Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1896-03-26

rak' ME, p. ministrze, my zadamy tylko
naszego prawa! (Oklaski u Polak6w)
kiedy W ks. Poznahskie zosta}o przyia-
ozone do pahstwa p~ruskiego, zagwaran.
towano wiedehskimi traktatami. "a sic
zachowa jezyk iudywidualnos6 uaro.
polskiej. A teraz brutalnie
narusza sic nasze prawa. Przyznaje.
my, 70 minister uozyni& nam drobne u.
stePstwo W sprawie polskiej nauki reli-
gu, ale to oduosi sic do KS. Poznah-
skiego, a ME do Prus Wschodnich i Ia.
chodnich, a nadto ograniczaja ja jesz-
cze wfadze lokalne o lie moznosci. Je-
den tylko i~stnieje srodek uciszenia
skarg naszych, a tym jest, ably speinio-
no zyczenia tysiecy polskioh rodzic6w.
w KS. Poznahskiem panuje wielki
brak katolickich n~auczycieli, w niekto-
rych szkofach musi nauczyoiel uczy6
2OO dzieci, ola tego powo}ano nauczy.
oieli z innych dzielnio, ktorzy ME rozu-
mieja pc polsku ami siows. Przede-
w~szystkiem cierpi IA TEN nauka religji.
Gminy szkolne ME maja u mas zadnych
praw, musza tylko placid. w dziedzi-
ME szko{y panuje obecnie nielad, kt6.
ryby MONA usunat, gdyby Rad okaza}
nieco wzglednosci. Przez to ME naru-
szyfoby sic W niczem praw pahstwa i
Niemcow, a najlepiej przeciwd1iaia}o-
by sic tzw. wielkopolskim agitaojom i
aspiracjom. (Zywe bravo, W centrum
i u polakow.)"
Minister Bose: Odpowiedzi ma to
move udzieli}em juz wozoraj, ale mimo
to odPowiem raz jeszcze, ably ME bu-
dzic pozoru ,jakobym sic lekai odpowia-
dsG. Me boje sic ami JaAdzeskiego,ani
zadnego polaka (weso}ose), ME nam
powodu do tego. Poprzedniego
NOVICE s}ucha}em uwaznie, iak W og6-
lie chetnie MIN dysputuje i roma.
wiam. Co do rozporzadzenia z 1876 r.
to w~czoraj o MEM ME mowiiem, ponie-
waz uczyniiem to dawniej obszernie.
Spor o to rozporzadzenie jest calkiem
teoretyozny, poniewaz co do kierowni-
ctwa nauki religji ME ma zadncgo spo-
ru z zadnym katolickim zwierzchni.
klein koscielnym. Chce czynie ustep-
silva, O lie to mozua, ale grantee stano-
wi zwierzchnosc pahstwa; gdy ia ma
zostac n~aruszona, n~atenczas ME moge,
ME powiniem i ME ohce tez ustepowae.
Ze wszystkich cytat6w Polak6w Jest
przytaczanie dokumentu okupacyjnego
z r. 1915 r. najniefortuuniejszem Czy-
taja oni z niego zawsze to, CO i'm Jest
ma reke wlasnie, reszte pomijaja.
Juz W T. 1880 stworzono Polakom
oiczyzne pod warunkiem, 20 }aoznosci
z Krolestwem Polskiem musza sic wy
rec. Many atoli dzisiaj W Ksiestwie
Po~znahskiem wyg6rowana narodowo-
Polska agitacye, kt6ra zmierza do tego,
ably utworzyc wielkie Kr6lestwo Pol
skie i Przylaczycdo niego d~zielnioe, kt6-
re cd wicklow juz ME nalezaly do Pola.
kow,gdzie istnieja tylko j~eszcze resztki
polskiego.
Co uczyniliby Polacy ma naszem
miejsou? Prawdopodobnie byloby
nam jake mniejszosci znacznie gorzej,
anizeli teraz Polakom u mas. Liczba
m6wiacych pc polsku seminsrzystow
podnios}a sic znacznie j bedziemy dalej
starali sic o to, poniewaz jezyka pol
trzeba przeoiez uzywa6 do po.
mocy W szkosach ludowyoh. Ale Pola-
kom chodzi o to, ably mice narodowo.
polskich n%auczycieli. Nam o to wcals
ME chodzi, nam wystarcza gdy many
n~auczycieli, ktorzy wiadaja jezykiem
polskim. Wlasnie W dziedzinie iezy-
kowej braknie parytetyoznosci, jakiej
my Niemcy many prawo aada6. Sly
see powazne skargi ma to, ze dzieci ME-
mieckich katolikow, mimo najwiek.
starah, ME mogs uzyska6 tego,
ably otrzymae nauke przygotowawozaw
n~iemieckim. Pewien proboszcz,
znany dobrze panu poprzedniemu NOW
oy, wzbrania} sic udzielac takiej nauki
dzieciom W swojej paraAi.