Ameryka. (Toledo, Ohio) 1889-1891, 1891-05-30
PRAWODOZYCIA
RzAD MALO DBA O ROBOTNIK6W.
Dlaczego Mkt sic ME zajmuje wyszuka-
MEM przyczyn nedzy ludzkiej, pod
czas gdy urzedowO 50 Ochraniane
nawet Zwierzeta.

sycia. ?ostulat ten, ,uznany dzis przez
prawodawstwo ca{ego cywilizowane-
90 swiata, stosowanym jest tylko o
tyle, O lie dotyczy zycia klas mate
rjalnie uprzywilejowanych.
Prawo vice karze zab6jstwo, a
nawet p}odob6jstwo, kara smierci
stosowana jest tylko tytu}em zabez-
pieczenia zycia ludzkiego pred
zbrodnia morderstwa. Pozatem wsze-
die istnieja sanitarne przepisy ce-
lu ochrony zdrowia i zycia ludzkiego
-lecz ma tenn koniec!
A jednak najpilniej strzezony
przez policje cz}owiek, ME moze
jeszcze zy6 tiltrowana woda i swie-
zem powietrzem. Lecz prawodaw-
stwo burzuazyjnych spo}eczehstw O.
granicza sic ma sciganiu zwyk&ego
zabojstwa asenizacji, DO W tych
granicach bezpieczna jest burzuazja,
posiadajaca materjalne srodki dla
zapewaienia sobie hygienicznego
zycia.
Wiekszos6 ludzkosci ME znajduje
sic W tenn szczesliwem po}ozeniu:
trapiona jest przez straszna chorobe,
kt6rei ma imie: ned=a! Przeciwko tel
chorobie istnieja wprawdzie przepisy
ME sanitarne, ale policyjne. Cz}o-
wick, ME majacy mieszkania, kara
nym jest jako wfoczega; ME majacy
odziezy, jako targajacy sic ma przy-
zwoitos6 publiczna; ME maj jacy po-
zvwienia-jako zehrak lub z}odziej.
Reszta pozostawia sic 6lantropji,
rzuca]acej Kazarzowi okruchyze sto-
}u ucztujacego bogacza.
Pomimo re nauka obliczy}a ilosc
metr6w powietrza potrzebna dia nor
malnego oddychania, ,pomimo ze obli-
czy1a ilosc jakosc pokarmow dla
normalnego odzywiania, re wykaza-
Ia szkodliwos6 przeciazania praca
organizmu ludzkiego wiekszosc ludz-
koSci gniezdzi sic W ciasnych, smro-
dliwych mieszkaniach, wystawiona
ma ra ptowne zmiany temperatury, Ii
cho odziana i odzy ywiana, przecia azona
praca W niezdrowych warunkach.
Przepisy hygieny, komfort istnieja
dla konserwowania zdrowia i zycia
klas bogatych; ubogie, wystawione
ma dzialanie chor6b, p}aca corocznie
-jak wykazuje statystyka-gSowny
haracz smierci. ',.'.
Reasumujac, cosmy powiedzleh:
VIZ h,r1uacvine,n snO{eczelstwie D3'N-
100 do &ycia nominalnie posiada kaz-
dy cz}owiek, faktycznie zas-tylko
cstoeoiek bogaty. Stan ten isniec be-
die dop6ty, dopoki spo}eczehstwo
ME zapewni ca}kowicie jednostce
hygienicznego zycia: mieszkapia, o.
dziezy, pozywienia W zamian "a pra-
ce ma korzys6 ogolu. Ably jednak
spoleczehstwo mog}o podjad to "a
DAME musi ono mie6 olbrzymie srod-
XII materialne, musi stac sic w}asci-
cielem ziemi fabryk, bedacych dis
w}asnoscia prywatna. Rzady burzua-
zyjne despotyczne ami parlamentar
ne ME dokonaja tego, DO burzuazy-
ia ME wyw}aszczy sic dobrowol- :
ME ma rzecz og6}u; co najwyzej,
parta do muru, porobi drobne ustep-
stwa. Dokona6 tego moga tylko rza-
dy rewolucyjne zwyciezkiego prole-
tarjatu.
Prawo do zycia, jakkolwiek przy-
znane je1nostce tylko czesciowo,
przyznanem jest jednak W cyw;lizo-
wanym swiecie powszechnie. Nor
derca sciganym jest przez policje
ca}ego swiata. Inaczej rzecz sic ma
z narodami: mordercy narodow wien
cza sic laurami PREY oklaskach bez-
myslxego t}umu.
w stosunkach miedzynarodowych
panuja dotad wyobrazenia feodalne.
Narody traktowane So przez monar-
chow i dyplomatow jak niegdys
chfopi przez szlachte: jako zywy in
wentarz, przywiazauy do terytorjum.
Cwiartowane i uciskane przechodza
one wraz terytorj jum pod jednego
panowania pod drugle, jak niegdyS
ch1opi gle6ea adscripti cd jednego
szlachcica do drugiego. Me zaslega
sic przytem opinji bezposrednio "a
interesowanej ludnosci, opornych
traktuje sic jako buntownjkow pre-
civ prawowitej (sicD w}adzy.
Prawo jednak piesci, gwa%cace cd
wicklow prawo do zycia narodow, cd
czasow Wielkiej francuzkiej rewo-
lucji rozbior6w Polski grubo zdy-
skredytowanem zosta}y. Wojny wiel-
kiej francuzkiej rewolucii, powsta-
MIA pclskie, irlandskie, w{oskie, ME
mieckie 1918 r, wegierskie ludlow
ba}kahskich wykaza}y, re narody ME
pozwola nadal traktowa6 sic jak l'y-
d}o, ze potra6a sic oprzec wyrokom
dyplomacji, poslugujacej sic si}a
brutalna. Metternich, ktory uporem