Rok

Rok musiqisi(ing.Rock music) — 1940-cı illərin sonu və 1950-ci illərin əvvəllərində ABŞ-də "rok-n-roll" kimi yaranmış və 1960-cı illərin ortalarından etibarən müxtəlif janr və üslubları yaranmış geniş populyar musiqi janrıdır. Rok musiqisinin mənşəyi, 1940-1950-ci illərin rok-n-roll üslubuna dayanır ki, bu üslub birbaşablüz,ritm və blüz, həmçininkantri musiqisindənilhamlanır. Rok, həmçininelektrik blüzvəfolkkimi janrlardan da böyük ölçüdə təsirlənmiş vəcazkimi digər musiqi üslublarından da ilham almışdır. Rok, adətənelektrik gitarabaşda olmaqla,elektrik bas gitara,zərb alətlərivə bir və ya bir neçəvokalifa ilə birlikdə tək və ya qrup şəklində ifa olunur. Ümumiyyətlə, rok44xanə ölçülüvənəqərat-bənd formasındanistifadə edən mahnı əsaslı musiqidir, lakin janr zamanla çox dəyişmişdir.Pop musiqisikimi, rok musiqisinin sözləri də əsasən romantika, sevgi mövzusuna yönəlir, lakin tez-tez sosial və ya siyasi mövzulara toxunan geniş mövzuları da əhatə edir. Rok musiqisi 1950-ci illərdən 2010-cu illərə qədər ABŞ-də və Qərb dünyasının böyük bir hissəsində ən populyar musiqi janrı olmuşdur.
Rok musiqiçiləri 1960-cı illərin ortalarından etibarən albomu sinql əvəzinə ön plana çıxardılar və eyni zamanda qeyd edilmiş musiqi ifadəsi və istehlakının dominant forması kimi təqdim etməyə başladılar. Onların töhfələri bu janrın əsas cərəyanda mədəni haqq qazanmasına və musiqi sənayesində onilliklər boyu davam edəcək rok əsaslı albomlar dövrünün başlamasına səbəb oldu. 1960-cı illərin sonlarında, "klassik rok" dövründə, rok musiqisinin müxtəlif alt janrları, o cümlədənblüz rok,folk rok,kantri rok,cənub roku,raqa rokvəcaz rokkimi hibrid janrlar yarandı. Bu janrlar anti-mədədəniyyətlə əlaqədar olanpsixodeliya musiqisivəhippisəhnəsindən təsirlənərək,psixodelik rokuninkişafına töhfə verdi. Yaranan janrlar arasında texnika cəhətdən geniş və mürəkkəbproqressiv rokvə vizual üslubu və parlaqlığı vurğulayanqlem rokda vardı. 1970-ci illərin ikinci yarısında enerjili sosial və siyasi tənqidlər çıxaranpank rokcərəyanı yarandı. Pank musiqisi 1980-ci illərdə törəmə formaları olanyeni dalğa,postpankvə nəhayətalternativ rokatəsir etdi.
1990-cı illərdən etibarən alternativ rok rok musiqisində üstünlük təşkil etməyə başladı vəqranj,Britpopvəindi rokkimi əsas cərəyana daxil oldu. O vaxtdan bəripop-pank,elektronik rok,rep rokvərep metalkimi daha çox füzyon rok janrları meydana gəldi. Bəzi qruplar rokun tarixini yenidən nəzərdən keçirməyə çalışdı; 2000-ci illərdəqaraj roku/postpankdirçəlişi buna misal ola bilər. 2010-cu illərdən başlayaraq rok, dünya mədəniyyətində dominant populyar musiqi janrı mövqeyini itirdi, lakin yenə də kommersiya baxımından uğurlu oldu.Hip-hopvəelektronik rəqs musiqisininartan məşhurluğu rok musiqisində, xüsusən 2010-cu illərin əvvəllərindəkitexno-popsəhnəsində və 2020-ci illərin pop-pank-hip-hop dirçəlişində görmək olar.
Rok həm mədəni həm də ictimai hərəkatlar üçün bir vasitə rolunu oynamış və panklar, qotiklər, rokçular kimi əsas subkulturaların yaranmasına səbəb olmuşdur. ABŞ-də 1960-cı illərdəSan-Fransiskodanyayılan hippi hərəkatı və daha genişQərb anti-mədəniyyət hərəkatıeyni şəkildə 1970-ci illərdəpank mədəniyyətininqotik, pank vəemosubkulturalarının yaranmasına səbəb olmuşdur.Etiraz mahnısıənənəsini miras alan rok musiqisisiyasi fəallıqla, eləcə də irq, cins və narkotik istifadəsi kimi sosial münasibətlərdə dəyişikliklərlə əlaqələndirilmiş və tez-tez gənclərin yetkinistehlakçılığavəuyğunluğaqarşı üsyanının ifadəsi kimi qəbul olunmuşdur. Bununla yanaşı, kommersiya baxımından son dərəcə uğurlu olmuş və "kommersiya məqsədləri üçün sənətsatmaq" ittihamlarına məruz qalmışdır.
