Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1898-07-07
0 p~ielegnOwaniu %niemOwlat.
Nspisal Ola .Zgody" Dr.. w. Sieminowios.
(Ciag dalszy)
Choro6y dsiecisee ich prsyczyny

n ~ RS
tym rokiem 4yoia, moanaby uratowsc, gdyby rodzioe
tych d.ieoi misli jake take pojecie o przyO.ynach cho-
rob dzieciecych.
Powyas.e .danie W sro.sg6lnosoi odnosi ss do TO.
dzic6w . klssy roboczej.
Sa choroby d,ieciece, kt6rem trudno skutsosnie IA.
pobisd., do tyoh nalsAs po w~iets.sJ o.esoi choroby
od.ied.io.one pc rodzicaoh, q pr.ynajmniej skionnos6 do
tychze, jk suchoty, ehoroby ssrcowe, nerwowe, reuma
ty1m inne, ale o wiele wieoej jest Ohor6b takiOh, ktore
d,ieoi dopiero po urcd.eniu nabywajs; do tel kategOrji
zalic1amy ~ws.ystkie choroby sakazne jak: plonioa
(szk.rlatyns( aarnico (odrs). dyftsrya (. d, g to Ohio.
roby Israzliwe ) chooisa ME zupeinie, to pr.ynajmniej
do pewnego stopnia moana cd mich uchronit dzieci.
NEUTRALITY-SUSPICIOUS. re w~s.ystkich chor6b sarazli.
wych % tax zwsne choroby letnie, ma to ohoroby BOWEN
wiecej jak ma jakskolwiek lima umisra dsisoi, - jedn.k
cd tel siabosoi bezwarunkowo mote l najubo.s.a matka
swe d.iecko ustrIed,, gdyby tylko wiedsisia / 1echciaia
p~ostspic tax jak nauka lskarska kszs.
Pierwssym warunkiem 1 podstawa .drowia d.iecks
Jest ds6 mu odpowiednie poAywienie 1 regularne kar.
mienjs.
Drugim v arunkiem jest csyste zdrowe powietrze
W dcstatecInej ilosoi, csystosc W mieszkaniu, o.ystosc
W ubraniu l ciele d.ieoks jego otoozeniu.
D.isoi cbowsns " ciemnych 1 wilgotnych piwni.
each, gdsie shohoe nigdy albo chwilowo tylko .aglada,
nigdy ME moga bye .drowe. Niec.ystcsc .as tax ris..
o,y organism lud.ki, jk rd.a aslaso.
Dlatego ME mote bye mic gors.ego jak ohowae
asiCoA W tSh SoeAo " W kdll4 EOLu0 U
chenne ~odpsdki, gd1ie rura sciekowa .aws.e Jest pola-
c.ons I kanahem odchodowym. w takisj izbie ohowa
ne daiecko mkt ME ustrzeae cd choroby; przyc.yn do
vie sic matka ptzniej.
zeby .ro.umiec przyc.yny r6anych chorob wogole,
a chor6b dziececyeh " szczes olncfOi. music ~o.ytelni-
k6w .a.nsjomic pr.ynajmniej pobie.nie z baktsrjo.ogj..
Baktejologja.
Jest to nauka, kt6ra uc.y mas o drobnoustrojaoh
mikroorganismach hub ter tax swanych mikrobaoh, k6
re p~owodujs, kiAnienis fsrmentaoje) gnioie. lub .akaz
ne ohoroby.
TIE drobno-ustroje " nauoe lekarskiej sowis sic
.wykle bskterjsmi. Baktsrjs 50 dwojskisgo rod1aju,
jsdne . Mich nale.a do roslin, druwie ,as do rod.aju
xwier.ecego. Pierwsse, to jest bakterie roslinne, stano.
via najmnisjs.s .nsna " fwiecis rosine, a ~wlasciwie
jedns kom6rke rcslinna ona lyle, rosnis odtywia sic
W podof ny .upeinie spos6b jk roslina wislka, . to rot
mica, 70 btkterja ~roslinna ME posisda ami kor.eni, ami
liois, a W ogole ws1ystkiego tsgo, 90 jest .namisniem
rosliny, a jest tylko najmniejs.s o.astsc1ka roslinn,,
jake sobie tylko wyobraznia lud.ka moas ~pomyslsc, ~
jaca SVEN wiasnem zyoiem.
Drugi rod.aj bakteryj, to jest bakterj,, kt6r. zaH
ozamy do rodu zwierzat, jest to najmniejs.s ossstsczka,
kom6rka oiaia star owiaca zarassm W sobie najprostszy
organiim zwierseoy : wssystkiemi wlasciwosoiami xwie
rsat. Chocia4 kom6rka ia swierzeca ME posiada oosu
ussu. n6g q o~owiecej Pyssoska, q nawet zolsdka, jed
max poruszs sic. ohwyta pozywisnie, trswi 1 wydsiela =
siebie przetrawiony material, q o~owiecej niera. napada
ma inne bakterje, zabija jei potera. Jednem siowsm
nalsAs to baktsrje Pc wisks,ej csesoi do rodsaju swis.
r.st mieso.srnyOh. jsAeli tax moAna sic wyra.i6.
Ably o.ytelnik m6gf mis6 pojeois o ~wielkosci tax
jednsj jak drugisj ~kom6rki, nadmisnie, as " kropli
woody, kt6ra r6wna sic wielkosoi jednego m~iligrsma ~.
wsdlug obliczenis pref. Bujwida, pomisIoi sic 8 bilio
now ~ tyoh kom6rsk lub .wier.stsk.
Jest to cos tax malehkiego, 70 1alsdwis o.iowiek
zdola to ~wyobra.i6 sobie. To teA sby 1obac.yc to drob-
n~oustrojs, musimy ma ME patrzsc pr.ez mikroskop. ii.
sskls, kt6re powiekszsja dany ~pr.edmiot cd 500 do
10000 rasy.
Zs wssystkich baktsryj, nsjniebsrpisc.nisjssy Jest
rodssj swany ~ nauce b~akcylami. One to przewaanie
~powodsn % r64nych s~akaznych chor6b " cisle luds-
klein.
Baktsrjs Ayjs paodss sic ~wsssdsie " okoio mas: "
powietrsu, " wodsie, " naszem pomisssksniu, odsis.
niu, na nss1em oisle, q osobliwis M palosoh nsszych r.k.
" ustach. " aosadku, " kis.kaoh, . osssem nawst We
krwi lud.kiej lub sw~ierrecej.
Trseba jsdnsk wisdsie6, ae ME kaady rodzaj bakte
ryj jest s1kodlivym ola naszsgo Ayoia. So mied.y ME-
mi 1 po4ytsorne ! tyoh jest wieoej, sniaeli sskodliwyoh.
Bss baktsryj SWAT tax roSlinny jsk 1 swisrseoy list
nie6 by ME m6gs, one BOWEN odbierajS ale sara.sm
dsjs tys,e obu tym swistom.
2 tyoh mikrob6w tylko te % sskodliwe Ola ayois
~lud1kisgo, ktore rosmnatajs sic " ~nieoEystej wodzie,
Ianieosysaosonsm ~powietrzu " og6ls " sgniHzoie roz.
psgo rodssju, gdsie nisms dossatsosnsgo pr.swiswu q
gdsie ME swieoi s&ohoe.
P~rzeoiwnie, to bakterje, kt6re mnofs sic svobodpis