Alas tropis

Alas Tropis, (krama:Wana tropis / Wana Jawah Tropis), punikawanaingkang limrahipun dumunung wonten ing caketGaris Katulistiwa, kathahipun wonten ing bawanaAsia,Afrika,Amérika Kidul,Amérika Tengah, lan ingKapuloan Pasifik.
Ing salebetipun skéma klasifikasi biomeWorld Wildlife Fund's, wana tropis kalebet satunggiling golongan wana tropis teles (utawi wana tropis lembab ron wiyar) lan saged ugi dipungolongaken minangka wana jawah dhataran andhap katulistiwa ingkang tansah awètijem.
Wana jawah tropis saged dados panggénan gesang makluk gesang ingkang langkung kathah tinimbang panggénan utawibiomessaèsipun kagabung. Pucukipun wit-witan ingkang inggilipun watawis 50-80 mèter lan awujudroningkang kathah saged mujudaken prosès warni-warni. Zat organik ingkang dhawah wonten siti lajeng énggal kaurai lan kaproses wangsul dadosnutrièningkang dipunperyogèkaken déning tetuwuhan.
Wana Jawah kaciri saking inggilipun curahjawah. Bab punika asring ngasilaken siti ingkang cengkar amargi larutipun zat-zat nutrien. Karisakan bakterial ingkang rikat nyegah akumulasi humus. Konsèntrasidat tosanlanaluminiumoksida déning prosès laterisasi andameloxisoldados awarni abrit cerah lan kadhangkawis nyiptakaken deposit mineral (sepertos:boksit). Wonten ing lapis ingkang langkung anèm, mliginipun wonten ing tlatahvulkanik, siti tropis saged subur sanget, amargi siti wau wujud wana ingkang asring banjir, saéngga saben taun kagantos déning siti ingkang subur.
Wana Jawah minangka panggénan gesang kalihprotigan spésieskéwanlantuwuhanwonten ing planit punika. Sampun dipunjangka manawi atusan utawi yutan spésies tuwuhan, gegremet, lan mikroorganisme énggal ingkang dèrèng kapanggih, lan dèrèng wonten namanipun wonten ing ngèlmu kawruh. Wana Jawah Tropis ugi asring dipunwastani "Paru-paru donya", nanging dèrèng wonten dhasar ngèlmu kanggé nyarujuki bab punika amargi wana jawah tropis misuwur gadhah oksigin nétral ingkang dipunperlokaken, kanthi prodhuksi oksigin ingkang namung sakedhik
Tuwuhan ingkang inggil, ron wiyar minangka tuwuhan ingkang dominan wonten ing wana jawah, amujudaken satunggiling kanopi saking ron, ing sainggiling wana. Tuwuhan ingkang inggil, ingkang dipunwastanipecungul, saged mecungul ing saknginggiling kanopi. Pérangan inggil kanopi asring mbiyantu tuwuhipun sadhéngah flora ingkang sugihepifit, kalebet tuwuhananggrèk,bromeliaceae(nanas-nanasan),mosses, lanlichens, ingkang tuwuh nèmpèl wonten ing pangipun wit-witan. Tuwuhipun tuwuhan ing salebeting wana jawah asring kapenggak déning kirangipun cahya srengéngé wonten ing lumahing siti, lan limrahipun ingkang tuwuh lajeng namung wujud tuwuhan ingkang tolèran dhumateng kawontenan kirang cahya, kados grumbul semak walukar (shrubs), tuwuhanbumbu, pakis-pakisan (ferns), wit-witan alit, lan wit ingkang saged mrambat manginggil supados pikantuk cahya srengéngé. Langkanipun tuwuhan andhap ing wana jawah andadosaken kéwan utawi jalmi saged mlampah ing salebeting wana. Wonten ing wana ingkang tuwuhanipun asring rontok utawi ing wana ingkang kanopinipun risak, siti ing sangandhapipun asring tuwuh pakis (vine), semak walukar lan wit-witan alit ingkang dipunwastani wana grumbul (jungle).
Suhu ing wana jawah tropis watawis 5°Cngantos 50 °C. Rata-rata suhu watawis 27 derajad Celsius.
Wonten sawatawis karakteristik umum bab tuwuhan wana jawah tropis. Jinis tuwuhan wana jawah tropis asring gadhah satunggal utawi langkung ciri-ciri ingkang boten dipungadhahi déning tuwuhan saking tlatah sanèsipun.
Kathah jinis tuwuhan ingkang gadhah oyot gantung(flanges/buttresses) ingkang kiyat (lan ngandhut kajeng). Wiwitanipun dipunpercanten punika kanggé menopang witipun piyambak, nanging sapunika langkung dipunpercanten manawi ginanipun kanggé nyalurakennutrien.
