Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1900-08-16
KatOrgi Ma Sachalinie.
(Ciag dalszy)

niesz mic ME s&ychac; ami spiewu pta-
kow, ami zadnych innych giosow. Prey
kro jak W swiatyni pustej. Idzmy jesz-
oze dalej W te kraine wiecznego mill
c%zenia. Otto juz i swiatla niema. Mrok
dokoia. Rzeklbys ogromny baobab
stoi ma d~ziesiatkach PM. To wiatr po-
wiaza} wierzcholki sosen W jeden o.
gromny w~ierzchosek, pootrzasai ga3ezie
j szpilki. Powsta} szczelny dach, pc
ktorym, zdaje sic, moznaby chodzic.
Tutaj cos pognehia, przygniata. Ciez.
ko nawet drzewom. Tutaj So cbore ma
wet tie olbrzymy. Pnie ich p~okrzywio-
ne chorobliwemi naroslami. Taxi Jest
obraz przyrody Sachalinu p6fuocuego,
Onoru. Pred 81 laty chodzily tn
niedzwiedzie i Gilakowie nieszczesliwi,
zdziczeli pod wzgledem umysiowym i
moralnym, s.ojacy moze ME wiele wy
zej cd swoich towarzysz6w W .tajdze.
Me ma promo wierza Gilakowie, re
niedzwiedzie maja taxa sama dusze jak
oni'... DIS w Onorze, ma tel ziemi
niedzwiedzi i Gilak6w, stoja
gdzieniegdzie osiedla europejczykow.
Chaty pc wiekszej czesci rozwalone i
Puste, rzadko gdzie napotkaG MONA
cziowieka. Osiedlehcy, wyrokiem sa-
dowym pozbawieni praw cywilnych W
ojczyznie, musza chaty budowaG, chcac
tn uzyskac przywileje stanu wlosciah-
skiego j pc skohczonym terminie oslo.
dlenia modz udac sic ma staly lad. Sy-
Dir, K~amczatkn, So wobeo Sachalinu
ziemia obiecana. Oczekujac ma uprag-
Mona chwile wyjazdu, 2yja, s~pychajac
kazdodzienna nedze, uprawiajac z tru-
dem ziemniaki, jedyny owoc, jaki i'm
n~ieublagana ziemia wydaje. Zyja sa-
motni, W ponurem milczeniu, kazdy z
bieda swoia W sobie zamkniety.
Staa droga ku p~o}udniowi ciagnie sic
wzdluz wyspy z cory ma gore, usiana
grozPemi wspomnieniami wypadkow i
zbrodni: tn zastrzelono cz,owieka, tam
zamiec matSe z dzieckien zdusi}a i t. D..
Ze jednak konie saohalihskie racze So i
wytrwaie, MON szybko pouure miej-
sea pontiac. Zwolna wieo widok kraju
sic zmienia. Cory bardziej pochy}e,
doliny szersze, jasna zielonos6 liscias-
tych drew odbija miejscami ma ciem-
nem tie sosnowych lasow. l c{ohce
cieplejsze, Podczas gdy tam u CORY
PREY kohcu maja snieg czasem ne To-
kie6 wysokosci pokrywa ziemie, tn wi
dae go juz tylko gdzieniegdzie W cie-
nistych zakatkach dolin. To okreg ty-
mowski, stanowiacy srodkowa Geese
sachalinu. Osiedla gestsze, nieco mniej
nedzne, widac pola i woly u p1uga.
Gdyby lato troche d}uzej trwa.o, MOI
naby tn Eye jake tako; ale tie urodzajne
Przestrzenie to tylko oazy, wyspy wsrod
moczarow j tajgi. Poza niemi ku po-
3udniowi ciagna sic gluche turdry, oil.
brzymie torfowiska poros1e rudym
wrzosem, wydajacym zapach odurzaja-
cy, podobuy do wont cyprysow. In
dalsj W g}ab ten mokrzej: W zimie ttyl-
10 MONA reniferami tedy przejechac.
Saczesciem jednak i tundra i moczar
maja swoja granice, poza ktora znaj-
duje sic kraj ola ludzi s~posobny, okrag
korsskowski, Sachalin poiudniowy. Tu
Przynajmniej jest suchy grunt pod no.
Gami J r~oslinnosc bujniejsza i klimat
mniej ostry. tn praca ciezka troche sic
op}aca. Wiosna wczesniejsza. Ma pol.
noe ciagna sznury 1abedzi. Bia}a smu.
ga wlecze sic W morzu dwie wiorsty cd
brzegu jak rzeka mleczna piynie i pc.
zostawia ikre sledzi. Ptaki gwizdza i
spiewaja W tajdze. Przeciez jest tn
jakies zycie, sfohce, swiatio....
A jednak j tn smutno, DO gdziez ma
Sachalinie weso{o? ,,Powietrze pre-.
pe}nione ciezkiemi westchnieniami, w
nocnym giosie ptaka siychac jek. Tutaj
wiele krwi przelali ci nieszczesliwi, co
zarzynaja sic "a pieniadze... DUO tn
byso wystepku j piracy. Wszystko tn
trzeba braG przemoca. Grunt Sachali.
nu mic ME rodzi, jesli ME jest skropiony
potem j }zami. w glebi Sachalinu spo.
czywa mnostwo bogactw ukrytych. Oh
brzymie poklady wegla ~kamiennego,
malta, prawdopodobnie j zelazo. Mo.
via, ze Jest take j z{oto. Ale Sacha.