Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1901-04-27
TURCNA. KONGRES MACEDONSkI
TROJPRXY MIERZE MlrZUL-
MANSkIE.

L I ~ ~. MANU- NtAN IIliN'NhDAl
TROJPRZYMIERZE MUZUL-
MANSKIE.
w stolcy Bulgaryi zasiada kongres q
przedstawicieli r6znych organizacyj patryo-
tycznych Macedonii. Jest to znaczna mani
festacya polityczna przeciwko Turcyi. Ma
cedonia jest wlaSnie ta prowincya Turcyi
Europeiskiej, na kt6rq teraz przypada ko-
LEI uwolnienia sic pod rzqd5w suitana tu-
reckiego. Rozpadanie sic Turcyi na drobne
panstewka chrzescianskie po-
p6mocy ku pofudniowi. Maj
prod Rummia, potem Serbia, ia ostatku
Bufgarya. Teraz czas ma Macedonia. Tru-
dnost kwestyi macedohskiej polega na TEN,
ze kraj ten ME posiada ludnCsci jednOlitel,
jak Serbia Buigarya. Peino tam Grek6w,
Bufgar6w, Serb6w Tnrk6w loJalnych ;
wszystkie te narodowoSci nienawidza sic
wzaiemnie szkodza ledna Qrugiej. Maj
wiecej moze wpfywu posiada mButgarya, ia
ko najblizszy sasiad i opiSlIun. kaldeJ
nicmal wiosny Cd lat dwudziestu wybucha-
fy rozruchy W Macedonii, lecz konczyto
sic zawsze ma niczem. Obecne zamieszki
wraz otwartemi naradami patryot6w ma
cedohskich W Sofii wygladaja ma cos powa-
zniejszego. jest w TEN zapewne take reka
Rosyi, gdyz Rad bufgarski, zaleanY obe=
cnie Cd Rosyi, ME pozwolitby ma kongres,
gdyby to byfo niepozadanem dla jego po-
teznej opiekunki; skoro Rosya przykfada
reke do jakiejs roboty na p6fwyspie bal
kahskim, to znaczy, re polity ka suftana
jegomoSci Obraca sic W obecnej chwili W
sferze przeciwnik6w bialego cara.-Nic
wiemy co postanowi kongres macedonski,
lecz ME zyczymy Macedohczyk ykom, ami Ia
dnym innym poddanym suftana porywaG
sic ma Turcye wtasnych silach. Pomimo
swego upadku Turcya wciaz jeszcze jest
poteznem mocarstwem drugiego rzedu.
Jakby odpowiedzia na zjazdy W Sofii
Jest zamierzony przez suftana Zlazd mOnar-
chow muzufmanskich Konstantynopolu.
Opr6cz trzech panstw iekszych, Turcyi,
Persyi Afganistanu, SWAT muzufmanski
ley wielka moe drobnych suftan6w, be-
j6w, szeik6w i innych w1adc6w. Kazdy z
mich pojedynczo ME wiele wart: jako sifa
lecz gdyby sic komu udafo zorganizowat
to wszystko jedna wielka lige muzuf-
manska, to sifa byfaby wcale powazna. Ini-
turalnie od padyszacha, jako gtowy isla-
mu. Ot6z, jak brzmia wiadomo5ci Kon,
stantynopola, padyszach we wfasnej osobie
iakoby podjat te mysl krzata sic ma po-
czatek kofo zafozenia tr6jprzymierza. Mo
INA domyslac sic, ze po "a tym krokiem
sultana stoi jakies mocarstwo chrzesciall-
skie. Poniewaz Iiga wszechmuzufmanska
byfaby W pierwszej linii nieprzyjemna
niebezpieczna dla Rosyi vice W tenn, co sic
knuje W Stambule, nalezy upatrywac reke
przeciwnik6w tego mocarstwa Rosya po-
siada swoich granicach liczna i bitnq
ludnosc muzufmanska. Krym, Kaukaz,
Chiwa, Turkiestan, Buchara, Merw So ME
tylko fanatycznie muzufmanskimi kraja-
mi, lecz pod wzgledem politycznym zy-
via niechec dla Rosyi, a sympatye dla sui
tana. Persya Afganistan juz odczuwaja
niebezpieczenstwo, kt6re grozi i'm ze
strony poteznego sqsiada. Nawet W swiezo
pabytej Mandzuryi ludnosc mahometahska
jest bardzo nieprzychylna dla zdobywc6w
Idea vice wszechislamizmu posiada wszy-
stkie cechy kroku dobrze obmy5lnego na
szkode Rosyi. Ktokolwiek badz jest jej
Iwynalazca nalezy mu sic uznanie; kazdy
szczery przeciwnik Rosyi m6gfby tylkc
zyczyc, ably ia idea doszfa szcAesliwie dc
skutku. Niebezpieczenstwa dIa kultury
chrzesciahskiej ME byfoby stqd zadnego
Dzisiejsza Europa ME jest TEN. czem byta
pred dwoma wiekami, kiedy kr6l Jan I'll
ratowaf Wieden chrzescianstwo A CO sic
tyczy samej Rosyi, to okazafa sic ona cal,
klein niezdolna do szczepienia chrzesciah-
stwa swoich ziemiach mahometanskich
Cd stu lat prawosfawie rosyjskie ME zro.
bio najmniejszej szczerby szeregach wy
znawc5w proroka. A i ME mogfo tez bye
inaczej, skoro ludnosc mahometanska W
Rosyi jest bardziej cywilizowana, oswie.
I nI r61
nej ludnosci rosyjskiej.