Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1897-02-20
ROSYAN|E 4 POLACY.
jake sA WIDOKI OWEJ LGODY.
Jak sic przedstawia GAIA przyjszh ro
syjskO polska jak sic ma mia "a
patruja pisma niemieckie.

Czytelnicy nasi wiedza Juz, re
cd pewnego czasu klerykalna pra.
sa polska a takze mafa Geese pra-
sy rosyjskiej - zaczefy ma gwa}t
uprawiac polityke ugodowa polsko-
rosyjska, i pod wp}ywem tego sza-
}u poczeto budowat najrozmaitsze
plany ma przysz}ost -puszczajac
niemal W niepamiec to wszystkie
przesladowania, kt6re polacy do
tychczas cd rzadu rosyjskiego
znosic musieli.
Sprawa ugody polsko -rosyjskiej
nabra}a wreszcie takiego rozg}osu,
ze zajefy sic MIA nawet pisma ME
mieckie, a niekt6re mich zabie.
rajac g}os bezstronny, W nowem
sprawe te oswietleniu przedsta-
wiaja.
Jedno tych pism w}asnie "a
miescifo list, a raczej artyku}, zaty-
tu}owany "Kwestya polska W Ro-
syi," kt6ry, przyznac trzeba, wier'
ME Gale po}ozenie maluje, kt6re-
60. g}6wniejsze wyjatki tutaj po-
dajemy.
Autor artyku}u notujac zmiane,
jaka zasz}a W zapatrywaniach no.
syan ma polak6w, wykazuje, ze
sympatye takie dla polak6w daily
sic spostrzega6 juz dawniej, lecz
odzywano sic mimi ME smia}o, DO
"odzywali sic ci tylko, kt6rzy byli
pewni poparcia-z cory. Inni mil
czeli. Obecnie wyraznie scieraja
sic diva prady-prad przychylny
dla Polak6w z pradem dla mich
wrogim."
"Do czego daza pierwsi, czego
chca drudzy?" zapytuje autor "a
raz daje TAXA ma to pytanie odpo-
wiedz:
"Ani przyjaciele Polak6w ami
ich przeciwnicy ME mysla o odbu-
-@owaniu Polski, a nawet o samo-
rzadzie dla niej. Przy scieraniu sic
zdah chodzi gf6wnie to, czy male
zy Polak6w pojednac z Rosya przez
dobre opejscie, przez uwzglednie-
ME ich kultury, zwyczaj6w, oby-
czaj6w mowy, albo czy tez suro-
wo5cia i uciskiem nagiac ich do
zyczeh rosyjskich.
Przychylni Polakom Rosyanie
przyznaja i'm samodzielnost kultu-
ralna, uznaja W mich nar6d, kt6re-
90 dzieje dawnieJsze sa, anizeli
dzieje rosyjskie, kt6ry przez to
zyska1 prawo do dalszego istnienia.
-Polacy maja rodzime pismien-
nictwo i sztuke, Polacy DUO sko-
rzvstali cd Zachodu, ich kultura
jest starsza cd kultury rosyjskiej
i przeto g6ruja duchowo mad Ro-
syanami-tak sadzi ia partya. z
tych wiec wzgled6w nalezy i'm po-
zostawic swobode rozwoju, nalezy
i'm pozwolit ma gospodarzenie ma
sw6j spos6b, nalezy i'm dac row.
ne z Rosyanami prawa-a wten-
czas Rosya zyszcze W Polakach do
brych wiernych poddanych.''
z powyzszego wiec widzimy, ja-
kie to So zamiary ugodowc6w ro-
syjskich, widzimy, ze chca oui
wytworzy6 wsr6d szerszych mas
polskich partye, podobna istpieja-
ce] partyi stanczykowskiej, twier-
dzac, ze "uciskiem i surowoscia,
nieuwzglednianiem kulturyi nisto-
ryi polak6w stworzy sobie Rosya
zacietych wregow W SVEN pan
Cz3 o lie korzystnem by}oby dla
peiaE6w powstanie takiej partyi
ME chcemy sic tutaj rozwodzi6, -
zaznaczymy tylko, re partya TAXA
istnieje W Rosyi cd dawna, ze
szlachta nasza dawno juz wyzu}a
sic wszelkiej godnosci narodowej
jawnie nawet wyraza4a swe sym
patye rzadowi - rozumie sic, W
perspektywie ulg r6znych. Czyzy-
ska}a jake MECH historya od-
powell.
O lie zas szczere sa zamiary po-
lonofl6w-m6wi ponizszy ustep:
"Przeciez ME potrzebujemy sic
Polak6w wcale obawiac, wszystko
jest W reku naszem, ztad mozemy
kazdy nieprzyjazny nam ruch st}u-
mic. Rosyanie powinni inna poll
tyke prowadzit wobec Polak6w,
anizeli Prusy.-Prusy zwalczajac
Polak6w, zwalczaja tenn samem
S}owian; Prusy germanizuja To-