Ameryka. (Toledo, Ohio) 1889-1891, 1889-09-28
Kongres wszystkich pan'stw
amerykanskich.
ZAMIARY ANGZO-AMERY Y
KANOW PRZECIW .HISZ-
PANO-AMERYKANOM-
W roSie poaostaaaia Z,oiQsh;u an.e',y-
k0aaskiego I Europa neusia-
toby sic orgonisoacot.
IOD REGULARNEGo KOREsPONDENTA.- :

ny Zjednoczone zwroci{y sic do rza-
dow wszystkich pahstw Ameryki z
propozycya, ably przez swoich pred
stawicieli chcia}y wzia6 udzia1 W zje-
zdzie, majacym sic odby6w Pazdzier-
niku W stolicy Uni W interesie wsp6l-
nym wszystkich pahstw. Ma zjezdie
tym maja bye ustanowione podstawy
sojuszu pomiedzy pahstwami Anne
ryki, kt6ryby mia} Ma celu popiera-
ME interesow zarowno ekonomicz-
nych, jak politycznych kazdego pan
stwa zosobna. Jednem s}owem, cho-
dzi utworzenie poteznego "zollve
rei'au" amerykahskiego, jesli ME o
wiecej
PROGRAM KONGRESU
Pierwszy punkt programu gfosi,
il "zjazd powinien zbada6, jake
srodki beda ajw}asciwszemi, Eazeby
zapobiedz mieszaniu sic epahstw euro
pejskich do spraw Ameryki''. Zasada
Monroe ma vice bye nadal zag}oso-
wana W ca}ej rozcia}osci: "Ameryka
dla amerykanow," zasada, kt6ra do
tychczas tylko stosowana byla przez
cabinet waszyngtohski do Ameryki
p6}nocnej moze do ma}ych pahste-
week Ameryki srodkowej, lezacych
po mad wodami morza Atlantyckiego.
w dalszym ciagu punkt ten ma
obja6 wszelkie pytania dotyczace
hnadlu, zeglugi przebijania miedzy-
morz, emigracji i t. p. pomiedzy Eu-
ropa Ameryka. Tu zwr6cimy uwa-
&c ma to, re juz przy budowie kana}u
Panamskiego da}a sic widzie6 pewna
nieche6 W Stanach Zjednoczonych do
tego przedsiebiorstwa, znajdujacego
slew rekach europejczykow, nieche6,
ktora posune}a sic tax daleko, re
Stany powzie}y projekt wybudowa-
MIA innego kana4u konkurencyjnego
pomiedzy obu oceanarni przy pomocy
rzeczki St. Juan jeziora Nicaragua.
Celem tego kana}u mia}o bye nietyle
po4aczenie oceanow u4atwienie sto-
sunk6w miedzynarodowych, lie zabi-
Gle kompanii
KANAhU PANAMSKIEGO
I zmuszenie jej do odstapienia cd
zaczetej piracy. Nalezy tez przyzna6,
re energja, jaka amerykanie wzie-
il sic do roboty, godna jest podziwu
tej to energji wytrwa}osci W opo-
RE amerykanow wiecej moze, niz
przyrodzonym' trudnosciom, nalezy
przypisa6 kleske Lessepsa kompanji
Panamskiej. Amerykanie So zdania,
ze dokonanie takiego dzie}a W Ame-
ryce, jak przebicie miedzymorza
panamskiego, moze sic STAG tylko "a
ich sprawa, dzie}o to bowiem dotyczy
niejako ca}osci ladu amerykahskiego,
kt6ry oni uwazaja "a swoja wy}aczna
wolnosc.
Drugim najciekawszym, oraz, jak
sic zdaje, wielce groznym dla Euro
py punktem programu ma bye
UJEDNosTAJNlEN1E TARYFY CELNEJ
w rozmaitych pahstwach Amery-
XII i ustanowienie wspolnej granicy
celnej wzgledem Europy. Ia ostatpia,
W razie prztjscia lego zasadniczego
punktu ma zjezdzie, znalaz}aby sic
wobec jednolitego ustroju celnego W
Ameryce, broniacego interesow ca
lego ladu zapomoca Gel protekcyj-
nych wszedzie jednakowych, zaczy-
najac cd Novel Szkocji i kohczac az
ia przyladku Horn.
Nastepnie zjazd ma sic zaja6
kwestja wsp6lnego systemu none
tarnego, Systemu wag i miar dla
wszystkich pahstw zwiazkowych, co
r6wniez mog}oby jeszcze bardziej
wp}yna6 ma utrwalenie zwiazku. z jazd
ma pomysle6 o ustanowieniu konwen-
eli W celu popierania fabryk amery-
kahskich wobecEuropy, stworzeniu
nowych drog zelaznych i linij nawi-
gacyjnych, mazaciesnic, 90 lie sic tylko
ad, wez}y handlowe pomiedzy obieam
Amerykami. Nareszcie ma zjezdzie
ma by6ustanowiony TRIBUNAL abb
tr6w ktorego zadaniem by}oby roz-
wiazywa6 pokojowo wszelkie mo-
gace powstac w}onie zwiazku konfli-
kty.
sTosUNK1 PANsTw PRzYszhosc1.
Przedewszystkiem nasuwa sic py-
TAME, W jakim stosunku W razie uda-
MIA sic zjazdu znalaz}yby sic do siebie
wszystkie pahstwa zwiazkowe, czy
rowna korzysc przedstawia sojusz dla
wszystkich uczestnikow i czy usta-
nowienie praw jadnakowych dla
wszystkich przynios}oby naprawde
jednakie dobrodziejstwa dla mich? ?
Ow6z ME trzeba bye zbyt przenikli-
wynn, ably odrazu zauwazyc wielka
korzys6 p}ynaca re zwiazku dla jed
nych, oraz szkode dfainnych. Gdyby