Wiarus. (Winona, Minn.) 1886-1893, 1889-10-03
Jak zydzi ~galicyJscy
4owili i pedzili ludzi
do Ameryki
e. WSelEopolanina).

Ia najformalniejszy handel ludzmi
ma wielk1e rozmiary, handel poi
mowany Jake proceder zarobkowa.
MA W naiseislejszem tego s}owa
znaczenlu. Dwie wielkie aJencye
oswiecimskie, rozporzadzajace kro-
ciami, zajmowa}7 sic tenn przedsle-
biorstwem; - rok rocznie krocie
wyclskano z na]ubozszej ludnosci
galicyjskich emigrant6w. - Naczel-
nicy ajencyi z ubogich c~ha}atowych
zydow, W kilku latach stall sic
krociowymi panama. ajenci wszy-
soy mniejsze lub wieksze porobili
majatkl. Okaza}o sig, IL GAIA ia
banda zydowska z przemys}u emf
gracyjnego stworzy}a sobie naizy-
.skowniejsze zr6dio dochodu, opar-
tie g}6wnle ma oszustwie, %}upieztwie
/ wyzysku najubozszych warstw
ludnoscl wiejskiei.
Zrozumiano ~nareszcie, gdzie
szuksc nalezy przyczyny wychodz-
twa ludnosci gallcyjskiej. By}o ono
stale i nieustannie podsycane 60
spodarka r~ozrzuconych pc ca}ym
kraju, 9. nies}ychanie czujnych
ajent6w, d%zla}ajacych z ramienia
oswiecimsklch ajencyi, ktore mai
wiekszy i najkorzystniejszy ola Sic
bic widzia}y interes w nabywaniu
dobytku i ziemi emigrujacych "a
bezcen.
Zbrodnicza frymarke ludzmi i
wvzyskiwanle lch ubolewania god
nej ciemnoty rozpoczyna}a ajencya
bamburska W Oswiecim1u (na po-
graniczu TEN istnia}y dwie handy,
jedna hamburska, druga bremen-
ska) cd sprzedawania sprowadzo-
nym do swego biura w1osclanom
kart ~okretowych. Ia karty te p}a-
Gill w}oscianie cd so do 40 M,
stosownie do sweJ zamoznosci i
cen, jake u~stanawlaly towarzystwa
hamburskie przewozace emigran-
tow do Amerykl. Towarzystwa zas
piaci}y prowizya a]encyi oswiecim-
skiej, wynoszaca az do 40 procent,
~wysefa}y emigrantow z Hambur-
ga do Nowego Yorku, bezwzglednie
ma to, czy CT sobie zyczyli lub ME,
gdzie w~ychodzcy zostawieni byli
ma }aske losow i zmuszeni VIA
snym kcsztem dalsza drege do in
nych miast odbywac.
Dowiadywall sic jednak o tenn
emigranci dopiero ma miejscu W
Nowym Yorku, pred tenn BOWEN
starano sic to pred mimi ukrywac.
Majac ~jeszcze iakis grosz W kiesze-
M, musieli go wydac ma ~op}acenie
podrozy do Arlzony lub W g}ab
Texasu; tacy jednak stanowili Rad
kie miedzy w%ychodzcami wyjatki.
Wiekszosc %jeszcze W Europe obra-
ma z grosza, albo pozostawa4a W
Nowym Yorku skazana ma glod i
nedze, albo przymusowo, juz ma
koszt towarzystwa, musia}a odby-
wac powrotna prze]azdzke do Ham
burga. Mic a mic jednak ME OBJ
chodzi}o to ajencyi oswiecimskiel,
kt6ra baczy}a jedynie, ably jak mai
wlecej kart okretowych sprzedae a
tenn samem zwiekszyc prowizya
swo]a i roczny obrot swei kasy.
DO czasu otwarcla ajencyi bre-
mehsklej W Oswiecimiu, tt. do ma
ia r. z. ca}y proceder ajencyi ham
burskiej odbywa} sic W cichosci.
Coraz wisksze jednak powodzenie
ajencyi bremenskiej zacze}o niepo-
koic Hamburczyk6w. Obie ajencye
zaczefy sobie formalnie wydzleraG
emigrantow, "a pomoca pacho}k6w
naganiaczy, kt6rych zebrali praw-
DIVE wojsko. P~rzychodzi}o do
walk krwawych. Uzbrojeni W CRU
be kije maczugi wyruszall maya
niacze i pacho}cy obu aJency1 W
zwartych szeregach do kazdego po-
ciagu sadowili sic PREY wyjsclu
z budynk6w stacyjnych. w chwi-
Ii, gdy partye wychodzc6w opusz-
cza}y dworzec, wyruszafy zastepy
do boju. - Biednych wychodzc6w
chwytano jak zwierzeta, wydziera-
no lch sobie tax, IL zwyczajnie koz.
dy z mich "a szczesliwego m6g} sic
uwazac, jezell Z tego p1ek}a wydo-
staf SIG tylko z sihcam1 i gruzami,
oraZ p"OsZarpana do szczetu odzia.