Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1901-07-11
MOVIE KNOWANIA.
Ksiaze Tuan przygotowuje nova rzez Gu
dzOziemc0W.
EGZEKUCYA w TRANSWALU.
TRYUMF AMERYKANSKIEGO SEKRETARzA STA.
NJ HAY'A.
Transport nauczycieli do Filipin.
iZEKUCYA w TRANSWALU.
Transport nauczycieli do Filipin.

skiej niecafe 2 proc. sprowadzi'
Ia 4,227 niemieckich rodzin, czyli
homie liczac, 10000 os6b, juz
ziemia podrozaia 300 marek ma
hektarze. Mona tedy powiedziec,
re nastanie czas, W kt6rym skarb
pruski ME podofa wydatkom ger
manizscyjnym i re zatem ia ger
manizacya sama W sobie nosi zaro-
dek swej smierci.
Spojrzmy ma to sprawe jeszcze
innej strony. Komisya kolonizacyj-
ma nietylko kupuje, parceluje i
sprzedaje kolonistom ziemie, ale
ma ich W statej kurateli, aby ME
sprzedawali swej wiasnosci Pola-
kom, i W staiej opiece, bardzo tro-
skliwej, aby i'm sic doskonale po-
wodzifo. Vice darmo ich' karmi az
do pierwszych univ, darmo ich
przewozi kolei do zagrody, daje
darmo szczepy drew owocowych,
pomoc lekarska, weterynsrska i
wszelka agronomiczna, kazdej no
wei gminie niemieckiej darmo da-
je wsp6lny grunt gminny, wtas-
nym kosztem buduje szkole i zbor
ewangelicki, wiaze kolonistow W
sp6iki, kt6rych juz jest 81 pozycz-
kowych, Is mleczarskich, 9 gorzel-
nianych, 2l mEynarskich i 6 posia-
daiacych wsp6lne parowe mfocar-
ME inne maszyny rolnicze - i
wszystkiem tenn sama sic opiekuje.
Dlatego zatrudnia W SVEN cen
tralnem biurze 160 urzednik6w, a
nadto 280 agronom6w, lekarzy i
weterynarzy.
Kosztowna wiec jest administra-
eva komisyi i tego powodu cena
kolonij tax wielka, re kolonisci
maja 239o czystego dochodu "a
gr6d po zaptaceniu 4ro procento-
wei raty amortyzacyjnej; maja o:
nj tax mafy doch6d, pomimo re
wiele rzeczy otrzymuja zupefnie
darmo, jak szkofy, zbory, ule, dro-
gi it'd. Lada niepowodzenie W 60
spodarstwie juz ich doprowadza do
bankructwa, wiec tez dlatego wr.
1900 zlicytowano 9 osadnik6w. To
wszystko przy Genie hektara ziemi
cd 500 marek ma poczatku dziaial.
nosci komisyi do 800 marek teraz;
coz wiec bedzie, gdy ziemia podro-
zeje W dwojnas6b!
Me MONA bedzie zmniejszyc
wydatk6w administracyjnych, DO
ME mona bedzie zmniejszyc opie-
ki mad kolonistami. Owszem, po-
wodu coraz wiekszych trudnosci W
zdobywaniu kolonist6w, Wciaz
wzrastaja gratysowe swiadczenia.
jake i'm czyni komisya. Vice oto,
czego dawniej ME robifa, dale i'm
pozyczki p procentowe ma gospo-
darstwo, do kosztow utrzymania
szkoiy, pastora zarzadu gminnego
przyczynia sic statym datkiem,
wynoszacym $50 budzetu gminne-
go, zafozyfa wyfacznie dla koloni-
stow dwie bezptatne szkofy rolni-
cze, jeden ogrod wzorowy szkofke
drew owocowych-idzie nawet da-
lei, bo W cafo5ci swym kosztem u
trzymuje 81 biblioteczek i l16
szkof!
Czy moga sic zmienic te stosun-
ki? czy iatwiej bedzie o koloni-
stow? Sadzimy, re ME. Me zmniej-
sly sic militaryzm, kt6ry wspolnie
ciezarami podatkowymi yypedza
Niemc6w "a oceany, ME ustanie
prad wiejskiej ludnosci ku mia
stom, ku centrom fabrycznym, roll
nictwo ME stanie sic lukratywnem
zajeciem ludnosc niemiecka ME
pocznie silniej wzrastac, DO ow-
seem jej przyrostzaczalsie zmniej-
szac.
! W przysziosci zatem. aby zwa-
bic kolonistow, trzeba bedzie da-
wac i'm coraz lepszs warunki zycia,
a tynczassn 8 powodu prsdkieso