Ron ingkang wiyar mujudaken bab ingkang umum tumrap tuwuhan semak ing salebeting wana jawah tropis. Tuwuhan anèm ingkang badhé dados kanopi lanemergentutawi pecungul, ugi gadhah ron ingkang wiyar. Nalika sampun nyelaki kanopi, ronipuin lajeng dados langkung alit. Wiyaripun lumah ron mbiyantu nampi cahya srengéngé mliginipun wonten ing lapisan ngandhap lan kirang cahya. Ron wonten ing lapis kanopi limrahipun langkung alit tinimbang tuwuhan ing lapis ngandhapipun. utawi langkung mrenca kapérang kanggé ngirangi karusakan ingkang dipunakibataken déning angin. Ron tuwuhan ingkang wonten ngandhap asring gadhah wangun gampil ngaliraken toya, kanggé mbiyantu pernapasan lan nyegah tuwuhipun mikroba lan lumut (briopita) ingkang saged ngrisak ron.
Karakteristik sanèsipun ingkang langkung asring wonten ing tuwuhan jinis wana jawah tropis ing antawisipun:
Wana jawah tropis kapérang dados gangsal pérangan, saben bagéanipun kanthi tuwuhan lan kéwan ingkang bènten-bènten, ingkang biyasa gesang wonten ing pérangan tinamtu.
Pérangan kalawau inggih punika: pérangan lapis emergèn, lapis kanopi, pérangan lapis andhap (understory layer), pérangan lapis semak (shrub layer), lan pérangan dhasar wana. Namung pérangan lapis emergèn ingkang nyata-nyata khas wana jawah tropis, sementawis pérangan sanès karakteripun ugi wonten ing wana jawah sanèsipun wana jawah tropis.
Lapis emergèn namung gadhah sauntawis wit-witan ingkang tuwuh saknginggilipun kanopi, kanthi inggil watawis 45–55 m, sanajan kadhang sawatawis wit-witan wonten ingkang inggilipun ngantos 60 m utawi 70 m. Tuwuhan punika kedah tahan dhumateng hawa panas lan angin. Kéwan kados èlang,kupu,kalonglanwanaratinamtu gesang wonten ing lapis punika.
Wana jawah tropis miturut sajarah boten njurung sing ndunungi manungsa. Sumber pakan ing salebeting wana manéka warni lan kathahipun manggèn wonten kanopi saéngga sesah mendhetipun. Siti ing wana jawah asring tipis lan kathah mineral. Jawah ingkang asring ugi saged nglarutaken nutrien saking siti ingkang badhé dipunbudidaya kanggé nuwuhaken tetuwuhan. Nanging manungsa taksih saged mbudidaya wana jawah kanggé pakan lan panggénan wonten ing sapérangan pérangan donya. Kathah among tani, mliginipun wonten ing wanaAmazonlanNew Guinea, pados pakan mliginipun saking kebon ingkang dipundipundamel kanthi mbabat wana lan ajag kéwan lan pados woh-wohan kanggé pakan tambahan. Sanès tiyang ngandharaken yèn sing ndunungi wana jawah punikapemburuingkang gesang saking dhagang produk wana ingkang awis, kados ta: kulit kéwan,wulu, lanmadukaliyan para among tani ingkang gesang ing sajawining wana. Golonganpemburuinggih tumut mbudidaya wana nanging manggèn wonten ingpadhang suketing caket wana ingkang gadhah langkung kathah pakan utawi dhaharan.
Kopi,kakao,pisang,pelem,katès,apokat, lantebusadaya aslinipun saking wana jawah tropis, lan tuwuh ing tlatah tilas wana. Ing tengahan taun-80 lan 90an, 40 yuta ton gedhang dipunkonsumsi saben taun ing donya, sesarengan kaliyan 13 yuta ton pelem. Ekspor kopi saking Amérika Tengah pangaji US$3 milyar ing taun 1970.
Wana jawah tropis asring dipunwastani "apotik donya" ingkang paling ageng, amargi kathahipun obat alam ingkang tinemu wonten ing mriki. Contonipun, wana jawah tropis ngandhut bahan dhasar kanggé metoda kontrasepsi hormonal,kokain,stimulant, lantranquilizing drug" (Banks 36).Curare(dat kanggé nglumpuhaken) lankinabahan kanggé obatmalaria) ugi pinanggih ing mriki.
Wekdal punika, satunggiling aji ékonomi ingkang ageng saking wana jawah tropis inggih punika turisme. Tiyang kathah ingkang gadhah kekarepan kekésahan ngantos nglanglang bawana supados saged ngraosaken piyambak lelana wonten ing wana jawah. Kauntungan ékonomi turisme punika minangka cara ingkang saé kanggé ngrukti lan nglestarèkaken wana jawah.
Wana jawah ngasilaken rupi-rupi produk kéwan kalebet madu, daging, lan kasil sanèsipun kados déné kulit lan gadhing.
Minangka tambahan, wana jawah tropis ugi nyadhiaaken jasa ékosistem. Wana jawah wigati sanget tumrapingbiological diversity, ngatur jawah lan ngedhalèkaken banjir lan ningkataken ngèlmu kawruh. Jasa ékosistem punika wau saged dipun-ginakaken déning manungsa tanpa mbetahaken modifikasi punapa-punapa.
Wonten upaya-upaya konservasi habitat wana jawah, ing antawisipun: