Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1896-04-16
COspodarka niemiecka
W Afryce.

z S"Aes ooay, JON hanicOuic
postepuja sobie ursednicy niemieccy "
posiadiosciaoh piemieckich Afryce.
Okruciedstws i sbrodnie popeinione
Pr1es DR.. Petersa vyjawi} socyalistycsny
posei Bebel. M6wii mniej wiecej tax:
JUL gubernstor Leist i sedzia Wehlau
byli wielkimi okrutnikami, drecsyli mu-
uynow, bill iob, kszali giodsic, zabijse,
ale ME ohwalili sig Z ten publiosnie, DO
wiedzieli dobr.e, Re o - wystepki, wo-
isjace o pomste do nieba i hsnbiaoe
dsisiejssa cywilisacya, . sscseg6lnie
pshstwo niemieckie, Z polecenia i " i
mieniu kterego driaiali. I~nacsej jednak
zapatrywa al sie ma cate spraws dr.. Peters
i W osobnei ksiatce chwalii sic, " jaki
sposob postepowal sobie z mur.ynsui.
A jak sobie postepowai? Otto lud,i.
dzwigajacyoh dietary ka.al zabijs6, gdy
CT ~wyciehczeni ma silsob, dlutej dzwigac
ciezarow ME mogac, uciekali. Drugi
Prsyk&ad: Jeden sxosep %munyhski pro-
wadzii . drugim s.c.epem woine. Nj
stad nj Z owad napada dr.. Peters ma je-
den Z mich i strzela do murzynow, jak
do wrobli ma dachu, agdy mu .wr6cono
uwsge, re mur.yni walosac re SODA, ME
zagrasaja pneciez posiadiosciom ME.
mieckim, rzekl Z naizimniejsra krwia:
Ach tax, no ~natenczas tycse prsyjemne-
&c popoiudnia. (Prawdopodobnie chcial
Peters " ty,h siowach powiedziec, re
iycsy murzynom smacznei piec.enI Z
.abitych towarzys.y). Tr1eci przyk}sd:
Uwiosl Peters gwaitem ~munynke, sio
sire jakiegos n~aczelnika ssc.epu muuyh-
skiego i zrobii ja swa kochanka. Gdy
sic dowiedziai, Re m%urzynka ~sawiasals
stosunek : iednym re slug jego, ka.al
obu beg vssystkiego powiesic.
Biskupowi anglikahskiemu, ktory 60
na.wai "a to morderca. odpowied.ial W
liscie, Re ME postapil sobie i~nac.ej jak
p~r.episuje prawo s~frykahskie, kt6re
viaro}omczynie n~aka.uje smiercia ka-
rae, q murzynka byla wiarolomna, DO
byia mu poslubiona na sposob, Iak W
Afryce Stub biora.
Co teras sad.ic o czlowieku, kt6ry
dopuscii sic takich zbrodni i o mich pisai
jesscze? Coz sadsie o iego usposobie
niur Csy c.iowiek, kt6ry upatruje W
drugim blizuiego, jest sdoluy dopuszcsac
sic osegos podobnsgor Czy cziowiek,
kt6ry c.uje bicie serca W sobie, mute z
zimna krwia i pr,%ekonaniem, ie dobr1e
uczyni}, dopussczac sic zbrodni takich?
Czy vice dr.. Peters byiby odpowiednim
szer.ycielem kultury W Kamerunie1 Ca
iy narod niemiecki sic oburxai ma Leists
i Wehlaus, re ich "a }agodnie sasadzo-
no "a w~ystepki, spodsiewac sic nalety,
&c i tn wypowie sw6j wyrok, : z pew
noscia inny, jaki wydai sgd ma Lsista j
Wehlaus. Redaktor pewien ska,any
zosta} ma 5 i pol miesiacs w~iezienis "a
to, re minai sic nieco Z prawda, gdy O.
pisywai okruciehstws, iakich SIC dopu-
ssczano W pewnym 1akiadzie robocsym,
ASSESSOR Wehlau skazany zosta} ma 500
marek kary zaledwie, dopusciwszy sic
zbrodni okrutnych.
Posei centrowy Lieber wyrssii row
niei swa bolesc, re chnesciahscy urze.
dnicy dopus,cssja sic ma m%ursynach ia
kich okruciehstw. Csyt potem mur.yn
ma wier.yc misyonar.owi, gdy ten mu
opowiads o miiosci b~lizniego, milosci
chrzescishskiej, glownych artykuisch
WARY chrzescishskiej, gdy wid.i, jsk go
chrsesciahski urzednik dreczy, poniewie
"a, zabijs nawet?
Urzednik rzadowy hr. Kaiser odpo-
wiada ma to: Wielcy odkrywcy Amery-
X j CT odwazni ludsie, kt6rzy lats Gale
wsrod mur.yn6w p~rzepedzili, pstrss
przez inne okulsry, jak Europejczyk,
ktory ME vie, jsk Afryce i Ameryce
" rsecsywistosci pomiedzy mur.ynsmi
wygladaio i wyglads. (Wielki niepo.
k6j). Prawda jest, te DR.. Peters ks1ai
powiesic jednego siuge, ale to tylko ola
tego, re kradi cygsry. Poprrednio o.
swiadcsyi bowiem, chcac m%ur,ynov cd.
strsssyc cd kradziezy, 70 kszdego zio.
dzie;a powiesi, vice musiai dotrzymac
siowa, steby ME strscic pomiedzy mu
uynsmi ma powadze. (Obunenie 20.
m;adzv noalamil Kazal tod oow;.a;1