Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1899-05-04

Prusaml l Austrya wezfaml "swletego przymlerza", ME
zwazajac ma brak twierdz, armat, karabinow, zapas6w
z~ywnosci, amunicyi, pieniedzy jakiej takiej wojennej
organizacyi. Bezbronni rzucili sic Polacy ma olbrzyma
Po1nocy europejskiej, m~ajacego do dyspozycyi miliono-
we wojsko i dOtrzymali mu kroku przez ca}y rok, ME Ii
czac sic re skutkami takiego p%owstania. BIy to skutki
okropne. Me dosyc, re pozbawiono Polske reszty praw.
|dowodzacych jj n%arodowej odrebnosci, lecz zaczeto wy
dziera6 ludowi Ware i jezyk, wp}ywano ma zatrate jego
tzwyczajow / Obyczajow, zniesiono dawne sadownictwo.
podkopywano dobrobyt, obracano W niwecz zrodfa ma
rodowego bogactwa, zabierano Polakom ziemie, ME do
puszczanO ich do urzedow, racye bytu przyznano ludno-
Sci polskiej o lyle tylko, o lie w~yrzeknie sic swych idea
low, o lie przejmie sic duchem absolutnego pos}uszeh-
silva wobec carskich ukazow, o lie zechce uwazaG sw6j
kraj rodzinny "a prowincye wielkiej Rosyi, stosujacei
sic do testamentu Piotra Wielkiego, zalecajacego w}adz-
com r~osyjskim zmoskwiczenie ca4ej Sfowianszczyzny
Milutyn ksiaze Czerkaski okazali sic pc roku
1868 tenn dla Polski, czem Pc roku 1881 byf hrabia Pasz-
kiewicz Erywanski. Zmieniono czcza NAIVE Kr6Lestwa
Polskiego ma Kraj Przywislanski, zreorganizowano
szko}y, W ktorych ustala nauka ~polskiego jezyka; zabra-
no w}asnosc koscio}a katolickiego; pozamykano klaszto-
ry; podjeto ~szlachetna mysl tajnego rzadu narodowego
~polskiegO uw}aszczenia uobywatelenia wfoscian pre-
prowadzono ia bez zadnego ola w}oscian ~pozytku, a ma
szkode s~zlachty; wywozono ma Sybir ksiezy biskupow
droga administering, bez wyroku sadowego, kierujac
sic kaprysem W tych wypadkach, W ktorych ME MONA
by}o udowodnie niczego, CODY kompromitowa}o ich fax
tycznie wobec prawa.
Il oprawcow, jakich car rosyjski wysfa} W celu
usmierzenia powstania ma polskich ziemiach, wyr6zni}
sic pred innymi krwawem okrucienstwem general Mi
chaf Murawiew, zwany "Wieszatelem" ktoremu z mi
cyatywy rzadu wYstawiono W roku zesz}ym W stolicy
Litwy pOmnik. Byf on eneraf-gubernatorem wilen-
skim przez ME cale diva lata, a jak sam powiada W
swych pamietnikach, rozstrzela4 powiesif W tym kr6-
tkim przeciagu czasu 1S ludzi, wys1a} do ciezkich robot
W Syberyi 972, do rot aresztanckich 1887, ma osiedlenie
W Sybirze 1929, ma osiedlenie W guberniach europejskich
1896. Osad w4osciaGskich zr6wna} z ziemia trzydziesci
kilka, a ~majatkow szlacheckich znacznie wiecej. lie
bezbronnych ludzi wymordowa}o wojsko, napadajace ma
dwory l osady, ME troszczace sic o wyroki sadowe, o
tenn pamletniki Murawiewa ME wspominaja. Pastwiono
sic mad nieszczeSliwymi, pedzonych do wiezienia Tub ma
wygnanie smagano knutami, porywano ksiezy z pred
oftarzy, gwa}cono kobiety, rabowano palono dobytek.
niszczono zboze ma pniu, zaorywano miejsca, ma kt6rych
przedtem sta1y chaty palace.
Godnym ~nastepca Murawiewa ma Litwie byf Kauf-
man, a n~asladOwca ma Rusi gubernator Bezak. w taxi
to sposob lacey Rosya re soba Litwe we wieku 19-tym
cry chrzescianstwa cywilizacyi, te sama Litwe, kt6ra
pred pieciu wiekami }aczyIa z SODA Polska woda chrztu.
dobrodzieJstwam chrzesciahskiej oswiaty, r6wnoupraw-
nieniem, przyznaniem wolnosci, ME uciekaiac sic do "a
dnego gwa4tu, bez ~ludzkiej Ivy, bez kropli krwi.
Ia przykfadem barbarzy6skiej Rosy, ME waha}v
sic pojsc droga gwa}tow bezprawia "konstytucyine"
Prusy. Wolnosc wyznania, wolnosG s1owa, wolnose
stowarzyszania sic, ME i%stnieje tam ola Polak6w. pomi-
mo przywilej6w, zagwarantowanych i'm przez traktat