Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1896-04-16

rz..y d~1ied.ine mysi lud.kiej, otaozajso j. .ursols meo1ehstwa.
Jednym jedynym reformatorem, vielkim duchem odrodzenia,
wielkim badaozem potrzeb spo}ecznyoh, geniuszem Pohki by} ten
sam wielki k6l ~zwyciezoa, cudzoziemiec, Stefan Batory.
Czul on brak tel mysi spo3ecznej, widziai on swieaym okiem
ten nar6d wielki, te obszary bogate ME ogrzane duohem o.ywozej
mysli, to pahstwo, lud ten skazany ma zagiade z powodu ozo.osci
Varsity panuiaoej dbonia zdecydowana zaczas Z narodu polskego
zdzerac zaskorupiaia warstwe moanowladztwa.
Poska szozyoils sic, ze ~kr6lob6jo6w ME mia{a.
Pnwdziwie, poc6z miala mordowa6 tyoh biednyoh, bezsilnyoh,
ukoronowanych meozennik6w, kt6rym upaota oonventa" zwiazywa.
~ reoe JUL PREY wstapieniu n stopnie tronu kt6rych CLOS milknae
musia2 wobeo pierwszego lepszego szlacheckiego warohola.
Bezslnsgo, odartego Z whdzy, " znaozeniu pahstwowem tru-
pa IA ayda' togo be1'ilnego obrohoe ludu, ssgo n~ajlepsusgo .yna
ojczyzny, zmuszonego sfusyc zgubnym widokom falangi pan6w, po-
o6. ks6ry . mich mial pozbawia6 aycia.
Co innego Z Batorym.
Pad3 on Z truoizny .adanej reka nieznana, a tajsmnica zgonu
tsgo posesnsgo, jsdynsgo dziejowego meta Poski, po.ostaia t.ism.
nice mo1nych.
Pc MIN napr6ano podnosii CLOS sw6j ukoronowani meozennicy
Jan Rainier. Stanisaw Leszozyhski, glosy ih pr.ebr.mialy bez.
SLIME, beg oddzwieku " pozbawionym mysi narodzie, aluby pierw.
' ~sss,y y t 16is1,as ,I9 os ps'r. RSs9' "eisls sy six W d sysis ay Ssssl1e ss.
go geniusza narodu, kt6ry spoozywai W wielkiej zmartwiaiej masie
ludowej.
ws.ekie wolne gaosy. wszslkie w,paniase porywy, .marniaav
wsr6d bezmyslnej rzeszy szlacheokiej, iskra ludowego ayoia, rozpa.
Iona ma tronie, gasla wsr6d zaduohu samolubnej drapie.nosci pa.
now, zabierajscyoh oialoi krew calego narodu ma sw6j uaytsk. Mi
kolaj l., II. cot. tytu}owali sic marni kr6lewieta polsoy.
A pahstwo niklo, marniaio, kr6l usychal ma tronie, a lud leaal
martwa byls odcety Cd majestatu, deptany " rozszalej mo.no-
wlado1ej swawoli.
Charaktery .marnialy. Podzslone ma stronnictwa ME te, kto-
reby wcielaly " siebio przeoiwne idee spo}eczne, lub pshstwowe,
jhk Wigowie Torysi " Angli, leoz to tyko, kt6rs reprezentowaly
oiasne Interest," familjne mo.uyoh, jk W R.ymis rody Orsinioh i
Colonn6w, szlaohta, jk wiosoy oondotieri, nawykla sprzedawac
ozesc honor "a pienadze, nawykla patrze6 ma wszystko re stano-
wiska swego tylko interesu, kianiala sic o .ysk, huczala buhozu-
ozy2a sic tam, gdze ME widziala mic do zyskania, nabra}a wszslkioh
niskioh instynkt6w ludzi oiemnych choiwyoh, uni.onosoi, warohol.
silva braku obywatelskiej staiosoi.
