Ameryka. (Toledo, Ohio) 1889-1891, 1889-10-26
CENA: TRZY Gently.

czne fabryki zupe}nie wystarczaja do
rywaIlzacyi Z zagranica. Wszystko
czego potrzebuje nasza bogata publ-
ka przez zagran'co-mania sprowadza
od obcych.
Move srebro ma najlczniejszych
odbiorc6w i many w Warszawie re
cztery duze fabryki przerabiajace
ten metal, ME liczac mafycn warszta-
t6w.-Gust jednak publiki pozwala
na zaniedbanic stronv artvstycznej
tych wyrob6w itylkow wyiatkowych
okolicznosciach ozywia sic tenden-
eva piekna. lstnenie powodzenie
tych fabryk oparte jest wy}acznie ma
towar2e prostym tn takze publika
Wilma, DO wymagania, jej sa znieche-
cajacemi; idzie kupuiacemunajmniej
artystycznnsci wyrobu, kto zas .te-
60 szuka, ME raczy nawet wejst do
magazyn6w naszych fahryk, bedac
zle uprzedzonym, "A jednak zupeinie
nicsfusznic, DO Ia niewiara do sweyo.
ia objetnost w1asnie, Jest sz>opu}em
zatrzymuiacym wszeIki rozw6j arty-
styczny tel fabrykacyi,
Co do form i sposobu robotv, So
prawie identyczne bronzownictwem
ogolnic mowiac, bronzv zostawia
sic W kolorzc naturalnvm, albo sic
zfoci-- W fabrykacyi noweyo sreb-
IA zas, wyroby po wiekszei czesci
srcbrzy sic galwancznie i to ostatnie
stanowi zewnetrzna najczestsza r6z-
nice.
Zioto II mas przcrabia sic tylko ma
obracz<i Slubnc, fabrykacya zas jubi-
Ierszczyzny ME istnieje, sqtylko ma
}c warsztacikl cyzystu ace gf6wnie
4 reperacyi, -- Ca1y zas towar wi
dzialny II naszych jubiIcr6w jest po-
chodzenia zagraniczncgo, po maj
w:ekszej czeSci Niemiec Hanau.
Cynl< sluzy na wiele bardzo wyro-
bow galanteryjnych, naSladujacych
bronzy, II mas nlewiele sic teyo pro-
dul>ujc., boo to tax fatwo sprowadzic
Z zayranicy., Towar ten rap}ywa do
mas paroma drogami: DO z Wiednia i
cdnoczcsnie q BerIina. Jest jednak
W Warszawie fabryka Ditmara, ktora
wyrabia cynI<u podstawy do swoich
lamp. Modele jednal< sa prawie wy
iacznie wiedcnskie zapcwne zbra-
I<u ludzi miejscowych odpowie-
dnich.
MebIe wyrabianc przez nasze fab
ryl<i, chot bywaja hardzopietne, So
prawie wyiqcznie robione zrysunk6w
zagranicznych. Rysunk6w kompo-
zytor6w, zupe}nie zdolnych sprostaG
zadaniu, prawic ME znam W Warsza-
VIE innych jak paru Niemc6w, ma
jacych stale zajecie W wiekszych
tutejszych fabrykach mebli. Opisy-
wanic dalsze wyrobdw 2 drzewa, ma
jacych zwiazek re sztuka, zabraioby
zawiele miejsca czasu: braku
takowych przeskocze do nowych
dziaf6w.
Ceramika t.j. wyroby g:iny,
dzieli'sie tal>ze na kilka r6znychspe-
cyalnosci It. j. porcelana, fajans,
ma jolika i t. p. wszystNie te fabry-
kacye potrzebuja artyst6w, rysowni-
k6w i rzezbiarzy, umieiacych kombi
nowat wazy r6znc inne naczynia,
ozdabiat je ornamentami, tax mode
lowanemi, jake robit tigurki zasto-
sowaniem do wymagah faorykacyi-
jednem s}owem potrzebujq artystow,
kt6rzy umieliby prowadzi6 este
tyczna strone wyrobow, utrzyma6 ia
ma wysokosci zadania -- tallich arty-
stow ME many. Bo bysmy ich ME po-
pierali.
Szlllarstwo artystyczne, ktore
szczeg6lniej kwitfo W wiekach sred-
nich, dis jest II mas W zaniku.-
.Jestwprawdzie jedna pracownia ma
larslla na szkle, ale ta jest pro'vadzo-
ma po dyletancku. - Artystow i
specyaist0w i tn bruk zupc1ny.
Tkaniny wogole bardzo czesto
oprocz swych zalet wewnetrznych,
potrzebuja ozd6b artystycznych, jak
dywany, obrusy, materye Ma suknie i
t. p. Fabryki to wyrabiajace sa w
kraju, ale artystow umieiacych kom-
ponowat wzory ma te ozdoby ME ma
zupe}nie; fabryki kra jowe sobie ra-
dza, kupujqc wyroby zagraniczne,
albo przez sprowadzanie zagranicz-
nych rysunk6w lub samych rysowni-
kow.
Obicia papierowe sa zupe}nie W
podobnem po}ozeniu; sprowadza sic
IVORY, sprowadza sic ludzi do >ich
wykonania, albo, co najgorsze ale maj
fatwiejsze sprowadza sic gotowy to-
war "a niegotowe pieniadze.
Temi paroma przyk}adami, co obej-
muje przemys@ ME ewyczerpuje kwes-
tyi, przykfad6w tych jednak moze
dalsze wnioski sam czytelnlk wypro-
wadzic.
Wiele bardzo da}oby epowiedzie6