Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1901-02-09
PRZEGLAD POLITYCZNY
STANY ZJEDNOCZONE WOBEC
SMIERCI KROLOWEJ WIKI
TORYI.

tyi. Spostrzezono jednak, re objawy te
wszedzie. wyjatkiem Anglii jej kolonij,
miafy charakter oficyalny. Jedne tylko
Stany Zjednoczone daily swiatu oryginalny
widok narodu, manifestujacego masowo
sw6j zal z powodu smierci monarchy OBJ
cego mocarstwa. Jest to fakt, kt6ry mial
miejsce pred oczami kazdego. fakt spo-
strzezony zanotowany przez Gaia prase
europejska. fakt ktorego ME MONA ami u
kryc ami przeinaczyc. Coz to wiec jest ta-
kiego? Ska I'd te prywatne nabozehstwa, te
rezolucye kondolencyJne cd miast, korpo-
acyj. legislatur stanowych to spuszcza-
ME choragwi ma ratuszach, a wreszcie i
ma samym kapitolu? Musu zadnego ME by
TO; Mkt "a to ME pfacif; Mkt nawet to
ME prosif. Byf to ruch wfasnowolny re
:strony ogromnej wiekszosci wielkiego
wolnego narodu. A wiec byfo to zjawisko
historyczne. mad ktorem warto sic nieco
zastanowic Co chciaf nar6d amerykahski
wyrazic przez te manifestacye? Ktos juz
pr6bowat odpowiedziec ma to pytanie, re
Amerykanie zaczynaja powoli sic monar-
.chizowac, re i'm zaczynaja pachniec rzady
monarchiczne. Ale W takim razie mantle
stacya hyfa lie wybrana Czcic osobie
zmarfei Wiktoryi idee monarchiczna mo-
gfoby tylko dziecko, kt6re szczerze sqdzi,
re pfaszcz gronostajowy korona to wszy
stko CO potrzeba, ably czfowieka prywa-
tnego zrobic monarche. Anglia juz ME
cd dzisiaj Jest repubika kr6em dla ozdo-
by: wszyscy to widza zaden monarchista
q przekonania napewno ME wzdycha do ta-
kiej monarchii. Zreszta ME wierzymy alb
solutnie monarchizowanie sic AmeryKi.
Jest to humbug, puszczony pred wybora-
mi przez lemokratow, mic wiecej. Jezeli
nam grozi jakis despotyzm, to despotyzm
ME kr6la lub cesarza lecz despotyzm do
lara panowanie plutokracyi, wiadomo z
historyi re ten rodzaj despotyzmu ME tyl-
ko godzi sic republikahska forma rzadu,
lecz nawet mai lepiej rozwija sic i kwitnie
ma glebie republikanskiej.
Wedfug naszego przekonania zachowa-
ME sic narodu amerykanskiego W tym
wypadku jest tylko OBJ jawem gfebokiego po-
czucia sympathy pokrewienstwa duchowe-
90 narodem angielskim. Mic to ME zna-
,czy, re we krwi Amerykanow jest moze
ma imniei pierwiastk6w angielskich. w dzi-
siejszych czasach ME powinowactwo krwi
rozstrzyga sympatyach, lecz powinowac-
kulture angielska. Me tylko jezyk, ten po-
nym. Wszystkie niemal instytucye tutejsze
gielskie, szkofy uniwersytety angielskie,
podziaf administracyjny kraju, miary wa
gi-wszystko, az do samej wolnosci poll
tycznej wyznaniowej, jest angielskie.
Dop6ki zywa byfa pamiec wojny rewo.
lucyjnel / nastepnych nieporozumien, ten
wptyw powinowactwa duchowego ME by]
tax poteznym. Lecz re zmiana stosunk6w
politycznych musiaf On zrobic swoje te.
raz stoimy wobec tego wptywu i jego natu
ralnych wynikow. Ma mic sic ME przyda
zzymac sic na to lub zaprzeczac. Sympatye
sa i, 0 lie ME nastapi cos wrecz ola nicl
nieprzyjaznego, beda wzmagac sic rozwi
jac. Rad tutaj mic ME moze On idzie zs
gfosem narodu; gdyby ME szedf, ME bytby
rzadem. lecz tylko opozycya.
Stan ten naturalny zostaf dodatku spo
tegowany przez wypadek swiezej daty i o
gromnei wagi. Kazdemu jest znane stano
wisko, zajete przez wszystkie mocarstw;
europeiskie wzgledem Stan6w Zj nazajutr,
20 wybuchu wojny Hiszpania. Zanosii'
sic wtedy ma powszechna koalicye europej
ska przeciw Ameryce. Anglia stanefa mic
dzy Stanami II. Europa i koalicya nit
przyszfa do skutku. Jestto fakt historycz
ny powszechnie znany. Pr6bowaf zaprze
czyc mu jedynie tylko ambassador rosyjsk
Waszyngtonie hr. Cassini, co MONA u
wazac "a TEN lepsze potwierdzenie. Nj
dziaiafa tutaj Anglia pod wptywem senty
mentu. Byf to krok dobrze obliczony; lee
rezultat byf jednakowy. Nar6d amerykah
ski jest narodem rycerskim i zna sic nj
grzecznosci. Gdy vice przyszta chwil
smutku zatoby ma Anglikow, narod anne
rykanski zdjaf kapelusz pred trumna kro
lowej angielskiej szczerze otwarcie. Cho
ragiew ma kapitolu byfa znizona ME przee
idea monarchii, ami pred osoba kr6lowe
Wiktoryi, lecz pred narodem bratnim, po
krewnym i przyjaznym, a pograzonyn
chwilowo smutku zafosci.
Jak wszedzie TAX i tutaj ME zabrakf
momentu komicznego. Ma jor miasta New
Yorku, Van Wyck, uznaf sic "a powofane
godo ratowania zagrozonej rzeczypospolite
inie znizyf choragwi ma swoim ratuszu An
glicy odpfacili mu dowcipem, utrzymujac
ze urzednik, wybrany przez tax piekna or
ganizacye jak Tammany Hall, sam uzna
niewtasciwosc manifestowania zalu po
wodu smierci osoby tax czystej zacnej '