Wiarus. (Winona, Minn.) 1886-1893, 1889-04-18
D w
WiadOmOSG HistOryczno.Przy.
rOdnicza.
(DOkOncZenie. !
Moe w}asnie ia surowosc ka

WIEN uczy, re surowe prawa panst-
wowa wrecz przeciwny biora obr6t.
Gdzie ucisk, tam odp6r a czasem
moze ma przekdr. Sultan spostrzegi,
re wszelkie Jego us1}owania So da-
remne, zatem zeby zatrzymac ho-
nor, dobrowolnie zniosf wszelkiiee, '
zakazy wzgledem kawy.
DIS W Turcyi jest kawa ma
rodowym napoleon. Juz to nawet
swiadczy, re my dajac wynagrodze-.
ME "a jaka przys}uge mowimy:
masz ma piwo! a Turcyi mowia:
masz ma kawe! szynkow tam ME-
ma, tylko kawiarnie. A owe kawiar-
ME ME So to zawsze gmachy, jak
u mas, ale gdzie ma ulicy stoi ko-
minek, st6f nakryty ilizankami i
szklankaml, a wko1o }awki. Turek
przychodzi zada kawy. U mas
maja ]a juz gotowa, tam dopiero
ma kazde zadanie przyrzadza sig
swiezaa. Kawiarnik sypie do fill
zanki odpowiednia ilosc t}uczonej
kawy, nalewa warren i podaje gos-
ciowl, ktory tymczasem zasiadf z
fajka ma sicdzeniu.
z Turcyi rozesz}a sic kawa pc
pofudniowych europejskich krajach.
Me bedziemy czytelnika nudzili
wymienianiem lat, kiedy i gdzie
sic kawa dosta}a, nadmienimy tyl-
ko, re sz}a zwolna cd po}udniowej
do srodkowej Europy, a ztad do
Danii, Szwecyi i Norwegii. w I'd
pe}nie pd}nocnej stronie Norwegii,
W Laponii, kawa do dis jeszcze
nieznana.
[ W srodkowej Europe kawa
ME zaraz mia}a prawo obywatel-
silva, a m%ianowicie W pahstwach
niemieckiech. Fryderyk II, kr6l
pruski, ME zakazaf Jej wpradzie,
ale jak on to umia}, ~skorzystaf z
kawy, DO ma nia tax wielki w1o-
zyl podatek, re chyba tylko bar
do bogaci ludzie pijat ja mogli.
A trzeba wiedziet, re poczatkowe
be- podatku kosztowaf funt kawy {
do 40 talar6w.
Landgraf heski, lmieniem
Fryderyk II, zakazaf W po}owie
XVIII wieku uzywania kawy pod
kara 100 talar6w.
Tymczasem ludzie p4acili ka-
we, a kawe pill, ale by}o ich nie-
rdwnie wiecej, kt6rzy kawe pill
potajemnie. 1 rzady widzia}y sik
zmuszene dac pokdj i ludziom !.
kawie, jezli ME chca utracic swycl
urzed6w i dostojenstw.
We Wiedniu ~pierwszy zalozy 4
%kaw!arnia nieJaki X ulczyck XII,
Polak. W czasle obrony Wiednia
przez kr6la polskiege, Jana LII.
Sobleskiego, Kulczycki, znajafy !
jezyk turecki, ~znacznie oddal krb-
lowi przys}ugi. Zwyciezeni FURRY
12-go Wrzesnia 1888, uciekli i
oboz z ca}ymi zostawili z%apasani.
Pomisdzy mimi wielki zapas kawk. :
Kulczycki, zuajac wartose kawy,
wyp1osi} sobie zdobyta, doshf
pozwolenie ma zafozenie kawiarni.i !
wnet ca}a Austrya z kawa zapo-
naf
W Paryzu pierwsza kawiaru liza
powsta}a o dziesied lat PREDICT.
DIS kawy uzywajq wszed4ie,
to wieeej, to mniej. Najmniej Ia
pewne W Folsce, albowiem do dis
gospodarz i rebotnik polski e /
sniadanie, a ME pile e. Kawe u |
wazaj2 dotad jake zbytkowa,
a parobek gniewa}by sic, zeby r.,
gospodyni rano kubkiem kavs1
kilkoma moze gotowanemi kartof-
mi, poczestowa}a jak sic to dzej
W nlemiecknch stronach. On sh III
SIG q 0 brze najesc, ably nt&$6
q b ~ e pracowac. Co innegoI ~ N
W sw;eto i niedziele. HI
Me wchodzac W prawdy p7
czyny fego, opowiemy j~eszcze hf
ktore szczego}y, tyczace sig ro4zv
rzen'a uprawy kawy. Dostawszy sis
&c sudanu do Arabii, znalaz}a tam
nova ojczyzne. Poniewaz Arabowie
zaczell kawe wed}ug regui up1awiac,
vice ME div, re Arabia uwazaja}
"a rzeczy"ista jej ojczyzne. z po- ]
cz9tku tez Ztad ty]ko kawa eprn-