Konseho ng Herusalem

AngKonseho ng HerusalemoApostolikong Pagpupulongang pangalang nilapat ng mga historyan at teologo sa konseho ng mga sinaunangKristiyanona idinaos saHerusalemat pinetsahan noong mga 50 CE. Ito ay itinuturing saSimbahang KatolikoatSilangang Orotodoksona isang prototipo at pauna ng mga kalaunangUnang Pitong Konsehong Ekumenikalat isang bahagi ng etikang Kristiyano. Ang konsehong ito ay nagpasya ng hatol na tinatawag ng mga skolar naKautusang Apostolikona ang lahat ng mga akay nahentilsaKristiyanoay hindi obligado na magpatuli ngunit pinanatili ng konseho ang ilang mga kautusan ni Moises gaya ng pagbabawal sa pagkain ng dugo, karneng may dugo, mga binigting hayop at sa pornikasyon at idolatriya. Ang deskripsiyon ng konsehong ito ay matatagpuan saMga Gawa*at posibleng saGalacia 2:1–10. Ayon sa skolar na siRaymond E. Brown, ang parehongMga Gawa*atGalacia 2ay tungkol sa parehong pangyayari ngunit mula sa ibang pananaw na may sarili nitong mga pagkiling. Maraming mga skolar ay naniniwalang ang Konsehong Apostoliko saMga Gawa*ay parehong pangyayari ngunit sumasalungat saGalacia 2Ang historisidad ngMga Gawa ng mga Apostolay pinagdudahan rin ng maraming mga skolarat kumpletong itinakwil na maraming mga skolar. Ayon kay Haenchen, ang Apostolikong Konseho sa Mga Gawa 15 ay isang "imahinaryong konstruksiyon na hindi tumutugon sa historikal na realidad.
Mula kayFerdinand Christian Baur, ang mga skolar ay nakatagpo ng ebidensiya ng alitan sa pagitan ng mga pinuno ng SinaunangKristiyanismo. Halimbawa, ayon kay James D.G. Dunn, si Pedro ang tulay sa pagitan ng magkatunggaling mga pananaw niSantiago ang MakatarunganatApostol Pablo. Ayon sa Konseho ng Herusalem, siSantiago ang Makatarunganna ang hatol o pasya ay tinanggap saKautusang ApostolikongMga Gawa*, c. 50 CE ay nagsaad na: "...Dahil dito, ang hatol ko ay huwag gambalain iyong mga Gentil na nanumbalik sa Diyos. Sa halip, sulatan natin sila na lumayo sa mga bagay na nadungisan ng diyos-diyosan, sa kasalanang sekswal, sa mga binigti at sa dugo. Ito ay sapagkat mula pa nang unang panahon, sa bawat lungsod ay may mga nangaral na patungkol sa mga isinulat ni Moises. Binabasa ito sa mga sinagoga bawat araw ng Sabat...." 
Ang layunin ng pagpupulong ayon sa Mga Gawa ay lutasin ang isang alitan sa Antioch na may malawak na mga implikasyon kesa sa pagtutuli lamang dahil ang pagtutuli ay isang walang hanggang tanda ng tipang Abrahamiko(Genesis 17:9-14). Ang ilang mgafariseona naging mananampalatayang Kristiyano ay nagpilit na "kinakailangan na sila(hentil) ay tuliin at utusan silang sundin ang batas ni Moises"(Mga Gawa*). Ang pangunahing isyu na tinugunan ay nauugnay sa pangangailangan ng pagtutuli ngunit ang ibang mga bagay ay lumitaw rin. Ang alitan ay sa pagitan ng mga "haligi ng Simbahan"(Galacia 2:9) na pinamunuan ni Santiago na naniniwalang ang simbahan ay dapat sumunod saToraho sumunod sa mga patakaran ng tradisyonal naHudaismoat ni Pablo na naniniwalang walang gayong pangangailangan. Gayunpaman, ayon saMga Gawa*,
Ayon saGalacia 2:11–13, si Pedro ay naglakbay tungo saAntiochat nagkaroon ng alitan sa pagitan niya at niApostol Pablo. Hindi eksaktong sinabi ng Galacia kung ito ay nangyari pagkatapos ng Konseho ng Herusalem o bago nito ngunit ang insidenteng ito ay binanggit sa Galacia bilang sumunod na paksa pagkatapos ng isang pagpupulong sa Herusalem na itinuturing ng mga skolar na ang konseho ng Herusalem. Ayon saGalacia 2:11–16:
Ayon saNIVngGalatians 2:14,
