Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1899-03-23
BITWA RACXAWICKA.
(Dnia A kwietnia 1874 ~

Powstai narod, szerokim zagrzmiawszy orkanem.
1 zros3 sic w jeden hufec wybuch} wulkanem.
Jak gdy W piersi mlodziezy wielki zamiar b{ysnie.
Il wszystkich sic kohcsyn ciala krew do serca cisnie;
TAX sic dnelny lud polski w swej calei potedze
Zla} skupi} PREY prostej Kosciuszki sermiedze.
Usmiechne}a sic wnukom starych dziad6w sIawa
L szeroko wyleg}a Pierwszych zwycieztw wrzawa,
krzyk tryumfu trzech stolic wzniosie przer6sl CORY,
oddech wolnosci zwionaf wszystkie z niebios chmury,
A kosa Raclawicka wraz z kordem Dubienki
Zabiysiy rannym blaskiem tel m{odej jutrzenki.
FIR. Morawski.
Czesto ~sfyszymy gfosy, re Polska musiafa upasc,
DO ME byio W nej ludzi. pojmujacych dobro Oiczyzny;
re ME obey, a przodkowie nasi doprowadzili krai do Ia.
kiego rozkiadu, re smierc p~olityczna musiafa bye jego
wynikiem.
Jak niesfuszne SO tie zarzuty dowodzi Konstytucja
3-go Maja, dowodzi ~powstanie Kosciuszkowskie kto.
lrego pamiatke dis, w rocznice bitwy Raciawickiei, OBJ.
lchodzimy.
Drugi rozbi6r polski ME mogli wrogowie naszego
narodu, c~zychaJacy ma jego zgube, upozorowac temi
stosunkami, jake panowafy pred pierwszym rozbio-
rem, kraJ bowiemod chwili p~rzyjecia Konstytucji odra-
dat sic, dazyf juz droga postepu. Haniebna konfedere-
lcJa Targowicka mog}a byfa bye z fatwoscia stfumiona,
Igdyby wrogom naszym ME zalezafo wIasnie ma tenn, bv
nasz kraj cd reform powstrzymac. Drugi vice rozbi6r
stat sic gwaftem jeszcze haniebniejszym cd pierwsze-
go, a gdy przytem jeszcze Prusy i Rosja zazadafy znie.
sienna armJi polskiej; rozpacz ogarnefa wszystkich, ME
pozostawafo mic innego, jak chwyciG "a bron, sta Cd
Izyskac wolnosc. Przygotowywano sic do powstania.
Lecz ktoz miaf bye jego wodzem?. Mielismy zacnych
Ijeneral6w, ale ME byfo wsrod Mich takich, kt6rzy mo-
ighby ~pociagnac "a SODA tfumy, pr6cz jednego tylko Ia
ldeusza koscluszki, wsfawionego juz bitwa pod Dubien-
kq (l'-go hpca lI92r.) a poprzednio jeszcze walka "a
nlepodlegfosc W Stanach Zjedn. Ameryki P6fnocnei.
Ma niego vice ~zwr6ci}y sic oczy wszystkich patriot6w.
Wezwany przez komitet z~ajmujacy sic przygoto.
waniem p%owstania cd. jeneraf Madalihski, oparfszy
sic rozkazowi %zwiniecia pufku ufan6w, kt6rym dowo.
dit, uderza W Puftusku ma wojsko Pruskie przyby-
wa kosciuszko z zagranicy do Krakowa, skfada tam ma
rynku, dnia "a marca 1894 r., przysiege i stale ma czele
narodu, jake w6dz jego gfowa.
Dnia 1-go kwietnia wyrusza z prastarei stoGcv ma
lp6fnoc, ku Warszawie. Malta armja jego skiadata sic
z 1000 ludzi, W tel liczbie 1000 ~piechoty, 500 iazdy.
800 wfoscian uzbrojonych kosami oraz IL lichvch ar.
lmatek, zle opatrzonych. Pc drodze facza sic z MIN Cd
ldziafy jazdy MadaliGskiego i Manzeta, liczace razem do
ltysiaca ludzi, pr6cz tego wfoscianie sciagaja 2 wiosek
okolicznych.
Pc p%ofudniu dnia A kwietnia, W poblizu wsi Racfa.
vic. wojsko polskie spostrzega nieprzyjaci6f moska.
Iii. Byf to oddziaf jeneraf6w Tormansowa Denisowa
LEGACY 5000 zoinierza 20 armat, a dazacy ku Krako.
wowi. Walk ME MONA byfo uniknac. Zreszta ME
pragnaf tego Kosciuszko. o godz. 3ej stanefy naprze-
ciwko siebie wojska W szyku ~bojowym. Bitwe rozpo-
czeli moskale. Armaty wroga praayfy niemifosiernie
|plechote naszq ME przywykfa jeszcze do boju i zlozona
Iprzewaznie z mieszczuchow, to tez kolumny chwiac sic
|poczeiy i tylko ostre siowa ofcer6w powstrzymywafv
je Ma miejscu. ..
Nieopodal cd mich stall kosynierzy. Ma barach
Irozrosfych cd ciezkiej piracy widniafy szare sukmanv.
|przepasane szerokiemi, nabijanemi pasami; zgrzebne
koszule. z pod kt6rych ~wygladaf to s~zkaplerz, to me.
dahk swiety, zasianiafy piersi spalone; nogi grzezfy w
butach juchtowych; ma giowach krasnia.
~ r~ogatywk Tub okragfe wefniane czapki, a rece po-
|%siekane cd wiatr6w, poczerniafe od ziemi, stwardniaIe
cd pfuga, dzierzyiy "a Gaia bro6 dfugie drzewca z osa.
dzonemi ma wierzchu sztorcem kosami. Divine woi
sko, nieprawdaz? Spojrzyjmy jednak ma tie ogorzafe
twaIze, okolone w}osem spadajacym ma ramona. Col
"a potega, co "a blask z mich bije! Oczy szeroko roz.
warte, k.wiq nabiegfe zrenice, nozdrza drgajace, wargi|
spieczone gorqczka, zeby z%acisniete, rumie1cem oblane
policzki! Kazdy wyciagnaf szyje, kazdy weszy dym
prochu, kazdy sciska tax drzewce, ae mad tfumem glow
ludzkich dry W swietle zachodzacego sio6ca las kos
s~talowych, a koscielna ~choragiew z wizerunkiem Matki