ඉන්දියාවෙහි දේශපාලනමය සමෝධානය

1947 වසරෙහිදීඉන්දියානු නිදහසලැබුනු වකවානුව වත්ම, බල ප්‍රදේශ යුගලයකට ඉන්දියාව බෙදී තිබුණු අතර, පළමුවැන්න වූයේබ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයයටතේ පාලනය වූ බල ප්‍රදේශ වන අතර,දෙවැන්න වූයේකිරීටයවිසින්  එය වෙතආධිපත්වයදැක්වූ මුත්, එහි පාරම්පරික පාලකයන්ගේ පාලනය යටතේ පැවැති බල ප්‍රදේශ වෙති. මෙයට අමතරව, ප්‍රංශය සහ පෘතුගාලය විසින් පාලනය කෙරුණු යටත්විජිත පරිවෘතයන් කිහිපයක්ද වූහ. මෙම බල ප්‍රදේශයන්හී දේශපාලනමය සමෝධානය,ඉන්දියානු ජාතික කොංග්‍රසයවිසින් ප්‍රකාශිත පරමාර්ථයක් වූ අතර, ඊළඟ දශකය තුලදී මෙය සාක්ෂාත් කර ගැනුමටඉන්දියාවෙහි රජයයුහුසුළු විය. සාධකයන් කිහිපයක සංකලනයක් උපයෝගී කරගනිමින්, සර්ඩාර්වල්ලබ්භායි පටේල්සහවි. පී. මෙනන්විසින් විවිධකුමාර රාජ්‍යයන්ගේපාලකයන් වෙත ඉන්දියාවට එකතු වීමේ ධනාත්මක ආදිනව  ඒත්තු ගන්වන ලදි. මෙම රාජ්‍ය්‍යන් ඈඳා ගැනුම සාක්ෂාත් කර ගැනුමෙන් පසුව, ඔවුන් මීලඟට ක්‍රියාත්මක වූයේ, පියවරෙන් පියවර මධ්‍යම රජයෙහි බලාධිකාරිය මෙම රාජ්‍යයන් මෙත බලපවත්වමින් සහ පතුරවාලමින් ඒවායේ පරිපාලනය වෙනස් කර ලීමට වන අතර, 1956 වසර වන විට, පෙරදීබ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාවෙහිකොටස් වශයෙන් පැවති සහ කුමාර රාජ්‍යයන්හී කොටස් වශයෙන් පැවති බල ප්‍රදේශ අතර පැවතියේ කුඩා වෙනස්කම් පමණි. මෙයට සමගාමීව, ඉන්දියානු රජය විසින්, රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික සහ හමුදාමය ක්‍රමවේදයන්ගේ සංකලනයක් අනුගමනය කරමින්, ඉතිරි යටත්විජිත පරිවෘතයන් වෙතතත්වාකාරසහනීති ප්‍රකාරඅධිකාරය බල පවත්වා ගනිමින්, ඒවාද ඉන්දියාව වෙත සමෝධානය කර ගැනුණි.
කුමාර රාජ්‍යයන්ගෙන් අති බහුතරයක් මෙම ක්‍රියාවලිය නිසා සාර්ථක ලෙසින් ඉන්දියාව හා සමෝධානය වුවද,  රාජ්‍යයන් කිහිපයක් අරභයා එය එතරම් සාර්ථක නොවූ අතර, සක්‍රීය  බෙදුම්වාදී ව්‍යාපාර පවත්නාජම්මු සහ කාශ්මීරය,ත්‍රීපුරසහමනිපූර්, විශේෂිත වශයෙන් සඳහන් කල හැක.
