Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1901-02-16

Od czasu, gdy Prusach wystapil ma
widownie hakatyzm calym aparatem agi-
tatorskim, stafy sic modncmi broszurv o
kwestyi polskiej ccsarstwie nicmieckiem
wog6le, a W szczeg6lnoSci w monarchii
pruskiej. Liczbe tych broszur. z kt6rych
molnaby juA ziozyt mala bibliotcczke, po-
wiekszyly W ostatnim czasic dwic miano-
wicic jedna nicznancgo autora D. t. "Po-
lacy W nadrchsko westfalskim okregu we
glowym, druga zas wyszia 4 pod p6ra
pozastuAbowrgo pulkownika Mucllera "a
tytutowana "Czy Nicmcy chca Iub ME
chca utrzymaG wschodnich krcs6w.
Pierwsza q Mich podaje szereg srodkow.
wego wsrod Poak6w ma obczyznie maia-
niebezpicczenstwu, grozaccmu Niemcom
re strony poIonizmu Miedzy innemi
autor broszury domaga sic wydania usta-
wy, ktoraby postanawaia wyraznie, IL pu-
bhcznc zebrania muszq sic odbywaG wy
iqcznic W Jezyku niemieckim.
Autor, uzasaclnajqc potrzebe takiei usta-
wy tenn, II owym okregu odbywa sic sy-
stcmatyczna praca mad trwalem zorganizo-
waniem polsliego lywioIu, upomna Rad,
ably, JcIell pragnlc uchronienia nicmczyzny
pred nicobiczanomi swych skutkach
nastepstwami, wszedl ma droge twardej
wobcc Polak6w polityki ME dial sic
nicJ sprowadzit ladnymi wzgledami. Autor
przewiduje, ze podobna ustawa daiaby sic
przeprowadzit W dzisiejszym Sc mie pru-
skim, pomimo, lc centrum katolickic ME
zawodnie silnicby przcciw mel protesto-
walo.
Pomieniona broszura zwr6ciia na siebe
uwage gf6wnle Z powodu, ii znalazta echo
W ministeryalnym organic 'Berl. n
Nachr. DZiennik ten uwala zadanie co
do obowiazku obradowania ma zebraniach
publicznych wyiqcznic jezyku niemie-
ckim Ia zupefnic zrozumiaie i shszne,
przyczem podnosi, le W nadrensko-west-
falskim obwodzie weglowym znajduie sic
juz pr2eszio 100000 PoIak6w, to tez polo
nizacya cafych miej ejscowosci ME Jest by
nalmniej wytworem bujnej fantazyi.
W drugieJ wymienionych broszur autor,
wykazawszy, le nienawisG pomiedzy
Niemcami i Polakami sega bardzo da-
Wnych czas6w j stala sic poniekad trady-
cyjna- uboewa, ze Rad pruski zbyt po-
bfazliwie obchodzi sic ludnosci9 polska
temu tcz przypisuj je, le we wschodnich
prowincyach pahstwa sprawa wynarodo-
wienia Polak6w nietylko ME robi aadnych
postep6w, lecz owszcm IudnoSG nemiecka
coraz czesciej sic polonizujc. Xdaniem
autora obccny stan rzcczy, tax niekorzy-
stny dla Niemc6w, nalezy czesci przypi-
sac rzqdowi pruskiemu, kt6ry tyle okazai
chwieJnosci W politycc wobec PoIak6w,
lccA wiPcej tn zawinify og6lna obojetnost
brak polityczncgo zmysIu Il Niemc6w.
w daIszym ciqgu swoich jeremiad pan
pozasluzbowy pulkownik denuncyuje
duchowiehstwo poIskic, IL naduzywa reii-
gil do ceI6w narodowych, ze ''szczujen
przeciw Niemcom kazamicy, konfes yo-
male, IA posrednictwcm prasy kobet, a
rownoczesnie robi zarzut calemu katoli-
cyzmowi niemieckiemu, zc ME objawia
prawdziwego ducha niemicckiego i stale
zawsze po slronic katoik6w Poiakow.
Biada on, lie niemiecka prasa katolicka
ME popiera lazen towarzystwa "dla obro-
ny kresow wschodnich,' kt6re liczy
wprawdzie 25 tysiecy czionk6w. lecz co
znaczy ia cyfra wobec liczby czlonk6w
rdznych polskich towarzystwf ma kre-
sach monarchii pruskiej VIOLA autor-
znaJduje sic najwieksze niebezpieczcli-
stwo dla niemieckosci; tam spoczywa de-
cyzya o przyszfosci Niemiec. Jesli tam
Nlemcy ME wystqpia energiczne, naten-
czas IA mic cate wewnetrzne uksztaftowa-
ME. ma mic koIonie flota, pomniki i uro-
czystosci, mowy uroczyste. Wowczas "a
granica przekona sic, re Niemcy ME posia-
dajq ami dostatecznego zmyslu polityczne-
go, ami wytrwa1ej silly, ably utrzymat sic
wsr6d innych wielkich narod6w dziafat
tax, jak nakazujq zywotne ich interesy."
| na te takze broszure zwraca uwage
organ pruskiego ministra spraw wewne-
trznych, podnoszqc jake gfownq jej zalete,
" naplsana Jest SLIME, Z nalezytem zrozu-
mieniem miejscowych stosunk6w i pa
tryotycznem 'natchnieniem. To uzna-
ME / te pochwafy organu ministeryalnego
dla prac, kt6re wyszfy widocznie 4 kuzni
hakatystycznej, podniosly znacznie otuche
ligi antypolskiej obudzify W niej nadzie-
je, ze W zbierajqcym sic "a dni kilka sej-
mic pruskim pojawia sic moze jakies pro-
jekty W duchu zyczeh zadan tych pa
tryotow," kt6rzy idace jaknajdalej ogra-
niczenie praw ludnosci polskiej uwazaja
"a gf6wny Gel catej swej politycznej dzia-
falnosci