Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1899-03-16


COW, przez uczestnika tyohze, wspom-
nianego ob. Raaba zebrane, zas}ugu.
ia ma to, aby je choc tylko czesoiowo
tn przytoozyc.
Pewnym ajentom W Galicji Bre-
mie - powiada OBJ. Raab - uda}o
sic tax mnie samego jak przesz}o
$50 polskich kilku czeskich robot
nik6w nam6wic do podpisania ma lat
kilka kontraktu, podlug kt6rego
miai kazdy mas, opr6cz wolnego
przejazdu do wysp Hawsjskich, dos
tao rowniea wolne, po przybyoiu ma
miejsoe, mieszkanie place Is dol.
na miesiao Ia dziesieciogodzinna pra.
ce W polu, lub tez dwunastogodzin-
na - ma fabryce. w dodatku obie
cano mas takze W ciagu caiej podro-
zy przyzwoicie karmi6, - ktorei to
obietnicy wszakze ME dotrzymano,
jak tego dowodzi smierc zony pew
nego robotnika Nitki Galicji, "a
Pewniajacego, re smierc jego zony
niezawodnie nastapi}a skutkiem glo-
du, takze ta okolicznosc, ma CO
nam wiarogodnych swiadkow, ze W
ciagu podrozy prawie codziennie
Jednego lub dwoch robotnikow
ma kradziezy chleba lub woody Iapa-
no at do krwi po glowie i in
nych ozesciach ciala razami okIada
no. Powiedzieli nam takzs aienci,
ze poniewaz W Honolulu wikt Jest
nadzwyczaj tani, to kazdemu mas
bedzis bardzo latwo dose grosza "a =.
oszczedzie,-a ma dowod tego twier-
dzenia przytaczali nam chihskich i
Japohskich robotnikow rowniez pra-
cujacych tam, kt6rzy prey daleko
skromniejszsj psacy, bo tylko l2 do.
larow miesiecznie wynoszaoej, }atwo
do znaoznych nawet oszczednosci do
chodza. Me wspomnieli nam jednak
-ci Panowie mic tenn, ze oi chi6czycy
i japohczycy jedynie tylko ryzem
zyja, a co do zspaaty samej chif-
skich japohskich robotnik6w, DO
Peanili, jak sic pozniej pokaza}o,
wierutne k}amstwo, poniewaa plaza
tyoh ostatnich jest ME ~ Is dola-
row, pomimo to niepodobna i'm "a
oszczedzie wiecej cd mas przyczy-
ny wielkiej drozyzny. Otoz, gdys.
my po po}czwartamiesiecznej podro.
zy W Honolulu staneli, podzielono
mas ma siedem oddzialow. Najwiek.
sly oddzial, do ktorego mnie zaia.
czono, sk}adajacy sic ze 1O5 mez
czyzn II rodzin, razem do $50
dusz, wyssano ma plantacje trzciny
cukrowej Wajpahu, cd miasta Ho-
nolulu siedem mil odleg{ej. Prey
Jecie, Jakiego tam doznalimy cd p.
Barona V. Heidebranda, naczelnika
Prywatnej policji, zrobilo ma mas
wszystkich wrazenie przygnebiaJace.
Ma samym bowiem wstepie pogrozil
nam, ae jeaeli podsug jego wolf po.
stePowac ME bedziemy, to mozemy
sic spodziewsc takiego ssmego losu,
Jakiego dozna1o przed dwoma dnia-
mi Piecdziesieciu chihczykow, kt6rzy
"a niePosiuszehstwo tax srogo costa
Ii obici, ze ich musiano W szpitalu
umiesci6. o uczciwosci tego p. ba
roma swiadczy jegO nieony postepek
z corka pewnego robotnika Kolo-
dzieja, ktorej, jakkolwiek niezonaty,
pod Pozorem pielegnowania swej
zmyslonej zony, kauai godzinie
osmej wieczorem do swego pomiesz.
kama przyjsc j skoro ia, sps1niajao
jego rozkaz, do pokoju wstapils, ma
tychmiast "a mia drzwi zsmknal i 20.
czai lampe gasic. Szczesciem, dziew-
Ozyna misia dose odwagi przytom.
nosci, azsby " czas ratowac sic n.
cieczka | tenn jego niecne zamiary
zniweczyc.
Wkrotce jednak po tym wypadku
zdsrzyso mu sic przechodzi6 po 90.
dzinie 9tej wieczorem okolo domu.
W kosym tsz sama dziewOzyna ze
swemi rodzicami mieszkala, a "a.
uwazywszy wewnatrz PALACE sic
swiatao, ktorego tel porze nocy 70.
botnikom mice ME wolno, rozgnie
wany do domu wraz z poliojantami
wtargnaf przestraszona dziewozyne
" kajdany zakuwszy, do aresztu O