Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1896-08-29
ROBOTNIKA

tel sZczypty plenleuzy, Ktora '"
dzieh "pejdy" przynosi do domu.
Nazywa ia swa p}aca-a jest ona
!iedyna zywicielka jego rodziny.
Duza p}aca wnosi do domu radosG,
obftoSc, weso}e usposobienie, zdro-
vie, wygody, pisma i przyjemnosci.
Ma1a pfaca kaze obywac sic bez
wielu rzeczy potrzebnych, wygania
domu wydatki ma oswiecenie sic
rozrywki; wprowadza ch}6d i
chorobe, niezadowolenie k}6tnie,
pedzi ojca do saloonu dla zalania
r rtbaka, a najm}odsze nawet dzieci
do piracy. Brak p}acy oznacza bez-
roboc;e, MEM wszystkoprzybie-
ra poz6r opuszczenia i smutku;
ch1op gdzie moze zalewa robaka ma
krede, kobieta chodzi jak nieswoja,
ami izby, AMI dzieci niedopatrzy.
Ola tych ludzi wszelkie zycie usta-
je, a zaczyna sic walka 0 moznost
zycia.
Ia p}aca robotnika -zjawia sic
ona jak dobry duch ma chwile-nic
jej ujac, mic zatrzymacw domu ME
moze. DIS weszta, jutro juz jej
niema. Jezeli nawet cd czasu do
czasu odniesie sic cos do banku. to
spewnoScia przyjdzie czarna 60
dzina bezrobocia czy niemocy ipo-
ch}onie oszczednosci.
Nieraz rodzice, umierajac, costa
wiaja dzieciom ma}a posiadfost
lub troche got6wki; zbierali ma to
przez cafe zycie, cd ust sobie odej-
mowali, a przeciez te dzieci beda
tax samo ciezko pracujacymi robot
nikami; tax samo ich szczesliwosc
wygody beda zaleza}y cd p}acy W
dzien "pejdy," tax samo urwa-
MEM sic tel piracy urwie sic dla
mich zycie, a rozpocznie sic walka
o zycie. Robotnicy pokolenia W
pokolenie So lax ludzie rzucani
falami NORA, kt6rych jedyna O.
chrona jest wat}a }ddka- ciagle
drzec musza, ze ia g}ab, pochfonie;
F tax ca}e ich zycie jest marna bo-
jaznia strasznym wysi}kiem, kt6.
ry prowadzi tylko do tego, re mo-
ga sic diuzej ma swej watiej iodzi
utrzymac. Czyz wobec tego moz-
ma movie wyzszej oswiacie, Q
nauce, O spokojnym dobrobycie!
Nie-robotnicy So ma to, aby pchat
ko4a tego wozu,na kt6rym wybrah-
cy uzywaja mifej przejazdzki. Re,
ce i'm grubieja, m6zg sic zaciemnia.
W nagrode moga zyc miernie
odradzac sic, by robotnik6w ME
zabrak1o p6ki bada potrzebni. Kte
niepotrzebny tract place, nis
wszystko.
Teraz pytanie, czy mozebnem
jest dla wszystkich robotnik6v
pracowac stale pobierac TAXA p}a
&c, kt6raby zapewnia}a wszelkit
wygody, opieke wychowanie dls
dzieci spokojna starosc?
Doswiadczenie uczy, il robotni
cy W r6znych miejscach, r6znym
sposobami, ma jakis czas potrafil
podniest sobie zapfate. Ale z teg(
korzystafa bardzo mafa ilosc robot
nik6w i ME ma d4ugo. Po pew
nym przeciagu czasu znowu p}ac'
spada}a zn6w musieli ia podnosi'
wielkim wysifkiem strata. Bee
robocie zas, pomimo wszelkich do
I tychczasowych usi}owan, jest mai
I wieksza playa robotnika i ciagl
sic poteguj je-ludzi bez piracy jes
coraz wiecej
P}aca robotnika ma niekt6r
w}asnosci, mad kt6rymi warto ST
zastanowic. Przedewszystkiem nj
jest ona wymierzana wed}ug "a
s1ugi. Jest to rzucajace sic W oczy
DO robotnik, kt6ry pracowaf '
swoim zawodzie lata, nagle dostaj
mniej niz W pierwszych czasach
a przeciez ME moze or robic an
mniej, ami gorzej. Toz samo v
piracy cd sztuki: "a ten sam pred
miot, rownie dobrze zrobiony p}ac
mniej i coraz mniej. Toz sam
gdy czfowiek zacznie robic prz
maszynie: towaru wyrabia be
por6wnania wiecej; zdawa}oby sig
IL wystarczy ma op}acenie maszy
ny, kt6ra bardzo powoli sic zuzy
wa, ma podniesienie mu p}acy-
ME, p}aca opada.
To co robotnikowi niedop}acaj
idzie W rece pracodawcy; lie "a
maja mu niedop}aci6, ,zalezy cd OF
rachunku pracodawcy- robotni
ME ma W tenn mic do powiedzenis
i L /