Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1894-12-26
SPRAWA KROzANSKA.

stacye 0 z6rgne powtanie przeciicko totadzy naj,cysszej. Uznaiac
80 z mich "a zupe&nie niewinnych proszac, W drodze }aski cesar
skiej, o uwolniene cd kary 80 oskarzonych, oraz o ograniczenie ka.
r do roku wiezienia da czterech, nasza wyzsza magistratura sado-
W a staneia nawysokosci zadania, a wspoiczesnie wymierzy}a dotkli-
wy Polczek administracyi skladajac swoim wyrokiem najwymow-
niesze swiadectwo, re zbrodni dopuscili sic ME Krozanie, lecz adj
ministracya z gubernatorem Klingenbergiem satrapa Orzewskim
"a czele.
TAX wiec odegral sic ostatni dramat tel giosnej W Europe
sprawy. Cy ostatniG Watpimy, DO wskutek wyroku Izby w mya
Kozan, dzisaj ME pozostaje mic wiecej, jak oddaG pod sad naiwyz-
szy oprawce Kingenberga jego adherentow.
MIN podamy s~zczegolowe sprawozdanie z tego z wszech MAR
godnego uwagi procesu, ferowanego tajne Oak tn powiadaja .przy
drzwiach zamknietyeh'), skreslmy dok}adny obraz oa}ego przebiegu
sprawy krozahskiej cd jej narodzin, az do dnia, gdy weszla pred
kratki ssdowe; lyle bowiem basni krazy wsrod ogo{u, lyle niedo-
ksadnosci widzimy W podawanych z a granica sprawozdaniach, re
retelna prawda, u zrod}a zaczerpnieta, powinna wreszcie znales6
nalezne sobie miejsce.
Rzecz tax sic miala.
w kohcu grudnia 1891 roku, ma przedstawienie byIego gene.
raj gubernatora Kochanowa, zapadia decyzya cesarska, nakazujaca
kasate klasztoru PIP. Benedyktynek z klasztorem cmentarzem
W Krozach, po}ozonych w Rosiehskiem powiecie gubernii Kowien-
skiej. Gdy wies6 o tenn doszla ludu, parafanie, widzac sw6j koscio-
lex drewniany, pred $50 laty zbudowany pc Ia obrebem miasta,
bizkim upadku, DO s~pr6chniale sciany pomimo reparacyi podmu-
rowania, ME mog}y nadal sluzy6, zwrocili sic do cesarza z prosba
o oddanie kosoiola poklasztornego, niedawno z kapelana Budrec-
kego pieknie odnowionego, ma para6alny. II identyczna prosba
zwr6ciIi sic parafanie do general gubernatora Kochanowa naprzod
W marcu, a nastepnie W sierpniu 1892 roku. Rzecz zdawaia sic u
kada6, jak to oswiadczai delegation parafan dyrektor kancelaryi
general gubernatora Goloobow. Niechetny jednak temu by3 pro
boszcz krozahski ks. Renadzki, BIO niedba}y o koscio}, ma{ przede-
wszystkiem ekonomiczne, jak powiada warunki ma wzgledzie: zy-
skujac bowiem ola parafan sliczny koscio}, sam ME korzysaiby z
gruntu nalezacego do probostwa, gdyz wiadze, W mysl ukazu ce.
sarskiego, stanowczo opieraly sic zamianie gruntow poklasztornych
Ia parafialne. Zaszla wiec kOizya miedzy proboszczem, gorsco
pragnacym mice grunt, a parafanami, gwaftownie domagajacymi
sic koscio{a. Ola za}atwienia wynik{ego sporu pasterza z owiecz-
kami, Kochanow W poczatkach sierpnia wydelegowa} ma mesce dy-
rektora swojej kancelaryi Gololobowa, ktoremu uparty proboszcz
zIozyl ma pismie deklaracye, re zrzeka sic poklasztornego koscio4a,
poniewaz ten ME ma bye zaopatrzony W benefcyum ziemskie.
