Wiarus. (Winona, Minn.) 1886-1893, 1886-04-22

.oniej- ostatni znr~bek wydz;erajN reki; d,u
kuJa sic rozprawy potrzebo oswiaty, gdy mi
poteznejs wladzcy Europo winsnie wszelkic
swIatfo zgasic pragna; uchwalaja SIG rbmyilsne
srodk dla rozszerzana przemysfu i handlu, gdy
c"fy system europejsk da7y do tego wiasne,
ably I'rzemyst j handel zabiG mas zubo1yG,
ba, mic p,zestajac mowi6 o jednosci i zgodzie,
nakoniec.. daja sic bale, koncorta, zabawy.
| to wszystko dzieje sic talk, to wszystho od-
bywn sic tulSim spokojem, nuturalnie, jak gdy-
by ME byfo najmniejszcgo bezpieczehstwa, juk
gdyby Mkt ME wiodziaf ke ogromny, klkudzie-
sieciomlionowy nnrod skazany smicr6 g}o-
dowa, ma qcy,ciaszczenie, przesiedlene, ma "a
yiads!A!
Mowi sic tenn, jak sic mowi o pogodzie,
ze 5nieg pada albo mr5z sic zwekszy}! Jestze
to rzeczywiscio jal1as kara bota, czy brak wolf
wsze5cj, czy jul<ib stan chorobliwy, straszny?
Ma pociechq konajscym sniewa sic pieknie ,,Je-
szcze Polska ME zginqfn", tymczusem millony
Polakow wyduszons Gale pokolsna gina, dzib,
cage, codziennie.
SiychaG tylko giosy: nAle coz robic7 co
rohit?" : Juz tel uis ,i,.terpsloeoaf", DO to zna
czy, skarzyG sic ma tych kt6rzy sa sprawcam'
powszcchnego nioszczeScia, przed tym ktorzy
sa nioszczesca powszechnego sprawcami. JUL
tel uie ,protesto,caG" DO to jest tylko dzieoinna
zabawka, ktora do nczego ME prowadzi! Lecz
ME ma>zze JUL innych srodkow? czyk niema
Europe nikogo, = zadnego narodu, zadnego
zgromad=e>tio, 2adnej jednostki, komu by motna
byfo przedstawie 6w struszny wyrok wykony
wujacy sic mad nami? - Przypustmy, 10 niema.
Vice mamyz tax czekac zaio4onem rokam',
poksd milionow braci naszych ME wypedza, ME
wywlaszcza, mic wygubia? Czyz nc powinnismy
Aadac przynajmniej, ably uu1otypooano ten wyrok
mas, aby powiedzano: "a co: Mozamy
Ii ma to byt przygotowun he Mkt prze6la-
dowcow naszych, ME znajdzie rzcozywistyeh po
wodow takiego postepowunia 2 nami, albo tako-
wych ME przedstawi dobra wiara Vice COZ
ztad2 Czy many ma tenn poprzestae? Czyt ME
mozemy odwofuc sic do narod0w, do opinii pu-
bHcz11ej, do dziautik1,c =agranicznych' MECH mas
sadza, MECH utworza jakis komtet, jakis sad
koMrKoM1sARsK1. Przypusc:ny, &e to jest utopia,
ze to stac se ME mole Vice coz? Vice mic
ME robiG?! Vice mic myslec nawet tenn, ably
coskolwelk obmyslid? kto1 nam broni dzwoni6
oiqgs ma gwalt?!! kto zatranin ratowuc sic? kto
zat rania probowaG srodk6w ratunku, chociazby
minajmy be losem narodu naszego obecnie
rzadzaia sic monarchowie dwooh stron SASHA
dujacy 2 mani, = (wadomo, &e jeden chory a
drugi ME nj esza sic Go spraw Pahstwa); - ME
prawo snejszego nawet wyfacznle; lecz kilka,
kilkanascie odnostek, wreszcio pierwszy lepszy
redaktor noprzyj jaznego nam dziepnika " Mo-
skwio, Fetersburgu, Whine. Warszawe lub Bcr
linic Czy TAXI stan jest normally? ezy to nio
lest a11archia dopro,cadzona DO naipot,oorniej-
szych ksztaltow.'
Prusacy choc gluchymi sly skargi, po-
zwaaja przynaj jmniej wygadad sic. Pod rzadem
moskcwskm, jeczyc nawet nie'ooho, niemu
przed kim, niema przez kogo skar4yG SIG, bo ME
many reprezentacyil
Kto, niedawniej jak dwadzieicia lat tomu,
kto mogtby przewidzod, 4e spofeczehstwo euro
peskic, przy kohcu XIXgo wcku, dojdzie do
takicgo barbarzyhstwa, do takiego,jakie widzmy
zdziczcna, ze tolerancyi rehgi'aej, o zostawie-
niu wyboru wyznania ma uokao;G sumisnia, ma
wet mowy niemu wielu krajach?
Kto mog1 przypuscic Ae na lat trey przed
stulet,aiq rocznicq uroczystego ogfoszenia proee
czfo1cieka odm6wione beda calenau narodoaoi ma
turalne, zvyczajne, proste prawo zwierzatS A
CIV narody ouropejske nie znaja: I1oDlE M,Hr
ERAs r1Bl czy ME powinny zastanowid se mad
tenn, dokad zajdzic sta brutalna tych, chco
mad Gaia ziemia panowac?
Pastwenie sic mad narodem naszym, odby
wa sic biafy dzieh, okryte wszelkiemi forma
mi mnemanei legal,loscs, okruciehstw kto-
resoby sie wstydzili najdzksi ludzie. l Mkt
? medyk0w mic odezwe sic, &c trzebai przecit
zebrac consiliun tworc6w projektow r6tnych
ktoro podaja srodki do pastwlenia sic, trakto
wac juko ob1akanych? l Mkt prawnkow nj,
znaidae zadnego paragraph jukim kodeksie
Z aby ich podciagnac pod najsrozsza odpowie
;, dziulnosG! Wszak, gdy jeden czfowiok napad
o ma drugiego chce 60 obedrzec lub zabi6, kry
minalno prawo 60 karze Tam zabijaja, gtodza
!, ,oy,olaszczajq mliony ludzi, grota podobnyn
! losem calemu narodo,ci l nic?l
u My bardzo dobrzs wicmy, te nigdy ME zg
: niemy. Ale tymczasem, Gale dsisiejsze pokole
q mia nasze ida ma passive tym, kt6rzy jakby n
!. ironie nedzarzom zgfodniaiym Europy, mowi
ciagle pokcju, gdy eurcpejskie wojska st
9 doadzie;cia wojen prowadzify W bistacem stu
). le.iu, przeciagu mniej niz dzewieddziesieci
ia latl Ny bardzo dobrze wiemy, te ME zginiem
!. Ale nasz byt jest rskojmaiq pokoju spokom CO
oI1ej Ruropy.
i'll silniejsi chca mas wytepc "a cot7 "a ct
n Mech kto powell Ia to- Ie jestehmy Polakam