Ameryka. (Toledo, Ohio) 1889-1891, 1891-09-19
SUPERINTENDENT
UNA POLITYCZNA TYCH PANSTW
POWAZNIE ZAGROZONA.
NOrmani chca mice Osobne ministerstwO
spraw zagranicznych, albo Odfa-
czyc sic cd Szwecji-Manifestacje
ludOwe.

1914 roku, dzieh 17-go ma a r. b.,
Dyla W Norwegji jedna wielka mani
festacja przeciwko krolowi i rzado.
wi szwedzkiemu, a nawet przeciwko
unji ze Szwecja. Deputacja ludowa
z}ozy}a wtedy prezesowi ministr6w
adres, W kt6rym wyraza}a
nadzieje, il potrai przeprowadzit
Observation-Disclosures refcrmy; naczel-
mix rzadu dziekowa& goraco deputa-
eli zareczy1, IL sprzyja najmoc-
niej dazeniom narodowym. Stynny
poeta Bjornson wypowiedzia& tegoz
dnia p9omienista move, W kt6rej
wrecz wskazywa& niepodleg}oso
ozwecji, iako eel us.{owah dobrych
syn6w ojczyzny norweskiej. kiedy
wiadomosci o. tych manifestacjach
ma ajowych zjawiaiy sic 70 dzlenni-
kacl zagranicznych, mozna byio
mniemat, il sa przemijajacym wybu-
chem, do kt6rego wywofania przy
czyni1y sic zw}aszcza s}owa, powie-
dziane jakoby przez pierwszego mi.
nistra szwedzkiego Akerhielm'a:
';Wystarczy 80 dni do przysposobie
MIA sic wojennego, a wtedy pom6wi-
my Normanami (czyli Norwegczy-
kamD po szwedzku!' Nieostrozne i
nierowazne to zdanie sprowadzilo
ten jedynie skutek, re stronnictwa
radykalne W Szwecji Norwegji po-
daily sobie rece, ably wsp6lnie praco-
wac mad wywr6ceniem rzadu. Skoh-
czy}o sic atoli ma wyjezdzie p. A
kerhielm'a "a d}ugotrwa}ym urlo-
penn do karlsbadu, wolno bylo tu-
szy6, il W przeciagu kilku miesiecy
rozjatrzone namietnosci ukoja sic i
pomiedzy sztokholmem Chrystya.
MIA zapanuje dawna harmonic.
Sta4o sic przeciwnie, albowiem po
kilku miesiacach wybory do storthin-
GU norwezkiego ia nowo rozogni{y
umysiy. w rb. kohcza sic pe}nomoc-
nictwa, dane pos}om W r. 1888. Dalo
to oczywisoie pochop do rozwijania
program6w politycznych wyg&asza-
MIA najsmie!szych hase}. Idea nieza-
leznosci Norwegjl stsneia znowu ma
porzadku dziennym spraw publicz-
nych. Dazenie odsrodkowe ujawnia
sic wyraznie ma wiecach ludowych
W prasie perjodycznej; W stowarzy-
szeniach politycznych przem6wie-
mach MEOW stanu przyobleka sic W
zadanie reform, mniej lub wiecej "a
sAdniczych i daleko siegajacych.
Norwegczycy pragpa przedewszyst-
klein posiadat w}asnego, niezawisie-
60 Cd rzadu szwedzkiego ministra
spraw zagranicznych. Take zadanie
podkopuje wrecz unje szwedzko-
norweska.
Po wojnach napoleohskich, z mo-
cy traktatu, zawartego W klelu dnia
Ago Stycznia 1914 roku, Kr6les-
stwo Duhsk;e by}o zniewolone zrzec
sic Norwegji ma rzecz Kr6lestwa
Szwedzkiego. Op6r zbrojnych Nor
wegczyk6w ma mic sic ME zda}, kraj
ich przy}aczono do Szwecji; zyskali
wszakze tyle, il Szwecja zaprzysie,
gla uroczyscie niepodleg}oi6 Norwe.
gil ma zasadzie uni osobistej. Akt
uni przyjeiy obadwa storthingi;
norwezki " dniu 31-m lipca 1915
roku, szwedzki ego sierpnia tego1
roku. Z mocy potwierdzonej o rok
wczesniej konstystucji i mocy aktu
unji wydawanie praw zarzad kraju
naIezy do storthingu czyli sejmu
krol posiads wprawdzie w{adzS wy
konawcza prawo reto przeciw u
chwa}om sejmowym, lecz przywile..
ten, jak pokaza}a praktyka, ME po
siada prawie zadnego znaczenia. Dc
zwo}ania storthingu ME potrzeba by
najmniej oreza krolewskiego; zbie
ra sic on corocznie i przed uplyweu
dwoch miesiecy ME moze bye roz
wiazany. Kr6l jest skrepowany ma
wet pod wzgledem armji; niewolne
mu wprowadza6 do Norwegji wojsl
szwedzkich, ami wyprowadzac nor
weskich, chyba ma szesciotygodnio
we 6wiczenia wsp6lne. Uzycie arm
norwezkiej do wojny moze nastapi'
ME inaczej, tylko po odpowiednie
uchwale storthingu, landwera "a
norweska nigdy ME moze bye wy
prowadzana po "a granice kraju
Nadto pred wypowiedzeniem woj
ny kr6l musi zasiegnac zdania re
gencji, ktora pod nieobecnosc jeg
piastuje wladze wykonawcza W Chry
stjan]i. Ale i ci regenci moga by
pociagnieci do odpowiedzialnose
przez zgromadzonych W storthing
peinomocnikow narodu. Jedyna ted
orrocz samego krola wladza wsp6
, na dla obu KRAKOW jest ministe
j spraw zagranicznych, kt6rego posis
da wv{acznie Szwecia i. kt0rV rely