Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1894-12-26
Rzecz 0 ObrOnie czynnei
10 Skarbie NarodOwym.
Czynu czynu! - narod czeka.
j. SiowACKI.
(Ciag dalszy.)

naszego jasno sprawe zdawali.
Ola czegosmy przez zaborcow ojczy-
zny naszej ma wytepienie wskazani?
Mezowie stanu, ktorych obrona bier
ma wychodowa}a ~wskazujac ma Krole-
stwo Polskie, kt6remu Aleksander /.
konstytucye nadal i ma tel same Krole
stwo, kt0remu Mikoiaj l.. ME odjal ad-
ministracyi narodowej u~zywalnosci mo-
Wy ojczystej, wskazujac ma Aleksandra
ii dobre i~ntencje t}umacza, re nawo}a-
!lismy ma glove nasza biede ola tel ra-
oyi, zesmy sic ~szanowa6 ME umieli. Re-
asumujac tiumaczenia p~ublicystow, u
czonych i mellow stanu tel szko{y, wy
Pada, re Polske ma brzeg przepasci
PoPchnai burzliwy mieszkahcow jei
temperament temperament, ktory
sic kie}zna6 ME dawai, ami takim gle
bokim umysiom, jak Lubecki, ami ia
kim gienialnym mezom, jsk margrabia
Wielkopolski. G{ebokos6 jednego,
gienialnosc drugiego z{amal sza}. w
r. 1880 studenci, T. 1863 znow stu.
denci, 40 i emigranci - zgwaicili
(prof. hr. st. Tarnowski ,,samogwaltem'
to nazwaD narod i ,wielkim rzeczom
przeszkodzili ma swiecie''.
Moi czytelniku, powiem cos ma ucho;
sam Psszkiewicz - domyslaj sic reszty",
Publicystow, ~uczonych i mellow sta
nu obrony biernej S}owacki z CORY wy
smia} "a co?-za p{ytkos6. Wszyst-
kie te, cd lat dwudziestu paru pism
krakowskich, warszawskich i poznan-
skich bibule zaczerniajace rozumowania
niby g}ebokie, sa nies}ychanie, rozpacz-
liwie P{ytkie, snuja sic one bowiem,
snuja a Pomijaja rzecz jedna, kt6ra W
narodzie kazdym stanowi punkt srodko-
wy ~ciezkosci m~oralnej, mianowicie:
charakter narodowy ow wytw6r fer.
mentacyi dziejowej pierwiastkow psy-
chicznych i fizycznych - charakter,
ktoremu istnieje przyznaje nauka po-
wanna ktorego temperament taxi Tub
inny jest objawem. Nalezy W przyczy-
ne wgladac i liczyc sic z MIA. w PREY
czynie tkwi waga w~ypadkow historycz-
nych. Charakter defniuje nature
narodow. Dzieki naturze swojej
Polska przypasowaG sic ME dale, ami do
Moskwy, ami do Prus, ami do Austrji,
ktore ME tsPiiy by zywio1u polskiego,
gdyby zywiol ow nadawa} sic do ich ce-
low j widokow. Polska " dzieiowym
sensie przyszla ma SWAT z zaczynem
w~olnosci przeciwnej pahstwom, co ia
rozebraiy a rozebraiy ME ola czego
innego, ME ola racyi zadnej innej, jeno
ola zaczynu onego. Zadanie ich pole
gallo i Polega ma c~ofaniu ludzkosci
wstecz ku pierwocinom ab~solutyzmu
Pahstwowego. Pomiedzy niemi przeto
a MIA zachodzi nierownomiernosG zasad-
MEGA, ktorej wyrazem musi bye walka.
Walka tez wyobraza stosunek iei do
mocarstw zaborczych. Bytowanie Pol
ski, W stanie narodu ujarzmionepo,
przechowuje zaczyn W istocie iei
tkwiqcy j przez to samo dale rekojmie
w~olnosci p~olitycznej, warunkujacej
w~olnos6 ~spo{eczna. u nieoodlegioscia,
jej dzieki zajmowanemu przez MIA stano-
wisku miedzynarodowemu, lacey sic i z
niej wynika pok6j swista i swoboda
rozwoju Postepowego. Jest to prawda
uznana przez wszystkie umysIy wyzsze
a nieuPrzedzons, przsz pie~rwszorzedne
z rozmaitych obozow W d~ziedzinie poll
tyki, diplomacy j nauki powsgi, przez
najPowszniejszych socyalistow niemiec-
kich nawet Marks, Bebel, Liebknecht).
II bytowaniem Polski lacza sic wielkie
zadania ludzkosciowe j ola tego - ME
zas ola samej burzliwosci Temperament
tn zaborce ME poprzestsjac ma wy
kresleniu jej z ksrty geografoznej, u
. iluja usunac ja j~eszcze fsktycznie, zne.