Rok musiqisinin tərkibi ənənəvi olaraqgücləndirilmişelektrik gitara üzərində qurulub. Bu gitara müasir formasını 1950-ci illərdə rok-n-rollun populyarlaşması ilə qazanmışdır.Elektrik-blüzgitaraçılarının ifası da bu musiqi növünə təsir etmişdir. Rok musiqisində elektrik gitara tez-tez elektrik bas gitara ilə müşayiət olunur; elektrik bas gitara da eyni dövrdə caz musiqisində istifadə olunmuşdur. Həmçinin, zərb alətləri ilə yaradılan zərb səsi də rok musiqisində mühüm rol oynayır. Bu trioya tez-tez piano,Hammond orqanıvəsintezatorkimi klavişli alətlər əlavə olunur. Rokun musiqi alətləriblüzqrupunun alətlərindən (başlıca gitara, ikinci akkord aləti, bas və zərb alətləri) törəmişdir. Rok musiqisi ifa edən bir qrup musiqiçiyə rok qrupu (ing.rock band) deyilir. Tipik olaraq, bir rok qrupu triodan (güc üçlüyü) beşliyə qədər dəyişə bilər. Klassik olaraq, bir rok qrupu dörd üzvdən ibarətkvartetolur və bu üzvlər adətən vokalçı, gitaraçı, ritm gitaraçı (hər qrupda olmaya bilər), bas gitaraçı və zərb alətləri ifaçısıdır; bəzən əlavə olaraq klavişli alətlər və ya digər instrumental ifaçılar da ola bilər.
Rok musiqisi tez-tez44ölçüdə sadə sinkoplaşdırılmış ritmlərə əsaslanır və iki və dörd vuruşlarda təkrarlanan tələ nağaradəstək ritmiilə xarakterizə olunur. Melodiyalar, adətən,DorikvəMiksolidikkimi qədim ladlarda, həmçininmajorvəminormodlarında bəstələnir. Harmoniyalar, əsastriadakkordları, paraleltəmiz kvartavəkvintailə dissonant harmonik irəliləyişlərdən ibarətdir. 1950-ci illərin sonlarından, xüsusilə də 1960-cı illərin ortalarından etibarən, rok musiqisi blüz və folk musiqisindən gələnnəqərat-bənd strukturunuistifadə etmiş, lakin bu modeldə müxtəlif dəyişikliklər baş vermişdir. Tənqidçilər rok musiqisinin eklektizmini və üslub müxtəlifliyini vurğulayırlar. Tarixi mürəkkəbliyi və digər musiqi və mədəni formalardan alıntı etmə meyli səbəbindən, rok musiqisini dəqiq bir musiqi tərifinə sıxışdırmaq çətin sayılır. Musiqi jurnalistiRobert Kristqaununfikrincə, "ən yaxşı rok mahnısıxalq sənətinintəbiiliyini, funksionallığını və birbaşa cazibəsini müasir texnologiya ilə birləşdirərək günümüzə gətirir vəmodernistdissosiasiyailə yeniləyir."
Rok musiqisinin mahnı sözləri  romantik sevgi, cinsi əlaqə, cəmiyyətə qarşı üsyan, sosial problemlər və həyat tərzi kimi geniş mövzulara toxunur. Bu ənənəTin Pan Alleypop ənənəsi,folk musiqisivəritm və blüzkimi müxtəlif mənbələrdən miras qalmışdır. Kristqau rok lirikasını "soyuq mühit" olaraq təsvir edir və onun sadə dil və təkrarlanan nəqəratlərə malik olduğunu qeyd edir; rok musiqisinin əsas funksiyasının isə "musiqi, daha dəqiq desək,səs-küy" olduğunu irəli sürür. Rok musiqisində ağ dərili, kişi və ümumiyyətlə orta sinif musiqiçilərin üstünlük təşkil etməsi tez-tez vurğulanır və rok musiqisi, qara dərili musiqi formalarının gənc, ağ və əsasən kişi auditoriyasına ötürülməsi kimi qəbul edilir. Buna görə də, rok musiqisi həm üslub, həm də lirika baxımından bu qrupun narahatlıqlarını ifadə etməyə xidmət edirdi. Kristqau, 1972-ci ildə yazdığı məqalədə, bəzi istisnalarla, "rok-n-rollun ümumiyyətlə kişi sexsuallığı və təcavüzü ilə eyniləşdirilməsini" nəzərdə tutduğunu bildirmişdir.
1960-cı illərin sonlarından etibarən "rok" termini "rok-n-roll" əvəzinə istifadə olunmağa başlayanda, pop musiqisi ilə müqayisə edilirdi. Rok musiqisi pop musiqisi ilə bir çox xüsusiyyətləri paylaşsa da, adətən musiqi, canlı ifa və ciddi, mütərəqqi mövzulara diqqət yetirməklə pop musiqisindən fərqlənir.Saymon Fritəgörə, rok "pop və rok-n-roll-dan daha çox fərqli" idi və rok musiqiçiləri bacarıq və texnikaya vurğunu, orijinal və şəxsi ifadə ilə romantik sənət anlayışını birləşdirdilər.
