Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1894-11-14

dolniony studyowaniem ksiag madrosci
wyzszym jest mad tych ws~zystkich, co
w ciezkiej piracy, W poole czoIa zdoby-
waja chleb ola zony i dzieci...
Slawa takich medrcow rozchodzi sic
szeroko: cd Komarowki do Miedzyrze-
cza, cd Kocka do Mubartowa.. cd Pin
czowa "a Chmielnik...
Mad czemze tax pracuja CT mysliciele
g}odni, obdarci, ME urhycia hardzi, majacy
sic "a wybranych, Ia lePszych cd wszy-
stkich zwykfych smi~ertelnikow ma swie-
Gle; ktoz oni So?
To ,,talmudzisci'!
Siyszelismy o Talmudzie najsprzecz-
n~iejsze zdania; jedni powiadaja, re jest
to zbior wszelakiej przewrotnosci, fab
szu, ksiega nienawisci i zawzietosci
przeciw w~szystkim, co w jej powage
ME w~ierza; drudzy utrzymuja, re to sza-
cowna arka ~nape&niona najpiekniejsze-
mi klejnotami mysli ludzkiej, proro-
czych natchnien i kwiatem wiedzy mai
g}ebszej.
Dzieki badaniom lingwistow i teolo-
gov. dzieki przekiadom naiwazniej-
szych czesci tel ksiegi, wiemy co o niej
trzymaG. Ami to potworna, tajemnicza
ksiega c~zarnej magii i czarow. AMI skar.
bnica klejnotow madrosci wdzisiejszem
rozumieniu rzeczy, ami kwiat ~natchnieh
Proroczych, ami studnia brzydkim ia
dem zatruta: to tylko pamiatka, zaby-
tex mySli wielu %minionych pokoleh,
gmach, do ktorego w ciagu tysiecy lat
cegie}ke pc cegie}ce pokolenia dorzu-
cafy; to tylko archiwum, szacowne DO
starsze niz wszelkie zabytki, jake cy-
wilizacya nasza posiada. DO dziesie-
ciorga przykazah, do pieciu ksiag Moi
zesza to komentarz przez dfugie wieki,
Przez roznych medrcow tworzony, to
tradycya z Egiptu, z tu}aczki po pu-
szczy, z Ziemi Obiecanej, z~babilohskiej
niewoli, z rozproszenia, Shady r6znych
szko@. swietnosci j upadku. Tam Jest i
teologia i -flozofia i prawo j astronomia
i matematyka i wszystko mad czem
mysl ludzka pracowala - i morze fam
tazyi, legendy. bajki i alegorye subtel-
ne, i Przepisy zycia i obyczaiow drobia-
zgowe, s~cis}e, z rygorami nieub1agane-
mi.
i mad starozytna nauka Ia, ktora sic
W znacznej czesci przezy}a, przebrzmia-
Ia najmniejszego juz W zyciu prakty-
cznem zastosowania ME ma. wysila sic
tysiace umys}0w. do zmeczenia, do wy
czerPania zuPe&nego- poswieca jej ty-
STAGE ludzi caIe zycie...
Ola czego? Czy ME dose i'm komen-
TARA jul, zrobionych, u~znanych, po-
twierdzonych przez caiy uczony SWAT
zydowski.. Odpowiemy wyjatkiem Z
,.Rabi Aba bar bar Chone. ktory du-
10 podrozowai i liczne nora przepfy-
mai, znajdujac sic ma oceanic W }odzi,
ujrza@ ptaka, ktoremu siegaia woda "a.
ledwie pc kostki, a giowa jego dotyka-
ob{okow. Ucieszony Rabi, re woda
TEN m~iejscu tax Piytka jest, chcial
wysiasG z}odzi i rozprostowaG zmeczone
czfonki. az nagle Z w~ysokosci dab sic
glos: ,,Stoj Rabi, ME wysiadaj,
tn g4ebia, budowniczy rzuci} tn niegdys
siekiere i OTTO siedm lat juz tonic a je-
sZcZe do dina ME dosz{a!"
Coz to macy? Morze jest madroscia.
budownlczy uczonym. a ptak g}upcem
i Pysznym. Zaglebil sic W madrosG pc
i juz z wielkiej pychy glove az
do nieba zadziera, tymczasem gdy pra-
wdziwie uczony widzi, re nauka ME-
zgiebiona jest. Vice tez zydowscy u
czeni zgfebiaja ME nauke lecz to stare
zytne archiwum, kt6re sic Talmudem
nazywa. Tona W kazuistyce praw ME-
obowiazujacych, W ilozofi umar{ej, W
astronomii z%burzonej do gruntu. wre-
szcie W drobiazgach do s~miesznosci ma
I"-I !