Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1900-08-16
Finlandja i Polska.


waniu nowych ciosow, nowych anna
chow rzadu rosyjskiego ma niezaleznosc
tego ,,wiernego" kraju. Me dlugo
trzeba byio czeka6 IA spelnienie SIG
ponurych przewidywah. Ukaz carski,
datowany 20 czerwca W Peterhofu, po-
twierdza uchwa}y p~owoianej poPrzed-
MO komisji W przedmiocie wprowadze-
MIA jezyka rosyjskiego z f'inlandji.
Tresc manifesto jest ~nastepujaca: ,,Se-
kretarjat stanu F~inlandji, e~kspedycja
paszportow i kancelarja %jenerai guber-
natora cd l pazdziernika r. b. posiugi-
wac sic maia wyiacznie jezykiem rosyj-
skim. Cd tego samego terminu depar-
lament ekonomiczny senatu iinlandz-
kiego ukladac ma wy{acznie w jezykd
rosyjskim Originally przedstawieh swo-
ich do cara, ME mniej wszystkie pisms
do jeneral-gubernatora.
I'D l siycznia 1908 jezyk rosyjski
ma bye iednym jedynym jezykiem urze-
dowym senatu w siowie j pismie, z wy
jatkiem departamentu sprawiedliwosci.
I'D l pazdziernika 1905 g~ubernato-
rowie, kancelarje gubernatorskie i pod
legiy senatowi zarzad glowny W to.
sunkach z jenera}- gubernatorem, sena-
tenn j wszystkiemi wiadzami pos{ugi.
wac sic maja wylacznie iezykiem rosyI-
skim.
Manifest p~ostanawia dalej, re poda-
mia prywatne przyjmowane bye maja
przez wszystkie wiadze tax w krajo-
wynn iak i rosyjskim ieayku.
Ma sic rozuniec, ukaz ten jest wste.
penn, pierwszym krokiem do caikowitej
rusyfkacji urzed6w W ~Finlandji, "a
kt6ra pojdzie rusyfkacja szkolnictwa i
wogole ~wszystkich funkcyj zycia pu-
~blicznego. To juz ME zamach ma to
Tub W prawo konstytucyjne, lecz clos
stanowczy, wymierzony casej organi-
ZACH autonomicznej Finlandji. Jedno-
czesnie wydane postanowienie nadaje
poddanym rosyjskim moznosc zajmo-
wanna wszelkich hrzed6w W Finlandji.
Bee togo po~stanowienia rusyikacja
kraju bylaby niemozliwa.
Pc w~ejsciu W zycie ukazu GAIA admi-
nistracja kraju pc up}ywie kilku lat
znalezc sic musi W reku urzednik6w
rosyjskich. Il 2.527.OOO mieszkahcow
F~inlandji Nv T. 1897, tylko 1000 INA
10 jake tako jezyk rosyjski.
F~inlandczycy ~sprobowali j~eszcze o.
poru ma drodze legalnei, jakkolwiek
konstytucja jest juz tylko fkcja W tym
kraju, Senat finlandzki wystosowa} do
Mikoiaja ii pismo, W kt6rem Oswald
CA, il ME moAe o~publikowa6 carskich
rcskryptow, dotyczacych zaprowadze-
MIA jezyka rosyjskiego W ~Finlandji, o.
graniczenia prawa zgromadzeh i przy-
znania rosjanom koncesji ma pewne ro-
dzaje handful, zakazane ola fnlandczy.
'k0w.
Niemal jednoczesnie z ia wiadomos.
cia o protescie, nadesz}a lima donosza-
ca, ze senatorowie Carpenter ivy.
dziaa finansow), Gripenberg (wydzia}
handful i przemys3u), Schauman ivy
dzial wojskowy) i baron Troll (wydzia1
rolnictwa), jakotez siedmiu cz1onkow
departamentu sprawiedliwosci i mai.
wyzszego trybuna}G wniesli podania
o dymisie.
Po w~ystapieniu tych, widocznie mai
energicznie jszych obrohcow praw ludu,
p~ozostali s~enatorowie, ulegajac pacis-
kowi z cory i iudzac sic zapewne "a
wodna nadzieia. re ustepstwami i po-
kora ocala marne resztki praw j swo-
bod obywatelskich, zgodzili sic pc kill
ku dniach oporu ma opublikowanie u
kazow carskich.
Jenera}- gubernator Bobrikow ze
szczegolna zawzietosciq przesladuje
praise f~inlandzka, ktora ~istotnie dzielnie
broni praw ludu. Oddawna sypia sic z
rozkazu j%enera}- gubernatora kary roz-
nego rodzaju ma pisma s~zwedzkie i fh-
skie. Dotychczas tie przesladowania
miafy przynajmniej pozorne uzasadnis.
ME prawne, obecnie RAD rosyjski "
Finlandji ME zachOwuje zadnych core.
monij ! pc prostu zakazuie wydawania
Pism orozycyjnych. Swiezo los ten
sPotkaf znany dziennik ,Nya Pressen",
ktory odznaczyi sic szczeg6lna gorli-
wosciq i zaPaiem W walce o prawa ma.
rodowe ] ko%nstytucyine Finlandii. Cd.