Yeni minillikdə "rok" terminipop,reqqi,soulvə həttahip hopkimi musiqi janrlarını əhatə edən geniş və ümumi bir termin kimi istifadə edilmişdir. Bu janrlar tarix boyu rok musiqisinə qarşı çıxmış olsalar da, ondan müəyyən dərəcədə təsirlənmişdir. Tənqidçi Robert Kristqau "rok" terminini geniş şəkildə "rock'n'roller" həssaslığına müraciət edən populyar və yarı populyar musiqi janrlarına istinad etmək üçün istifadə etmişdir. Bu həssaslığa yaxşı ritmə olan sevgi, mənalı və yumoristik lirikalar, eləcə də gənclik mövzusunun "əbədi cazibəsi" daxildir. Bu həssaslıq, o qədər universal bir şəkildə mövcuddur ki, hər bir gənclik musiqisinin öz sosiologiyası vəsahə araşdırmasıhissəsi var. Kristqau"Christgau's Record Guide: The '80s"(1990) kitabında bu həssaslığın folk müğənnisi-bəstəkarMişel Şoked, reperLL Cool Jvə sinti-pop duetiPet Shop Boys-un musiqisində, eləcə dəÇak Berri,RamonesvəThe Replacementskimi musiqiçilərin əsərlərində aydın göründüyünü qeyd edir. Bu həssaslıq, öz şəxsiyyətlərini kəşf etməyə çalışan bütün gənclərin musiqisində özünü göstərir.
Rok musiqisi 1940-cı illərin sonu və 1950-ci illərin əvvəllərində ABŞ-də yaranmış və tezliklə bütün dünyaya yayılan rok-n-rolldan qaynaqlanır. Rok-n-rollritm və blüz,qospel musiqisi,kantri və vesternkimiafro-amerikan musiqi janrlarınınbirləşməsindən yaranmışdır.
Rok-n-roll musiqisinin “ilk səsyazması” iddia edilən bir çox mahnı səsyazması barədə mübahisələr mövcuddur. Həmin mahnı səsyazmalarına nümunə olaraqRozetta Tarpın1944-cü ildəki "Strange Things Happening Every Day",Artur Krudupun1946-cı ildəki "That's All Right" (1954-cü ildəElvis Preslibu mahnının kover versiyasını ifa etmişdir),Ella Mae MorsevəFreddi Slekin1946-cı ildəki "Cow Cow Boogie",Venonya Herrisin1948-ci ildəki "Good Rockin' Tonight",Qori Karterin1949-cu ildəki "Rock Awhile",Cimmi Prestonun1949-cu ildəki "Rock the Joint" (1952-ci ildəBill Haley & His Cometstərəfindən kover versiyası yaradılmışdır),Ceki Brenstonvə Delta Cats tərəfindən 1951-ci ildəki "Rocket 88" mahnısını (əslindəAyk Törnervə qrupu theKings of Rhythmtərəfindən ifa edilmişdir) göstərmək olar. Bu mahnıların hər biri rok-n-roll musiqisinin yaranmasına təsir etmişdir.
1951-ci ildəOhayo ştatınınKlivlendşəhərində radio aparıcısı Alan Frid çox irqli auditoriyaya ritm və blüz musiqisi (o vaxtlar "irq musiqisi" adlanırdı) çalmağa başladı və bu musiqini təsvir etmək üçün "rok-n-roll" ifadəsini istifadə edən ilk şəxs oldu. Dörd il sonra,Bill Heleyin"Rock Around the Clock" (1954) mahnısıBillboardjurnalının əsas satış və airplay çartlarında birinci yerə çıxan ilk rok-n-roll mahnısı oldu və bu yeni pop mədəniyyət dalğasının dünya miqyasında yayılmasına qapı açdı. Erkən rok-n-roll hitləri arasındaÇak Berri,Bo Diddli,Fats Domino,Litl Riçard,Cerri Li LüisvəCin Vinsentkimi sənətkarlar var idi. Tezliklə rok-n-roll musiqisi Amerika rekord satışlarında dominant gücə çevrildi və əvvəlki onilliyin populyar musiqisində dominantlıq edənEddi Fişer,Perri KomovəPatti Peyckimi sənətkarların populyar musiqi siyahılarında görünmək şansları əhəmiyyətli dərəcədə azaldı.
