Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1898-09-29
Dzieje stosunku
Austrji do Wegier.
(Po sankcji pragmatycsnej do 70.
ku 1897

Jak juz wiadomo, prawsm silly "a
~liosono do dsisdsiosnyoh krajew hab.
sburskioh takAs kr6lsstwo ozeskis.
Wydana viec " Z. Ills prses Karo.
Ia vi nsankcja pragmatyozna", nor
mujsos nastepstwo tronu i do Czech
bss ioh pytania sic odnosiaa. Ina.
o.sj musiano postapic . Wegr.mi,
kt6r.y, jak zrenicy " Oku. ssr.sgli
swej sam~oistnoioi pahstwowej. Sank
ole prsgmasyo.ns, ogios.ons " kra-
jaoh aussrjaokioh. jake uka. panuja-
csgo, be. pJtania sic kogokolwiek o
zdsnie, musiano jake swykfy projekt
ustawy prsedsosyc sejmowi wegier.
skisnu do otrad i do UGH walenia 90.
Obrady sejmu wegierskiego mad t.
spraws trwaiy AZ diva lasa (l722 do
1928. i Pc pokonaniu liosnych trud-
nosci. ssjm uchwslia pragmatyosna
sankoje i d.iedsio.nosc Habsburg6w
ma s~tronie wegierskim " pswnym
pr.es Karols vi ustanowionym po.
r.sdku. Wskutek pr.yjecia jej pre-,
seim wegierski VT. 172S, utwor.o-
ny zostai ten kompleks krsj6w, kt6-
~ ncd naswe: monarchji Austro-
Wegisr.
Ma podstawie prsgmatycsnej
sankcji, kompleks ten sostai .lscso-
ny po wisc.ne osasy pod jednym
wsp6lnym p~anujscym. Wegrry jed
max sastrssgli sobis warunsk, 70 10
unja personalna ma tax dlugo trwa6,
dop6ki kr6l 3 rodu Hsbsburg6w ME
narus.y swob6d 1 praw samoistnego
kr6lestwa wegierskiego.
Cd Z. 1780, . wiasoiwie cd Z. 1723
.asem kr.je Habsburg6w skiadsjs
sic I dw6oh osesoi: xachodnisj, wraz
I podbitsm kr6lsstwem o=sskism /.
re wsohodnio -poludniowej, :. zw. "a
moistnego krolestwa wegierskiego.
Wsp6lnos6 interss6w tel dwu-jedy.
nej m~onarchji ogranioza sic tylko do
spraw bexpieosehstwa ma sewnatrz.
Ma wswnatrs ka4da Z tych pol6w
monarchji jest s,moistns. Arcs ksisa-
ma Maria Teresa, bedaoa takas oe.
sar.sm Niemiso, ma podstawie
pragmatyo.nsj sankoji, kr6lsm We
gisr I syn jsj. arcyksiase J6zef IL,
kt6ry byl W krajach su~strjaokich ar
cyksieoiem I tytulsm kr6la ozsskis.
go, W Nismosech oesar.sm . na We
gr.ech kr6lem, starali sic .nis.czyc
res.te odrebnosoi pos.o.sg6lnyoh
prowinOyj au,srjaOkich (usp. C.eehi
ozesci sabransj Polski pod na1ws
Galioji). Usiiowano ws.ed.ie. we
wsEystkioh krajaeh austrjackioh IA.
prowad.i6 jsdnolite urzadsenis, jed.
nolita administraOje i ~jednolity js.
syk pshstwowy. Je.ykiem tym mial
bye jezyk nismisoki. Ro.poo1ela
sic era germani.acji polak6w, rusi.
now, czeoh6w, slowsho6w, wlooh6w,
romun6w i t. p. Aroyksiaas J6zef,
syn Marji Teresy cesar. josef II),
odwd1ieozajso sic niejako Wegrom
IA to, TO oni jego matoe, . satem !
jsmu, uratowali tron we wojnie !,
Prussmi, ohcial takae samoistnosc
Pshsswa wegisrskisgo .niszosyc !
postsPie Z MEM tax. jak jego prod
kowie postspiH Z kr6lsstwsm o1ss.
klein. Wegr.y jednak me.nis sta.
will csoio lynn zaohoisnkom absolu.
t~ystyo.nym i gsrmani.soyjnym swe-
60 krols J6.sf,, tax IL byi .ausso.
ny ma fotu smieroi odwola6 wszyst.
kis besPrawne .arsadzenia, jake "
oiagu swego. panowanis wydsi byi
prseciw kr6lestwu wegisrskismu.
NastepOa Jo.sfs, arcyksis,s Leo
pold Gako oesars niemieoki Leopold
II) jake kr6l wegierski urocsyscis
u.nal ma ssjmie wsgisrskim " roku
1892 n~issaleancs3 kr6lsstwa wsgisr.
skiego cd .rsssty KRAKOW sustrjao-
kich. Zobowisrai sic 1ara.em, ae
ami on, ami jego nsstspoy ME wyds.
dss ola Wegier zadnej ustawy bes
se.wolsnis sejmu wegisrskisgo, se
bes uohwsiy ssjmowej ME mote rex
ruta pobierac, wressois, Ae Mkt op-
roc. sejmu wsgierskiego ne mote
ustsoswiac, jake kwots ma sic pan
stwo vsgisrskie przyo.yniac do u.
srsymsnis wsP6lnej armji (sussrjso.
kiej ! wegierskisD oelsm wsp6lnsgo