Wiarus. (Winona, Minn.) 1886-1893, 1888-05-10
mig bardzo OBSERVATION-DISCLOSURES


Postawa przychylna, jaka wo-
bee Polak6w zaja} podczas swej
wizyty w Jarocinie ks. nastepca
tronu, wielkie ma razie sprawi}a
w%razenie: pisa}y o tenn gazety "a
r6wno1. polskie jak i niemieckie,
przyczem ostatnie dziwi}y sic ME-
poma}u tel sympathy nastepcy tro-
nu. Sta}o sic to W przededniu O.
%gfoszenia przepisdw banicyjnych,
W przededniu przedsiewziecia ca
lego szeregu innych srodk6w te-
goz rodzaju.
Fakt drugi-swiadczyt maja-
cy o przychylnosci Fryderyka III
ola Polak6w, o wiele metniej sig
przedstawia cd pierwszego. W
tym samym czasie co i odwiedzi-
ny jarocihskie, jedno z pism po-
znahskich otrzyma}o z %otoczenia
c~esarzewicza list, W ktorym autor
jego przestrzega} i upcmina} Pola-
k6w, zeby ME rozdrazniali rzadu i
powstrzymywali sic cd agitacyi,
gdyz liczne wiece, namietne .arty-
ku}y pc gazetach polskich moga
tylko szkodliwe wywo}at skutki.
Jest rzeczq niewatpliwa - jak mas
zapewniano - re list ten by} wy
s}any z wiedza ks. nastepcy tro-
nu, a navel podobno 2 jego inicy-
atywy.
To SO zdarzenia s%t6sunkowo mai
swiezsze, z lat ostatnich. Zaznacz-
myz teraz z kolei, re nieco daw-
niej obecny cesarz ME zdawa} sic
mice ku polakom szczegolniejsze-
go nabozehstwa. w znanej ksiazce
D. Moritza Buscha,, Graf Bismarck"
[hr. Bismark i jego ludzie pod
GAS wojny francuzkiej], znaj-
duje sic ustep swiadczyc majacy,
re pred ]aty IS o wiele zywsza
sympatye ola polak6w-a przynaj-
mniej ola zo}nierzy polskich Okla
zywa} sam ks. Bismark, niz owcze-
shy nastepca trunu. Wiedza zapew-
ne czyteln1cy ,,Kraju", re wspom-
MANY Moritz Busch by} prywat-
nym podczas wojny niemiecko-
francuzkiej sekretarzem kanclerza
~niemieckiego i re skwapliwie zapl-
sywa} W dzienniku to, co Bismark
m6wi} podczas obiadu hub kolacyi
i te,notatki drukiem og}osi}. Ot6z
.--r...e 49, "a 156-157 Ill
wydanie Lipsk, Grunow, 1879 czy-
fanny, IL ks. Bismark pewnego dnia
chwali} wielu zo}nierzy polskich,
IL sic bill jak Ivy i re zywa i'm
kanclerz sprawl radost, kicdy W
lazarecie ozwa} sic dc rannych po-
lak6w w kilku s}owach pc polshu.
Bismark wyrazi} navel za}, re
wiecej sic pc polsku ME nauczy}.
= Moze by}oby %niezle, ozwa}
sic kanclerz do nastepcy tronu,
gdyby w6dz ich (wodzem by}
w}asnie ks. Fryderyk-Wilhelm)
mog} sic 2 mimi & polakami roz-
movie.
= Otoz znowu pan mi to
powtarzasz, co juz nieraz cd niego
s}ysza4em - odpowiedzia} usmie-
chajac sic ks. nastepca tronu. Me!
uczyt sic ME bede (po %polsku).
= Przeciez to So znakomici
zolnierze, prosze Waszej Krol.
Wysokosci i zacni ludzie, nastawa}
kanclerz. Niepwyjaci6}mi naszymi
50 przewaznie duchowni, %nastepnie
szlachta y swymi komornikami
(siic: die Komornihs) i s}ugami. Ia
XII szlachcic, ME posiadajqcy nieraz
odpowiedniego majatku, tuczy
zgraje ludzi, pacho}kdw w~szeHiego
rodzaju, kt6rzy tez 81 szlachcicami
(dic auch sslachtschizen sind), a kt6-
rzy jednaN odgrywa;;a role jego
kamerdyner6w, w}odarzy, pisarzy.
Musza oni bye ma us}ugi, kiedy Il
}oza wstaje, rowniez jak wyborni-
cy i komornicy. W1oscianie ME
ida re szlachta reka W reke, cho-
ciazby navel ksiadz, ktory zawsze
jest naszymswrogiem, chcia} ich
buntowat...
Bismark-powiada dalej Busch
- dorzuci} %jeszcze te uwage, IL
wielki kurfirst umia4 ME mniej