Ameryka. (Toledo, Ohio) 1889-1891, 1890-09-20
FinanSe PanStW Europy.
POR0WNANIE BUDZET0W.
Studjum statystyka wfoskiego, p.
Cerboni. Ma jak OgrOmne
sunny lud sic sktada.

No"oSo, oSioSh hiSoa"ho S'ou Jun
porownawcze budzetach najwiek-
szych pahstw europejskich. Por6w-
nal on budzety Niemiec, Austro =
Wegier, WAoch, Francji, Anglji,
Hiszpanji iRosji. Przyczem jake jed
nostke rachunkowa, przyjal franka.
Obrachunek caiy opiera sic na bu-
dzetach tychze pahstw roku 1887.
Najwiekszym jest budzet Niemiec,
przenosi on bowiem 4 miljardy fran
k6w. w sumo to wliczy} Cer5ony
budzety wszystklch panst zwiazko-
wych. Budzet rzeszy niemieckiei
wynosi | 200, 900, ,0O0fr., Prus 2,4OO,-
100000 fr., Bawarji 32O,OOO,OO0 fr.
Nastepnie najwiekszym jest bndzet
Rosji, wynosi bowiem okoio frankow
1000, 100000, Francji $780, 100000,
i tyiez mniej wiecej budzet An
gljl. - Najmniejszy budzet wydat-
k6w posiada Hiszpanja, DO tylko
$50, 100000, fir. Budzet pieciu
pahstw W roku 1887 wykazywa@ ME
dob6r; najwiekszy niedob6r posiada-
Ia Austryja, wynosi} on bowiem l25,
100000 f.. Nadwyzke budzetawa po-
siadaiy tvlko Francja 100000 fr, i
Anglia (5S,000,000 fry Ale nadwy-
zka W budzecie francuzkim lstnia1a
W roku 1887 tylke ma papierze. Jeze-
Ii bowiem do budzetu zwyczajnego
doliczamy nadzwyczajny, naowczas
okaze sic, re Francja W roku 1887
posiada}a niedob6r. w czasie cd ro-
ku 1882 do 1887 budzety wszystkich
pahstw znacznie wzros}y, tylko
francuzki zmiejszy} sic $780, ,OOO,-
600 fir. ma $3.50, 100000 fir. Byf to
bowiem ozas, W ktorym Francja "a
cze}a bye oszczedniejsza. Najbar-
dziej wzr6s} budzet niemiecki, gdyz
o mil jard frankow, podczas gdy an
gielski zaledwie o II miljon6w fir.
Jezeli zIizymy wszystkie sunny, Okla
re sic ze W czasie cd roku 1882 do
1886 Rosja pobra}a najwyzsze podat-
Xxi posrednie i spozywcze, be- 8 mil
jard6w fr,,. nastepnie Francyja 8 i
dwierc miljarda, zas Niemcy tylko 3
| i poi miljarda fir. w wydatkach ma
cele ojskowe W czasie cd rol<u
1882 do 1887 Rosja zajmuje pier
wsze miejsce, wyda}a bowiem ma ten
Gel 1851 100000 fir. nastepnie Fran
cja 4,2O5, 100000 fr., zas Niemcy g.
162, 100000 fir. Ma cele oswiaty wy
da}a Francja najwiecej, DO 95S,OOO,-
600 fir. nastepnie Niemcy S94,OO0,-
600 fir. Porownawszy wydatki pan
stwowe z liczba ludnosci, okaze sic
ze ciezary najwieksze sa we Fran
eli, wynosza bowiem S2-32 fir. ma jed
nego mieszkahca, W Niemczech tyl-
ko 57,O6 fr., W Anglji 1886 fr., we
Wfoszech 51,97 fir. Osobny rozdzia}
poswieca Cerboni po}ozeniu finan-
sowemu pojedyhczych KRAKOW. We
die jego obliczenia, stan ten majgor-
4zym jset Austrji, pamieta6 jednakze
uaIezy tenn, ze W ostatnich trzech
latach stan fnansowy, " skutek roz-
tropnej polityki fnansowej p. Duna-
jewskiego, znacznie sic poprawi}.
Stan fnansowy Niemiec jest dobry,
najlepszy jednak W Anglji. G}owny
doch6d skarbu angielskiego stano-
via podatki dochodowe (ncom tax)
nastepnie c}o cd herbaty, tytoniu, al
koholu, wilma, kawy, owoc6w suszo-
nych, jako tez podatki spozywcze O.
raz cd fabrykacyi piwa i spirytua-
li6w. Podatki bezposrednie W czasie
cd roku 1882 do 1887 wzros}y we
wszystkich pahstwach, pr6cz Rosyi;
W Anglii najwiecej, DO l7,4l pro-
cent, " Francyi najmniej 70 II pol
proc.). Podatek spozywczy podnie-
siono we Francyi 8,O2 proc, W An
gill zas obnizono LOS proc. Ko-
szta zazadu domen6w pahstwowych
So znacznie wyzsze; wynosza bowiem
W Anglii 1914 proc. w zakresie ro
bot publicznych Francya W czasie
wspomnianym zmniejszy}a wydatki
O 25 proc, zas Niemcy podnios}y je
o II proc, a Anglia nawet o 81 proc.
Ma czele r6lnicze Francya zwiekszy-
Ia wydatki tylko 3,74 proc zas An
glia 1886 proc. Wydatki ma cele
oswiaty Francya zmniejszyfa Il, ,43
proc, zas Anglia o 25 proc.
w czasie powyzszem wzros}y ME
pomiernie wydatki ma cele wojsko
we, mianowicie: we Francyi 3,l3
PROF., we W}oszech o 1878 proc, W
Austryi 1882 proc, W Niemczech
o 54,O9 proc. Wydatki ma cele ma
rynarki wzros}y: we Francyi o 1891
proc, W Austryi 32,O7 proc, W
Niemczech 1914 proc, we Who
szech nawet 1886 proc.
Wydatkow ma czele woj jskowe
wypada ma jednego mieszkahca we
Francyi Is, SO frank0w, W Niemczech
1854 fr., W innych pahstwach cd 10
do II fir. Wydatki ma cele wojskowe
wynosza W Hiszpanii, Angli, Austryi