Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1896-03-12

bliskiem sasiedztwie bieguna ujemne-
go. Szczegoly zreszta tego blasku, OIL
sniswsjaoego swa pisknosoia' So bardzo
rome; barwa i posta6 warstw swie-
tlnych zaleaa cd rodzaju gazu, wypei-
n~iajaoego rure, cd iej POSTAGE i cd ma
teaenia pradu elektrycznego. Elektrod
natomiast ujemny, czyli katod, otaoza
sic blaskiem niebieskawym, kt6ry cd
pradu swiatla dodatniego oddzielony
jest zawsze przestrsenia oiemna zupe4-
ME.
w ruraoh Geisslera, jak powiedzie-
lismy, gazy znajduja sic jua W stanie
silnego rozrzedzenia; gdy wszakte roz-
rzedzenie to do wyzszego j~essoze stop
MIA ~posunietem zostaje. zjawisko cale
ulega przeobraaeniu; slaby blask bic
kitny cd bieguna ujemnego rozposoie-
ra sic coraz dalej i wype}nia rure,
wbrew warstwom swietlnym, cd biegu'
ma dodatniego plynacym, kt6re ooraz
bardziej ustepuja. zjawiska to badaa
pc raz pierwszy professor Historf W r.
1859; wywola3 je W nateaeniu wybit-
niejszem, gdy ma druciku ujemuym o.
sadzil mala plytke metalows paaska
lub tez slabo s~krzywiona. Przy bardzo
silnem rozrzedzeniu gazu rura Pozosta-
lie zupe{nie prawie ciemna, ale nato-
miast ~wystepuje nowy zn6w szozego4,
inne zjawisko uderzajace. Wprost ma
przeciwko katodu, mianowieie, szklana
soiana rury pokrywa sic swiatfem' "a
czyna swiecit, fozforyzuje, jak to sic
m6wi6 zwyk3o, albo raczej huoryzuje,
je.eli uay6 zechcemy terminu scislej
naukowego. Barwa tego swistsa, czyli
tel Auorescencyi, Jest roma i zalety cd
skladu chemicznego szkla: mole bye
Gotta, zielona Tub niebieska.C { Swiatlo
to nadto w~ystepuje zawsze wprost ma
przeciwko katodu, 90 swiadczy, ze z
katodu tego, ozyli z elektrodu, z bic
guna ujemnego ~wybiegaja promienie,
kt6re ME troszcza sic bynajmniej o Po-
soaenie bieguna dodatniego j ME zwra-
oaja sic ku MENU, ale biegna W kie-
runku pro~stolinijnym. Prostolinijne
to promienie ,,katodalne" So same ME-
widzialne, gdy jednak uderzaja o soia-
ne rury, powoduja jej Auoresoenoye,
ozyli podnieoaja ja do swieOenia, ale W
tych tylko p~unktach, kt6re Przsz pro-
mienie b~ezposrednio dotkniete zostaja.
Gdy wswnatrz rury, ma drodze tych
niewidzialnych promieni katodalnych,
znajduje sic przegroda j~akakolwiek,
zatrzymuje n promienie, a W takim
razie ma szklanej scianie rury wystepu-
je oieh wyrazny.
Doswiadczenia Historic. prowadzil
dalej Crookes W Londynie j wtedy mia
~ one rozg}os znaczny, a rury, zawie-
rajaoe gazy s%ilniej rozrzedzone, aniteli
W zwyklyoh rurach Geisslera, nazywa-
ia sic zwykle rurami Crookes'a. Croo.
kes poznai i inne j~eszcze osobliwe VIA
snesoi promieni katodalnych, a W szcze.
golnosoi wykaza}, ze So n zdolne do
wywolywania nawet dzialah meohani-
cznych; gdy bowiem ma drodze ioh1u-
miesci1 lekki miynek mikowy, skrzyd}a
mlynka zacze{y sic obracat, jakby pod
naciskiem uderzajacych je Promieni
niewidzialnych.
Mechaniczne to wszakze ioh dziala.
ME, wy~dajace sic jakby uderzaniem,
bombardowaniem ozastek, nasune}o
Crookes'owi domys1, IL istotnie many
tn do czynienia z pradem czastek mate.
ryalnyOh. Przyjai on wieO, re cd piyt.
XII metalowej katodu odrzucanie So czy.
Ii odpychane ozastki gazow W rurze "a
wartyoh, ktore W przestrzeni rozrzedzo.
nej biegna pc drogach prostolinijnych'
Sadzi on, 70 W rozrzedzeniu tax znaoz.
mem, materya ME jest jus gazem zwy.
kiym, ale pozostaje W pewnym stanie
,,ultragazowym', ktory obok stanu sta
}ego, oiek}ego i lotnego tworzy ~jsszcze
dalszy, ,,czwarty stan s~kupienia", a ola
prostolinijnego wlasnie rozbiegania sic
ozastek oznaczy} Crookes stan ten ma
zwa ~pmateryi promienistej1'.
Inni wszakze fzyoy ME podzielaja