Ang manunulat ng Mga Gawa ay nagsalaysay ng isang muling paghahayag ni Santiago at mga nakakatanda ng Herusalem ng nilalaman ng liham mula sa Konseho ng Herusalem sa okasyon ng huling pagdalaw ni Pablo sa Herusalem na sandaling pagkatapos bago ang pagdakip kay Pablo sa templo. Ayon saMga Gawa*,
Ayon sa ilang mga skolar, ang paalala ni Santiago at mga nakatatanda ay isang ekspresyon ng pagkabahala na hindi buong itinuturo ni Pablo ang desisyon ng Konseho ng Herusalem sa mgahentilpartikular na ang tungkol sa hindi-binigting karnengkashrutna sumasalungat sa payo ni Pablo sa mga hentil sa1 Corinto 10:25na "Anumang ipinagbibili sa pamilihan ay kainin ninyo".Ayon sa1 Corinto 8:4–8,
Ayon sa mga skolar, ang mga orihinal na kasapi ng isang kilusang repormangHudyona kalaunang nagingKristiyanismoay mgaHudyong Kristiyanona matapat na mga relihiyosong Hudyo.Ayon kayEusebio ng Caesareasa kanyangKasaysayan ng Simbahan4.5.3-4: ang unang 15 mgamga obispo ng Herusalemay "ng pagtutuli". Ang mga ito ay pinaniniwalaang nagmamasid ng pagtutuli at kaya ay malamang ng iba pang bahagi ngTorah.Nakita ng ilang mga sinaunangKristiyanogaya niAgustin ng Hiponaang isang kaugnayan ng Kautusang Apostoliko saBatas Noahidyongunit ang interpretasyong ito ay itinatakwil ng mga modernong skolar. Ayon sa mga skolar, ang basehan ng Kautusang Apostoliko ayAklat ng Leviticokapitulo 17 at 18.
Ayon saEnsiklopedyang Katolikotungkol sa mgaHudaisero: "Sa kabilang dako, si Pablo ay hindi lamang hindi tumutol sa pagmamasid ng kautusan naMosaikobasta ito ay hindi nanghihimasok sa kalayaan ng mga hentil ngunit siya ay umaayon sa mga preskripsiyon kapag kinakailangan ng okasyon(1 Corinto 9:20). Kaya siya ay sa sandaling pagkatapos ay tumuli kay Timoteo(Mga Gawa*) at siya ay nasa labis na akto ng pagmamasid ng ritwal na Mosaiko nang siya ay dadakipin sa Herusalem(Mga Gawa*). Maraming beses na binanggit na pinagtibay at sinunod niApostol Pabloang "kautusan" ni Moises gaya ngRoma 2:12–16,Roma 3:31,Roma 7:12,Roma 8:7–8,Galacia 5:3,Mga Gawa*,Mga Gawa*. Gayunpaman, ilang beses ring binanggit sa mgasulat ni Pabloang kanyang pagpapawalang bisa sa kautusan ni Moises(Roma 10:4,Roma 6:14,7:1–7,Galacia 3:1–5,23–25,4:21–25,2 Corinto 3:6–17at iba pa)  at pagkokondena sa mga nagmamasid at nagtuturo ng pagmamasid ng kautusan ni Moises(hal.Galacia 2:1–4,11–14). Ang isyu ng pagsunod sa "kautusan" ni Moises ay nagpatuloy hanggang sa mga kalaunang siglo ng sinaunang Kristiyanismo. Ang mga sinaunangHudyong Kristiyanogaya ng mgaEbionitaay nagpatuloy sa pagsunod sa mga kautusan ni Moises at may malaking paggalang kaySantiago ang Makatarungan. Kanilang itinakwil siApostol Pablobilang tumalikod at impostor na apostol. Kanilang sinalungat ang kanyang impluwensiya sa simbahan. Ang mga Hudyong-Kristiyano ay kinabibilangan ng mga nagtuturo na ang mgahentilay dapat sumunod sa mga kautusan at kustombre ng Hudyo. Ang mga ito ay tinawag naHudaiseromula saJudaisena terminong ginamit sa Griyego ngGalacia 2:14nang kondenahin ni Pablo ang mga ito. Sa kabilang dako, ang mga tagapagtaguyod ng anyongPaulinong Kristiyanismo ay kinabibilangan niMarcion ng Sinopena tumakwil sa 12 mga apostol ni Hesus at naniwalang siApostol Pabloangtangingapostol natamang nakaunawang mensahe ng kaligtasan ni Hesus. Ayon sa ika-19 siglong Obispong Romano Katolikong si Karl Josef von Hefele, angKautusang Apostolikong Konseho ng Herusalem "ay matagal nang naluma sa Kanluran" bagaman ito ay kinikilala at sinasanay pa rin hanggang ngayon saSimbahang Griyegong Ortodokso. Ang ilang mga sekta ay naniniwala na ang Kautusang Apostoliko ay lumalapat pa rin hanggang ngayon gaya ng Jehovah's Witnesses at iba pa.