davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
تنوير (فلسفة)

تنويرمصطلح يشير إلى نشوء حركة ثقافية تاريخية قامت بالدفاع عنالعقلانيةومبادئها كوسائل لتأسيس النظام الشرعيللأخلاقوالمعرفة(بدلا من الربالدين.و من هنا نجد ان ذلكعصر التنويرهو بداية ظهور الافكار المتعلقة بتطبيقالعلمانيةرواد هذه الحركة كانوا يعتبرون مهمتهم قيادة العالم إلى التطور والتحديث وترك التقاليد الدينية والثقافية القديمة والأفكار اللاعقلانية ضمن فترة زمنية دعوها «بالعصور المظلمة».
التنوير حركة فكرية خلال مرحلة مهمة من تاريخ أوروبا الحديث في القرنين 18 و19، قام بها الفلاسفة والعلماء، الذين نادوا بقوة العقل وقدرته على فهم العالم وإدراك ناموسه وقوانين حركته. اعتمد التنويريون على التجربة العلمية والنتائج المادية الملموسة بدلا من الاعتماد على الخرافة والخيال.
من أهم أعلام التنوير فيبريطانيا،فرانسيس بيكون، المحامي الإنجليزي الذي طالب بالاعتماد على منهج علمي جديد يقوم على أساس من التجربة. وبشّر بيكون بحالة جديدة تتحقق في المستقبل، عندما تصبح المعرفة مصدر القوة التي تمكن الإنسان من السيطرة على الطبيعة. كذلكاسحاق نيوتن، عالم الرياضيات، الذي قال بأن العالم يسير حسب مجموعة من القواعد الطبيعية تحكمها قوى عواملالجاذبية. وأكد نيوتن أن في استطاعة الإنسان إذا اعتمد على نور العقل تفسير الظواهر الطبيعية وإدراك دوره في العالم المجهول.
في جوابه على سؤال القس يوهان فريدريش تسولنر (1753 – 1804):ما هو التنوير؟يحددإيمانويل كانتمفهوم التنوير بأنه: خروج الإنسان من قصوره الذي اقترفه في حق نفسه من خلال عدم استخدامه لعقله إلا بتوجيه من إنسان آخر. ويحصركانتأسباب حالة القصور تلك في السببين الأساسيين التاليين: الكسـل والجبــن ! فتكاسل الناس عن الاعتماد على أنفسهم في التفكير أدى من جهة إلى تخلفهم، ومن جهة أخرى هيأ الفرصة للآخرين لاستغلالهم، وذلك بسبب عامل الخوف فيهم.
على الرغم من تأييدإيمانويل كانتلمبادئالثورة الفرنسية– لا يؤيد طريق الثورة بوصفه الطريق السليم للإصلاح. وذلك أنه كان يرى بأن تغيير اتجاه العقول من الاعتماد على الغير إلى الاستقلال الذاتي أمر لا ينفع فيه تحول مفاجئ، كالذي يحدث في الثورات، وإنما تعين عليه التربية العقلية والنقدية. ومن هنا، يضع كنت شرط «الحرية» بوصفه مطلبا ضروريا لنشأة التنوير واستمراره.
هنا أيضا، يميزإيمانويل كانتبين «استخدامين» لمفهوم الحرية، أحدهما هو الاستخدام العلني للعقل في كل الأمور – وهذا هو المطلب الأساسي -، والاستخدام الخاص – ويقصد به الاستخدام الوظيفي -، وهنا أيضا تنشأ إشكالية الفصل في الإنسان الواحد بين «المواطن» وبين «الموظف».
على الرغم من أن «تأسيس ميتافيزيقا الأخلاق» سوف يظهر بعد أقل من عام واحد (1785) من ظهور مقال: الجواب على سؤال ما التنوير؟ (1784) وهو الكتاب الذي يبين فيه كنت وبوضوح كيف أن إطاعة «القانون» لا تعني إلغاء الحرية الفردية، بل على العكس تدعمها وتقويها، طالما كانت القوانين صادرة عن الأفراد بوصفهم أعضاء فاعلين في المجتمع. أقول على الرغم من ذلك، إلا أننا لا نجد أية إشارة لا من قريب ولا من بعيد في هذا المقال تفيد هذا المعنى، وإنما في المقابل نجد أن كنت يقول صراحة بتعارض الحرية الفردية مع القانون والنظام العام في الدولة، والذي سوف يقول أيضا بتقديم النظام على الحرية الخاصة !!!
Ədəbiyyat nəzəriyyəsi

Ədəbiyyat nəzəriyyəsi— Bədii ədəbiyyatın mahiyyətini, xüsusiyyətlərini, ictimai həyatda onun mövqeyini, rolunu və əhəmiyyətini təhlil etmək və hərtərəfli qiymətləndirmək prinsiplərini müəyyənləşdirən, bədii yaradıcılığın inkişafına istiqamətləndirən qanunları öyrənən elm.
Ədəbiyyat tarixini ilk dəfə ingilis filosofuFrensis Bekon1605-ci ildə öz traktatlarından birində müstəqil elm adlandırmışdır. Bu elmin Avropa universitetlərində tədrisi isə XIX əsrdən başlanır. İlk ədəbiyyat tarixi kursları yunan-Roma ədəbiyyatları tarixinə aid idi, sonralar konkret Avropa ədəbiyyatlarının tarixləri də müstəqil fənlər kimi tədris olunmağa başlamışdır.
İngilis fəlsəfəsi

İngilis fəlsəfəsi(ing.British philosophy)orta əsrlərdövründə, ingiltərə fikirlər xüsusiyyəti ilk dəfə meydana çıxan vaxt yaranmışdı. İlk ingilis filosofları özlərini realizə edə bilmişBritaniyasakinləri hesab edilir:Alkuin,İoann Skot Eriuqenavəİoann Duns Skot. Orta əsrsxolastikasınıİngiltərəyəKenterberili Anselmgətirmişdi.
Zaman keçdikcə eyniadlı ingilis universitetinin ətrafındaXIII əsrdəOksford məktəbi formalaşmışdır. O,Rocer BekonvəUilyam Okhamınparlaq nümayəndələri olduqları ənənəvi ingilis fəlsəfəsi olannominalizminəsasını qoymuşdur. Nominalizm ingilis fikirlərinin özünəməxsusluğunu (idrak nəzəriyyələrdə diqqətliy və antimücərrəd istiqaməti) müəyyən etmişdi.
İntibah fəlsəfəsidə öz izini qoyub.Tomas Morutopiya termini saldı və müasirsosializminbanisi oldu.Frensis BekonBritaniya empirizmə başlanğıcını qoydu və həqiqətin meyarını təcrübə elan etdi. Onun fikrincə, İngiltərə dövləti gücünü elm və elmi tərəqqi üstündə qurmalıdır. İdrak nəzəriyyəsini həmçinin bu britaniya filosofları inkişaf etdirmişdi:empirizmə,Corc BerklivəDevid Yum. Onların əsərlərində mənəvi fəlsəfəyə marağ yaranmışdl. Bu yazılarda yaxşılıq meyarı mənəvi hisslər olurdu. Etikanın sonrakı inkişafıEntoni Eşli KupervəCeremi Bentanyaratdığıutilitarizmininvədeontoloqiyanınprinsiplərin saəsində davam etmişdi. İctimai müqavilənin siyasi fəlsəfəsiniTomas Hobbsinkişaf etdirmişdir.
Sənaye inqilabı, təkamül nəzəriyyəsinənən gələn,pozitivizminyayılmasına səbəb olmuşdur. Bu istiqamətiÇarlz DarvinvəHerbert Spenserkimi mütəfəkkirlər inkişaf etdirirdi. İdrakın induktiv nəzəriyyəsinin üstündəCon Stüart Millişləyib
19-cu əsrin sonunda, mütləq idealizm formasını almış,hegelcilikpopulyarlıq qazandı. BuTomas Qrin,Tomas Herbert Bredli,Con Ellis MaktaqqartvəRobin Corc Kollinqvudsaəsində baş vermişdi.XIX-XX əsrlərinxariciidealizmineorealizmlə (əsas inkişaf etdirənlər:Corc Edvard Mur,Bertran Rassel) vəanalitik fəlsəfəilə əvəz olundu (Alfred Culs Ayersəyləri nəticəsondə)
Müasir dini incəsənət muzeyi

