Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1900-09-08
BUNT ARABOW.

Mahdyzm, ten przypfyw szowinizmu ma
hometanskiego ostatni wysilek Arab6w,
pan6w Afryki od lat tysiqca, by stawic co
TO Anglii, jeszcze ME wygasf ostatecznie.
W krainie SomaIi nowy prorok Maho-
medben-Abdalah Z pokoIenia Doltazaiio
gfosi wojne swietq, uwaza sic "a proroka,
"a wysfanca Boga. "a zbawiciea WARY. Ca
ty pdfuocny kraj Somai stoi pomieniach
buntu. w Ogaden ludzie sic do niego IRA
zu tysiqcami garnei. A ze gorIiwosc rel-
gina idzie II Arab6w W pare rozbudze-
MEM instynktu wojowniczego, przeto
plerwszym rezultatem propagandy Moha-
media byfy napaSci ma karawany kupieckie
/ rabunek.
Anglicy chcicl zrobit wyprawe do Oga-
den lecz woJna pofudniowo- o-afrykaiska Cd
wr6ciia ich uwagei srodki zupeinie inna
strone.
Francuzi byli zrazu lie poinformowani.
W ich kolonii brzegdw SomaH, W Oboku
manowicie prZez czas dlugi uwazano
wiest nowym Mahdim "a bake. Co praw
da, wolno uwazat IL to baika, gdyz razie
przeciwnym akcye drogi zelaznei Dzibuti
do Harran znaczie straciiyby ma kursie.
Mahdi rozzuchwalif sic ta bezkarnoscia.
Liczba jcgo zwolennik6w rosia rosta.
w listopadz1c 1899 +. postal Menelk ge-
nerata (po abisysiku "deszak') Bern
na czele woJsk do Ogadenu. by tenae uka-
raj plemiona, sprzyjajace Mahdiemu. Lecz
W pore go odwolal, gdy sic przekonai re
|nieprzyjaciel posiada przewaaajace silly.
Ogaden bowicm Jest spora kr&na kraju
Somali W Afryce WschodnieJ. Ley miedzy
g6rami Berbera na p6lnocy srednim bic
giem rzeki Webb ma pofutlnie. Ma wsch6d
ma zachdd granice SD nieokreslone. S& to
stepy, 300 mctr6w mad poziomem morza
lezqce. Owe stepy, gdzieniegdzie bez drew
bez woody, stl znowu mieiscam wspania-
lem pastwiskiem, ,zarosiem drzewami. Petno
tam trz6d bydla rogatego owiec. Antylopy
snujQ sic setkami w rzekach hipopotamy,
krokodyle ryby. Pleaniona, zamieszkuja-
ce Ogaden, SD czescla nOmadami, jak Ha-
waijak, czescia maja stale miejsca zamiesz-
kama, zwiaszcza mad rzekami Zjawisko
rzadkie Il arab6w, ME maja nj koni, nj
wielbladdw. Znane byly owe plemiona O.
krucienstwa i 4 skionnoSci do rabunku, ia
natyzm religijny, oczywista, spotegowai O.
we krwawe popedy
Dopiero W 1885 7. udafo sic anglikowi f.
l.. James, jako pierwszemu Europejczy-
k6w, przebyc Gala kraine Ogaden cd Ber-
bera az do Barri mad Webb
Mic wiec dziwnego, re zorganizowanie ia
kich szczepdw bitnych powaznie zaniepo-
koito Menelika, jako najblizszego sasiada.
Juz ME oddzial tedy, lecz korpus cafy wy
prawif przeciwko nowym mahdystom, pos
tawiwszy ma jego czele desz;.ka Benti ma
miestnika prowincyi Harrar. Ten pod
Dig Dziga d. 10 marca r. b. pobii zas
tepy Mahdiego, pobif ale r6wnoczesnie "a
zadaE posilkdw. Menelik postal mu je
siIe 5000 Iudzi.
Ow krok przezorny okazaf sic niezmier-
ME potrzebnym. Juz bowiem pod koniec
maja Mahammed zebraf 10000 zbrojnych,
gioszac wojne swieta wsr6d Somalis6w ca
lego Ogadtnu ia po ocean Indyjski. TIE spo-
ra armie prowadzi ma Harrar, by pomsci6
kleske pod Dig -Dziga. Jego szefem szta-
bu jest byiy Officer austryacki Karol Inger,
rodcm Temeszvaru; przyjaf on juz dawno
muzuimanizm. Arabem staf sic co do trybu
zycia mowy. Slynie on energii, niena-
wisci do Europy do WARY chrzescian-
skiej. On to pcha Mohammeda do walki z
Abisynia.