Wiarus. (Winona, Minn.) 1886-1893, 1888-12-13
Sfowo o Wynalazku piSma
uno;sof KS. Jan .Reryes.

kim LuQZle lWO"ia,
naucny1 movie. spr6bu] dzlecka
ME uezye mowy, zostanie niemem'
zutem muslat bye ktos,
90 nauczyt mowid c1towiok"' Mo-
wa wvgtaszamy nasze mySli, pra-
CINEMA, uczucia; ale NOVA jest
tylko giosem, kt6ry uc'eka' niknle
ME wraca nigdy co W tel chw'l'
m6wimy. A przecle& n'eraz mo-
wvmy o waznych rzeczach, uzy-
teoznych i potrzebnych. Prawda'
10 sztyszac nasaa move przytom-
nj, powtorzyG ia moga, lecz cry
ME zapomna. albo d%okfadn1e pow
torxa? Niechke mi powtorzy kte, co
mvslaf i m6wit pred 10 albo 30
laty? odpowiccie, niepodobichstwo,
a ~przeclot ludzio przemysliwali
mad sposvbami, jaNby sobie przyp'-
mniec MONA move swoJa, Jakby
zutrzymaG ten gtos, co ulatuje -
; auiew co talk ucho piesci. Byi to
wielki, moze najwiekszy ma swle-
Gle ~wynulazok, ably nova sic u
t~rwalita / ME ako ~skamienlafa; by
IN to sztuka mad suzuki. A przec'e
ludzie dokonall tego powo'i i dis
luz powt6rzyc mozemy tie siowa'
ltoro pred A tysiacami lat luo
wiecei ludzie wymawial'. l dis co
m6wimy, powtorza mose "a lat 3
lub 10 tysiecy potomkow'e nas''
Odgadniecle, re SIG to state "a ro-
moca pisma, lecz MN lrdz's "au-
czyli sic pisad doprowadzlin 40
tego co many teraz, urfynefy ty-
SIEGE lat. WynalazeK pisma ME
bvt talk 4atwym jakby o'zech
zgryzi, %postepowat woln"' dos'So'
nalac sic dfugo i o tenn chce po-
mowiG w krotkohcj.
Byf czas ma swiecie kledy
wszvstkie Judy niemlafy zgofa, ami
sic tam snito komu o piorzc, atra-
mencie, papierze, a przeclo szu-
kali sposob6w, Jakby napam'etae
to, co miqdzy mimi zaszfo. otoz
mowia nam dzieje, se kolebka ludz'
koscl byt kraj w'eIh' Azya' dz's
stanowiuca czes6 swiata, mlano-
wicie to, ktora !ezy mad rzekaml
Eufratem Tygrysem, tam bowlem
by} raj, W kt6rym Bog stworzyf
czlow;eka. J.udzie sic rozmnazall,
ros,i. rozszerzali z kata do kata.
Jedni chwycili sic rolnictwa'. dru'
DIV w~aiesall sic z miejsca ma mleJ-
see, gdzjeby ma pozywlenie "b'c
iakiego zwierza; piorwsi tedy PREY
kuci, ze powiem do kawafka zlem'
iako rolnicy, chcieli mice zabezp'e'
czona wtasnosc roll, mad ktora
mozolnie pracowali, przez oznacze
ME granic i oni wymYslll GRANGE
uw1doczuiajac je czy kamlenlem
CIV kopcami. Ten znak wsadzony
W ziemie, ~przypominM synom lut
wnukom, ze HAWAI- ziemi ogran1-
czony %kamieniami, dostaf, naoy:
lub kupit o%jciec i zostawl1 'm' by
90 p;lpowal.. Umarf o%jciec lub Kite
z rodziny, p~echowali go u" wfasne
ziemi, i znowu postAwili znak' al
DO usypali kopiec, ably pamleta'
sdzie s~poczywaja zwfokl kochaneg'
rodzica. Ma@ie tedy pierwszy spo'
sob zachowywaaia mysli i czyn6V
ludzkich, W owych kopcach ka
mieniuch, czyli pomnikach, ion
to stauowia pierwsza podwal'h
do zachowywania mowy ma prey
szfosc.
Myslicie, 10 tego sposobu nj
uzywa]a .~lcszcze pc dis dzleh lu
die? Rnzputrzmy sic pc kralu,
zaajdziemy kopce, kurhany, moglf.
kamienie, drzewa pam'atkow'
przypominajace nam dawne die
i ludxi. Kto zwiedza} Krakow, w
dziaf ma Krzemionkach W Podg6rz
koriec Krakusa, pod Moglfa ko
pieo Wandy, "a Krakowem kopie
Koeciuszki, a ma wfasnej m'edz
zasadzi} niejeden kamieh, by vie
dziat gruntu swego gr"niee. Tysl'
ce lat ;rzoniosto sic do w%iecz"osc
iak togo sposobu n4ywali r6lnic
i powinrhaja do dnia dzlslej szeg'
Co eel powlem, roIn'cy plerw
., ,,hoty dOmy. u,erWSi wv