ඉන්දියාව තුල බ්‍රිතාන්‍ය ව්‍යාප්තියෙහි  මුල් ඉතිහාසයෙහි ලාක්ෂණික ගුණාංගයක් වූයේ, පැවති කුමාර රාජ්‍යයන් කෙරෙහි උපගමනයන් දෙකක්  සමපැවතීම වෙයි.මෙයින් පළමුවැන්න වූයේ ඈඳාගැනීමේ ප්‍රතිපත්තිය වන අතර, එහිදී වූයේ ඔවුන්ගේඉන්දියාවෙහි අධිරාජ්‍යයසමන්විත වූ පළාත් වලට ඉන්දියානු කුමාර රාජ්‍යයන් අන්තර්ග්‍රහණය කිරීමට බ්‍රිතාන්‍යයන් උත්සුක වීමයි. දෙවැන්න වූයේ අනියම් පාලන ප්‍රතිපත්තියක් වන අතර, එහිදී බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් කුමාර රාජ්‍යයන් මතආධිපත්‍යයසහපරමතමත්වයආරූඨ කර ගෙන සිටි මුත්, විවිධ මට්ටමෙහි අභ්‍යන්තර ස්වයං-පාලන ක්‍රමවේදයන් පවත්වාගෙන යෑමට එම රාජ්‍යයන්ට අවකාශ සලසා තිබුණි.19වන සියවසෙහි මුල් භාගයෙහිදී, බ්‍රිතාන්‍යයන්ගේ ප්‍රතිපත්තිය නැඹුරු වූයේ ඈඳාගැනීම වෙත වූ මුත්,1857 ඉන්දියානු කැරැල්ලමෙම උපගමනයෙහි වෙනසක් සිදු කිරීමට බල කෙරුණේ, ඈඳාගත් රාජ්‍යයන් අන්තර්ග්‍රහණය සහ අභිභවනය කිරීම යන කෘත්‍යයන් දෙකෙහිම දුෂ්කරතා සහ, කුමාර රාජ්‍යයන් උපකාර සපයන මූලාශයන් ලෙසින් පවත්වාගෙන යෑමේ වැදගත් කම ප්‍රදර්ශනය වීම නිසාවෙනි.1858 වසරෙහිදී, ඈඳාගැනීමේ ප්‍රතිපත්තිය විධිගත ලෙසින් අත්හැර දමන ලද අතර, ඉන්පසුව, ඉතිරි කුමාර රාජ්‍යයන් හා බ්‍රිතාන්‍යයන්ගේ සබැඳියාව,පරිපාලිත සාමග්ගියන්මත පදනම් වූ අතර, මෙහිදී, අත්‍යන්තආධිපත්‍යයලෙසින් පැවතියේබ්‍රිතාන්‍ය කිරීටයමත  වන පරිදී බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් සියළු කුමාර රාජ්‍යයන් මත පරමතමත්වය පවත්වා ගත් මුත්, ඒ අතරම ඔවුන් මිත්‍ර පාක්ෂිකයන් ලෙසින් සැලකීම සහ සුරැකීම සිදු කෙරුනේ, ඔවුන්ගේ බාහිර සබඳතා පිළිබඳ පාලනය නතු කර ගනිමිනි.ප්‍රත්‍යෙක සම්මුති විසින්, බ්‍රිතාන්‍යයන් සහ එක් එක් කුමාර රාජ්‍යය අතර තථ්‍ය සම්බන්ධතා පාලනය කෙරුනු අතර,  සමහරක් රාජ්‍යයන් වෙත සම්පූර්ණ අභ්‍යන්තර ස්වරාජ්‍යය පවතින ආකාරයටද, අනෙකුන් ඔවුන්ගේ අභ්‍යන්තර කටයුතු මත සැලකිය යුතු පාලනයක් පැනවෙන ආකාරයටද සහ,  සමහරක් පාලකයන් ඉතා ස්වල්ප ස්වාධිපත්‍යයක් සහිතව, වතු පිටි වල අයිතිකාරයන්ට වඩා මඳක් ඉහලින් සිටින ආකාරයකටද වන පරිදී මෙම සම්බන්ධතා ඉතා විවිධ වූහ.
20වන සියවස තුලදී, බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාව හා සමගින් කුමාර රාජ්‍යයන් වඩාත් කිට්ටුවෙන් සමෝධානය කෙරුමට බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් දැරූ උත්සාහයන් අතර, උපදේශක හා අනුශාසනාත්මක ව්‍යුහයක් ලෙසින්,   1921 වසරෙහිදීකුමාරවරුන්ගේ මණ්ඩලයතැනීම,සහ 1936 වසරෙහිදී,  කුඩා රාජ්‍යයන් අධීක්ෂණය කිරීමේ වගකීම, ප්‍රාන්තයන් වෙතින් මධ්‍යම රජයට පවරාගැනුම සහ දේශපාලන අනුයෝතයන් සමාලෝපනය කරමින්ඉන්දියාවේ රජයසහ වඩාත් විශාල  කුමාර රාජ්‍යයන් අතර සෘජු සම්බන්ධතා නිමැවීම දැක්විය හැක.වඩාත්  මහේච්ඡ අරමුණක් ලෙසින්ඉන්දියානු රජය පණත 1935තුල අඩංගුවූ සන්ධියන උපක්‍රමයක් තිබූ අතර, එය විසින් බලාපොරොත්තු වූයේ,  කුමාර රාජ්‍යයන් සහ බ්‍රිතාන්‍ය ඉන්දියාව, ෆෙඩරල් රජයක් යටතේ එක්සත් වීමයි.