Ameryka. (Toledo, Ohio) 1889-1891, 1890-05-03
Kobiety W Fabrykach.
Dola rObotnic W fabrykach pozba.
wi0nych warunkow hy-
gienicznych.
MORALNA | MA
TERYALNA.
SpotecSefstsco ho'1oacaci prsez na0u-
Syacanie SIT Sy,cotnych. Kobiety
pozbaactqjQ mezcSyz,a dodrego
zarodku, potem ME majq
czem dzieci acySy,yiG.-Po-
mySlcmy retormie.


Dola robotnika Jest ciezka, ale
stokro6 ciezsza jest dola blednej ro-
botnicy. Mezcyzna fizyczn.e sill
niejszy &atwiej moze znies6 prace W
fabrycznych ak}adach, pozbswio-
nych wszelkich warunk6w hygie-
nicznych, anizeli liobieta, kt6ra be-
DAG delikatniejsza, bardziej odczuwa
nadmiar piracy, z@e odzywlanie i
brak zdrowego powietrza.
Mozemy 4atwo sprawdzit, jaki
wp1yw ma powietrze ma nasz orga,
nizm. Por6wnajmy dziewcze pra.
cujace ma farmie dziewczeciem
miejskiem, kt6re cale dnie musi po-
zostawa6 W zadusznej atmosferze
fabrycznej. Pierwsza bedzie rumia-
ma, czerstwa, zycie tryska jej
twarzy, tymczasem gdy druga be-
die blada, sinemi obraczkami oko-
10 6cz, ruch jej chwiejny, niepewny;
cd razu badacz pozna upadek six, ME
dokrwitosd. Czyz takich anemicz-
nych dziewczat moga bye zdrowe
kobiety, kt6rych potomstwo W przy-
sz}osci by1o by slime? Niestety! Mig
dy wat}a bezkrwista kobieta ME mo-
re mie6 zdrowych silnych dzieci.
Rujnujac zdrowie dziewczat, ,rujnuje
my zdrowetnos6 przysz}ego poko-
lenia. Teraz zwr66my uwage ma
moralny wp&yw. Dziewcze miode
niedoswiadczone, W najniebezpiecz-
niejszej fazie zycia, gdzie oko mat
XII GAIA troskliwoscia powinno ba-
czy6 kazdy krok dziewczecia, ca}y
dzieh jest "a domem, W otoczeniu
mezczyzn, kt6rzy ME wp}ywaja do
datnio ma jej charakter. Dziewcze
ma{o pomalu tract cnoty, ktoremi
mog}a sic poszczycid, kiedy pierw-
sly raz przestepowa}a prog fabrycz-
ny. Nastspuje demoralizacja, kt6-
ra kazdym dniem przybiera coraz
to wieksze rozmiary. Szukaja przy-
czyn og6lnej demoralizacyi, radza
mad srodkami podniesienia moralne-
60 poziomu spo}eczehstwa, ale do
tychczas mic ME uczyniono, DO to Jest
niepodobichstwem. Taxi stan RE
czy musi trwac dop6ty, dop6ki ME
nastapi zupe}ny przewr6t W spo}e-
czehstwie; ten przewrot nastapi
wtenczas, kie1y ojciec rodziny be-
die zarabia} lyle, lie mu potrzeba ma
wygodne wyzywienie tejze, ME u.
biegajac sic do pomocy zony CO.
rex. Kobieta--matka, kt6ra musi
swoja praca dopomagad mezowi, aze-
by zarobi6 Ia ehleb powszedni, ME
moze wychowa6 dzieci moralnie. Ca
4y dzieh bedac "a dome,n, ME moze
zwracac uwagi ma postepowanie tych
ma}ych istot, W kt6rycb z}e sk}onnos-
ci wyrabiaja sic bezweidnie pod
wp}ywem otoczenia. Matka zmu-
szona Jest ME raz zostawiac kilko
miesieczne dziecko pod opieka CITE
roletniego lub piecioletniego, kt6re
samo potrzebujac opieki; ma sobiepo-
wierzone m}odsze, MECH sic iesz-
cze tax traf, co bardzo czesto sic
zdarza, re bedzie kilkoro tego dro-
biazgu W domu, MONA sobie wyobra-
zic co sic tam dzieje. w takiej ro-
dzinie moralnosci, jakichkolwiek
zasadach ME ma co movie Chociaz
rodzic6w winowa6 bezwarunkowo
ME MONA. Co oni winni, re mu-
sza oboje pracowac, azeby wyzywic
liczna rodzine, kazde VIOLA ies6,
o ohowiazkiem ojcai matki jestu-
czynic zadosc ich zadaniu. Me ro-
dzice winni, ale sp6}eczchstwo,
kt6re wyrodzilo to fa}szywe po}oze-
ME. Tolerowanie ucisku robotni-
k6w, pozwalanie ma wyzysk, kt6ry
doprowadza jednych do nedzy, dru-
gim pozwala sic zbogacac kosztem
nedzarzy---oto jest przyczyna demo-
ralizacyi h.du. Jezeli pracodawca
zyje W zbytkach, MECH robotniS ma
zapewnione wygodne utrzymanie
dla rodziny, wtenczas nastapi re-
wnowaga W spo}eczehstwie. Spo-
koj bedzie zapewniony, Mkt ni-
bedzie sic obawia} swieta robotni-
czego ma pierwszego Maja, ME be-
die potrzeba og}aszac ma ten czas
stanu wojennego, DO wszwscy beda
zadowoleni szczesliwi. Praca ko-
biet przynosi opr6cz moralnej demo-
ralizacyi takze materjalna, DO OBJ
MIA Gene p}acy. Tam gdzie usunie-
to mezczyzn, ma korzysc kobiety, zro-
biono to dla wyzysku, DO ma pewno
reczyc MONA, re jezeli mezczyzna
dostawa} $40 tygodniowo, to kobie
ia niedostanie wiecej mad Sc. Pra-
codawcy gdzie tylko moga zastapic
prace mezczyzny kobieoa, ME omiesz-
kaja tego uczynie, DO to przynosi