Wiarus. (Winona, Minn.) 1886-1893, 1889-11-28

u lnnych narodoW. DO Chm dosta-
Ia sic bawelna w dwunastem sto-
leciu.
Zwykle trudno, a czasem ma
wet jest niemozebnem, jezli cd
niepam'etnych czasow jest roslina
rozpowszechniona, wykazad iei
pierwotna ojozyzne. TAX samo l z
bawefna. Zdaje sic ~jednakze, re
ojczyznna jej So Indye w%schodnie.
w ogolnoscl rosnie W ciepfym XII
macie, a udaje sic mianowlcie W
poblizkosci morz, gdzie jej wyzie-
wy i powietrze morskie sprzyjaja.
ZnajduJe sic ja obecnie W Indyach
wschodnich, W Chinach, Japonii,
ma wyspach Indyjskiego oceanu i
ma Sunda, W Persii, W Syryi, E.
glpcie, W Grecyi i ma wyspach
greckich, we W4oszech i ma ich
wvspach, ma Krymie i W wscho-
dniej Hispanii, tudziez wszedzie W
srodkowej Ameryce, a navel siega
do pc polowy Stanow Zjednoczo-
nych, wreszcie W Australi. z tego
wiec widac, re re wszystkich uzy-
tecznych roslin jest najwiecej or
powszechniona.
Osobliwszem jest obiawem, re
narody, kt6re naJp6znlej bawe}na
sic zaje}y, dis najwiecej jei do
~starczaja, a narody, kt6re najp6z-
niej zajefy sic wyrobem materyi
bawe}nianych, celuja niemi ma ca.
lynn swiecie. Do pierwszych male.
10 Stany Zjednoczone p6fnocnej
Ameryki, do drugich Anglia, kt6-
ra dis swemi wy1obami zaopatrza
kra]e, w ktorych bawelna rosnie'
Rozrozniamy mianowicie try
gatunki bawe}ny: jeden rosnle iak
drzewo, drugi trzeci jest tylko
krzakiem. Pierwszy gatunek upra-
wiaja w Indyach, Chinach, Egip-
Gle, Ameryce i ma wlspach nora
Sr6dziemnego. Drzewo to jest ma
IL stop "A metry] wysokle i rodzl
DUE orzechy. TIE, gdy dojrzeja, pc
kaja i otwieraja size. Wewnatrz ma
]a podobnie jak zlelona }upina
kasztanu, cztery kom6rki, W kt6.
reby sic zm1escic mog}y nasze du-
re orzechy laskowe, a W tych ko.
m6rkach %nasienie owinione we wei
ne. Z lednej kom6rki juz jest pei
ma garsc we4ny, %raczej bawe}ny. TIE
trzeba dopiero oczyscic re ziarnek,
kt6rych W kazdei komorce znajdu-
je sic 3 do 4.
Krzaczysta bawe}na Jest VIA
snoscia Indyi zachodnlch, czyli
Ameryh. Wyrasta W kerr do Is
stop wysoki, maJacy bia}o kropko.
wane gafezle, wielkie z6lte kwiaty
i owoc trzykomorkowy, pe}en bia-
lei we!ny, z kt6rej zlarna daja sic
z 1atwescia wydobyc. Uprawiaja ja
nietylko W Indyach zachodnich,
t.. W Ameryce, ale we wscho-
dnich i W Afryce.
Trzeci gatunek jest tax zwa.
ny nankinowa bawe}na, i wyrasta
W krzak naiwyzej do l poi me.
ira. w Bengalii rosnie dziko, a W
Chlnach ja uprawiajq. lime gatun.
Xxi daja bla1a, ten zas zo}ta bawef'
ne i zadne pranie fairly tel wydo.
bye i ~zniszczyc ME noze. Ia ba.
we}na by4a dawniej p%oswlecona DO.
gom i niczego wiecej Z niej wyra.
biac ME by1o w%olno, jak tylxo tur.
bany. Chihczycy wyrabiaia z ME-
przepyszny z6Ity nankin, kt6ry
jednakze spekulanci ~fa4szuiq, wyra.
blaiac 60 z biafej bawe}ny i far.
buja owocem arabskiej akacyi.
Bawefna ~potrzebuje klimatu
AMI ME "a wilgotnego, ami ME zs
suchego. Plantacye SO poprzerzy.
name kana1ami, ably wrazie potlze.
by MONA wilgoc spuscid. albo tel
w potrzebie nawodniG. w dziur
kach ma 40 centymetrow cd siebie
odlegle sadzl sic pc kilka ziarn ma
sienna, a juz pc 5 lub 6 dniacE
pokazuja sig roslinki, Z kt6rych
skoro juz cztery pusclly listki, wy
rywa sic naislabsze, To w~yrywanie
trivia talk d}ugo, dop6ki W kazde.
dziurce ME pozostan2 naJsilniejsze
kt6re ~przycinaja sic ma 5 cent me.
trow tylko wysokoSci. Przez to "a.
pobiega sic wyro$nieniu, a "a to
roSlinT wydawaj2 slime korzenie
rosna gafezlsto i ME drzewlel@. M
kohccu maia lub ma pocz&tkr
czerwca kwitna jua khaki. W tyn.
czasie deszcz Jest plantatorom bar
do pozadanym, ably sig owoc sil
ME zawl2zaf i nabraf d}ugiej wei
ny. Gas kwitnienia trwa kilka ty-
godni, ponlewaz ME wszYstkie krza
ki icdnoczesnie kWitnac poczynaja
a W skutek tego i owoc ME jedno