Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1901-05-09
Rok 20.

remi rzqdzi sic fizyczne zycie ma
szej planety, nauka topografji ME
przekraczala opisu brzeg6w, po-
jedyncze czesci swiata zarys6w
nawet ME byly dostatecznie zgrun-
towane. Kto wziai najlepsza nawet
mape ogolna onych czas6w do
reki, tego musialy zdumiec ma mich
ogromne niezadrukowane plamy.
a jednak znac byio postep, jaki
oddzielai tie mape od jei poprzed-
niczki pred stu lat.
To samo bedzie miaio miejsce.
gdy poswiecimy uwagi kartografji
wspoiczesnej, ktora daleko poza
soba zostawiia prace minionych
wicklow
Zdawaioby sic wiec, re niewiele
juz nam pozostawaio W geografji
do zrobienia i re z poczatkiem
dwudziestego pierwszego stulecia
nauka ia zostanie zupelnie zakoh-
czona. Ale kto obeznany jest z his
torjq wiedzy, ten vie, ze tax ME
jest, re raczej do kazdego rozwia-
zanego zadania przybywaja nowe
kwestje i zagadnienia, ME ukazu-
jac bynajmniej krancowych cel6w.
Gdy zapytamy, jaka Geese ziemi
najwiecej wymyka sic pod naszej
wiedzy, kazdy odpowie, re oba zim-
ne pasy. w ciqgu jednak ostat-
mich trzechset lat arktczne stre-
fly coraz wiecej tracily ma swej ta-
jemniczosci, ostatni tryumf ma
tel drodze odniosi Nansen, ktory
przekroczyf Sc krag szerokosci
czynem-tym -przescignaf wszyst--
kich, ktorzy pred MIN zdazali do
glownego punktu osi ziemskiej.
Biezace stulecie ma pred soba
oczywiscie zadanie wyjasnienia
wyspowej natury tel olbrzymiei
masy lodow, Grenlandja zwanej.
jak rowniez tax maio dostepnego
archipelago ma zachod od Boothia
Felix's, przez ktorego rozlegfe OBJ
szary dotad tylko jeden Mac Cluse
przebif sobie droge. Daleko lepsze
niz tel ,,p6fnocno- zachodniej dro-
DE" wiadomosci posisdamy o pol
nocno- wschodnim przejezdzie, kt6
ry przebyf siynny A. A. Noerden-
skjoeld, ME mogac wszakze pod
tym wzgledem stawiac pomyslnych
horoskop6w dla swiatowego ham
dlu. Wyprawa Nansena zbadala
stosunki brzeg6w kraju Samoje-
dow i p6iwyspu Taimyru, pomimo
to przyszly badacz wdzieczne ma
pred SODA zadania, a W pojedyh-
czych wypadkach oczekuje 20 Gale
mnostwo okazyj do wykazania six
i zdolnosci. TAX mp. lezaca wprost
prawie wrot Norwegji, niegdys
przez Keilhau'a po raz pierwszy
poddana geologicznym badaniom,
Niedzwiedzia wyspa, ma ktora te-
raz zaledwie r6zni kolonjalni poli-
tycy zwrocili oczy, moze bye co do
swego wnetrza nazwana terra in-
cognita". Ale W a ahskich po-
siadiosciach Ameryki Polnocnej
ma terytorjum Alaski dosyc jest
niezbadanych obszarow. Dose przy-
pomniec, zlotodajnq Klondyke,
znana wiecej spek ulantom, niz ge-
ografom.
Daleko gorzej, niz ma p6lnocy.
rzecz sic ma ma poludniu. Oblicze-
MA A. Supana doprowadzily do tel
prawdy, ze dokoia poiudniowego
bieguna istniejq przestrzenie tych
prawie obszarow co Europa, ME-
znane wcale ludzkosci. Stromo
pietrzace sic lodowe skaly W wielu
mieiscach zagradzsja najbardziej
przedsiebiorczym rybakom droge,
co sic "a tq niedostepna ! ME-
przebyta sciana forteczna swieci,
tego mkt ME potraf powiedziec.
Geolodzy meteorolodzy po-
srednich wskazowek starali sic u
tworzyc sobie pojecie budowis
polarnego lqdu, ale dotad nieusta-
lono jeszcze jednozgodnie, czy sie
ma do czynienia jednolitq masa
lodowa, czy tee grupami oddziel-
nych wysp. Dopiero ostatnie CA