Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1900-04-28
TOM XIV. No. II.
Przeglad Polityczny.

oIdny LJeIlllOCLolle oP1''NliJ '"
ubiegtym tygodniu niespodzianke
starej Europe. Z Waszyngtonu
poszfo do Konstantynopola ulti-
matum wyp1acenie odszkodowa-
MIA misyonarzom amerykahskim,
poturbowanym pred kilku laty
podczas rozruch6w armenskich. w
razie odmowy re strony suftana
miafo nastapit, wedfug mniemania
powszechnego, bombardowanie i
zaiecie Smyrny W Azyi Mniejszej
Sytuacya byfa bardzo naprezona
przez kilka dni; najnowsze tele-
granny przyniosfy jednak uspakaja-
ca wiadomosc, re sultan obiecaf
przychylic sic do grzecznej prosby
naszego rzadu. Gaia ia sprawa
jest dose taj jemniczq kryje W So
bic prawdopodobnie jakis figiel an
gielski, do kt6rego Stany Ziedno-
czone miafy przyfozyc reke. Wy
glada to tax, jak gdyby komus szfo
bardzo wywofanie awantury ma
Wschodzie i wywleczenie na st6f
kwestyi wschodniej W cafej okaza-
1osci. Anglia ME ma W tel chwili
zadnej racyonalnej przyczepki do
suftana; stara wiec pretensya Sta
now n. marne sto tysiecy dola-
row dobrze sic nadawafa do roz-
poczecia sprawy. Gdyby raz zagra-
fy czyjekolwiek dziafa ma morzu
Sr6dziemnem, to przy cg6lnem ma
prezeniu stosunk6w, mogfoby wy
buchnac wszystko. co sic nagro-
madzifo przez tyle lat. Kto ma in
teres W przyspieszeniu wybuchu?
Chyba jedni Anglicy. Jezeli Rad
angielski jest mocno przekonany,
re czeka go rozprawa 4 Francya i
Rosya. to musi tez rozumiec, re W
obecnej chwili wiecej ma szans po-
wodzenia niz pozniej. Flota an
gielska gotowa zmobilizowana; );
szybkie magic uderzenie dzisiaj
wiecej byfoby warte niz jutro, gdyz
przeciwnicy kazdym dniem staja
sic mocniejszymi. - Swoim po-
rzadkiem troche dziwnie wyglada
zadanie odszkodowania re strony
panstwa, kt6re samo z zasady mic
ME pfaci nietylko "a uszkodzenia na
majatku, lecz nawet "a morderstwa,
popefniane przez urzednik6w mad
poddanymi obcych panstw. kto
odmowif Austryi odszkodowania
"a ofiary mordu W Lattimer, ME
powinien sam zadac pieniedzy od
Turcyi "a jakies spalone szopy mi
syonarskie.-Cafy ten interes mi
syonarzy amerykahskich ma Wscho-
die wyglada dose dziwnie. Stule-
tnia praktyka dowiodfa, re misye
protestanckie ME moga mic zrobic
dla chrzescianstwa W Azyi Airy
ce. Misyonarze katoliccy, Fran
cuzi potrosze Polacy robia DUO i
dobrze, podczas gdy sztywni u
roczyscie wygladajacy duchowni
angielscy amerykanscy wzbudza-
ja W krajowcach po czesci obawe,
a po czesci nienawisc. Fundusze,
topione W niezliczonych misyach e.
gzotycznch, przydafyby sic bezpo-
rownania wieceJ dla fagodzenia
nedzy fizycznej moralnej W domu,
W takim New Yorku lub Chicago.
Lord Roberts wyruszyf jakoby juz
W pole. Najscislejsza tajemnica O.
krywa rugby armij angielskich:
Tymczasem W Anglii W cafym
swiecie narobifo hafasu ogfoszenie
przez Rad raport6w lorda Robert
sa ostra krytyka Bullera War
rena. Starry w6dz obszedf sic bar
dzo nielitosciwie tymi wojowni-
kami. Przedstawif ich jake genera
low cd parady, niezdolnych do pro-
wadzenia powaznej wojny; genera
Ia Gatacre'a odesfaf nawet do An
gill. Nar6d angielski tax ufa Ro-
bertsowi, re AMI jeden gfos ME
podni6sf sic W obronie pokrzyw-
dzonych. Widocznie ia gorzka pi-
gutka jest potrzebna do przyszfego
zdrowia pahstwa brytanskiego.
Kto chce, lub chociaz tylko be-
die musiaf wojowac takimi prze-
ciwnikami jak Francya i Rosya,
ten musi poznac dokfadnie swoie
silly zdolnosc. Tu ME ma miejsca
dla grzecznych sfowek, lepiej jest
teraz usunac ma box ludzi niezdol-
nych, niz zafowac po ME czasie.
Zofnierz angielski jest doskonafy;
mestwa ME brak nikomu; lecz
brak nieraz nauki i przebiegfosci
niezbednej W nowozytnej wojnie.
Pycha anglosaska, uwazaiaca wszy-
stko angielskie "a najlepsze, a
ME angielskie "a icha
warte, msci sic strasznie ma woj-
ME. Ostatnie wypadki W okolicach
Bloemfontein znowu dowiodfy, re
,ficerowie angielscv umieia tylkol