Ameryka echo. [volume] (Toledo, Ohio) 1902-1971, 1902-12-13
RU S | N | ::
Nepisaf dla "Ameryki" "Echa"
WLADYSLAW JARZEBSKI.

Rusinami zajmowalismy sic Ameryce
dotychczas bardzo ma1o. Uznawalismy Ru-
sin6w "a nar6d bratni dopuszcza]ismy ich
jako braci do naszego grona, daiac i'm pra.
wo wstepowania do naszych towarzystw, i
przyznawalismy sic do tego, ze sic sprzy-
mierzamy mimi jako wolni wolnymi.
Przymierze wolnych z wolnymi to zaiste
hasfo szczytne wyraza eel, przynoszacy
zaszczyt tym, kt6rzy szczerze wen wierza i
ME sprzeniewierza]a sic jemu. Jeno oi, kt6-
rzy gfosza przymierze woInych wolnymi,
a czynami swojemi zadaja jemu kfam, cj
biora ma siebie wine nieszczerosci. szczy
the has}o zmieniajq ma pusty frazes. Ale
mniejsza mich! Wierze, ze ludzie pol
skim jest silny gfos sumienia, wierze, re
ME p6jdzie ma bezdroze nienawi6ci skiero-
wanej ku Rusinom, wierze, re lud polski
ME zechce bye narzedziem Hakaty W Gle:
miezeniu Rusin6w Ale wiem, ze do tel
chwili lud polski Rusinach vie ma}o
mogt by W pierwszeJ chwili dac sig uwiesc
tym. kt6rych sfowa pisma zdradzaja ME-
chec ku Rusinom. Dlatego uwazam "a
zbawienne wszelkie gfosy prasy polskiej,
kt6re ostrzegaja lud przed haniebna droga
nlenawlsci, ma kt6ra chcieliby go pchnac
ludzie, widzacy ideal " narodowem samo-
lubstwie. Ale tego ME dosyc. Nalezy lud
nauczac tax, aby sadzif "a siebie, ably po-
znat zta mysl ukryta " tadnych sf6wkach,
aby sam, bez wm6wienia, potepif to, co
zasfuguje ma potepienie. Mona tego doko-
nae podajac Rusinach wiadomosci tyle,
ably Polacy, chociaz zdala, mogi jake tako
osadzic krzywdy why. Tylko przez zro-
zumienie warunkow, wsr6d kt6rych Rusini
sig znajduja idazeh, kt6rym ho}duja, be-
dziemy mogli dojsc mimi do porozumienia.
Zanim to nastapi, prasa polska powinna sig
wystrzegac zamieszczania artykut6w pisa
nych tendencyjnie z niechecia przeciw Ru-
simon.
Kiedy posef Stapinski mowach swoich
zaczaf agitowac przeciw Rusinom. prasa
polls ka wykazywa}a og6}owi ukryte znacze-
ME jego slow podniosla protest przeciw
polskiej hakacie. Me wszystkie jednak ga
zety wystapify przeciw polskiej hakacie.
Miedzy temi, kt6re ME wystapily przeciw
hakacie polskiej wyr6znia sic 'Zgoda' juz
ME sama obojetnoscia wzgledem sprawy
tax waznej, ale tenn, ze zdradza pewna ten
dencye traktowaniu Rusin6w. w nume-
re l3 listopada, omawiajac misye pos}a
Stapihskiego, redaktor "Zgody" pisa}, ze
posef Stapinski poleca osiedlanie sic Ca
icyi Wschodniej ''gdzie liczne oazy Pola-
kow beda moety mice wielki wpfyw ma
ustalenie politycznej r6wnowagi miedzy
zywioiami polskim rusinskim." Groze
tych STOW napisanych przez pana Siemi-
radzkiego wykazafem artykule zatytu}o-
wanym "Hakata." Me chce jednak uwie-
rye, ze redaktor ''Zgody" solidaryzuje sic
pos}em Stapinskim nawet W jego stano.
wisku wzgledem Rusin6w wole przypu-
scic, ze zdanie o icznych oazach Polak6w
byfo pisane przez redaktora sprawozdawce,
ME przez redaktora wyrazajacego swoja
w}asna opinie. Coprawda stanowisko posla
Stapihskiego sprawie Rusin6w by}o
sprawa takiej wagi, ze warto by4o ja poru-
szyc, ale obojetnosc tel sprawie jest
mniejszem z4em niz solidaryzowanie sie z
polskim hakatyzmem. Powtarzam wiec,
ME chce wierzyc, ably sfowa przytoczone ze
"Zgody" wyrazaty opinie jej redaktora, ale
artykuf zamieszczony " ''Zgodzie" z q H.
stopada, zatytufowany 'Swieto umar}ych
we Lwowie" wykazuje bardzo wiele ten
dencyjnosoi niecheci wzgledem Rusinow.
Jezei prasa informuje og6f sprawach,
zywo 60 obchodzacych, to powinna przy]ac
sobie "a zasade informowanie wierne, a
ME jednostronne. Czytelnik tylko wtenczas
mo1e nalesycie rzecz osadzit, kiedy jest
poinformowany nalezycie, przemilczanie
- IL