Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1898-06-18
Vol. XI1.-JUNE IS, 1898.

600 dolar6w. Sk.adaly sic one glo.
wnie produkt6w roln;czyoh owo-
COW.
Plantacye cukru (czyli raczej
trzciny cukrowej, zwane imgenios,
wielkimi budynkami fabrykami do
rafneryi cukru, jake tez zabudo.
waniami do dystylacyi rumu, zawsze
byiy ira najwazniejszymi przemy.
slowymi zak}adami ns wyspie.
Chociaz dswns napusznosc i
pahskost plantatora cukru W osta-
tnich czasach DUO sic zmniejszyla,
to prxeciez pozostaje on jeszose "a
wsze "ksieoiem rolnictwa." Ma on
wielks przewsge mad zagranicznymi
swymi konkurentami powodu, 70
urodzajnosc jego gleby wydaje sic
niewyczerpana. w Jamajce uwazaja
"a plon obfity ! do 9 "hogsheads,"
czyli skrzyh cukru akra; ma Kubie
prsecietny plon wydaje 3 hogsheads.
TO sic r6wna produkcyi okolo 5000
kilogram6w cukru hektara. Wszel
kie sadzenis tsnich burak6w cukro-
wych W Europie ME byly stanie
wyprzet cukru kubshskisgo z tar
gov eurorejskioh, chociaa co pra.
vida, przyniossy pewns szkods cenom
tego artyku}u.
w okregacn plantscyj oukru vie.
zowe kominy fsbrycsne wszsdzie da-
leko naok6k 50 widoczne. Cukier
wklada sic do wielkich wor6w ju-
ty, mieszczacych przeszlo po trzy-
sta fuut6w i tax go sic posy}a do Ha-
wany i iunych port6w. w czassoh
pokoju produkcya cukru wynosi o.
kolo millona ton rocznie. Doswiad.
czeni Amerykanie zapewniaja, ze jest
to ledwo plata czest tego, co moans-
by produkowat, gdyby panowa} po.
k6j uporzsdkowane stosunki rza.
dove. Przecietna wartos6 cukru wy.
wozonego wynosi so milion6w dola.
row, a melasy 8 mil. dol. czego 80
prooent idzie do Stanow Zjednoczo-
nych.
Tytuh, to produkt krajowy Kuby.
Co do dochod6w, jake przynosi, zaj.
mule miejsce po cukrze. Przemysi
ten jednakowoz zawsze by& niepe-
why powodu ograniozeh wyma.
gan przez Rad zaprowadzonych.
Rad hiszpahski uwazaa produkoye
tytuniu zawsze "a mouopol rzadowy
W interesie korony i urzednik6w hi.
szpshskich. Praktykuje sic tez ma
olbrzymia skale przemyoanie oygar.
Peusye urzednik6w j.dnej rzadowej
fabryki tytuniu W Hawau'e wynosi}y
W jednym roku $4,000 dol. War.
tosc zbioru tytuuiu ma Kubie wynosi
rooznie okolo 10 milion6w dolsr6w.
Plautatorzy tytuuiu po wiekszej
czesci 50 zwolennkami obecnej re.
woluoyi. w 1881 r. zbi6r tytuniu
wynosii "a 100000 kilogram6w. Do
uprawy tytuniu ME ma ma swiecie
okolicy rownie odpowiedniej i uro-
dzajuej, jak wielkie paaszczyzny W
zachodniej prowinoyi Kuby, Pinar
del Rio. Jest to okolica, ktora Ma
GEO, naczelny dow6dzoa powstaf.
COW, obra& "a g}owny teatr swych o.
peracyj wojennych W r. 1866, wsku-
tex czego W owym roku prawie oaly
ploo bys zniszczony.
Powstahcy, przejezdza iac przez o.
we okolice, w}asnie W czssie zniw,
zabierali do swoich oidzia&6w tysia.
ce robotnikow, q reszte zabijali,
podczas gdy Hiszpanie znowu, u
wazajac interesa plantator6w "a
identyczne interesami powstah.
cow - moze s}usznie - niszczyli
wszystko wszedzie, gdzie wojska
mog1y sic dostac.
z tenn wszystkiem, ME caly tytuh
wywozony pochodzi prowinoyj "a
choduich. Wielkie jego ilosoi po-
ohodza takze i wschodniej polowy
wyspy.
Zbiory kawy pod wzgledem war
tosci wywozu i zysk6w dla planta-
torow r6wnaly sic dawniej wartosoi
fabrykacyi cukru. Ale cd dawna juz
Brazylia odniosla mad Kuba zwycie-
stwo W tym przemysle, chociaz 90
jeszcze niezniszczy}s. Plantacye ka-
wy, tax zwane cafetols po caiej wyspie
jeszcze So rozrzucone i najozesoiej
przyaaczone So do wyzej wspomnia-
nych hugenios, jako dodatek lub u
zupelnienie. Uprawe kawy wprowa.
dzono do Kuby Havti W +. 174S. a
so lat p6zniej ogromuie podnios2a
sic ona "a przybyciem inteligentnyoh
i majetnych plantator6w fraucuskich,
ktorzy schrouili sic tam, uchodzac
pred przys}owiowemi "okropnoscia-
mi W San Domingo"
Dotyohczas malo jeszoze eksplo-
atowano mineraly ma Kubie. Cory
az do szczytu lasami okryte, gdzie-
niegdzie zawieraja zelazo, miedz,