Rok-n-roll, 1950-ci illərin ortalarındaKarl Perkins,Cerri Li Lüis,Baddi Hollikimi ağdərili müğənnilər tərəfindən ifa olunaraq və "hillbilly" kantri musiqisi ilə birləşdirilərək rokabilli kimi müxtəlif alt janrların yaranmasına səbəb oldu və Elvis Presli kimi müğənnilər ilə tanınmağa başladı.İspan və Latın Amerikasınınrok-n-roll hərəkatları ABŞ-nin cənub-qərb bölgəsində yayılmağa başladı və nəticədə ABŞ-dəLatın rokuvəÇikano rokununyaranmasına səbəb oldu. Rok-n-rollun standart musiqiçilərindən olanRiçi Valensvə ənənəviNyu-Meksiko musiqisindərok-n-rollu kantri-vesternmusiqisi ilə birləşdirənAl Hurricanevə onun qardaşları Tayni Morri və Bebi Qebi kimi sənətkarlar bu dövrdə tanındı. Bundan əlavə, 1950-ci illərdə elektrik gitarasının populyarlığının artması və rok-n-roll üslubunda ifaçılığın inkişafı Çak Berri,Link UreyvəSkatti Moorkimi nümayəndələr tərəfindən təmin edildi. Distortiondan istifadəQərb svinqgitaraçılarıCunyor BarnardvəEldon Şemblintərəfindən təkmilləşdirildi və 1950-ci illərin ortalarında Çak Berri tərəfindən populyarlaşdırıldı.Güc akkordlarınınistifadəsi 19-cu əsrdəFransisko TarreqavəHeitor Villa Lobostərəfindən təkmilləşdirildi, 1950-ci illərin əvvəllərindəVilli ConsonvəPat Heritərəfindən həyata keçirildi və 1950-ci illərin sonunda Link Urey tərəfindən populyarlaşdırıldı.
Tənqidçilər ənənəvi olaraq rok-n-rollun 1950-ci illərin sonları və 1960-cı illərin əvvəllərində "tənəzzülə" uğradığını hesab edirlər. 1959-cu ildə Baddi Holli,Biq Boppervə Riçi Valens təyyarə qəzasında vəfat etməsi, Elvisin hərbi xidmətə çağırılması, Litl Riçardın moizəçi olaraq təqaüdə çıxması, Cerri Li Lüis və Çak Berrinin hüquqi problemlərlə üzləşməsi və Alan Frid kimi tanınmış şəxslərinrüşvətittihamları ilə qarşılaşması kimi hadisələrin rok-n-roll dövrünün sona çatdığı hissini yaratdı.
Rok musiqisiII. Dünya Müharibəsindənsonra dünya miqyasında sürətlə yayıldı və qlobalAmerikanlaşmanınbir hissəsi hesab edildi. İngiltərə müğənnisiKliff Riçard,Britaniya rokununsəsini təqdim edən "Move It" (1959) mahnısı ilə Şimali Amerikadan xaricdə rok-n-rollun ilk hitlərindən birinə sahib oldu. Bir çox sənətçi, xüsusən də İngiltərədən olanTommi Stil, beynəlxalq miqyasda yayılmazdan əvvəl, bu səsyazmaları yerli dillərə tərcümə edərək, Amerika rok-n-roll hitlərinin koverlərini istehsal etməkdə uğur qazandı. Stil 1955-1957-ci illər arasında İngiltərə, Skandinaviya, Avstraliya, SSRİ və Cənubi Afrikada qastrol səfərləri edərək rok musiqisinin qloballaşmasına töhfə verdi.Conni Okifin1958-ci ildə yazdığı "Wild One" mahnısı Avstraliyanın ilk rok-n-roll hitlərindən biri kimi tanınır. 1950-ci illərin sonlarında rok musiqisi təkcə Amerikanın təsiri altında olan Qərb dünyasında deyil, həm də Yuqoslaviya və SSRİ kommunist dövlətləri kimi yerlərdə, eləcə də Cənubi Amerika kimi regionlarda populyarlaşdı.
1950-ci illərin sonu və 1960-cı illərin əvvəllərində Amerikada rok-n-rollun yüksəlişindən geridə qalan Amerikablüz musiqisivəblüz rokmusiqiçiləri İngiltərədə yeni populyarlıq qazandılar və uğurlu turlar təşkil etdilər.Lonni Doneqanın1955-ci ildə hit olan "Rock Island Line" mahnısı ölkədəskifflqruplarının inkişafına böyük təsir göstərdi. Bu qruplardan bəziləriCon LennonunQuarrymen(sonradanBeatles) qrupu da daxil olmaqla rok-n-roll ifa etməyə başladılar. ABŞ-də rok-n-roll bazarında mülayim pop və balladalar üstünlük təşkil edərkən, Britaniya rok qrupları klublarda və yerli rəqslərdə öz blüz-rok pionerlərindən daha güclü təsirlənən bir üslub inkişaf etdirdilər və intensivliklə ifa etməyə başladılar. Bu təsirBritaniya işğalıvasitəsilə rok musiqisinin gələcəyini formalaşdıracaqdı.
Rok musiqisini adətən vokalist, çox vaxtelektrogitaradaçalangitaraçı,bas-gitaraçı,barabançıvə bəzənsintezatorçudanibarət olan rok qrupları ifa edir. Bas-gitara, zərblər vəritm-gitara(hər qrupda olmur) birlikdə ritm-seksiya yaradırlar. Buna baxmayaraq, rok kompozisiyalarında demək olar ki, az-çox məşhur olunan bütün alətlərdən istifadə olunub.
