Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1893-06-07

- kO Ro mNoo< aO
Iumrzec pod knutem 80"
Ka.ds wsponnienis narodowe. ka.de suisso koseielne. pr.wi
kaada rocznica ~wislkiego faktu narodowego nas.ej history wywoa.
d imPonujscA serdeczna maaifestacye reigijnS. Mkt jsj ME m
kasywal, Mkt ME polecal, lecz spo1ecznoSc sauna pojela, 70 to obcho
dy narodowe ~utwierdzAja miloi6 ojc.y.ny " serosch ludu, .zerz,
swiadomotc istoty tel mRosci We ~wszystkioh przyczyniajs sic DE-
wyrobienia sl aywych 1 czynnych 70 wzmacniaja i utrzymujs nar6d
posbawiony cd tax dawns niezawislesci.
Ma obchody takie, odbywajsce sic " ooraz innem mieiscu, soho.
dzni sic ludzie Z r64hych czetci kraju jskby Z natchnienia wyaszepo
DO Z naidals1yoh okolic, Z puszcz i Z ~zapadlych zasoiank6w, przez
nikogo ME wzywani. Ksie4a w~ystepowai Z mowami, wzywajao dc
wzmocnienia Hl moranych, do jednosci, 10 wszyscy wierzyl, As
przez to zmusza Rad do ustepstw. Pc ~wszystkich drogach sly
komPanjes krzyaami z choragwiami ma odpusty do oddalonych
nieraz kosoiosow, gdzie mialy sic odbywae uroczystosci patryotoczno
|religijne. Kompanie to skladaly sic z obyw4teli, rzemieslnikow
wsoscian, kobiet dzeoi; wszysoy sli pieszo. q wielu bose, nios,c
zielone gaaRzki debowe, na znak zgodY jednosci. w drodze, przy
kazdym kosoiele, PREY krzyzu ka4dym, spiewano dawne pelskie po-
boAne Piesni. Ma spotkanie procesyi ~vychod1ii z domu mieszkld f.
cy z kwiatami, rzucano kwisty pod nogi idacym.
Ma jednym z takich odpustow, " Tykocinie, zebraly sic kom.
panic idaoe Z roanych stron dawnej Polski. Ogromny tum ludu
roAozyf sic M wzgorzu, ma ktorem soi kosci6l. Piekny to byl wi
dok tel masy ludu z ohoragwiamii oltarzykani, zebrany ola wspo.
nej moditvy. Radose szozescie malowaly sic ma twarzach; wszy.
soy vital sic iak starry znajomi, iak bracia. Pc mszy swisteI, =
" czasie ktorej zofsrsZ bawiciela zlaczyia sic tfiara cierpiaceQc
ludu - i 70 spiewsch, wszyscy przytomni zebrsli sic ma kszanie bod
Posagiem StefanS Czarnieckiego, stojacym TUT pod kcsciolsm. =
Dzieh byi oudowny, wiosenny, powietrze bylo pr1epelnione won,
bzow, jasmin6w czeremchy,U slohce swiecilo jasno tylko viatr ne.
dzl czarna chmure re wschodu.
Kstdz stanawszy pod posagier, odezwal sic donosnym Ro.
sem: nBracia! Narod polski ME da sic zghdzie, DO ma SHY " So
bic; dis 1erwai sic Z usPienia pobiegi nsPrz6d Z rozkos.a zsrs.
lem, skupiony jakby jeden clowiek; coraz bardziej sic podnosi
" Poznsniu czuciu narodowosci swojej, coraz wiecej wzrasta " 81
is duchowa pred ktors zadrzy wr6g nstapit must. Przesladowa-
mia / katusze, ktoremi zabic chcs p~ohkiego ducha, ME zastrasza mas
DO ME % ola mas MOVIE. Dzisejsze zebranie Jest nova bitwa wy.
