Ameryka. [volume] (Toledo, Ohio) 1893-1902, 1896-12-12
kSIADZ STOJALOWSkl
ME BYL WCALE WYKLETY PRZEZ
PAPIEzA RZYMSKlEGO.
Szlacheckie humbugi wychOdza
ma jaw.


Pod tym tytu}em umieszcza eden z
ksiesy artvkus W pisnie "Nowym
Robotniku', wychodzacym W Dsbo-
vie. Wyjmujemy tego artykufu
najwaAniejsze ustepy, opsrte ma pra'
vie koscielnem na znaj jomosci od'
nosnych st t,sunk6w.
Otto giowne ustspy owego artyku.
tu:
Welding ustsw koscielny Oh, klat-
wa, bedac nsjciezssa kar kosciel
nych, powinna byt wymierzana "a
ciezkie tylko przewinienia. w sred-
nioh wiekach czesto W tym wzgle.
die izia}y sic nadu1ycia: zdarza&o
sic, 90 zwierchuicy koscielni possugi.
wall sic exkomunlka, ably znsglic do
ustepstw lub swiadc zen, ME maja-
cych zwiasku prAwami ko&cio'a, d
popierali n,a nieraz wiasne roszoze-
MIA. U.tawy koscielne, szczegoluie
sober trydenck', p'tepi"ja staaowczo
takie naduzywan,e ekskomnniki: ME
wolno 'wypowiadst jej we wiasuej
sprawie, dla do5odze5ia osobistym
interes I'M, i nigdy inaczej j,k po
dojrza&ej rozwadze Nv ostatecznym
ras:e, gly kto ciezko wobec koscio
Ia zawini., inaa droga niepodobna
przy wisso go do poprawy. lVaam-
cis encomna,t,eic.,tiones gla0ius ner-
cus SIT ecclesiasticae disciplinae, ct
od continendos IN oficio populos ual
de sus,a0ris; sobrie tdn,en, magma
que circumspectiono orercenous est,
cam erperienta doceat, 81 tenaere,
out Ieribus &c rebus Mcutiatur ma
gis contemni, guam .tormaidari, ct
perwiciem potius parere guam satu
tem(Trid. esss. 25o. 3. d. reform). Wed
ing dawniejszego prawa koscielnego
klatwa W sois{em znacaeniu ercon,u.
nicatio major amathemo by{a zu-
petnem wykluczeniem ze spoieczeh
stwa koscielnego, miesci&a wiec W
sobie w}asciwie zakaz wszelkiego ob
cowan'a wykletym, nawet W sto
sunkach powszedniego zyoia 81 pro
deficits amathema quis aticiat,r, Os,
orale, rale, commando, mens0 Mega
tur (tj. rozmowa, uczestniatwc W ma
bozehstwie, oznaki poszanowauia-
wsp6l 1os6 interes6w, stosunki towa.
rzyskie). G. 81. IO7. 9. II. qu. 3. c
9. X. de enpetionibus III. 25. Glossa
ad C. 3. h. t. IN VI. to ]. Pod tym
jednak wzgledem prawo kosoielue,
porzucajac s4awna surowos6, edo CO.
raz }egodniejs sych postepowaio "a
sad". | tax pierwctne prawo karaso
oboowanie wykletymi wiel <a eks
komunika, pozoiejsze W licznych
wypadkach pozwolifo bezkarnie OBJ
cowa6 Z wykl atym, mianowicie oso
bonn zwiazanym MIN scis}ymi wez'
4ami rodzinnymi, j,ko to przede-
wszystkiem malzonce i dzieciom, da
lsj wogole wtedy, gdy tego wyma
ga d,bro duchowe wykletego, ko-
nieczna potrzeba lub szczeg6luy sto
sunek zaleznosci. Dalej jeszcze po
szed} papiez MARGIN V, uchylajac ma
soborz, Konstancy ehskim bulla Ad
evitanaaz r. 14l8] zaksz obcowania
z tymi, kt6rzy ME zostali wykleci pc
imieniui W wyroku publicznie og1o'
szonym. Ma tel podstawie odr6znia'
no odtad encomunicati vitondi, II.
wykleci, ktorych podanymi powy
zej wyjatkami unikac nalezy, en.
comm. toleroti, ktorymi obcowat
wolno. Wreszcie "a naszych czas6w
papiez Plus TX, bulla dnia Is, paz
dziennika 1869 Apostolicae Sedi'
mo0eratione convenit zreformowai Z
co do ekskomuniki innyoh cenzu1
koscielnych. .Vitandi So wprawdzie
zawsze jeszcze W mysl konstytucy
Marcina jedynie imiennie wykleoi
qui ssonpi,aatina s,t,at denat,atidti. Gale
oboowanie mimi uwaza sic jedynie
jako przekroczenie obowiazk6w su
mienia'', tylko wyjatkowo W PREY
padkach konstytucyi Apostolica'
'Se0is wyraznie wymienionych, pod
pada pod rygor prawny j pociags
"a SODA skutki prawa koscielnego
Mianowicie.
a) w razie klatwy przez Papiezs
monsi,eatins wyrzeczonej "wpada "
klatwe kazdy, kto wykletemu po
mocny jest " pope1nianiu zbrodn
kryminalnej";
b] Takaz klatwa spotyka "du'
chownego", kt6ry swiadomie dobro'
woluie przypuszcza do nabozehstwa
lub wog6le pesni funkcye duchowne
dla tych, co mon,inatine przez papie-
"a So ekskomunikowani;
Kazda klatwa, bez wzgledu ezy
ja orzekl papiez, czy jaka lima VIA
dza, pociaga dla ekskomunikowane-
60 skutki jednakie; ogromna nato