Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1901-06-22

wspaniatych koscioiow "a pozyczone pie
niadze. Pozytek dla relgii narodowosci
wedfug zdania ks. Nawrockiego, tkwi ME
ogromie parafij, ME obszernosci koscio-
low, ME W kosztownosci malowidef, szat
aparat6w, lecz wrecz przeciwnie, wiel-
kiej liczbie drobnych parafij W skromno-
sci taniosci dom6w bozych. Zr6dlem
kt6rego powstaiy dzisiejsze olbrzymie pa
rafie polskie dzisiejsze wspaniaie a nieo-
pfacone jeszcze koscioiy, byia, wedfug ida
MIA szanownego autora, pycha ksiezy
Chciano bfyszczet wobec swiata, chciano
'kontrolowac' jak najwieksza liczbe lu-
dzi, chciano bye panami, ME siugami bo-
zymi. Rezultat jest wiadomy. Dlugi, dfugi
j dfugi, kt6re lud polski musi spiacac bez
konca bez nadziei doczekania sic kiedys
konca tego placena.
Wystapienie ks. Nawrockiego jest, iak
dotad, najwaaniejszym epizodem opisywa-
nej przez mas wojny. Gdyby ia wojna ME
przyniosla mic wiecej, jak ten jeden arty-
kuf, to juz przez to samo zasiuzylaby ma
twa. Siusznie budzi sic W czytelnikach zal,
ze glos tego rodzaju ME dai sic slyszec
pred laty pietnastu, lub chociaz dziesie-
ciu. Odzywano sic dawniel ma temat dfu-
gov parafialnych. Lecz byiy to gfosy lu-
dzi swieckich, liberai6w, postepowc6w i t.
Id. Iakrzyczano ich odrazu: zrobiono
mich burzycieli, anarchistow, wrog6w via
ry, kosciola, ludu Bog vie jeszcze cZego.
Dzisiaj zie doszio do tego stopnia, re gios
przeciw MENU musiai zabrac kapian, pro-
boszcz, famiacs przez to solidarnost, panu-
jaca wsr6d duchowienstwa, wobec spraw
} politycznych i ekonomicznych. Oby gfos
jego ME przebrzmal bez skutku. Oby on
przynajmniej uchronif lud polski od no.
wych ofiar, skladanych ma oftarzu pychy
duchowenstwa.
Clos, zadawny obozowi O. Z-6w przez
ostatnie diva wystapienia ksiezy swieckich,
} byl tax potezny, re pobitej armii zakon-
nej pozostafa tylko jedna droga. Ia droga
< byf spieszny bezfadny odwr5t "a plecy
ludu nalezacego do najstarszej naj jwiek-
szej parafii polskiej, pozostajacej W reku
zakonu. Komende mad resztkami cofajacego
A sic rycerstwa zakonnego zdano co PREDICT
A w rece komitetu parafialnego ma tax zwa-
V mem Stanisiawowie. Komitet, jake wierny
: sfuga zakonu, stanaf do apelu, zmobilizo-
: wal wszystkie towarzystwa parafialne o.
: sionif plecy rozbitk6w szumnie brzmiacemi
z rezolucyami. Snadz kleska byia wielkq, sko-
/ 70 udano sic pomoc do parafian. Musia-
/ no przeciez odstqpit cd zasady, gfoszonej
: zawsze wszedzie, re lud ME ma mic do
C 'chfopi' sa po to, ably pfaciEi, sfuchali i
a tex wojny. Lud przyszedf do giosu. Lud
a powoiany do obrony wszechpoteAnych do
0 tad ojc6w duchownych. | stafo sic wido-
! cznem dla kazdego re wfadza moe poll
a tyczna duchowiehstwa pochodzi cd ludu
, ma ludzie sic OPERA Podczas gdy zdolny
) uczony, literat, artysta przedstawia sam
ell n
Il bem koscjofa jest niczem bez ludu. Mech
: sic lud cd niego odwr6ci, wielkiego
poteznego stanie sic W iednej chwili ma.
lynn bezsilnym. Za publiczne uznanie tel
o prawdy stwierdzenie jej praktyce ma
Z ley sic pochwafa dow6dcom armii zakon-
nej. Lecz czy ME zap6zno jest apelowac do
|, ludu po przegranel? Czy ME lepiej byfoby
zmienic taktyke, uznac W przeciwnikach
y ludzi, braci, rodak6w, p6jsc razem mimi
v tam, dokad interes polityczny narodowo-
y sciowy ludu polskiego tax stanowczo powo-
= iuje Gaia inteligencye polska, swiecka du-
chowna?
a Ma tym ostatnim manewrze obozu zakon-
/. nego walka stanefa obecnej chwili ma
tenn tez my musimy przerwac nasze opo-
wiadanie. Daisy jej rozwoj nalezy do przy-
I szfosci. Pollen gfownej bitwy bedzie kon-
= gres W Buffalo. Me watpimy, re dobra
sprawa tam zwyciezy re polscy przeciw-
+ nicy ducha polskiego prawdziwej polity-
: XII narodowej zostana pognebieni. W kaz-
> dym razie dobrze sic stafo, re ojcowie du-
: 7. chowni raz przecie dobyli mieczow i wy
!! trzepali sic wzaJemnie W obliczu zdziwio-
y nego ludu. Solidarnosc jest rzecza dobra,
l. ale tylko obliczu wroga Solidarnosc zas
duchowienstwa obliczu ludu ME jest AMI
J. potrzebna ami wiasciwa. Lud, ME wyfacza-
], jac tax zwanej inteligencyi ME jest wro-
), giem duchowienstwa. Widzi on W ksiezach
) poswiecone siugi oftarza, brac swoJa
o starsza, swoich przewodnikow. Zada on Cd
o Mich, ably byli take obywatelami dobry-
81 mi synami wspolnej ojczyzny, dbafymi ME
tylko dobro duchowe ludu lecz je-
II go interesy narodowosciowe. Interes wiec
) samego duchowienstwa, dobro WARY ko-
h sciofa wymagajq, ably kapiani polscy swie-
, Gill wszedzie we wszystkiem jak maj lep-
W Sym przykfadem. Gdzie tego niema, tam
! MECH sami duchowni, spostrzegfszy z}o,
"a pierwsi podnosza swoj gfos, ME dbajac 0
-, sOlidar,,oSc