Wiarus. (Winona, Minn.) 1886-1893, 1887-12-01
NOVA BHON
W arIlii pruSkitj.

Ool'S'hN on pe" ntSo tHaSu
Pogfoski, re ministerstwo pruskie
PREY ukiadaniu przyszlcgo ctutu
woj skowego 2azala wiyAszych. nv
dotychczas, SUM III nowcyo rn1za-
.ju karabiny Ola piechoty. puyioski
to dzis staiv sig pewno>ria; Il co
tego przyczyna? Otto, ia oNolicz-
nose, re Francuzi, idac IA przykla-
dem Prusakow W udoskonaleniu
broni, wynalezli karabin rrpetiero-
wy doskonalszy,. niz najnowszy ka-
rabin pruski. Try lata pracowa}y
pruskie fabryki broni nad wytwo-
rzeniem tego doskona}ego karabi-
ma; rHecz trzymano przez 2 lata w
wielkiej ia emuicy i to tax scis}ej
re dopiero wiesG o MIN sta}a sic
jawna, kiedy .jpz sto tysiecy kara
bindw bylo gotowych do natych-
miastowego uzytku.
Dzieh lipcowy roku zeszIego,
ktorym robotnicy szpandawSkiej
fabryki broni ob"hodzili mo.zys
tosc ukonczenla o>tatniego owych
stu tysiecy karablndw repetitro-
wych, wywo}al W calej Francvi
pognebienic umys}6w take nicoled-
vie, lak wlesG o przegranej wicl-
kiej bitwie Austryakow pod kro
Iowymgrodcm W l.. 1866, W k,oroj
iglicowki pruskie mad stara bronia
a%ustryacka swietnc odniosfv zwv-
cieStwo.
Pc raz drugi W przeciagu lat
30 uczufa sic Francya robita przez
Prusy w uzbrojcniu piechoty, ale
tez bez zw}oki poraz drugi udalo
sic Francyi p~rze>cignat owe Prusy
w doSkona}osci bronl.
Kiedy pruski m~chanik i r,'sz-
karz Dreyzc wynalaa} karabin iyli-
cowy odlytcowy, zdawalo sic luz
praN'e pewnoscia, ne wynalazku
tego mkt ME preset gnic i wiclkie
Prussey ~spiewali p,ochwaiy ma czcsG
tego karabina.
Franruzi, zazdrosni o TO Wy
darclc i'm pierwszehstsa, wzieli sic
skwapiiwie do }amania sobic g}owv
mad nowym wynalazkicm i lstotnic,
pc wleiu wysi}kach i pr6bach Il no
wemi pomys}ami. staneil zn6w ma
wysokosei wynalazku praktycznego,
jezeli jug ME zupe}nem ~pobiciem,
to przynaj mniej zacienisniem wy
nalazka Dreyzego wytworzvli W
znane szaspoty, kt6re navel ida
mem wysokich i doswiadczonych
woj ako" pluskich uznare z~ostaly
doskonaIsze w uzyciu / celmiej
sze od pr"skich iglicowsk.
Pred wojna roku 1901
ME chciaa" w orusach temu dac
WARY w try lata pc roku 1886,
pc owen stanowczcm zwyciestwic
.ig'icdwki pruskiej pod Mr6lowy7n-
grodem, brzmia}a szeruako daleko
chwa}a togo karabina i publicznym
chwalbomr nawct prAschwafkom,
ME by}o koiica. w try lata, pow
tarzamy, ma wystaw;e machin we
Wrocfawiu w pieknic ozdobionym
namloclku~ jnden Z pusakarzy wro-
~cfawskich. wystawiF najrozmaitsze
okazy brali, miedzy ria, karabi-
now kiIku wojsk ~o,sropcjskich
Miedzy te,ni okazami. stall i skrom.
ny szas"o4 %francuski, 11ie wzb,udza-
JAG wie]A1ej cirkawosvi. Dopiero,
kiedy 6w fabrykant j&roni wzis{ 90
W reke i zaczaF chwali& jcgo przv-
mioty, n4bwczas nittvlko znieche
Genie wywo}a} posrcI kiIku Office
row ota@aaj acych ow uamiot wvsla-
wowy, ale navel wielkie zdziwie-
nc tycls samych oGcer6jw otacza.
lacej pubticzn"sci, " prnsak usr6d
l;.dnosct pruskicmi zwyciestwami
zachwyconej Smic Glen rzucac ma
s}awna> iglicowke Dreyzego a odda-
wac pierwszehstwo szaspotowi. Pa
movie = rzek1 do otaczajacych 90
kofcm - macie ,ni widocznie ia
zfe, Ie iestem taxi otwartvm, ale
ia movie 4 przehonania i skutek
mozc, kirdys S}owa mole potwier-
dzi. i ot@z, istosnie W rok p%6jznicj,
skutsk wykazaf wyz>zost Szaspota
mad iglicowka pruska.
| w czem1e leza}a owa wyz-
sznsG karabira francusklego? OTTO
W mniej szyra kalibrze, niz kaliber
karabina prasLiego, a mozc Ola
ttgo " wiHSszc.j jego dalckonos-
'oscl. Przyznai a to oticcrowie i
wolacy pru>cy, re prey takicm oG-
dalenlu kolumn niepvzvjacielSkich,
W jakiem kule pruskie pala}y hez
skutku przcd frohtem wojsk fran
cuzkich, kulc szaSpotowe francuukie
przcrzeizafy szcregi wojska ME
mlcckicgo. Czegnz wiecej aadac
od hrom?
Prnskic ministcrstwo wo;nv
prey ostatnim nowym wynaIazku Il
karabinami rcpetycrowcmi postano-
WHO s~korzystat q nabytcso W woj-
ME doswiadczer ia i zmnirjszylo
l,l.l.. .. "