Ameryka. (Toledo, Ohio) 1889-1891, 1890-03-22
Historya 0 wladcach ME
mieckich.
BYLI ROZBOJNIKAMI Ma PU
BLlCZNYCH DROGACH.
Me sq accoec'aiczego usposobie,eia,
ale ztodziejshiego-Przez osset-
staco 4 gnebienie lutlu aczro-
$li 10 potege-Miara
ich zbro0ni pre-
bra{a sic.

w obecnej chwili kiedy oczy ca
lego swiata cywilizowanego, zwro-
cone Z obawa ma pahstwo niemieckie;
ME odrzeczy bedzie dac krotki opis
wzrostu tego mocar-
stwa, jak rowniez poinformowa6 czy-
telnikow O ME bardzo zaszczytnych
przodkach, kt6ryoh potomkiem jest
cesarz Wilhelm.
Ma p}askog6rzu, ktore ley mie-
dzy rzeka Renem iNeckarem wzno-
81 sic starry, ponury popekanemi
murami zamek, tych szwabskich a
wanturnikow, ktorych potom-
kiom jest cesarz Wilhelm. Historic
tego domu jest ciag}em pasmem roz-
bojow }upiestw, ktore W spaoku
jedno pokolenie dawa}o drugiemu.
Ten sam spryt, ta przebieg}ost, "a
dza panowania, przewrotnos6, maj
nikczemniejsze srodki dla dopiecia
zamierzonego celu, ably tylko dojsc
do potegi, jest rysem charaktery-
stycznym ca}ej tel rodziny cd naj
dawniejszych czasow.
Pierwszy Hohenzollern, ktorego
imie jest zapisane ma kartach histo-
Ri by} hrabia Bernard, kt6ry "a u
dgi oddane W rozb6jniczych napa-
dach feodalnym panom, zosta4 bur-
grabia W Nurembergu. DIVA wieki
up}yne}y zanim Hohenzollerni otrzy-
mali tytu} ksiazecy. Bardzo zreoznie
korzysteli z cudzych podboi ma s}a-
wianach, tax, il i'm dosta} sic Bran
deburg. Fryderyk I zainstalowa} sic
W Brandeburgu, gdzie musia} ciagle
walczyc re swemi wasalami. Jego
wasale, byli to prosci rozb6jnicy ma
publicznych drogach, sa to przodko-
vie dzisiejszych Bismarckow Armi-
now innych dojstojnikow cesarstwa
niemieckiego. Fryderyk utrzyma}
sic ma Brandeburgu "a pomoca okru-
ciehstw, jake dokonywa} ma swoich
poddanych; burzy} zamki, mordowa}
ludzi i ME przebiera}w srodkach mai
podlejszyoh, ably tylko utrzyma6 swo-
je panowanie. Nastepcy jego W XIV
i XVI wieku, ma a rozmaite divine
przydomki; tax by{ Fryderyk, kto-
rego przydomek Zelazne Zeby, Jan
Ciceron, Nestor Magig inni. Try
mali sic wszyscy jednakowej polity-
XII; ME brali udzia1u W wojnach, ale
umieli korzysta6 kazdej sposobno-
Sci, azeby powiekszyd swoje pan
stwo.
Jan Zygmunt dosta} W spadku
ksiestwo pruskie tym sposobem
rozszerzy} granice cd Wis}y do Ell
by, ale "a to Brandeburg ME przy-
nosi4 zadnych korzysci, zniszczony
by} zupe}nie W czasie trzydziestolet-
niej wojny.
Dopiero elektor Fryderyk Will
helm by} tym, kt6ry po}ozy} pierw-
sly fundament do przysz}ej swiet-
nosci domu Hohenzollern0w, ale srod-
kami, ktore nazwisko jego okry4y
hahba. Zdradzi} sprzymierzehc6w,
uderzajjac ma mich ze swojem woj-
skiem wtenczas kiedy czu} sic sill
niejszym, prowadzi} uk}ady ze szwe-
cja, Francja i Polska, a r6wnocze-
snie wojowal, uzywajac pierwszy raz
armat, kt6re nazwa{ szabawkami no.
rembergskiemi. Ma tych pod{ych O.
szustwach skorzysta} cztery ksiestwa.
Prowadzac ciag}e wojny, ME oszcze-
dzajac ludzi, doprowadzif do tego, il
mia{ obszerne pahstwo, ale bez
mieszkahc6w. Chcac zaludni6 je, O.
tworzy} granice dla wszystkich wy
rzutk6w spo}eczenstwa; zbrodniarze,
kt6rych ME mine}aby szubienica we
w}asnym kraju, rozb6jnicy, zbiegli
zo}nierze, wszyscy znales6 mogli
przytu}ek i opieke W pahstwie Fry
deryka Wilhe]ma. Mozemy tez DC
wiedzie6 smia}o, izwiele dzisiejszych
pruskich rodzin arystokratycznych,
dumnych re swego pochodzenia, So
po prostu potomkami rozb6jnikow.
Czyz W dzisiejszem pruskiem poko-
leniu, ME daja sic spostrzega6 pc
wne instynkta, kt6re stwierdzaja mo-
je do~odzenia, re prptoplasci ich by
Ii rozb6jnikami. Czy.z ME So chciwi,
okratni, unizeni W obec silniejszego,
a msciwi obec s}abszych.
Tytu} krola pruskiego pierwszy
raz uzyty by} W 17O1 roku przez
Fryderyka Silnego. Syn narnotraw-
ny skapej rodziny, kupi} prawo do
noszenia tego tytu}u "a szes6 milo
now dukatow cd dynastji Habsbur-
gov; ktorzy ME przewidywali nigdy,
zprzyjdzie chwila ta, kiedy potomek
silnego bedzie nosi4 ty-
;u{ cesarza niemieckiego, tytu} do