Rzsdne pahstwa zagraniozne unikaiy nawet powaanyoh stosun.
k6w z t. szlachecka rzeczapospolita
To to. CT, ktorzy kianiaIi sic niko panom mo.nym, klaniaiao
sic potem Katarzynie, uwazali Ia rzeoz naturalna, ze i'm q to z Ia.
sy oboego pahstwa p3aOono sprzedawali krsw swojego narodu
ogauPiaia giowa zdrewialyn sumieniem idjot6w.
To bylo loiozuem nastepstwsm tel dlugiej drogi, po ktorej cd
ozasu w~ystapienia biskupa Stauisiawa Szozepanowskiego piyne}a
nawa p~oskiego narodu.
w ko3o Polski staly grozne wojska, W ohrzoie ogniowym ms
polaoh bitew wyrosle. ku oelom pafstwowym skierowans, W kolc
tron6w ustaw skupons, obowiazkiem platniozym wszystkioh sta
now zar6wno utrzymywane z giowa pahstwa jake najwyaszym wo
deem swoim, dajace pewnosc pahstwom przeprowadzenia swell wolf
bronienia swych daaeh istnieh. Kiedy kazda piedz ziemi strzeao
ma zazdrosnis krwia mieniem pahstwa, byla nienaruszalna narod6w
swietosoia. grsnice Polski staly W pijanym anarohicznym nisiadzie
otworem, jakby wpraszajac sic same do zabrania.
w Posoe nawet wojsko bezposrednio naleaace do pahstwa
utrzymywsne kwarta z d6br krolewskich ME nalezalo do krola.
Byso to take wojskiem szlachty magnat6w, a dowodzii MEN
bezposrednio dozywotnio niezaleznie cd kr6la cd sebie diva
wielcy hetmani: koronny ltewski.
Cd ioh fantazji zalezalo dac krolowi wojsko lub ME dae, tai
samo jak cd wolf dw6oh kanolerzy zalezalo potwierdzic wyrol
krolewski przylozeniem pieczeoi, lub go uniewaznie.
To ter rosly aspirscje panow, a upadaly Interest," pa6stwa ma
rodu.
Pc dworaoh pahskioh staly nadworne ohoragwis W barwach ma
gnackioh, W srokatyoh mundurach, jake siutki swawoI, do zajaz
dow kawalkad pahskich przeznaczone bez tradyoj, bez spojni or
to z narodem, czy z rzsdsm, organa anarohiOznyoh fantazji pah.
skich, a Polska lezala bezradua wewnatrz, bezslna ma zewn&trz,
ons r6wnajaoa sic przestrzenia iludnoscia najwiekszym pan stwou
owczesnym.
Ostatnim czynem bojowym Polski dawnej byso zwycisstwe
mad Turkami pod Wiedniem. SWAT o tenn dawno zapomnia}; jaz
da, bedaca ongi ohluba gi6wna sis Polski W og6lnem przetwo
rzeniu sic sl zbrojnyoh, zesza ma plan drugi, ma pierwszym stane
Ia Pieohota, PREY niej artylerja iczna silna, jazda zajmowala pc.
vol wiasciwe swe stanowisko wzroku czulk6w armii, a W Polsoe
ma polu wojskowosci, jak ma kasdem innem, wsrod zastoju, wbrev
Potrzebom czasu, sils zbrojna pa6stwa opieraia sic oiagle ma zeszlet
ja z pols husarji, ktorej ostatnie ~wystapienie s~kohozyio sic hanie.
bnem bankructwem uOieozka ma polach k~liszowskich W r. 17O5, W
starciu sic z bitnem wojskiem s~zwedzkiem Karola XII.
Sobieski umierajsc zostawa jeszcze oko&o 90 tysiecy wojska
Wojsko to byio luzns, ale wycwiczone ma wzor starodawny, kopja
jake giowna bronia ma ktora wynaeziono, nova formulke: ,poty