Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1897-02-11
(Ciag dalszy z strony 1-ej.)

spa ia W ohwili opanowania jej pre-,
muzu}man6w liczyia million miesz.
kshcow j ~posiada}a znaoznie posu'
meta kulture, przemysiowe miasta
handlowe porty, a .yzna gleba, wy.
horny klimat i p~oloaenie geografioz'
ne zapewnia}y jej dalszy rozkwit
Ale barbarzyhska reka maize zdzcy 70.
loayla wkrotce tame pomyslnosoi
w~yspiarzy j d~oprowadzi}a do tego, &c
dis tam przewaanie spotyka sic RI
my. przemys}, handel i rolniotwo "
.aniku, a ludnosc zmniejszyla sic dc
355 tysiecy. Cbce n jednak Eye
rozwijac sic, ozuje, re jest to ola ME!
prawem najwyzszem, ktorego laden
n'jezdzoa iebrac jej ME zdo}a,
powodowana rozpaoza jeszcze rag
rozgorza}a powsta uiem.
Straszna to walka muchy Z paja
klein, myszy z kotem ma}emi
szansami powodzenia. Ale OTTO zja.
wiaja sic u~ajetons armatami pauoer
niki pahstw europejskich. Czy ola
obrony siabychS Co Ia mysl! One
beda sic ~wzajemnie p~ilnowaiy, by
ktos ME zagsrna} sobie smacznego
kaska, ma ktory wszyscy inni maja
apetyt. Wydrzec zdobycz z paszczy
innego, by sameuu ja poarec, to ma
jakis sens; ale pc to, by puscic vol
no ofiare to ME geszeft.
Ma amerykshskiej wyspis Kubis
juz cd poltora roku szaleje smiertel
ma walka mieszkahoow z hiszpah
skim rzadem O niezaleznoso. Hisz-
pania prayzwyczaila sic uwaaac Ku-
be Ia dojna krowe, kt6rej przezna-
ozeniem jest dawac zo}nierza. p}aoit
podatki, karmic Gaia zgraje urzedni
kow, a zreszta tfzymac pysk, jakiego
to wyrazu uzy} raz Ballestrem do
polak6w. Wyspiarze d}ugi czas emo
sill to z pokora, ale W kohou wyozer
paia sic ich oierliwosc i ma Kubie "a
ozal sic caly srereg buntow. Teren
tel walki cd Europy daleko, ale anne.
rykahskie pahstwa 50 nawet zaiote
resowane, DO Ameryka otrzasia sic
~calkowioie z z~aleznosci polityoznej
cd Europy. l cozP Opr6cz wspol-
ozuoia Kuba ME doczekals sic do
tychczas innej pomocy W nierownej
wslce.
Takich obraz6w dzieje ostatnioh
lat dziesiatek przesuneiy wiele, a
motywem zachowania sic pahstw jest
za~ SEE materyalny interes chwili.
w druku pojawiajs sic wprawdzie
nieraz sentymentalne ubolewania mad
lossm ofisr, ale to mic pie szkodzi, DO
przeoiez moze sic okszac, ze ujsc sic
"a Pokrzywdzonym jest geszeft [jak
mp. W o%statniej wojnie tureckiej, ma
ktorej, nawissem m6wiao, Rosya
grubo sic przerachowaiab a wtedy
dobrze jest mice pod reks jakies O.
sionki moralne ola swoioh czyn0w.
Kiedy wiesc o podobnyoh gwal
tach j podeptaniu wszelkich prsw
ludzkich dochodzi do us1u jednostek
uczciwych, wraaliwych na cisrpienia
bliznich, Gaia ioh dusza wzdrygs sic
I oburzenia, a pierwszs mysla, pier
wszym %instynktem jest pom6dz Ola
rom, obronic je cd nspsstnikow lub
oiemiezcow.
Oni to u~wstsjs "a takiz obowiazek
moralnosci ! honoru, jsk pospiesze
ME Z pomoca mordowsnemu przez
rozbojnika lub nspsdnietemu przez
drspie zoego zwierzs. Ale jednostks
" sprswsch polityosnyoh jest be.sil
ne, q zbiorowisks tycb jednostsk
trzymsjs sic tsktyki zwisrzst, gdya
ami zb6jcs ME bedaie bronii ofisry
pred drugim zbojca, AMI wilk pred
wilkism, chyba pc to by pruywissa
cryc sobie cudzs zdobycr.
P~rreoiez zbrodnie / rozboie poll
tyczne popeinis ksade pshstwo, o lie
mu tylko wsrunki pozwols. ! ma kat
dym mich prswie cieay krew ! pre-
klehstwo pokrzywdzonych. DaIekie
obcoplemienne ludy, jsko siabsre,
przedstswisjs MS istwiejszy iup, vie
szgledem mich Europa z CORY przy-
Jeis IA nie.bits prawds, re ME msja
one ,sdnycb praw ludzkicb, ] ma tel
podstswie o pod.ieli}s sic
mimi ! ich zismis. by ME pokssac sic
prry iupie. TIE same VITO
oily, ktore niedswno wywalo.siy so.