Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1897-06-24
Niemieckie gOspodarstwo.

mieo ma Doinym Szlasku, " nielud..
hi sposob sponiewisral polsks robot.
nice. M6wiono COS o prooesie, ale
ME siyohac MO o.y sled.two zostalo
wytoc.onsf Tymorasem objawy ME.
l~adzkiego obchodzenia sic niemiso.
tich ohlebodawoow polskimi 70.
OOtnikami .ao1ynsja sic mnoaye.
Pod tytulsm ,,Szlsskie Eldorado
ro~botniO1s", .Laubaner Ztg.", organ
wiad1 r1sdowyoh i miejskieh, tax
oPisuje stosunki robotnikow polskioh
" msjetnosoi Bertelsiorf ma Srlasku,
nslezacej do hr. S.rachwitzs. Mia.
nowioie zas Pomieszkanie, W ktorem
Pomies1ozeni 50 robotnicy be. ro.-
nioy wieku j p}ci, tax krytykuje:
Wozorsj mielismy sposobnosc pr.y.
Patrzet sic lokalowi, bardzo ohara.
ktery'tyo.nemu ola dzisiejssych sto.
sunkow. Przedostawszy sic pre-.
stos grusow, gdzie nogi byio mo.na
Pofamat' dostalismy sic pre-. jakss
sieh do izby, ola kt6rej nazwa ,,pi.
wnica" byiaby rowniea skromua co
nazwa ',stsjuia". w tel i.bie bylo
okoio 20 posiah, ma ktorych spoczy-
waio tylua polskich robe tnikow i 70.
bOtri'. Pray jednej soianis umies..
Ozono meskich, pray drugiej .s6skicb
a Pr1y ~trzeoiej ,miodooianych" TO-
botnikow, prey czwartej letala kupa
wegli' tud1isa sporo ksszy ro,ne
narzedzia.
lzba ia brukowana jest kamisniem
| ley niaej powiersohni ziemi, wiec
ro1umie sie' 70 soisny, podaoga i su-
mt ga ma wskros wilgotne. w ie.
dnem oknie, kt6re izbie dale oswie.
tlenie, szyba byla s,luozons. Jest
tez pred okuem krata zelazna. tax.
re W rarie poaaru zsmknieoi W i,bie
oyliby Pc prostu straceni. Izba lest
tax wysoka, Re reka wygodnie scft1
detsnsc moana. Jski wplyw miesz.
kanie to wywierac must ma moralne
zdrowotne stosunki mieszkafc6v
obojej psoi, jest zupe,nie jasnem.
Gdziez z~najduje sic ia sielanka ro-
botniczaS tax mole zyozliwy czytel-
mix zapyta, a odpowiedz, ktorej u
dzielamy, must niestety brzmiet: w
Bertelsdorfs W dobrach p. hr. Straoh-
vita. Pan hrabia jest -jak wiado-
mo -ozionkiem sejmu pruskiego i
jake taxi wystepowai bardzo czesto
"a podniesieniem moralnosci ludu.
religia, obyczajnoscis i zamilowa-
MEM porzsdku.
My jednak twierdzimy, ae takis
stosunki ohyba ~raczej ,agas.a o~statnie
iskierki wstydliwosci, zyjsoej jesz-
cze W polskioh kolaoh robotniczych,
niestety czeato bsrdzo zdemoralizo.
wanych j nigdy ME bylibysmy VIE
rzyli, aeby waasnie wybraniec ludu
ma swoim gruncie cierpial podobne
stosunki.
w miescie, rozumie sic, wkroczy-
}sby Policjs ze wzgled6w ma moral.
nose j zdrowotnosG. Bardzo ostre
przepisy o lrsyjmowaniu metczyzn
i kobiet ma noclegi, publikowans
wiasnie W ostatnim czasie 20 kilka-
kro6-ale Bertelsdorfis jest sam
pan hr. Strachwitz pr~zeiozonym gmi.
ny ! rozPorzsdza wiadrs policyjna.
M6wilisny take z pewuym pa
mem, kt6ry wychodsac z dworu pana
hrabiego chwalil znakomite urzadzs.
ME wentylacjs kr5wni. Tax, krow
ME umisszczonoby W podobnych nc.
rach, gdyz kosrtujs pienisdze; tie.
r. Z liejsi zas miesrkahey-to tylko
re bOtnioy Polsoy, ktoryoh lstwo "a
staple. MOsimy przyzna6, re nam i
niejsdnsmu, z kt6rym rozmswialis-
my o tsm, serce sic sciskaio W DO
czuciu, Re sic cd ludzi wymaga, .e.
by beg roznicy plci W takioh loka.
ZACH sc miescili j se sic ich do tego
zmusza.
Zsiste, ME moaemy sic dziwie
skargom agrsrjuszy, Re i'm brak 70.
botnikow wiejskich. Robotnik DO.
je,zcze. ookolwisk obyozsj.
Dosoi ! zmysiu ola ~porzadku. resztke
moralnosoi ! pietyzmu, resztke swei
godnosci ludzkiej, must uobylac sic
ayoia W tego rodzsju ,miesska.
nisot robe tnioEych", jake o. sbr,
Straohwitz, posef do seimu pruskia-