Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1896-01-02
$3414.47
KWESTYA LITEWSKA.

~ oAono u
Litwa" W so nrze ,,Zgody" robi nam
z@arzut, jakobysmy chcieli wprowadzi6
rozdwojenie tam, gdzie Jest jednos5 i
Postawit Litwin6w wrogo wobec Po-
lak6w. Ma zarzuty tego rodzaju ME
zasiuzylismy wcale j sadzimy, Re SEA-
nowny Pan Andrzejkowicz sam ma to
sic zgodzi pc uwaznieJszem przeozyta-
niu cafego artyku}u naszego. Me tyl-
ko, re nigdzie W lynn artykule ME mo
wilismy, ze ,,niegdys Polaoy uciskali i
krzywdzili Litwinow", ale przeciwnie
staralismy sic wykazae niesiusznosc ta-
kiego twierdzenia. Me kl6cic Pola-
kow z Litwinami, ale przeciwnie pogo
dzic ich pragnelismy, podajac plan
wsP6lnej dziaialnosoi, oparty ma obu-
stronnych ustepstwach, a zarazem wy
kazujac, co oba te narody sklaniac po-
winno do ~lacznosci W o~beonych warun-
kach. Ssdziwy nasz opponent ME u
wzglednia ruchu n~arodowego ma Lii
twie, ktory istniejac juz okolo lat 20
wyrobR tax shiny antagonizm narodo-
wosciowy wsr6d Litwin6w, re podobne
P~ostawienie rzeczy, jak W naszym arty-
kule jest obecnie koniecznoscia, iezeli
chcemy dobra j zgody obu narodow.
Ruch ten stworzy} wsrod Litwin6w po-
czucie swojej wlasnej odrebnosci naro
dowosciowej, stworzy} nova literature
i poezye ludowa, ktora p~rzeniknela do
ludu, zala} Litwe massa broszur, ksia-
EEK i pism z pruskiej Litwy, przesia-
knietych patryotyzmem litewskim, a ME
Polss.p. M}odziez uniwersytecka, kto-
IA dzfA.iest dose liczna ma Litwie, {aczy
sic W sNSsie w}asne kola i ko1ka stu
denckie l Azawsze przyjazne ola Pola-
kow. n
Il kilkunas& pism li~tewskich istnie-
jacych obecnie zaledwis jedno
nWarpas" W Tylzy - jest "a ~1aczno-
scia Polak6w z Litwinami. SIowem,
ruch seParacyjny litewski jest faktem
i ME da sic on usuna6 ami ignorowa-
MEM 60, ami potepieniem. Musimy '
MIN sic liczyc, musimy. sic stara6 przy.
stosowac nasz program polityozny do
tego faktu - inaczej stracimy Litwe
ma zawsze. Nawet TAXI Przeglad
Wszechpolski, lepiej poinformowany W
sPrawach krajowych, niz Zgoda, wy.
znaje W jednym z ostatnich numerow.
re ,,kwestya litewska powsta{a - i do,
tychczas czeka ma rozwiazanie". Pc.
mys} wiec oderwania Litwy cd Polski
ME powsta} weale ma gruncie amery.
kahskim, a Jest rezultatem fanatyzmu
narodowo litewskiego, jake tez DO cze.
j nietolerancyi Polakow, DO nawet
szanowny nasz opponent, chociaz iak
sam przyznaje u~rodzony ma Litwie, ami
Jednem siowem ME poPiera slusznego
zadania li~tewskiej autonomii. Jezeli,
jak nasz opponent twierdzi, polacy ME
So winni, re czesc Litwin0w z~atraci{a
swoj jezyk, to obecnie budzaca sic
wsrod ludu ME pozwala te-
mu ostatniemu isc W Shady klas WYE
szych. Zmuszanie vice ludu litewskie-
go do wyrzekania sic narodowosci wbrew
jego vol byioby re strony Polakow
gwaltem, jakiego inne narody
ma ludzie polskim sic dopuszczaja.
Budzenie sic oddzielnych narodowo.
Sci wsrod wiekszych konglomeratow
Jest to objawem czasow oststnicb. Daw.
niej znano tylko idee pahstwowa, W
XIX wieku podniesiona zostala idea
narodowosciowa. Me jest to powrotem
10 barbarzyhstwa, ale wynikiem oswia-
y ] wystapienia ma arene historyczna
nowych klas spo4ecznych - mieszczah-
j ludu.
Przykre nam Jest bsrdzo to nieporo-
sumienie z sedziwym ~zsiozycielem
lwiazku N. Pol, ktory tax wielkie po.
.ozy} zasiugi ola polonii ameryks6skiej.
Is}ujemy zarazem, Re szsnowny redak-
or ,.Zgody" ME podniosi tel polemiki
mani ma w}asna reke - moglibysmy
vtedy swobodniej dysputowac.