Müasir dini incəsənət muzeyi(italyan dilində:Collezione d'arte religiosa moderna) — 1973-cü ildəVatikandaaçılmış müasirdiniincəsənətmuzeyi.Muzeyinkolleksiyasının toplanmasına papa VI Pavelin əmri ilə başlanılmışdır. İlk 30 rəsm əsəri (1956–1957-ci illərdə) Corcia vəVatikanmuzeylərindənbiri olanVatikanpinakotekində yerləşirdi. Sonralar bu kolleksiyanın bir hissəsi Borcio və Salette Borgia departamentlərində yerləşdirilmişdir.
Muzeyin55 zalında ayrı-ayrı rəssamlar və kolleksiyaçılar tərəfindənVatikanahədiyyə edilmiş müasirincəsənətəsərləri: rəsmlər, heykəllər, tətbiqi incəsənət, qrafika, əsərləri nümayiş etdirilir. İlk kolleksiyada El Qrekonun, Simone Martininin, Tosinin, Mançininin və başqalarının əsərləri var idi.
Muzeyinkolleksiya fonduna bütün dünyanın rəssamlarının 800-ə yaxın rəssamının əsəri saxlanılır. Onların arasında Oqust Poden, Anri Matiss,Vinsent Van Qoq,Moris Deni,Salvador Dali, Paul Klee, Ernst Barlax, Maks Bekman, Mark Şaqal, Otto Disk, Oskar Kokoşka,Pablo Pikasso, Xose David Sikeyros, Odilon Redon, Moris Utrillo, Vasili Kandiyski, Jorj Brak, Amedeo Modilyani, Renato Quttuzo, Cakomo Balla, Bernar Byuffe, Corco de Kiriko, Corcio Morandi, Jorj Ruo, Eduardo Çilida, Frensis Bekon, Alfred Manesye və digər rəssamların əsərləri vardır.
Fəlsəfə və texnologiya

Texnologiya fəlsəfəsi— texnologiyanın təbiəti və sosial təsirləri ilə məşğul olan bir fəlsəfə sahəsi.Qədim Yunanıstandayaranan texnologiyanın fəlsəfəsi və ən qədim fənlərdən biridir. İnsanın alətlər düzəltməsini və onların nəticələrinin sorğulayır.Aristoteltexnologiyanı ilk dəfə insan cəmiyyətinə təsirini ətraflı araşdırmışdır.Orta əsrlərdənsonraFrensis Bekonəsərləri onun varislərinə işıq tutur.Con Dyui,Martin Haydeqqer,Karl Marksmüasir texnologiya fəlsəfəsinə yeni şərhlər gətirmişdir. Ümumiyyətlə texnologiya tənqid olunmuşdur. Heraclitus və Demokritus texnologiyanı təbiətin təqlidi kimi təsvir edir.Platontexnologiyanı tanrı sənətinin təqlidi olaraq görür.Aristoteltəbiətin təqlidini qəbul edərkən: Texnologiya təbiətin tamamlaya bilmədiyi işləri tamamlamışdır deyib.Haydeqqer, texnologiyanın insan inkişafı mərkəzi olduğunu və ən böyük təhlükə meydana gətirdiyini söyləyir. Texnologiyanı Ehtiva edən Sual (Die Frage nach der Technik) adlı əsərində "çərçivələmə" adını verdiyi funksiyadan danışır. Buna görə, texnologiya həyatı əhatə edər və onu immun hala salar. Onun varlığı və olmaması həyati dərəcədə təhlükəli və faydalıdır. Neo-ludizm və anarko primitivizmi kimi cərəyanlar texnologiyanı qınayır. O, insanları ətraf mühitdən ayırır və təbiəti məhv edir. Bu cərəyanlar sadə həyatı tövsiyə edir, təbiəti təbiəti məhv edən texnologiyanı istifadə etməməyə çağırırlar.Transhumanizmvə texnologiya inkişafı, texnologiyanın cəmiyyət üçün faydalı olduğunu iddia edir.
Patriotlar (Amerika inqilabı)

Patriotlar(həmçinininqilabçılar,kontinentallar,üsyançılarvə yaviqlərkimi tanınır) —Amerika inqilabızamanıBöyük Britaniya krallığınınkoloniyalar üzərində nəzarətinə qarşı çıxanOn üç koloniyadakolonistlər. Patriot siyasətçilər Amerika müstəmləkələri ilə bağlıBritaniyasiyasətlərinə müstəmləkəçi müxalifətə rəhbərlik etdilər və nəticədə 4 iyul 1776-cı ildəBirləşmiş Ştatların İstiqlal Bəyannaməsiniqəbul etmişdilər. 1776-cı ildəABŞ İstiqlal müharibəsibaşlayandan sonra patriotlar britaniyalılar və onların müttəfiqlərinə qarşı mübarizə aparmışdır. Müstəmləkələr 1783-cü ildəBirləşmiş Ştatlarkimi müstəqillik qazanmışdır.
Tomas Cefferson,Con AdamsvəTomas Peynkimi görkəmli patriot siyasi nəzəriyyəçilərAmerika maarifçiliyinərəhbərlik etmişdilər, bu da öz növbəsindəFrensis Bekon,Con LokkvəJan-Jak RussokimiAvropamütəfəkkirlərindən ilhamlanmışdır.Amerika inqilabındanəvvəl bütünOn üç koloniyadaköləlik mövcud olsa da, bu məsələ patriotlar arasında mübahisəyə çevrilmişdir. Onlardan bəziləri onun ləğvini dəstəklədi, digərləri isə köləlik lehinə düşüncəni müdafiə etmişdir.
Patriotlar koloniyalardakı hər bir sosial və etnik qrupun üzvlərini əhatə edirdi. Amerika inqilabı müstəmləkə əhalisini üç qrupa ayırmışdı: Britaniya hakimiyyətinin sona çatmasını dəstəkləyən patriotlar, Britaniyanın koloniyalar üzərində nəzarətini davam etdirməsini dəstəkləyənloyalistlərvə bitərəf qalanlar. Patriotları dəstəkləyənafroamerikalılarqara patriotlar, Britaniya tərəfindəki afroamerikalılar isəqara loyalistlərkimi tanınırdılar.
Materiklərin dreyfi nəzəriyyəsi

Materiklərin dreyfi nəzəriyyəsi1912-ci ildəalmancoğrafiyaşünasıAlfred Vegenertərəfindən irəli sürülmüşdür.
Bu fikrə ilk gələn Vegener olmamışdır. Afrika və Cənubi Amerika sahillərinin konturlarının üst-üstə düşməsi 1620-ci illərdəFrensis Bekon tərəfindənqeyd edilmişdi. Materiklərin hərəkəti ideyası 1668-ci ildə fransız ilahiyyatçısı Franko Plake tərəfindən irəli sürülmüşdür. Alman ilahiyyatçısı Teodor Liliental 1756-cı ildə Afrika və Cənubi Amerika sahillərinin bir-birinə tam uyğun olduğunu irəli sürərkən Bekondan da irəli getmişdir. Parisdə yaşayan amerikalı Antonio Snayder 1858-ci ildə Yerin soyuduqca qeyri-bərabər sıxıldığını və bu səbəbdən səthdəki materialın parçalandığını irəli sürmüşdür. O, həmçinin iki qitə üçün ümumi olandağ süxurlarıvəfosilləritəqdim etmişdi .
Tədrici kontinental dreyf ilk elmi nəzəriyyəsi alman meteoroloqu və geoloquAlfred Vegenertərəfindən tərtib edilmişdir. 1912-ci ildə o, materiklərin geoloji quruluşunda çoxlu oxşarlıqlar, eləcə də geoloji keçmişdəkifloravəfaunaqalıqlarının ümumiliyinə diqqət çəkdi. Güclü sübut həm də uzaq dövrlərdə iqlimin üst-üstə düşməsi idi.
Vegener iddia edirdi ki, ilk dəfəYerinsəthində nazik qranit süxur təbəqəsi yaranıb. Zamanla qranit blokları böyük bir qitədə — təxminən 570–280 milyon il əvvəlPangeyadacəmləşmişdir. Eyni zamanda, bu qitəni əhatə edənpraokeanmeydana gəlmişdir.Pangeyadaha sonra parçalandı və daha kiçik hissələrə parçalanmağa davam etdi. O illər üçün inqilabi olan bu nəzəriyyə bir çox anlaşılmaz geoloji faktları sadəcə olaraq izah edirdi.
Vegener qitələrin hərəkət mexanizminiYerin fırlanmasıvə Yerin,GünəşinvəAyınqarşılıqlı cazibəsi nəticəsindəmərkəzdənqaçma qüvvələrinintəsiri ilə əsaslandırdı. O,Şimali AmerikanınAvropavəAfrikadanayrılmasını,Atlantik okeanınınmeydana gəlməsini, eləcə də Amerika qitəsinin ön hissəsində Sakit okean platformasına irəliləyənKordilyervəAnd dağlarınınnəhəng qırışmış dağ silsilələrinin intensiv şəkildə formalaşmasını belə izah edirdi. Yerin fırlanma hərəkəti nəticəsində qitələrin qütblərdən ekvatora doğru sürüşməsi Avropa və Afrikanın toqquşmasına səbəb olmuş, nəticədə AfrikadaAtlas dağları,Alp,Karpat, Dinar dağları və s. Avropadakı dağ silsilələri yaranmışdır.Himalay dağlarınıngörünüşü öz növbəsindəDekan yaylasınınAsiyailə toqquşmasının nəticəsi idi. Bu gənc dağ silsilələri Vegenerə görə ümumi qəbul edilmiş sürüşmə istiqamətlərinə demək olar ki, perpendikulyar olan qitələrin yavaş hərəkəti nəticəsində yaranmışdır. Köhnə dağ silsilələri müxtəlif istiqamətlərə yönəldilmişdir ki, Vegener bunu o zaman başqalarına həm qütblərin, həm də sürüşmə istiqamətindən asılı olan Yerin fırlanma oxunun yeri kimi izah edirdi. Alfred Vegenerin fərziyyəsi " mobilizm nəzəriyyələri" adlanırdı, mobildən — "hərəkət", "mobil".
৯ মাঘ

