Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1897-10-07

~tnieJszs pamiatke po sobie: zgorsze
nile i rord sojsnie, ale ter i otrze
zwienie p~rostaczk6w I jeduostronne
go zapalu Ola kaadego bez wyborc
ksied1a polskiego. w tym sapale
Jest wiele szozeropolskiego patrjoty
xmu.
C.ya d.iwic sic temu u ludzi ME
znsjsoyoh zoaku .Oaa i Pogonii
wskaamy go i'm! Tu wieO W poau
dniowej Ameryoe podstawa d.iala
mia mus,s bye polskie towarsystws,
szkoiy i pr.edsiebiorstws, oho6 "a
pom'nst ME trrebs, ae nsj~iecej
zdziala tn ksiadu polski byls byl
swiatty, wzcro~y i chcisl COS zrobic
Ola swego ludu, a ME odpycha} bez-
wsrunkowo pomocy iunyoh ludzi do
brej wolf.
Nsjwieoej ludnosoi polskiej znsj'
duje sc W stansch poiudniowych
Brazylji, cokolwiek W innyoh oraz
Argentynie, Urugwaju i iunyoh
hiszpahskioh rseozachpospolisyOb. w
brszylijskim stanie S. Psulo 50 roe.
proszeni prxewaanie pc pla~ntaojach
kawy j pc miastacb; skupiani So tyl-
ko W sporyoh, 90 prawda kolonjach,
S. Bernardo | Cspivari. Tam,e ka
Wy ME uprawiaja, lecz zsjmuja sic
upraws r'li, ora. robota pray tsrta'
kach. Jest ich tam mote kilks ty.
sieoy moas wiecej. w brazylij-
skim stanie Sta Catharina, jest ioh
mniej wiecej taxa sauna lios5a, leoz
osiedlonyoh ma .iemi. w brazylij-
skim stanie RIO Grande do Sui obi
o.ajs nas.ych rodakow do 10000,
lsoz . wyjatkiem kolOnji S. Felicia
no, ~pomieszani 50 bardzo Z wfoohami
niemoami, ME twor.a jednolitych
wielkioh kolonij, bsrdzo p~r.ewasnie
polskioh, ami teA sssiednich grup ko
lonialnyoh polskich. Ia to W brazy.
lijskim stanie Parana, msjaoym
244.000 kilometr6w kwadratowyoh
ludnosoi malo 90 wiecej niz 100000,
4ywiol polski wynosi okolo 10000
ludnosoi. Skolonizowana czesc Pa.
rany ME "a wisra prawie wcale in
nych kolonij proc. polskich, SASHA
dujsoyoh ze SODA. Jestto ozesc kra.
ju najcblodniejsza i najmniej uro.
d%.ajna. Najpiekniejsre ziemie pa
rahskie 81 dotsd .upelnie niezalu.
dnione. Skupienis to ludnosci pol.
skiej jest tax korzystns jak aadne!
innej narodowosci " Bra.ylji z wy
jstkiem ohyba tylko wiochow W sta
ME S. PAulo. Leon tego prawie ME
1na6, DO kolonisoi polsoy sklsdsja
sic Z ludzi prostych. Malo 90 tt
przybylo dotad polskiego stanu RE
mieslnio.ego, przemysiowsgo i han
dlowego. Zato pc miastaoh ton ma
daja nieliczni W Parsnie niemcy
swym przsmyslem 1 handlsm, Fora,
niezism zorganizowsniem sic W to-
warzystwa i sp6lki.
Dwojako moana to zasilic ..zywio'
polski: liosebnie i ~jakoso!owo. Il
osebnie, pvzez so'sganie wieksze.
liczby polsk6w, ale pod warunkiem
Ae bedsie przygotowany ola Moi
grunt pod nosami, t. j. warunki list
nienia. InaO.ej, sprowadzanie rods'
k6w naszyoh, chocby ma najsyzniej
sly grunt, ale beg stwarzania in
zr6dei doohodu i zarobku, re-
wneloby sic zamknieciu ioh v
pokoju ma zagiodzenie. Wiec trze'
ba te ze6dia wydobywac, ~zakladsjae
polskie prredsieoiorstws, podnos.sce
kulture, kolonizaoyjne, ex2loataoyj
ne, pr.emysiowe, hsndlowe slbo ko'
rsystajao Z tyoh, kt6re zostaiy za'o
Zone pre-. inne narodowosoi. Tyn
sposobem . korzysoia prsybyliby tt
polsoy z innych ozesoi Ausryki l
Europy. Jakosoiowo zasilic motns
trzeba istniejaoy ju. ma miejscu ty
wiol polski prsez p~odniesienie jegc
po.iomu "a pomocs towsrrystw, szko
1 sp6lek - towarsystw rremisslni
ozyoh pc misstach, rolnioryoh pr
ws'aoh. Tam gdzie powstanie iowa
r.ystwo, iatwiej "a MIN powstanis
s.kola j shetnisj sic znajds Z blisk'
daleka ludzie, ioztcy M oswiatt
czy to ssk6lns, ozy to ksis.kowa
Kilka towarzystw powstaio gi6wnie