Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1901-05-18
TOLEDO, OHIO, sOBOTA IS, MAJA, 1901.

nal wsrod nieopisanego entuzyazmu thu
NOW publicznosci ksiaze Kornwalii Yor-
ku, starszy syn domniemany nastepca
krola Edwarda VIIgo. Zjednoczenie sic
Australia W jedno pahstwo ma podobien-
stwo Kanady jestw znacznym stopniu die
lem angielskiego ministra kolonii, siyn-
nego Chamberlaine a. MAJ ten jest wlasci-
vie tworca idei przeksztalcenia starej An
gill koloniami jedno wielkie impe-
ryum, skfadajace sic caiego szeregu
panstw samodzienych pod wszystkimi
wzgledami poiaczonych W jedne calost
poIityczna tylko jedynie przez osobe
wspolnego monarchy. Czasy obecne So
wiasnie swiadkami wcielania sic tel idei
W czyn. Olbrzymie to dzieio jest jeszcze
dalekiem do koiica. Poczatek jego jest VIA
sciwie znacznie starszy od Chamber
laine'a. On tylko pierwszy podpatrzyf i
zrozumiaf to, co juz znacznie wczesniej "a
czeio sic robic wskutek rozwoju naturaIne-
go pospieszyf ma pomoc dzieiu natury 2
GAIA potega wtadzy zdolnosci.
Pierwszy popped do reorganizacyi stosun-
kow politycznych W koloniach angielskich
daio oderwanie sic cd Anglii Stan6w Zje-
dnoczonych. Narod angielski zrozumiai
wtedy sw6j blad postanowif ME wpadaG
Wen wiecej. Rezultatem tego postanowie-
MIA byfo stopniowe przeksztalcanie Kama
| dy 2 kolonii W panstwo autonomiczne. Ro-
bota ia trwafa dose diugo. Gdy zas Kanada
doszfa w kohcu do tego stopnia samodziel-
nosci, re juz mic jej ME faczylo re stara
| Anglia oprocz osoby kr6lowej, nalezafo od-
czekac pare dziesiatk6w lat, ably sic pre-
konac, czy taxi ustroj ME jest szkodliwym
dla cafosci panstwa. Me zapominajmy, re
stanowsko Kanady wobec Anglii jest bar
dziej samodzielne, niz mp. Bawaryi lub
Saksonii wobec Prus, chociaz te pahstwa
posiadaja wfasnych krol6w.-Tak np., gdy
parliament angielski W Londynie wraz z
kr6lem wypowiedza komu wojne, jak mp.
teraz Burom, to Kanada ME zostaje jeszcze
przez to wciagnieta do wojny ME Jest obo-
wiazana do pomocy. Dopiero osobna uchwa-
Ia parlamentu kanadyjskiego czyni mozli-
Wen wysyianie wojsk kanadyjskich ma teat1
wojny, przeciwnie, gdy Berlin wypowie ko-
mu wojne, Monachium Drezno musza ist W
Praktyka doMiadla, re przy swoim noMym
do separatyzmu, lecz przeciwnie @patryo
sic najdowodniej okazafo podczas ostatnie.
WoJHy. Ld AttHt,tG otIAyndld uStIoJ SdHuo
dzielny kolonia Kapu Natalu Afryce
pofudniowej, do kt6rej najswiezszej do
bic zostaiy przyfaczone Orania Transwaal
Trzecia rzedu jest Australia. Ola indy
godzina podobnej organizacyi jeszcze ME
wybifa; lecz tam rzeczy szybko maja sic
ku postepowi.
R6znica miedzy organizacya obecnego
inperyum Brytyjskiego, Stan0w Zjedno
czonych cesarstwa niemieckiego jest ia,
re imperyum to ME posiada jeszcze wspol
nego parlametu, ktoryby MONA byfo po
rownac z kongresem W Waszyngtonie lut
reichstagiem W Berlinie. Parliament angiel
ski Londynie skiada sic przedstawiciel
fylko Anglii, Szkocyi Irlandyi. Ia to tei
ten parliament ME wtrqca sic do zycia Ka
nady, Afryki lub Australia. Lecz jestto
tylko stadyum przejsciowe. Do planu
Chamberlaine' wchodzi wspolny wielki
parliament dla rozstrzygania spraw ca}egc
imperyum. [ musi tez dojsc do tego, gdy5
inaczej z biegiem czasu zwiazek miedzy
poszczeg6lnemi czesciami panstwa zacza
by sic rozluzniac m6gfby zniknac cafko
wicie, pozostawiajac po sobie tylko jake
wspomnienie wsp6lnosc jezyka, kultury
wzajemne sympatye.