Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1901-01-26
PRZEGLAD POLII'YCZNY
SMIERC KROLOWEJ WIKTORYI.

SWlec1e OlDrZymle WraZenle. lax prZyZWy-
czailismy sic taczyc imie Wielkiej Bryta-
nil imieniem sedziwej monarchini, re "a
czeto uwazac ja "a cos W rodzaju stafego
symbolu Anglii. W rodzaju herbu panstwo-
wego, lub pomnika granitu, kt6ry bedzie
staf wiecznie. Stad we wszystkich obja-
wach, wywofanych przez jej smierc, czuc,
obok innych uczuc, pewna doze zdziwie-
MIA. Czut tam take troche niepokolu,
lecz tenn p6zniej. Panowanie kr6lowej
Wiktoryi byfo najdiuzszem W Anglii i
drugiem rzedu pod wzgledem dtugosci
W cafych dziejach nowozytnych. Pierw
szenstwo ma wciaz Jeszcze Ludwlk XIV
francuski, ktory panowaf Y lata, podczas
gdy Wiktorya tylko niespefna 63 lata.
Lecz Ludwik XIV wstapif ma tron piecio-
letniem dzieckiem, mia4 wiec wiecej czasu
ma dfuzsze panowanie. Historya Anglii "a
te So lata ME jest historya zmarfej kr6lo-
wei w Anglii kr6lowie mniej niz gdzie
indziej robia historye. Dopiero W przy
szfosci historya wykryje, czy O lie kr6lo-
wa Wiktorya wpfywafa ma bieg wypadk6w
W szczuplym zakresie, pozostawionym jej
przez konstytucye. Dotychczasowa opinia
historyk6w jest, re zaden z monarch6w
stych wptyw6w, sympathy antypatyj do
tez ME posiadaf tel popularnosci, tego po-
narodu, co ona. Ia cafy czas trwania die
Wielki sredniowieceny Ryszard, Lwiem
DIVA mifoscia swoich poddanych. Wikto-
dw6ch mocarzy jest jedyna die zach
OH ocia
grzac ku sobie podbic twarde zimne
serca syn6w Albionu Ami krwawy Henryk
VIII, AMI swietna Elzbieta ME zblizai
sic do niei ped tym wzgledem nawet zda-
leka.
Gf6wna cnota Wiktoryi. jako kr6lowej.
byto poczucie zrozumienie swego obowiaz-
ku. Wiedziafa, czem tron Jest w Anglii, i
stosowafa sic do tego gfeboka sumienno-
scia. Pefnifa wole narodu tax jak sic jej
ia VIOLA OBJ jawia1a przez usta wiekszosci W
parlamencie, pie uczynifa nigdy mic, ably
te wole ztamac lub sfafszowac. Z usposobie-
MIA konserwatystka, kfadfa sumiennie sw6j
podpis pod wszystkiemi reformami poste-
powemi, kt6re wyrabiaf W parlamencie ME
zapomniany Gladstone. Mifosniczka po-
koju, wypowiada1a re fzami oczach woj
ny, kt6re narod uwazaf "a wfasciwe po-
trzebne prowadzic. Me wtracafa sic do wy
borrow do parIamentu, co robili wszyscy
krolowie angielscy Cd czas6w Jana Bez
Ziemi. A przy swojem bogactwie popu-
larnosci u ludu mogfa Wiktorya nieraz
przewazyc osobiscie, przez swoich agent6w,
szale zwyciestwa na korzysc ulubionej
swojej partyi-torys6w. Wigowie mieli "a
jej panowania diugie Iata wiadzy powo-
dzenia. O istnieniu jakiejbadz partyi dwor-
I,,D wiz
sfyszelismy nigdy "a zycia Wiktoryi. Jej
premierami byli zawsze przyw6dzcy party
iczniejszej parlamencie. vice pred
ne i Rosebery zmieniai kolejno Palmer,
wsze zgodnie VIOLA narodu. Me byfo "a
miedzy korona parlamentem; rzadzi]
wpfyw jej ma polityke kazdorazowego ga
binetu, tego ME wiemy. NaIezy to do ta1e.
mnic, ktore dopiero wykryje historya. Sa,
dzac ze slow dymisyonowanych przez ma.
rod ministr6w, wpfyw ten istniaf mia]
bye czasami nawet znacznym. w kazdym
razie. ma zewnatrz Mkt tego ME odczuwat
Panowanie Wiktoryi byfo najbardziej kon,
stytucyjnem re wszystkich W historyi An
SiIl' A-o DiSNy VSSo PoIloWelIl oNtPoN1S'
dzialnym jest nar6d; zasfugi zas jego, ktc
vie, czy choc W czesci ME spadaja ma sa.
ma kr6lowe.
Wiecej, niz iako krolowa, Wiktorya robi
Ia dla narodu, jake czfowiek. Gfownyn
rysem jej charakteru byta prawdziwa ko
biecosc. Idealna iona matka dawafa ca
femu narodowi przykfad doskonatego zy.
cia rodzinnego, Daleka Cd checi bfyszcze-
MIA, Cd zamifowania kosztownych zaba
wach, festynach, strojach, pedzifa zycie
skromne, pracowite i oszczedne, uzywajae
wielkich swoich srodk6w materyalnyct
dla fagodzenia nedzy osuszania tez ME
przez siebie wywofanych Ia jej przykfa
dem arystokracya duchowienstwo angiel
skie zajefy sic dobroczynnoscia ma ogromnf
skale; "a jej panowania dobroczynnosc pu
bliczna W Anglii stafa sic instytucya pan
stwowa. Kupcy londyhscy utyskiwai ms
krolowa "a to, re Cd smierci jej meza,
wiec cd lat 40, ME byfo Londynie wiel
kich zabaw przyjec dworskich, ktore ma
pedzaiy i'm dawniej piekny grosz do kie
szeni. Owdowiawszy W l86lym, kr6lowa ME
zdjefa szat wdowich az do smierci. Zatt
Il [