Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1900-08-23

SEN carskim j wystosowany do senatu
r~zadzacego. Oba dokumenty maja eel
jeden - ,~,zjednoczenie kres6w" i ~
trwalenie W Mich pahstwowosoi rosyj-
skiej". Ukas, dotyczacy Krolestwa,
dale finlaudczykom przedsmak tego, co
ich ozeka W bliiszej przyszsosci, a cara
zem stwierdza raz ~jeszcze, re polityka
rzadu rosyjskiego jest ,,~niezachwiana
W dazeniu" do zagaady odrebnosoi ma
rodowej LUDLOW ujarzmionych.
Otto tekst dos}owny tego ukazu:
wv niezachwianem dAaeniu do u
trwalenia W guberniach Krolestwa Pol
skiego wyksztaicenia W duchu pan
stwowosci rosyjskiej, uwaaamy Ia rzecz
pozyteczna zaopa,rzyc przedstawiciels
wyzszej wladzy ~miejscowej W bardziej
istotne sposoby zapobiegania W rzeczo-
nych guberniach nauczaniu tajnemu.
Wskutek tego, zgodnie z uchwaia ko-
mitetu ministrow, r~ozkazujemy: roz-
ciagnac ma gubernie Krolestwa Pol
skiego moe obo~wiazujaca przepisow
tymczasowych, zatwierdzonych dnia 8
kwietnia 1892 O karach "a nauczanie
tajne w guberniach zachodnich z "a.
chowanicm rozporLadzeh n~astepuja-
cych:
II W~szczynanie spraw o nauczanie
tame porucza sic W Kr6lestwie Pol
skiem dyrekcjom naukowym;
p Wymierzanie kar, okreslonych W
tyoh przePisach, nalezy do jenera1-gu-
bernatora warszawskiego;
81 Sunny, z kar p~ochodzace, przezna-
czaja sic stosownie do uznania kuratora
okregu n~aukowego nj zapomogi ola
uczniow niezamoznych klas gimnazjal-
nych i seminarjow nauczycielskichi
~ Sposob zsstosowania r~zeczonych
przepis6w nastqpi po porozumieniu ku-
ratora okregu naukowego w~arszawskie-
go z ieneraf- gubernatorem".
Ola uzupeinienia ukazu przytoczyc
nalezy glowne punkty ,,przepis6w tym-
czasowych'', cd lat s stosowanych ma
Litwie i Rusi:
II VIA urzadzenie i utrzymywanie
bez p~ozwolenia rzadu jakiejkolwiek
szho}y winni ulegaja karze pienieznej
do wysokosci 800 rubli Tub aresztowi
do 3 miesiecy.
Takim karom ulegaja osoby, ktore
przyczyni{y sic do urzadzenia tajnej
szko1y Tub do prowadzenia W niej zajec
szkolnych przez udzielenie m~ieszkania,
srodkow naukowych Tub innyoh pomoc-
niczych srodkow szkolnych, Tub przez
osobisty udzia} W nauczaniu i zarzadza-
niu szko}a.
y Karze pieniezuej do wysokosci
500 rubli lub aresztowi do 3 miesieoy
ulegaja rowniez osoby, posiadajace
prawo nauczania W domach prywat.
nych, jezeli okazs sic wlnnemi naucza-
mia wsPolnego, bee pozwolenia rzadu,
dziatwy kilku rodzin Tub tee os6b do.
rosfych postrounych, u siebie " miesz-
kaniu Tub domach p~rywatnych".
Dodac trzeba, re dotychczas ,,tajne
nauczanie" W Krolestwie karane bylo
grzywna, zas pprzepisy tymczasowe'
zamieniaja grzywne ma kare wiezienia i
W pewnych w~ypadkach tylko to ostat-
mia stosowac nakazuja.
I to r6wniez wyjasnic nalezy, re u
kaz dotyczy tylko ,nauczania ~tajnego'
"a pomoca elementary i ksiazek legal.
nych i cenzuralnych. Oswiecanie ludu
"a Pomoca lsiazek ,nielegalnych", "a.
~kazanych, u%czenie historic polskiej cho-
ciazby z podrecznik6w, opatrzonych
stemPlem century, nalezy juz do kate
gorji przestepstw politycznyoh kara
nych wiezieniem i zes1aniem do Rosii
Tub oddaniem ma lat kilka pod dozor
policji.
Ola mas wydanie ukazu jest przede-
wszystkiem stwierdzeniem przez rad
Pomyslnego faktu, re nielegalna, zor-
g~anizowana praca spo}eczehstwa mad
oswiata ludu rozwija sic coraz pomysl.
niej, wydaje coraz po~kazniejsze rezul.
taty. Zaniepokojony objawami tel dzia-
ialnosci Rad - o czem swiadczy ME
morjaf' Imerytyhskiego - odstqpil ma.
wet cd zwyklej represyjnej rutyny i
zastosowa} caly szereg srodk6w zapo.
biegawczych W postaci czytelni Judo.
wych polsko. rosyjskich, zabaw, odczy-