Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1901-04-11
o katOlicyzmie.

uiosny protestanckl historyk
koscielny Harnack. znany pomie-
dry innymi z zatargu z pruskiemi
wiadzami szkolnemi i duchownemi
z tego powodu, IL jake professor te-
ologji protestanckiej negowal b6-
stwo Chrystusa, miai niedawno sze-
reg odczytow % istocie chrzescian-
stwa". Odczyty te wysziy obecnie
W osobnej ksiazce, a ciekawem jest,
CO p. Harnack pisze o Kosciele ka-
tolickim, tembardziej, re o stron-
niczosc ma korzysc Kosciola kato-
licxiego p. Harnacka chybs posa-
die niemozna.
,,Koscioi rzymski - m6wi Har-
mack W Ii prelekcji - jest najob-
s~zerniejszym i najpotezniejszym,
najbardziej jednolitym organiz-
mem, jaki historic stworzyfa.
Wszystkie silly ducha ludzkiego,
wszystkie silly elementarne, jakicmi
ludzkosc rozporzadza, brsly udziaf
W jego budowie". Ma zapytanie:
co zdzialaf Kosciol rzymsko-kato-
licki? odpowiada berlinski profe-
sor: ,Wychowaf romansko-german-
skie narody. Mfodzienczym marc
dom przyswoil kulture chrzescjan-
ska, a ME tylko przyswoii- ME.
on i'm dial czynniki, ktore pomagaly
i'm te kulture pielegnowaG, rozwi-
iac, i ON sam W okresie niemal ty-
siacletnim rozwojem i postepem
kicrowal'.
: AZ do XIV wieku byf Kosci6i
wodzem i matka; przynosii MOVIE
idee, wytykai cele. rozbudzaf sify.
Al do XIV wieku - odtad widzi-
my, jak CT, ktorych wychowaf, staja
Sic samodzicinymi i ida drogami,
ktorych ME wskazai, po kt6rych
ME chcial i ME mogi i'm towarzy-
szyc. Ale nawet wtedy, okresie
ostatnich 600 lat. ME pozostai W
lyle. IL stosunkowo maiemi przer-
wami, dor0st calkowicie ruchom
politycznym my W Niemczech
czujemy to dostatecznie - take
IA polu duchowem wciaz bierze
wybitny udziaf. Wyrawdzie jul
ME idzie naprzod, przeciwnie po-
wstrzymuje; atoli re wzgledu IA
bfedy i rugby gwaitowne W poste-
pie nowozytnym, jest to powstrzy-
mywanie niejednokrotnie biogosfa-
wienstwem'.
Harnack uZnaje charakter kato-
licki rzymskiego KoSciofa, nazywa
go nawet jednym z zywiolow, kt6re
,,stanowia wiasciwoSc jcgo". Apo
stolski charakter ko5ciota, t. j..
ciagfosc historyczna, kt6ra kosci6f
papieski lacey zpoczatkam chrzesc-
janstwa, musiala 90, jake history
ka uderzac, a jezeli podnosi, re
rprawowita sukcesja koscielnych
urzednikow" byfa przedmiotem
n~ajwiekszej troskliwosci rzymskie-
90 koSciola - to, "a stwierdZenie
tego faktu tylko wdzieczni mu bye
mozemy, gdyz to jest giowna mysl,
z kt6rej sic idea apostolskosci wy
lania. lie Kosci6i rzymski jest je-
den, to Harnack W przytoczonych
powyzej siowach jasno i wyraznie
przyznaje: ,,On jest dziefem jak-
najbardziej jednolitem, jake histo-
ria stworzyla'.
Take charakter swietosci przy-
Znaje Harnack temuz Koscioiowi:
,,Po wszystkie easy rodzii swie.
tych, o lie ludzi tax nazwac MONA,
a dis j~eszcze wydaje swietych z
Iona swego. UfnoSc W Bogu, po-
kore nieobiudnq, pewnosc zbawie-
mia, ofarowanie zycia W poslugiwa-
niu braciom, to wszystko znalesc W
MIN MONA: krzyz Chrystus6w bio
ra ma siebie liczni bracia, cwiczac
sic W sqdzeniu siebie "a
mych weselu W Panu, jake Pa
wei Augustyn pozyskali".
katolikow, nalezacych do tego
Kosciofa, ktorego jednolity, kato-
licki charakter uderza cziowieka,
nieziaczonego z MIN zadnym wez-
fem koscioia, ktory ,,wciaz pozo-
stale tym samym i wciaz sic od-