Spostrzeg} wprawdzie proboszcz k~arygodnos6 swego czynu, postal
sztafete do KLEIN "a Go}o}obowem, Proszac o zwrot deklaracyi, ale
luz by{o DO niewczasie, DO Goioiobow dotai sic do wilma zIozy}
ia general gubernatorowi. Ma wymaganie telegrafczne zwrocono
wprawdzie ks. Renadzkiemu cyrograf, ale zwrot ten juz ME miaI
znaczenia, skoro kopa urzedowa do akt zalaczona zosta}a, Prosba,
przez parafan wskutek tego podana, lyle jednak zdzia}a6 zdo}aIa,
lie rzecz posz{a W odw}oke. Tymczasem wyszla ma jaw skandaiczna
sprawl okradzenia funduszu, zbieranego W kancelaryi general GU.
bernatora ma pomnik Murawiewa. SkomPromhowany Przez swego
zausznika Samojlawa, Kochanow W poczatku roku 1893 musia} sic
usunac. Nasta}y rzady Orzewskiego. Parafanie krozahscy, ME
otzymujac zadnej:odpowiedzi ma prosby, Podane Kochanowowi W
poczatku marca 1893 roku, przez delegatow Razmina Feiksa An
drzejowskiego zrobii move Podanie. Orzewski kauai zda6 sObie
sprawe Golo{obowi, a gdy spostrzeg{, re, Pomimo opozycyi probo
SEGA, rokowania:K ochanowa z parafa krozahska zmierza}y do cd
DANA jej Losciola, zapowiedzia{, re tie pertraktacy e do niczego ME O.
bowiqzuja iego eksszpiclowska nose pocza{ pracowa6 W kierunku
wrecz przeciwnym, nakazujac gubernatorowl natychmlastowe zam-
kniecie kosciola wywiezienie pozosta}ych czterech zakonnic do ko-
wehskiego klasztoru (pieG zakonnic ma kika miesiecy przedtem "a
Kochanowa wywieziono). Skutkiem tego, W po@owie maja rosieh-
ski isprawnik (naczelnik powiatu) Wichmann, re zgrajq Poicyi
dwiema ,monaszkami" czytez Publcznemi kobietami,, jak inni Po-
wiadaja, z Kowna wzietemi .nspad{ klasztor przez okno wda} sic.
do wnetrza. Zakonnce, ubrane przez tie rmonaszki', gdy dObro-
wonie wyjSc ME chch}y, sadzOno ma krzes{o, gwaltem wynoszono i
pakowano do krytych Powozow, W ktorych pod eskorta wywiezone
uostaly. Gdy W ten spos6b zupelnie uoczyszczono" klasztor, W dru-
gej pofowie maja zjecha{ san Klngenberg W asystencyi poicyi
budowniczych; zwiedz} parafalny kosciol, gdzie mu dziury W sca-
mach pokazywano, zwiedzl rowniez klasztor, gdzie byI zachwyco-
ny budowlami, ogrOdem, niemniej pieknym koscio&em, ktory Po-
tzebowal drobnej. reperacyi W dachu, co mogio kosztowa6 klkaset
mbli, a mimo to kazai.sporzqdzic kosztorys Podlug ktorego wyre-
Staurowanie kosciola mialo wynos6 bajeczna sumo pietnastu tysecy
ubli. Oczywista, ze ekszandarmowi Orzewskiemu, gotowemu kato-
hCyzm W lyzce w~ody.utoPic, nadzwyczajny koszt odnowienia kos
co@a byl arcyniezbednym chociaz kiamliwym argumentem pred
Thdz9 n~ajwyzszq, dlaczego koSci6l krozahski powinien bv6 ma "a
glade skazany, zwiaszcza gdy MONA byio skorzysta6 z cofnstej o
Pii ksiedza Renackiego. Pomimo to wszystko, ME tracac otuchy
Prafanie pierwszych dniyczerwca z nova zwrocili sic prosba do
O1ewskiegO przez P~owyzszych deegowanych. Rozjuszony tenn
Orzewski zagrozil Eeiksowi Administrations Miezieniem leo 90