৯ মাঘবাংলা বর্ষপঞ্জিঅনুসারে বছরের ২৮৫ তম দিন। বছর শেষ হতে আরো ৮০ দিন (অধিবর্ষে৮১ দিন) বাকি রয়েছে।
প্রাকৃতিক দর্শন

প্রাকৃতিক দর্শনএবংপ্রকৃতির দর্শন(লাতিন ভাষায়: Philosophia naturalis) ছিল প্রকৃতি তথা সমগ্র ভৌত বিশ্ব বিষয়ক অধ্যয়ন। আধুনিককালে যাকেপ্রাকৃতিক বিজ্ঞানবা পদার্থবিজ্ঞান বলা হয় তা-ই একসময় ছিল প্রাকৃতিক দর্শন। প্রাকৃতিক দর্শনকে বলা যায় আধুনিক বিজ্ঞানের পূর্বসূরী। ক্ষুদ্রাতিক্ষুদ্র থেকে শুরু করে অনেক বড়- সকল বস্তুর গঠন এবং কার্যকারিতা নিয়ে জ্ঞানের এই শাখায় আলোচনা করা হতো।
যেমন ইংরেজ বিজ্ঞানীআইজাক নিউটনতার গুরুত্বপূর্ণ গ্রন্থটির নাম দিয়েছিলেনফিলোসোফিয়া নাতুরালিস প্রিংকিপিয়া মাথেমাটিকাযাকে বাংলা করলে দাঁড়ায়প্রাকৃতিক দর্শনের গাণিতিক নীতিসমূহ। গণিতের মাধ্যমে পদার্থবিজ্ঞানের অনেক সূত্র আবিষ্কার করলেও তিনি এই জ্ঞানকে প্রাকৃতিক দর্শন নামেই আখ্যায়িত করেছিলেন।ফ্রান্সিস বেকনও মনে করতেন তিনি প্রাকৃতিক দর্শনের জন্য একটি নতুন পদ্ধতি আবিষ্কার করেছেন। সেই যুগে এমনকি প্রাকৃতিক ইতিহাস এবং রসায়নকে আলাদা করে দেখার কোন উপায় ছিল না। এমনকি ভ্রমণ কাহিনীও প্রাকৃতিক দর্শনের উন্নয়নের জন্য একটি গুরুত্বপূর্ণ ক্ষেত্র বলে গণ্য হতো।
মার্টিন হাইডেগারলক্ষ্য করেছিলেন যে গ্রিক দার্শনিকএরিস্টটলপ্রকৃতি নামক ধারণাটির জনক এবং এই ধারণাটিই মধ্যযুগে ও আধুনিক যুগের পত্তনের পূর্ব পর্যন্ত প্রভাবশালী ছিল। তিনি বলেন:
বহুবিদ্যাবিশারদ

বহুবিদ্যাবিশারদবাবহুশাস্ত্রজ্ঞ পণ্ডিতবলতে বহুসংখ্যক বিদ্যা বা শাস্ত্রে পাণ্ডিত্যপূর্ণ কোনও ব্যক্তিকে বোঝানো হয়।
রেনেসাঁসওআলোকিত যুগেরমহান চিন্তাবিদদের বোঝাতে এই শব্দটি প্রায় ব্যবহৃত হয়। তারা সবাই বিজ্ঞান ও কলার কয়েকটি বিষয়ে দক্ষ ছিলেন। এদের মধ্যে রয়েছেন,লিওনার্দো দা ভিঞ্চি,আল কিন্দি,মাইকেলেঞ্জেলো,গটফ্রিড লাইবনিৎস,গ্যালিলিও গ্যালিলি,বেঞ্জামিন ফ্রাঙ্কলিন,রবীন্দ্রনাথ ঠাকুর,পাওলো সারপি,ফ্রান্সিস বেকন,থমাস ব্রাউন,জোসে রিজাল,মাইকেল সারভেটাস,জাবির ইবনে হাইয়ান,ইবনে সিনা,আল হাসান ইবনুল হাইসাম,আল-খারেজমিওওমর খৈয়াম।
পাশ্চাত্যে ইংরেজি ভাষায় বহুবিদ্যাবিশারদকে "পলিম্যাথ" ডাকা হয়, যেটি গ্রিক শব্দ "পোলিমাথিস" (গ্রিক:πολυμαθής,polymathēs) থেকে এসেছে, যার অর্থ "যিনি অনেক শিখেছেন"।সপ্তদশ শতকে সর্বপ্রথম এই "পলিম্যাথ" শব্দটি ব্যবহার করা হয়। এর আগে "পলিহিস্টর" (Polyhistor) শব্দটিও ব্যবহৃত হত।
টেমপ্লেট:Alternative education
দার্শনিক

দার্শনিকহলো এমন একজন ব্যক্তি যিনি জ্ঞানের অন্তর্নিহিত ভিত্তি, প্রকৃতি এবং সীমাবদ্ধতা, সত্য, বাস্তবতা, নৈতিকতা, চেতনা, ভাষা এবং যুক্তি সম্পর্কে প্রশ্নের সাথে যুক্ত একটি শাখা অধ্যয়ন করেন, যাকেদর্শনবলা হয়।দার্শনিকরাসাধারণত এই প্রশ্নগুলির উত্তর খুঁজে পেতে যুক্তি, যুক্তি এবং পর্যবেক্ষণ ব্যবহার করেন।
দর্শনের অনেকগুলি বিভিন্ন শাখা রয়েছে, যার মধ্যে রয়েছে:
দার্শনিকরা প্রায়শই তাদের কাজের জন্য সমালোচিত হন, কারণ তারা প্রায়শই ঐতিহ্যগত ধারণাগুলিকে চ্যালেঞ্জ করেন এবং নতুন ধারণা প্রদান করেন। যাইহোক, দার্শনিকরা সমাজে গুরুত্বপূর্ণ ভূমিকা পালন করেন, কারণ তারা আমাদের চিন্তাভাবনাকে চ্যালেঞ্জ করে এবং আমাদের বিশ্বকে নতুনভাবে দেখতে সাহায্য করে
এখানে কিছু বিখ্যাত দার্শনিকের নাম দেওয়া হল:Socratic
দার্শনিকরা সমাজে গুরুত্বপূর্ণ ভূমিকা পালন করেন, কারণ তারা আমাদের চিন্তাভাবনাকে চ্যালেঞ্জ করে এবং আমাদের বিশ্বকে নতুনভাবে দেখতে সাহায্য করে। দার্শনিকদের কাজ আমাদেরকে আমাদের চারপাশের বিশ্বকে আরও ভালভাবে বুঝতে এবং আমাদের জীবনে আরও সচেতন সিদ্ধান্ত নিতে সাহায্য করে।
কিছু উল্লেখযোগ্য দার্শনিকদের মধ্যে রয়েছে:
প্রাকৃতিক বিজ্ঞান

