Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1896-02-27

SeSNS syhao<o
sowo pobranych osadzono. Ukazaly
sic nawet odezwy do tych, kt6ryoh los
ma o6are naznaozy&, zachecajac ioh do
rezygnacyi i zapewniajao, Re oaly kraj
wezmie ich rodziny " opieke. Wten,
ozas Wielopolski chcao koniecznie wy.
wo&ae zbrojny op6r, do ~niesiyohanego
bezprawia branki rzuoi} jeszcze stra-
szna obelge W twaru bezsilnym ogla-
szajac " Dzienniku, Re ,,mlodziez pol.
ska, znuzona anarchia w~ystepnyoh agi.
tatorow z wielka radoscia szla do s}uz.
by Najjasniejszego Pana, jake do szko-
~ porzadku". Wrasenie tego artyku.
fu bylo ogromne, miasto zawrzalo z Q.
burzenia, ME bylo jus podobna pow
strzyma6 rewoluoyi i wybuch nastapi}.
Mlodziez, kt6ra zdolaia ujsc branoe,
wyszia W lasy i tam zaozeia formowae
oddzialy, zbrojace sic W kosy Tub wi
d3y, rzsdko tylko W broh palma. Ufcr-
mowal sic tymozasem W Warszawie
tajny Rad narodowy, kt6ry odezwa z
DIN. % stycznia ogaosii zbrojne powsta-
ME i powo}a} lud caly do walki smier-
telnej z nieub}aganym, odwiecznym
wrogiem. Me byla to przeoiea walka
krociowego wojska, ale walka pojedyh-
czych niemal rodzinnych gromad, wal.
ka jednego przeciw tysiacom, pogoh
bezbronnego. Powstahcy bez broni,
bee wojennej nauki, r~ozrzuceni po ca
oafym obszarze kraju, ukryci pc lasach
i bagnach, wpadli ma wrog6w dziesiet,
kroe silniejszycb, wojennie wy6wiozo-
nych, dobrze uzbrojonych, bill ich dziel-
ME, rozbijali, a zwyoiezeni ME upadali
ma duchu tylko rozbiegali sic pc la.
sach, by W innem m~iejscu sic zebra6 i
walczyc.dalej. TAX przeszlo rok ca}y
trwa3o powstanie. Zas}yneiy imiona
wojownikow jak Langiewicz, Soko&,
Jasioranski, Miclecki, Jonug de Blan-
kenheim, Lelewel, Czaohowski, Chmie-
lihski, Padlewski, Frankowski, Sierra.
kowski, Narbut, Susin, ks. MaGkiewicz,
Taczanowski, Caller, Kruk, Bosak-
Hauke i tysiac innych; ostatnim z po-
wstahczych wodzow byi ks. Stanis}aw
Brzoska.
P~owstaniem zbrojnem zostaly Moska-
lom rece rozwiazane; ME potrzebowali
hamowac ami wzgledami ma opinie Eu-
roPy, ami w~zgledami prostej ludzkosci;
Przeciw zbrojnym kupom mogli pozwo-
lie juz sobie pc tatarsku pohulac. Mu-
rawiew, zwany wieszatielem, ma Lit
vie, a Berg nasladowca jego W Kro-
lestwie Polskiem wylali strumienie
krwi, zasiali kraj tysiacem szubienic.
Pod}ug Przyblizonego obliczenia Aga
tona Gillera, stoczono tysiac mniejszych
i wiekszych potyczek, pad}o przeszlo
10000 powstahcow, 1900 rozstrzelano i
Powieszono ma szubienicach, opr6cz te-
60 10000 Polak6w i Polek posz}o do
wiezienia i ma Sybir i ma wygnanie.
Gotowka poch}one}o powstanie mai
mniej 500 milionow z}otych, a strata W
zabranych przez Moskali majatkach, W
zburzonych b~udynkach, zniszczonych
zapasach wynosi try razy lyle, zatem
materyalna strate mozna liozy6 smialo
ma diva miliardy ziotych. Daleko gor-
sze byiy ~nastepstwa i straty duchowe.
Moskale z powodu zbrojnego ruohu
znalezli przyczyne, ably zniesc resztki
samodzielnosci Krolestwa Polskiego;
najstraszniejsze przesladowania narodo.
wosci polskiej j religii katolickiej Ia
czeiy sic pc roku 1854 i trwaja do dnia
dzisiejszego. Szkoiy polskie zosta}y
milestone, jezyk polski usuniety nietyl.
ko z urzedow j szko1y, ale zakazano ma
wet mowic pc polsku ma Litwie i W
P~rowincyach zabranych (Podole, Wo-
fyh j Ukraina) oraz zabroniono W tych
ziemiach Polakom kupows6 dobra ziem.
skie.
wielopolski jeszcze diugo pred "a
~kohczeniem powstania dosta} dymisye i
wyjechal najprzod do wod a potem o.
siadl W Dreznie, gdzie W nspadzie zalu
i wyrzutow sumienia poder4na} sobie
gardlo brzytwa, choc ME smiertelnie.
NJ nAD