Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1900-11-03

dziq od redaKcyi. Nasz correspondent pi-
sze, ze W jego parafii miesZka lOo rodzin
polskich, a tylko pieG niemieckich, Ot6A
wszystko tel parafii zawsze odbywaio
sic po polsku. w kosciele spiewano po
polsku, organista byf Polak t. d. Cd
czasu Jednak, gdy przybyt nowy pro-
boszcz, take Polak, przynajmniej Z nazwi-
ska, wszystko sic zmienilo. Organistq 10
staf Niemiec spiewajQ po angielsku. gdyz
ks. proboszcz Jakoby utrzymuJe, ze po pol
sku spiewat ME wolno. Podoba sic to ME
kt6rym. co juz serc polskich ME majq i
malo co pc polsku umiejq, ale tych Jest
zaledwie kilku. Gdy przyszta pierwsza
komunia Swieta, proboszcz miaf kazanie
po angielsku. w szkole wszystko jest tez
po angielsku, a / r6laniec W kosciele
ksiadz kale odmawiat po angielsku, cho-
ciaz parafanie wcale sobie tego ME zycza.
Nasz correspondent powiada, le byt bi-
skupa prosba O innego kapfana, ale ma
turalnie nic ME wsk6ral. Ma zakonczcnie
autor listu prosi o wyjasnienie, czy to
| prawCa. ze W kosciele pc polsku spiewat
ME womo, i wyraza obawe, ic, Jak tax
dfuzej potrwa, to parafia moze sic roz-
paSc.
| .Jezel tax Jest. jak donosi nasz kore-
spondent kt6ry list sw6j podpisai pefnem
imieniem i nazwiskiem przytoczyf jcde
naScie naZwisk swoich sasiad6w, to RE
czywiscie Jest zle. jest to wynaradawiauie
| Polak6w IA pomoca koSciola. lego kosciot
ME czyni nigdzie. ME chcr tego, ME po-
chwala ME wymaga. .IeIeli sic to dzieje
tn tam w Stanach Xjednoczonych, to
winni sa SAM ksieza biskupi, kt6rzy ME
bronia swoch Owieczek. Jest to to samo
co niemczenie Polak6w przcz zlych ksiehy
W zaborze pruskim, lub rusczenie W "a
bore rosyjskim. Pc "a msza swieta sa-
kramentami, kt6re odprawiaja sic po faci-
ME. wszedzie W koSciee rzymskO-ka
ckim lud spiewa modli size swoim ojczy-
stym jezyku. Narzucac i'm jezyk obey mkt
prawa ME ma. .Jezel kto robi cos podo-
bnego, to popelnia naduzycie. Taxi kaplan
szkOdzi ME tylko narodowosci, lecz i sa-
menu kosciofowi, DO wzbudza wiernych
niechet do siebie do samej nawet mo-
ldlitwy. Wiemy dobrze, re W pewnej czesci
lduchowienstwa katolickiego gniezdzi sic
grzech amerykanizowania ma gwalt Pola-
k6w; ale co IL ksiezy l biskup6w amery-
kanskich jest zlem, to Jest jeszcze gorszem
II niekt6rych ksiezy polskich, co ida ich
sladem. jest to odstepstwem od narodu
) swego, jest to zdrada ojczyzny. Take po-
stepowanie ME powinno bye cierpiane
Dose many waIki Niemcami Moskala-
mi w starym kraju. Polacy, kt6rzy przyby-
Ii tutai ma te wolnq ziemie, ably oddychac
womem powietrzem, kt6rzy pobudowali
koscioiy szkoty krwawej piracy rqk swo-
ich maja prawo i obowiqzek zadat, ably
ich jezyk narodowosG szanowano wsze-
dzie, przedewszystkiem W kosciele. Ia
kie postepowanie, jak ksiedza II. M. W
I,v,. cly ,nb linv, ia
przez pisma wszystkich. oboz6w. TIE pisma
szczeg6mie, kt6re ma kazdym kroku wyste-
puja obronie religii, powinny zrozumiec,
du polskiego najwiecej cierpi religia. Lud
Lego narodowosc Il screen ludu jego u
cewazenia draznienia moga bye fatalne.
Gdy sic zfo stanie, juz mic ME pomoze rzu-
canie kamieniami na wszystkie strony, ma
winnych niewinnych. Zfemu trzeba zapo-
biedz zawczasu; latwiej to zaszczytniej,
niz pozniej znem walczyc wszelkq broni4,
godziwa niegodziwa.
Ot6z odpowiadamy naszemu korespon-
dentowi, IL Polacy Z jego parafii ME majq
iaelnego obowiazku znosic samowole swo-
lego proboszcza. Jezeli on ME ma W sobe
SeTca pOlSkleSO, llecH luZle SuZlclliuZlcJ
a ma jego miejsce znajdzie sic inny. Dose
juz many tutaj mfodych ksiezy polskich,
kt6rzy, chot wychowani W Ameryce, ko-
chaja Polske szanuja religie tax, ze ME
pozwola nikomu robic niej narzedzia dla
celow swieckich, politycznych, czy jakich
innych.
Radzimy Polakom W Y, ably wybrali
re swego iona komitet, kt6ryby szczerze
powaznie rozmowif sic najplerw probo-
szczem, proszqc 90 W imie reEgii i miiosci
bratniej dobrowolne ustapienie parafii
Gdyby to ME pomogfo, tenze komitet ma
sic udac do biskupa tq sama prosba. Gdy
by ks. biskup nle okazaf dobrego serca dls
swoich owieczek, nalezy zwrocic sic do de
legata apostolskiego W Waszyngtonie, s
Martinellego ostatecznie do Rzymu, dc
sw. Propagandy. Wezmie to troche czasu
ale trudno; trzeba W takich sprawach po
: istepowac oglednie i 4 cierpliwoscia. Pre-
dewszystkiem nalezy powstrzymac sic cd
wszelkich zaburzen, burd. hafasow, a pra,
cowac wytrwale, Z godnoscia powaga {
: many wszelka nadzieje, ze, jezeli parafianit
wystapia zgodnie, spokojnie powaznie