Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1900-09-15
TOM XIV. No. 81.
PRZEGLAD POLITYCZNY

prezydent Mckinley hstem otwartym
przyjaf oficylanie nominacye ma kandydata
tegorocznych wyborach. Document ten
dobrze sic przedstawia i robi przyjemne
wrazenie swoim spokojem powaga W Ii
scie swoim prezydent omawia wszystkie
gf6wne wypadki z ostatnich trzech lat
spokojnie odpiera zarzuty partly demokra-
tycznej. Oprocz kwestyi zfota i rozwoju
przemysfu "a swoich rzad6w prezydent
wskazuje ma konieczna potrzebe wybudo-
wanna amerykanskiej floty handlowej. Obe-
cnie 81 pre-. wywozu re Stan6w ". odbywa
sic "a pomoca statkow zagranicznych, na
co idzie l6O milionow dol. amerykanskich
pieniedzy. Najwiecej miejsca prezydent
poswieca kwestyi filipinskiej. Me ma tam
mic nowego. Stany II. odziedziczyfy po Hi
szpanii obowiazek uregulowania stosunk6w
ma wyspach zapewnienia ich mieszkan-
com swob6d politycznych, spofecznych i
reGgijnych. Dokonac tego ME MONA ina
czej, jak przez okupacye wysp przez wojska
amerykanskie. Wszelkie pozostawienie FL
lipin samym sobie rownafoby sic wydaniu
icb ma passive innym mocarstwom Bronic
zas je Cd innych byioby mad SHY nawet dla
Stan6w II. Wojna prowadzi sic ME Z GAIA
ludnoscia wysp, lecz jedynie z nieznaczna
jej czescia, plemieniem Tagalow, kt6re
uzurpuje sobie ma niczem ME oparte prawo
rzadzenia cafoscia. Ogromna wiekszosc FL
lipinczyk6w wolf rzady amerykahskie cd
tagalskich. .-Prezydent ME m6wi W swoim
liscie mi iedzynarodowej stronie tel kwe-
styi, II. pozytku, jaki Stany " maja z
posiadania wysp Filipinskich, jako pod
stawy dla operacyj woJennych razie waz-
nych zawikfan ma wschodzie. Ia strona
jest, naszem zdaniem, ma iwazniejsza i czy-
nj dzisiaj posiadanie Filipin czems tax ME
zbednem dla Stan6w ", re opuszczenie ich
byfoby szczytem nieogl lednosci politycznej.
w swiecie polityki, jak kazdym innym
MONA tylko isc naprz6d, albo sic cofac.
Jestesmy najmocniej przekonani, re widza
to rozumieja W r6wnym stopniu demokra-
ci. Krzycza oni dzisiaj przeciwko expansyi,
DO to nalezy do taktyki przedwy borczej
potepiac wszystko, co zrobili przeciwnicy.
Gdyby jednak sami doszi do wfadzy, ami
by i'm do gfowy przyszfo psuc obalac raz
wykonana robote. W istocie wiec kwestya
expansyi, czy imperyalizmu, jest, naszem
.zdaniem, obojetna obecnej Rampant po-
litycznej R6znica miedzy obydwiema wiel-
klemi partyami dotyczy roznych kwestyj po-
Htyki zewnetrznej, to W zakresie bardzo
nych reform ME dokonaja ami jedni ami
Gle obecnego ustroju spofecznegoi oderwac
sic cd niego ME moga. W polityce zas ze-
wnetrznej panuje W gruncie rzeczy zupefna
ME sa zdolniejsi do ucierania sic rutyno-
wana doswiadczona dyplomacya europej-
ska.
w sprawie chinskiej zast6j zupelny. Mo-
carstwa siedza Pekinie wciaz przezuwa-
ia znana juz propozycye Rosyi opuszczenia
Pekinu. Odpowiedzi stanowczej ME daty
jeszczeAnglia Japonia. Wyklarowafo sic
tylko dotychczas, re ME ma zadnego szcze-
g6lnego porozumienia miedzy Rosya Sta
nami Zjednoczonymi. Pierwsze skrzypce W
tel nieco fafszywie grajacej orkiestrze trzy-
maja stanowczo Stany n. Uwaga cafego
swiata Jest obecnie zwr6cona ma Waszyng-
ton tam, jak sic zdaj je, ME gdzieindziej,
bedzie ufozona ostatnia scena chinskiej
tragl- -komedyi. Anglia juz ME prowadzi, :,
lecz idzie "a Stanami Zjednoczonymi. Mo-
Aemy juz smiafo ma miejsce pojecia "anglo-
amerykanskiego porozumienia' stawic po-
rozumienie amerykansko- angielskie.'
Wyklarowafo sic r6wniez, re Rosya chce
wycofac sic Pekinu, aby mice wszystkie
silly skupione Mandzuryi. Prawdopodo-
bnie Rosya ma juz sobie te prowincye przy
rzeczona przez Rad chinski ME dba Q VIE
cej ma dzisiaj. Prawa swoje do Mandzuryi
Rosya opiera ma posiadaniu Egiptu przez
Ang glie odstapic cd tego ME mysi.
Niemcy wciaz czekaja przybycia swojego
feldmarszafka ma teatr wojny i ami chca
sfyszec O ustapieniu. Pod Szangajem gro
madzi sic znaczna flota niemiecka, kt6ra
juz prawie rownowazy flote rosyjska W por-
Gle Artura.
Wog6le kwestya chinska podobna obe-
cnie do chmury, o kt6rej Mkt napewno ME
moze powiedziec, czy wybuchnie pioruna-
mi, czy tez rozproszy sic pod wpfywem via
tru.
Jednym najwaznieiszych czynnik6w W
obecnym stanie kwestyi chinskiej jest ME
chec wszystkich niemal mocarstw do odda-
MIA swoich wojsk pod komende Niemca
gwaftowna chec Niemiec, ably wfasnie ten
zaszczyt dostaf sic Niemcowi, ME komu
innemu. Dobra strona tego wyniku jest
przebudzenie sic potrojnego przymierza
gfebokiego snu, ktorym spoczywa}o przez
kitka lat ostatnich. Pomimo wszystkich
zmian jake zaszfy W ukfadzie sill W Euro