Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1898-09-08

jeden z najbieglejszych p~olityk6w swego czasu, posef
francuzki Vitry. Partja ia ME chce przymierza z
Austria. ,,Nigdysmy ME chceli, m6wiono. ksiaaat z
z krwi austrjackiej mice "a swych kr6low, a dzisiaj
many brac sic do oreza, ably zachowat pod ich jarz-
mem bracie nasza ma Wegrzech, Morawji, Czechach,
Kroacji? Pred dwoma laty cesarz odm6wif nam po-
mocy, chociaz mogf mniemac, re Vista przejdzie pod
panowanie niewiernych, a dzisiaj many kwapie sic z
nasza? Turcy ME SO koniecznymi naszymi nieprzyja-
ci6imi naszymi wiekuistymi wrogami sa: Brande-
burg Austria.
Taxa byfa tresc mn6stwa pisemek ,~kraiacych wow
czas obficie. Gdybysmys fowa te chcieli oceniac do
swiadczeniem XIX wieku, przyznalibysmy i'm moze
sfusznosc, wtedy jednak byfy one ~opozycja, wywofana
przez niechec urazy osobiste. Gfownym sprawca in
tryg byf dwor francuzki. Me O mas mu chodzifo. lecz
o zniweczenie Austrji, dowodem zas tego jest ten fakt.
re gdy Sobieski obiecaf Ludwikowi XIV il zaniecha
przymierza, jezeli krol ten zobowiaze sic pom6dz nam
wszekiemi sifami, gdyby turcy, wziawszv Wiede6.
zwr6cili sic ku Polsce Ludwik odmowif.
Intrygi sic wykryfy, Morsztyn wyjechaf do Fran
Cyl, sejm zas otwarty d. 81 Stycznia 1858 r. przyjaf
wnioski krola, uchwalono przymierze zaczepno- odpor-
ne z Austria. ~Przymierze to zostafo zawarte d. 81
Marca t. r. ~pomiedzy kr6lem polskim posfem mad
zwyczajnym Austrji, hr. Walsteinem.
Pc zawarciu traktatu natychmiast wysfaf kr6l Lu-
bomirskiego z paroma tysiacami wojsk da skfonienia
Tekelego do s%zanowania granic Morawji. Tutai dodac
nalezy, IL Sobeski ME miaf mic przeciwko wegrom,
owszem pragnaf ich niepodlegfosci, Tekelim nawet,
Jak to widac z jego list6w do zony, prowadzii kores.
p%ondencje cyfrowana. pragnaf jedynie usuniecia tur-
kow z Europy.
Sobieski przez kozak6w swoich, kt6rzy pladrowa-
Ii "a Bafkanami, dowiedzaf sic. re pierwszy clos Kara
Mustafy bedzie zwr6cony ma Wieden. postal vice ME
zwfocznie wiadomosc tie cesarzowi. w Wiedniu led
max ME wierzono, choc byfo to prawda wojska turec-
ke olbrzymiemi masami ciagnefy juz ku Dunajowi.
KS. Karol Lotaryhski, naczelny wodz wojsk cesarskich.
musiaf cofac sic pred nemi. Nareszcie dnia 7 lipca
ukazafy sic ma wzg6rzach, otaczajacych Wieden, pier
wsze straze tureckie - tatarzy. Popfoch wszczaf sic
straszny. lego samego dnia wieczorem cesarz z cesa-
rzowa i cafym dworem opuscili Wiedeh PREY swietle
p~ochodni. Ia ich przykfadem poszfo 10000 miesz-
kahc6w. Sr6d zamieszania przeprawiono sic ma levy
brzeg. Taxi byf popioch, re zapomniano nawet ger
wac mostly. Pod Krems tatarzy wpadli ma most tyl-
ko dzieki posfowi francuzkiemu, hr. Sepeville, kt6ry re
swym orszakiem rzucif sic ma nieprzyjaci6f, zdofano
ujsc szczesliwie. Dopiero w Passau, ma granicy, odet-
chnaf cesarz swobodniej.
Turcy zblzali sic szybko. Omijali wszelkie obron-
ne grody, idac wprost ku Wiedniowi. w tydzieh DO
~nadejsciu ~przedniej stray juz gf6wna armja byfa pod
Wiedniem. Dnia IA lipca wieczorem zaczeto prace
obleznicze.
Olbrzymiem p6fkolem otoczyli turcy miasto. Ma
przedmiesciu Leopoldstadt trzymaf sic jeszcze KS. Ka-
oil Lotarynski re s%zczupfem SVEN ~wojskiem, niszczac
to przedmiescie, co radzif juz pare miesiecy temu So
bieski, dowiedziawszy sic O pochodzie turkow. Me
zdofaf jednak dokohczyc dzieia swego, gdyz Kara Mu-
stafa n~azajutrz pc ~przybyciu kauai uderzyt ma niego.
Wpfaw przeszli turcy ramie Dunajowe z TAXA sifa
uderzyli ma woska cesarskie, re ks. Karol miaf zaled-
vie czas zniszczyc "a SODA most ma Dunaju. Takim
sposobem Wiedeh zostaf otoczony dokofa.
Za4oga Wiednia dochodzifa zaledwie czternastu
tysiecy. do niej przyfaczyfo sic 5 tysiecy mieszczan i
rzemieslnikow. Ma czele stanaf hr. Stahrenberg, byfy
nauczyciel cesarza, bardzo zdony jeneraf. Pod jego
rozkazami przewodniczyf radzie hr. Caplier, kt6ry ME-
raz zastepywaf rannego Stahrenberga, mieszcza6stwem
dowodzif burmistrz Liebenberg.
Trzeba przyznac, re tax wodzowie jak zafoga
sprawiali sic dzielnie podczas cafego trwania o~blezenia,
lecz coz mogfa zdziaiac ia garstka meznych przeciwko
setkOm tysiecy nieprzyjaci6f? To tel odwaga sfabfa,
nadzieja ocalenia nikfa, gf6d choroby zaczefy die
siatkowac ludnOSc Trwooa ooarneIa nia tvlko Wio.