grana mad niePzyjacielem. Otto ssoimy pred posagiem wielkiego
wod1a ~Polskiego, kt6ry W najstraszliwsza ehwis ME zwstpR @
. ~ro~.%i. o's sssi.S o, ! wtsSy' ,. TAX i.i S Sais; k.j o.iy bya s.l.ny
1isozyi pod jsj choragwis rozpierzchniste SHY pobil nieprzyjad6i
DO narod jest nie1wyoisaony, gdy valley pod godiem Boga
Iojczyzny! Modlmy sic bracis, Aeby dis z posr6d mas powaa
wod1 dzislny' kteryby pOkierowai Mani dopom6gi do Odzyskani'
lojczyzny.
wtsm baysso mocno zagrzmia,o; natchniony m6woa pads n.
kolana Iswosai: ,,Slyszycie bracial To CLOS Boga, ktory m6wi
Re sfyszy nasz place, nasze wolanie, widzi nasza nedze cierpienial
Wszyscy uPadli ma kolans z wzruszeniem rozrzewnieuism, kt6re
go oPisss niePodobna; wszyscy piakai....
Tahemi mniejwiecej byia wiekszosc manifestacyj. Zwyklym
ltematem kszsf byio z.szOzepianie W sercach wlcscan WARY i ufno
Sol do obywateli, do starszej brsci. Potrzeba tea powiedzise, Il
IusPosobienie tych ostatnich byio nsjszczsrsze najserdecznisisze
seby sic zblitye do ludui aeby lud ten prreit, sic nysa pOlska
lodczuf Potrzebe niePodleglesci ojczyzny. Welu chciolo natych
miAst usamoWolnic wloscan, lecz Rad stawial przeszkody. Me
szkahcy mast byi Przejeci jsknsjgoretszym pstryotyzmem. WHO
scian Przenienid " aywiOi polski, zespoI6 z ojczyzns, odsrwao oG
wrog6w, do kt6ryCh lgnei Z = bawy pred shs byio mysa i zada
MEM wszystkich.
Byis to jednak praca cis4ka. Diugie lata niewoli zrobily luc
tan NEUTRALITY-SUSPICIOUS.. Ziarno bylo zasiane, ale ME kielkowalo je
szcze. w uiekt6rych jednak okolcach udalo sic uzyska6, 70 lud
wiejski ME tylko bral udzal " manifsstac7ach, ale / W potniejszeu
Ipowstaniu,
Lecz ten tylko pojmis zrozumie GAIA patege moralua jaka ma
rod Polsh rozwinsi " roku 1881 1852, ktO byl tam, ko brad udzia
" msnifsstacysch, ktO myflai tax crul jak te tsumy msnifestujsce
Ten krEya 1amAny, IA cierniowa korona, ten spiew tlum6w, to zje
dnoczenie umoralnienie tyu ludd, -wyglAdAly jak cud ME wyi
dc nigdy z PameC tych, kt6rzy tyH tenn tycem. Kr6tka 6yh
chwila; a wieczystem odbila sic wraAeniem. Goraca wiars, uniesie
ME mOditwy nsdziejs, POssgs oburzsnia zspsi, wstrzssaiy duszs
Ten ogis6, ktory Psll, ten 90 wtedy przeimowal, to ezyste serca
bicia czuje kazdy do dziS, prosza Bogs. ably vrakenia wyry.e wtedl
" sercu, ME opuszczaly mas nigdy, wt6rujsc ayCiu krzepisc sh
lciSgle W krodle, z ktorego powstaly.
Byy to nsjszczytnieiszs chwile ME tylko " dziejach nsszycb
lecz csiej ~ludzkosciI Narod rozszarpany, skuty, pokazas, 10 cho
Ciaa ciaiO jego W niewOI, duch zostal wOny, ME 1gnebiouy rk'
wroga 10 jest Potega, ktora mole zwalOzye nieprzyjaoiels, zlans'
iego Szyk, Obudzic " jegO Sumieniu niepokoj trwogsl
A 90 robil w6wozas Rad najezdniczyf
I coz byso poczac 70 stem tysecy kobiet, stsrcow dzieci v
zalobie bez broni, spiewsjaoych ~modItwy idRcych Smialo n,
smercr Wszedzie neustannie biorac aaiObe krzyt "a zbroje
IPuklerz, mody Pienis "a oret, dsjsc o6ary a ME EadsjSc s6a, ids'