Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1894-10-24
Bitwa pod Bydgoszcza
dnia 2 pazdziernika 1894.

Rac{awice, Warszawa, Wilno i Byd,
goszcz = to So najswietniejsze chwile
W powstaniu Reconsideration, ktore
go stuletni jubileusz W tym roku OBJ,
chodzimy.
Kosciuszko chcia} tylko Rosya woj-
ne toczyc, kr6l pruski jednakze wys}al
natychmiast ma pomoc Moskalom silna
armie, kt6ra sic przyczyniia do pre-
granej pod Szczekocinami. Pozniej
dopomagali Prusacy W oblezeniu War
szawy, cofneli sic przeciez, gdy Kujawy
sic poruszyiy. W6wczas Kosciuszko
wysia} do Wielkopolski dzielnego Hen
ryka Dabrowskiego, ktory stanawszy
W Gnieznie, Pospieszy} przez Znin i Ga
save do kabiszyna, gdzie ztoczy{ zwy-
ciezka potyczke.
Dabrowski wyruszyi natychmiast do
B~ydgoszczy, a cho6 przeprawa przez
lasy z powodu wazkich drog by}a bar
do utrudniona, stanai d. 2 pazdzierni-
ka pod Bydgoszcza. Pod g&owna ko-
menda Dabrowskiego dowodzili gene
ralowie Madalihski i Rymkiewicz. Wodz
polski postal do Sekulego, kt6ry do
wodzi@ pruskiem wojskiem, kapitana
Zabiockiego, ably sic poddai. Sekuli
chciaf go powiesi6. Dabrowski rzek}:
,,Kiedy tax, to mu ~pokazemy, re ma z
Polakami do czynienia". Wnet rozpo-
cza} sic atak. Walka ME byla iatwa,
gdyz Prusacy mieli dobrq pozycye W
miescie. o 9tej godzinie rano rozpo-
czela sic bitwa. Kosynierzy wielkopol-
soy przyczynili sic g}6wnie do zwycie-
ztwa, gdyz sill smialo naprzod, a ich
kosy w~zniecaiy poploch i zamieszanie
W szeregach nieprzyjacielskich. Da-
browski wszedzie dodawa} ducha. o
II godzinie zostali Prusacy re wszyst-
kich miejsc wyparci, a Sekuli, odnios}-
sly ciezka rane, zosta{ wziety do ME-
wolf. Byiby go zarabai kosynier, ale
Zab}ocki ocali{ go cd smierci. Prusacy
u%tracili 100 zabitych, 30 rannych i 400
zabranych w niewole, a Polakow tylko
% zabitych i 80 rannych.
Dabrowski kauai Sekulego otoczyG
~wszelkiemi wygodami, a odwiedziwszy
60, pociesza} i zarecza1, re mu sic ME
stanie mic ziego. Mic to ME pomogIo,
gdyz rama byia niebezpieczna, przeto ma
trzeci dzieh Sekuli zycie zakohczyI.
Dabrowski W raporcie do Kosciuszki
pisze o bitwie bydgoskiej: ,,Poniewaz
wszyscy wiernie powinnosc swoje pei,
Mill, wszyscy meznie nieprzyjaciela alta
kowali i zwyciezyc starali sic, trudno
mi jest wymienic, ktoby sic szczegol,
niej odznaczyi; wszyscy byli rownie
mezni, wszyscy rownie chwa{y chciwi,
wszyscy biegli pc zwycieztwo lut
smiert, a ME obawiajac sic tejtu, znale,
Iii pierwsze".
w Bydgoszczy zabrano wielkie ma,
gazany soil, z~elaza, sukna, broni, sio,
del, 200 wozow amunicyjnych it'd, a W
niedalekiej mi~ejscowosci kukna maya.
zyn zboza, 1000 postaw0w sukna, zapa,
sy p{otna, butow, zelaza it'd; W og0le
wynosila zdobycz kIlka milionow z{o,
tych polskich. Miasto Fordon zosta{c
zaraz pc bitwie bydgoskiej przez pol,
sko wojsko zajete.
Wtedy j Prusy Zachodnie daily znal
zycia narodowego. Jozef Wybicki u,
s~tanowi} Rad polski W Swieciu mac
Vista, a obywatele wojewodztwa chef
mihskiego j pemorskiego pod dowodz,
TWEEN Kruszyhskiego staneli pod bro.
MIA. Miasta Toruh i Gdahsk oczekiwa
ly z radoscia ma Przybycie wojska pol
skiego. Niestety! bitwa pod Maciejo
wicami Polozy}a kres dziaianiu Dabrow,
skiego, gdyz dostal rozkaz, ably sic uda:
do Warszawy. Dnia 10 pazdziernik'
oPusci}o wojsko polskie Bydgoszcz
ktora w6wczas mia{a jeszcze wybitnt
pietno polskie.
Tworca legion0w, ktorego s1aw
piesh: ,,Jeszcze Polska ME zginela"