Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1900-08-23

wniosku, re celem Stan6w Ziednoczo-
nych ME moze bye mieszanie sic do
konfliktow miedzynarodowych tenn
bardziej wywoiywanie wojen. Sto-
sunki ich polityczne ze swiatem ogra-
niczac sic bedq zawsze tylko obrona
Nnteres6w wlasnych zapewnieniem
szacunku ola tych instytucyj wolnos-
ci, jake stworzyiy, wywalczywszy So
bie niepodleglosc, tych praw, jake
nabyly
Zagraniczna polityka tego kraju -
pisze senator Davis - miaia zawsze
charakter jedynie formalnosci. TAXI
sam, Jaki cechuje zawieranie konwen-
Cyl, zapewniajqcych pokojowe stosun-
ki pomiedzy poszczegolnymi stanami.
Stany ZJednoczone trzymaly sic.
maiymi wyjatkami, madrej rady Wa
szyngtona, by ME zawierac zawilych
traktatow allans6w z mocarstwami
europejskiemi, staranie zas utrzyma-
MA szczegolnego stafego odosobnie-
ma, odnosnie do politycznych trosk
tych mOcarstw, bylo zawsze kierun
klein W jakim dqzyly W polityce mie-
dzynarodowej. Bylismy zanadto od-
daleni i tkwiaca W mas siia - zbyt
wielka, by ktokolwiek smiaf mas "a
zaczepic a chocby nawet tylko uczy-
mic przedmiotem dyplomatycznei ak
cJi Jednego lub kilku mocarstw euro
pejskich. Ia wyjqtkiem woiny ma
szeJ Meksykiem, stosunek nasz do
panstw p0lkuli zachodniej byl zawsze
przyjacielskim tax niesamolubnym.
re niema podobnego przykiadu
dziejach. Zdobylismy przez kupno
terytorjum ma naszym ladzie wieksze
od togo, jake przodkowie nasi wywal-
czyi sobie broniq. Zaplacilismy
Meksykowi "a prowincje, kt6re mo-
glibysmy byli zatrzymac bez tego.
Jako prawnq ME potrzebujaca "a
piaty zdobycz wojenna.
Me mielismy alians6w obcemi
mocarstwami, "a wyjqtkiem: aliansu
z t'rancjq IT'S r., kt6ry potrafilis-
my usunac, aliansu z Anglia Mem
cami sprawie wysp Samoanskich,
kt6ry zakonczyi sic opatrznosciowym
traktatem 1898 T. wreszcie konwen-
eli Anglia, zawartej 1850 znanei
pod nazwq Clayton Bulwer, kt6ra by
ia rezultatem niemozebnych do obro-
nienia i niepojetych uklad6w- Cd
konwencJi tel musimy uwolnic sic
naJzupeiniej W jaknajkr6tszym czasie.
Posiadamy, co prawda, traktaty z
panstwami caiego swiata, ale podsta-
wa i duchem ich jest pok6j. handel.
gwarancia praw cywilnych religij-
nych. Pokojowo przelamalismy w
wielu miejscach mur odgraniczajacy
Chiny od swiata. Pokojowo otwo-
rzylismy porty Japonji dla swiata
pierwsi wywolalismy owa cudowna
przemiane wschodniego despotyzmu,
sztucznego i skomplikowanego W
swym feudalizmie, ma monarchie kon-
stytucyjna dziaiami: prawodawczym,
wykonawczym i sqdowym, kontrolu-
lujacymi sic wzajemnie. Bylismy
przykladnym posrednikiem ochron-
nym panstw Ameryki Centralnej
Poludniowej, kt6re pod nasz9 opieka
pOstepujq, coprawda, wolno ale ciag
lie ku ustaleniu sic. Ia naszym przy-
kladem idqc, kolonje angielskie ma
p6lnoc od mas (Kanada) SLY sic W
rzeczywistosci rzeczpospo!it samo-
rzqdzie niemal doskonalym.
Wiecei niz przez sto lat Stany Zied-
noczone byiy czynnikiem nieznanym
W wojnach, sprawach dyplomatycz-
nych, zaborach, podzialach rewOluc-
jach innych pahstw swiata.
Ale przez impuls, czy to wywoIany
opatrznoscia czy potrzebq naturalnych
przemian, W kazdym razie taxi, zc sic
oprzec mu niepodobna, cywil'zacja
posunela sic odrazu zgodnie W kie-
runku terytorjalnej ekspansji i to W
sposob tax nagly j niewytiomaczony,
W jaki W XIV wieku panstwa europei-
skie zmuszone zostaly do podr6zy,
zakohczonych odkryciem zajeciem
Ameryki. w przeciqgu kilku lat O.
statnich kontynent Afryki uleol mo-