Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1896-06-04

soi historyoznej Polski. Ola tego te.
90 najmniej dziwnem must wydawae
sic nastepne rozumowanie p. W.:
nPr1ypusemy mp. 10 gubernia wilsh-
ska otr.ymuje wra. Z innemi samorzad
sejmiki ziemskie j 70 r6wnoozesnie
nastspi r6wnouprawnienie jezykowe.
Gdyby nawet Polaoy ME mieli pr.ewa-
ri liczebnej " instytuoyaoh sutonomi.
o.nyoh, to jaki je.yk musialby bye
pr.yjety " obradaohp Polak6w Jest "
tel gubernii 1910 proc, pr.wie tyle
4yd6w, q reszta ludnosoi dsieli sic ma
dwie mniej wiecej r6wne grupy, litew-
ska i bialorusks. Zsdna z nioh ME ma
wieks.osoi, ami tytuiu do przewodni-
ctwa, P~o.ostawa2by wieo tylko scy66r
miedzy jesykiem polskim lu6 rosyj,
shim(fD". PrsytoO.ylismy umyslnie
ten Pr.yklad dowolny. ohoo a. na da.
nych realnyoh oparty, DO ON nietylko
oznaoza niemoHliwose stosowania W
praktyce .asady etnogra6o.nej, ale Ia
razsm jasno stawia spraws, to ,.kraj IA.
brany" Polityc.nie mote bye jedynie
Polskim, albo r~osyjskim.
Zdanie takie, ae 1919 proc. " ia.
kiejs miejsoowosci must k~onieczuie
wprowad.ic swoj je.yk do tejas u
sPrawiedliwia sic ohyba przekonaniem
autors powy.szego artykulu, re r.adzic
mogs tylko klasy wyksztaioehs.e i .e
te ma Litwie skladaja sic ~wylaoznie Z
Polak6w, {. j. Litwin6w m6wiaoyoh pc
polsku. Ot6z j pod lynn wzgledem
autor gfeboko sic myli. Co raz bardziej
wsr6d Litwin6w wyrabia sic typ INTEL.
genta m6wiaoego jezykiem litewskim,
~ZwaAywszy, 70 ma wiasciwej. Litwie So
takie wsie, W kt6rych literalnis z kaa.
del chaty jeden Tub kilku syn6w posy.
lani 50 dc zaklad6w srednioh i wyt.
saych, jak uniwersytetu, ssminaryum
t. d, musimy zaozac juz obeonie z 10.
nieoznosci liczyc sic z intsligencya Ii.
tewska.
2 drugiej strony powy.szy oyta.
wskazuje nan j~eszoze jeden zasadni.
ozy biad polegajaoy ma tenn, re guber.
mia wilehska jest wzieta, jsko jakas or,
gauiozna oalosc beg zwiazku z innemi
jsk mp. z gubernia kowiehska. Kaady,
Ohoc troche znajsoy miejscowe warun-
XII, vie d~oskonale, ze obecny podzial
Litwy ma gubernie, wynika tylko z pc.
wod6w administracyjnyOh j woals ME
odPowiada warunkom etnografoznym.
tax, 50 czesci guber. wilehskiej orga-
~nioznie zwiazane CUB. kowiehska i
suwalska, podczas gdy inne ozesoi VIA
soiwie nsleza do Biaiorusi. Gaia ia
masa Litwin6w ME Jest woale ami tax
Oiemna, ami polityoznie bierna, AMI .gne-
biona, jak sic zdaje P. W. Przeoiwnis
stan ekonomiozny ludu Jest stosunko-
wo lepszy niz g~dzieindziej, swiadomose
odrebnosci narodowosciowej i polity.
c.nej ~rozbudzona . ogromna sila, a ma
wet ciemnota mniejsza, niz W innych
czesoiaoh Polski.
Wobeo w~szystkiego powiedzianego
powyzej widzimy, Re stanowisko, ia
kie pewns czesc Polak6w zajmuje wo.
beo Litwy, zmusza niemal to ostatnia
do z~jedaoozenia wszystkioh sii, TOE.
pierzoh@yoh dotad " Litwie i okreslenia
sic wyraznego, jake zcaikowana jed
nostka polityczna, ktora bedzie dbala
o wlasne swoje stanowisko polityozne,
pewna, re cd nikogo innsgo szczeg6l
nej opieki i mi}osci spodziswac sic ME
moas. Jake TAXA jedDostka - Litwa
z natury rzeczy stale sic oennym sprzy-
mierzehoem Polski, kt6ra ami jej wy
rzekac sic ami ja uwazac "a swoja VIA.
snosc ME bedzie miaia prawa, ale be-
die musisia Z mia liOzyc sic i dopoma.
gao z nia sobie ~nswzajem " waloe pre-
civ wspolnemu wrogowi, jakim Jest
ola obu tyOh nsrodow ROsya. Doda6
musimy, 70 na ~szczesoie wielki oldham
Polak6w rozumie dobrze 70 sytuaoye i
pragnie STAG wobec Litwy, wierny daw.
nym zasadom uni Lubelskiej laczaoej
wolnyoh z wolnymi, ! ME sprobujacej
ucisku ami wobeo siebie ami wobec dru