Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1897-06-24

eseae 1ahah-
ster spraw wswnetrznyoh .upelnie
jest swisdom swego obowis.ku W
tym w.gledzie ] postepowac bedzie
tel dziedzinie I nAleAyts ostroa.
nosois,
Ksiaae F'erdynand Radzi,ci1f 20
dziekowal ka~nclsr.owi rzeszy ksie
oiu HOheulohemu, "a jego slowa, W
kt6ryoh u.na}, re pahsteo ma o6o-
ciqzek szdno,oanid jssykd oiczyste
go o6cych narodopoSci Niozego
innsgo mia asdajs ter reprezentanci
ludnosci pclskiej. Zsws.s u.nawali
polaoy konissznofc pielegnowania
jezyka n~iemieokiego " sskole, aada
j. tylko, aeby go pielegnowano "
racyonalny sposob. to jest Z pomoca
je.yka ojczystego dsieoi polskiob.
M6woa kohozy ponownem podzieko-
waniem ola kanclerza rzes,y IA sta
nowisko, jake d.isiaj sajsi W tel
sprawie.
DziennM Po-nafskki uwydstnia-
jso glowny ustep z mowy kanolerza,
pisze:
nZsiste wielkie to s}owc, kt6rego
dawno ME slyszelismy z ust tax po-
wa1nyob! w ostatnioh czasaoh mi
nistrowie 90 maj wyaej przyznawali
nam prawo pielegnowania jezyka
ojozystego W stosunkaoh domowych,
a ~wiadomo, re Gaia codzienna frssa
hakatystowsks, jake i swieze bros.u
~, aadaja stanowczo cd rzadu. zeby
usunsc ze szkoly utrzymujace sic
drobne res.tki iezyka polskiego Z
nauki religii. Tu zas najwyaszy j
miarsdawczy urzednik pahstwa i
rzeuy os ~iadcza lie, ze pan
stwo ma obowiszek szsnowa6 jezyk
nasz, bez uszczerbku ola jezyks ME
mieokiego. Oswiadozenie to stale
W bardzo znaczaoej sprzeoznosc z
Il politycrna praktyks pshstwa i
wiadz, wiec albo jest osobistym OBJ.
jawem lepszej vol, ktory zaszcryt
przynosi charakterowi kanolerza, a
nie obowiazujs jego wiadzy. albo
tee jest zapowiedria .yczeh, do kto.
~ CHI wiadzs pcdrzedne zastoso wac
sic powinny.
Ia druga cses,is alternatywy
przemawia dslsza uwaga kanolerza:
nae CO SIC tyczy szkoly, minister,
kultu weznie to W sposob zadswal-
niajaoy pod rozwsge." Jakim du-
chem minister oswiaty o~aywiony jest
wobec naszych aal6w i ayczeh jezy-
kowyoh, wismy d%oskonale z jego
wystapieh W ostatnich dwoch lstach
Tenn bardziej wiec .aciekawia mas
odnosna uwaga ksnolerza i ozekat
bedziemy Z niecierPliwoscia jej OBJ
iaw6w W praktyce naszyeh stosun
k6w s~zkolnycb. NiePodobra prawie
prIypuszczac, zeby Z tax wysokiego
miejsoa padaiy tego rodzaju oswiad
~ozenia ma rupeinie nieurodzsjns
,glebe
Wiec ~czekamy! A tymozasem
zyczeniom i zapatrywapiom ludnos I,
polskiej dal wyraz ogolny ksisze
Ferdynand RadziwM W sposob ma
razie wyoaerpujscy.
Prry tel s~posobnosoi NE mozemy
pomins6 uwsgi, ze hr. Hautten-
Czspski, ktory, W Izbie pan6w roz.
poczsi npOlskie debaty," jak sic ozy
tslnik poniaej przekOrac mole, wy.
raaii kilka punktow i zyozeh, zawar-
tych W szeregu nsszycb, dalsko licz
niejszych grawaminow parodowych
ale ma wstsp'e wypOwiedziai zasade
ktors potrzebuje pewnego objssnie
MIA. Powiedzia} on, ne prawno pah-
stwowa Podstaws pahstwa pruskiegc
ME jest nsrodowa, tylko pahstwowa
Ola tego wychodzic mozna tylko z
jednsgo stanowiska I. j. krol ,wsko.
pruskisgc." Me tylko W Prusach
ale j W kazdem pskstwie podstaws
Prawno- Pshstwowa jest ppahstwo.
va" DO kazle pth.two jest npsh
stwem" j nie MONA Du przeci sta.
WAC nnsrodowosci,' DO pojecia te
ME 50 rownomierne.
w kazdem vpshstwie prswa'
wszelkie osObniki powinny korzystac
z rownouprawnienia, tax samo osob
Mkt Poszozegolne fi;yozne, jak o
sobniki zbiorows, do ktorych sic "a