Ameryka w Toledo i kuryer Clevelandski. [volume] (Toledo, Ohio) 1892-1892, 1892-11-02
NIEWOLNICTWO.

Dlaczeg6z wszystko tax powoli ma
prod postepuje? Dlaczegoz jestes-
my wszyscy niewolnikami, chotbys'
my mogli bye wolni? Dlaczegoa ty-
lu jest, ktorzy ME korzystaja z.zr6-
de} wiedzy, kt6re codsiennie sa licz'
niejsze? Dlaczegoz ME iestesmy
wszyscy madrzy, uczeni, szczesliwi
wolni? Czyhz wszyscy jestesmy cho-
rzy?-
TIE oto pytania zadawaao sobie w'e-
lu ludzi uczonych, a rzadko znaJdy-
wall ma ME stosowna odpowiedz. u
zywano zwykle jake odpowiedzi, fra
zesu: Swiatem zrzadzi}a rzadzic be-
die przewaga g}upoty. Jest to atoll
tylko sofzmat, kt6ry nawet ME do
.tyka owej kwestyi; gdyby bowiem
ludzie byli wiecej wykszta}ceni, ME
bysoby parobk6w, ,niewolnik6w i ME-
szczesliwych.
Og6lnie bowiem biorac, czfowlek
sam nietylko wolnym szczesllwym
byc ME moze, ale nawet zdrowym; a.
toll wstydzi sic obawia podnies6 re-
ke, ably uwolni6 sic z wezow niewoli.
Powyzsze pytania dadza sic zrea-
sumowa6 wjedno: Dlaczego ME od-
czuwamy swego upodlenia, swej s}a-
bosci.
M6wia powszechnie, ze nieszczes-
Gle jest why sprowadzone, i ze je-
dyne co niewolnikowi przys}uguje,
to milcze6, gdy nedzne znosi po}oze-
ME. Dlaczegoz vice tyle mowimy o
cywi]izacyi. Cywiljzacya ia bowiem,
ma niedoli ludu ugruntowana, sna6
ma w}adnosc, by kazdego cz}owieka,
pozby}a Swiadomosci po}ozenia
s}usznego ma to oburzenia. 'Jej drogi
So trupami, gruzami albo zniszczone-
mi exystencyami zas}ane!- Walka o
byt to walka o smierc zycie. A CT
co niej ME padli-co ME ugieli sic
pod bolesnymi jej razami-ci ida da-
lei, nieszczesliwi, poniewierani -
wszyscy, wszyscy! Czyz ci, co prze-
wi przesladowania cywilizacyi tel,
So najcnotliwszyrni?
zgodzilibysmy sic zreszta ma te
Darwinoska zasade, gdyby ci ''naj.
cnotliwsi'' ME byli zarazem najgor-
szymi! Najgorszymi nietylko pun
ktu etyki, ale W pojeciu ewolucyi,
poniewaz szkodza oni sobie p}ciowo
naturalnie, jakby wszelkie pre-
kszta}cenie praw naturalnych ma do
bre i'm wychodzito. Te samobojcze
praktyki ME istnieja W zsdnym inn
nym, zwierzecym swiecie. Sofzmat
zas, jakoby W swiecie ci d}uzej zyli,
kt6rzy cnotliwi, jest niczem wiecej,
jak haniebnym k}amstwem. Czyz bo-
wiem cesarz niemiecki lub car jest
czem wiecej, jest lepszym cz}owie-
klein, punktu ewolucyjnegoi ludz-
kiego biorac, jak jakis wynalszca,
kt6ry kohczy zycie W domu ubogich?
Mel
Czyz amerykahski rozb6jnik, j..
Gould, jest cnotliwym, jak inni, dla'
tego, ze zebra} milionowe bogactwa
droga przemys&u? Bynajmniej. z po-
litycznego punktu widzenia Blsmark
ME moze bye porownany zadnym
wybitniejszych socyal1st6w, urzed-
nicy zas amerykahscy ami do spiesa,
ami Padlewskiego ami innych. Grecy,
arabowie fenicyanie zgipeli karty
ludlow. Czyliz ME byl' ia lyle cno-
tliwymi, co turcy, hiszpanie, kt6-
rzy ich mlejsca zajeli? Czyz Polska
rzadzi}a sic gorszymi zasadami niz
Rosya, Niemcy'lub Austrya? Dlacze.
g6z zgine}a? Oto dlatego, re cnote
mierza ludzie wed}ug roznej miary.
To co u jednych dobre, u drugich
z1e odwrotnie.
Ze wszystkich atoli fa}szywych i
del, kt6re generacyi ma generacya
przechodza, tworzac podstawe dzi-
siejszego systemu, jest gromadzenie
bogactw reku jednostek najgorsza.
Dazenie "a bogactwem przyprowa-
Dido mas do tego stanu, re ME s}u-
chamy swego g{osu sumienia, ale