Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1898-05-26
ROk L..

o-S' 60 Przo-
staiy wohodzic W gre motywy, wy
mike ze sztucznej, niemozliwei sy.
tuacji. Natomiast ujawnily sic obeo-
ME tenn silniej naturalne przyozynv
tendencyj aneksyjnych. Stany Zjed-
noczone chciaiy zrzucie wyspy eko-
nomiczne i polityczne jarzmo hisz-
pahskie' wyspy, bedacej swietnym
rynkiem zbytu dla przemys}u POI
nocnej Ameryki, znakomitem opar-
clem dla jej aeglugi polityki NOR
skieJ, urodzajnem polem produkcji
takich towarow podzwrotnikowyoh
jak cukier surowy, kawa, tyto6 it'd.
Hiszpanja usiiowa}a nlewolnikom-
murzynom lepsze zapewnic obcho.
dzenie, dzieki czemu mog4a nawet
VIZ. 1855 dla przytlumienia buntu
kreolczykow stworzy6 armje, zloaona
mulatow wolnych murzynow,
zawsze jednak opierala sic zadaniu
patrjotow kubahskich, ably handel
niewolnikami zniesc zupe}nie.
Dopiero W r. 1870 po wypadkaoh
Pofnocno-amerykahskich wydala u.s.
taws ogiaszajaoa wolnosc dla
wszystkich murzyn6w nowonarodzo-
nych dla tyoh, kt6rzy przekroozyli
lat szescdziesiat. Wr. 1880 oglosi-
ia wolnosc dla wszystkich innych.
Pod swieaym wplywsm tyoh konoe-
syj i wskutek daleko idaoych, ale
Pozniej niedotrzymanych obietnie
wysianego ma Kube jenera}a Marti-
neza CamPos, udalo sic Hiszpanii
stiumie cd T. 1868 do 1878 szereg
powstah kubahskich. St{umienie TO
pociagnelo jednak "a soba koszta
800 milion6w fir. i 10000 ofiar ludz.
kich.
Tymcaasem W Ameryce Po}noo-
neJ zmieniiy sic role w sprawie Ku-
bahskiej. Przemysi stanow poanoo-
nych do ogromnego doszed} roz-
kwitu, W dazeniu do uzyskania
mieJsc zbytu Stany poinocne zeszly
sic interesantami kubahskiego WV
wozu produktow podzwrotnikowych.
w ten sposob po wybuchu W r. 1895
trwajaoego do dis dnia powstania,
Nowy York stal sic giownem sled.
liskiem ruchu antihiszpahskisgo ma
kubie jak MEM dawniej byly miasta
stanow Po&udniowyoh. Obecnie
kwestja kubahska zajmuje sic aywo
cafy lud po}nocno-amerykahski -
sprawa ia jest dzisiaj kwestja naro-
dowa, ktorej doniosle znaczenie dIa
handlu, aeglugi, potegi morskiej i
przemys1u, kazdy pojmuje obywatel.
Przy omawianiu kwestji kubafi-
skiej wyraaano pomiedzy innemi
zdanie, ze dla Ameryki Pom. ME-
bezPiecznie jest swoioh kilka milo.
now murzynow pomnaza6 murzyna-
mi kubahskimi jednolitosc prze-
wazniesnglo-saskiego charakteru lu-
du Psuc wchionieciem zywio@ow ro-
mahskicb. Atoli jedna druga oba-
wa idzie "a daleko. Murzyni ku-
bahscy mieszkaja wsrod bialej lud-
nosci romahskiej, skionnej do zlewa-
MIA sic z mimi, wskutek czego airy
kahski charakter murzynow doznaie
ziagodzenia. Zreszta cd r. 1855
ludnosc bia}a ma Kubie bardzo sic
wzmogis. Wr.1S56 bylo ma Kubie
565.7O0 bia}ych $4,000 murzynow,
to znaczy 39.1 500 pre-. ogolu
ludnosci. Wr. 1887 by}o ma Kubie
1.O6O.SO0 bialych, $4,000 czarnycb,
a Ponadto 1920 chihczykow, przy.
byiych Ali Wschodniej Polud-
niowej, to znaczy So, 32.1 i 20 pro.
ogo}u ludnosci. Zreszta gdyby ma
stapiio Posaczenie wyspy Ameryka
posnocna, wowczas emigracja bia.
fych ma Kube nietylko Europy, ale
z Ameryki Poinocnej byIsby "a.
Pewne daleko Iiczniejsza, snizeli do
tad.
Ale ! romshskie zywioiy ma Kubie
iatwiej ulegna wpiywowi rasy anglo
saskiej, niz odwrotnie. Niemozna
przypuscic, aby zywiol hiszpahski ma
Kubie silniej sic opierai asymilizacji
rass snglo-saska, niz ten sam zy-
wios " Texas lub ma Florydzie, al
bo MA 1v-;<x f~~~~l: