Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1900-10-18

kie kiedykolwiek zdarzyio mi sic
widziec u czfowieka zarowno zna-
nego, stanowif odczyt J6zefa Cook.
Mowca wszedi ma scene osten-
tacyJna napuszonoscia. Siedziaf
tam przez pewien czas, zanim 20
staf przedstawiony. Po przedsta-
wieniu stanqf reka ma piersiach,
wsunieta pod szczelnie zapiety sur
dut, W przeciagu moie caiej mi
nuty rozgladai sic surowo po ca
fem AUDITORIUM. Kazdy re siucha-
czy przejety zostaf trwoznym sza-
cunkiem. Mowca wydawai sic tax
wielkim! Wszyscy powtarzalismy
sobie: Co "a potezny to czlowiek!
Ale wlasnie to wrazenie ma mas u
czynione zepsulo najpierwsza
naJwazniejszq korzyst, iaka miaf
przyniesc nam odczyt, DO mowca
kazai nam myslec sobie, swych
manierach, swym wyglqdzie, swej
osobistosci. Przez caly wiecz6r
brodzilismy po tel jego powierz-
chownosci, sledzac z trudem iego
mysi. Przypomina mi to sfowa
karola q. Dawesa, jednego mai
bystrzejszych poityk6w i najzdol-
niejszych meow obecnego poko-
lenia:
.,Najpewniejszq oznaka, IL dany
cziowiek ME jest wielkim, jest to,
~ stara sic pozowac ma wielkoSc."
Amerykanska publicznosc wy
maga przedewszystkiem, ably NOW
ca ME odchodzif cd przedmiotu
mowy. Zycie nasze jest tax szyb-
klein. Telefony, telegrafy wszyst-
kie inne momentalne srodki naszej
nerwowej, szybkiej cywilizacji u
czynify mas tax szybkimi W pojmo-
waniu tego, co nam jest propono-
wanem; sto lat powszechnego wy
ksztaicenia wyksztafcifo umysfo-
wosc tax elektryczna W swej szyb-
kosci; re krasomowstwo doniosfe
W skutki zrewolucjonizowanem 70
staio W przeciagu wieku...
Dlatego tez prosty wykfad jest
najskuteczniejsza forma mowy w
naszych czasach. Senator McDo-
nald, najwiekszy prawnik urodze-
mia, jakiego kiedykolwiek znalem,
mawiaf mi, re najlepszym argu-
mentem W danej sprawie jest sam
wykiad tel sprawy. Kazdy zrozu-
mie odrazu, re to jest prawda. Co
do formy, to zdania powinny bye
krotkie, co do jezyka, to jezyk po-
winien bye jaknajbardziej anglo
saskim. Jest to jezyk publicznosci
do kt6rej przemawiamy, to tez maj
wiekszy wplyw ma MIA wywiera.
Najlepsza zas metoda, ably ten je-
zyk nabyc, jest obcowanie ludem,
prowadzenic z MIN rozm6w.... tax
re czytanie przekiadu angielskiego
biblji.
To co powyzej m6wi Beveridge
pubiicznosci amerykanskiej, da
sic takze zastosowac do naszej,
polskiej publicznosci. 1 ma niej
dlugie, chocby nawet bardzo g6r-
nolotne frazesy, dzisiaj wrazenia
ME sprawiaia. 1 dla niej jasny,
tresciwy wykfad tego o czem NOW
ca zamierza przekonac swych slu-
chaczy = jest najbardziej pozada-
ny, stanowi forme najstosowniejsza.
Mowcy, krzyczacy nieludzkim glo-
sem, wymachujacy rekoma, rzuca-
jqcy sic po scenic, uzywajacy ME-
smacznych zartow lub grozqcy sa-
menu nawet niebu moga chwi-
lowo sprawi6 wrazenie take, jake
sprawia aktor, grajqcy dobrze role
tragiczna lub komicznq, ale ME
przekonaja nikogo, gdy tymczasem
mowca powazny, spokoJny, przed-
stawiajqcy fakty, opowiadajqcy o
rzeczy &c stanowczoscia serdecz.
ME, zmusi sluchaczy do zastano-
vienna do przezuwania nastepnie
mysli, kt6re wypowiedziaf. Tacy
m6wcy zdoiaja nawrocic najwiek-
szych przeciwnikow silq argumen-
tow, bez krzyk6w i melodramatycz-
nych wyskok6w, bo sluchacz ME
pamieta mich tenn co m6wili.
l to co Beveridge mowi o jezyku
o.o,.aloE -, -