প্রাকৃতিক বিজ্ঞানবাপ্রকৃতিবিজ্ঞানবিজ্ঞানেরএকটি শাখা যেখানে প্রাকৃতিক বিভিন্ন ঘটনাবলি বিষয়ে আলোচনা হয়। পর্যবেক্ষণ ও নিরীক্ষার উপর ভিত্তি করে প্রকৃতি বিজ্ঞানে প্রাকৃতিক ঘটনাবলির বিস্তারিত বিবরণ, কার্যকারণ, পূর্বাভাস থাকে। প্রকৃতি বিজ্ঞানে পৌনঃপুনিক পরীক্ষা-নিরীক্ষার ভিত্তিতে বৈজ্ঞানিক অগ্রগতি ও উদ্ভাবনের যৌক্তিকতা ও কার্যকারিতা করা হয়ে থাকে।
প্রাকৃতিক বিজ্ঞানের দুইটি প্রধান ভাগ রয়েছে:জীববিজ্ঞানএবংভৌত বিজ্ঞান। ভৌত বিজ্ঞানের অনেক শাখা রয়েছে। যেমন-পদার্থবিজ্ঞান,রসায়ন,মহাকাশ বিজ্ঞান,ভূবিজ্ঞানইত্যাদি। এসব শাখার আবার একাধিক অধিশাখা রয়েছে।
পাশ্চাত্য দর্শনে,নিরীক্ষা নির্ভর বিজ্ঞানওপ্রাকৃতিক বিজ্ঞানেযৌক্তিক বিজ্ঞানের(ফর্মাল সায়েন্স) নীতি ব্যবহৃত হয়; যেমন-গণিত,যুক্তিবিদ্যা। প্রকৃতির কার্যকারণের নিয়মাবলি গাণিতিকভাবে প্রকাশ করা হয়ে থাকে, যেগুলো প্রকৃতির নীতি হিসেবে পরিচিত।সামাজিক বিজ্ঞানেওএধরনেরযৌক্তিক বিজ্ঞানেরনীতি ব্যবহৃত হয়, তবে তা মূলত গুণগত গবেষণার উপর জোর দেয়। অন্যদিকে প্রকৃতি বিজ্ঞান পরিমাণগত ও বাস্তব নিরীক্ষার উপর অধিক নির্ভরশীল।
আধুনিক প্রাকৃতিক বিজ্ঞানপ্রাকৃতিক দর্শনেরঐতিহ্যগত নীতিমালার উপর প্রতিষ্ঠিত। এসব ঐতিহ্যগত নীতি প্রাচীনগ্রিক দর্শন,গ্যালিলিও,রেনে দেকার্ত,ফ্রান্সিস বেকন, নিউটনীয় বিজ্ঞান হতে উৎসারিত।নিউটনপ্রাকৃতিক বিজ্ঞানে গাণিতিক ও নিরীক্ষাগত পদ্ধতির উপর জোর দিয়েছিলেন। তবে তা সত্ত্বেও, বর্তমানে প্রাকৃতিক বিজ্ঞানে দার্শনিক মত, অনুমান নির্ভর তত্ত্বের প্রয়োজনীয় ব্যবহার রয়েছে। ষোড়শ শতকে পদ্ধতিগত তথ্য সংগ্রহ ও অনুসন্ধানের ফলে প্রাকৃতিক ইতিহাসের সমৃদ্ধি ঘটে। বর্তমান যুগে প্রাকৃতিক ইতিহাস প্রকৃতির বিভিন্ন ঘটনার পর্যবেক্ষণগত কারণ ও নীতি বর্ণনা করে থাকে, যা বিজ্ঞান শিক্ষণে ব্যবহৃত হয়।
কেমব্রিজ বিশ্ববিদ্যালয়

কেমব্রিজ বিশ্ববিদ্যালয়(ইংরেজি:University of Cambridge, কখনো কখনো Cambridge University-ও ডাকা হয়)ইংল্যান্ডেরকেমব্রিজশহরে অবস্থিত একটিবিশ্ববিদ্যালয়। এটি ইংরেজিভাষী বিশ্বের দ্বিতীয় প্রাচীনতম বিশ্ববিদ্যালয় (অক্সফোর্ড বিশ্ববিদ্যালয়েরপরে) এবং বিশ্বের সবচেয়ে মর্যাদাপূর্ণ বিশ্ববিদ্যালয়গুলির একটি হিসেবে পরিগণিত।
প্রাচীন নথিপত্র অনুসারে ১২০৯ সালে অক্সফোর্ডের কিছু পণ্ডিতব্যক্তি স্থানীয় লোকদের সাথে বিবাদের জের ধরে শহর ছেড়ে চলে যান এবংকেমব্রিজশহরে এসে নিজেদের সংগঠন গড়ে তোলেন।এটিই পরে কেমব্রিজ বিশ্ববিদ্যালয়ে পরিণত হয়।
কেমব্রিজ ওঅক্সফোর্ড বিশ্ববিদ্যালয়দুইটিকে একত্রে অনেক সময় "অক্সব্রিজ" নামে ডাকা হয়। একে অপরের দীর্ঘস্থায়ী প্রতিদ্বন্দ্বী বিশ্ববিদ্যালয় দুইটি বহু শতাব্দী যাবৎ ইংরেজ সমাজ ও সংস্কৃতির অংশ।
কেমব্রিজ বিশ্ববিদ্যালয়ের সাথে সংশ্লিষ্ট ব্যক্তিদেরক্যান্টাব্রিজিয়ান(Cantabrigian) বিশেষণে অভিহিত করা হয়।
দার্শনিকদের তালিকাসমূহ

১/ ইমাম গাজ্জালী। ২/ আল-ফারাবী ৩/ আল- বিরুনী ৪/ ইবনে সিনা ৫/ ইবনে রুশদ ৭/ আল কিন্দি ৮/ হাসান ইবনে হায়সাম প্রমুখ মুসলিম দার্শনিকগণ ছিলেন তখন জগৎবিখ্যাত। ==
Láska prokletá

Láska prokletá(v origináleLove Is the Devil: Study for a Portrait of Francis Bacon) je koprodukčníhraný filmz roku1998, kterýrežírovalJohn Mayburypodle vlastníhoscénáře. Film vychází z autobiografieThe Gilded Gutter Life of Francis Bacon, kterou v roce 1994 vydal britský novinář Daniel Farson. Film zachycuje životní osudy britského malířeFrancise Baconamezi lety 1963 až 1971. Snímek měl světovou premiéru naMezinárodním filmovém festivalu v Cannes.
Francis Bacon jednoho dne u sebe nachytá mladého zloděje George Dyera. Tím začne jejich vzájemný, napjatý vztah. George se stane Francisovým milencem a múzou. Přemíra alkoholu a žárlivost na Baconovu nevěru prohlubuje u Dyeradepresi. Bacon maluje a trousí vtipy, zatímco jeho milenec Dyer psychicky strádá a ztrácí nad sebou kontrolu. Tragédie vyvrcholí vPaříži, kam odjíždějí na Baconovu výstavu vGrand Palais.
Alice Bacon

Alice Mabel Bacon(26. února1858New Haven–1. května1918New Haven) byla americká spisovatelka, vychovatelka žen a zahraniční poradkyně japonské vlády v Japonsku vobdobí Meidži.
Byla nejmladší ze tří dcer a dvou synů reverenda Leonarda Bacona, pastora Centrální církve vNew HavenvConnecticutua profesora na Yale Divinity School, a jeho druhé ženy Catherine Elizabeth Terry. V roce 1872, když bylo Alice 14 let, japonský vyslanec Mori Arinori vybral dům jejího otce jako rezidenci pro japonské dívky, které byly poslány japonskou vládouobdobí Meidžido Spojených států za vzděláním v rámciIwakurovy mise. Do Alicina domova byla umístěna dvanáctiletáSutemacu Jamakawa.Obě dívky byly podobného věku a brzy si vytvořily blízké pouto. Po dobu deseti let si byly obě dívky jako sestry a vzájemně posilovaly zájmy o své odlišné kultury.
Alice dokončila střední školu, ale z finančních důvodů byla nucena vzdát se nadějí na vysokoškolské studium. Navzdory tomu, prošla v roce 1881 přijímacím řízením na bakalářské studium umění naHarvardově univerzitěa v roce 1883 získala pozici učitelky na Hamptonově institutu.
V roce 1888 jiSutemacuaUmeko Cudapozvaly doJaponska, aby učila japonské dívky angličtině na nově založené škole pro vysoce postavené mladé dámy v Tokiu.Po roce se vrátila na Hamptonův institut. Poté co se doslechla, že jedna z jejích studentek se chtěla stát zdravotní sestrou, ale byla odmítnuta na základě své rasy, se rozhodla při institutu založit nemocnici. S pomocí ředitele, generálaSamuela C. Armstronga, vybrala peníze na výstavbu nemocnice Dixie Hospital. Nemocnice byla otevřena v květnu 1891 a poskytovala ošetřovatelské vzdělání a lékařskou péči pro okolní komunitu.
V roce 1900 byla znovu pozvána do Japonska, aby se stala spoluzakladatelkou Ženského institutu anglických studií (女子英学塾Džoši eigaku džuku), z něhož později vzešlaUniverzita Cuda. V Japonsku zůstala do dubna 1902. V této době pomáhalaUmekoa odmítala jakoukoli kompenzaci s výjimkou ubytování.
Alice Bacon zůstala celý život svobodná. Adoptovala dvě japonské dívky, Micu Watanabe (neteř Umeko) a Makiko Hitocujanagi, která si vzalaWilliama Merrella Voriesev roce 1919.
O svých zkušenostech v Japonsku napsala tři knihy a mnoho esejí. Nakonec vstoupila ve známost jako specialistka na japonskou kulturu a ženy. Její poslední učitelská pozice byla na dívčí škole Miss Capen's School for Girls v Northampton vMassachusettsv letech 1908–1910.
Zemřela ve svém rodném městěNew HavenvConnecticutu1. května 1918 ve věku 60 let. Je pohřbena na hřbitově Grove Street Cemetery.
V tomto článku byl použitpřekladtextu z článkuAlice Mabel Baconna anglické Wikipedii.
Empirismus

