Wiarus. (Winona, Minn.) 1886-1893, 1886-10-28

MOVIE WNSli P""s'"iN'
urosli W sile. w miare coraz
wiekSzego gromadzenia sic kapita-
low W reku jednostek, nabywajaeyeh
przez to wladze, W miare jaA
g,axnta publiczne
wyrywano Z pod uprawy i odda-
wano do dyspozycyi kompaniom
kolejowym, przez co cena ich szfa
w gore; coraz %widoczniej szemi sta
wa}y sic roznice pomiedzy blednym
i bogatym. Sam sic smuce, gdy
music zaznaczyt, re ia mniej szcze-
Silvia klasa spoleczehStwa, ktora W
poole czola ma codzienny chleb
PRAGUE, kt6ra ME wilzi pred soba
ULTRA, patrzet sic musi ma to, jak
jej sasiad wydaje ma swoja osobe
codziennie to, co Ola niej ma jatek
by stanowiEo; = czyz ma bye
tego zadowolona? Naszym zatem
obowiazkiem jest starat sic PREY
nosit jcj ulge o lyle, 10y swego
p%onizenia ME czuia. Ksiega mas
uczy: ,,Eatwiej wielbfad przejdzie
przez oczko Ugly, anizeli bogacz
przez progi nieba", i to jest pew
men,, re czem wiecci doswladczenia
nabieramy, czem gfebiej mad tal
kwestya sic zastanawiamy. nznat
musimy prawde, mleSzczaca sic W
powyzszem zdaniu i dochodzlmy do
przekonania. re
bogacze So p~r=eszhodq
dla mas w tym dobrym naszym
kraju. w kazdym razie musimy
to wszyscy przyznat, re skoncen-
trowany i zorganizowany kapitai
jest niebezpiecznym. w kilka lat
jedno>tki sic bogaca, poezem sic
}acza W korporacye slime. To co
byio jA grozncm W reku jednoStki,
sta}o sic groznicjszem W reku lor-
poracyi, Czyz to samo juz ME
przeraza, re poiedyiicze korporacye
50 W stanie wywoiat przc>ilenie W
kraj u? Ten muSi bye wielkim
optymista, kt6ry W tenn ME widzi
grozby dla sp6}eczehstwa. Kombi-
nacye kapitalist6w 81 tax slime, lie
klasa robocza i inne klasy spo}e-
czehstwa, musZa sic i'm poddat.
Nagfy wzrost SiE stowarzyszonych
i wplyw, jaki one wywieraj aa ma
prawa i dobro narodu, jest dosta-
teezna %przyczyne do obawy.
Walha jest JNshq
pomiedzy ta nadmierna si}q, roz-
poscierajaca sic pc cafym kraju i
dzierzaca W reku maszyne politycz-
na z jednej strony, a niezorganizo-
wanvm ludem 4 drugiej strony.
Ten ostatni wvmaga kontroli rzadu,
a kazdy patryota 90 poprze. Ten
jest slepym i ME Mnaje ducha
cza>u, kto ME widzi, re jeden Y
problem6w naihlizSzej przyszfoSci
bedzie rozwiazanie, w jaki sposob
kazdy ma bye nauczonym, kontro-
lowanym, a nawet ZmusZonym do
szanowania praw blizniego: w jaki
sposdb ma rad postepowat, zeby
tax bogaty jak biedny ma rdwnych
prawach hyF %sadzonym i r6wna
sprawiedliwosc otrzymai, zeby ami
wolnoSc ami cywilizacya ME cier-
pia}y i zcby prawa konstytucyi ME
by}y naduzywanemi?
w pahstwie monarchicznem
kilka tysiecy bagnetow wystarczv}o-
by do za}atwienia tel kwcstvi, lecz
IL mas CLOS narodu decyduje i tylko
to uwazamy IA Za}atwione, co "a
}atwionem zostaEo zgodnie 2 prawem
i VIOLA og6Eu. JeSIi kt6rakolwiek
czest spd}eczehStwa si}a liczcbnq
lub materyalna zwalcza inne czesci,
to zadaje tenn gEeboka RANG %naszej
wolnosci, ktdra jatrzyt sic bedzie
j w przysz}ych pokoleniach.
Sta hapitaM jest "a uieXq.
To zadanie ~Spo}ccznc i poll
tyczne jesz tax wazncm, zc zwraca
ma siebie uwage ca}ego narodu.
Wobec niego traca wszelka wartosc
w~szystkie poprzednie epoki poll
tyczne. Kazdy dzisiaj p%rzyznat
musi, re niebezpieczehstwo kapitafu
zgromadzonego W reku jednoStck
musi bye usunietem. Jak 2 jednej
strony jest zaszczytem naszego
kraju, ze osobista wolnosc, osobiste
bezpieczehstwo j prywatna w}asnoSc
SO swiete j nietykalnc i musza bye
chr0niOup o1 noDoEci. toll y Ir,rn;