Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1897-08-12
Zywotnosc ~jezyk6w.

Ludy, sk'zsne ma Wake z obcym
4ywioiem, ktory pragnie z Mich "a
'uec pie. wotna ceche Darodowych
| wIssciwosc,, musza nietylko Z wiasnei
piersi cserpac nstchnienie, cd wage i
wytrwaiofc, ale j dziejowe przyklady
powinuy bye ola MICH podnieta j re
chets do wytrwaiej obrony tego, CO W
dziedIiotwie prsesslo ma mich pc prod
kach.
Historya wykazuje nam wprs~dzie,
Re tn iowdzie wygiueiy jeryki naro-
dow, ujarImionych przez otce potegi,
jak NJ. jezyk Fenicyan, po kt6rym
slabe zsledwie pozostaiy Shady, rad
ktorych odcyfrowsniem uaprotno sila
sic fl~ologowie. Wygiuat jezyk
Keltow po roznych stomach xacf o.
dniej Europy, Z orugiej strony ilsz
to podnoszacych widzimy prs kit-
dow, re diugie wieki uc,sku Die Ido-
laly poIbawic narodu WARY W prsy
sztosc j drog'ego sksrbu jgsJk a ojc.y-
stego.
Me s1uxajac przykladow W G ,ecyi,
Bulgsryi i Serbii, prsypat-my sic
garstce i~uiyckich Serbow, ktorzy u
ssedlszY zagiady, zgotowaneI p1ez
Men COW nsdlabskiej Slowiahszc.y.
znie, z godna uznsnia wytrwa.oscia
opieraia SIG nap9Jowi germ ,riSacyI-
nemu i pod wodza dIielnycn pstryo-
tow ME po,wslsia sig ~pozbawic je1y-
ka ojcsystego.
Jesz re chlubniejssy irzykIsd ME
zr6wnsnej wytrwalosci W zaniiowa
niu ojczysIei mowy ojczystycb zwy
csajow przedstawia nam poitora MI
llonowa ludnosc Wslii " Angln)
ktora csternss lie z CORA wiskow O..
plera sic naciskowi AnglosasoV j
trs SLIME prsy starodawnej ojcow
movie.
Otoz setki tysiecy ludzi maiego
ksieitwa ma zapytsnie angielskle dajs
stereotypowa odpowiedz nHa MEL
sussensch"-nie 10 Eumiem pc sssku,
ii. angielsku.
Rad zaprowadaii publiczne szko-
ly, W ktoryoh ucaa tylko pc angiel-
sku i co do ktorych istDieje przymus
posyiania dsieci. Ale ledwie chic
pax lDb dsiewczyna wyjdzie tskich
s.ko}, jui snowu twierdsi, zs. Thu mel
su~ssenach".
Wslia Jest protestancks; bskupi
snglikshsoy popelnili te %nieroz,ro.
pnosc, re bentfi va wal jskie naiawa-
Ii Anglikom, n~ieznsjacym jezyks kra-
jowego - j OTTO Gala msss ludu cd
wrociis sic cd koscio}s anglikshskie-
go i przeszia do dysSydenckiego,
gdIie sama sobie wybiera past row.
Niedawno temu jeden z sedsi6w, OBJ
j zdzajscych okregi wslijskie, " pr.e-
mowienlu do pr.ysieglych twierdzil,
re nigdzie ME ma lyle krzywoprzy
sieztws, co " Wslii. OdpowiedIis}
mu ma to ieden CLOS ogolnego obu
rrenia, re ME Walilcsycy krzywo
pr,ysiegsja, ale pan sedzis ich ME ro-
sumie.
Jskieito mowiac nawiasowo -
diiwne podobis hstwo do nassycb
stosunkoSl Niechby tylko sedzia
znai 0runto wnie move polskiego lu-
du, ME potrzebowalaby ubolewac mad
tenn kr1ywoprsysiextwem nsjwyzsza
wfsdzs koscielna na Gornym Slasku,
a i W nsszej wielkopolskiej dzielpicy
ME byioby lyle sadowych proces6w
o k1ywoprzysieztwo.
Gdsie sedlia ME rozumie k~rsjowej
ludhosci, tam j tiumscse nie wystsr-
czaja.
Wracsjac do giownego zaio4enis,
. wielka radosciy zaznaczamy rag je-
sscze, re to 9 ludowe " Waltz
utrsymuje sic bez sskoi, o~piacsnych z
funduszow publicznyob, okaluje sva
iywotnosc, bez praw W uuedEie i "
sadrie, utrsymuje sic nswet bez opo-
zycyi politycEnej, czerpiac jedyna i
csis sva siie z miiosci ludu do jesyks
~ojcsystego, zywiac sig poesys ! mu
zyka. Walijcsycy pieleguuja jedne j
drugs, szczegolnie spiew chorslny.
Co rok tedy odbywa sic " Wslii
wielki sjszd, osyli u~rocsystosc swans
.Eustesfodd", z ktorej i angielskie
d%sienniki obsserDa xdsjs sprawe i ns
ktorej chory Z ro4nycb okolie kraju
ubiegaja sig o nsgrody pienieane j
honorowe.
Jskkolwiek ziosliwi Anglicy twier
dsa, 4e g!owns cecba spiewu wslij-
skiego jest usiiowsnie narobienis jak-
Dajwiskszego wrsasku, jskkolwiek
jezyk kimryjski (tak zowie sie to ns-
rrecse) jest bardEo twsrdy ] brsmi "
uohu ~rscsej jsk niemiiy loskot, nis
jak mows ludzks, lyle on przeciet j
rozwijs sic sscsupiemi srodkami.
Co wieeej, Anglicy ssmi coiss gio-
soiej powtsrsajs, &e tax dalej bye ME
mote, Re sedsiowie ! urzednicy koro
ny sngielskIej " Wslii powinni u
mice pc wslijsku, Re probostw W Wa
Iii ME motna dswsc nie~krsjowcom !
re potnebs zalotyc osobny uniwsrsy-
tet wslijski.