy dobrodziejstw.
Kiedy m6wimy zydach, to kazdy c2yn
ich krytykujemy surowiej niz podobny
czyn chrzescian. Ale wsr6d Polak6w, kt6-
rzy sic ws1awili czynami obywatelskimi ME
rozr6zniamy religii przybieramy sic W la
ur, zdobyty przez Zyda, ME pamietajac, re
ten, kto 60 zdobyf, byf zydem. Szczycimy
sic Askenazym, protestujqcym przeciw
przyJeciu posqgu Fryderyka przez Amery-
ke, ME pomnac, re jest zydem. Chwalimy
obywatelskos6 Wawelberga budowie ta-
mich dom6w ola robotnik6w, ME pomnac,
ze byf zydem. Bo dla mas zyd: to rodzaj
wyrzutka zabieramy ola siebie jego
chwa1e. zostawialny jemu pogarde i han
be. Rusinami sprawa ME lepsza. Nasze
traktowanie Rusin6w umimy usprawiedli-
wiac nawet tenn, re Rusini to tylko niekul-
turalne chfopy, a zapominamy, re Rusini
nam oddai swoja szlachte przez to nawet
ME maja przewodnik6w walce swoje
s}uszne prawa. Sprawiedliwosc nam kaze
uznac prawa tych zywiof6w. odrebnych ma
szego spofeczenstwa, rozum nakazuje 60
die sic mimi i, uwzgledniajac ich prawa
W naszym programme, powotac ich do
wsp6lnej piracy.
Take postepowanie wzgledem zyd6w
Rusin6w, uwzglednienie ich " naszej idei,
uznanie ich "a obywateli ma prawach r6-
wnych, niestosowanie wzgledem mich praw
lub zwyczaj6w wyjatkowych, powofanie ich
do wsp6lnej piracy wsp6lnego plonu, wy
magaja uzupefnienia naszej idei, dodania
do niej nowych szczebli, ale przez to podno-
sza ja znaczeniu idealnem zarazem
rozwijaja ja W kierunku praktycznym.
w taxi spos6b 1atwiej nam przyblizyc u
rzeczywistnienie idei, a jedynie W TAXI spo-
sob MONA pozyskac tych wszystkich, kt6-
rzy nami zyc maja przez wieki, kt6rzy
W posepnem zwatpieniu odwracaja oczy cd
ideaf6w przeszfosci.
WLADYSkAW JARZEBSKI.
QUAD AETEuvGNVrzNE