Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1901-06-05
KLESkI ANGLIkOW.
Bitwa pod Vlakfontein - Jamestown reku
BOer6W.
d hr, Waldersee Chin wstrZymal
Pierwsza podr6 Chicago do Hamburga 50 dnach
Los Filipin rOzstrzygniety.

w DelS1 GoCZy e1S 1oAoA OSAO
mnie namietna walka o rzecz, OBJ
chodzaca co najmniej pol Europy,
DO wszystkie panstwa, zaangazo'
wane W Afryce.
Stanaf byf pred laty ukfad mie-
dzy Francya, a kr6lem belgijskim,
re jezeh on zechce sp1zedae wolne
pahstwo Congo, to prawo pierW-
szenstwa do kupna posiada Fran
cya, przyczem iednak kr6l moze
darowac Congo Belgii, ktora zno-
wa powinna W ciagu lat dziesieciu
sic zdecydowac, czy przyjmuje ten
podarunek, czy tez 60 odrzuca'
Termin ten skonczyf sic l8 Lutego,
wiec Rad brukselski sam, bez par
lamentu, W zasadzie przyjaf poda.
runek, chodzi wiec teraz to, zeby
deputowani zatwierdzii to posta-
nowienie.
Jest to sprawa niezmiernie wa
! INA dla mocarstw konkurujacych
W Afryce, bo dla Mich ME moze
bye obojetne, kto posiada kolosal-
I ne panstwo Congo: maia, neutral
ma Belgia, czy tez militarna Fran
cya, kt6ra kupiwszy Congo, byiaby
najwiekszs viaScicielka W Afryce.
Maize terytorya niemieckie iangiel-
skie, sasiadujace belgijskiem
Congo, niediugo wpadfyby pod
wpfyw francuski, a p6zniej zapew-
ne Gala zachodnia Afryka stafaby
sic francuska. Tego wfasnie bar
dzo sie obawiaja Niemcy Anglicy,
o lie tenn mona sadzic ich
dziennik6w.
Przejscie Congo pod w}adze
Francyi by}oby take nieszcze-
sciem dls przemystowc6W kapita-
ist6w belgijskich, bo oni W ten
kraj wfozyli $50 milion6w frank6w.
| Wreszcie kr6l Leopold stracifby re
swego majatku 25 milion6w fran.
| k6w, wiec tez podobno opozycya
przeciw objeciu Congo ma wfas-
nose Belgii tax 60 rozgoryczyfa, IL
sig tax jakoby odezwaf: DParla-
ment zdezorganizowaf armie, zni-
szczyi Ostende Spa, teraz chce
Belgie pozbawic takiego skarbu,
jak Congo, ale juz tu sic skonczy
moja cierpliwosc!"
Rzeczywiscie Belgia niepieknie
postapita kr6lem W sprawie Con-
go: z jego bogactw korzystali W
br6d jej kapitaliscii przemysfowcy,
lecz ilekroc kr6l zazada1, aby pan
stwo sic przyczyniaio do utrzyma-
| MIA administracyi W tel kolonii,
parliament zawsze odmawiaf, ,ilekroc
zas kr6l chciat wydzierzawic An
glikom, Francuzom lub Holendrom
| rome przedsiebiorstwa W Congo i
stad mice dochod ma administracye
kolonii. zaysze poWstaWaf szalony
| hafas, ze kr6l ME jest patryota,
wiec on sic cofa} j W koncu zrujno-
wal sic ma Congo. Teraz juz cho-
dzi co innego: kr6l chce zwrotu
wydatk6w, a Belgia chce dostac
Congo darmo.
Rad ufozyf sic z kr6lem W ten
spos6b, re w}asciwie samo Congo
maluczkiemi ratami zwr6ci kr6lowi
wfozony przezen kapitaf, a pred
siebiorcy beda sic skfadali ma kosz-
ia administracyi i tax Belgia o.
trzyma wspaniaia kolonie darmo.
Wiekszosc parlamentu przystaje
ma to, ale W kraju powstata burza:
socyalisci demokratyczni i chrze-
5cijanscy ami siyszec ME chca o
nabyciu Conga ma rzecz pahstwa,
to dlatego, zeby kapitalisci ME
mieli gdzie lokowac swych fundu-
Sow, DO gdy sig wzbogaca, a "a
proBadza kolonialne wojsko, to sic
stana oligarchami Belgie zmienia
W COS podobnego do dawnej repu-
bliki weneckiej, gdzie obok wiel-
kiej dla jednych swobody panowa-
Ia wielka dla innyoh niewola.
zapominala jednak czy tez ra-
czej umyslnie o tenn ME mowia, re
praeciea psrlamentarna Belgia be-
dzis rzadzlsa kolonia . zatsm mos