Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1896-02-20
Nova p. Smulskiego,
wygioszona ma obchodzie styczniowym
ma sail para6i sw. Tr6joy.

o1czyzno mellow niesmiertelnej siawy
Powstan! tie dawne zapomniane boje
q popiofow ~przodk6w moze wr6g rozdmucha
iskre, zarodek ich wielkiego ducha.
kto z was W boju zywota dokona,
Miczy swe imie pomiedzy imiona,
va ktorych wzmianke pochlebstwem pijani
Zwykli sic trzezwic, zwykli drzec tyrani.
Zzkto z was ojczyzny zwiez6w ME wybawi,
Zginie - lecz lyle synom swym zostawi
Sfawy nadziei, ze stana sic zdolni
hozerwac jarzmo / umierac wolni!
(GIkUR. MIckIEwIczA).
Stoletniej naszej niewoli, stoletniej
waiki o wyswobodzenie sic z tel niewo-
Ii obchodzimy dis pamiatke. Czasami
walka ia zawrzala g}osnym s~zozekiem
oreaa, hukiem armat, nieraz wiekopom.
nemi zwyciestwy: jak IA Kosciuszki,
"a ozas6w Napoleohskioh, W powstaniu
l~istoPadowem W krwawym roku 1846
-lS4S; czasami .n6w zdlawiona pre-
moca wrog6w toozyia sic ona oporem
oichym, posywnym, ale nieustajaoym, q
objawiaaa ten op6r niezliozonemi OLA
ami ayoia i mienia, krwi i kajdan.
Narod nigdy ME straoii nadziei! i
wfasnie gdy wrog najsro.ej szalas, gdy
najstraszoiejsze wymyslai sposoby, M
wytePienis jego, wtenozas powstawa2
jak sPetany olbrzym, potrzas} oozy
wrogOwi sk~rwawionemi ~kajdanami i
P~rzyPomniaa mu, Re lyle, to walczy i
ae walozyc ME przestanie, az zwyoieay.
Takim objawem nieskohozonej walki
naszego narodu, byio takae zbrojne
powstanis z roku 1858, ktorego roozni-
ce dis obchodzimy, a o~bohodzimy ia z
ta otucha j wiara niezaohwiaua. ae pre-
dzej czy p6zniej walka nasza u~wiehczo-
ne z~ostanie zwyoiestwem, DO
Walka o wolnosc, gdy sic zaczyna.
q OLGA krwia spada dziedzictwem ma Isyna;
Sto razy wrog6w zachwiana potega,
Skonczy zwyciestwem....
Ma powstanie to wlasoimy sobie rvs
odrebny, nieznany W poprzednich
Powstaniach: Re go &nie rozpo-
ozeli ludzis ~starsi, d~ojrzali rozumem
/ doswisdczeniem, ale dziatwa, mio-
dziea i kobiety - i ze powstanie to
przez lata 1851 i 1852 toczy}o sic ME
oreaem ale modlitwa i Aasoba. spiswem
i PobOanemi pielgrzymkami. Podczas
gdy starsi w~zdrygali sic ma :sama mysl
zbrojnego powstania, ma straszne jego
nastsPstwa, to miodziez, niby pierwsi
chr1esOiahstws meczennicy, z piesnia
,,Bote cos Polske" ma ustaoh i z go3a
dionia s1ia smiaao pod bagnet i ma ME-
przyjacielskie kule, a idao wolaia ma
ojo6w: nPatrzcie, jsk sic umierac "a
ojczyzne godzi! Krew nasza spadnis
ma giowy wrog6w i stanie sic posiewem
wolnosci ola naszych i ola ich dzieoi".
Take nstchnienie p~oswieoajaoej sic
mlodzie1y, porwaio i nstohne{o star.
szyoh, 10 niebawem wszysoy wzisli sic
do waikiki nierownej i poszli walczy6 by
ginac.
Pobudek do Powstania styczniowego
W roku 1853 szukac nalety dalej, ami
aeli W demonstracyach ulicznych lub "
publicznej aaiObie, jaka jus 1850 roku
sic rozpoczefa na oaiym obszarze ziem
polskich.
Car Miko}aj, 6w ,kat Polski i wszel.
kiej ~wolnosci" pc ziamaniu powstania
wegierskiego (r. 1S49) podobny do
strasznego wisziennego dozorcy, pilno-
wal, ably korzaoe sic u stop jego Judy
ME ~Podnosiiy glowy i laden jek gne-
bionyoh ME dai sic siyszec " Europe.
Europa z przestraohem patrzyia sic n.
tego w~ielkoluda, mogsOego wyseaao
miliony Pokornych niewolnikow ma
zgnieoenie kazdego ruchu ~swobodnepo,
kazdego postepu ludzkosoi. Carowi
zaohoiaio sic Ko.stantynopols, DO oe-
lem pragnieh wszystkioh oarow byso
zawsze ~Posiadanie tego carogrodu; wy
sial wiec W roku 1853 liozne armie
swoje ma zawojowanie Turcyi. Napo-
leon III W przymisrzu z Anglia i Au.
strya poszli ma pomoo Turkowi i roz.
poczeia sic wojna znana pod nasw.
Kr~ymskisj. Rachuby Mikolaja pierw.
sly raz mu ME dopisaiy; armie jepo TO-
stafy pobite. S~ebastopol uz;atv -