Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1897-04-22
Badeni a Czechy.

zdobyc Ola siebie wiekszosc W obecnym parla.
mencie. Bomba ia jest wiadomosc o ~projekcie
zaiatwienia sprawy .jszykowej W urzedach pan
stwowych w Czechach, celem zas jej jest zaprze,
zenie do jednego dyszla konia z wielbiadem, Mo
doczech6w z tzw. hberalami niemieckimi.
Tresc wiadomosci, kt6ra pomiesci}a praska
bohemia" W formie i~nterwiewu z ,pewnym
kierujacym mezem stanu," znana juz jest czytel-
nixon naszym z ~telegram0w.
Mianowicie wspomniany juz MAJ stanu "a
pewnial, Re przygotowane juz jest rozporzadzenie
j~ezykowe ola Mich. Pierwszy jego ~paragraf
postanawia wprawdzie, re wszyscy urze1nicy W
Czechach maja wladac obu jezykami krajowy
mi, ale dalsze paraguay istnieja tylko pc to, abyI
tamten okroic i zneutralizowac a wiec zmiana
wspomniana ma bye dokonsna ME zaraz lecz "a
lat 6 dopiero,, u~rzednicy obecnie zajeci uwol
nieni SO raz ma zawsze cd obowiazku uczenia
sic pc czesku, CT tylko, ktorzy w najblizszych
szesciu latach il. do roku 1903, wzglednie 1904
wstapia do s{uzby, maja 20 pewnym czasie z}o.
zyc egzamin z czeskiego. Zas nawet pc zupel.
mem wejsciu W zycie rozporzadzenia prawa je
zyka czeskiego ME beda zbyt obszerne, W prze
waznie niemieckich bowiem o~kregach bedzie
wystarczac, ably W kazdym urzedzie byl tylko
jeden urzednik umieiacy pc czesku. DaIej cze-
sklego jezyka uzywac sic bedzie tylko W sto-
sunkach zewnetrznych z publicznoscia, W we !
wnetrznych i W komunikacyi miedzy w~ladzami
bedzie nadal jezyk niemiecki obowlazuiacym,
tax, re urzednicy manipulacyjni beda ~zupelnie
wolni cd przymusu uczenia sic Pc czesku, a co
wiecej ma odwrot urzednicy czescy beda musieli
dawac s~cislejsze jeszcze dowody umiejetnosci je
zyka niemieckiego, nz to dotychcza bywaio.
Takiem wcale ME niebezpiecznem dla Mem
COW ~zalatwieniem sprawy hi. Badeni, jak to ko.
respondentowi powiedzia}, zamierza{ niezrazajac
sobie niemieckich lberal6w dac Miodoczechom
pretekst koncesyi, kt6rymby mogli usprawiedli
vic pred wyborcami nawr6cenie do obozu RIA
dowego.
Chodzi}oby vice teraz o zo~ryentowanie sic,
ma jake ~przyjecie moe liczyc sprawl u Mtodo.
czech6w u ogolu czeskiego.
Co do pierwszego wzgledu, to zdaie sic. ze
zaszczepiona przez Badeniego demoralizacya DO.
lityczna dose sic juA rozkrzewila, tax, ze sklon
nj SO chi do chwycenia wedki. Inny organ ich
bowiem ,,Narodni Listy" piszac o konferencyi
posl6w m}odoczeskich i niemieckich wraz 2
rzadem mad kwestya jezykowa o planach hr.
IN. Listom" ME by}y chyby nickname, re male
zy i'm ,,przypisac wielka donioslosc. Rozporza.
dzenie jezykowe by}oby czynem ME s}owem, kt6
rym Mlodoczesi, jak to podnios}a ich odezwa
wyborcza, odwykli przyplsywac jakiekolwiek
znaczenie. Czyn ten mozc W istocie oznaczac
poczatek rozwiazania sprawy czeskiej, moze sta.
nOwic podstawe do spefnienia zada1 czeskich.
Moze, lecz ME must TEN bye, rozstrzyg niecie spo.
czywa W reku rzadu, kt6ry ma teraz CLOS"
L tego wynika, re Miodoczesi, znaiduiacy sic
obecnie u szczytu powodzenia, maja ochote ere.
alizowac je u rz4dowego z}obka. IL jednak ME
"pfyhrC W uoPhhdy4Oo Id puDllCZnOSc cZeSKa,I
s~wiadczy g}os ,Politik,' organ Staroczech6w,
kt6rzy ongis zwalczeni przezM iodoczech6w miedzy
innemi "a zbyt miekkie stanowisko W kwestyi
jezykowej, dis znacznie rady kalnieiszymi sic
cd tamtych okazuia. Z~arzuciwszy Miodocze
chom, macherstwo, intrygi i sprzeniewierzenie
sic zar6wno w}asnym zasadom, jak Aadaniom
narodu czeskiego, ,,Politik" tax sic wyraaa o tenn,
co podaia Bohemia"
,Nie chcemy wcale badac, O lie podana rye.
koma trest prOjektowanego rozporzadzenia je.
zykOwego jest autOmatyczna. lyle tylko musi-
my ~zauwazyc, ze to, co Bohemia" jake trescl
jego podaje, Ola mas Czech6w W og6le sic ME ma.
dale do dyskusyi, pominawszy juz zupelnie kwe
stye m~ozliwosci akceptowania czesos podobnego,
co jest raczej wszystkiem innem, niz czeskim ie.
zykiem urzedowym. Jest to nawet znacznie
mniej, anizeli to, co pred d~ziesieciu laty DIR.
Russ, jake mozliwa Ola Czech6w koncesye pred
stawiai, jest to zaledwie czasteczka 2 tego. co
Lipport pred paru tygodniami uznal "a mozli-
we, stoi nawet ponizej minimum dawnych pun
ktacyi ugodowych. Czyz vice to ,rozporzadze.
ME jezykowe" ME jest raczej prostem szyderst.
wen, anizeli koncesya, ola ktorej mielibySmy po-
nosic n~ajcie1sze Ofiary! A vice "a COZ sic mas u.
waza! Co tam zreszta tresc rozporzadzenia ie
zykowego-jednO jest pewnem i advertisements:
ME dzisi ME jutro. Jezeli nam, narodowi PREY.
noszacemu naiwiscej podatku i niestOjacemu pc