Klassik rokun fərqləndirici xüsusiyyəti – dəyişməz ritm-seksiya tərəfindən dəstəklənən ritmdi. 60-cı illərdən bəri rokun bir neçə axını mürəkkəbləşdirilmiş strukturu və ritmi olan kompozisiyalardan istifadə edir. Solo ifa edən adətən elektogitara olur. Əksər qruplarda vokalist də var. Əgər başlanğıcda rok musiqisi əsasən blyuz harmoniyası çərçivəsində idisə, hal-hazırda rokun bir çox növü bir-biriylə musiqi baxımdan heç bir oxşarlığa malik deyil.
Rok musiqisi, özündə bir çox musiqi janrlarını birləşmdirmiş bir növ olaraq "rock and roll"dan, "and rollun" çıxarılmasıyla 1960-cı illərin əvvəllərində meydana gəldi. Rok musiqisini meydana gətirən musiqi janrlarının növləri də, öz daxilində alt növlərə ayrılmışlar. Bu səbəbdən ötəri rok musiqinin tarixini izah edərkən, başlanğıc nöqtəsi olaraq "rok & roll" dan yola çıxsaq böyük bir səhv etmiş olarıq, çünki rok musiqisini də əhatə edənpop musiqinövləri bir çox musiqi janrlarının alt növlərinin sintezindən meydana gəlmişdir. Musiqi növləri arasındakı ilk qarşılıqlı təsir nə vaxt, harada və necə reallaşmışdır? Bu sualın cavabını 1730-cu illərdə Amerikada "Böyük Oyanışlar" adı ilə tanınan təkanda tapmaq mümkündür. "Böyük oyanışlar, Amerikan musiqisinə dərindən təsir edən dini bir oyanışın ardıcıl olaraq meydana çıxan iki dalğası idi. "BirincisiDr. Isaac Wattsadında bir İngilisə aid "Hymms and Spirituali"nin (1701)Londondanəşr olunmasıyla yaranan və 1739-cu ilBostonnəşrindən sonra  Amerikanın bütün şəhərlərində təsiri hiss edilən yeni bir musiqi anlayışının cənubun folk musiqilərini təsir etməsi nəticəsində meydana gəlmişdir. İkinci oyanış isə 1780-1830 illəri arasında düşərgə yığıncaqlarında ortaya çıxan bir axındır.Xristianlaşdırılmışzəncilərayinlərini edərkənAfrikadini mərasimlərində görülən dairəvi rəqs, qışqırma, ritim tutma kimi elementlər dualarla birlikdə yerinə yetirilirdi. Beləcə zəncilər ağlardan mənimsədiklərispirituallariniçinə atalarından miras qalan ritim və coşğunu qataraq ortaya yeni bir növ musiqi çıxarmışlar. Bu eyni zamanda dini musiqidəqara-ağ ayrı-seçkiliyinidə doğurmuşdur. Ağların spirituallari yerində sayarkən, qaraların etdikləri bütün ölkəyə yayılmaqla qalmayıb, ölkə xaricinə də çıxmışdır.
Bir çox Amerikan musiqisi kimiGospeldə vətəndaş müharibəsidən sonra cənubda spirituallarin davamı xüsusiyyətində ayrı bir növ olaraq özünü göstərir. Spirituallarda olduğu kimi Gospelin də yalnız qaralara xas olduğunu demək düzgün olmazdı, amma ən çox zəncilərin kilsələrində vəzənci qruplarıdaxilində icra edilmişdir. 19-cu əsrin sonunda qurulan Pentacostalis və Hoolines kilsələrində, Afrika musiqisindəki əl çırpma və ayaqları yerə vurma yoluyla edilən musiqi, gospel növünün ilk nümunələrini meydana gətirmişdir. Gospel tərzində spirituallardan fərqli olaraq bu dünya ilə əlaqədar vədlərə daha çox yer verilir, o biri dünya isə daha şən bir dillə izah edilə bilər. Amerikada, dini məzmunlu musiqinin yanında xalqın ağızdan köçürəm üsulu ilə günümüzə qədər uzanıb gələn birfolk musiqimədəniyyəti vardır. Ən köhnə folk mahnıları ya solo olaraq ya da cəm şəkildə oxunmuşdur. Bu folk mahnılarına yoldaşlıq etmək üçün skripka, banjo və gitaranın da əlavə edilməsi ilə ilk pop musiqi növlərinin təməlləri qoyulmuş oldu. Amerikanın ilk pop musiqi ulduzuJimmie Rodgersdir. Rodgers,countryvəboogie-bluesarasında harmoniya yaradaraqhillbilly, folk vəbluesdənmənimsədiyi sözləri birləşdirərək country musiqisinin başlıca dayağı halını almışdır. Rodgers, bluesi borc alan deyil oğurluğunu edən ilk ağ adam və beləcə country musiqisinin dominant rejimi halına gətirənsinteziniedən sənətçi olaraq düşünülə bilər. "Bu illərdə cənub ştatlarına edilən ilk gəzintiləri nəticəsindəParamounts Records, blues musiqinin atası olaraq xatırlananBlind Lemon Jeffersonunilk valını hazırlayar. Bu tarixdən sonra, Jefferson, özündən sonrakı bütün blues və rok musiqiçilərinə təsir edə biləcək keyfiyyətdə musiqi parçalarına imza atmışdır.
