Ameryka w Toledo i kuryer Clevelandski. [volume] (Toledo, Ohio) 1892-1892, 1892-05-04
SZLACHTA POLSKA,
RUINA DAWNEJ SWIETNOSCI GRO
DU KRAKOWSKIEGO.
Zydzi i nizsza klasa traktowani Jak
zwierzeta-Partye l partyJkl.
pOMNIKI PRZESZAOSCI NARODU

PoMNIK1 PRzEsZhOSCI NARODU'
(KoREsPoNDENcHA AMERYKfl
Krakow, Galicya, 10 Kw.-Jezeli-
by ktos przyby& do Krakowa cd stro'
ny p6}nocnej, nape{nionej sentyme.n'
tslnym romansem heroicznych pamia-
tex Polski jezeli przyprowadzi ma
mysl Polske Krakow czas6w kle-
dy tenze by& rezydencya, prospekt
starego miasta bedzie pe1en wielkich
uczu6, kt6rym dusza mimowol' sic
poddaje...
w kazdym kierunku panuje po-
wazna okazalos6. Te liczne wleze, ,je-
dyne swiadki minionych wicklow do
brrobytu, liczne palace, powazne-
niby ma stray stoja Wawelu, ma kt6-
rym wznosi sic dawny, opierajacy sic
ieszcze sile czasu-zamek. Wszystko
to polaczone tradycyami, siegaja-
cymi czasow dawnych, bardzo daw-
nych- wszystko zdaje sic przema-
WAC opowiada6 swa przeszfoso i
przysz}os6 niepewna!... | stara Vista
plynie tn jeszcze tax jak dawniej -
powazna, cicha; czem ona marry!
Ok-aza jak dawniej grod caiy, ,zabie-
rajac soba 1zy L.. przeklehstwa,nie
szczesIwych, co ME chca uznac
skrzyde& austryackiego ''gacka-nle-
toperza."
Lecz jakkolwiek wielka jest wspa-
nialos6 starozytnego miasta krolow'
katedr i uniwersytetu to tenn wyraz'
niei ma wszystkiem zarysowuje sic
nedza, robi ona TEN przvkrzejsze
wrazenie, ze jest protestem bytu!
Miasto liczace dawniej z CORA lO0,'
600 mieszkahc6w, dis sic wyludnia.
Niekt6re z reform austryackich, a
szczeg6lnie podniesienie rolnictwa
przemys1u naftowego, przebudzi{y
tudnoSc do czynniejszego zycia, ale
to upad1o, odkad Lw6w sta{ sic stoli-
ca Galicyi. Przyczynilo sic do tego
takze wielce t. wv. stronnictwo Stan
czyk6w, przwykle lizac klamki PIP.
,ninistr6w, ale najwazniejsza prey,
czyna tego 50 zydzi polscy, wypedza-
nj bezlitosnie z Rosyi-a zaludniaja-
cy Krakow W ciagu lat kilku ME-
zmiernie. Krakow ma wlece! tych
nieporadnych wygnahcow niz kt6re-
kolwiek miast Europy.
Krakow jest dzisiaj s,lna twierdza,
aczkolwiek ME W bardzo dobrem po'
}ozeniu. Rozumiala do dobrze Au-
strya, ze miasto powinno tworzy6
g}6wny punkt odporny cd strony Ro-
syi-to tez do powyzszych przyczyn
nedzy dolacza sic najwyrazniejsza.
Biisko 1000 szpieg6w rzadowych
kreei sic po miescie i okolicy, zape4.
nionei CO 6wlerc mill podziemnemi
koszarami wojsk. DIVA Mich tylko
wznosza sic wysoko-nie wien, czy
ably przerwa6 to uroczysta harmonic
natury, kt6ra tax cudowny stworzy-
Ia krajobraz, czy po to, by panowa6!
Jedne ma kopcu Kosciuszki (wfasci-
vie gorze sw. Bronis}awy) drugie ma
Krzemionkach, gdzie wznosi sic ira
dycyjny kopiec Krakusa.
Kopiec Kosciuszki, to pomnik-'
bohatera, co walczy} "a r6wnosc sta
now, to monument ducha narodu!
Podobne pomniki wznosza, o lie So
bic przypominam, z ktoregos dzie9,
Irlandczycy dla swych swietych, lub
legendowych bohaterow. Me podob-
ma prawie hy piorem skreshc, to CO
czuje, po kilku latach powrotu, ma
widok tego, co sic kiedys zna{o!Mia-
sto jak dawniej cd strony starego
dworca kolejowego chlubi sic szczat-
kami murow, tuz przy wznoszacej sic
bramie Floryahskiej,przed ktora roz-
siad1a -zniszczona wielce "a mie
szkanie kawkom s}uzaca rotunda.
Rozglada sic ona naok6l ponurymi
otworami strzelniczemi moze p}a-
cze mad zniszczeniem, p}acze, coz
kiedy bezbronna! Mury te, by}y da-
wniei nack6{ miasta dis tylko Geese
Mich zostala. Floryahska Drama O.
zdobiona byla niegdys roznymi flo
resami, dis przez zab czasu znacz-
ME uszkodzonymi. tu drzemie s}a-
wa piesh tu czu6 ciezar west
chnieh ;-nawet ten mchem poros}y
kamien, kt6ry doczekaf sic tu tylu
wiek6w-zdaje sic uskarzac ma ME-
wole!-Moze tez dlatego, wewnatrz
tych chmur6w, cz}owieka ogarnia ja-
kies divine uczueie, bolu, to sza{u-
to tesknoty; cz}owiek chcia} by sobie
zda6 sprawe tego, zdac jej ME
moze, bo umys} zajety coraz to no.
wemi spostrzezeniami. W umysle po-
wstaje chaos niepojety, ktorego
wyrwie Gle dopiero BRICK ostr6g zo}.
nierskich, lub szczek pa1asza.