Zgoda = Unity. [volume] (Milwaukee, Wis.) 1881-1901, 1893-06-07
KSIADZ ANTONI MACKENZIE,
-OPOwIADANIE-
Towarzysza Broni.
(Dokonczenie),

f~J $3.50 N@oAo nAoon guam
przyjma do ~wsp6lnego kocioNka.
.o6oer sksonii sic poprowadzi mnie do mojego dzissi,tka,
90 juH zasiadi okoao ognia cGho gwarzyi re soba.
-Obywatele. to wasz koegs, Mszur z mad wisiy, kochaicie
CO.; a to tw6j dziesetnik, = dodal, zwracajsc sic do mnie wskazu-
jao ma ogromnsgo mssczyzne W takiej samej jk inni sukmsnie,
tylko z rewolwerem "a pasem.
,Zsczsi mnie rozpytywa6 o Warszawie, O Lanpiewiczu o in.
nych dow6dzcach; rozmowa sha ochoczo dobrxe mi bylo Z mimi.
rDEiesiatsk nasz skAadal sic z czterech wsoician z IQnaoowa,
trzech mieszczan z Poniewieaa, syna msjetnego obywatela z Sza-
welskiego, z nauczyciela z Kowna mnie.
rDowiedziaiem sic, Re wsxystkie wyceczki 1 napady robia pod.
czas nocy; we dnie zs edpoczywaia Je.ei Moskws ME siedzi ma
k.rku. Dzisiejszej noy zrobii re cztery mile ola tego amierzyH
osy dzeh pozostac ma polanie.
.stohOe iu. z,s.lo, kedy dai sic sly szee CLOS pis.oz.iki wnet
zatsm komenda-
D moditvyl
z.ohvyoaiaoy to byl widoL tych knkusst lud.i, doswiado.Onyoh
W boju, kleczacych, Z ~odkrytsmi giovanni. Pred mani, pred krzy-
tenn obra1em Matki Boskiej ma chor,gwi obozowej, klsczal ksisdz
Maekiewicz intonowai: r,Kiedy rsnne wstaja zor1s". Doko,a by
l puszcze rodinne, nasze fortece, mad nami byl Bog przyszlose
nAszs.....
Dlugo ksiadz Mackiewicz rzucal postrach ma Moskwe, przers-
iona wytrwaiOscis pOwstania. opieraisc sic M ludrie. ozerpal Z
niego ciagie zasoby, q PREY osobmtem mestwie, dlugo m6giby je-
szcze podtrzymywad gasnacy ogief powstania, ale powstanie straei-
wszy side moralna, straciio materyalna potege. Moskae niszczyi
wsie, pali dwory, dziswise dziesistych obywatel wywieti Z kraju
zeslai lub wymordywsl, tylea majatk6w zasek westrowsi, oddaisc
pod zarzad urzeduik6w moskiewshch. Przechodzily tygodnie, a.
1olnierze cieplego jadla ME kosztowal, ME znali dachu wypoczyn-
ku. Wprawdzie lay rOdzinne dawaiy i'm bszpieozne schronienie i
szczesliwa mieJscowosc do Walk, lecz byl brak dowozu tywnosciI
amunicyi rekwizytow oddzialy byly nIersz odosobnioue przez
dlugi przeoiag czasu; niepodebiehstwo bylo zostawia6 rannych il
znutonych Pc wiacb, gdya szPiegi moskiewskie zaraz ih wytopi
y . pcN Soo VcS yo paw . @AcWH4 1EOWhehd, looLkhu
ginsli z glodu, Iub sill ma osiedlenie W stepy polnocy. Kto byi
ranny, to juz gorzej jsk zabity, komu sl zabraklo i ME m6gi zds
tye "a oddzialem - byi zgubiony.