Rok & Rolljanrıragtime, blues, boogie, country, gospel kimi musiqi janrlarının alt növlərin sintezi nəticəsində meydana gəlmişdir. Bu alt növlərdən roka keçidindəki son quruluş daşıR&B-dir (Rhtyhm and Blues). Bu keçid əsnasındakı ən əhəmiyyətli kəslərdən biriRobert Johnsondur. (1911-1938) Əsasındadelta bluesmusiqiçiləri içərisindəCharlie Pattonya daSkip Jameskimi ondan çox daha əhəmiyyətli adlar olmasına baxmayaraq Johnsonun əhəmiyyəti; şəxsiyyəti və bəstələdiyi musiqi ilə ilkin birrockerolmasından qaynaqlanmaqdadır. Blyuzdan roka doğru mərhələdə bir başqa əhəmiyyətli hadisə isə elektirik gitaranın blyuzsdə istifadə edilməyə başlanmasıdır. Elektirikli gitaranı ilk istifadə edən blyuz musiqiçisiT. Bone Walkerdir. Özünə xas texnikasıyla, özündən sonrakıB. B. King,Freddy King,Buddy Guykimi gitara sehirbazlarına təsir etməyi bacaran Walker roka keçid mərhələsində çox əhəmiyyətli bir rol oynamışdır.
1943-51-ci illər arasında cənubdan şimala edilən köçlər əsnasındapianinovənəfəs alətləriilə tanış olan delta blues icraçıları rok-n-rolla keçiddəki son musiqi növü olan R&B-u meydana gətirərlər. Bu musiqi növü, ümumiyyətlə bütün qara musiqi stillərinin qarışığından, blyuz harmonik quruluşu və düsturu meydana gəlmişdir. Başlanğıcda yalnız qaraların radio stansiyalarında və küçələrdə yaşayan R&B, orta sinif ağ gənclərin bu musiqini vərdiş halına gətirməsiylə birlikdə həmçinin də məşhurlaşdı. Gün keçdikcə artan tələblər, nəşr olunan R&B vallarının sayının artmasına və 25 May 1949-cu ildəBillboardmusiqi jurnalı siyahılarında R&B adında yeni bir başlığın açılmasına gətirib çıxardı. 1953-cü ildə "Chords" qrupunun "Sh-boom"adlı musiqi parçaları R&B siyahılarına sığmayaraq, məşhur musiqi siyahılarına daxil oldu və "1" nömrəyə qədər yüksəldi. 1954-55-ci illərdə eyni musiqini ağlar icra edincə bunun adını Rok & Roll qoydurlar. "Məşhur rok and roll piyanoçusuFats Domino"biz rok-n-rolla 15 il əvvələ qədərNew OrleansdaR&B deyərdik" demişdir. R&R, gənclər arasında o qədər rəğbət qazanar ki, həm sənayeyə qarşı ən radikal çıxışların qaynağı, həm də musiqi sənayesinin ən gəlirli dolanışıq qaynağı mövqeyinə gəlir. Rok & Rollun R&B'dən fərqlənərək özünə xas bir musiqi növü halını almasını təmin edən ən əhəmiyyətli kəslərElvis PresleyvəChuck Berrydir.
Rokn rollun böyük kralı Evis Presley R&B ilə,countryvə hillbilly musiqilərini çox yaxşı qaynaşdırmışdır. Çak Berri isə özündən əvvəlki gitaraçıların texnikalarını sintez edərək R&R-in ilk gitara qəhrəmanı olmuşdur. Buna baxmayaraq ikisinin də əsl şöhrətləri bu birləşdirici güclərindən və özlərindən sonrakı bütün rok musiqiçilərinə təsir etmələrindən gəlmişdir. Lakin sənaye rokn rollu çox tez udmuşdur. Araşdırmaçıların çoxu 1950-ci illərin sonunun R&R musiqisinin də sonu olduğu mövzusunda görüş təşkil etmişdilər. 1950-ci illərin sonunda ən məşhur R&R musiqiçilərindən olanElvis Preslihərbi xidmətdə,Buddy Hollyölmüş, Chuck Berry isə həbsdə idi. 1959-63-cü illər arasında rok musiqisində demək olar ki, bir boşluq yaranmışdı. Lakin, bu illərdə sonradan "60 gəncliyinin lideri" adını alan musiqiçi,Bob Dylanmeydana çıxır. Dylanın ilk üç albomundakı musiqilər nə folk musiqisi nə də R&R musiqisinə aid idi. Dilan, mahnılarında qaralara qarşı düşmənçiliyin inadla davam etməsindən, döyüşün mənasızlığından, sevginin əhəmiyyətindən, dünyanın gözəlliklərinin sürətlə itib getməsindən bəhs edirdi.
