Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1900-12-08
Vol. XIV. Dec. 8, 1900.

poslannictwem Polski cd samego zarania
jej dziej6w az do obecnej chwili byia jest
sfuaba cafej ludzkosci walce przeciwko
roznym potegom, Kt6re kolei zagrazaly
cywilizacyi kosciotowi Nastepnie student
klasy 4ej wydzalu kIasycznego, E. Dolew~
czyhski, wygiosif Redute Ordona' Mickie-
wicza. Deklamator szczesliwie pokonywai
trudnosci tego przepie eknego poe
matu bojowego i mieiscami wznosif sic do
prawdziwego patosu, swiadczacego do
brem zrozumieniu mysli uczuc autora.
Pan ID. jest stypendysta Zwiazku n. p. i
jednym najlepszych uczni6w ma wydziale
swieckim Seminaryum. DaIej ch6r, zfozo-
ny przewainie uczni6w klas nizszych od-
spiewal pod dyrekcyq profesora Gorzel-
nickiego piesh "Wspomnienie Polsce.'
Gtownym numerem programu byf dra-
mat historyczny pieciu aktach pod ty-
tulem Jan Kilinski' Trescia tego pie
kncgo utworu SD przygotowania do pow
stania W Warszawie roku 1794ym samo
powstanie. Bohatera dramatu, majstra
szewskiego Jana Kilinskiego, graf student
teologii p. Laskowski Wszystkie cechy XII
linskiego, jak je przechowala historya,
znalazly W panu l.. dzienego tl6macza.
Bohaterska postat szewca warszawskiego,
wodza tego mieszczanstwa, co, powolane do
zycia politycznego przez sejm czteroletni,
postanowiio ujqt W swoje dlonie losy Ojczy-
zny, czynita gebokie wraaenie ma wldzach
Odwaga, giebokie poczucie obowi9zku
wzgledem Ojczyzny, namaszczenie wobec
niebezpieczenstwa poboznosc razem hu-
NOR lagodny gieboki nieodlaczny od ty-
pu warszawskiego mieszczanina, wszystko
to widzielsmy w Kilinskm pana l.. Jedy-
ny zarzut, to chyba zbyt mlody wyglqd pana
majstra, ale TEN latwo przyszfo sic pogo
dzic. Inakomicie sekundowaf swemu maj
strowi chtopiec szewski, ,terminatorWojtusr
odtworzony przez p. Dolewczyhskiego
Prawdziwe to bylo dziecko Warszawy, zac--
ne czyste, a sprytne przebiegie i odwaa-
ne Scena, gdzie Wojtus, sekrecie od
majstra, mobilizuje imusztruje podobnych
sobie urwiszow szewskich, krawieckich i
wszelakich innych, kt6rzy przysiegli sobie
wyciQgnqc wraz re starszymi ma Moskala,
byfa prawdziwie rozczulaiaca pomimo spo-
rel dozy komizmu. Historya zna dobrze
tych Wojtk6w i J6zk6w l2-14lenich,
kt6rych setki zalegty bruki Warszawy w
dniach wielkich dla Ojczyzny Drugi typ
chfopca mieszczanskiego. patetyczny czu-
fy Boles, biegajqcy od kr6la do Igielstro-
ma prozbami IA uwiezionym ojcem, byf
bardzo dobrze odegrany przez ucznia klasy
4ej l.. Balutz. Doskonalym byf takze rot
mistrz Roch, dzielny zotnierz konspira-
tor wydelegowany przez wojsko dla poro-
zumienia sic mieszczanami. Graf go p.
Pyplatz, student klasy 5ej wydzialu klasycz-
nego. Prostota siia, wojskowa pewnosc
siebie dokladnosc techniczna ruchach
sfowach cechowafy gore tego mfodziehcar
Przeslicznq W swojej grozneJ prostocie jest
scena przysieg, gdzie rotmistrz Roch O.
swiadcza zgromadzonym W jego pokoju Off
cerom, ze jutro maja prowadzic swoich zof-
merry ma wroga, odbiera od mich przysie-
&c spiskowq. Pierwiastek komiczny byi re-
precautionary przez mydlarza Szlittmana
i zyda Abrahamka. Pierwszy, dobry pa
tryota i wierny przyjaciel, ale straszny
tchorz natury, bawif publicznosc swoja
ustawiczna walka miedzy poczuciem obo-
wiqzku Ottawa pred Moskalami w grze
pana Kozfowskiego, studenta filozofii, ten
typ przypominaJacy Zagfobe wyszedf do
skonale. zyd Abrahamek, kt6ry szpieguje
Moskalow ME tyle dla pieniedzy, lie przez
nienawisc zemste osobista, byf pojety
trafnie i odtworzony dobrze przez ucznia
klasy 2ej p. Borowiaka. lime mniejsze role,
jak rzeznika Sierakowskiego, mieszczan:
Morawskiego, Debskiego Tomasza, oraz
oficer6w, zofnierzy czeladnikow, byfy
wszystkie wykonane dobrze re zrozumie-
MEM history.
Czarny charakter, sam ambassador caro-
wei, Igielstrom, znalazf godnego interpreta-
tora W p. Mrozihskim, sfuchaczu filozofii.
W scenic z KiIihskim, gwaftowne przejscia
srogiego Moskala cd wsciekfego gniewu do
podtego pochlebstwa byfy uwydatnione
bardzo szczesliwie. Poczciwy hulaka, po-
rucznik rosyjski ktory lubi chodzic do Hi
linskiego ma sniadanka brac ma kredyt
trzewiki dla swoicb znajomych, zato da-
je sic pociqgnac "a jezyk i zdradza tajemni-
ce wojskowa, byf dobrze odegrany przez p.
Nowaka, studenta filozofii.
CafosG szfa znakomicie. Ostatnia scena,
bitwa "a Zelazna Brama, niedaleko cd ar
senafu, tax trudna do odegrania ma wick
szych nawet scenach, wypadfa bez za1zu-
tu. Mn6stwo ludzi, rozmaitosc ubior6w
broni ten prawdziwie polski zapaf uczy-
nifty tel sceny piekny obraz historyczny.
Ma zakonczenie chor mfodziezy odspie-
wal piesn Geese polskiej ziemi."
Caty obch6d byf urzadzony staraniem
Polskiego Literackiego sw.
"a co nalezy sic temuz Towa-