เฮาเหลก

เฮาเหลก(ค.ศ. 220 - 9 กรกฎาคม ค.ศ. 270) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่าหู เลี่ย(จีน:胡烈;พินอิน:Hú Liè)ชื่อรองเสฺวียนอู่(จีน:玄武;พินอิน:Xuánwǔ) เป็นขุนพลและขุนนางของรัฐวุยก๊กในยุคสามก๊กของจีน ภายหลังเป็นขุนพลและขุนนางของราชวงศ์จิ้นตะวันตก
เฮาเหลกเป็นชาวอำเภอหลินจิง (臨涇縣หลินจิงเซี่ยน) เมืองฮันเต๋ง (安定郡อานติ้งจฺวิ้น) ซึ่งปัจจุบันคืออำเภอเจิ้น-ยฺเหวียนมณฑลกานซู่เฮาเหลกเป็นบุตรชายของอ้าวจุ๋น(胡遵หู จุน) ผู้เป็นขุนพลทหารม้าและรถรบ (車騎將軍เชอฉีเจียงจฺวิน)เฮาเหลกเป็นน้องชายของเฮาหุน(胡奮หู เฟิ่น) และเป็นบิดาของเฮาเกียน(胡淵หู เยฺวียน)
ในปี ค.ศ. 257 ในช่วงกบฏจูกัดเอี๋ยนเฮาเหลกได้รับแต่งตั้งให้มีตำแหน่งเป็นเจ้าเมือง (太守ไท่โฉ่ว) ของเมืองไทสัน (泰山郡ไท่ชานจฺวิ้น; อยู่บริเวณนครไท่อานมณฑลชานตงในปัจจุบัน) และเข้าร่วมในการปราบปรามกบฏ เฮาเหลกนำทหาร 5,000 นายลอบเข้าโจมตีกองลำเลียงของจูอี้ขุนพลของรัฐง่อก๊กที่ยกมาสนับสนุนจูกัดเอี๋ยนและเผาเสบียงอาหารจนสิ้น จูอี้ที่ล่าถอยถูกซุนหลิมผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์แห่งง่อก๊กสั่งประหารชีวิตในภายหลัง
ในช่วงระหว่างวันที่ 17 เมษายนและ 16 พฤษภาคม ค.ศ. 261เติ้ง โหยว (鄧由) และหลี่ กวาง (李光) นายทหารของง่อก๊กนำทหารมาแสร้งยอมจำนนต่อวุยก๊ก เฮาเหลกซึ่งเวลานั้นดำรงตำแหน่งเจ้าเมืองของเมืองซงหยง(襄陽เซียงหยาง) รายงานอองกี๋ผู้เป็นขุนพลโจมตีภาคใต้ (征南將軍เจิงหนานเจียงจฺวิน) เรื่องการสวามิภักดิ์ของทั้งคู่ แต่อองกี๋มองออกว่าการสวามิภักดิ์นี้เป็นอุบาย
ในปี ค.ศ. 263 เฮาเหลกที่เวลานั้นดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าเมืองของเมืองลำอั๋น (南安郡หนานอานจฺวิ้น; อยู่ทางตะวันออกเฉียงใต้ของอำเภอหล่งซีมณฑลกานซู่ในปัจจุบัน)และผู้พิทักษ์ทัพ (護軍ฮู่จฺวิน) ได้ติดตามจงโฮยขุนพลวุยก๊กในยกเข้าโจมตีรัฐจ๊กก๊กจงโฮยให้เฮาเหลกคุมทัพหน้ายกเข้าโจมตีด่านเองเปงก๋วน (陽平關หยางผิงกวาน) หรือหยางอานกวาน (陽安關; อยู่ในอำเภอหนิงเฉียงมณฑลฉ่านซีในปัจจุบัน)เจียวสีนายทหารใต้บังคับบัญชาของปอเฉียมขุนพลจ๊กก๊กผู้รักษาด่านเองเปงก๋วนตัดสินใจนำกำลังพลออกจากด่านเองเปงก๋วนไปยังอิมเป๋ง (陰平อินผิง) เพื่อยอมจำนนต่อเฮาเหลก เฮาเหลกจึงใช้โอกาสนี้ที่การป้องกันของด่านเองเปงก๋วนอ่อนแอลงจากการแปรพักตร์ของเจียวสี ยกพบเจ้าโจมตีด่านและยึดได้สำเร็จ ปอเฉียมถูกสังหารที่รบ
