Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1899-09-02

nor armii i drugiej zgubic raz ma
zawsze zydow, ktorzy we Francyi
posiadsjs dostep do najwyzszych
stanowisk W armii. Druga teorya
brzmi ca&kiem przeciwnie. Wed&ug
niej Dreyfus spr.edas rzeczywiscie
wasne dokumenty oooemu mooar.
stwu, ale mocarstwo to jest W przy.
mierzu Francys. Wyjawi6 prawde
ma sadzie znaczyaoby lyle, co zerwac
przyjazny stosunek tenn mocsr
stwem i zrobi6 sobie wroga. Trzeba
wieo byao zwr6cic chooiazby "a po.
moca sfaaszowanych dokumentow
ca}a sprawe W strone innego pan.
stwa, nieprzyjaznego dla Francyi.
To w}asnie uczyuiono ma pierwszym
procesie i to samo starajs sic zrobi6 i
teraz. Kazdy sic domysla, ze tym
pierwssem mocsrstwem moze bye
tylko Rosya. Jezeli W rzeczy samej
Rosya, udajac jaknajwieksza przy
jazh dla Franoyi, kupowasa jedno-
czesnie sekrety wojenne rzadu fran
ouskiego, to po1ozenie tego rzadu,
po wykryciu zdrady, by}o bardzo
niemiae. Procesowac zdrajoe "a do.
starczauie Rosyi tajnyoh dokumen
tow bysoby W mai wyzszym stopniu
niebezpieoznem Puscic zdrade p}a.
zem-by1oby jeszcze gorzej. Kaza.
no wieo komus podrobid reke Drey.
fusa ma dokumenoie, swiadczacym,
70 zdradza& Franoye ma rzeoz Me.
mice i W}ooh sprawa skohczona.
Ale fa}sz musias wydac sic wozesniej
czy p6zniej i dzisiaj Francya poku-
tuje "a brzydka sprawke swojego
rzadu roku 1894.
Me nasza jest rzecaa rozstrzyga6,
ktora dw6oh powyzszych teoryj
jest prawdziwa. Nawet koniec pro-
cesu, uwalniajacy Dreyfusa cd wszel
kiej ksry, ME wykryje oa&ej prawdy.
Prawda wyp}ynie czasem sama ma
strouicach historyi.
z debat, prowadzonych podozas
procesu, dowiedzielisuy sic jednej
rzeczy bardzo oiekawej. Oto general
Mercier, minister wojny, podozas
pierwszego prooesu przyzna& gaosno,
jsko swiadek, wieo pod przysiega, 70
" 1894 roku byia ohwila, kiedy woj.
ma miedzy Francya Niemoami wi.
sia1a ma w}osku. Pewnej nocy mini.
ssrowie siedzieli do 12-ej gods. W
gabineoie prezydenta, oozekujso la.
da chwila depeszy Berlina, kt6ra
miaaa rozstrzygnac kwestye wojuy
lub pokoju. Wszyssko byao prsygo-
towane do mobilizaoyi armii, mini.
ster wojny trzymaa palec ma gusiku
elektryczuym; dosc go bylo naoisna6,
a miliony lud.i tejze nocy opusoisy.
by swoje ogniska domowe, aby ist
mad granioe mordow wac miliony dru.
gich ludzi, m6wiacyoh innym jesy.
klein.
Cay kto W Europie podejrzews}
wtedy, ze siedzi ma wulkanie, goto.
wynn lada ohwila wybuobnat2 lie ia.
kioh ohwil przeobodzi be- zadnego
sladu dla publioznosoi ME wtajemni
czonej " gre dyplomacyi?
Humorystyozns strone prooesu
Dreyfusa przedstawia wojna preze.
sa ligi antysemit6w Guerin'a i otter.
dziestu jego towarzysz6w radon
i oa}a armia Francyi.
Sadly paryskie wydaay ma Guerin'a
warrant aresztowania. Atoli zawziety
Franouz zabarykadowaa sic W swoim
domu 70 czterdziestu towarzyszami i
oswiadozya, ze bedzie bronic sic do
upsdsego. Oblezeni posiadajs broh,
amunicye, zywnosc i bswia sic do.
skonale. Rad franouski wzisi Gaia
te sprawe punktu widzenia ko.
mioznego, 90 mu sic bardzo ohwali i
co bynajmuiej ME jest dowodem STA.
bosci. Zdobyc dom, broniony przez
czterdziestu ludsi, potraf}by kazdy
Rad, nawet Rad rzeozypospolitej
San Marino, posiadsjacej, jak via
domo, osm tysiecy mieszkahc6w.
Ale TAXI szturm sprowadzilby rozlew
krwi, smier6 kilkunsstu franouskioh
obywateli, rosgoryczeuie wsr6d ludu,
moAe rozruchv. kt6rebv trzeha hv}o