Empirismus(řeckyἐμπειρισμός ze zkušenosti) je směr vteorii poznánírůznýchfilozofickýchsoustav, který pokládásmyslovouzkušenostza jediný zdroj poznatků.Stojí v protikladu kracionalismu, který klade důraz narozumovousložku poznání, jako jsou například uKantaapriorníformyprostoruačasu, které jsou předpokladem každé zkušenosti a nedají se z ní tedy odvodit.
Na rozdíl od filosofického empirismu, který se týká veškerého poznání a zkušenosti, empirismus jako součástmetodologiepřírodních věd člověku rozumí „empirií“ čili zkušeností pouze opakovatelnýpokussměřitelnýmivýsledky.
Empirismus může být jakmaterialistický, takidealistický. Představitelé materialistického empirismu (Francis Bacon,Thomas Hobbes,John Locke,francouzští materialisté 18. století) tvrdí, že existuje objektivní svět, že smyslová zkušenost, bezprostřední údaje smyslových organů jsou zdrojem spolehlivých poznatků o tomto světě.Formami, předcházejícími materialistický empirismus, jsou učení o poznáníepikureismu,stoyanominalismu.
Empirici, kteří jsousubjektivními idealisty(George Berkeley,David Hume,Ernst Mach,Richard Avenarius,Bogdanov,logičtí empirikové), neuznávají existenci objektivní reality odrážené v lidských počitcích. Za zdroj poznatků považují subjektivně chápanou smyslovou zkušenost, kterou redukují na pouhý popis počitků.
Za zakladatele novověkého empirismu je považovánFrancis Bacon. Hlavním představitelem je anglický filozofJohn Locke, který se postavil protiDescartovupostulátu vrozenýchidejí. Podle něj lze skutečnost poznat pouze prostřednictvím smyslové zkušenosti. Mezi další důležité postavy patříGeorge BerkeleyaDavid Hume. Reálné pro ně nejsou věci, ale pouzevjemytěchto věcí. Existenci předmětného světa podle nich vlastně nelze vůbec dokázat.
Mezi představitele vědeckého empirismu patříHermann von Helmholtz,Bertrand RussellneboKarl Popper.
Omezení poznání na oblast pouhé zkušenosti je podle kritiků empirismu neudržitelná. Nelze totiž ze zkušenosti odvodit základní postulát, totiž: „Všechna zkušenost je pravdivá.“ Pokud by tato věta neplatila, veškerá další tvrzení empiristů nebudou pravdivá. Hlavní zásada empirismu je tak sama v soběsporná. Podle P. Markie je ovšem ostré rozlišování empirismu a racionalismu problematické, protože u všech významných představitelů se vyskytují i zdánlivě opačné názory.
Michel Leiris

Michel Leiris(20. duben1901,Paříž–30. září1990,Saint-Hilaire) bylfrancouzskýspisovatelaetnograf.
V mládí, ve20. letech 20. století, měl blízko ksurrealismu. Se surrealisty se však rozešel v roce 1929 (konflikt sBretonem, jehož pak byl Leiris velkým kritikem) a poté začal studovat etnologii. Surrealismus,psychoanalýzaa etnologie však společně ovlivnily charakter jeho próz. Ty jsou silněesejistickéa reflexivní, analyzující sny, vzpomínky, vlastníobsesea fixace. Nejslavnějším z nich je silně autobiografický románVěk dospělosti(L'Age d'homme) z roku 1939, který je jakousi psychoanalytickou zpovědí odhalující osobní mýty i mýty celé společnosti.
Psal i básně a odborné práce, například o mýtechDogonů. Pracoval v pařížském Muzeu člověka (Musée de l'Homme). Napsal též portrétyAndré Massona(jeho blízkého přítele),Alberta GiacomettihočiFrancise Bacona. Po válce úzce spolupracoval sJean-Paul Sartrema patřil k zakladatelům jeho revueLes Temps modernes. Angažoval se v kampaních protirasismuaválce v Alžírsku.
Boterovo muzeum

Boterovo muzeum(Museo Botero) je galerie výtvarného umění v čtvrti La Candelariajen pár kroků od náměstí Plaza de Bolívar v centruBogoty. Muzeum je součástí kulturní čtvrti BogotyLa Manzana Cultural.Nese jméno nejznámějšíhokolumbijskéhomalíře a sochařeFernanda Botery, jehož díla tvoří jádro sbírky a který umožnil založení muzea, když v roce 2000 daroval kulturní nadaci kolumbijské Národní banky 208 obrazů a soch.
Vedle sbírky Boterových uměleckých děl, zahrnující obrazy, kresby a sochy zde jsou obrazy slavných světových umělců, napříkladSalvadora DalíhoaPabla Picassa.
V západním křídle muzea se na dvou podlažích nachází 123 děl Fernanda Botery. Mnoho děl vzniklo na konci20. stoletía nese jeho charakteristický rukopis, zobrazení baculatých postav a tvarů: rukou, pomerančů, žen, mužů, dětí, ptáků a také vůdcůFARC.Mezi známé obrazy s přehnanými tvary patříPareja Bailando(Tančící pár) aMonalisa, karikaturaMona LisyodLeonarda da Vinciho.
Zajímavá je také Boterova sbírka kreseb tužkou, např. portréty francouzských umělcůPaula CézannaaGustava Courbeta. Mezi vystavenými sochami jsou další Boterovy baculaté objekty, jakoHombre a Caballo(Muž na koni) aEl Sueño(Sen).
Ve východním křídle muzea je vystaveno 85 uměleckých děl mezinárodních umělců. Jsou zde práce světoznámých malířů, zastoupeni jsou napříkladFrancis Bacon,Joan Miró,Claude MonetaAuguste Renoir.
Výstava je strukturována chronologicky a pokrývá období od francouzskéhoimpresionismu19. století až po umění pozdního 20. století. Vstup je zdarma.
V tomto článku byl použitpřekladtextu z článkuMuseo Boterona německé Wikipedii.
Lloyd Bacon

Lloyd Francis Bacon(San José,California, 4 de diciembre de 1889-Burbank,California, 15 de noviembre de 1955) fue unactory directorestadounidensede teatro, cine y vodevil. Como director, hizo películas en casi todos los géneros ―western, comedias musicales, películas de gánsteres, comedias, dramas, crimen, etc.― y fue uno de los directores de la empresaWarner Bros.en los años 30 que ayudaron a dar a ese estudio la reputación de sus películas de acción duras, realistas, de ritmo rápido, como «arrancadas de los titulares de los periódicos».
Bacon era hijo del actorFrank Bacon―quien más tarde sería el coautor y protagonista del duradero show de BroadwayLightnin’(1918)― y de Jennie Weidman-Bacon. Contrariamente a la creencia popular de la época, no estaba relacionado con el actorIrving Bacon, aunque sí lo dirigió en varias de sus películas. Bacon asistió a laUniversidad de Santa Clara.
Bacon se inició en el cine como actor conCharlie ChaplinyBronco Billy Anderson. Apareció en más de 40 películas en total. Como actor es reconocido por acompañar a Chaplin en películas comoThe tramp(1915),The champion(1915) eEasy Street(1917).
Más tarde se convirtió en director, y entre 1920 y 1955 dirigió más de 100 películas. Es conocido como director de clásicos como:
Bacon murió en la ciudad deBurbank(California) el 15 de noviembre de 1955, a los 65 años de edad, de unahemorragia cerebral. En el momento de su muerte, le sobrevivían sus dos exesposas ―Margaret Adele Lowdermilk y Nadine Coughlin―, su hijo Frank (1937-2009) y su hija Betsey. Fue enterrado en el cementerioForest Lawn Memorial ParkdeLos Ángeles.
Love Is the Devil: Study for a Portrait of Francis Bacon

