Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1896-05-07

dziecko postepu l mlfoscl oJczyzny.
Moskwa W przymierzu polskimi zdraj-
oami i wstecznikami wkraoza W granice
Polski pod tym jedynie pozorem, re
Polska forme rzsdu u siebie zmieni&a.
Konstytuoya broni sic dzielnie; pod
Dobienka jus j~asnieje genjusz Kos
ciuszki; ale kraj zamalo jeszcze jest
uzdrowiony. opor jeszcze zbyt sisby.-
Ia pomoo pr~zeciwko Aonstytuoji Mo-
skwa p@aoi sobie drugim rozbiorem, do
kt6rego ola r6wnowagi przystepuja
Prusy. Ale prad, podnoszacy kraj ku
gore, poteguje sic po kaadej klesce.
Okolo Kosciuszki skupia sic jut ME je-
dino stronniotwo, ale caly nar6d W
zmiejszeuiu. Obok K~olataj6w, NADIA
lihskich, WawrzeckiOh staja juz Pc raz
pierwszy Kilihscy i Giowacoy. Pc.
wstanie kosciuszkowskie juz ma dobre
wstrzasa podstawami starej Polski.
Wroga z Warszawy wypedza jua ME
wojsko i ME s~zlacheckie pospolite ru-
szenie, ale lud warszawski z szewoem
i rzeznikiem ma ozele, a pod Raclawi-
cami chlop z kosa W reku zdobywa ro-
syjskie armaty. Sam najwyzszy ma
czelnik narodu przywdziewa chlopska
sukmane, ~wskazujac przez to narodowi,
gdzie Jest sila i zbawienie; manifest
polanieoki, oglaszajacy ulgi ola ludu
wiejskiego, posuwa o krok dalej dzie4o
rozpoczete przez konstytucje. Polska,
pred chwila j~eszcze tax slaba, radzi
sobie przez jakis Gas z si}ami trzeoh
wielkich mooarstw; upada wprawdzie,
ale zostawia nazawsze nastepnym poko-
leniom przyk}ad wzor waikiki opartej
ma calym narodzie.
Pc Maciejowicach nastepuje trzeci
rozbi6r i wykreslenie Polski z liozby
pahstw niezaleanych. Rzady mocarstw
zaborczych sadzi}y, re musza zabic
Polske ola w}asnego bez2ieczehstwa.
Polska W dobie powstania kosciusz'
k~owskiego wyprawila swiatu takie wi
dowisko, Re sic injury carskich j kro
lewskioh palac6w zatrzasc musialy -
widowisko szlachcica, mieszczanina l
chlopa podajacych sobie rece ola
wsp6lnej walki "a wsp6lna ideje. By}o
to ma owe czasy zjawisko. tax niezwy.
kIe i niebezpieczne ola rzad6w despo-
~tyoznyob, re pospieszysy zdusie gnia-
Edo, W kt6rym sic wylegla taxa trojka
jak Kosciuszko, Kilihski i Glowaoki.
Zduszono je wiec, ale ME potrafono "a
lac ognia, kt6ry sic jua Pali} cd VIE
k6w; i otto ma miejsce Polski oicjalnej
stane&a natychmiast Polska po~wstahoza,
jake daisy oiag politycznego istnienia
polskiego narodu.
Program zosta} ten SAM; ma wew-
natrz dalsza praca mad uzdrowieniem
kraju, dalsza walka postepowyoh ~
widow z radiant zaborczymi j z VIA
snymi ~zdrajcami; ma zewnatrz W dal-
Sym ciagu siusba ola ludzkosci. Zmie-
niiy sic tylko formy zewnetrzne;
tresc pozostala niezmieniona. Ma miej-
scu %sejm6w i sejmik6w stanely zwiazki
JAYNE i tajne; miejsce krola i senatu
zaje}y rzady narodowe; ma miejscu
krolewskich urzednikow znalezli sic
urzednicy tych rzad6w; na miejscu
wojska, gdzie go ME bylo, znalezli sic
sprzysieaeni czionkowie roznyobf orga-
nizacyj.
Rzecza niezmiernie wazna ola zrozu-
mienia naszej historic porozbiorowej
jest pamietanie o tenn, ze pc trzecim
rozbiorze Polska ME przesta1a ayc swo.
i'm w}asnym zyciem politycznym; zycie
to z~ostalo; tylko jego objawy z po-
wierzchni previously sic do glebin, do
wnetrza narodu. Ale i ma zewnatrz ME
przestala Polska wystepowac jake mo
carstwo. Przez legjony i pozniej przez
wojsko ksiestwa wa~rszawskiego j o.
ohotnikow re wszystkich zabor6w wzie
Ia Polska niemaly udzia} we wszystkich
waznych wypadkach W kohcu XVIII
i poczatku XIX-go wieku, wypad.
kach, ktore roznios}y pc Europe Edo.
bycze francuskiej r~ewoluoji j przygo.
owa}y tryumf idei wolnosci politycz.