Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1898-09-22

Ju, Nara Mustafa mogfby Jeszcze groznie stawic czofo-
szedf naprz6d.
Choroby i niewygody dziesiatkowafv woisko. diva
razy musieli polacy przechodzic Dunaj. Dnia 2 paz-
dziernika pofaczyfy sic z mimi wojska cesarskie. Uio-
zono wspolnie plan dziafania ruszono dalej ku pofud-
nlowi. Wojska polskie, wyprzedziwszy o dzien &C.
sarskie, dnia Z pazdziernika zblizyfy sic ku Parkanom,
przedmiesciu twierdzy wegerskiej Grau (Ostrzygo1).
TutaJ zgromadzone byfy cate sfy tureckie. Przednie
straze polskie, zapedziwszy sic zanadto, zostafy oto-
czone przez turk6w i tatar6w. Trzeba byfo przyiac
bltwe. Sobieski, majac PREY sobie zaledwie piec ty-
slecy Jazdy, gdyz piechota ~artylerja jeszcze ME mad
clagnefy, stoczyf boz krwawy. Cafy prawie dzien po-
lacy walczyli dzienie, musieli jednak cofoac sic pred
dzlesleckroc iczniejszym nieprzyjacielem, poni6siszy
dotkllwe straty. Rozeszia sic wieSc, re krol Jan zostaf
zablty. Turcy nabrai otuchy. Zewszad sciagafy ich
woJska, by dokohczyc porazki chrzescian. Ale polacy
ME dali Ia wygrane postanowili zmazat plane uciecz-
XII. Ma trzeci vice dzieh, 9 pazdzernika 1853 r, kr6l
JAM p~ofaczywszy sic juz re swa piechota artylerja
oraz cesarskiemi %woskami, ME czekajac napadu tur-
kow, sam wystapif zaczepnie. Armja jego ME liczyfa
w1eceJ, Jak 40 tysiecy, nieprzyjaciof zas byfo przeszfo
gu tyslecy. Pomimo to turcy poniesli straszna poraz-
ke' a imie naszego kr6la zabfysfo znow aureola sfawy.
Zdobyto n~astepnie sam Gran (Ostrzygon) y, kt6ry luz
l4O lat byf w rekach tureckich. Pc tenn zwycieztwie
cesarstwu zaczefo sic dobrze powodzic, powstancy
wegerscy zewszad skfadali broh. Mn6stwo zamkow
powywieszafo choragwie cesarskie. Pc zdobyciu iesz.
cze paru mniej znacznych twierdz rozbiciu pojedyn-
czych oddziafow turk6w tatar6w, wojska polskie wy
ruszyfy ma leze zimowe dnia go listopada.
Sobieski miaf zamiar p~rzepedzic ZINE ua Wegrzech,
gdy Jednak CT sami austrjacy, kt6rzy pred wyprawa
~o1arowywali mu Wegry, ably tylko ocalif Wiedeh. "a.
czell podeJzewac go, re ma zamiar zawfadnac korona
weglerska Ola syna swego Jakoba oburzony zgry-
zlony, a przytem pchany bezustannemi naleganiami
krolowej zwr6cif sic ma p6fnoc stanaf z powrotem
W KrakOwie dnia "a grudnia, w sauna wigilie Bozego
Narodzenia, uwielbiany przez narod, podziwiany przez
Europe.
w nagrode Ia swoje truly ME pragnaf niczego ola
siebie, zadaf jednak cd cesarza, by 20 ludzku obcho-
dzono sic z narodem, ktory on zwrocif chrzescianstwu-
z Wegrami. w instrukcji, danej X. Denhoffowi, posfo
WI do papieza Ola posrednictwa W tel sprawie, mowi:
,,Jedynym interesem krola Jegomosci jest pofa-
czyc narody chrzesciahskie przeciwko poganom, to tez
zada, ably Pc chrzesciahsku obchodzono sic z narodem,
ktory on powrocif chrzesciahstwu."
o dzieh jeden pozniej, d. % grudnia, wielki wezyr
Kara Mustafa ~otrzymaf W B~elgradzie cd posi6w sufta-
ma fatalny %stryczek MIN zostaf uduszony.
TAX sic ~skohczyfa wyprawa TIA. ktora kosztowafa
mas wiele krwi p~ieniedzy, ME przyniosiszy zadnych
korzysci materjalnych, ale "a to ocaliia chrzesciaistwo
i rozniosfa imie krola naszego pc swiecie caiym.
Dzisiaj jeszcze wspominamy imie to z uwielbie-
MEM, chociaz, g~dybysmy go dzisiejszem naszem do
swiadczeniem sadzic chceli, kto vie, czy ME uznali-
bysmy "a bfad ocalenie monarchji austrjackiej. Biorac
jednak pod uwage ducha czasu, musimy przyznac, re
inaczej Sobieski postapic ME mogf - jak m6wi Ro-
galski W dziejach zywota jego przediuzyf tym wiel.
kim czynem, odsiecza Wiednia, o sto lat zycie Rzeczy-
pospolitej. Kr6l ten, wielki wojownik, z krwi kosci
polak, ME byf wolnym cd biedow, a gf6wnym z mich
byfa zbytnia ulegfosc zonie intrygantce. Me zmniejsza
to jednak chwaiy jego. Me sadzmy zbyt ostro bic
dow, DO ktoz ich ME ma? Odrzucajmy z przesziosci ma
szej zfe czyny, przyswiecajac sobie natomiast, ma ciez-
kiej drodze zywota naszego, przykfadami wielkosci ma
szej, ~swietego zapafu, dazenia do dobra powszechnego
poPrawy. Zaprawde przykiad6w tych starczy da
od~budowania Polski! Ma mich budujmy przyszfosc ma
sza, Pracujmy ME watpmy. Ojczyzna nasza ME zgi-
meta, gdyz zginac ME moze nar6d, kt6ry nawet w CA
sach najwiekszego zepsucia wydawai bohater6w Ia
kich, jak Jan Sobieski.