Telegraf. (Chicago, Ill.) 1892-19??, 1892-08-31
w SPRAWtE
Iistu D. Modesto MaEyalsklego.
[ |

Przedmiotem obecnego naszego
artykuiu jest: zastanowic sic mad re-
alnemi warunkami wykonania pro-
jekt6w p. Maryahskiego..
Jak juz powiedzielismy, urzeczy-
wistnienie ich, zreszta z mafeml
zmianami, uwazamy "a zupefnie mo-
zebne. Projekt pana M, jakkolwiek
rzucony W og6lnym zarysie, ma ME
porownana wyzszose nad>dawnieJ W
Chicago omawianemi projektami u
dzia4u Polak6w W wystawie 1898 r.
Najpierw wyrzeka sic on zupefnie
wystawy przemysfu polskiego W A
meryce. I sfusznie. Przemysf polskl,
nawet produkcya rzemieslnicza pol
ska, jako regu}a ogolna, prawie tu
ME istnieje, jestesmy bowiem albo
robotnikami albo kupcami byEnesis-
tami. Fabryki zak}ady przemysfo-
we, posiadane przez Polak6w W Ca
lei Ameryce, ma palcach u rak poll
czy6by prawie MONA. Zbyteczns
vice / ME op}acajaca kosztu by}aby
wystawa naszego przemys}u, kt6ry
ME istnieje =. Miejscowa ma ma}a
skale urzadzona W takiem up. W
Buffalo wystawa .przemys}owo-rze-
mieslnicza polska, stokro6 wieksze
oddaG moze Polakom W Ameryce US
1ugi, niz ten kosztowny zbiorowy u
dzia4 W chicagoskim turnieju piracy.
Odrzucenie wiec przez p. Maryan-
skiego idei wszelkich przemys}owych
popis6w uwazamy "a bardzo szczeS-
live, bo W wysokim stopniu u}at-
wiajace i,upraszczajace wykonapie
rzeczy....
Powt6re, p. Maryahski W swoim
projekcie udzia}owi naszemu W wy
stawie dale wyrazny eel - polity
czny. Niewatpliwie poprzedni pro
jektodawcy mieli ma widoku pozna-
jomienie goscl wystawowych ma
szem zyciem politycznem i historys,
by} to p1zeciez tylko jeden celow
oddzia1u polskiego kt6ry z konie-
'cznoSci, mniej jasno musia}by sic
odbij jae W obec wsp6}rzednych usifo-
wan wyobrazenia naszej cywilizacyi
piracy przemysfowej.... Pan Ma
ryahski ogranicza sic do zadah scisle
politycznych; chce urzadzic wysta-
we nawet ME W og6le historyczna
polska, lecz wystawe rzeczy odno-
szacych sig do stulecia naszego ro-
zbioru, wystawe historyczna meczeh-
stwa politycznego Polski Polakow.
W ten spos6b nabierze ona wleceJ
zesrodkowania i jednoczesnle sta
ME sic widomym i kazdemu zrozu-
mia4ym protestem przeclw polity-
cznym krzywdom, jakich ofara je-
stesmy cd lat stu. l to w}asnie be-
die jej g}6wna zas}ugs W epoce-.
stuletnich rocznic rozbioru Polski.
Po trzecie, szczesliwa bardzo jest
mysl odwo}ania sic W tel sprawie do
rodak6w naszych W Polsce. lstot-
ME, nasze wfasne SHY do podo1ania
podobnemu zadaniu zbyt So sfabe.
Najlepszym tego dowodem ostatnie
usi4owania Chicagowian W +. 1891
6wczesne ich t6asco. W og6le'
tworcy r6znych projekt6w zbyt VIE
le licza ma ofarnos6 amerykahskich
Polak6w. Ia ofarnose istnieje, ale
ME W tym stopniu, jak. sobie wielu
wyobraza; nadto potrzeba pewnych
specyalnych sprezyn / warunkow,
azeby j. podniecic i W ruch pu$ei6...
W kazdym zas razie szalenstwem
jest liczyc ma to, azeby tn W Amery-
ce zdo4ano W ciagu kr6tkiego czasu
zebraG jake 90 lub 95 tysiecy dola-
row ma eel tax stosunkowo dla wielu
ieszcze prostaczkow niezrozumia}y,
jak najpiekniejsza chotby wysta-
wa. Pomoc wiec kraju naszej O..
farnosci przyda sic bardzo. Go WIG
cej, jesll nam idzie o wystawe pa
miatek zabytk6w historyoznych,
znaidziemy je tylko W kraju. Kraj
wreszcie da6 nam moze czfow1eka
lub ludzi, kt6rzy z ca}s kompeten-