Dziennik Chicagoski. [volume] (Chicago [Ill.]) 1890-1971, 1900-04-03
KE0LoWA w DRODZE DO IRLANDYI.
NIEPoKoJACE WIEsCI z FILIPIN.
Znaczne zWycieztWa demOkrat6w Michigan. - F"
Ohio zWyciezaja republikanie.

mkt ME przypuszczaf, zeby do OBJ
szarow wydzierzawionych Cd Chm
mogfy odpfywac nadwyzki ludnos-
CT, poniewaz sa to okolice zalud-
nione gesciej cd europejskich; ale
traktowano te dzierzawy wtaSnle
jako rynki zbytu fabrykant6w eu-
ropejskich jake miejscowosci, W
ktorym moga bye W r6znych przed-
siebiorsfwach kolejowych, kopal-
nianych i portowych lokowane ka-
pitafy europejskie. Ably cafe Chi
ny, ME same jedynie ,,dzierza-
wy" staiy sic takim rynkiem zbytu,
dyplomacye usilnie staraiy sic W
Pekinie, O zniesienie ,,hkinow," to
znaczy eel pobieranych ma grant
each kazdej osobna chinskiej
prowincyi; zeby zaS Europa wspol-
nemi siiami PREDICT zdobyfa chin
ski rynek, Anglia posiadalaca tam
najszerszy dostep, ogtosifa polity-
ke tax zwanych notwartych drzwl,"
czyli dowoz6w przez jej terytorya
bez opfaty cha; W tym samym celu
skfonifa ona Rosye do ogfoszenla
Port Artura Telienwanu wolnymi
portami. Niebawem jednak sic
przekonano, re te sposoby ME po-
pieraja europejskiego przemystu, a
to dlatego, il z6fty robotnik jest
bez por6wnania tanszy cd biatego.
Sprawdza sic przepowiednia fran
cuskiego socyologa LIE Bon, kt6ry
pred laty dowodzil, re jak hindu
ski robotnik, pracujacy Is godzin
ma dobe "a piec sous, podni6st W
ciagu lat dziesieciu indyjski eks-
port z 712 milion6w frankow ma 4
miliardy Europe odebraf rynki
Oceanii i Australia, tax samo ro-
botnik z61ty zdobedzie rynek eu-
ropeiski, skoro tylko kapitafy
rasy biaiej beda obr6cone ma
zakfadanie fabryk W Azyi. W
Europie coraz wieksze So wymaga-
MIA warstw robotniczych, a tym-
czasem W Azyi So one coraz mnieJ.
sze powodu nadmiaru zaludnie-
mia i zakazu emigracyi Chinczy-
k6w do Stan6w Zjednoczonych
i Australia. LIE Bon podaje, re
srednia cena robocizny spadfa W
Chinach W ostatnich latach 80
ciu ma 80 srebrne centymy.
Wskutek tego odbywa sic napfyw
Chinczykow do Japonii, gdzie juz
powstaio mn6stwo fakryk "a kapi-
taiy europeiskie amerykahskie.
Wyrabiaja one tax zwane ,,artyku-
1y paryskie" (rekawiczki, parasolki,
sztuczne kwiaty, ramki, portmonet-
ki, perfnmy it'd, nadto papier, ze-
garki, fajanse, towary bawefniane,
zapaiki. Te fabryki daja swym
wfascicielom do dwudziestu pro-
cent czystego zysku, podczas gdy
take same fabryki W Europe Mo-
So najwiecej try procent; fatwo
tedy przewidziec, co sic niemi
stanie, gdy uregulowane stosunki
W ,,dzierzawach" wzietych cd Chin
zacheca naszych kapitalist6w do
zakiadania tam fabryk. Przykfad
ma zapafkach powt6rzy sic ma
wszystkich innych towarach, wiec
podajemy, re pred laty Anglia
stale wyrabiafa dla Chin zapafek
"a 900 tysiecy frankow, teraz zas
GAIA jej roczna produkcya zapafek
daje brutto dziesiec tysiecy fran
k6w, natomiast Japonia, kt6ra ME-
dawno wcale ME wyrabiafa tego to-
waru, teraz wywozi go "a granice
no 9 971 O00 frank6W rocZnie, To
wskazuje jak sic po pewnym czasie
obr6ca stosunki przemysfowessw E.
uropie, gdy brane cd Chin dzierza-
wy beda pod kazdym wzgledem u
porzadkowane, gdy tam rozwinie
sic dobywanie wegla, powstana ko-
leje, budowane teraz pospiesznie, i
gdy wreszcie coraz trudniejsze W
Europe stosunki robotnicze zupet-