Wiarus. (Winona, Minn.) 1886-1893, 1888-11-15
POLSCY KRoLOWIE
Jan III. EObieski, MALE
Ob;eyoz2,i czqIli elekcyjnS

" Polsce. Juz 20 panowania Jana
Kazimierza ~od1naczat sic " boju,
gromiac Noskwe Tartarow. Wy
brany krolem, walczy{ swietnie Z
Turkami pod Lwowem iZurawnena,
q lubo Kamiehca odlyskac ME Edo
tat, wym6gf ma Turkaeh pokoj dotc
korzystny wrdcifa sic Polsce czesc
Ukrainy. Esjwieksza jednak slawa.
okryt sic Sobieskl pod Wiedniea
1888 I. Turcy W tym roku W sile
100000 oblegli Wieden, stoiice A
ustryi. Cesarz Leopold i papiez In
nocenty XII. bfagali jana III. 0
ponce. Sobieski, zbrawszy 10000
zo}nierzy, ~wyruszy} ma odsiecz ku
Wiedniowi. Dnia - Wrzesnia po-
bit Turk6w i odpedzif ieh cd We'd
MIA. Wtody cate chrze5ciahstwo z
czcia wspominafo imie sobieskiego
Polakow. Scigat j%eszcze sobieski
Turk6w ma Wegrzecb, gdzie ieh po-
Bit W swietnej bitw;e pod Parkana-
mai. Mlmo tych siawnych zwyclestw
chyliia sic JUL Polska ku upadkowi.
Nlebyfo silnego rzadu, gdyt krdl
ME pos1adaf prawie AadneD wfadzy;
sejmy, ktore iedynie mogty cos zba-
wiennego uchwali6, bywafy ezesto
zrywane. Jednakie "a Sobieskiego
byfa %jeszcze Polska powazna, dople-
re pc MIN n~astapifo W Polsce roz-
p~rzezen,e ! moralny upadek.
Ia %panowania Sobieskiego od-
znaczyla sic Chrzanowska czynem
bohaterskim. R. 1915 napadli Tur-
cy mjasto Trembowle. Dowodzea
Chrzanowski cholaf oddaG miasto W
rece Turkow. Dowiedziawszy sic o
tym zamiarze jego iona, Zofa, wzie-
Ia diva noze W reke, a stanawszy
pred ~afzonkiem, rzakfa: ,,Jezeli
oddasz miasto W rece wrogom, tym
jednym nokem przebije ciebie, a dru-
81 utorie 4onis." Ia odwaga talk
zapaliia Chrzanowskiego ! straszy-
zne wojskowa,ie ~postanowiono bre-
mic sic do upadfego. Niedfugo przy-
by} kr6l Sobieski z pomoca Tur-
kow odpedzlf. Pc Sobieskim wy.
brany.
August III, Niemiec, elek-
tor saski. Me umiaf on nawet po
polsku, ale ze sypaf dobrze picnic
dzmi, vice 60 wybrano i osadzono
ma poiskim trenie. Obrany ma kr6la
vidal sic zaraz facznie z cesarzem
n%iemieckim Leopoldem W wojne z
Turcya i gdy sultan kilkakrotnie
przez woj ska niemieckie zostaf
p~oratony, zawarf z cesarzem rok6j
W Kar}owlcach mad Duuajem. Ma
mocy tego pokoju uzyskafa wtedy
Polska Bamicniec podolski. 10 go
zachecifo i puseli Sic W wojne z
z Karolem XII, krolem szwedz-
kim. Przez dziewlec lat pladrowa-
Ii Szwedzl pc Polsce, czyniac ok
ropne spustoszonia. Przyszli ma po-
moe Augustowi Moskale, ale CT
take niszczyli okropnie kraj pol
ski. r. 1905 ma zqdanie Karola XII
zos5a1 obrany przez Geese szlachty
krolem stanisfaw LeszexyI.
ski. ale 1909 r. skohezylo sic
jego pnuowanie, gdy Kar5l XII
zostaf robity przez moskali pod
Pu1tawa i August II ma nowo OBJ
JAZZ rxacy. I'e MIN nastapii syn je-
go.
August HI. Polacy ehcio-
Ii obraG powt6rnie kr6lem Lesz-
czyhskiego, ale Moskale "a pomo-
ca wojska zmusill DO obrania Au-
gusta Ill. TAX .juz wtedy byfo lie
W Pos'ce, Ie navel kr6low jej ma
rzucano. CT dwaj krdlow1e zwani
sa zwykle Sasami. Ia ich czas6w
byfo talk zlc, Re juz s%orzei bye MIC
mogfo. Ztad powstaio przysfowie
"a kr0la Sasa, jedi, pjJi popuszczaj
pasa. Istotnic pljahstwo i obzar-
( stwo zagniezdzito sic wowczas W
Polsce, a procz tego ciemnota, zbyt.
XII i uoisk ludu wiejskiego. Woj-
sko polskie zniesiono do liczby
$4,000, kledy krol pruski W tym
c1asie miat 100000 Aofniersy pod
bronia! Polacy talk byfi zaslepieni,
he prawie sic mic ME starali o ST.