Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1898-04-07
Adam Mickiewicz.
POPAS w UPICIE.
(Zdarzenie prawdxiwe.)

/ knksnascie chatek aydowskiej siedziby.
Gdzie byly ludne rynki, dis tam rosna grzyby;
Wzp6rek obronny walem j zwodzonym mostem,
-Tersz broni sic tyiko ~pokrzywa i ostem.
Mury W gruzach; ma miejscu zamkowego gmachu
Sterczy MEDINA karczemka beg okien / dachu.
Tam, ma popasis, z nudy rozwaza6 p~oczalem
Miny i mowy ludzi, siedzacych IA STOLEN.
Trzech by}o: pierwszy starzec z posrebrzanym w}osem,
Ma }bie konfederatka rzucona ukosem;
Was augustowski; zupan, dzisiaj popielaty,
Trudno ~odgadnac jaka mia} barwe pred laty;
U pasa karsbela. Obok siedzia} miody,
We fraku z samodziaiu, y krojem novel mody,
Fryzowal sobie czubek, kolnierzyk, q czssem
Bawi} sic z p1ywajacym u buta kutasem,
Lub zartowal z sasiada, kt6rego p}aszcz dlugi
l krzyz czerwony znakiem kosoielnego slugi.
Czwarty by& zydek. Temu czlowiek cd pa{asza
TAX m6wia: Hejno! dobra nasza beg m~aryasza!
POGO truPami " szabas arendarz6w trwozyc?
S}uehajcie kumy, gotow z wami sic za&otyc,
Ze jak tylko Sicihski ma cmentarz odjedzie,
Dostaniem garniec miodu. Nieprawda sasiedzie?
Arendarz kiwna} broda' S}uoha}em oiekawy:
SicihskiP i W UPicie? imie strasznej s1awy! y
% jakim truPie, r1ehiem, toc.ycie rozmowy,
| o jakim SicihskimP' Ma to kontuszowy:
o Sicihskim? q poczatku Gala rzecz wywiode:
Ma miejscu, edzie .ydowska widzimy gospode,
Byl zamek niebos.ozyka; Przytem Union wiele,
Konnexye potezne, mnogie Clientele,
A stad Gina poplecznik6w j kresek beg liku:
Sicihski bya dyktator ma kaadym sejmiku!
Starszych i zasluzehszych patrycyusow zhasa};
Ale ME dosy6 ma tenn; ma wyAsze sic kasal.
Poczela tel kluc W oczy zbyt regatta duma;
Przyszed} sejmik poselski: nauczono kuma,
30 gdy pewny wyboru pos}em sic oglasza,
Kiedy ~dziekuje ~szlachcie, ma obiady sprasza,
l gdy sic ma Mazowsze wybiera do drogi:
Licza turnum Sicihski pad} ma cztery nopi!..
Agitatus furiis ct impotens irae,
Umyslil zgubit szlachte: o scelus! o dirae!
Dale obiad. Zwiedziona zbiera sic druzyna;
Gnie sic std pod misami, cieka strugi wilma,
kyka plebs; wtem klekotem zaprawione mety
Durza glove: z wesela niecheoi i wstrety;
Dalej k{otnis, halasy, istna wieza Babel.
Cd zeb6w szlo do kij6w, cd kij6w do ISABEL,
Me patrzac Okla, boku, mordujac jak wsciekli,
Tros Rutulusve fuit, wszyscy sic wysiekli.
Lecz truciznik niedlugo wygrana sic chwali},
30 60 piorun z rodzehstwem mieszkaniem spala.
Jak ow Ajax scopulo infixus acute,
Expirans flammas: straszna, lecz s{uszna pokutoI'
Amen rzeki dziad koscielny. Ekonom we fraku
Por6wnal to powiesc do zboza W przetaku,
! chcac z bajeoznej plewy Prawde wywiat naga,
Harfowa} ~zarcikami, zakohczyi uwaga:
he Pan Marszalek, ktorym on do sto{u siada.
/ u kt6rego ksiazek niezmierna grenada,
Ilekroc o Sicihskim wspomni, zawzdy m6wi:
On zgubh mas, on rece zawiazal krolowi.
Z tych slow marsza}ka glowa ekonomska wniosaa,
Ze ME szio tam o sejmik, ami wybor pos1a:
Re musiaAa bye ~wojna".. przeciw komu? kiedy?
Trudno zgadnat: zspewne z Turki albo Szwedy;
Pewno Sicihski krola do Upity zwabii,
Oddal W rece najezdcom ~ojczyzne zabl.
Chcial dalej rzecz prowadzic, leoz sluga kosciola
Zezem nan spozierajac: ,,Nie dobrze zawola
Jesl ksiedza plebana chca uczyc dzwonniki,
.Jezeli pred siwymi biora CLOS m}odziki.
ia wan opowiem jake naJlepiej swiadomy:
Me se1mlK AMI wo1na sclaga nlebios gromy,
'Lecz bezboznos6. Sicihski, wyrzek}szy sic WARY,
Zabra}, jak mowia, grunta nalezne do fairy,
Me chcia} p}acic d~ziesiecin, ME bywa} W kosciele,
Pedzi@ chlopow do piracy W swieta niedziele;
Chociaz mu nieraz biskup listami zagraza{,
Choc go wykla} z ambony: Sicihski ME zwazal.
w swieto Bozego Cia}a, pod Same po{udnie,
Gdy msza by}a W kaplicy, kauai kopa6 studnie:
Dokopa} sic swej zguby powszechnej szkody!
Bo z owej studni lyle wybuchne{o woody,
he pola, kedy negdys buja}y pszenice,
Zaros&y W paproe, iaki posz}y W trzesawice.
Sicihskiego, jak s}usznie Pan sedzia namieni{,
Piorun zabl, dom spali}, potomstwo wypleni{.
IruP klatwa uderzony dotad ca1y stoi:
Ziemia go przyjac ME chce, robactwo sic boi.
Me znalazlszy ma ziemi ~swieconej spoczynku,
Straszac ludzi, rec MONA, wala sic DO rynku;
BIO go nieraz dziad jaki, unioslszy z cmentarza,
Wlecze W szabas do karczmy straszyc arendarza".
SkOhczy} drzwi stodoiy odemkna}. Tam stalo
Szkaradne, s~tarozytne nieboszczyka ciaio.
Nogi d}ugie czarne stercza mu jak szczud}a,
Rece ma krzyz zlamane, twarz gleboko wchud1a.
Oblicze wywedzone brud smiertelny szpeci;
Usta wypsute, przez ME zab gdzie niegdzie swieci.
Zreszta nietknieta cia}s zdrowego budowa,
Postac ludzka cd zywej niezbyt roma chowa.
Twarz nawet wlasciwego ME tract wyrazu;
A jake ma Powierzchni starego obrazu,
Jezeli mogiy rysy pierwisstkowe zostac
w tych resztach jeszcze dawna przebija sic postaG:
Tax owa twarz, choc ogniem zywotnym ME p}onie,
Lecz kto ia znal re zycia, poznaiby pc zgonie.
ia pierwszym rzutem Okla, cos takiego widaG,
Czego zadnymi s}owy ME podobna wydae.
DzikosG szepczaca zywych oblicze zbrodniarzy,
Zda sic dotad zamar}a grozic z jegc twarzy;
Dotad zdradziecka radosc W ustach sic usmiecha,
Gniew rozbojniczy " czole, made brwiami pycha.
Bark ma dd ~pocbyll, giowa ma piers zwisnal;
IDA sic. Ze ciezar hahhv do ziauni no cianol