Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1897-03-06
KSZTAhCMY SIZE!

fOmleOZy luuLWl, kCOfZy ZdJVli
wybitne stanowiska W rozmaitych
zakresach dzia4alnosci ludzkiej, i
ktorzy niby gwiazdy przewodnie przy-
swiecaja ciagle pochodom spo}eczehstw
ku lepszej przysz4osci, bySo wielu
"samoukow," t. ]. takich, ktorzy
wielks swa wiedze zawdzieczali jedy-
ME tylko w}asnym swym usi&owa-
niom, ME ogladajac sic ma pomoc
szkolns.
Me znaczy to jednak, re kszta}ce-
ME w2asne zawsze wiedzie cz4owieka
do owych wybitnych stanowisk, ze
zawsze wvnosi 60 po mad poziom O.
golny. Tax ME jest wcale, nawet
ME mozemy samokszta}ceniu przypi-
sywac mocy wywyzszania ludzi.
Znaczna Geese ludzi oddawa}a sig
zawsze musi sic oddawac zajeciom
grubszym, pospolitszym, ze sic tax
wyrazic MONA, ME wymagajacym
wielkiego rozumu, ami wykszta}cenia
TAX by2o zawsze tax bsdzie. Me
zmieni sic to wcale, nawet W narodzie
najbardziej wykszta}conym.
Rolnik, zajety uprawa roll, oprocz
wiadomosci specyalnych ME potrze-
buje do zajecia swego wykszta&cenia
szerszego. A jednak wykszta}cenie
to dla niego jest bardzo pozadanem.
Wyobrazmy sobie jednak, ze kazdy
rolnik wiecej nieco wykszta}cony po-
rzuca prace oko}o zagona i spozytko-
wywa wiedze swa W innem, lzejszem,
wygodniejszem zajeciu. Colby sta4o
sic rola?... Ktoby ja uprawia}?... ..
Czemby sic ludzie zywili, gdyby
skutkiem braku rak do piracy zabra-
b k}o chleba?...
To w}asnie jest dowodem, ze zada-
MEM wykszta4cenia ME jest odrywa-
ME sic cz4owieka cd zajec nizszych.
Wykszta&cenie ma ma celu podnie-
sienie godnosci cz}owieka.
Dopoki ludzkosc GAIA, I'd najwyz-
szych szczytow do warstw maj jnizej
stojacych ME zrozumie tego jedynego
celu wykszta}cenia, dopoty praw-
dziwym postepie ME MONA myslet.
Rozpowszechnianiem wiedzy zaj
muja sic t. wv. "popularyzatorowie," !"
ktorzy zajmuja sic podawaniem jej
,1udziom nawet mniej wykszta4conym
W spos6b dostepny zrozumiafy. w
niektorych miastach Europy istnieja
specyalne uniwersytety, gdz'e wyk4a-
dane So nauki rozmaite wszystkim
bez wyjatku, ktorzy z nauk tych
chez korzystad. Takim uniwersvte.
tenn by} zapoczatkowany przez Wy
dziaf Oswiatv wv. Mar. Pol. t. w.
"Uniwersytet Ludowy," kt6ry jed
make ME m6g} ws46d nowego spo}e-
czehstwa sic przyjac.
w uniwersytetach takich Mkt
ME pyta swiadectwo uko1iczenia
szkof srednich, Mkt ME egzaminuje,
ami ME wydaje dyplomow. w zak}a-
dach tych wiedza jest udzielana dla
wiedzy, ME zas dla zdobycia "a jej
pomoca wyzszych stanowisk.
Kto wykszta4cenie uwaza jedynie
tylko "a srodek przyczyniajacy sic
do wzrostu powodzenia materyalnego
lub przysporzenia przyjemnosci, ten
przypisuje wiedzy znaczenie bardzo
podrzedne, tract bowiem z oczu jej
charakter uszlachetniajacy, podno-
szecy godnosc ludzks. Wprawdzie
bardzo to jest. pieknie pracowae mad
powiekszeniem swego mienia, ale pra-
ca ia ME powinna odbywac sic kosz-
tom moralnego rozwoju cz}owieka.
Me samym przeciez chlebem cz}o.
wick zyje.
Kto dusze robi jedynie s}uga cia4a,
ten ja poniza; kto rozwodzi sic ze
skargami p}aczami mad swym To-
sem, dla tego, ze dozna} niepowodze-
MIA, kt6re zreszta zaleza}o g}6wnie
cd okolicznosci, ten daje pozna6, re
dusza jego, goryczs zaprawiona, ME
jest W stanie wzniest sic po mad nizki
poziom potrzeb cielesnych.
Ma takie w@ssnie utyskiwania, po-
eta angielski Robert Southey odpisa&
przyjacielowi, zadajacemu posady:
"Chcia}bym dad ci rade, gdybym
wiedzia4, ze zechceszz niej skorzystac.
Ale ma co zda sic rada, tym, kt6rzy
chca cierpiec?... Cz4owiek dobry i
rozumny moze niekiedy bye oburzo-
nym ma SWAT czut zal do niego,
lecz bsdz pewnym, lie Mkt nigdy ME
byf niezadowolonym re swiata, jezeli
istotnie sam temu ME by4 winnym.
Gdy cz}owiek ma zdrowie, oczy, rece,
czas, a zyje bez planu i bez celu, to
sklada dowod, ze Bog dat wszystkie
Diary cz4owiekowi, kt6ry ME by4 ich
godzien."
Do silnych tych, lecz prawdziwych
i madryc ych wyrazow, dodajmy piekny
przyk4ad kszta4cenia sic w4asnego,
jaki powinniby nasladowac ci, ktorzy
badz W braku ufnosci W siebie sa-
mych, badz fa4szywego przekona-
MIA, ze i'm brak sposobnosci do kszta}-
cenia sic watpia boiszliwie powo-
,l~o..o