Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1900-10-04

"sy intehgencJl, E.ZOU; koh-
ssrwatywny ludowy ,,Lsoh" gniet-
niehski okoao 1900; wyohodzaoei ma
Slasku ,,Nowiny Raciborskie" ga.
zeta Opolska'. obie demokratyozns,
razem 5000; demokratyczny ,,Dzien-
mix Berlihski" 900; ,,Pielgrzym"
konserwstywny 1000; .,Gazeta Oh.
s~ztyhska" i protestancka ,,Gazeta
Ludowa" wydswana W Eiku ola lu-
du mazurskiego, razem l.5OO; male
gazetki prowinojonalne .Ostrawska",
sKosciahska", ,Bydgoska" i ,,Pa}u-
czanin" razem $500; klerykalny
,,Kurjer p~oznahski" 500. Znaozna
lio.bs Z pism wymienionyoh dodsje
bezpiatnie tygodniki trssci badz to
religijnsj, badz pouczajscej Tub "a
wodowsj. Ogden pisma polskie W
Prusach posiadaja mniej wiecej $50
tysiecy prenumerator6w ma 8 milo.
ny ludnosci. Wypada wiec jeden
egzemplarz ma 20 os6b. Wydaw-
nictwa perjodyczne tresci wyiaoznie
religijnej, naukowej Tub beletrys-
tyoznej, oraz pisma poswieoone roll
nictwu i jego gaieziom, posiadaja
opr6oz tsgo oko}o 10000 prenume-
rator6w. Pism ilustrowanych war
szawskioh rozchodzi sic W Ksieztwie
Poznahskiem blizko 1000. Najwie-
cej c~zytelnik6w posiadaja ,Bluszoz",
rBiesiada literaoka" oraz ,,Tygodnik
llustrowany".
Ten Dagiy j s~tosunkowo ogromny
fozw6j ozytelnictwa pozostaje ME-
watpliwie W zwiazku z wypadkami
po~litycznymi kjlkunastu lat ostat-
mich, jest wywo1any daznosoiami
germanizacyjnemi, kt6re w~strzasne-
~ szerokiemi warstwami ludu i obu.
dziiy ~powszecbne zajecie ola spraw
Pu~blicznych. Co sic zas tyczy no.
wego systemu nauki W szko}ach lu-
dowych, to wystarczy stwierdzenie
faktu. 70 pod jego panowaniem
wsros1a z~nacznie liczba tych, ktorzy
czytsc umieja ] czytac chca.
Me trzeba jednak z wielkiej lioz.
by pism J rozpowszechnienia ,ich So
die o jakosci perjodycznej prasy
poIskiej W Prusach. Poziom dzien.
niksrstwa ME jest wysoki. Cd pra-
sy ludowej, do kt6rej z istniejacych
rs wydswnictw, nslezy 20 z l45oiu
tysiacami cz~ytelnikow, ME MONA
wymagsG wiele. Granioe jej dzia.
salnosci So zakreslone widnokregiem
u~mys'owym ozytelnikow, ma&ym for.
matem pism ! bardzo niska prenume.
rata, q kt6rej dochod ME pozwals ma
saprowsdzenie ulepszeh. w og6l-
nosci jedsak powiedzie6 MONA, to
Prass ludows spelnis wedlug sil i
Srodk6w s~oje zadanis, sazpajamis
o.ytelnik6w z przebiegiem ~wazniei.
szyoh wypadkow " kraju j "a grant.
%, re sprawami, ktore obohodza spo.
ssozshstwo bezposrednio, budzi gro.
.umieuie Potrzeb ! praw polityoznych
~spo}eoznych ! }aczy jednostki do
wspolnej praoy ma wszystkich po-
laoh. Pisms te ME prscuja W kie.
runku jednolitym j ME wszystkis
ssojs ma rCwsym poziomie. Jedne
oisgns ma prawo, drugie ma lewo;
jedne 50 ..redsgowane bardzo ME.
udolnie, " innych MONA znalesc do.
Dor materjasow. umiejetne iob opra.
cowsnie, bystros6 sadu i szefoki
widnokrsg polityczny, a zw}aszcza
demokratyczny ,Oredownik'', zaobo.
wswozy ,Dziennik Kujawski"i ,,Ka.
tolik' bytomski wyroAniajs sic do.
datnio. Wszystkis jednsk, Iepsue
ozy gorsze, zachowawcze czy poste-
pows, 50 POLYTECHNIC, szerzao " gro.
ME swoich czytelnikow, ma swoj spo.
sob ! re swego punktu widzenia via.
domosoi Potrzebns. poczucie praw !
obowiazkow ! dajac zachete do pra-
oy %spoiecznej.
Gorzej jest z pismami wielkiemi,
przeznaozonemi ola ,,inteligencji".
istsieia sylko diva; yKurjer"