Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1894-10-03
dziej6w
Narodu POlskiego.
(Ciag dalszy).

cfE hoBho"G BohSs"os W" NCiu
ustanowi} sad najwyzszy, ably wymie,
rzanie sprawiedliwosci ME ~cierpia}o
zwicki. Ola Litwy ulepszy} prawa,
kt6rych zbior zwie sic powszechnie sta,
tutem litewskim. Baczyi krol, ably
ME bylo naduzyc, ola tego odbiera} do
bra krolewskie tym, ktorzy je sobie ME-
prawnie przyw}aszczyli. Poniewaz ME
byio w Polsce wojska sta}ego, co bylo
ola kraju szkodliwem, przeto ustanowil
Zygmunt, ably czwarta czes6 dochodow
z door krolewskich szfa ma utrzymanie
wojska sta}ego, ktore sic ola tego zwa-
10 kwarcianem od wyrazu Iacihskiego
kwarta, t. j. czwarta Geese.
Jak W Prusach Krzyzacy, tax W In.
fiantach usadowili sic k~awalerowie mie-
czowi. Przyjeli oni take nauke Lutra.
Kraj ich pragneli zagarnac Szwedzi i
i Moskale. Otoz mistrz kawalerow
m~ieczowych podda} sic dobrowolnie
Polsce, oddajac jej lnfanty, a sobie "a
trzyma} ksiestwo Kurlandzkie, z ktore-
go hold krolowi polskiemu sk}ada{.
Rozpocze}a sic O to wojna z carem mo-
skiewskim Iwanem Okrutnym. Polacy
wprawdzie odniesli kilka zwycieztw i
zatrzymali Infanty, Moskwa jednakze
oderwala cd Litwy Pollock.
Ia Zygmunta Augusta wielu z szla-
chty polskiei przyjmowaio nauke Lu-
ira Tub Kalwina. Podczas gdy W in
nnych krajach z powodow religijnych
krwawe wojny domowe powstawa}y, w
Palsce zgoda swieta panowaia. Zy-
gmunt ME przesladowa} nikogo "a VIA
re. Wieksza czes6 szlachty polskiej
porzucila Ware katolicka.
Bezkr6ie,eie po Zygn,u1acie AugmScie.
Henryk Valley.
Pod koniec zycia Zygmunt August
zaniedbywai rzad6w, oddaiac sic roz-
koszom. Otacza} sic pochlebcami, kto-
rzy wy}udzali cd niego pieniadze. Ola
tego tez, IL ME szanowa{ zdrowia, umari
W dose rych{ym wieku, gdyz liczy} PREY
zgonie % lata, gdy tymczasem o%jciec
jego so roku dozyi. Mimo swe wady
nalezy Zygmunt August do najwiek-
szych najlepszych krolow polskich i
pamiatka tez jego nigdy W naszym ma
rodzie ME wygasnie, lecz owszem coraz
wiecej wzmagac sic bedzie. Ma MIN
wygas} rod Jagiellon6w pc mieczu.
Rzadzili J~agiellonowie, t. j. kr6lowie
polscy cd W1adys}awa Jagiefy pocho-
dzacy. 1875 lat W Polsce, a "a ich cza-
SOW by}a Polska potezna i szczesliwa,
jak nigdy potem. Piastowie, kt6rzy
500 lat W Polsce rzadzili, rec MONA,
Polske wypiastowali, utworzyli, a ia
~giellonowie uczynili Polske wielka
kwitnaca.
DIVA lata trwa@o pc zgonie Zygmunta
bezkrolewie. Obrano nakoniec r. 1874
Henryka Walezego, Francuza, krolem
polskim. Dotad byli krolowie polscy
dziedziczni i Observation-Disclosures Syn
Pc ojcu byl zwykle nastepca, a nar0d
zezwaia} Tub potwierdza1 take haste
pstwo. Zmienilo sic to cd Zygmunta
Augusta, gdyz odtad szlachta polska
pc smierci kazdego krola nowego sobie
pana obierala. Byio to piekne prawo
ola szlachty, ale zgubne ola kraju, przez
to bowiem w}adza krolewska podupa.
d}a, a czesto przychodzi}o do niezgody,
kiotni, a nawet do wojny, gdyz trudno
bardzo, ably take mnostwo narodu ma
jedno Sie zgodzi}o. O~bieralnosG krolow
jest tee jedna z przyczyn upadku Pol,
ski.
Szlachta Polska pred obiorem czyli
elekcya kazdego krola achwalala prawa
j zohowiazania, ktore krol mial zacho.
wywac. Tie prawa zwaIy sic pc lacinie
pocta concento. Kazdy nowoobrany
krol byi zniewolony je z~aPrzysiadz, a
gdybyichnie d~otrzymaI, wtedy narod ME
byl mu o~bowiazany do posiusze6stwa.
Henryk Valley tylko kilka miesiecy
W Polsce Panowai, gdyz skoro sic do,
En,.-., -. -. L-.--