Love Is the Devil: Study for a Portrait of Francis Bacon—en EspañaEl amor es el demonio: Estudio para un retrato de Francis Bacon— es una película de 1998, realizada para la emisión en la televisiónbritánica BBC. La película escrita y dirigida porJohn Mayburyes protagonizada porDerek Jacobi,Daniel CraigyTilda Swinton.
La película narra la vida del pintorFrancis Bacon.
La película fue premiada por diversas entidades; en elFestival de Edimburgode cine Internacional, en los premios británicos, y fue positivamente criticada y emitida en la edición de1998 del Festival de cine Cannes.​
Es una película que retrata la vida y obra del pintor británico Francis Bacon (1909-1992).
En los años 70, Francis Bacon se dirige aParíspara la gran muestra de arte en el Grand Palais. Supone un gran triunfo en su trayectoria, ya que el único inglés que lo había conseguido hasta entonces era William Turner.
Un joven llamado George Dyer se cuela en su casa para robarle y comienza una tórrida relación con él convirtiéndose en su máxima inspiración. Provienen de esferas totalmente distintas y su relación es complicada y un tanto extraña. Dyer perderá la cabeza en la exposición del Grand París y sus decisiones supondrán un gran golpe y un final más que trágico.
Teoría baconiana

Lateoría baconianade laautoría shakespeareanasostiene que sirFrancis Baconescribió las piezas teatrales convencionalmente atribuidas aWilliam Shakespeare.
La opinión más extendida es que William Shakespeare de Stratford, un actor de la compañía de teatroLord Chamberlain's Men(más tarde,King's Men), escribió los poemas y piezas teatrales que llevan su nombre; sin embargo, los baconianos sostienen que los académicos están tan centrados en los detalles de la vida de Shakespeare que han descuidado la investigación de muchos hechos que, ellos consideran, relacionan a Bacon con la obra shakespeareana. En una conferencia enJohannesburgoen 1895, Harry Stratford Caldecott declaró que
El primer objetivo de los baconianos consiste en establecer una duda razonable sobre los reclamos de autoría del hombre de Stratford y, luego, después de haber justificado la necesidad de examinar un candidato alternativo, citar las múltiples conexiones posibles entre sir Francis Bacon y la obra shakespeareana. La principal evidencia baconiana se encuentra en la presentación de un motivo para ocultar las circunstancias que rodean la primera representación conocida deLa comedia de las equivocaciones, la cercana proximidad de Bacon a la carta deWilliam Stracheysobre la que muchos académicos creen que se basóLa tempestad, alusiones percibidas en la obra publicada de Bacon y entradas en el Promus (su borrador privado), el interés de Bacon las historias civiles y las alusiones autobiográficas ostensibles en las piezas teatrales. Dado que Bacon tenía conocimiento de primera mano de los métodos gubernamentales de cifrado,​ la mayoría de los baconianos consideran factible que dejara su firma en algún lugar en la obra shakespeareana.
John Francis Bacon

John Francis Baconfue cónsulbritánicoenBilbaodurante los años 1830 a 1837, periodo comprendido en parte por laPrimera Guerra Carlista(1833-1839).
Fue autor del libroHistoria de la revolución de las provincias vascongadas y Navarra. 1833-1837, en el que se narra sus experiencia en este periodo. También es autor del libro tituladoSix years in Biscay(1831-1837), donde narra lossitios de Bilbao de 1835y1836, durante la primera guerra carlista. El libro, en su edición inglesa, contiene un plano y cuatro grabados de lavilla de Bilbao. Existe una traducción al castellano deVíctor Luis de Gamindede 1838.
http://bdh.bne.es/bnesearch/CompleteSearch.do?field=todos&text=carlista&showYearItems=&exact=on&textH=&advanced=false&completeText=&pageSize=1&pageSizeAbrv=30&pageNumber=91
Nathaniel Bacon (pintor)

Sir Nathaniel Bacon(1585-1627) fue un pintor, terrateniente y horticultor deCulford,Suffolk, Inglaterra.
Bacon era particularmente conocido por sus escenas de cocina y mercado, dominadas por representaciones denaturalezas muertasde grandes verduras y frutas, a menudo acompañadas por una mujer, siendo la más conocidaLa cocinera con naturaleza muerta de verduras y frutas(Tate Gallery, Londres). Esta predilección por las escenas de cocina o de mercado es mucho más común entre los pintoresholandesesyflamencos; véase, por ejemplo,Joachim Beuckelaer, o de una generación posterior,Pieter Cornelisz van RijckyCornelis Jacobsz Delff. Se pensaba que solo nueve de las pinturas de Bacon sobrevivieron​ hasta que un retrato en laCasa de Gobierno, Sydney, fue identificado como un retrato de su esposa,Jane, Lady Cornwallis.​​
A Bacon se le atribuye el primer paisaje británico conocido,​​​ y también pintó variosautorretratos​​ y una serie de otros retratos. Fue creadoCaballero del Baño​ en 1625, en honor a la Coronación de Carlos I.
Era el hijo menor deSir Nicholas Bacon, hermano mayor del destacado político y filósofoFrancis Bacon,​​ y, por lo tanto, con conexiones con la élite política de la Inglaterra isabelina tardía.
En 1613 o 1614, Bacon se casó conJane Cornwallis(de soltera Meautys), la viuda de Sir William Cornwallis y madre deFrederick Cornwallis.​​ Bacon murió en Culford Hall (ahora reconstruido y renombrado comoCulford Park) a la edad de 42 años. Fue enterrado allí el 1 de julio de 1627. Su hija, Jane, de tres años, murió ese mismo octubre y está enterrada junto a su padre. Las entradas de sus entierros se suceden en el Registro de entierros de la parroquia de Culford. Su hija Anne Bacon se casó conSir Thomas Meautysen 1639.
Anne Baconfue su hermana, y se cree que él pudo haber tenido alguna influencia en la notable serie de pequeñas pinturas que componenEl armario de Lady Drury.
Bacon se conmemora en la iglesia de St Mary, Culford con un monumento del escultorNicholas Stone. En junio de 1628, el hermano de Bacon,Sir Edmund Bacon, vio cómo se fabricaba en el taller de Stone enLong Acrede Londres y señaló: «El monumento de mi hermano avanza bien, lo vi tanto como está hecho, el día antes de que fuera dueño de la ciudad».​
Scientia potentia est

Scientia potentia estest unelocution latineque l'on peut traduire par "Le savoir, c'est le pouvoir". Elle est généralement attribuée àFrancis Bacon. Cependant la première trace écrite de cette expression est dans l'édition latine duLéviathandeThomas Hobbes.
La racine de cette phrase vient de la langue persane. Ferdowsi (940-1020) un des grands poètes iraniens a dit "Il a le pouvoir, celui qui sait" ou "Celui qui sait, est capable".
La Nouvelle Atlantide

La Nouvelle Atlantide(New Atlantis) est unenouvellephilosophique importante deFrancis Baconécrite vers 1624 et parue de manière posthume en1627.
Depuis sa parution, ce roman utopiste se classe, parmi lesmeilleures ventesen anglais, latin et français. Dès sa parution, des éditions sont disponibles dans pratiquement tous les pays industrialisés ou en voie de l’être, dans des éditions courantes.
L'ouvrage décrit une île, Bensalem, qui est gouvernée par une société philosophique savante : la Maison de Salomon.
La parution de cet ouvrage aurait inspiré la création de laRoyal Society.
Le laboratoire deCornelis Drebbelaurait servi de modèle à la Maison de Salomon. Certains des travaux deBernard Palissyauraient inspiré certains des travaux décrits pour la Maison de Salomon.
La Maison de Salomon contrôle et punit, agissant comme un corps social, ses savants ne révélant pas nécessairement leurs découvertes à l'État. Leur savoir fondamental consiste à pouvoir séparer le vrai du faux dans les domaines scientifique et religieux. De même, elle sait distinguer entre les lois de la nature et les miracles divins, ainsi dans la scène de l'arrivée de l'Arche, la Révélation prend l'allure d'une colonne car elle est donnée tout entière d'un seul coup au contraire d'une pyramide, symbole réservé aux sciences en tant qu'elles progressent. Dans l'île, la classe de lanoblesseest constituée de savants. L'île de Bensalem a cessé tout commerce avec le reste du monde sauf en ce qui concerne le savoir et le savoir-faire.
L'intention de Francis Bacon avec cette nouvelle aurait été de séduire le Roi d'Angleterre et les décideurs de l'époque afin d'obtenir un financement pour son projet d'Institut des Sciences et des Techniques.Pour l'essayistePaul Copin-Albancelli, ce roman est une étude décrivant une île dont les habitants sont gouvernés par unesociété secrètecréant des filiales à l'étranger dans des nations rivales aux fins de renseignement afin de profiter de l'une ou l'autre nation à un moment donné en état d'infériorité. Il y voit une origine possible de lafranc-maçonneriespéculative faisant son apparition enAngleterremoins de 20 ans après la publication de cet ouvrage, et manifestant certains des caractères indiqués dans le livre de Bacon, comme d'affecter un but d'étude mais de s'occuper de politique.PourMichèle Le Dœuff, citantFrances Yatesdans son livreThe Rosicrucian Enlightenment, ce seraient lesRose-Croixqui se seraient inspirés d'un autre ouvrage de BaconThe Advancement of Learning. Cette société de clercs aurait donc la même origine philosophique que les Académies nationales fondées auXVIIsiècle. Dansla Nouvelle Atlantide, la croix-rouge apparaissant sur le turban de l'Intendant, en plus de constituer uneCroix de saint Georgeset de figurer au centre de l'emblème de l'ordre de la Jarretière, peut constituer une allusion à l'ordre desRose-Croix.
Walden Tworoman utopiste et uchronique écrit par B. F. Skinner
Los Horconescommunauté du Mexique.
1984 (roman), roman deGeorge Orwell
Le Meilleur des mondes, roman d'Aldous Huxley
कार्यान्वन

