Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1896-08-27
Pieniadz ludu.

stwo potrzsbuje pieniedzy, a zwykle
je dostaje W drodze poayczki. Poly
ozke TAXA trzeba ubezpieczac hypote-
kami pa6stwowemi, ktore sic W tym
razie zowia obligsoyami lub bondami.
Kiedy wojua domowa wybuchla W Sta.
mach Zjednoczonych, pc obraniu Lin
oolna ~prezydentem W T. 1850, Stany
Zj%ednoczone znalazly sic bez dostate-
cznyoh funduszow. To ter podozas
tel dlugoletniej wojny cd r. 1851 dc
1865, musiaiy Stany Zjednoozone poly
czyc blisko try miliardy dolar6w IN.
B. Willard znaozy tysiac milion6w.
dog zaoiagniety w6wczas przez Stany
Zjednoczone wynosi& try razy lyle oo
kontrybucya wojsnna Francyi pc pre-.
granej wojnie z Prusami T. 1871. Ka.
Pitalisci angielsoy i f~rancuscy poayczy-
Ii pieniadze Stanom Po}udniowym, ale
nam bali sic pozyczyc. Nam posyozy,
Ii pieniadze rpatryotyczni" bankierzy
amerykshscy, zadaiac W zap}aoie bli
sko 33 prooent odsetk6w.
Pieniadze, ktore nam poayozono by}y
papiero,oe - banknoty. Pieniadze pa,
Pierowe W czasie wojny, kiedy nam ia.
kowe p~ozyczono, byly warte przeoie
oiowo pc 38 centow ma dolarze. mic.
rzao zlotem. Ia kazdyoh wiec 3S ct.
stany Zjednoczone wystawiiy bond ma
$l.oo.
Widzac, re papierowe noty bankowe
kursujs jako pieniadze, minister skar-
bu, Solomon P. Chase, przyszedi do
p~rzekonania, re papierowe pieniadze
rzadowe moga tax samo kursowac
Zaczeto wiec wydawac noty rzadowe,
zwane ,greenbaoks", kt6re byiy npie-
niadzem ~prawnym" do p}acenia wszy-
stkich dlugow publicznych i prywat-
nycb. Pc skohczeniu wojny, kapits-
lisci angielsoy zs}owali, ae ME uloko-
wall swych kapita}ow W bondaoh Sta
now Zjednoczonych, kt6re okazaly sic
Unemployment. Wp}yneli vice ma
Rad Stan6w Zjedn., ze takowy Sofa.
gna} incapable jeszcze bondy wojen-
ne, placac "a ME p~ieniedzmi poayozo-
nymi cd kapitalistow angielskiOh, kt6-
rym rad naturalnie musial wydac no.
we bondy. Bondy te by}y platne pie
niadzem~ prawnym". W6wozas .,pis-
niadzem prawnym" W Ameryoe byiy
dolary srebrnei zlote i ,greenbscksy"-
papierowe. Anglikom ME podobalo
sic, be Rad St. III. mial prawo splaoat
bondy greenbacksami. Wiec najpierw
wplyneli ma Rad, re odsetki ozyli pro-
gently cd tych bondow maja bye piatne
pieniadzem kruszczowym, to jest z}o-
tenn lub srebrsm. Ale to i'm ME wy
starczy3c. Me byli oni W stanie ma
klonic kongresu do p}acenis ssmychze
bondow kruszoem, DO lud ME zgodzi}-
by sic ma to. Wiec, korzystajac z ia.
ktu, re bondy by}y p}atne ,,pieniadzem
prswnym" ,postanowili postarae sic, ably
tylko zfoto bylo pieniadzem praUnym,
Wp}yneli wieo ma kopgres tax, 20 kon.
gres dnia IL lutego 1873 ustanowi}, &c
tylko pieniadze ztote So praUnymi, a
acknowledgement srebro i papier. Dollar
srebrny sts} sic odtad zdawxowa none.
to, ktora MONA byio splacs6 dlugi dc
s5 ale ME wieksze. Jesli sic zwaty,
1e Stany Zjednoczone raciagsjso dug
w~ojenny d~ostaiy ~bsnknoty, warte tylkc
3S OF. ma dolsrze (mierzso z,otem), wy.
stawily "a kazdyoh 38 OF. bond ma do.
lara, razem ma $3,OOO,OO0.0OO, a terra,
musialy to zaplsoic dolarami z,otymi
wartymi pc 100 centow, ma dolsrze
czyli "a razs lyle, jesli z~wsaymy, zs "
1873 r. dug Stanow Zjedooczonyol
wyuosii j~eszoze blisko diva miliard,
dolarow 100000. 0OO), to wid.imy
ze wissciciele bondow rysksli pa zde
monetyzowsniu srebra okrsgio bli
sko try miliardy dolsrow $4,000,
OOO,OOO.
Widzac to iatwo motemy zro.umiec
ola czego srebro zostsio zdemonety.o
wane W Stsnach ZjednoOronych, rozu
miemy tet kto ma tenn skorrystal, a ktc
strscil.
A."