Ameryka w Toledo i kuryer Clevelandski. [volume] (Toledo, Ohio) 1892-1892, 1892-03-09

Zfe pojecia 0 zasadach republikaiskich

Dostalismy nastepujacy artyku& W
obronie polskiej szlachty, ktory po-
dajemy ma odpowiedzialnos6 autora,
zastrzegajac sic, re zdah tych ME po-
dzielamy.
Gdzie lepiej, W Ameryce czy W
naszym kraju.
Bee watpienia W Ameryce MONA
PREDICT zarobid dolara, jak W Krole-
stwie Polskiem rubla, w Galicyi gull
dena a W Ksiestwie Poznafskiem ta-
lara; lecz zeby sto,unki kapitalistow
amerykahskich wzgledem pracuja-
cych by}y lepsze, tenn dobrze wat
pic nalezy. Ably to udowodnit ME
bedziemy czerpali dowodow ami 60
spodarstwa spo}ecznego ami re staty-
styki, lecz wezmiemy kilka fakt6w z
codziennego zycia polskich bogatych
ludzi i amerykahskich milionerow.
Naj5ogatszym cz}owiekiem W A
meryce jest Rockefeller, kt6ry zro
biz kolosalny majatek ma nafcie; u
mas ME ma nawet jednego cz}owieka,
ktorego fortuna wyrownywa&aby te-
mu bogatemu nafciarzowi. Lecz czy
ten bogacz daje biedniejszym Okla
zya do zarobienia ma zycie? Natural
ME jego robotnicy przy nafcie zara-
biaja :lecz oprocz g6rnikow jest jesz-
cze mnostwo innych ludzi W roznych
"businesach' ktorzy musza zyc: ta-
kimi So kupcy win, delikatesow, to-
war6w jedwabnych, cukiernicy, ku-
charze s}uzacy roznego stopnia.
Rockefeller zyjac skromnie, bo tyl-
ko trzyma pare s}uzby zehskiej, ME
dajac ami balow, ami zadnych zabaw,
ME daje sposobnosci zarobku innym,
ne przyczynia sic do cyrkulacyi pie
niedzy, ktore So niezbednym posred-
nikiem przy wymianie piracy.
L mas cz{owiek, juz ME setkami
milionow majatku, lecz krociami
danny ma to, trzyma zazwyczaj dom
otwarty, ma wiele s}uzby, dale zaba-
wy, ma kt6re ludzie zaproszeni, chcac
sic ubrat, daja zarabiat kupcom no.
wosci, krawcom, szwaczkom, reka-
wicznikom; poniewaz Il mas hawia
sic ME szklance herbaty, jak u a.
merykanow, vice tego korzystaja
kupcy win, piekarze, cukiernicy,
rzeznicy itp.
Z mas bardzo wielu wystepuje
przeciw rozrzutnosci szlachty, zapo-
minajac re szlachcic wyrzucajac pie
niadze ma zabawy i przyjemnosci da-
je okazya do zarobku innym, re trzy-
majac liczna s}uzbe, zywi kilka lub
k1lkanascie familij. Tymczasem tu
tai, zdarza sic ME raz re cz}owiek
posiadajacy pare milion6w majatku
trzyma jedna s}uzaca. Kto dw6ch
czy szlachcic roztropny, czy amery-
kanin kutwa jest pozyteczniejszy W
gospodarstwie krajowem, mad tenn
d}ugo myslec ME potrzeba.
q sto krokow Cd mego domu mie-
Ska farmer, ktorego oceniaja ma sto
tysiecy dolarow. L mas przy tatSim
,najatku zywi}oby sic kilkanascie ro
dzin tutaj cz}owiek ten trzyma je-
nego s}uzacego i jedna kucharke.
Ma jednej zpierwszych ulic Brock
tonu mieszka najbogatszy cz}owiek,
ktory jest wart diva rniliony dolarow
a przeciez sam chodzi po mieso o.
bawy, ably s}uzaca ME porachowa}a
mu l centa wiecej ma funcie. Jakiz
zysk ma miasto jego milion6w
.Jaka korzys6 maja z tego biedniejsi: p:
Zadne! Pieniadze leza W banku lub
poumieszczane W nieruchomosciach,
lecz biedniejszym ME daje to mai
mniejszej sposobnosci do polepsze-
MIA lub ustalenia bytu.
Przyk}adow takich mog}b, m dac
setki. w Bostonie znam ludzi, kto-
rzy maja krocie, i inni mlliony, a
przeciez ludzie ci ME dadza nawet
restauratorom zarobic, "a oblad do
lara, kontentujac sic filizanka kawy
i kawa}kiem "paja" ,eo obio0.
Nasi rodacy, ME. wiem jakich po-
wod6w, unosza sic mad takiemi cno-
tami amerykanow, potepiajac swoich
i nasze stosunki, ma podstawie fax
tow, ktore w}asnie winny by ich do
prowadzic do innych wnioskow. We
zmy teraz inna jeszcze strone.
Z mas gdy sic dostaje sluzbe, obo-
wiazek lub posade, to przynaJmniej
vie siege to jest jezeli ME nae ca}e zycie
to przynajmniej ma rok co najkro-
cej ma kwarta}. Tutaj dostaniesz la
twiej zajecie, lecz i straci6 60 MONA
jeszcze PREDICT. Przy sobotniej wy
p}acie oddaiaja cie,i kwita! ME dajac
ci ami czasu d. wynalezienia innego
zajecia.
q mas jestes urzednikiem, to wiesz
re ma starosc ME umrzesz domu
l. II.