Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1896-02-29
POLACY W TRENTONIE.

Skutki ciemnOty-Br Brak injcyatywy-
DIVA mlyny Observation-Disclosures
silnosG trentohczyk6w-Klub repu.
blikahski-Bez idei-My a barany.
Nieswiadomosc walki klasowej i
potrzeby wylamania sic z pod potegi
fnansowego boga... re szkoda VIA
sna w,asnych wspoltowarzyszy, "a
pchne}a tutejszego pclskiego robo.
tnika W stan absolutnej subordynacyi
dla fabrykanta, stan, ktory zmu'
sza robotnika "a uzytkowanie jego
si& i niszczenie zdrowia albo wielbit
fabrykanta, albo pr6anowa6, mimo
wlasnej checi wobeo uragah "nie'
wiernych" ginac W nedzy. Me wy
chodzac z zasady, ze ludzie gruntu
rzeczy "a dobrymi, tylko formy W
kt6ryoh oni zyja, czynia ich takimi,
jakimi nam sig wydaja, dopatrujemy
u mas przedewszystkiem wobec bra
ku oswiaty, brak inicyatywy, brak
sill przewodnioh, pojmujacych "rzecz"
i mogacych tenn pouczac 'nnych.
q tych to przyczyn wszystko sic tu
mi. le dwoch maynach nieswiado-
mosci koscielnej i republikahskieJ.
Liczna kolonia trentohska ME mog}a
dotychczas stworzy6 mic takiego, CO.
by wszystkie rozproszone zywio}y
polskie W jeden zamkne}o krag, bez
wzgledu ma ich czeskie, niemieckie
i upgarskie pochodzenie (sic!) Re-
publikshski klub Kosciuszki (czemu
ME Rolbling'a] z jego cdurzajacymi
przynetami, jak mp. "dobre poczesne
dla kazdego". [s}owa plakatu klubo,
wegol, ME zdosa& przyku6 do siebie
powaznej wiekszosci, co gorsza,
czy lepsza, ME potrafii sic wyrobic,
AMI tez, dzieki prywacie jego pray
wodc6w ME wyrobi} sobie znaozenia
miedzy polskimi robotnikami. TAX
samo, rzeoz prosta, ME mog}y temu
zadosc uczyni6 towarzystwa kosciel
ne ich konstytucyjnemi spowie dzia-
mi, jak rowniez miejscowa grupa
zwiazkowa, o kt6rej MAKO kto vie, a
o ktorej MONA powiedzied to, re
zamiast nabierac plastycznosci, szty
wnieje. Jedyna przyczyna tego z}a
Jest to, ze W Trentonie ME stworzono
mic takiego, coby mia}o ma celu do
bro kazdego re stowarzyszonycb, Je-
go szczescie, oraz szczescie pray
sz}ych pokoleh, coby przez szlachet-
nose swyoh celow samo przez sic
szersza ogsrne1o mase naszego ogo
}u. Samoistnienie oraz samolubstwo
prowadzi zawsze do upadku. O tenn
wiedza najle epiej kapitalisci, pomimo,
ze So pansmi swiata, aacza sic W
przer6zne korporacye, aby po}aczo
nemi si}ami zapewni6 sobie dluzszy
zywot oraz przywileje. A my czyni
myz co? Me! My nietylko, ze mic
ME czynimy ably opanowac tamtych,
ale nawet ME odpieramy pociskow
nam wymierzonych. Jak owce ba-
rany, ma widok b}yszczacych p}omie-
nj, biegna W ogieh, aby tam zginac
niechybnie, tax my ma widok szklan-
XII piwa lub kilku uikii biegniemy W
objecia republikanizmu lub demo
kratyzmu, aby tam zginae rowniez
zgube sgotowa6 innym. Lecz tax
samo jak odwazni, ma widok z}owro.
giej }uny spiesza do ognia by 60
zdusic, tax te1 ma odg}os jeku uci
snionych, powstaja tytani, aby zdu-
sie meczace mas zao, Sooyalistami
zwia sic ci tytani. Wiedza niekto.
rzy robotnicy, ze zadna dwu sta
'ych, strupiesza}ych partyj ME dadza
m szczescia przez wszystkie tysiaco-
ecia czasu dla tego stoja poza
,zrankami akcyi politYcznej. Lecz
iednoczesnie ciz sami robotnioy obja
wiaja wielka nieswiadomos6 tego, 90
,ie dzieje W swieoie robotniczym j W
1iozem ME przyczyniaja sic do przy-
jpieszenia ohwili naszego wyzwole
,ia, ktore podje}a protektoryat mad
,ami objesa jedna i nierozdzielna SO.
,yalis,yczna partya robotnicza. A
ooniewsz gazety [kt6z ich ME zna
ub ksieza kt6z ich ME zna nigdy
. tenn nas uczvc ME zechca. Obawy