วากาเมะ

วากาเมะ(ญี่ปุ่น:ワカメ;โรมาจิ:wakame) มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่าUndaria pinnatifidaเป็นผักทะเลหรือสาหร่ายทะเลกินได้ที่พบในประเทศญี่ปุ่นมีรสหวานละเอียดและมักเสิร์ฟในซุปและสลัด โดยเกษตรกรชาวญี่ปุ่นปลูกสาหรายชนิดนี้มาตั้งแต่ยุคนารา
ชื่อสามัญดั้งเดิมมาจากภาษาญี่ปุ่นว่า วากาเมะ (ワカメ,わかめ,若布,和布)
ในภาษาอังกฤษยังมีอีกชื่อว่า ซีมัสตาร์ด (sea mustard)ภาษาจีนกลางเรียกว่า ฉวินไต้ไช่ (裙带菜,qúndài cài)ภาษาฝรั่งเศสเรียกว่า วากาเม (wakamé) หรือ ฟูแฌร์เดแมร์ (fougère des mers,เฟิร์นทะเล)
ในภาษาเกาหลีเรียกว่า มีย็อก (미역,miyeok)
ในภาษาญี่ปุ่นเก่าคำว่าmeโดยทั่วไปหมายถึงสาหร่ายที่รับประทานได้ (seaweed) ตรงข้ามกับmoหมายถึงสาหร่ายทั่วไป (algae) อักษรคันจิ เช่น海藻,軍布และ和布ถูกนำมาใช้สำหรับการถอดความในบรรดาสาหร่ายทะเล วากาเมะนิยมนำมารับประทานมากที่สุด ดังนั้นmeจึงหมายถึงวากาเมะโดยเฉพาะต่อมาความหมายขยายไปสู่สาหร่ายชนิดอื่น ๆ เช่นคาจิเมะ (kajime), ฮิโรเมะ หรือคมบุ(hirome;kombu), อาราเมะ (arame) เป็นต้น คำว่า "wakame" สืบเชื้อสายมาจากwaka+me(若布, ความหมายตามตัวอักษรคือyoung seaweed) ถ้าวากะwakaเป็นคำนำหน้าแสดงการยกย่อง (เช่นเดียวกับกรณีของทามะtamaในคำว่าทามากูชิ玉串,tamagushi) วากาเมะจึงน่าจะเป็นคำที่ใช้แทนสาหร่ายสำหรับรับประทานซึ่งใช้กันอย่างแพร่หลายในสมัยโบราณในมังโยชู(万葉集,Man'yōshū) นอกจากคำว่า和可米และ稚海藻(ทั้งคู่อ่านว่า วากาเมะ) แล้ว ยังพบคำว่านิกิเมะ (和海藻,soft wakame)  นอกจากนี้คำว่า ทามาโมะ (玉藻ความหมายตามตัวอักษรคือbeautiful algae) ซึ่งมักปรากฏในมังโยชู อาจตีความได้ว่าคือคำในบทกวีที่หมายถึงวากาเมะ
สาหร่ายวากาเมะเป็นสาหร่ายสีน้ำตาลอมเขียวขุ่น เป็นสาหร่ายที่พบได้ในทวีปเอเชีย โดยเฉพาะในทะเลญี่ปุ่นสามารถเติบโตในน้ำทะเลที่มีอุณหภูมิเย็นปานกลาง หรือเย็นมากชาวญี่ปุ่นนิยมนำสาหร่ายวากาเมะมาใช้ในการประกอบอาหารเนื่องจากมีรสชาติที่อร่อย เช่น ซุป สลัด ตากแห้ง รวมไปถึงการทอดกรอบ เป็นต้น
นอกจากนี้สาหร่ายวากาเมะมีโปรตีนสูงไขมันต่ำ และมีจำนวนของคาร์โบไฮเดรตที่ต่ำ ในขณะที่มีสรรพคุณที่มีคุณค่ากับร่างกายเป็นอย่างมาก สาหร่ายวากาเมะจึงกลายมาเป็นอาหารเพื่อสุขภาพและความงามซึ่งได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย
พบว่าในสาหร่ายวากาเมะนั้นมีสารอาหารต่าง ๆ มากมายทั้งโปรตีนพอลิแซ็กคาไรด์เกลือแร่วิตามินและยังมีไขมันในปริมาณน้อยนอกจากนั้นยังมีสารอื่น ๆ อีกเช่นฟูโคแซนทิน(Fucoxantin) ซึ่งในปัจจุบันมีการศึกษาถึงผลของสารชนิดนี้มากมายหนึ่งในนั้นคือ ฤทธิ์ในการต้านการเกิดความอ้วน (anti-obesity)
ฟูโคแซนทินเป็นสารแคโรตินอยด์ (carotenoid) ซึ่งเป็นสารที่ให้สีส้ม แดง หรือเหลือง ชนิดหนึ่งที่พบในปริมาณมากในสาหร่ายสีน้ำตาลรวมทั้งในสาหร่ายวากาเมะ โดย Maeda และคณะพบว่ากลไกในการเกิดฤทธิ์ในการต้านการเกิดความอ้วนนั้นเกิดจากการที่ฟูโคแซนทินกระตุ้นให้มีการสร้าง uncoupled protein-1 (UCP-1) ในเซลล์ไขมันสีขาว (White adipose tissue) ซึ่งปกติ UCP-1 นั้นจะมีหน้าที่ในการสลายไขมันเพื่อทำให้เกิดความร้อนในร่างกายโดยจะสามารถพบ UCP-1 ได้มากในเซลล์ไขมันสีน้ำตาล (brown adipose tissue) ซึ่งมีจำนวนน้อยในร่างกายคน โดย UCP-1 พบได้น้อยในเซลล์ไขมันสีขาวซึ่งพบเป็นส่วนมากในร่างกายมนุษย์ดังนั้นการเพิ่ม UCP-1 จึงทำให้มีร่างกายมีการสลายไขมันมากขึ้น นอกจากนั้น Maeda และคณะยังได้ศึกษาในหนูทดลองโดยให้หนูทดลองกินอาหารที่มีไขมันสูงแล้วแบ่งเป็นสองกลุ่มคือกลุ่มที่ได้รับฟูโคแซนทินและกลุ่มที่ไม่ได้รับฟูโคแซนทินโดยติดตามน้ำหนักของหนูทดลองเป็นเวลา 5 สัปดาห์ พบว่าในกลุ่มหนูที่ได้รับฟูโคแซนทินมีน้ำหนักขึ้นน้อยกว่ากลุ่มหนูที่ไม่ได้รับฟูโคแซนทิน และพบว่ากลุ่มที่ได้รับฟูโคแซนทินมีน้ำหนักที่ใกล้เคียงกับหนูที่เป็นกลุ่มควบคุมที่ได้รับอาหารในแบบปกติอีกด้วย
ด้วยคุณสมบัติดังที่ได้กล่าวมา ทำให้มีผลิตภัณฑ์เสริมอาหารจำนวนมากนิยมนำสาหร่ายวากาเมะมาใช้เป็นส่วนประกอบ แต่อย่างไรก็ตามการรับประทานสาหร่ายวากาเมะ ก็มีข้อที่ควรพึงระวังสำหรับผู้ที่มีปัญหาด้านสุขภาพบางประเภท ดังนี้
ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับUndaria pinnatifidaที่วิกิสปีชีส์