Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1900-08-25

nawet vino dol jrzewa, co, jak na Syberya,
Jest chyba bardzo dobrze. Dotad Rosya po-
siadafa tylko lewa polowe tel r6wniny, kt6-
ra kolonizowafa ma gwaft przez chfop6w ro-
syjskich i kozak6w. Teraz posiadfa i druga
po1owe ME pusci jej tax fatwo. W pre-
widywaniu dalszych wypadk6w Anglia juz
zaczefa przewozic wojska Z Indyi do Szan-
gaju Wprawdzie zjawii sic tam zaraz
Francuzi, lecz wslad "a mimi maja wylado-
wac Japonczycy. Rownowaga vice bedzie
zachowana. Wszystkie powazne pisma
wskazuja ja na Amur Szangaj jake ma diva
punktyum, z kt6rych moga wystrzelit pierw-
sze pfomienie przyszfego pozaru. Me nasta-
pi to jeszcze tax rychfo. Bedzie sic wlec
poczq tku wojna Chinami, p6zniej kon-
gres uk1adajacy warunki pokoju, i t. d.
lecz kohcu trzeba bedzie sic zdecydowac
albo wpuscic ''sepa chrzesciahstwa do
serca Azyi, albo sic MIN bic pobic.
Jak dotad wojny chinskiej wyklarowa-
10 sic kilka rzeczy cafkiem pewnych. Pier
wsza Jest dazenie Rosyi do zaboru teryto-
ryalnego Pred miesiacem uwazano jeszcze
"a zart lub wybryk specyalnej nienawisci
do Rosyi jezeli kto sic odezwaf mysla,
re GAIA awantura chinska zostafa uplanowa-
ma wywo1ana przez Rosye. Dzisiaj jest to
| faktem powszechnie uznanym DaleJ Wy
klarowafa sic znakomita organizacya woj-
skowa niezr6wnana dzielnosc Japonczy-
k6w Japonia ziozyfa egzamin dojrza1osci
pred cafym swiatem dostafa cd wszyst-
kich stopien celujqcy. Szarza jazdy japon-
skiej ma bateryq chinska pod Peitsangiem
wzbudzifa podziw powszechny. Mona
smia1o twierdzit, ze bez 10000 Japonczy-
k6w, kt6rzy wykonali gf6wnq robote, sprzy-
mierzone mocarstwa jeszcze do obecnej
chwili psufyby proch pod Tien Tsinem.
Pc trzecie wyjasnifo sic, re wojska rosyj-
skie So i dzisiaj takim samym stekiem
barbarzyhc6w, jak byfy pred stu laty. To
co Moskale wyprawiali W Tien Tsinie pc
zdobyciu miasta przechodzi wszystko, ma
co mogliby sic zdobyc bokserzy chinscy.
A vice postep stuletni ME tknaf wcale zof-
nierza rosyjskiego. Zmienif sic kaliber ar
mat karabin6w, zmienif sic skfad chemi-
czny prochu, zmienify sic mundury, ale
dusza tego pseudosfawianina pozostata ia
ka, iaka byfa "a Piotra Katarzyny, Po-
stepowanie zofnierzy rosyjskich jest stra-
sznym aktem oskarzenia przeciwkO rzado-
wi jego systemowi. Zofnierz ME winien,
re jest dzikim, jak ME winien pies wscie-
kfy, re kasa. Ale coz robif Rad przez sto
lat co robifa szkofa, co robif kosciof? Rad
tylko szczuf ciemnego chfopa rosyjskiego
ma wszystko wszystkich, co byfo lepszego
i czystszego narodzie; szkofa pracowafa
mad spotegowaniem cicmnoty dzikich in
stynkt6w, kosci6f urzedowy b1ogosfawif
temu wszystkiemu i obiecywaf niebo "a
mordowanie katolikow wszelkich innych
'inowiercow''. Dobrze sic sta1o, re pred
stawiciele cafego swiata cywilizowanego
przyjrzeli sic nadziewaniu niemowlat ma
piki przez kozak6w. Teraz moze uwierza,
gdy jaki Polak opowie i'm, re ME inaczej
dziafo sic ma Pradze W 1794-ym W cafej
Polsce 1881 1S63-4ym roku.
Jeszcze dalej wyklarowafa sic zupefna
zgodnosc polityki Anglii Japonii Stanow
Zjednoczonych. Tr6jka ia dziafafa wszedzie
razem; nawet wojska tych trzech paRstw
najczesciej walczyfy obok siebie Przewo-
dnictwo akcyi dyplomatycznej nalezafo
do Stanow II. jak W akcyi wojennej do ia
ponii. Aparat dyplomatyczny amerykah-
ski funkcyonowaf znakomicie. Spokojna,
pefna silly godnosci, lecz szanujaca jedno-
czesnie przeciwnika postawa Stan6w Lje-
dnoczonych zasfuzyfa ma wszelka pochwafe.
Dose gfupia role ca1ej tel wojnie, jak do
tad odegrafy Niemcy Najbardziej pokrzy-
wdzone przez smierc swojego ambasadora,
najgfosniej odgrazajace sic, raz huczace
jak grom z nieba, to znowu syczace jak
gadzina, Niemcy byfy polu wszedzie ma
ostatniem miejscu. Me stychac bylo ry-
cerstwie teutonskiem zadnej rozprawie,
Cd Taku az do Pekinu. Jak dotad vice
matki chinskie ME maja zadnej racyi az
"a tysiac lat brzydko wspominac poddanych
cesarza Wilhelma. Chyba moze cesarz, wy