Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1897-03-13
OSM GODZIN PIRACY
O6M GODZIN ODPOCZYNKU
A reszte ma nauke, zabawy uszlachet.
nfanie sic pOwinien mice rObotnik
o co sOcyalisci walcza.

ntante sic pOWtn1en mice rObOtntk
o co socyalisci walcza.
Najwazniejszem zsdaniem partyi
socyalistyczuej W dziedzinie stosun-
k6w ekonomicznych jest ustawowe
ogranjozenie dnia roboczego do 8
godzin. zadauie to, jednog&osnie
wystawione W programmed sooyalnej
demokracyi ma glebokie przyczyny
W oa3okszta2cie papujaoyoh obecnie
stosunk6w ekonomicznyoh sta je sic
odrazu zrozumia}em, gdy ma stosun
XII owe spojrzymy z w&asoiwego
punktu widzenia.
Podstawa zysk6w dzisiejszego ka.
pitalisty jest fakt, ze ca2odzienna
praca robotnika znacznie wiecei
przynosi wartosci, niz wysnaczona
mu plaza roboczs: robotnik, pracu-
jacy mp. II godzin otrzymuje W ze
piacie ME r6wnowaznik ca}ej swojej
piracy, ale czesoi jej, mnej lub vie.
cej znaczuej, naprzyk}ad 6 godzin,
nastepne 8 godzin praouje on jedy.
ME dla fabrykarta, ME odbierajac
"a te prace dodatkowa zsdnego wy
nagrodzenia. Stosunek oplaconej i
nieop2aconej czesci praoy r6znym
jest W rozmaitych czasach okolicz-
nosciach, ale samo istoienie owej
nieopaaconej piracy stauowi funda-
ment wartosci dolatkowej, owej
podstawy dochodow wyzyskujacego
kapita1u.
Aby powiekszyc zyski kap't~list.
ma diva srodki: slbo zmniejszyc paa-
oe zarobkows, albo przed&uzyc dzieh
roboczy: oba to srodki ssuza do jed
nego oelu, do wyduszeuia robotoi
kow wiekszej czes i darmowej pra-
cv, a co "a tenn idzie i S woich zy.
sk6w, dla tych samych powod6w ro-
botuicy W swej walce kapitasem
domagaja sic wiekszej p3scy krot-
szego dnia roboczego.
Nalezy jednak zauwazyc, ze to
ostatnie zadanie ma dla ca}ej klasy
robotniczej daleko istotniejsze wa
znieisze zaaczenie, niz podniesienie
p&acy zarobkowej. P, pam,etny ch
strajkach W Bolgii 1885-1SS7 r., W
oelu skr6oenia dnia roboczego, fa-
brykanoi zgodzili sic nawet podniesc
place, aby tylko utrzymac dzieh ro'
boczy ma dawniejszym poziomie, ME-
rzadkie bysy r6wniez wypadki, kie-
dy fabrykanoi "a pomoca iodstko
wych dop!at usi}owali przed}uzyc
dzieh roboczy, gdzie prawodawstwo
ME stawa}o temu ma przeszkodzie.
W istocie najwazniejsza dla ksp'ta
listy rzecza jest osiagniecie owych
darmowych godzin praoy, nic wieo
dziwnego, ze, ludzso rohotnika po.
wiekszona p&aca, wyciska niego
woale ME mniejsza ilosc owej piracy
nieop2aconej, kt6ra W dzisiejszym
ustroju s}uzy "a miare i wskazowke
pauowania kapita}u mad robotnikiem.
Podniesienie p3aoy, jakkolwiek
bardzo dla robotnik6w Poz4 dane,
ME moze mice togo znaczenia ola
casej klasy robotniczej, co skrooenie
dnia roboczego, gdy konieoznosci
bedac zalezne cd calego szeregu
zmiennych okolicznosci, ME obiecuje
AMI trwa}osoi, ami tez ME moze bye
rozszerzone do wszystkich ga}ezi
przemys}u W danym kraju. To tez o
lie strsjki miejscowe robotnik6w
walcza lepsza place zarobkowa W
pewnem przedsiebiorstwie, o tyle
GAIA klasa robotnicza ME ozyni z niej
kwestyi programowej, rozumie ons
az nadto dobrze, 20 przedmiotem
pra wnego unormowania ME moze
by6 plaza robotnioza, ale jedynie
dzieh roboczy dlatego odrzucajac
ma razie zadanie sta}ego minimum
plaoy, jako pr6zna mrzonke PREY
dzisiejszym kapitalistycznym ustro
ju, caaa swa si}a domaga sic prawo-
dawczego okreslenia 8 godzinnego
dnia roboczego. Zreszta partya so
oyalistyczna ma juz "a soba niejakie
doswiadozenie " tel kwestyi, ktore
przekonyWa J4, re Jedy ME energloz.
nemu naciskowi klasy robotniczej
ma rzady zawdziecza dzisiejsze ogra
niczenie dnia roboczego, kt6ry " Ca
lei cywilizowanej Europie ME pre-
krscza II godzin, a W niekt6rych
krajach, jak W Norwegii ME pre-.
wyzsza 8 godzin, W wiekszos 81 fA-
bryk W Ameryoe godzin osm. Natu-
ralna jest rzecza, ze klasa robotnicza
ma tyoh zdobyczaoh poprzestac ME
mote wierna oalej swojej dotych
czasowej tradYoyi musi W bliskiej
przyszlosci dobic sic s godzinnego
dnia roboczego.
Niedawno pose} Fischer, jeden z
kierownik6w niemieokiej demokra
cyl socyalnej, wyg2csil move W kto-
rel uznal "a ca3kiem mozliwe wpro.
-oI.:x .,,A J,;S N Nioyno1oob 20 -