Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1901-10-19
SPRAWOZDANIE REDAKTORA
"ZGODY -


wowafem te obowiazki przez trzy mesace
Poprzednik moi, OBJ. Stefan Barszczewski
ME zostawil mi swego sprawozdania "a
czas, W kt6rym on urzedowaf
Uwazajac sprawe narodowa "a nalwa.
anieiszy przedmiot do omawiania Ego
die majac pred soha tax maio czasu,
postanowifem poswiecit artykufy wstepne
przedewszystkiem sprawom narodowym
wyjasnieniu stanowiska Zwiazku Narodo-
wepo Polskiego do kwestyi polskiej. Do
piero W ostatnich numerach moglem zajac
sic nieco wiecej sprawami wyiacznie zwia-
zkowemi. Do czesci zenskiej staraiem sic
wprowadzit jaknajwiecej materyalu histo-
rycznego literackiego, gdyz meskiej
czesci "a malo byio zwykle miejsca ma tego
rodzaJu materyaf
W polemlce innemi pismami trzyma-
lem sic tel zasady, ably poruszat tylko ta-
kie kwestye, kt6re dotycza narodowosci pol
skiej lub Iwiazku q ubolewaniem musze
zaznaczyG, re polemika przybierala nieraz
re strony pewnych pism charakter napasci
osobistych. Starafem sic ME dawac powo-
dow do tych napasci ME odpowiadaiem
ma ME wcae.
Pierwsza wazniejszych kwestyj, W kt6-
Irych byfem zmuszony polemizowac, byf
Kongres katolicko narodowy polski, zwo
lany do Buffalo, N. Y, ma dzien "a wrze-
snia 1901 70 Objalem redakcye chwii
| gdy Zarzad Ceutralny, ME mogac otrzy-
mae cd Komitetu Przedkongresowego Ego
dzena sic ma sluszne warunki W imieniu
Zwiazku postawione, postanowif wycofat
Zwiazek ulzialu w Kongresie Il tego po-
wodu kilka pism polskich zajefo stanowi-
sko przeciwne Zarzadowi Centralnemu: z
| cd ictr l. fykn Nv,
klerykalne, z drugiej zaatakowaly go ME-
ktore inne. Poniewaz postapienie Zarzadu
Centralnego W tel sprawie zgadzaio sic z
RE Zwiazku bronilem ''Zgodzie' stano-
Przebieg Kongresu zdaje sic dowi6di, re
Zarzad @. 'Zgoda" mia1y racye W tel
sprawie.
Druga kolei sprawa byi zamach ma zy,
Gle prezydenta Mckinley ,dokonany prze2
osobistosc polskiego pochodzenia.~-Peaie
waz powodu tego nieszczesnego zamachu
kwestya anarchizmu, wiec zgodnie RE
czywistym stanem rzeczy 2 teorya nauko
wa starafem sic wyjasnic: a. re polskicl
grup anarchistycznych niema nigdzie e.
re sam tylko fakt pochodzenia cd ojca Po
ldhd HE SldHOWI JcSLCZo - udIOuOWOSCl BY
ma. Ma narodowosc bowiem sktadaja sit
dwie strony: fizyczna duchowa, przy
tenn druga ma przewage mad pierwsza. Po
niewaz strona duchowa zabojcy prezyden
ia ME byfa polska, zaliczyiem 60 do znane
W Polsce kategoryi ME Polakow, lecz osol
l polskiego pochodzenia. Wywody 'Zgody'
W tel kwestyi zostafy zle przyjete przez pc
wna Geese prasy polskiej W Ameryce, lee;
ME zostafy obalone przez nikogo. Przeci
wnie prasa amerykanska polska europej
! ska okazafy sic tego samego zdania W te
: kwestyi, co "Zgoda.'
Trzecia kwestya, wymagajacq obszerne
polemiki, byf projekt, podniesiony prze;
jedno pism polskich Ameryce, dazac.
do wykluczenia ma przyszfosc socyalist6v
. re Zwiazku. Wystapiiem W "Zgodzie'
: przeciwko temu projektowi, wychodzac
: zasady, re Zwiazek Mar. Pol. jest spofe
: czehstwem polskiem, nowozytnem, jes
2 mafa Polska, wyobrazajqca wiernie te Pol
: ske wielka, do kt6rej dazymy "a ktor
walczymy, vice, jako taxi, ME powiniel
Q robic r6znicy miedzy stronnictwami religij
i nemi, spofecznemi .politycznemi. Broni
0 lem tej sprawie ME socyalistow, lee
: Zwiazku jego godnosci i jego charakter
t spofeczenstwa nowozytnego. Byfbym uczy
: nil to samo, gdyby kto chciaf wykluczy
o re Zwiazku katolikow, konserwatyst6w
: niezaleznych, protestant6w, zyd6w, repu
: blikan6w, demokratow, populist6w, lub ia
: kakolwiek badz z istniejacych przez pra
e wo krajowe tolerowanych partyj
: Ostatnia sprawa, W ktorej byfem Emu
szony uciekac sic do polemiki, byf projek
e jednego czionkow Zwiazku, ably zniesc c
J. bowiazkowe prenumerowanie "Zgody
przez wszystkich zwiazkowc6w. Stafem '
Il tel kwestyi po stronie "Zgody' nietylk
/ jako redaktor, lecz gt6wn1e jako pracowni
/ dla sprawy narodowej. Jestem bowien
J. przekonany, re przymusowy organ q. n
e P. jest najpotezniejsza dzwignia oswiaty
|. mann zaufanie do ''Zgody'', re pod kierur
j. klein redaktorow obieranycn przez sejmy
e pod dozorem cenzorow i zarzad6w oentra
nych bedzie zawsze gf6wnym organe1
/ sprawy narodowej wsrod wychodztwa po
}. skiego Stanach Zjed.
d w stosunku do grup j poszczeg6lnyc
zwiazKowcow trzymaiem sic zasady zamit
szczania gfos6w nadsyfanych przez grupy
lpojedynczych czfonk6w Zwiazku. Przy RI
j. dagowaniu jednak korespondencyj wykrt
J. slalem gfosow przedsejmowych ustepy