Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1901-09-17
Zwloki prezydenta na katafalku w
Bialym Domu.
Prevalent Roosevelt pragnie zatrzymat cafy
cabinet swego poprzednika
Morderea prezydenta przerazony przygnebiOny.

mlfOScl 90 prZyDraneJ oJcIyLHy
dopom6gf wedfug sill do zwyciest-
wa swoim wyzyskiwaczom.
Skad W takim ludzie, wysoce dy-
nastycznym i niemajacym pojecia
o swej narodowosci polskiej. m6gt
sic obudzic nagle silny ruch wyo'
drebniajacy wszelkiemi znamio.
nami ruchu narodowo-polskieg
Bajce skutkach legendowej uagi-
tacyi wielkopolskiej" ME wierza ma
wet hakatysci, kt6rzy ia sfosza W
pismach broszurach. Zreszta ma
samym poczatku tego ruchu W r.
1897 oswiadczono W organic ma
zurskim, W wychodzacej W Etku
,,Gazecie Ludowei", wcale ME dwu.
zuacznie, re Mazurzy ME mysla
bynajmniej iaczyc sic Polakami.
Take ucisk narodowy ME Jest
przyczyna obudzenia sic ruchu ma
zurskiego. Wprawdzie jezyk pol
ski ME jest W tych stronach uzna-
ny "a urzedowy, lecz uchodzl tylko
"a gware ludu roboczego, ale rzq-
dowi ME przyszlo nigdy ma mySl
przesladowac i tepic tel ugwary
mazurskiej'' takiemi srodkami, ia
kimi zwalcza jezyk polski W Po-
znanskiem ma Szlqsku. Zadawa-
laiac sic zupelnie powolna iniezna-
cznq germanizacya przez dwory i
urzedy. pozostawif on W Prusach
ksiazecych pewne uprawnienie je-
zykowi ,,mazurskiemu" W szkotach,
pragnac uchronic lud cd katoli.
cyzmu, utworzyf W Kr6lewcu ma
wet lektorat jezyka polskiego, z
ktorego korzystaia kandydaci ma
pastor6w protestanckich, zamie.
rzaiqcy objac parafe mazurskie.
Mimo to wszystko niezaprzeczo-
ma jest rzecza, re obudzony posrod
Mazur6w ruch jest juz teraz naro-
dowo.polskim j coraz szersze zata-
cza koia. ,,Gazeta Ludowa" coraz
otwarciej wystepuje W obronie
,polskiego", ME mazurskiego je-
zyka, przypomina rodzicom W kaz-
dym numerze obowiazek ucSenia
dzieci jezyka polskiego, ojczyste-
go, ukazuja sic coraz liczniej pie.
sni, wysfawiajace nar6d polski,
mnoza sic W istach nair6zniej-
szych stron kraju skargi ma bez-
czelnosc Niemcow. i przychodzi
nawet juz do ostrych stare pomie-
dry Mazurami Niemcami, kt6rzy
odwazaja sic bluznic przeciwko je-
zykowi polskiemu. Wreszcie W tym
roku Mazurzy wybrali iuz polskie-
go posia.
Niewatpliwie ruch mazurski jest
obecnie ruchem narodowo-polskim,
ale ME wyrosf on z poczucia naro-
dowego, lecz potrzeb csysto ma
teryalnych, nedzy spofecznei, z
poczucia krzywdy socyalnej, kt6ra
ludowi mazurskiemu wyrzadza cd
wicklow szlachta niemiecka. Byf
to ruch pierwotnie czysto demo
kratyczny.
Kiedy rozpoczefa sic W Mem
czech tiumna wedr6wka ludu robo-
czego ma Zach6d, do pol buracza7
nych Saksonii, do kopalh Szlaska
i Westfalii - podazyli "a innymi
robotnicy mazursey. W nadziei po-
lepszenia swej smu'nej doll. Wra-
cali oni poczatkiem zimy pod ro-
dzinne strzechy pieniedzmi, ale i
doswiadczeniem, nabytem W
swiecie, z nowina, re tam ma Ia
chodzie inne prawa, a czesto takze
z echem gfos6w socyalistycznych.
Take nowiny otworzyty powoli
oczy spokojnemu ludowi i obudzify
pragnienie tel samei sWobody, jaka
sic robotnik ciessy W innych
dzielnicach panstwa. Jeszcze krok
dalej, wsercach podni6si sic bunt
przecix moanym wysyskiwaczom
junkierskim. aoni, - to Menu
0y, wieO wystapisnis prseciwko
y