ภายหลังจากเตงงายขุนพลวุยก๊กพิชิตจ๊กก๊กได้สำเร็จ เฮาเหลกร่วมกับจงโฮย,สุเมา(師纂ซือ จฺว่าน) และคนอื่น ๆ กล่าวโทษเตงงายในข้อหาที่ไม่เคารพอำนาจของราชสำนักวุยก๊ก และอ้างว่าเตงงายมีท่าทีจะเริ่มก่อกบฏ ทำให้ราชสำนักวุยก๊กออกพระราชโองการสั่งให้จับกุมเตงงายและคุมตัวกลับมาลกเอี๋ยง(洛陽ลั่วหยาง) นครหลวงของวุยก๊ก
ในปี ค.ศ. 264 จงโฮยเริ่มก่อกบฏต่อวุยก๊กที่เซงโต๋(成都เฉิงตู) อดีตนครหลวงของจ๊กก๊ก เฮาเหลกและคนอื่น ๆ เข้าร่วมกับอุยก๋วนในการก่อการกำเริบต่อต้านจงโฮยและปราบจงโฮยได้สำเร็จจากความดีความชอบนี้เฮาเหลกจึงได้เลื่อนตำแหน่งเป็นข้าหลวงมณฑล (刺史ชื่อฉื่อ) ของมณฑลเกงจิ๋วต่อมาเฮาเหลกได้รับคำสั่งให้นำพลไปช่วยเหลือหลัว เซี่ยน(羅憲) ที่กำลังรักษาอำเภอเองอั๋น (永安หย่งอาน; ปัจจุบันคืออำเภอเฟิ่งเจี๋ยนครฉงชิ่ง)
ในปี ค.ศ. 268 ในรัชสมัยของสุมาเอี๋ยนจักรพรรดิแห่งราชวงศ์จิ้นเฮาเหลกทำศึกตีทัพง่อก๊กที่นำโดยขุนพลชือ จี(施績) และบั้นเฮ็ก(萬彧ว่าน ยฺวี่) แตกพ่ายที่เมืองซงหยง
ในปี ค.ศ. 269 เฮาเหลกได้รับการแต่งตั้งเป็นข้าหลวงมณฑลของมณฑลฉินโจว (秦州) ประจำการอยู่ที่เกาผิงชฺวาน (高平川; ปัจจุบันคือแม่น้ำชิงฉุ่ย นครกู้-ยฺเหวียนเขตปกครองตนเองหนิงเซี่ยหุย) เพื่อเฝ้าระวังชนเผ่าเซียนเปย์(鮮卑) หลายหมื่นคนที่ก่อนหน้านี้ถูกเตงงายเกลี้ยกล่อมให้ยอมสวามิภักดิ์และอาศัยกระจัดกระจายในมณฑลยงจิ๋วและเลียงจิ๋ว(อยู่ช่วงตอนกลางทางตะวันตกของมณฑลกานซู่ไปจนถึงทางตะวันตกของเขตปกครองตนเองมองโกเลียใน)
ในช่วงเวลานั้นมณฑลเลียงจิ๋วเกิดภัยแล้งรุนแรง ชนเผ่าเซียนเปย์ได้ก่อกบฏขึ้น ในวันที่ 9 กรกฎาคม ค.ศ. 270เฮาเหลกถูกสังหารโดยผู้นำชนเผ่าเซียนเปย์ชื่อทูฟ่า ชู่จีเหนิง(禿髮樹機能) ที่เนินว่านหู (萬斛堆ว่านหูตุย; ตั้งอยู่บริเวณเขตแดนระหว่างอำเภอจิ้ง-ยฺเหวี่ยนมณฑลกานซู่และนครจงเว่ย์เขตปกครองตนเองหนิงเซี่ยหุยในปัจจุบัน)