Amerikada reallaşan bu musiqi yönümlü inkişaflar bütün dünya gəncliyinə, amma ən çox İngilis gəncliyinə böyük təsir etmişdir. Uşaqlıqdan R&R musiqisi ilə böyüyən İngilis gənclərinin arasından bir çox musiqiçi çıxmışdır. BunlarThe Beatles,Rolling Stones,The Animalskimi ilk rok qruplarını qurmuşlar. Bu qruplar, ilk zamanlarda Amerikan musiqininin alt növlərindən təsirlənmişlər, lakin qısa bir müddət sonra özlərinə xas strukturları ortaya qoyaraq əsl mənada rok musiqisini formalaşdırmışlar. Bu qruplardan ilk musiqi albomunu satışa çıxaran The Beatles, yarandıqdan bir iki il sonra, ilk albomlarındakı blyuz, buqi, gospel mahnı ailələrinin parçalarını təkrar etməkdən və Rock&Rolla yaxın musiqi parçaları bəstələməkdən yavaş yavaş imtina etməyə başlamışdır. Ən son olaraq R&R mahnılarından 1965-ci ildəki "Help"albomunda yer verdikləriLarry Williamsaaid "Dizzy Miss Lizzy" musiqi parçasının istifadə edilməsi ilə başa çatdırmışlar. Dekabr 1965-ci ildə "Rubber Soul" albomunu nəşr etdikdən sonra tamamilə xüsusi quruluşa keçid beləcə tamamlandı. Bu inkişafdan sonra rokun maneə törədilə bilməz yükləlişi başlamış oldu.Eric Claptonunüzvü olduğu qruplar, xüsusiləCreamçox böyük uğurlara imza atmışdır. The Beatles ulduzu sönərkən səhnəyə Eric Clapton adıyla dünyanın ən yaxşı gitaravirtuozlarındanbiri çıxar. O zamanİngiltərədivarlarının "Clapton his God"(Clapton tanrıdır) yazıları ilə dolması dövrü idi.
1960-cı illərın sonu, dünyada gənclik hərəkatları olaraq xarakterizə edə biləcəyimiz bir üsyanın yüksək səviyyəyə çatdığı illərdir. Get-gedə böyüyənnüvə müharibəsihədəsi, AmerikanınVyetnamıamansızca döyüşə sövq etməsi, bir çoxvyetnamlınınvəamerikalınınbu döyüşdə ölmə qorxusu çarxları hərəkətə keçirmiş, "çiçək gücü" hərəkatibelə bir mühitdə ortaya çıxmışdır. Artıq rok musiqisi  dünyaya qlobal problemlərin çatdırılması vəzifəsini öz üzərinə götürmüşdür. Məşhur "döyüşmə - seviş" şüarı bu hərəkatın bir məhsuludur. "Çiçək gücü"nü yaradanların əksəriyyəti orta sinif ağ gəncləri idi. Bu insanlar "hippi" olaraq adlandırılmışlar. Ümumiyyətlə o dövrlərdə bu hərəkat harada olmağından asılı olmayaraq bütün rok qruplarından dəstək almışdır. Bu illərdə şərq dinlərinə olan maraq da artmış, hətta The Beatlesin üzvləriHindistanatanınmışHindi Maharishi Yoginiziyarətə getmişdilər. Rokdakı bu şərq dəbi ilə birlikdə musiqiçilərin və dinləyicilərin narkotik maddələrə olan maraqları daha da artmış və xüsusilə dəLSDo zaman qadağan edilmədiyindənaspirinkimi çox istifadə edilirdi. Lakin çox qısa bir müddət içində "çiçək uşaq" olmağı da bir "dəb" halına gətirilər və hərəkat demək olar ki, heç bir nəticəyə çata bilmədən sona çatdı. Üstəlik hippilərin bəziləri zaman keçdikcə kobud rəftarı ilə bir nizam-intizam müdafiəçisi olurlar. Bunlara ən yaxşı nümunəABŞprezidentiBill Klintondur. 1960-70-ci illər rok, tarixi baxımından çox müxtəlif və əhəmiyyətli qrupları daxilində saxlamışdır. The Beatles, The Animals,The Doors,The Rolling Stones,The Whokimi qruplar hamısı bu tarixlərdə yaranmışlar. 65-70-ci illər arasında qurulanPink Floyd,Deep Purple,Led Zeppelin,Yeskimi qruplar da artıq meqa rok qruplarıdır. Bu qruplar sayəsində rok, heç olmadığı qədər məşhur olub, ciddi bir musiqi janrı kimi qarşılanmağa başlanmışdır. Rok musiqiçiləri özləriniklassik musiqiicraçıları kimi görmələri də bu dövrə təsadüf edir. O zamanların ən diqqət çəkən müzakirəsi rokun bir sənət növü olub-olmadığıdır. 70-ci illərin ikinci yarısında rok artıqvalsatışları və konsert gəlirləriylə musiqi sənayesinin ən yaxşı dolanışıq qaynağını meydana gətirməkdə idi. Rok musiqiçiləri milyonlarla dollarlıq elektron alətlərə sahib idilər və hamısı çox zəngin olmuşdular. Bu mega rok qrupları nə edirsə etsin satışlara görəsəsyazma studiyalarıyeni yaranan qruplara heç bir şans vermiyib musiqilərini meqa rok qrupları kimi hazırlamaq şərti qoymuşdular.
