Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1899-06-10
TokSToJ 0 RozBROJEN|U.

mysliciela hr. Lwa To4stoja zapy-
taniem, co mysli projektowanem
przez cara rozbrojeniu zwo4anej "
tym celu konferencyi. To4stoj odpo-
wiedzia4 LISTEN, og}oszonym obecnie
" dziennikach angielskich, ktory
ponizej przytaczamy:
"Szanow Panowie! w pieknym
liscie waszym znajduje poglai, ze
powszechne rozbrojenie da sic osisg-
nsc naj4atwiej i najpewniej W ten
spos6b, aby pojedyhcze osoby odma'
wia4y swego udziaau W s}uzbie woj-
skowej. Poglad ten wydaje mi sic
bardzo s4usznym i jestem zdania, ze
tylko to droga MONA uwolnic ludz-
kose cd rosnacej przerazajsca szyb'
koscia plagi militaryzmu. Ale sadie
r6wnoczesnie, ze poruszona przez was
mysl poddania pod obrady majscej
sic zebrac konferencyi kwestyi, co
ma zastspic s&uzbs wojskowa dla
os6b, ktore ME chez zabijac blznich,
ze mysl ia jest zupe}nie bsedns.
Pc pierwsze juz dlatego, ze sama
konferencya jest tylko jedns tych
obaudnych instytucyj, ktore maja ma
celu ME pokoj i ulge W okropnych
skutkach mlitaryzmu, ale przeciwnie,
dsza do zatuszowania tych strasznych
jego nastepstw, proponujsc, oczywi-
scie, faaszywe sposoby ratunku, ma.
skujace tylko rzeczywisty stan rzeczy.
Powiadaje, IL konferencya, jesli
ME doprowadzi do rozbrojenia, to
przynajmniej poiozy tame dalszemu
zbrojeuiu sic. Przypuszcza sig, il ma
konferencyi tel rzady przez fwych
przedstawicieli dojda do poro4nmie
MIA przestana po wiekszae swe rmie.
Ale tu nasuwa sic pytanie, jat po-
stspis rzsdy tych pahstw, kt6ra "
chwili zebrania kopferencyi przypad-
klein posiadac beda mniejsza SHE
zbrojua, niz ich sasiedzi? Me zgodzs
sic chyba one ma utrwalenie te 60 sta
nu wzglednej wobec sasiad6w s&abo-
Sci, a jezeli ma to przystana, ufajsc W
moe rezolucyi konferencyi, takim
razie mog4yby one bye jeszcze ssabsze
zupesnie ME ponosic wydatkow ma
armie Jezeli zas konferencya dszyc
bedzie do tego, aby zrownac SHE
zbrojns wszystkich ps1l'tw i ma tenn
poprzestanie-to, gdyby nawet Gel ta-
XII, zupe4nie niemozliwy do osiagnie-
cia, zosta4 dopiety, mimowoli powsta-
8oby pytanie: dlaczego rzady maja
przyjsc "a norme side zbrojns, istnie
jsca chwili obecnej, ME zas jake
inns nizszs? Dlaczego mp. Niemcy,
Francya, Rosya maja utrzymywsc,
danny ma to, po milionie zo&nierzy, a
ME po 500 tvs. ME po 900, 400, 800
)tys. albo wreszcie, po jednym tysiacu?
Jezeli tylko MONA zmniejszac, dla-
czego ME dojsc do minimum, dlacze-
90, nakoniec, ME zastapic armii-
szermierzami: Dawidem Goliatem, i
ME rozstrzygac spor6w miedzynaro.
dowych, stosownie do tego, ktory z
mich zwyciezy?
Podczas oblezenia Sewastopola,
niejaki ksiaze Urus6w, officer, znany
z mestwa, a.przytem ieden z najlep-
szych owczesnych szachistow, zapro-
ponowa4 jenera4owi Sakenowi, do
w6dzcy za4ogi, ably losy jednego z
fortow, kt6rzy juz kilkakrotnie pre-
chodzif rsk Rosyan do nieprzyiacie.
la i napowrot, i kosztowa4 kilkuset
zo1nierzy, rozegrac W partyi szachow.
Niewstpliwie, lepiej by&o o fort
ten grac W szachy, anizeli zabijac lu
dzi. Ale Saken ME zgodzi& sic ma
propozycye Urusowa, wiedzac dobrze,
il chocby przeciwnik partye prze'
gra4, rezultat TAXI jednak moze ME
wstrzymac gRownodowodzscego armis
angielska cd szturmu, jezeli rosyjscy
zolnierze ME beds bronic fortu.
Me mogs r6wniez zgodzit sic mo-
carstwa ma zmniejszenie silly zbrojnej,
dlatego, bo ME mais przeciez pc
wnosci, ze ME zjawi sic niespodzianie
nowy Napoleon lub Bismarck, ktory,
ME bacssc ma zadne traktaty, si}a Ia
garnie wszystko, co tylko sic da.
Dop6ki armie istnieja, 50 one po
trzebne, jezeli juz ME dla nowych
zdobyczy, to dla zachowania side te.