Wiarus. (Winona, Minn.) 1886-1893, 1892-06-30
LIST
.. Leona Royal
sklego Z. j.,
m w Au-
Strafii. ,.,. ....
-s: e
SeyenhlW, dnlu II marco 1922

...Teraznlejsza liczba tutej-
szych Polak6w %,na]l,czn'ei z ksiez-
twa Poznahsklego, przewyzsza
nacznle Hose emigrant6w 7 innych
narodowoscl, to Jest Irlandczykow,
Anglikow i N,emc6w, osladlvch
w obwodzle paraflalnym Sevenhlll.
Liczebna ia przewaga Polakow
dale size nalbardziej %spotrzega6 ma
nabozenstwach, naukach zgroma-
dzennach publicznych, jak r6wnlez
W skfadkach M rozmaite cele, W
ktorych Polacy zwykle najwiekszy
bora udzlaf. TAX n%aprzykfad, ma
llste sk}adkowa ola miejscowego
pusterza, zwana Christna as Couec-
ton (sk}adka zbierana ma Boze
Narodzenie), kt6ra wynosiia so
funt6w szterling6w, z%apisafo sic
10 osob, a nianowicle 80 lrland-
czyk6w. Is Niemcow IS Pola-
k6w. Choclaz W ostatnlch latach
oko}o 80 rodzln polsklch wraz
2 wielu Irlandczykami i Nlemca-
mi przes,edl,}o sic do p%rowlncyi
3p6lnocnych z powodu zyznleisze.
20 gruntu }atwlejszego zarobku,
dotad jednak ludnos: naszych osad
lrczy :yprawdzie ME ma tyslace,
lax W w~lekszych miastach, ale
przynajmnle1 ma setki, powazna
zas wsr6d mel wlekszosc stanowla
nolacy. :.
w osadzie Hlllrlver, liczacej
cd 800 do 400 mleszkancow, 70
lacy maja swdj w}asny 'koscio1ek
. swietego otan1s&awa pleknym
m,ssyjnym krzyzem ma czele,
czytelnia i szkole polsko-angielsk?.
w szxole tel nlema niestety pol
skieeo n~auczyciela, kt6rego teraz
bardz'e1 nlz przedtem potrzebu]emy.
Poniewaz PoIacy wraz lnnynl
katolikaml ME moga utrzymywac
wlasncgo nauczyciela, dziatwa
vice uczy sic przedmiot6w szkol'
nych z dzietml innych wyznah.
Sam zas cd 4 do 5 razy tygodnlc-
wo ucze W hilIrIverskiej szkole
katechizmu, history blblijnej
3aclerza, plesni religiinych, ja<
r6wn,ez czytania / p%isania pc pol
sku. Kllka razy ma mieslac odpra-
via sic W Hlllriver n~abozehstwo
rano / popoludniu, dlatego tez
tamtejsi Polacy zachowuja bar
dziej nv gdzieindziej narodowe
zwyczaje, obrzedy, oraz bractwa
r6znego rodzaju. ~Oroczy!stosci
Bozega Narodzenla, Wlelkiel nocy,
Zlelonych Swat, Swletego stani-
s}awa i t D., bywaja obchodzone
nader solennle z procesYaml, nauha-
mi ! rzes;stem oswietlenlem kos.
clo{a. Coraz tel czesciej, gorliwiej
i popoznle] przystepula moi wlernl
do sw. Sakramentow, ale brak Or
oan,sty, ~nauczyclela / Sl6str Ia
Ronnych bardzo dale sic nam uczu-
wac. Muzyke kosc'elna podczas
rozmaitych nabozehstw Tub pc:
erzeb6w. zastepowac NAUSEA sami
tylko Polacv donosnYm pefnym
zapalu splewem re%l1glnych plesni
~za}osnych lub wesofych. stoso"nle
do o~kollcznoscl.
Najsmu,nieJszem jest to. e
dziec1 poiskle pomimo zakazu BIZ
skupa, musza uczeszczac do rza-
dowci szko}y l dopiero pc lekcY.
ach Tub w domu pobieraJ2 nauke
katollck,e1 religil. Naturalnie,
So .clob,;o iok inni katOl1cy.
to lest %irlandczycyi Niemcy, ezy-
MA to z potrzeby, ME posladaJ2
BOWEN srodkow ma z%afozenle
w}asnei szko4y, dzlecl zas oez ia
k1ejbadz nauki szkolnei J~eszcze
gorszeml by sic sta}y. Taxi stan
rzeczy natychmiast pc plzYbyclu
znalaz}em w Hanson-Mintaro.
czyll M,ntaro- Station, a tutaJ
,nlestety dzleje sic toz samo, Jestto
tez wynik;em zwyczaju amery-
,kahskiego, a navel porady ME.
kt6rych amerykahskich pasterzy,
lax np. x. bisklpa lrelanda'a.
Ach, gdyby polacy mlell tn Was
nego, porzadnego i statecznego
n~auc7yciela, lub gorljWe slostry
zakonne, to we wszystklch spra-
wach rel1gi]nych cywylnych' mo-
gIiby pierwsza odgrywac role, a
zarazem wychowywat swe milo
dziez ma chwaie Boga pozytek
spo1eczehstwa w obecnym stanie
rzeczy musza onl wlele clerplec'
pod wp}ywem zas inowlercow. :
ktorym, ciag1a maja styczno$c
powoli wstepuja W 1ch slady'
poziom moralnosci znaczn'e SIC
obnlza. Przeto chyba cudowne
m1tosierdzie Boze zdu}a utrzynac
nadal tute.iszych polskich osadnl-
k6w W pcboznosci i cnocie.
w caej kolonil a~utryaIskleJ
nlena opr6cz mnie zadnego lnne9o
Dolskiego misvonarza, ktoryby gao
patrvwa} iuchowne potrzeby Pola-
k6w, rozproszonvch W prowlncyach
Queensland 2 m1astem brisbane
Ipswich, Wlktou Z mlastem Mel
a Noroi PO1udnlOWel VAIN