Budurpank roktam bu dövrlərdə özünü göstərmişdir. Pankda digər heç bir rok növündə görülməyən şiddət, qarışıqlıq vəxaosvardır bu xüsusiyyətlər pank, rokun qaranlıq qanadını gözlər önündə açmışdır. 60-cı illərdəNyu-Yorkunqaraj qruplarındanformalaşanVelvet UndergroundPankın ilk toxumlarını atan qrup olaraq göstərilə bilər. Ancaq bu fikri ilk pank birliklərindən biri olanSex Pistolsqəbul etməyərək reaksiya vermişdir. Pankda qətiliklə keyfiyyət və xoşa gəlmə qayğısı yoxdur. Pankçılar 1960-70-ci illərdəki rok musiqisini və təbii ki, rokçuları da lənətləyirdilər, çünki onların fikrincə rokdan artıq pul, şan, şöhrət vasitəsi olaraq istifadə edilməyə başlanmışdır. 70-ci illərin uzun və qarışıq soloları ilə dolu musiqi parçaları yerinə qısa və nizamsız şəkildə musiqilər ifa edərdilər. Hətta Sex Pistols o qədər sadə və primitiv ifa edərdi ki, izləyənlər istər istəməz" bunu mən də ifa edə bilərəm" kimi bir fikrə düşərdilər. Beləcə İngiltərədə bir çox pank qrupu yaranmağa başlamışdır. Sənayenin ən böyük düşməni olmasına baxmayaraq pank dəliliyi də digər bütün rok dəlilikləri kimi qısa müddətdə sənaye tərəfindən udulub "dəb" halına gətirilmişdir. Pank geyimləri ən lüks mağazalarınvitrinlərindəbiribirinin ardınca düzülmüşdür.
80-ci illərə gəldikdə bir çox rok musiqi növü icra halında olduğundan birHeavy Metalpartlayışı yaranar. Heavy Metal musiqisini izah edən ən yaxşı söz "qarışıqlıq" dır. Bütün Heavy Metal qruplarının fəaliyyət sahələri fərqlidir. Bu musiqi növünün içindəkommunizm,faşizm,anarxizm,inqilabçılıq,sadizmkimi biri-birindən çox fərqli mövzuları tapmaq mümkündür. Heavy Metal bu çox rənglarəngliyi sayəsində bir çox alt növlərə ayrılmışdır. Lakin hamısında ortaq olan bir şey vardır:küfr. Kimi dövlətə kimi qaralara küfr edər.
Alternativ rok1970-ci illərin sonunda hard roka bir alternativ təqdim etmək məqsədilə ortaya çıxmışdır. Hər nə qədərhard rokabənzədilsə dəakkordvə ritmləri fərqlidir. Dinləyiciyə fərqli bir harmoniya anlayışı təqdim edir. Analiz edildiyində indiki vaxtda sərt tonlarla istifadə edilən alternativ rok, Hard Rok əsaslıdır,Proqressiv rok,Indie Rok,Grunge,Indie Pop,Brit Pop, kimi bir çox fərqli musiqi növünü içində saxlayır. İndiki vaxtda ən çox seçilən rok sahəsidir.
1980-ci illərin ortalarında ən məşhur amerikan alternativ qruplarıR.E.M.,Sonic Youth, The Replacements vəHüsker Dü; və ingilisNew Order,The Smiths,The Cureidi. 1980-ci illərin alternativ qrupları böyük müvəffəqiyyət əldə etmədilər, amma musiqi qruplarının növbəti nəsilinə böyük təsir göstərdilər, onların məşhurluğu üçün əsaslı təməli qoydular.
90-cı illərə nəzər yetirsək gözlənilən yeni rok anlayışı AmerkanınSietlşəhərindən gəlir. Bu şəhərdə qurulan "qaraj qruplarının" əvvəl Amerikaya sonra bütün dünya açılması ilə birlikdə bir "grunge" cərəyanı yaşanar. HələNirvananın"Nevermind" albomu bu yeni, alternativ roku bütün dünyaya tanıtdı. Bu illərin məşhur rok qruplarıPearl Jam,Soundgarden,Red Hot Chilli Peppers,Therapy,Radioheadkimi qruplar olub.
Bu günThe Strokes,White Stripes,Arctic Monkeys,Muse,Coldplaykimi qruplar sayəsində rok yenidən canlanmışdır.