Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1893-03-15
Btbli0teka pOlskaw w Rumu-
Mi.

publicznie ogiaszai, . 90 " ksiaaee
paniRtkowej r. 1890 obsssrniej skre-
ala, wiadomo Ae biblioteka polska mia
fa sfu1yc "a ognisko duchs n~arodowego
ola rodak6w " Romunii osiadiych.
DO tsgo oelu dstyla ona s~tatecznie
Przez ciag i~stnienia swego, lecz GO "
rzeozywistosci = jak to bywa Z idesia-
mi -nigdy osisgna6 ME zdolaia. Me
zaprzeczona wszelako Jest rzeczs te
Biblioteka polska W Rumunii przyczy.
Mia sic DUO do utrzymania ducha ma
rodowego przez ustanawianie W rot
nych czasach / miejscowosciacb, W
ktorych przebywalo nieraz kilku tylko
rodak6w, czytelh, kt6rym dostsrczala
ksiatek | ~ozasOpism polskioh, przez
tworzeuie poszczeg6lnych k6lek towa-
rzyskich. stowarzyszeh, ozasami og6l-
niejszych zebrah j obchod6w narodo-
wych, przez po~sredniczenie we wielu
sprawach, naturalnie skromnej donio-
siosci, tax wsrod wychodzctwa z rot
nyoh KRAKOW, iak pomiedzy krajem o
dzinnym a emigracya, przez crynny,
scz Podrzedny udsial W pracy ola tel,
ktora ,jesrcze ME zgineia', przyjmujae
zachete, hasia ! wskaz6wki zar6wno z
ojczyzny, jsk j z emigrscyi. Dowiodla
tel Biblioteka polska rzadkiej u mas
cnoty: wytrwalosci i rzadnej gospodar-
XII; istniala bowiem W Rumunii przez
lat q, zebraia ~ksiasuice Z pr.eszio 1000
tomow sic skladajacs i fundusz telazny
ma jej u~trzYmanie wynoszacy 7.500frau.
kow. Jut cd lat kilku zwracacismy ma
to " naszych sprawozdanisoh uwage.
Glownym tego zjawiska powodem jest
znikanie Polakow " Rumunii W og6le
potem utworzenie sic stale kilku stowa-
rzYszeh czytelnianych m~iejscowych jak
mp, W Bukareszcie, Paszkanach, Botu.
szanach, wreszcie juz to brak dostate-
cznei kultury, jut oboJetnosc wielu ola
instytucyi tego rodzsju, jake jest BIZ
blioteka. Dopoki byiy warunki pote-
mu, spehniala ona swe poslannictwo,
dis ME majscei raoyi bytu, trzebs byio
wytkna6 move pole dzialania. W
Przewidywaniu tskiej ewentuslnosci,
Przetrwal nietkniety mimo licznych
~przer6bek statu6w, cd poczatku usta-
nowiony paragrsf zssadniozej w~aanosci,
&c ,~Biblioteka, jake instytucys publ
czna, jest wlasnoscia narodows, niepo
dzielnS mote tylko W calosci z pod
oPieki niniejszej precise ma rzecz ia
kiego zakladu publioznego W kraju lub
ma emigracyi" Is 3. statut6w).
Cd dw6ch lat zajmowalismy sic t.
sPrawa, zasiagalismy rady / zdania u
cz}onk6w, u opiekun6w j ludzi intsre-
sujacych sic nssIa instytucya, zsnim
znalezlismy nsjwlasoiwsze r~ozwiszanie.
Jedns z najbiedniejszyoh i nsjbardziej
wynarodowieniem ola braku inteligen-
Cyl zagrozona prowincys polsks Jest
Szlask pruski. Tam ratunek Jest ME-
zbednie potrzebny. OtoA z okAzyi 25
~letniej rocznicy ~istnienia czasopisma
najpoczytniejszego ma Szlasku ,Katoli.
ka', kt6ry o6arewsl 10000 narsk ma
pomoc naukowa dlu mlodzie4y sic u
czasej, zawiazalo sic g6rno-szlaskie to.
warzystwo litersckis siedziba " By.
tomiu, ma ktorego czele staneli: major
Szmuls, posel ! gorliwy obro6cs naro-
dowosc polskiej ms sejmie W Berlinie,
jake personal---very., A. Nspieralski,
redaktOr nKatolika", jako bibliotekarz
J. Szaflik jako sksrbnik; czlonkami-
zalOzycielami: Msekowski, K~oraszewski,
Ecksrt redaktorzy, ks. Loss, ks. Riml,
ks. Engel, ks. Gregor proboszcze, DIR.
Sm~ieszshalski, Lewandowski i inni.
Celem tOwarzystwa jest wydswae dobre
ksisaki, zbierac materially tyczace sic
dzisiow, literatury, z~wyczsj6w ludu ma
SzlEsku, utrzymywso biblioteke vie
kszS i zaklada6 biblioteki ola ludu :
slSwem sta6 sic pierwszem ! jak ma
teraz jedynem Ogniskiem, z ktorego ma
sic rozchodzie ns csaa prOwincys o4yw-
ose ciePsO nsrodowej oswiaty. Temu
wiec tOwarzyStwu oddsliSmy ~bibliotsks
wraz Z funduszem ~AslsEnyn. Otto po-