Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1900-10-06
Towarzystwo Pomocy
NaukoWej.

DZiennik ChlcagOSkl "a MN nlektOre
inne pisma polskie zamiescify wymowna
piekna ''odezwe do wszystkich Polak6w W
Ameryce'' W sprawie zafozonego niedawno
W Chicago Towarzystwa Pomocy Naukowej.
Odezwa ia, wychodzac zafozenia, re we
wszystkiem, co W obecnej chwli pisza
m6wia patryoci polscy, dzwieczy wszedzie
zawsze jedna nuta zfota: "Czuwajmy
badzmy gotowi,' wskazuje ma ksztafcenie
mfodziezy ma popieranie oswiaty, jako ma
swiety obowiazek kazdego dobrego Polaka.
>Zgadzamy sic najzupefniej ma hasfo, kt6re
Azanowny autor odezwy wyczytaf W pfodach
celniejszych pi6r polskich, podsfuchaf W
mowach "mistrz6w sfowa polskiego,' a
wyczuf sercach wszystkich tych, co je
posiadaia. w istocie dusza zbiorowa naro-
du polskiego wo1a obecnej chwili gfosem
wielkim: czuwajmy badzmy gotowi. Tru-
dino nam jednak bedzie zgodzic sic ma dal
sze rozwiniecie tazy tax szczesliwie po-
chwyconej tax wtasciwie postawionej. 4
dalszego bowiem ciagu odezwy widzimy, re
interpretacyi jej atuora, czy tez autor6w
''czuwajmy t. d. znaczy tyle, co ksztatc-
my mfodziez nasza pomagajmy do jej wy
ksztafcenia Jest to, naszem zdaniem, in
terpretacya stanowczo "a ciasna,
tatio restrictiva, jak ja nazywaJa W prawie
rzymsk1em. Jezeli czuwanie gotowosc ma
ia streszczac sobie GAIA akcye odporna
narodu polskiego, to ksztafcenie mfodziezy
bedzie odpowiadac tylko jednej czesci tel
akcyi. Bedzie to, re sic tax wyraze, dziaf
edukacyjny, czynnosc ministerstwa Oswia-
ty. Pozostaja jeszcze dziafy inne, inne mi
nistertswa, ktore dopiero razem wziete be-
da wyobrazac wiernie to, co narod walcza-
cy rozumie pod czuwaniem gotowoscla.
lime te dziafy, Jak skarbowosc, wojna, po-
lityka zagraniczna sprawiedliwosc, polity-
ka wewnetrzna, So rowniez bardzo wazne
ME zasfuguja bynajmniej ma wyrzucenie
"a nawias Nar6d waiczacy swoja niepod-
leg1osc, nar6d polski jest MIN, chociaz
krew sic dzisiaj jeszcze ME leje, ,powinien ME
tylko ksztafcic swoja mfodziez. Powinien
on takze pfacic podatek regularly do wsp6l-
nej kasy narodowej formowac kadry woj-
Nskowe staczac Cd czasu do czasu z wroga-
mi bitwy bitewki, chociazby tymczasem
bez uzycia prochu ofowiu. Dalej TAXI ma
rod powinien podtrzymywac stosunki dy-
plomatyczne innymi narodami, a, lie
sic da, rzadami, powinien sam sadzic
swoich zdraJc6w szkodnik6w sam wyro-
XII wykonywac, wreszcie powinien regulo-
wac W fonie swojem stosunki miedzy po-
szczeg6lnemi partyami stronnictwami
Gdy nar6d czyni to wszystko, wtedy moz-
ma powiedziec, re czuwa gotuj sic W ca
lem tych wyraz6w znaczeniu. [ nar6d pol
ski czyni to wszystko, wprawdzie W stop
niu ME dose znacznym, gdyz jeszcze ME
wszystkimi atomami swojego organizmu
czuj rozumie, co wfasciwie macy GU
wac bye gotowym. Ale mniejsza to.
Przypuscmy, re ktos przekonan1a chce
sprowadzic akcye obronna do jednego tyl-
ko k afu-wchowawczego; wolno mu to
i trudno mice do niego "a to jakas preten-
sye. Mech pracuje GAIA sifa W swoim dzia-
lie, chociazby zamykajac oczy ma lnne,
tax zrobi wiele dobrego. Naturalnie TAXI je-
dnostronny pracownik moze bye uzytecz-
nym tylko W takim razie, gdy, pracujac wy
facznie swoim dziale, ME bedzie psuc ro-
boty innych, co pracuja W innych dzia1ach.
Jednostronnosc akcyi bojowej jest dozwo-
Iona; stronniczosc jest szkodliwa powinna
bye surowo potepiona. Jezeli mp. pracow-
mix, kt6ry wierzy tylko W oswiate, pracujac
dla niej ,gani, potepia, wyszydzs lub wprost
przesladuje innego pracownika, co wierzy
przedewszystkiem mp. W skarbowosc lub
dyplomacye, to szkoda, kt6ra wyrzadza,
,r6wnowazy pozytek. ktory przynosi. Wre-
zultacie og6lnym dziafalnosc publiczna ia
kiego pracownika wyrazi sic moze zerem,
mola nawet minusem. w nailepsZvm raZie H.