कार्यान्वन, (अंग्रेज़ी-Praxis)आचरन,चलनयाअमलवह प्रक्रिया है जिसके द्वारा किसी सिद्धांत , पाठ या कौशल को अधिनियमित, अवतीर्ण, साकार, लागू या व्यवहार में लाया जाता है। "प्रैक्सिस" का तात्पर्य विचारों को शामिल करने, लागू करने, अभ्यास करने, साकार करने या उद्यम करने के कार्य से भी हो सकता है। दर्शनशास्त्र के क्षेत्र में यह एक आवर्ती विषय रहा है, जिसकी चर्चाप्लेटो,अरस्तू, सेंट ऑगस्टीन ,फ्रांसिस बेकन,इमैनुएल कांट,सोरेन कीर्केगार्ड,लुडविग वॉन मिज़,कार्ल मार्क्स,एंटोनियो ग्राम्शी, मार्टिन हेइडेगर , हन्ना अरेंड्ट,जीन-पॉल सार्त्र,पाउलो फ्रायर , मरे रोथबार्ड , और कई अन्य के लेखन में की गई है । इसका राजनीतिक, शैक्षिक, आध्यात्मिक और चिकित्सा क्षेत्र में अर्थ है।
लैटिन साहित्य

लैटिन साहित्यके अंतर्गतलैटिन भाषामें रचितनिबन्ध,इतिहास,कविता,नाटकआदि आते हैं। लैटिन भाषा का चलन  ईसापूर्व तीसरी शताब्दी में आरम्भ हुआ था और इसेप्राचीन रोमकी प्रमुख भाषा बनने में २०० वर्ष लग गये। यहाँ तक किमार्कस औरेलिअस(121–180 AD) के समय में भी बहुत से शिक्षित लोगप्राचीन ग्रीकमें ही लिखते-पढ़ते थे। कई अर्थों में लैटिन साहित्य, प्राचीनग्रीक साहित्यका ही सांतत्य (continuation) था।
लैटिन, प्राचीन रोमवासियों की भाषा थी किन्तु यह पूरे मध्य युग मेंयूरोपकीजनभाषा(लिंगुआ फ्रांका) भी थी। अतः लैटिन साहित्य के अन्दर केवल रोम के लेखक (सिसरो,वर्जिल,ओविद,होरेसआदि) ही नहीं आते बल्किरोमन साम्राज्यके पतन के बाद के यूरोपीय लेखक (एक्विनास(1225–1274),फ्रांसिस बेकन(1561–1626),बरुच स्पिनोजा(1632–1677) औरआइज़क न्यूटन(1642–1727) आदि) भी आते हैं।
विज्ञानपरता

विज्ञानपरता(scientism) वह मत है जो मानता है किविज्ञानऔरवैज्ञानिक पद्धतिविश्वऔरवास्तविकताके बारे में सच्चाई प्रस्तुत करने का सबसे अच्छा या एकमात्र तरीका है।
हालांकि इस शब्द की मूल पर्भाषा और अर्थ वर्तमान अर्थ से भिन्न थे। मूल रूप में इसे ऐसी प्रवृत्तियों के रूप में पारिभाषित किया गया था जो प्रायः प्राकृतिक वैज्ञानिकों की विशिष्टताएँ होतीं हैं। कुछ विद्वान एक निन्दनीय शब्द के रूप में भी ने इस शब्द का प्रयोग करते हैं, जिसका अर्थ मीमांसा के क्षेत्रों (जैसे दर्शनशास्त्र, सामाजिक विज्ञान और मानविकी) में "प्राकृतिक विज्ञान की विधियों की प्रभावकारिता पर अतिरंजित  विश्वास" के रूप में लगाया जाता है।
कुछ विद्वानों नेफ्रांसिस बेकनको विज्ञानपरता के आरम्भिक पक्षधर के रूप में देखा है,हालांकि यह एक आधुनिक दावा है क्योंकि बेकन एक कट्टर अंग्रेज (एंग्लिकन) थे, उन्होंने अपने निबंध में लिखा, "थोड़ा सा दर्शन मनुष्य के मन को नास्तिकता की ओर ले जाता है, लेकिन दर्शन की गहराई में जाने पर मनुष्य का मस्तिष्क धर्म में रमने लगता है।"
विधिक सूक्ति

विधिक सूक्ति(legal maxim) का अर्थ है –विधिका कोई स्थापित सिद्धान्त या कथन। जैसे "Ignorantia juris non excusatjaise" (विधि का ज्ञान न होने का कारण बताकर कोई कानून का उल्लंघन करके बच नहीं सकता) ; तथा "Nulla poena sine lege" (बिना कनून के कोई दण्ड नहीं) ।
विधिक सूक्ति,सूत्र(aphorism) और सामान्यकहावतकी एक श्रेणी है। प्रत्यक्षतः यह शब्दलैटिनशब्द मैक्सिमा (maxima) का एक पाठभेद है परन्तु रोमन विधि के मौजूदा ग्रंथों में इस शब्द का प्रयोग विधिक सूक्ति के अर्थ में उस प्रकार नहीं हुआ है जैसा कि इसकी मध्यकालीन या आधुनिक परिभाषा में किया जाता है। किन्तु रोमन न्यायविदों के अनेक ग्रंथ कुछ हद तक सूक्तियों (मैक्सिम्स) के ही संग्रह हैं। अधिकांश लैटिन सूक्तियों की उत्पत्ति मध्यकालीन युग में उन यूरोपीय राज्यों में हुई जिनकी विधिक भाषा लैटिन थी।
आरम्भ में अंग्रेज़ी समीक्षकों ने विधिक सूक्तियों की बहुत प्रशंसा की। उन्हें विधिक क्षेत्र में संविधि जितना महत्वपूर्ण बताया गया।फ्रांसिस बेकनने अपने सूक्तियों के संग्रह की प्रस्तावना में कहा कि सूक्तियों का उपयोग न केवल संदेह निवारण और ठोस निर्णय में सहायक होगा वरन् ये प्रभावशाली तर्क प्रस्तुति करने, व्यर्थ की गूढ़ता को स्पष्ट करके विधि की अधिक सारवान और ठोस अभिव्यक्ति प्रदान करने, भद्दी त्रुटियों को सुधारने और विधि की जटिलता को कुछ हद तक दूर वाली होंगी।
स्कॉटलैण्डमें भी ऐसे ही विचार व्यक्त किए गए। 'मॉरिसन डिक्शनरी ऑफ डिसीज़न' या अन्य शुरुआती रिपोर्टों के पन्नों पर एक नज़र डालने से ही पता चल जाता है कि पुराने स्कॉट्स कानून में व्यक्तियों के अधिकारों, उपचारों और दायित्वों से संबंधित प्रश्नों को अनेक बार तुरन्त विधिक सूक्तियों का आश्रय लेकर निर्धारित किया गया था।
कालान्तर में विधिक सूक्तियों का महत्व कम हो गया क्योंकि सभ्यता के विकास और व्यावसायिक सम्बंधों की बढ़ती जटिलता के साथ किसी सुझाव की व्यावहारिकता अधिक महत्वपूर्ण हो गई। लेकिन ऐतिहासिक और व्यावहारिक, दोनों दृष्टिकोणों से विधिक सूक्तियाँ महत्वपूर्ण हैं।
कैनन लॉ (Canon law)
Regulæ Juris of Boniface VIII (1298)
अंग्रेज़ी विधि (English law)
Francis Bacon, Collection of Some Principal Rules and Maxims of the Common Law (1630);
Noy, Treatise of the principal Grounds and Maxims of the Law of England (1641, 8th ed., 1824);
Wingate, Maxims of Reason (1728);
Francis, Grounds and Rudiments of Law and Equity (2nd ed. 1751);
Lofft (annexed to his Reports, 1776);
Broom, Legal Maxims (7th ed. London, 1900).
स्कॉट्स विधि (Scots law)
Lord Trayner, Latin Maxims and Phrases (2nd ed., 1876);
Stair, Institutions of the Law of Scotland, with Index by More (Edinburgh, 1832).
अमेरिकी पुस्तकें
A. I. Morgan, English Version of Legal Maxims (Cincinnati, 1878);
S. S. Peloubet, Legal Maxims in Law and Equity (New York, 1880) आदि।
मेल्विल डेवी

