Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1899-09-30
PRzEGLAO PouTyCzNY.

Pora deszcz6w juz sic konczy ma
Fllipinacb; mozemy wiec spodzie
wac sic nied}ugo wznowienia KAN
panii. Jaz sic nawet rozpoczeiy
drobne utarczki, kt6re, jak dotad,
mic nowego ME przyniossy. Fllipih,
ozycy zawsse pobioi za1sre ma no.
wo gotowi do bitwy. Tymczasem
zaszla drobna okolicznosc, kt6ra jed.
max ma swoje znaczenie punk+u
widzenia politycznego. Do Msnili
przyby} statek, wiozacy ma swoim
pokladzie 800 Chitczyk6w. General
Otis, uwaeajac Filipiny "a teryto.
ryum nalezace do Stan6w Zjedn., a
wiec podlegajace tutejszym prawom,
ME pozwolil synom nieba wysiadsc
ma lad. Skutkiem tego zakazu ma.
stapii protest ze strony rzadu chih'
skiego prezydent Mckinley droga
telegra6czua kazal wpuscic Chin
czyk6w, z TEN zastrzezeniem, ze 70.
stsna wydaleni, jezel; kiedys kon.
gres uohwali rozszerzenie ma Filipi-
piny tutejszego prawa przeciwko
Chihczykom.
Postapienie prezydenta W tej spra
vie byao cs}kiem prawidlowe. Stany
Zjedn. odkupiAy cd Hjszpauii ME
wyspy Filipihskie, lecz tylko prawo
Hiszpanii do zwierzchnictwa mad
niemi. Prawo zss wykonywania swo.
jego waasnego zwierzchuictws mad
Filipinami musza Stany Zjedn. albo
zdoby6, albo uzyskac przez porozu.
mienie sig krajowcami. Dop6ki
jedno lub drugie ME nastapi, prawa,
obowiazujaoe tutaj, ME moga obo-
wiazywa6 tam. Innymi s}owami,
gdzie ME funkcyouuje jeszcze kon-
stytuoya stsnow Zjedn., tam ME
moga funkoyonowac zadne dodatko.
we prawa federalne.
w Afeyoe poiudniowej wojny
jeszcze niema; ale tego, co sic tam
dzieje, zadna miara ME mona ma.
zwae pokojem. Obydwie strony zbro'
ja sic ma gwait; lecz Anglia wciaz
jeszcze "a maso ma wojska ma miej.
sou, ably smia}o roEpoozad kampanie.
Obliczaja, ze dla zapewnienia zwy.
oieztwa Anglicy beda potrzebcwali
$4,000 ludzi. Moze tego okazac sic
"a malo, gdyz ME tylko rzeczpospo-
lita Oranzowa, leoz holenderska
ludnos6 Kaplaudu okazuje zywa
sympatye dla sprawy Transwaalu.
Do genera}a Joubsrta, wodza woj ojsk
burskioh, zgsaszaja sic wciaz ocho.
tnicy Niemcy, Belgijozycy Ame'
rykanie. Wyglsda to tax, jak gdy-
by zanosiso sic ma walke rasy anglo.
saskiej 20 wszystkiemi innemi razem
panowanie mad duzym cennym
kawalem Afryki. w kazdym razie
jest rzeoza widoozns, 20 rozchodzi
sic tutaj wieksze interesy, niz
praws kilkudziesieciu tysiecy Angli
k6w osiad&ych W Transwaalu. Airy.
ka cd dose dawna jest uwazana W
nauce "a kraj, dokad bedzie sic kie
rowac nadmiar ludnosci Europy W
,pr1yszlym stuleoiu. Wssystkie wick.
sze pahstwa europejskie spiesza "a
pewnit sobie jsk najdogodniejsze
miejsca ma czaroym kontynencie j
Anglia chce naturalnie bye pierwsza,
jak wszedzie.
Emigracya do Stanow zjedn., Ka
nady lub nawet do Po}udniowej
Ameryki giuie dla krsjow maoie'
rzystyoh pod wzgledem politycsnym.
Emigrant zostaje obywatelem move
60 kraiu, wzmaonia 40 swoje osobs;
60 najwyaej sAehowuje " sercu
przywiazanie dls starej macierzY.
Inaozej rzeoz sic ma Z Afryka. Tam
emigraoys, osiedlsjaca sic ma terry.
toryaoh, nalezacych do r6znych
pahstw europejskioh, wzmacnia to
pahstwa, tworzao kolonie " prawdsi
wen togo s}owa znaczeniu. Mic
wiec dziwnego, ze sic ludzie gotowi
So bic o kawaa Afryki. Dzis jest to
jeszoze pustynia; lecz jutro, czy
pojutrze, wobeo olbrzymiego wzro.
stu ludnosci W Europie, bedzie to