Nastsla pozna iesieh; opadly zwisdle liscie, q powsta6oy o chic
DIE glodaie tulai sic pc lasach. Wrzesieh byi uieprzyjazny pdy
ksisdz Mackiewicz re $50 ludzmi wszedl W lay wewoskie wpoWie-
Gle kowiehskiu, gd1ie MCskwa pr1ss szpieg6w uwiadomiOna ius
60 czekala. Wypadlszy z zasadzki, wyparia powsahc6w W rzadkie
krzaki, gdzie uderzyia ma Mich kawalerya, rabiac tratujsc. Po-
wstahcy szuksli ratunku W ucieczce. Kilkunastu pablo trupem, a
welu bsrdzo wzeto W niswole. Kssdz Mackiewioz oc.Hl sic, pro-
wadzac % rozbitk6w. Pc tel klesze ksiadz Mackiewicz porzucR
myl formowania pieszego oddzislu. Pozostafych wsadzil M koh,
zsbral najdzielniejsEych rozbitk6w utworzyi szwadron konuych
strzelcow Z 80 ludzi alozony. w kohcu lstorsds kozacy dogonii
60 sadem.
Ksisdz Mackiewicz zpieszyl swOich .olnisrzy, wypadl niespo.
dzianie, rozpedzl kozak6w, zsbrsi i'm kilkansSCie koni, rozbroil ze
dwudziestu, obdxielsjac oddzial zdobytym rynsztunkiem
wojennym. zwycieztwo to sprawio niewymowns rsdosc W zneks.
nym oddziale powssshoow. Ale rsdosc byla kr6tks. Moskals wy.
sylali nieustannie konne oddzialy ola scigania MaukiewicEa " ko6.
Gu listopads dOpadli 60, Oddziai rOzbii, rozproszyi: c1sSc byla zabi-
IA, czes6 wzieta W niewole, a reszts sic rozpierzchla 20 okoioy, szu-
ksjsc schronisnis. Ma tenn sic skehczyiy wo:enne dzalania kA
Mackiewiczs.
Pc tlu trudach bojaOh, po OdbyCiu dwudziestu kiku - vie.
kszych i maiejszych potyczek, cierpiscy, znekany zbohly, ksadz
Mackiewicz zamySil opusoic zmudz uda6 sic do Krolestwa. Ida
TAI wiec ku sronie Nemua piechots W towsrzystwie dw6ch mlo-
dziehc6w. q Phaczem aegnsi rodzinns ziemie misisca nsjdroa-
szyoh pomiatek. Spoczywai " lasku niedaleko Wilk, Niemeu juA
byl tylko o kwadrans drog, o zmroku miei sic przeprawio, ale
zdrAda cEuwsla mad mimi. Szpieg, kolonista Niemiec, zawisdomR|
Moskwe stOjsca W PObitu, ktora Z ~SzybkOsCs OtOcEyla miejSOe
spoczynku podejrzanych podrotnych. Dwsj powstahcy uratowaH
sic uoiecaka: Mackiewicz majsO nogs zranions, ME m6gl uciskac
predko zostal schwytany.
wkrotce odkryla MOskwa imie znakomitsgo je6ca. RadoSo
JeJ oya ogromnaj Zawlezi 90 do FonieWieza, zwo1ai Wfosotan, ably
inn pokazae, IL mais jua go " reksch swoich. smutsk 4 bolesci "a
psnowaly w~SzedEe, gdzie znsno lego nstchniOnsgo kspaana. WHO
sOhnie tlumnie sill do kosCio1s mOdhi sic "a dusze jego. Mura
view kauai sprowadzic 60 do Kowna, pieszo. Obyczajem Eyd6w z
czasow Pilsts, prEywiazano 60 ma krzyE do kt, tax, 70 katde ste
picnic sprAwialo nievymowne b6le.
skszsny ma smerc, umari ma szubieuicy 20 grudnis 1853 r.
Obiecy wsnc nu prZebaczsuie tysaoe Task oarskich, jeAsH wy
kryje, ko nseay do Rrsdu Nsrodowego. MsokiewioE odpowisdal
milczeniem. w dniu osatnim obwo1ono 20 na woke tryumfalnyn
po oslym mieGCie, ably 60 pokszsc nsrodovi.
WprowsdSony ma rusztowsnie zspytany 20 raE oststni, cry sic
ME zgodz m podsne warunki, odrzskl:
Skohezyiem swoie, a Wy teraE r6bcie swoie.
Tax EOinsl ten przYwodca ludovy M Zmudz, czloviek uiepo