मेल्विल डेवी (Melvil Dewey)एक लाइब्रेरियन थे, मेलविल डेवी का पूरा नाम मेलविले लुई कोसथ डेवी (Melville Louis Kossuth Dewey) था । मेलविल डेवी (Melvil Dewey) का जन्म 10 दिसंबर, 1851 को न्यूयॉर्क के एडम्स सेंटर में हुआ था।  वे पुस्तकालय वर्गीकरण कीडेवी दशमलव वर्गीकरण(प्रणाली) के आविष्कारक और लेक प्लिडिड क्लब के संस्थापक भी थे।
जोएल और एलिजा ग्रीन डेवी की पांचवी तथा अंतिम संतान डेवी का जन्म एडम्स सेंटर, न्यूयॉर्क में हुआ था। उनकी शिक्षा ग्रामीण स्कूल में हुई थी। आमजन में शैक्षिक सुधार को ही उन्होंने अपना लक्ष्य बनाया। उन्होंने कुछ समय के लिए  अल्फ्रेड यूनिवर्सिटी(विश्वविद्यालय)(१८७०) में भी सेवा की,तत्पश्चात् एमहर्स्ट कॉलेज में, जहाँ वे डेल्टा कप्पा एप्सिलॉन से संबद्ध थे। वहीं से उन्होंने १८७४ में स्नातक तथा १८७७ में स्नातकोत्तर की उपाधि प्राप्त की थी।
उन्होंने अपने छात्र जीवन में ही लाइब्रेरी ब्यूरो की स्थापना की थी, जिसने उच्च-गुणवत्ता वाले इंडेक्स-कार्ड और फाइलिंग-कैबिनेट बेचे तथा कैटलॉग कार्ड के लिए मानक आयाम स्थापित किए।
उन्होंने एक युवा वयस्क के रूप में वर्तनी सुधार की वकालत की; उन्होंने अपना नाम सामान्यतः "मेलविले" से "मेल्विल" में परिवर्तित कर लिया, और अपना उपनाम बदलकर "ड्यूई" कर लिया।
वे १८८३ से १८८८ तककोलंबिया विश्वविद्यालयमें मुख्य पुस्तकालयाध्यक्ष थे। अपने कार्यकाल के दौरान न्यूयॉर्क स्टेट लाइब्रेरी (१८८८-१९०६) के निदेशक के रूप में डेवी ने यात्रा पुस्तकालयों का एक कार्यक्रम स्थापित किया। १८८८ से १९०० तक डेवी नेन्यूयॉर्क विश्वविद्यालयके सचिव और कार्यकारी अधिकारी के रूप में कार्य किया।
डेवी ने १८९५ में अपनी पत्नी एनी के साथ लेक प्लैसिड क्लब की स्थापना की। वे और उनके बेटे गॉडफ्रे शीतकालीन ओलंपिक-जो लेक प्लेसिड में हुआ था-की व्यवस्था में सक्रिय थे। उन्होंने न्यूयॉर्क स्टेट विंटर ओलंपिक कमेटी(न्यूयॉर्क राज्य शीतकालीन ओलंपिक कमिति) की अध्यक्षता की थी।
डेवी ने दो शादियाँ की थीं, पहले एनी आर. गॉडफ्रे से तत्पश्चात् एमिली मैके बील से। डेवी १९५१ में अमेरिकन लाइब्रेरी एसोसिएशन(अमरीकी पुस्तकालय संस्थान) के हॉल ऑफ फेम के सदस्य बने।
फ्लोरिडा के लेक प्लासिड में आघात के कारण उनकी मृत्यु हो गई।
डेवी अमरीकी पुस्तकालययी(अमेरिकी लाइब्रेरियनशिप) के अन्वेषक थे।वेडेवी दशमलव वर्गीकरणके लिए जाने जाते हैं जिसका उपयोग कई पुस्तकालयों में किया जाता है। उन्होंने बोस्टन, मैसाचुसेट्स में लाइब्रेरी ब्यूरो की स्थापना की। इसके अतिरिक्त उन्होंने १९०५ मेंअमेरिकन लाइब्रेरी इंस्टीट्यूटकी भी स्थापना की।
अपनी स्नातक की डिग्री प्राप्त करने के तुरंत बाद उन्हें एम्हर्स्ट के पुस्तकालय का प्रबंधन करने और इसके संग्रह को फिर से वर्गीकृत करने के लिए काम पर रखा गया था। डेवी ने एक नई योजना बनाई, जिसमें सर फ्रांसिस बेकन द्वारा पहले उल्लिखित ज्ञान की संरचना पर दशमलव संख्याओं की एक प्रणाली तैयार की गई।
विधिवेत्ता

कानून के विद्वान कोविधिवेत्ताकहते हैं। भारत के विश्वविख्यात विधिवेत्ता डॉ॰भीमराव अम्बेडकरहै।
अक्सर वकील लिखित रूप में अदालत को मामले की समस्याओं के बारे में सूचित करते हैं, इससे पहले कि उन्हें मौखिक रूप से चर्चा की जा सके। संभवतः उन्हें प्रासंगिक तथ्यों पर व्यापक शोध करना पड़ सकता है। इसके अलावा, वे कानूनी दस्तावेज तैयार करते हैं और मौखिक प्रस्तुतियों के लिए तैयार होते हैं।
सामान्य कानून न्यायक्षेत्रों में आमतौर पर कार्य विभाजन इस प्रकार होता है कि सॉलिसिटर ग्राहक से मामले के तथ्यों को जानता है और फिर बैरिस्टर को, आमतौर पर लिखित रूप में, सूचित करता है।इसके बाद बैरिस्टर आवश्यक सामग्री का शोध और मसौदा तैयार करता है, जो न्यायालय में दाखिल और सॉलिसिटर द्वारा प्रस्तुत की जाएगी और मामले को मौखिक रूप से प्रस्तुत करता है।
दस्तावेजों को नकलीवाड़े को रोकने और सही ढंग से दस्तावेजों का मसौदा तैयार करने के लिए वकील द्वारा प्रमाणित किया जाता है। एक निष्पक्ष साक्षी (वकील) हस्ताक्षरकर्ताओं की पहचान करता है ताकि आवेशकों को हटा सके और सुनिश्चित कर सके कि उन्होंने समझदारी और स्वेच्छा से समझौते किए हैं। ऋण दस्तावेज, जिनमें कार्य, हलफनामे,अनुबंध और शक्तिपत्र शामिल हैं, बहुत सामान्य दस्तावेज होते हैं जिनके लिए प्रमाण की आवश्यकता होती है।
लगभग सभी देशों में पेटेंट, ट्रेडमार्क, औद्योगिक डिज़ाइन और बौद्धिक संपदा के अन्य रूपों को कानून के तहत अधिकतम सुरक्षा प्राप्त करने के लिए एक सरकारी संस्थान में आधिकारिक रूप से पंजीकृत किया जाना चाहिए।
किसी ग्राहक के मामले को सामान्य न्यायालय के न्यायाधीश या जूरी के सामने प्रस्तुत करना पारंपरिक रूप से बैरिस्टर और कुछ नागरिक कानून न्यायक्षेत्रों में वकीलों का विशेषाधिकार है।हालांकि बैरिस्टर और सॉलिसिटर के बीच की सीमा बदल गई है। कुछ देशों में मुकदमेबाज़ी के पक्षों को स्वयं या अपने नाम पर तर्क करने का अवसर होता है। मुकदमेबाज़ी के पक्ष आमतौर पर कुछ न्यायालयों में प्रतिनिधित्व नहीं करते, जैसे कि छोटे दावों की अदालतें।
This is a sequential classification of some notable jurists.
Scientia potentia est

Ungkapan "scientia potentia est" (atau "scientia est potentia", dan "scientia potestas est") adalahpepatahdaribahasa Latinyang artinya "pengetahuan adalah kekuatan". Pepatah ini umumnya dikaitkan dengan SirFrancis Bacon, meskipun tidak ditemukanfrasayang sama persis seperti ini dalam tulisan-tulisan bahasa Inggris atau Latin karya Bacon. Namun, ungkapan "ipsa scientia potestas est" ('pengetahuan itu sendiri adalah kekuatan') memang muncul dalamMeditationes Sacrae(1597) karya Bacon. Ungkapan yang tepat "scientia potentia est" ditulis untuk pertama kalinya dalam versi tahun 1668 bukuLeviathanyang ditulisThomas Hobbes, yang juga merupakan seorang sekretaris Bacon saat masih muda. Frasa lain yang terkait "sapientia est potentia" sering diterjemahkan sebagai "kebijaksanaan adalah kekuatan".
Terry Brooks.First King of ShannaraBallantine. C. 1996