Wiarus. (Winona, Minn.) 1886-1893, 1889-04-18
Z~agrozenie narodo-
WOsci nasZe].
(Z Wolnego Polskiego S1owa).

to przez to, re rosnle w llczbe.
w ciagu lat piecdziesieciu lud-
nose Kongresowki podnios}a sic z
miljonow czterech ma osm. Zaden
kraj ME przedstawia fenomenu ia
klego. w tym samym %przeciagu
czasu, W Niemczech, PREY ogrom-
nej kobiet niemieckich p}odnosci,
ludnosci zaledwie Geese czwarta
przyby}a u mas sic zdwoi}a. Wal
ky 0 byt prowadzi "a mas natura
nam pozostaje jeno pomagae jej
W tym sensie, zeby ola wzrasta-
jscej ludnosci polskiej przysposa-
biac posi4ek ma1eryalny i intellek-
tualny, to jest: chleb jej zapewnie
i oswiate srdd nlej szerzyc. Uwaza-
my TO "a zadanie nasze i jedqne,
zadanie ograniczajace regulujace
%,,obrone czynmq", ktdra W tel pod
jaka cd was przychodzi postaci,
budzi obawy i podeirzenia, costa
wia]ac szerokie do domys}ow pole.
Wasz program pobrzekuje: avian
turami, powstaniami; nasz Jest wy
rainy, redukuje SIG BOWEN do
odwoch wyraz6w: ,,oswiata ludu".
Wyrazy tie zawiera]a W sobie wszy-
stko wykazuja ogrom piracy, PREY
kterej energja nasza ma obszerne
do ubrania sic pole. Pole to od}o-
giem ley; mog}aby je uprawiac
szlachta, gdyby szlachta polska ME
s%parszywiafa i ME opuscifa swiata
i portek. Ma miejsce jej wchodzi
zywio1 nowy re stastyka W reku i
z mifoscia W sercu, frasuja cy sic
zar6wno fzycznym zle odzywiane-
go ch1opa zanikiem, jakotez jego
straszliwa, umys}u hodowana
ciemnota. Nakarmie ch}opa, odziac
i W gfowie mu roziasniG: oto pro
gram ca}kawity prawej %postepowe-
60 stronnictwa w Polsce strony.
Zreszta - MECH bedzie. co losy
zdradza, byleby srod mas ME spro-
wadzi}y odmetu, przeszczepionego,
cry to re wschodu, czy Z zachodu.
Obe]dziemy sic bez nihilizmu i
socjallzmu".
Ustep .powyzszy wyjelismy
z prywatnego z pod zaboru mos
kiewskiego listu, pisanego przez
cz1owieka, ktdrego gfowie l sercu
mic ME many do zarzucenia. Prey
znaje sic on do zajmowania stano-
wiska ma prawicy stronnictwa po-
astepowego - macy to, re MALE
zy do grona, grupujacego SIG oko-
10 paru pism warszawskich, wy
znajacych zasady ~postepowe W ma
uce i rezygnacje W polityce. Rely
gnacja tez nabrzmia}ym jest ustep
ow, wychodzacy zdaniem naszem
z punktu fa}szywego: z zapewnie-
MIA, re ,,narodowose nasza ME jest
zagrozona" ola tego, re wzrasta IL
czebnie. Wzrastania brae ME MOI
IA aaubezpieczenie, redzaj ludzki
bowiem ME jest ami r%oslina, AMI
trzoda, kt6rej by byt werunkowa{
sic plennoscia. A i ola roslin ma
wet i byd}a jestte warunek wzgled-
nv So spesoby ma sprowadzanie
odmiany gatunkowej, sposoby,
wchodzace do zakresu wychowa-
MIA. Ia pomoca stosownej uprawy,
przesadzania i szczepienia rosliny,
"a pomoca odpowiedniego krzyzo-
wanna i pielegnowania rasy MOI
ma przerabia6 dowolnie. Utrzymu-
ja sic one W stanie pierwotnem,
gdy po~zostawione SO nature. Toz
samo dzieje sic z ludzmi, ma kt6-
rych W stanie uspo}ecznienla wycho-
wanie ogromny wywiera wp4yw.
Zdanie szan. correspondents traf-
mem i prawdziwem by byfo, gdy-
by narodowosc nasza ME znajdowa-
Ia sic pod obca, nieprzyjazna jej i
%usi}ujaca ja p%rzerobi6 opieka. Ia
pewne, przerobienie jest rzecza trud-
na, ale - %ostatecznie - ME ME
mozliwa. SadziG o tenn mozemy
wedle przyk}addw. Czem kilka VIE
kow temu by}y Pomeranja, oba
Meklemburgi i wieksza po4owa
Brandeburgji? = czem So dzis9
Gem ME tax dawne by1 Szlask
dolby? = czem jest dis? w oczach
naszych zanikaja Serbowie }uzccy,
Wendowie. Przyznajemy, re wiel-