Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1897-02-11
POlicya Pruska
j tOwarzystwa pOlskie W Pru
sach ZachOdnich.


poprzednim, ze polioya rozwiazuje
zebrania towarzystw, obradujsce W
W jezyku polskim, nietylko ma
Szlssku, ale i W Prusach Zschodnioh.
w ciagu oststnioh dw6ch tygodni
rozwiszano o lie nam dotychczas via
domo, 4 zebrsnia.
Il powodu rozviszania zebrania W
W Kamieniu personal---very. miej-
scowego towarzystwa polsko-kato-
liokiego wniosi zazalenie, ma ktore
otrzyma} cd landrata z}otowskiego
odpowiedz, ze must uznac postepek
burmistrza Wegnera "a ~wiasoiwy
n~zswzgledu ma istuiejace stosunki,"
poniewsz tenze burmistrz ,nie VIA
da jezykiem polskim i ME rozpor.a-
dza odpowiednia do sprawowania
nadzoru osoba, mowiaca 20 polsku."
T%ymczasem pisma polskie zapew-
niajs, Re p. Wegner wybornie m6wi
pc polsku, widocznie wieo sklamal
pred w}adza, albo ia wladza sk}a
mala. Minister sprsw wewnetrz
nych zarecza, ze policya dopiero
wtedy tylko rozwiszuje zebrania,
jeteli niema ma miejscu urzednika,
umiejacego pc polsku. Ale kazdy
urzednik moze powiedzie6, Re pc
polsku ME rozumie j to wladzy wy.
starczy.
w Komorsku walne zebranie to-
warzystwa ludowego r~ozwiazsl woz-
ny urzedu w6jtowskiego limits
diener). Mial on pismienns poleoe-
ME cd volta W Nowem, niejakiego
Kownackiego zatadal cd przewcd-
niczaOego, seby mowiono pc niemie-
cku. Czionkowie towarzystwa, uwa-
zsjac rozwiazanie "a bszprawne,
wytaczsjs podobno wojtowi i wozae-
mu process o odszkodowanie.
w ~Lipisnksch nowskich wystapii
I polecenia volta aandarm, ktory Ia
raz rozwiszai ~zebranie, skoro tylko
personal---very. powital zgromadzo-
nych pc polsku: uNiech bedzis po-
chwalony Jszus Chrystus." IAN
darn okazai niezwyk}s gorliwosc,
zagrozii bowiem obeonym, ze kazde-
go, kto ME wyjdzie s~piesznie, poda
do prokurstora. Gdy jednak lud,
niszwatajac ma te grozbe, rozchodzii
sic W spokoju, ale powoli. BIO ssla
byia przepe3nions, zandsrm zanoto.
wal sobie kilkanasoie nazwisk. Be
da, ma sic rozumiec, sprswy o niepo.
siuszehstwo wladzy, kt6re byle czem
sic skohozs, als klopotu ludziom ma.
robis.
Il praktyki p~olicyjnej wzgledem
towarzystw polskich dodsmy kilka
j%eszcze znsmiennych suczsgoiow.
w Lubiewie zazadsno cd inicya
torow towarzystwa, k,ors dopiero
ma bye ~zalozone, przsdstawienis
wiadzy niemieckiego pr1ekiadu u.
stawy, ktora j~ezzcze ME istnieje.
w skurozu zazsdsi zandarm to
~msozenis niemieckiego wykisdow,
grotao W razie odm6wienis rozwis-
zaniem zebrsnis.
Natomisst W Psozewie za}ozono
bez przesrkod MOVIE towsrzystwo
polskie, do ktorego zapisaio sic zars.
80 czionkow. Przemswisno po pol
sku ! przebieg caiego zebrsnis byi
normalny. Staio sic to ma kilks dni
pred interpelacya W sejmie, zspew.
ne ola wykszania W razie potrzeby,
Re policys wtedy tylko rozwisruje
zebrsnis, kiedy niems urrednikow,
rozumiejscych pc pOlsku.
w Prussoh Zschodnich tacy u
rzednicy bye powinni, DO tam prze-
Gle ME ma gwary nwasserpolskiej."
Jskkolwiek konstytucya prusks,
q ~nsstepnie konstytucys rzeozy ME.
mieckiej zniosiy wiasciwie ws.el-
kie ro.nioe " stosunku prswno.poli
tycrnym prowincyi polskich do pan.
silva, Rad jednskae dotychczss W
pewnej mierze roznice te uwzgled.
Mai StOsunek Wielkopolski do
pshstws pruskiego ma formslns
pod stawe prawna trsktsoie
w~iedehskim, nastepnie W roe
msitych przyrzecreniaoh krolow pru.
] skich. Ola Prus Zsohodnioh, pols-