Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1897-02-11
Sprawl ~witaszycka.

,sPrawie witaszyckiej". Misnowioie
aroybiskuP gniezniehsko .p~ozna6ski,
ks S~tablewski, oskartyi nauozyciela
srkoay ludoweJ, niejskiego Augusta
Wenzla, oraz Inspectors srk6} ludo-
wyoh, DIR. Rudenika, o obraze oaoi,
Popefniona W druku.
Do skargi tel przyisozys sic tak.s
professor witaszyoki, ks. Szadzi6ki.
Szao-o jezyk polski. N~auczyoisl
Wenzel, cziowiek zaledwie 81 lat
majaoy, dzialajsc ma skutek rozkazu
inspektora Rudenika, sam zreszta "a.
oiekly germanizator, zmuszal dzieni
polskie do odmswianis paoierza DO
niemieoku i do pozdrawiania pre-
chodni6w ME pc polsku leoz 20 ME.
mieoku - ,,Gelobt sci Jesus Chris.
tus."
Przeoiwko lynn zapedom germani-
.aoyJnym wystapi& ks. Ss~sdzihski,
majacy nadzor mad nauka rsligii i
dzieoiom zakaza} modliG sic 20 ME-
miecku, do czego wediug rozporza.
drenia ministeryalnego mial prawo.
Nauozyoiel Wenzel dopatrzyl sic tn
obra1y swojej osoby j pomiescil W
Pismaah ~niemieckich artykul, ziejaoy
nienawisois do polakow, nazywajscy
ks. Szadzihskiego podtegaczem i bu-
rzyoielem. w artykule dosta}o sic
takae COS i arcybiskupowi.
Ot6. rozprawa wykasala kilka
szczeg64ow, dowodzsoyoh, do jake
go stoPnis nikozemna jest dzialal.
nosc hakatyst6w. Udowodniono DO.
wien, ae umieszczsniem owego arty-
kuiu zajsf sic g&owny w6dz hakatys.
tow, osiawiony Tiedemann z Jszio.
rex, ze dalej W waloe przeoiwko
ksiedzu polskiemu szed} nauozyoiel
do spolki Z wlascicielem majatku wi.
taszyokiego, niejakim Dulongiem, ae
wreszcie demoralizacya ogarnela
polskie nauczycielstwo, W oalej tel
sprawie odegra} bowiem role dose
dwuznacna starszy ~nauczyciel, ME.
Jaki Edward Poszwa.
Re uoiekano sic do srodkow, lax
nakazywanie dzieciom, ably denunojo-
waay ksiedza, gdyby sic teuse spree.
oiwial p~acierzowi niemieokiemu, to
W stosunksch poznahskich wcale ME
jest zadziwiajacem. Ale ME o TO
nam ohodzi-z rozprawy mogli sic
niemoy przekonac, do jakisgo stop
mia dzieOko polskie potraf sic broni6
cd germanizacji. Maia dziewczyn.
ka' uozennioa szkoly witaszyokiej
Julisnna Myszak, sluohana jake
swiadek, ~zszna}a, Re ks. professor
mowia dzieciom ma nauoe przygoto.
wawczej do spowied.i. il jeaeli spot.
kajs nismca, maja powita6 go pc
niemieoku, a polaka pc polsku.
zdawaio sic jej takae, jakoby ks.
Proboszoz mowil, ae jak sic dzieoi
ME beds uozyfy jezyka polskiego, to
MO dopusci ioh do komunii. Zs Cd
mawianie niemisckisgo jezyka jest
grzsohem, m6wi}a jej matka, nau-
czycielowi Wenzlowi zas mowils, ze
to powiedziai professor, ola tego, pc.
niewaa js nauczyciel biz "a memo.
wienie psoierzs pc niemiecku i Do
niewaz sic wtedy zlekla.
Wenzsl przeozy, jakoby bioiem
wymusii ma niej to zeznanie, biz ia
tylko "a to, Re uporczypie ME chcia-
Ia odmawiac pacierza niemieokiego.
Take b~ohaterstwo dziecka polskie.
go zasiuguje ma czesc nsjwieksza.
Jak made owoce wydsje system o.
beonie panujacy W szkolach pozna6-
skich, tego dowodem fakt, ze pod.
pas rozPrawy ami jedno dzisoko ME
umislo zsznawsc po nismiscku, a by
~ miedzy zeznajacsmi dzisci nawet
l3to %letnie, niektore ME umisIy cd.
powiedzie6 przewodniozaosmu ma
Proste pytanie ,,wie alt Dist du" albo
,welcher Religion Dist DUP, a jeze-
Ii 12to-letui FIR. Pogiodzihski i 13to-
letni Andrea Krzysztofak ma pol.
skie pytsnia tlomsozs, jaka rsligia
wyznsjs, odpowiedzieii, re poiskq,
to znowu jest to nsjlepszym dowo-