Dugo

Angdugoay isang natatanging pluwido biyolohikal na kinalalamnan ngselula ng pulang dugo(Ingles:red blood celloRBCoerythrocyte), ngselula ng puting dugo(Ingles:leukocyte) at ngplatito(Ingles:thrombocyteoplatelet) na nakalutang sa masalimuot na pluwido kilala sa tawag naplasma ng dugo. Ang plasma ang likidong bahagi ng dugo, kung saan nakalutang ang mga selula ng dugo. Binubuo nito ang may 55 bahagdan ng kabuuang bulumen ng dugo.
Ang mga selula ng pulang dugo ang may pinakamaraming bilang. Naglalaman ito nghemoglobinna siyang nagbibigay ng pulang kulay sa kaniyang sarili. Ang bahaging heme ng hemoglobin, naglalaman ngyero, ang nag-uudyok sa pagdadala ngoksihenoatkarbong dioksidona kapwa sadyang patungo sa hemoglobin sa pamamagitan ng mapiling pagbigkis sa mga hanging ito at sadyang nagpapataas ng pagkakatunaw nila sa dugo. Tumutulong ang mga selula ng puting dugo sa pagsasanggalang ng mga impeksiyon, at mahalaga ang mga platito sapagpapatuyong dugo.
Dinadala ang dugo sa palibot ng katawan sa pamamagitan ng mgasisidlan ng mga dugodahil sa pagbobomba ngpuso. Ibinubuga ang dugo mula sa malakas na kaliwangbentrikulong puso sa pamamagitan ng mgamalalaking ugatpatungo sa mga panlabas natisyuat nagbabalik sa kanangatriumng puso sa pamamagitan ng mgamaliliit na ugat na pambaga. Papasok naman ngayon ang dugo sa kanang bentrikulo at padadaluyin papasok sa kaliwang bentrikulo upang mapaikot muli. Ang dugong arteryal ang siyang nagdadala ng oksihendo mula sa nalanghap na hangin sa loob ng mga baga patungo sa lahat ng mga selula ng katawan, samantalang ang dugo mula sa mga bena ang may dala ng karbong dioksido (na nalikha bilang mga produktong dumi ngmetabolismong mga selula) patungo sa mga baga para ibuga palabas.
Karaniwan, sa wikang Ingles ngEstados Unidos, na ang mga salitang may kaugnayan sa dugo ay nagsisimula sahemo-ohemato-(nasusulat sa wikang Ingles ngDakilang Britanyabilang:haemo-athaemato-), at mula sa salitanghaimangwikang Griyego, na ang kahulugan ay "dugo". Sa larangan nganatomiya, ang dugo ay itinuturing na isangtisyung pang-ugpongdahil kapwa sa pinagmulan nito sa loob ng buto at maging sa kaniyang tungkulin.
Lumilitaw ang salitangdugosa mahigit sa 350 iba't ibang mga taludtod na nasa pahina ngBibliya. Lumilitaw rin ito ng mahigit sa 400 ulit sa kabuoang bilang.
Sa pananampalataya, nagsisilbing sagisag ang dugo at kumakatawan sa buhay ng isang nilalang. Ang dugo ang pinakagkukunan ng sigla ng isang nilikha.Kaugnay nito, ayon sa paliwanag niJose Abriol, noong unang panahon ang dugo ay itinuturing na sagisag at luklukan ng buhay, at ang Diyos lamang ang Panginoon ng buhay kaya't ang sinumang kumitil ng buhay ay hihingan ng sulit o katumbas ng Diyos; ito ang dahilan kung bakit ipinagbabawal ang pagkain ng laman na may kasama o bahid ng dugo.  Katulad ng nababanggit saHenesis 9:4(Lamang ay huwag kayong kakain ng lamang may buhay, alalaong baga, ng dugo.) atLebitiko 17, 11(... ang dugo... ang pinakaluklukan ng buhay...).
Kumakatawan ang dugo sa dalawang mga payak na bahagi ng paniniwalangHudyo: una, sasakripisyoat pangalawa, sabuhay.  Sa tradisyon ngHudaismo, sinaunang paraan ng pagbabayad-sala ang pag-aalay ng dugo ng inihahaing mga hayop.  Sa Kristiyanismo, itinuturong mamamatay ang pisikal na katawan ng tao kung walang dugo, at mamamatay rin ang espiritu kung wala anggrasyang dugo niHesus.