Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1900-08-18

pOtrzebuJe roZszerzenia sic terytoryainego
ma wschodzie bedzie daZyc do tego celu
wytrwale stanowczo. w tel chciwosci
Rosyi tkwi prawdziwe niebezpieczenstwo.
Zwracamy tutaj uwage na gios doskonafego
znawcy Rosyi, profesora japonskiego
Fukuszymy. Uczony ten W wykfadzie pub
hcznym Chicago powiedziaf wprost, re
wszystkie trudnosci Chinach byiyby
1atwoscia usuniete przez pokojowy wpfyw
Japonii, gdyby ME chciwosc Rosyi, kt6ra,
widzac re tract grunt Chinach, wywofafa
kryzys, ably doprowadzic do wojny. Cczony
japonski nazwaf Rosye "sepem chrzescian-
Istwa,' i wzywaf ludy cywilizowane do
skojarzenia sic przeciwko temu zarfokowi,
co chce pofknac GAIA Aye. Pozwolit Rosyi
ma opanowanie setek milion6w ludlow azy-
atyckich, znaczyfoby zgubic na zawsze
Europe jej dobytkiem historycznym, a kto
vie. czy ME byfoby to take grobem VOL
nosci amerykanskiej.
Rosyi dochodza wiesci o mobilizacyi
400 tysiecznej armii. Jest to stanowczo "a
wiele dIa uwolnienia pana Giersa wraz z
iona domownikami. Jakby odpowiedzia
na te przygotowania Jest wiadomosc Z
Indyi, re emir Afganistanu mobilizuje
swoja armie nosi sic mysla ogloszenia
wojny swietej przeciwko carowi. Emir
Afganistanu to straz przednia lorda Sails
burego kazdy krok jego W tym Eierunku
nalezy rozumiec, jako posuniecie Anglii
ma szachownicy W jej grze Rosya pre-
wodnictwo swiatu.
w Europie zbyt SD zajeci Ssieciem Tua-
mem cesarzowa wdowq, ably sic zajmowac
sprawami mieiscowemi. Zapomniano juz
| O Hpmbercie / anarchistach, chociaz ci
ostatni przypomnieli sic znowu przez roz-
bicie pod Rzymem pociQgu, kt6rym lechat
W. ksiaze rosyjski. Zapomniano take o
matzenstwie kr6la serbskiego pania
Maszinowa, CO sic uwaza "a zwyciestwo
polityki rosyjskiej mad austryacka W Serbii.
Nawet prezydent Kruger lord Roberts
stracili DUO ma popularnosci. Tylko Mem
cy, ci, co to sic oprocz Boga ME bola nj
kogo, znowu ruszyli, jak martwe ciele Ogo-
mem, naturalnie w kieruuku tel garsci Po-
lak6w, co maja tax strasznie zagrazac CATO
sci istnieniu panstwa bojazni bozej, piwa
lagrowego, kiszek grochowych i madrych
NOW cesarza Wilhelma.
Zatarg powstaf stqd, re Polacy ami rusz
ME mogli zdobyc sic ma izy rozpaczy po-
wodu nieprzyjemnosci, ktora spotkafa W
Pekinie barona Kettelera. Zamiast tego,
ably zapafac ogniem nienawisci i zadza
zemsty ku kosookim synom nieba, Poznail-
czycy zachowali sic Z oburzajqca oboje-
tnoscia. Go gorsza, jaki taxi zaczaf przeba-
kiwac mazurska swim, co wlazfa do Gu
diego ogrodu, a psy odgryzfy jej ogon, i
czynic inne niepatryotyczne aluzye do woJ
ny Chinami. Nareszcie, o zgrozo! pisma
poznanskie rzucify wprost bombe pod nogi
szowinizmu pruskiego wzywajac zofnierzy
Polak6w, ably ME podawai sic ma ocho-
| l. 1 l. ,,k ,,l
blatach, pressach / zeitungach; powstaf
taxi harmider, re nawet podobno Fryderyk
Wielki przebudzif sic W podziemiach
katedry poczdamskiej, ale, dowiedziawszy
sic co idzie, tylko splunafz pogarda od-
wrocif sic trumnie plecami do Berlina.
Kara "a brak patryotyzmu pruskiego ME
omieszkafa spasc ma niepoprawnych Pola-
kow W postaci nowego reskryptu ministra
oswiaty Pan Studt. s1usznie uwazajac, ze
Polacy zgrzeszyli ma ten raz zbytkiem O.
swiaty, kt6ra dafa i'm moznosc zapatrywac
sic ma zatarg niemiecko-ch -chinski spos6b
jasny logiczny, umyslif ukarac lch tax,
ably sic to W przyszfosci ME powtorzyfo.
Zni6sf vice wykfad religii W jezyku pol
skim na wyzszym srednim stopniu szkot
W Poznanskiem, a zostawif go do, czasu
zapewne, tylko na stopniu najnizszym.
Ciekawismy bardzo. jak sobie postapi wo-
bee tego arcybiskup Stablewski i cafy kler
polski pruskim zaborze. Przeciez tn idzie
juz ME jezyk polski, kt6ry MONA byioby
z biedy poswiecic dla 'wyzsze! po!ityki. "
Idzie tn take o religie, ktorej maja sic u
czyc polskie dzieci W jezyku dla mich obcym,
maio zrozumiafym i wstretnym. Przeciel
sami misyonarze niemieccy 'pryczuja'' W
Chinach po chiisku, u Botokud6w po
botokudzku, DO tego wymaga interes reli-
gil. Jaka piekna zrecznosc dla duchowien-
stwa polskiego zafozyc protest sfowem czy
mem, wezwac rodzicow polskich, ably zabro-
Mill dzieciom chodzic ma religie oficyalna,
urzadzic prywatne wykfady religii t. d..
chociazby przyszfo do zatarg6w rzadem,
do proces6w, kar przesladowania. Pre-
ciez po wyjsciu praw majowych potrafili
ksieza poznahscy wziqst sic "a bark Z
Bismarkiem. Czy potrafia uczynic to te-
raz, gdy krzywda dzieje sic ME kosciofowi
oficyalnie, lecz narodowosci polskiej i re-
ligii? Poczekamy zobaczymy. Me wiemy
co zrobi kler polski tel sprawie. lecz vie
my, co zrobi lud. Otto matki beda i nadal
I1..