Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1898-11-05
ROSAYI STANY zJEDNOCzONE.


tung," ktory przytaczamy W dos2ow-
nem t{omaczeniu.
Austryacki minister, hr. Go2u
chowski, powiedzia4 W swojem znako-
mitem expose roku zesz4ego, ze
kwestye polityki handlowej stans sic
najwazniejszemi zsgadnieniami wieku
Xxx wskaza4 przytem niebezpie-
czehstwa, jake grozs Europe ze
strony A Ameryki,-nie wojenne, a
wysscznie ekonomiczne: zycie pre-
mys&oHe i handlowe starego swiata
moze zostac przytiumione, dzieki OIL
brzymim dop}ywom produktow anne
rykahskich.
w{asuie teraz, po ukohczeniu
wojny z Hiszpanis, Stany ZIednoczo-
ne postaraja sic ,ajac waasciwe miej
see W szeregu mocarstw wszechswiato-
wych. Bardzo s4usznie! wszystko bo-
wiem przekonywa mas, ze pod wzgle-
dem gospodarczym Amerykanie ME
mogs bye por6wnywani zadnem po
jedy hczem pa1istwem: MONA i'm
przeciwstawiac tylko reszte swiata.
Podczas kiedy bllanse handlowe
pahstw europejskich mniej lub wie-
cej wykazujs defcyt, Stany Zjedno-
czone otrzymuja przewyzki wywozu
mad przy wozem "a rok ostatni Il mi
liarda narek. Majstek Stsnow oce-
niony by4 W r. 1890 ma 81 miliardy
dolarow, zas majstek oa{ego swiata-
ma 29O miliard6w. Zatem Amery ka-
ME, ktorzy ich " milionow miesz-
ka1lcow stanowia zaledwie 2O-ts
Geese ludnosci swlata, posiadajs 5-ts
Geese wszechs wiatowego msjatku.
Stany przeciete 50 drogami zelazne-
mi, kt6rych d9ugosd wynosi 1872, 900
mil, pozosta&y SWAT posiada 253, 900
mil drog zelaznych. w r. 1892 pre-.
wieziono W Stanach drogami zelazne-
mi 845 milion6w ton ma przestrzeni
kazdych 100 mil, cyfla odpowiednia
dla reszty swiata wynosi tylko SOB!
Dochod, otrzymywany drog zelaz-
nych W Stanach, wynosi ieden mi
Lard dolarow, ogolny dochod reszty
swiata-2a miliarda. Marynarka Sta.
now Zjednoczonych liczy IA 100000
sis koni parowych, czyli J Geese od-
powiedniej SHY ca}ego swiata. w r,
1896 Stany Zjednoczone wyproduko-
wa4y 10 mllionow bali bawe4ny, pod.
czas kiedy pozostase kraje tylko 8 mi
liony. Produkcya zboza wynosi +
czesc wszechswiatowej produkcyi.
Wegla kamieunego wydobyto W Sta
mach 1913 milionow ton (w r. 1897, T.,
pozosta}e kraje wydoby4y 400 mi.
lionow.
Sec telegraf6w " cs4ym swiecie W
r. 1897 mia4a d4ugosci 4,9OS 900 mil.
cseso ma Stany przypada 2,516,0O0
mil, t. j. po4owa.
Poczta ca2ego swiata otrzymuje II
miliardow list6w, ma Stany Zjedno.
czone przypada 5 miliardow. Sila
mechaniczna, jake rozporzsdzaja Sta
ny W celu zas,spienia piracy recznej
wynosi + Geese ogolnej silly mecha-
nicznej, jake rozporzadza ludzko6t.
Take 50 ma ogo& stosunki, ktore
europeiczyka wprost przygniatajs, a
Rosyanina olbrzymio zasnucajs.
Rosya i Ameryka, co sic tyczy ze-
wnetrznych warunkow, maja " sobie
wiele podobnego. A tymczasem, czy
mo3emy movie europejskim rozwo-
ju-milczac o amerykahskim-w ja-
kiejkolwiek bsdz dziedznie?
4 Bogactwa posiadamy wielkie: grunt
chlebodajny, ktory mog2by ca4y
SWAT " zboae zaopatrzyt, niewyczer-
pane pok&ady wegla, metali, nafty;
platyna znajduje sic tylko W Rosyi;
liczba mieszkahc6w prawie diva razy
wieksza, niz W Stanach, nadto wy
godne po&ozenie geoglafczne, dzieki
ktoremu Rosya ME potrzebuje zbyt
wielkiej foty handlowej, aby zapane-
wa6 mad europejskimi stosunkami
ma morzu ! A jednakze' tax wszystko
lie idzie. spichlerz Europy zawsze
pusty ludnosc ME ma co jesc. w
biezacem dziesiecioleciu mieliemy juz
4 nieurodzaje, warunki przyrodzo-
ne najmniej tu zawini4y: system
gospodarstwa rolnego. nie6wiadomosc
ludnosci wiele wiecej czynis zsego.
=