Ameryka w Toledo i kuryer Clevelandski. [volume] (Toledo, Ohio) 1892-1892, 1892-05-11
OG0LNEPRAWO ETOLUCYI.

OGOLNE FhAVO EW WOLUCIl.
System zap}aty W przemysle ma
sic ku kohcowi. Cywilizacya dosie-
g}a takiego stopnia, re ME bedzie
wiecej +olerowa{a sprzedazy ludzklej
piracy. Prawo ewolucyi pracuje wsze
dzle.
By} czas kiedy niewolnictwo by}o
zadewolone ze swego losu. Jest
czas kiedy panuje og6lne niezado-
wolenie zap}aty. By{ czas kiedy
kapita{ mia} prawo robi6 co mu sic
podoba}o ME tylko praca ale naweu
samym pracownikiem. By}o to po.
prostu prawo wiecznego najmu. Wy
miana sprzedaz zrobiiy, re cz}owiek
sta} sic niewolnikiem. Movie wow
czas, IL cz{owiek ME ma prawa ku-
powa6 drugiego, by{oby poprostu
niemozebnem-by}oby to wystapie-
niem przeciwko istniejacemu syste-
mowi j tegoz prawom.
Ale niewolnictwo zosta{o ustalo
nem. Po tel fazie nastepuje druga.
Ma arene wystepuje kapitas praca.
Pryncypia kupowania cz}owieka upa-
d}a-a W jej miejsce powsta}a nova
-przyncypia wyzszej zaplaty. Cz}o-
wick sic juz ME sprzedawa1-sprze-
dawa{ tylko swoja prace. Cz}owiek
ME m6g} juz kupi6 drugiego, jako
cia}o, musku@y i m6zg - lecz tyl-
ko wytwor piracy tego cz}owieka. I
W miejsce systemu niewolnictwa
wchodzi system zap}aty-sprzedaz
ludzkich mozo46w.
System ten sta& sic g}6wnym ME
cd razu, lecz stopniowo. Ulepszy}
sic dopiero W latach ostatnich. w
wielu krajach istnia1 on W tax zwa-
nym poddahstwie.
Niewolnictwo nalezy do pierwot
nych peryodow W ludzkim rodzie.
Jest to zwyczajny stopieh W ewolu-
cyl cywilizowanego zycia. Gdzie
tylko panowa{o niewolnictwo- tam
op}aca}o sic ono dobrze- metoda ia
W przemysle by}a bardzo dobra,
zwlaszcza W wiekszych przedsiebior-
stwach. By}o to w{aszcza W rolnict-
vie. Kiedy powstawac zacze}y fabry-
XII domy handlowe--sprawa zap{a-
ty wesz{a ma widownie. Zyjemy
w{asnie W wieku kompetycyi fabry-
cznej spekulacyi handlowej. Odpo-
wiednio wiec do tego many system
zap}aty stosownie do przedsiebior-
stwa.
Ze zmiana ia przysz}a zmiaua ma
zwy. Ludzie zaczeli ten system zs-
p}aty nazywa6 wolna praca.
W naszym kraju wyobrazano So
bic, ze to naprowadzi1o ma emancy-
pacye, re to zapewni}o wiecej VOL
nosci robotnikowi, zarowno jak ka-
pita}owi, ktory kupuje jego prace.
Faktem jest, re wiedza, jaka W
zacym stuleciu coraz szersze obejmu-
je ko}a nauczy}a mas pojmowa6
dziejaca sic nam niesprawiedliwos6,
trudy okruciehstwa i og6lna nedze,
ktore to So w}asnie wynikiem istnie-
jacego systemu zap{aty. w nauce
w}asnie jest agitacya, kt6rej zawdzie
czamy, re coraz to szersze masy u
swiadamiaja sic o SVEN klasowem
po}ozeniu, re wreszcie sprzedaz pra-
cy ludzkiej ME d}ugo trwa6 bedzie.
Przyczyna tego jest, ze praca ME
jest, jak cz}owiek m6wi, zyskiem. w
tenn bowiem jest b}ad wielki. Eko-
nomisci, systematyzujac prawa, pra-
cy nadali wartos6, stosownie do pra-
wa j do popytu.
Czyz bowiem praca jest produk-
tenn? Czy jest to rzecz kt6ra pozo-
stale ludzkiej czyunosci? Czy jest
ona rzecza. ktora by MONA wazyc,
mierzyc lub widzie6? Me. Zyto jest
produktem, toz samo miesem, u
braniem setkami innych rzeczy. TIE
rzecsy zosta}y wyprodukowane przez
prace; ME moga zatem bye dzielone
W podobny sposob.
Praca jest czescia pracownika.
Jest to poprostu niemozebnem od-
dzieli6 jedno cd drugiego. Kupic
wiec prace znaczy kupi6 czes6 robot
nika; to jest czesc cz}owieka, ME
ca}ego, ale czesc tylko. Uwaza6
wiec prace jako produkt, sprzedawac
ja kupowac, jest zarowno tax zle
jak lie by}o, kiedy cz}owiek m6g& ku
pic lubsprzedac swego blizniego.
Praca wchodzi W kazdy produkt,
tax jak i kapita}. Stanowia one jedno
ME MONA sobie wyobrazic piracy
lub produktu odrebnie! Sprzedajac
bowiem prace sprzedajemy nia tax