Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1901-04-18
Rok 20.


we, musi milczec Usuniete W ten
sposob pod kontroi publicznej, a
powtarzajace sic juz cd dawna
wiesci drobniejszych zaburze-
mach studenckich, rczchodzify sic
tymczasem droga prywatna, rosnac
podczas tel wedr6wki ust do ust,
do nadzwyczajnych rozmiar6w.
Dopiero, gdy przyszio do rozlewu
krwi i formalnych bitew, zamiescit
,,Prawit. West" suche sprawozda-
ME O rozruchach, kt6re wolno byio
innym dziennikom powt6rzyc. Ale
potem nastapiIo znowu przymuso-
we milczenie. juz o jakiems roz-
trzasaniu prZyczyn rozruchow, lub
zaJmowaniu wobec Mich jakiegos
stanowiska mowy nie byio niema.
Oczywiscie, re W ten sposob ucho-
dza uwadze pubicznej, lub ME
dose Jasno przedstawisja sic takie
znamienne cechy, jak ia, re klasy
robotnicze, ktore ma poczatku lat
osmdziesiqtych, po zamordowaniu
cara Aleksandra H., wrogo byfy u
sposobione dla ruchu wsrod inteli.
gencji, biora teraz udziai W zabu-
rzeniach studenckich, pieczetujac
tenn niejako wspolnosc ;nteres6w
swoich mfodzieza uniwersytecks.
Tymczasem Rad, ME zastanawiajac
sic mad tenn, ma ma to tylko p. J., mi
tywne srodki gwaitu, jak: przesla-
dowanie studentow przez policje,
zandarmow, kozak6w, masowe "a
mykanie do twierdzy, wykluczanie
lub posylanie wv saldaty". o ia
kems naradzaniu sic rzadu mad
Gala sprawa dotychczas jednak mic
ME siychac, pomimo, re zaburzenia
bynajmniej ME wybuchiy nagle, i
powazniejsze umysly juz cd dawns
przewidywaly nieszezescie. Me
skorzystano z tego, a szczegolna
zfa VIOLA i slepota odznaczafo i od-
znacza sic stale ministerjum oswie-
cenia, ktore samo posfuguje sig
najgorsza bezwzglednoscia.
Giebsze przyczyny obecnych
rozruch0w tkwia, zdaniem prof. ia
gicza, W calym szeregu biedow i
grzechow, popeinionych W ostat-
mich dziesiqtkach lat przez Rad
rosyjski na zyciu uniwersyteckiem.
Dzieki zgubnemu wpfywowi Kat
kowa liberalny statut uniwersytec-
Xxi roku 1868, ktory uwazano "a
przyczyne rozruchow, zakonczo-
nych zamordowaniem Aleksandra
H., zmieniono caiym szeregiem
postanowien, az w koncu W r. 1886
obalono go Zastapiono nowym,
zupelnie niewolnomyslnym. Uni
wersytety, poZbawiono autonomji,
a oddaniem nominacji profesorow
ministerstwu, pozbawiono ich zu-
peinie powagi, zamieniajac ich
z MEOW nauki ma powolne zycze-
niom rzqdu i mniej lub wiecej mu
blizkie kreatury. Ably utrudnio
przystep do uniwersytet6w, po-
wiekszono cZesne, tax re ably IDOL
nym pilnym studentom umozli-
vic korzystanie uniwersytet6w,
musiafy sic tworzyc stowarzyszenia
zapomogowe. Wreszcie, niefortun-
ne rozporzadzenia ministra Bogo-
lepOwa, majace ma celu utrudnie-
ME wolnego przechodzenia z uni
wersytetu ma uniwersytet, TO resi-
ty zakorzeniio przekonanie W mlo-
dziezy, ze ME pragnienie wiedzy,
lecz Ottawa pred ni9, kierujc ma.
czelnikami oswiecenia W Rosji,
zwlaszcza gdy sic uwzgledni, ze
pr6cz tych ograniczeh zewnetrz-
nych, caly szereg innych wewnetrz.
nych przeszkod, nauce zyciu uni
wersyteckiemu poiozono W nowym
statucie. Pod pozorem zamisru
upodobnienia uniwersytet6w ro-
syjskich do niemieckich, wprowa-
dill Katkow, oprocz wspomniane.
go prawa nominacji profesorow
przez ministerstwo instytucji
nieplatnych docentow prywatnych,
szereg postanowien ME msjacych
mic wspolnego z wolnoscia naucza-
mia ma uniwersytetach niemieckich.