Ameryka. (Toledo, Ohio) 1889-1891, 1889-10-26
(koresp. Ameryki.)

>'''> j " ''''f'N
stolicy. Szachta nasza pozbawiona
jest cafkowicie patryotvzmu L.. ucz-
ciwosci. Chcia}abv wiecznic trzv-
mae lud roboczy W niewoli, W nedzv,
W ciemnocic. Me popiera ona prze-
mysm krajowego, DO boi sic, zeby
lud nasz przcz to m6gf sic uczynit
niezaleznym. Wolf popierat handel
/ przemys} zagraniczny, ably tvll>o
ME ''zrownat sic chamamir'
Zagranico-mania, czyli sprowadza
ME wszelkich potrzeb towar6w zza-
granicy, utrzymuje nasz ,iar6d W ME
woli.
Przemysf W naszym kraju maleic
maleje, picniedzmi naszemi (z lu-
dn wyzyskanemi~-b DO szlachta e
pracuie) bogaca sic niemcy, francuzi,
anglicy hub zydzi. Take postepo-
wanie naszej szlachty to Jest gorsze
jeszcze, niz zdraieckie sprzedawanie
narodu, DO jest systematyczna zbrod-
MIA, uchodzaca II mas bezkarnie.
SWAT cywilizowany wyrabia sobie
przezto pojecie opoIakach jako ME
2do'nych do zadneyo przemyslu, ami
do solidarnosci, ami do rzqdzenia sic
samodzieInic. \ przeciez talk ME
jest. Owszem, many ludzi uta!cnto-
wanych chetnych do pracy-tvlko
przez pyche, przez zazdrost odma-
wialny i'm zdolnoSci. WieIuz to ma
szych rodak6w stale sic sfynnymi...
dopiero pozagranicq. Korzystat q
nich umieiq innonarodowcy - tyll<o
my ME. Gdy cz4owiek zastanowi sic
mad tym wszysthiem, to al wfosy na
gfowie staja re zgrozy. Zdaje sic,
re kazdy polak powinien przeciwl<o
tel zagranico-manii waIczyG wszel-
Liemi sifami a tu nasza .'kochana'
prasa milczy cafej sprawle, jak
sinks. O, grzeszy ten l<to pozwala
grzeszy6.
WYKsZTAhCENIA PRzEMYShOWE WEGO
Mkt u mas ME popiera. Mfodziez
naszej arystokracyi kszta}ci sic tyIl<o
diatego, ably umiet W saIonie ro-
mansach rozprawiat lud wyzyski-
wac; urzeanicy kszta1ca swe dzieci
ma to ably urzednikami pozostafy. A
robotnika, kt6ry chce kszta}cit
swe dzieci, kazdy szydzi i nas:niewa
sic - wstydzi6 sic vice musza nasi
ch{opi wykszta}cenia! Rad szlach-
ta TAX t}omaczy chfopom oswiate:
''Poco macie sic uczyt? kiedy ma
urzad sic ME dostaniecie, albowiem
te sa zagwarantowane synom urzed-
nik6w. Jest tylko wyznaczona iIost
miejsc dla ludzi wyksztatconych,
vice wy ME jestesciejuz potrzebnin'
Rad ogranicza liczbe uczacych sic
bywa tax, ze re 100 chcacych sic
uczyd, zaledwie 4Otu zostaie do
szkd przyjetych.
Il przcmysfowego wyksztafcenia u
mas pubIicznost szydzi sobie popros-
tn, "a rzad je tepi ma kazdym kroku
10 tez niemal W kazdej ga}ezi prze
mys}u brak nam Iudzi zdoInych. Mu-
simy nawet do brukowania ulic mia
sta Warszawy sprowadza6 francu-
zow, -a wieluz to naszych obywa-
tell nedze cierpi, powodu, ze pra-
cy dIa siebie ME moga znalest?!
Porusze tn, chot W kr6tkosci, Kill
ka przemys}6w oddzielnie, ably czy-
telnikom moim pozaoceanem dat
w}asciwo pojecie t,ttejszych sto-
sunkach. tax:
Bronzy s}uza nam do ozdoby ma
szych mieszkah, tego materyaiu
many, kandelabry, lichtarzc, zegary,
ozdoby mcbli it. p. Mieszkanie urza-
dzone re snakiem wymaga l<oniecz-
ME iednolitosci stylu W umeblowaniu,
jak niemniej W ca1em jego ozdobie-
niu. Ca}y ten dzia} obecnie jest re-
precautionary jaknajgorzej, u mas mic
sic ne robi, wszystko sprowadzamy
pomimo cha ochronnego, kt6re wyno-
81 do jednego rubla cd funta, t. j..
okofo so pr. wartosci towaru.
Galanterya bronzowa poz}acana,
sa to make piekne rzeczy, czysto ma
sladujace jubilerszczyzne, kt6re ma
SAM sprowadzamy po wiekszej cze-
sci Wiednia u mas tel fabrykacyi
ami sladu.
Srebra przerabia sic u mas prze-
waznie Ia 1yzki, widelce t. p. 0 for
mie bardzo prostej, bez wymagah
artystycznych. Jest pare warsztatow
pchajacych swa biede jedna fabry-
ka niegdys Malcza, obecnie Wernera
i Ski. w kierunku artystycznym ro-
bi sic bardzo ma}o to prawie wy
1acznie tylko W fabryce wyzej wy
mienionej p. w. Brak jadnak zam6-