Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1899-04-08


wyobrazni byso nieproporcyonalne do
innych w}adz jego duszy. Lecz ME
spostrzegaja oni, ze waasnie bez tego
ME zajmowa3by on zapewne tax wyso.
kiego miejsca wsrod naszych poet6w.
Bye mote, IL prey wiekszej harmonii
wsadz umysaowych dzieaa jego, jak
ssdzs ci krytycy, -mia4yby wiecej
prawdy i prostoty, ale niewatpliwie
straci4yby wiele poetycznosci. w
fantazyi bowiem lezy jego sisa, jego
oryginalnosc i odrebnosc.
w swej tworczosci waha4 on sic
nieustannie pomiedsy dramatsm a
piesnis. w ostatniej by4 wiekszym
mistrzem, DO wiecej odpowiadaia ona
jego naturze. w tym tel rodzaju
stworzy4 dzieso C"Ojciec Zsd4umio-
nych"O, ktore samo jedno starczyso-
by ma uwiekopomnienie jego imienia.
Ma polu dramatu ME doszed& do mai
wyzszych szczytow g2ownie dlatego,
il "a DUO wk4ada& W swoie dramata
pierwiastku lirycznego. Ma epicznym
pierwiastku wogole mu zbywaso; ma.
my tego dowod W ::Wac4awie."
Wp4ywom obcych poetow illegal
on bardzo MAKO. Wprawdzie mozna
sic dopatrzec W jego dzie4ach wp&ywu
Szekspira, Dantego, Byrona i kilku
innych, ale jest on tax nieznaczny, il
MONA 60 poczytac prawie "a nieistnie.
joey.
Utworami s"emi wycisna@ on wy.
ciska niezmazane pietno ma naszej
tworczosci poetyck;ej. Pod jego
wpsywem zostawali Ujejski, Roma
nowski Asnyk, pod jego wplywem
pozostaje Marya Konopnicka, mai
wjeksza wspo}czesnych poetek, je'
go wp&ywowi ulegajsz ma&ym wyjs-
tkiem prawie wszyscy nasi mlodsi
poeci. Me dose ma tenn, on, MONA
powiedziec jedyny naszych poet6w,
bedzie mia4 swoja karte W dziejach
polskiego malarstwa, ktore, jak Mkt
inny, zapsadnias swoja fantazys.
Wystarczy tu powiedziec, ze sam jego
"Anhelli'' wywo}a& blisko 10 wspania.
sych kompozycyj.
Dziwna rzecz, ze dzie}a jego ME 50
dotted przet&omaczone mp. ma jesyk
angielski. A przeciez, jezeli czem, to
jego genialnoscia moglibysmy zaimpo-
nowac obcym.
Przytoczymy tu jeszcze, co powie-
dzia& o MIN, jako poecie, znakomity
krytyk Julian Klaczko:
20 S}owackim, jako autorze
"Ojca Zadzumionych," ludzie ME "a
pomns nigdy, dop6ki stanie jezyka
polskiego, bo "Ojciec Zadzumio-
nych," jak szekspirowskie tragedye,
oprze sic wszelkim kierunkom i pre-
dom literackim, niesmiertelny to
wiecznie jedns prawds ludzkiego cier-
pienia, ktore "a lat tysiSc bedsie takie
samo, jak "a czas6w Homera.
"S}owacki by} umys@em poety.
czniejszym, nil Krasinski, ME m6wisc
juz tenn, ze mia4 wiele bujniejsza
wyobraznie. Mojem zdaniem nawet.
mia2 niet lko bujniejszs, ale i poe.
tyczn;ejszs cd Mickiewiczowskiej. Bo
utrzymuje stanowczo, ze S{owacki
przewyzssa poetyczno6cis nietylko
Krasihskiego, ale Mickiewicza
Mickiewicz jest genialniejszy, ale
S4owacki jest poetyczniejszy. Mic.
kiewicz jest dose prozaicznym " swo.
ich poezyach, kiedy Saowacki wszy.
stko owiewa jakss dziwns poezys.
~ niego nawet Sybir jest poety.
csny...."
S4owackiego poezya, podobnie jak
Mickiewicza Krasi6skiego, ktory
mi stanowi wielka troJce naszych poe
tow, ME by}a kap4anka Izyds, oslo.
nieta taiemniczs zastons, lecz oby.
watelks, rzucajsca otwsrtej trybu,
ny spo&eczuej nowe has4a, idee uczu.
cia. Sfowaoki rozumia& dobrze, ze
ME mote bye Ii tylko poeta, ale musi
bye takze obywatelem jako TAXI
spe}nic swoj obowiszek. I spe&ni@ ten
obowiszek jak moze laden z ma.
szych poetow. Bo gdy Mickiewicz
zwala4 cafe wine "a nasze nieszczescia
ma Rosye, a aKrasihski uchrystusowial
mas, on widzia2, ze ME Rosya, ME
Prusak, ME Austryak sasprawcami ne.
szej niedoli, ale my sami przez swoia