Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1894-11-07
z dziej6w
NarOdu POlskiegO.
(Ciag dalszy).
Wcjny "a Zygmupto III.

'y"y %" ~yy"t"|teo I'M.
Panowanie Zygmunta III byIo. jed
mem nieomal pasmem wojen, ktorych
cos az Is sic odbyio. Cztery byly woj-
ny re ~Szwedami, cztery z Moskalami,
try 2 Turkami ,przytem z Austryakami.
Wo{ochami, Kozakami, a co najsmut-
~niejsza by}a i walka domowa z szlachta
Polska. Odznaczyli sic W tych bojach:
Zamojski, Zolkiewski, Chodkiewski,
Chodkiewicz, Chmielecki i inni.
lie Szwecya byly wojny o nastepstwo
tronu szwedzkiego i o Inflanty. Zy-
gmunt r. 1895 pc zgonie swego OLGA
Jana uda} sic do Szwecyi, gdzie W
Sztokholmie krolem szwedzkim by{ ko-
ronowany. Poniewaz atoli Szwedzi by
Ii lutrami, a Zygmunt staraI sic ich ma
wrocit, przeto korzystajac z tego Ka-
rol, stryj Zygmunta, tron szwedzki o.
Panowai. Zamiast spodziewanych ko-
rzysci z polaczenia z Szwecya zacze{y
sic zaciete WALK W Prusach i Inflantach.
Polacy wprawdzie porazili Szwedow
pc kilkakroG, a mimo to Szwedzi ME-
ktore miasta W Prusach i czesc Infant
zabrali.
Wojna z Moskwa ztad sic wszcze}a,
Poniewaz mozni Polscy panowie wiedli
ma tron carski niejakiego Dymitra, zwa-
nego Samozwahcem, ktory twierdzii, re
Jest synem cara. Najprzod panowie ma
wlasna reke z Moskwa wojowali; poi
niej i Rzeczpospolita Polska b6j z Mo-
skwa zaczeia. Dzielny Zo}kiewski po-
biz daleko liczniejszych Moskali pod
K~luszynem r. 1910, a potem zdobyi
Moskwe. Moskale wezwali ma tron sy-
ma Zygmuntowskiego Wladyslawa.
Byla tedy sposobna chwila pobicia
Moskwy, ale przeszkodzi} temu Zyg-
munt, bawiac sic rok blizko zdobywa-
MEM S~molehska. Wskutek tel zwloki
Moskale wypedzili Polakow i innego
cara sobie obrali. Tylko Smolehsk i
Siewierszczyzna zostaiy PREY Polsce -
inne zdobycze odzyskaIa Moskwa ma
powrot.
Turcya Przyszlo do wojny ola tel
Przyczyny, ze Polacy z Wo1ochami
boje toczyli, Pragnac te kraine W zawi-
s}osci utrzymac. Oprocz tego Turcy
dazyli do podbicia calej Europy. By}
to narod pod W easy bardzo wojow-
niczy. Pragneli oni wytepic chrzes-
ciahstwo ably swoje Ware mahometah-
ska zaprowadzic. Pod Cecora r. 1920
Polacy kleske poniesli. Zginai tam
Zo}kiewski. Natomiast pod Chocimem
roku 1921 Polacy mad Turkami swietnie
odniesli zwycieztwo, tax IL Turcy odsta-
pill i pokoj z Polska zawarli.
Najsmutniejsza atoli byIa wojna do
nova. Niektorzy mozni polscy piano.
vie, Zebrzydowskim ma czele, rokosz
czyli bunt Przeciw krolowi podniesli,
podajac "a przyczyne, re krol ustawy
Jamie. Przyszto do bitwy z rokoszana-
mi pod Guzowem r. 1907, W ktorej
buntownicy pobici ~zostali. Oprocz te-
go ztad sic sroga ma Polske kleska zwa-
lila, re wojsko ME dostajac Aoldu, villas
ny kraj lupilo. SzIachta ME chciala ska.
ds6 podatkow, ztad ME bylo czem
oplacaG zo{nierza.
StanistaD Z6tkieuski.
Do najs}awniejszych polskich boha-
terow nalezy zolkiewski. Urodzil sic
1547 r. we wsi Turynce pod zolkwia,
W dzisiejszej Galicyi. Miody StanisIaw
uczyl sic bardzo pilnie. UmiaI ma pa
mice obszerne ustepy z dziei znakomi-
tych pisarzy. Oprocz tego palai checia
siawy j ochota do dziei rycerskich.
Wczesnie zaprawial sic do bojow. Ste
fan Batory cenil wielce odwage j przy-
mioty mlodego wojownika. w bitwie
pod Byczyna, dowodzac Zolkiewski