Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1900-09-29

re skoro juz istnieja Transwaalu kirchy
i szk6fki, vice skarb Jest zbytecznym ma
ley go oddat ma cele religijne. szkolne
lub jake inne. Mkt ME ryknq1, wskazuiac
ma krugera / czternastu jego towarzyszy:
tapaj ztodziel' mkt ME chrza knai nawet,
przebudziwszy sic drzemki filozoficzneJ,
ME powiedziaf: HIM jakis skarb bur
ski. ma co i'm to? przeciez teraz juz An
gha jest ich pania, te jakies skar-
BY. to mi pachnie ieloialnoscia... brr.
Nawet prasa angielska, ktora przeZ prosty
patryotyzm ME moze sprzyjac idei skarbu
narodowego burskiego, ME powiedziafa mic
przeciwko tax prostej naturalnej rzeczy.
Przegrali wojne, stracili niepodlegfosc ME
skwitowai z przyszfosci, chca czekat pra-
cowac ma lepsza przyszfosc, a vice musza
mice pieniadze maja je: wszystko W po
rzadku, jak u ludzi, kt6rym sic gra ME IL
dafa, ale kt5rzy jeszcze przez to ami spodle
Ii, ami zidyocieli.
Nieco inaczej ma sic rzecz 2 innym naro-
dem, bez por6wnania wiekszym potezniej-
Sym Cd jakichs tam chfopow holender-
skich, co, zaszywszy sic W gfebie afrykah-
skie, zapomnieli cafkiem partyach par
tyjkach, zapamie etali Gaia sifq swoich bar
barzynskich m6zg6w Jeden tylko wyraz--
ojczyzna. lnny ten bardzo wielki i bartlzo
rozumny oswiecony nar6d spotkato pred
stu pieciu laty takie samo nieszczescie, jak
to, przeciwko kt6remu Burowie wiasnie
teraz organizuja nova kampanie "a pomo-
ca swoich milion6w. Nieszczescie to ME
zfamafo tego narodu, ami 90 zabilo. 4 ME
sfychanem w dziejach ludzkosci mestwem
| poswieceniem nar6d ten bronif wciaz je-
szcze broni swojej idei. Ale wielki ten ma
rod jakos dziwnie poimuje sama technike
obrony przed mocnielszym wrogiem. Wy
lewa mu ma glove co trzydziesci kilka lat
cafe morze swojej krwi wlasnej, wypuszcza
zen dobra doze jego krwi pc kazdej takiej
operacyi zapada W trzydziestoletniq drzem-
ke, podczas kt6rej ME robi mic, albo bar
dzo mafo dla swojej idei. Strach wstyd
pomyslec, re W okresach, kt6re dziela ie-
dina krwawa tragedye od drugiej, wielki ten
nar6d, co liczy W swojem ionic wlecej bo-
gatych lub zamoznych jednOstek, nia oby-
dwie rzeczpospolite burskie glow wszelkiej
pfci i wieku, ME ma nawet kilku mar
nych grossly na wydanie dobrej ksiazki hi
storycznej, wykupienie wieznia Z niewoll
moskiewskiej lub urzadzenie jakiej grub
szej nieprzylemnosci kt6remu siepaczy
co zniewaza jego godnosc lub jego swieto
sci Cd czasu do czasu zrywaja sic do czy
nu W tym narodzie wyjatkowe lednostki
lecz zanim co zrobia. musza one zebrac L
narodu kawafek chleba, pare grossly
bez kt6rych dzisiejszym swiecie zaden
dziewiecdziesiat diva. lie sill pierwszorze.
dzi znakomitych, ludzi o Jakich sic ME sni-
10 nawet innym narodom, sterafo zycie
zdrowie walce nedza gfodem, lie opu
szczono doskonaiych zrecznosci dokuczenis
wrogowi zastuzenia sic sprawie narodo
wei, tego ME spisafbys dziesieciu CRU
bych tomach. AZ nareszcie zjawif sic MAJ
gfebokiej wiedzy wielkiego doswadczenia
maz, kt6rego czofo juz szron siwizny ocie
mai pod zielenia laurow zdobytych ma po
lach bitew na sfuzbie piorem i wskaza.
po raz pierwszy wielkiemu narodowi to, {
czem maty narod burski wiedziaf cd pierw
szej chwili swego nieszczescia. "Gromadz
Gle srodki pieniezne, jezeli chcecie napraw
de walczyc wrogami ojczyZny; utw6rzcit
swoj wfasny skarp narodowy; wy, co be-
wahania ptacicie podatki do skarbu rosyj
skiego, austryackiego, pruskiego, sprcbuj
Gle pfacic choc drobny podatek do skarb1
polskiego." [ COZ sic stafo? Otto, posfysza
wszy gfos meza owego, jeden machnaf o
bojetnie.. reka poszedf swoja droga, dru
gi zastrzygt nieco uszami, lecz wnet je zno
WI opuscit, trzeci rzucit sic do ucieczk
szalonej, jak gdyby mu cafe mienie zabrat
chciano, czwarty zaryczaf na trwoge,
piaty sprobowaf, czy sic ME uda kopna'
kopytkiem starego Iva, co mu przerwa
drzemke W spos6b tax nieceremonialny
Zaledwie garstka Observation-Disclosures o
dezwafa sic na gfos wofajacego rzeczywi
scie stworzyfa skarb narodowy i wciqz g
powieksza. Jest vice skarb, ale jaki. Wiel
XII 6w nar6d jest czterdziesci razy liczniej
Sym Cd narodu burskiego, skarb jego
jego kasa bojowa, jest akurat S75 raz.
mniejsza Cd skarbu Bur6w. Znaczy to, IL
przecietny syn narodu wielkiego przyczy
nil sic do swego skarbu trzydziesci piec ty
siecy razy mniej niz przecietny Bur. ALI
mniejsza to. Ia to przeciez kazdy prze
cietny syn narodu wielkiego wykrzyknaf v
swoim zyciu Jeszcze Polska ME zgineta
akurat trzydziesci piec tysiecy razy wiecej
niz matomowny przecietny Bur wymrucza
pod nosem ''niech zyje Transwaal."
TOMASZ SIEMIRADZKI