Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1896-06-04
SPRAWL LITEWSKA
W ,,Przegladzie WszechpOlskim".

w nPrzeglsdsie Wszechpolskim" pc.
jawiaja sic cd czasu do ozasu artyku}y
" sprawie litewskiej. Ostatni z nioh
umies.c.ony " mr.. Sym pod tytuiem
nNasze stanowisko ma Litwie i Rust"
many wlasnie pred oozyma. Artykua
ten .assuguje ma uwage, gdya Jest wi
doc.nie artykuiem programowym, wy
raa.jsoego credo samejae Iedakoyi
Pr.eg. Wsz. " tel sprawie.
JUL pred kilku m~iesiaoami porusza-
lismy to sama kwestye W lamach ,Zgo.
dy", pr.edstawiajac jedyny, zdaniem
naszem, racyonalny program polityki
litew.kiej, wynikajaoy .r.eo.ywistyoh
stosunk6w spo&eOznyOh i polityoznyoh,
panujsoych ma Litwie. M6wilismy wte-
dy, Re Litwa historyoznie: noszaca to
miano ma interesa w~iasne, r6zne pod
n%iekt6remi wzgledami cd interes6w
Polskioh, ae ma przytem poczucie cd.
rebnosci narodowej, ze zatem powinna
stanowi6 oddzielna oa}osc, ohooiaa zwia-
zana federacyjnie I Polska, jake mai
silniejszym swoim sprzymierzehoem i
~Pomoonikiem W walce z Rosya.
Dzis Pc wypowiedzeniu sic W tel
sprawie pisma, stojaoego ma punkoie
widzenia p%ahstwowo polskim i majaoe-
60 powazny wplyw ma opinie publiczna,
widzimy sic zmuszeni podniesc j~eszcze
raz to sprawe z punktu widzenia litew.
skiego. Tenn bardziej, ze program po-
lak6w wyjasni obecnie litwinom wiele
kwestyi, ktore poprzednio ME wystepo-
waly dose skrajnie.
Obecnie polityka ~rewolucyjna polska
weszaa ma to droge, ma jakiej W o.asach
porozbiorowych j~eszoze nigdy ME byia.
Dasy ona ME lyle do oswobodzenia naro-
dow, wchodzaoych dawniej W sk3ad hi
storyoznej Polski, lie do utworzenia
polskiego pahstwa. To stanowisko RE.
ozy odrazu zmienia stosunek rewolu.
cyonist6w polskich wzgledem Rust i
Litwy. I ME MONA powiedziet, ably
60 zmienia}a ma korzysc! (Patrz arty.
kuly: Nasze stanowisko ma Litwie i
Rust mr.. 8, Rad rosyjski i Rusini mr..
81. Widoczna jest rzecza, ze wobec
tendencyi pahstwowyoh wytwarza sic
pojeOie supremacy narodu polskiego
mad innymi narodami. Me jest to jua
taxi zwiazek, o jakim marzono poprze-
dnio i jaki h~istorycznie mial miejsce IA
ozas6w istnienia niezaleznej Polski,
mianowicie nwolnych z wolnymi i row.
nyoh Z r6wnymi", ale idea pahstwa pol.
skiego mniej wiecej takiego, jak obe-
onie Prusy, kt6re jednak z powodu hu-
manitarnego oharakteru polak6w vie.
Gel bedzie tolerowalo inne narody W
jego sklad wohodzace. Jake dow6d
MECH sluta nastepue zdania: ,,Stosu.
mex nasz oceniamy z narodowo. pan
stwowego punktu widzenia, chooiat ME
zawsze zdajemy sobie z tego sprawe.
My r6wnouprawnienie Rusin6w pred
stawiamy sobie, jake stosunek nsrodo
wosci o6coplemiennej do narodowosoi
pahst,ooaoej " domniemanem pahstwie
polskiem, Rusini zas maize ma mysli
r6wnouprawnienie narodowosci W dzi-
s~iejszej Austryi lub W wymarzonej RE
sly zwiazkowej. Gdyby posiadali oni
" nsrodowem pahstwie polskiem take
prawa, jake posiadaja dis W GaliOyi,
byliby " poloteniu stokroc lepszem,
aniaeli Polaoy W Niemczech, Irlandczy-
oy j WalijOzycy " Anglii, Ssowscy i
Rumuni " Wegrzech, Boskowie " Hi
szpanii lub nawet Pomansale i Breton.
czycy we Francyi". 1 dalej: ,Rozu-
miemy, ze stanowisko nasze ma Litwie !
Rust ME tylko W wypadku zmianV sto-
sunk6w politycznych W Rosyi ale IA.
wet n~iezaleznej Polsce musiaio by
bye innem aniaeli " dzielnicach rdzen.
ME polskich, Polskd niezdlezno, ozy
to pod naciskiem konieoznosoi ozy ma
rzsdsnie innych pahstw, kt6re by jej
taxi warunek przyznaoia samodzielne.
20 bytu narzuci}y mogia by zrzec
sic formalnie czeSci IuJ na,oet casoSci
tych kraj6uo'.