Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1897-01-07


pierwszy numer ,,Ruchu", te zasade wypowiedzia}
list drukowany w Londynie wypowiadamy
ia tez dzisiaj - dzisiaj widzimy nastepstwa ma
szego. postepowania W garnieciu sic w Litwie w
Rusi do sprawy oswobodzenia ca}ej Polski i takicI
zywiofow, kt6re dotad cd Polski odstepowa}y. -
Me centralizacya, ME przemoca, ME policya fan
przewagi utrzymuje sic prowincye
Judy w jednosci W ~zwiazku, ale zastosowaniem
zasady poszanowania wolf indywidualnosci, kto.
rego ojcowie nasi dali swietny przyk}ad W Uni
Lubelskiej w Paktach Hadziackich Polska
Litwa Rus bedzie vice jednem wolnem panstwen
ola tego ~w}asnie, re unikamy bledu, kt6ry pre-,
niePoszanowanie praw Rusin6w, zabezpieczonyc
i'm w Hadziaczu poruszy} ich przeciwko Polsce,
ola tego, ze chcemy w duchu ~polskiej historyi
zwiazku jednosci a ME przewagi niewolniczej mac
~bratnimi ludami". ~
To gfosi{ czerwony Komitet Centrally. Dale
10 maja 1868 r. Rad Narodowy, odrzucajac anne
stye carska wydal manifest, ktory obwiesciI zasady
AZ Wywalczenie i zapewnienie zupe}nej ME
podleg}osci ziem Polski, I.itwy i Rusi.
b) Uw}aszczenie w}oscian W Polsce, Litwie
ma Rusi W mysl dekretu z d. % stycznia.
9 Rownosc w obliczu prawa wszystkich mic
szkahcow Polski, Litwy i Rusi, bez roznicy stanu
wyznania.
d) Zapeonienie po6ratymczym ludom Litso,
. h"s'' Sfqczonyn' 2 Polskq, ngjrozlegleiszego 70
Saoo5u ndrodouoSci 4 ich jezyka.
e. Uznanie Litwy i Rusi "a czesci rowne
horona l wespof z mia jedna pahstwowa caiosc sta
~nowiace.
y Obrona zasad tradycyj narodowych. be
Przesadzenia tel lub owej formy rzadu ma PRIV
szfosc' gdyz to jest atrybucya narodu, ktory 20 cd
zyskaniu n~iepodleg}osci swojej, stanowic O tenn mi
prawo".
lax $ g "a naszych czasow ~objawia}a VIOLA ma
rodu Przez usta i czyny swych przedstawicieli, CIV
ny Przypleczetowane krwia ma setnych polach bi
tew l ma Pieciuset przesz}o szubienicach wzniesio
nych W Polsce, Litwie i Rusi.
Tymczasem pomimo tych odezw, pomino tycl
manifest6w, Pomimo tych niezbitych faktow, dzi
siaJ' moskiewscy pismacy lub p}atni albo nieswia
DOM historyi ~przewodcy smia wmawiat w lud Ii
.e"ski l ruski' re mu grozi re strony Polakow ME
oezPieczehstwo wynarodowienia!
II Przytoczonemi dowodami w reku ME trudn
i'm zaPrzeczye. Polacy, pracujqcy ola przyszIosc
swoJeJ sprawy zawsze uznawali zasady federalisty
czne' a Jak pojmowali i pojmuja rownose Do
wzgiedem narodowosciowym, to W TEN Jest dowod
re nigdy z zadnych instytucyj naukowych Tub Fl
lantropJnych polskich tax kraiu lax ma emipra
cyl ME wyiaczono Litwina ami Rusina z powodu. II
jest Litwinem Tub Rusinem.
kiedy mieszkaniec dawniejszych woiewodztw
Drodziehskiego, Kowiefskiego, n nawet Mihskiegc
l Wltebskiego przybedzie mad Whsle, chociaz ie
go J%ezykiem macierzystym jest jezyk polski, mia
nuJe sic sam Lltwinem, wysoko stawia swa marc
dowosc mkt z Polakow mad Vista zamieszka{ycl
ME zaprzecza mu prawa przynaleznosci do narodo
wosci litewskiej do Litwy historycznej. Me {
tych jednak Litwinach chcemy teraz movie. Dzi
many tylko ma mysli lud litewski, mowiacv DO IL
tewsku, zamieszkujacy przewaznie dawne woje
wodztwo kowiefskie, Geese wilehskiego, czese au
gustowskiego i wschodnia czes6 Prus tax zwanvcl
ksiazecych W okolicach Tylzy W samei Tylzy
Lud ten bez opieki magnatow i szlachty W kilk,
lat dziesiatkach uswiadomi} sic narodo
wosciowo o lyle, re stworzyI w{asna prase litewska
drukowana zagranica, tworzy wiasne ksiazki. TO
zwija sw6j piekny jezyk, mad ktorym zachwycaia
sic filologowie, i stanowi zupe}nie odrebna grupe
narodowoSciowa, wzrastajaca liczebnie domagaia.
ca sic naleznych JED praw do zycia.
Antagonizm klasowy zabytek dawnego u.
stroju spo3ecznego, pomiedzy szlachta litewska
mowlaca pc polsku, a rozproszona wsrod ludu
rdzennie litewskiego, mOwiacego pc litewsku, spra.
wia' re wytworzyly sic niepozadane W interesie
obu stron stosunki nieufnosci.> Wieksi posiadacze
ziemscy' Litwini, ~m0wiqcy pc polsku, traktuja je.
zyk litewski jake ,,gware ch}opska'. Lud swiado.
my juz swoich praw i coraz wiecej przywiazany dc
swego jezyka do swych t~radycyj, ME ma ~zaufania
do ludzi, ktorzy jego mowy ME szanuja i uwazs
ich Jezeli ME "a obcych, to przynajmniej "a irene.
gat6w' swej n~arodowosci. A poniewaz CT Irene.
gael mowia wylqcznie pc polsku, a wiec ia nieuf
nose ludu litewskiego rozciaga sic do ca}ej naro.
dowosci ~polskiej. Jak nieslusznie, widzielismy tc
Juz z manifestow rzadu narodowego, z odezw, dru.
kow jedynych prawnycb, prze~dstawicieli narodo
woSci polskiej z czasow o~statniej walk o niepodle
gios6.
Go sic tyczy niektorych Polakow z DOLBY dzi
a.ni.zni u rnaLnnLu IL .a-------