Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1897-06-24
Sprawl pOlska W pru-
skiej Izbie pan6w.

-
" pruskiej i.bie panow sfowa kryty
tyki o stosunksch. panujsoyoh W
polskioh d.ieluioach, wypowiedziai
je PREY dyskusyi jeneralnej mad eta
tenn o.lonek Isby panow br. Bohdsn
Hutton C.apski, q kauoler. rzessy
ks. H sbenlohe pospies.yi cara. /.
dius.a odpowiedris. pc kt6rej pre-
mawial j~eszo.e ks. Fsrdynand Ra
dziwill.
Ma ws.epie sa.nao.yi hr. Czapski,
.e prawno, pahstwowa podstawa pan
silva pruskiego ME jest nsrodowa,
tylko pahstwowa ola tego wycho-
dzic moana Z jeduego tylko stano
wiska, t. j. kr6lewsko- psuskiegO.
Kaady obywatel pahstwa brac must
ud.ii W praoaOh podejmowanyoh ola
dobra ogolnego. Me moana jed
max zspoznswsc. Re sic pewna czesc
lu1nosoi W wschodnioh prowincyach
r6tnego rodzaju srodkami o~dstreo.a
cd tel wspolnej pracy j ola tego u
watam "a konieo.ne, ably temu cara
dzono. Do tego trzeba polityki,
kt6ra ME powinna byc sni "a ostra,
Ia slabs. Pahstwo must wychowy
wac, a karat dopiero wtedy, jezeli
wszelkie inne srodki "a wioda. IL.
by dzieoi polskioh rodzicow uosyiy
sic je.yka wiekssosci swych wspo4o'
bywateli, wyu aga tego nieiylko
interes polityczny, ale take Job
wiasny interes; sadie jednak, as mo-
ga sic jezyka ~niemieokiego wtedy
tylko ~nauczyc, jezeli i'm nauczyoiel
objssni z~usozenie slow j zdah W je-
.yku ojczystym. Stanowisko nau.
ozyoiela jest W o~dnosnych prowin
cyach bardzo trudnem, mianowioie
jeaeli must uczye .byt wielks liczbe
daieci. Ola tego prosze rzadu, ably
wyznsczy} osobne srodki ma szkoly
W w. KS. Pozns hskiem i W Prusach
Zachodnioh. Byloby pozyteoznem,
gdyby ma niektorych uniwersytetaoh
poczyniono zarzadzenis, ktoreby
sklonily mlodziea polska, bye przez
kilka lat rzadowi do dyspozycyi (r).
Radzilbym tskte zalozJ G srkoie pod
oicerska i odpowiednia szkole PREY
gotowawcza j PREY jst do niej row.
na liczbe daieci polskich (f) i drieci
niemieckich. Take W dziedzinie
administracyi wymaga w, Ks. Pc
znahskie szczeg6lniejszego uwzgle1.
~nienia, powinno sic tam u%stanawist
tylko ssczeg0lnie uzdolnioDych u.
r~zednikow, a misnow:c.e ma komisa.
ray obwodowyeh ME powinni bye
wyhierani ludzie wykolejeni. Motns
przeciez zadae, zeby takze polakom
dzia}a sic sprawiedli csc. Nalety
praoowsc ME mad zgermanizowanien
polskich pr, wincyi, tylko mad zjed
noczeniem wszystkich prcwincyi "
wsp6lnej piracy W interesie pahstws
podejmowsnej.
Ma ustep, odnoszscy sic do sto
sunkow W polskich dzielnicsoh cd
p~owiedzisl kanclerz rzeszy ksisze
Hohenlohs mniej wiecej W nastspu
jaoy sposob:
nGotow jestem hsrdzo ohetnie cd.
~powiedziec panu preopinantowi ma
jego wywody. S%twierdzam nsjprzo1
z wielkiem zadowoleniem, ze preo
pinant wyrszii zdanie, i pray Oce
MANU- stosunkow W jego rodzinnej
prowincyi Iis nalezy wychodzie Z
stanowisks narodowosoiowego, tylko
re stanowisko pahstwowego. Mialem
jut ma innem miejsou W eisgu tel
zimy sPosobnosc przypomniet, ze
Polacy W P~rowincyi poznahskiej
wobec dobrodziejstw, jakich jake
ozionkowie uporzsdkowanego orga-
nizmu Pahstwowego za1ywali i jssz.
cze zazywaja, obowiazapi So take
czu6 sic niemieokimi j pruskimi oby
wstelami pshstwowymi. Preopins mt
podziela W tym wzgledzie nasze
zaPatrywania j ola tego ME potrze-
buje sic mad tenn diuzej rozwodzic.
Co do iezykd PolSk,ego, to bytem,
zd"Sze sdania. ze pohStro, h6re
rcietito obce RarodopoSci, ma takze
odo~iqzeh szanOtoanio jezyka OF
czyStego. Same sto,oo ,iezyk ojczy.
Sty' ndkozgJe nam n,ie6szocunekdla
niego.