น้ำอสุจิ

น้ำอสุจิ(อังกฤษ:semen, seminal fluid) เป็นสารประกอบอินทรีย์เหลวที่อาจมีตัวอสุจิอยู่ ในภาษาบาลีอะแปลว่าไม่สุจิหรือสุจีแปลว่าสะอาด น้ำอสุจิ จึงแปลว่าน้ำที่ไม่สะอาดเป็นน้ำที่หลั่งออกจากอัณฑะอวัยวะสร้างเซลล์สืบพันธุ์และจากอวัยวะทางเพศอื่น ๆ ของชายและสามารถทำการผสมพันธุ์กับไข่ของเพศหญิงได้ ในมนุษย์น้ำอสุจิมีองค์ประกอบอื่น ๆ นอกจากตัวอสุจิ คือมีเอนไซม์ต่าง ๆ และน้ำตาลประเภทฟรักโทสที่ช่วยเลี้ยงตัวอสุจิให้ดำรงรอดอยู่ได้  และเป็นสื่อเพื่อที่ตัวอสุจิจะเคลื่อนที่  หรือ  "ว่ายน้ำ"  ไปได้
น้ำอสุจิโดยมากเกิดจากต่อมสร้างน้ำเลี้ยงอสุจิ(หรือมีชื่ออื่นว่า  ถุงน้ำอสุจิ, ถุงพักน้ำอสุจิ)
ซึ่งเป็นอวัยวะอยู่ที่เชิงกรานแต่ว่าตัวอสุจิเองสร้างจากอัณฑะ ส่วนกระบวนการที่นำไปสู่การปล่อยน้ำอสุจิเรียกว่าการหลั่งน้ำอสุจิ
ในมนุษย์  น้ำอสุจิเป็นของเหลวสีขาวข้นที่หลั่งออกโดยผู้ชายเมื่อถึงจุดสุดยอดเมื่อมีเพศสัมพันธ์เมื่อมีการสำเร็จความใคร่หรือเมื่อขับออกตามธรรมชาติที่เรียกว่าฝันเปียกโดยจะมีการหลั่งน้ำอสุจิแต่ละครั้งประมาณ 3-4 ซีซี มีจำนวนตัวอสุจิเฉลี่ยประมาณ 300-500 ล้านตัว
ขึ้นอยู่กับสัตว์แต่ละสปีชีส์ตัวอสุจิอาจจะผสมพันธุ์กับไข่ภายนอกหรือภายใน
ในการผสมพันธุ์ภายนอก  ตัวอสุจิจะผสมพันธุ์กับไข่ข้างนอกอวัยวะสืบพันธุ์ของตัวเมีย
ตัวอย่างเช่นปลาสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกตัวเมียวางไข่ภายในสิ่งแวดล้อมในน้ำ
และจะได้รับการผสมพันธุ์กับน้ำอสุจิของตัวผู้ในที่นั้น
ส่วนการผสมพันธุ์ภายในเกิดขึ้นภายในอวัยวะสืบพันธุ์ของตัวเมีย
ซึ่งเกิดขึ้นหลังจากที่ตัวผู้ฉีดน้ำอสุจิเข้าในช่องคลอดของตัวเมียในระหว่างการร่วมเพศในสัตว์มีกระดูกสันหลังส่วนมาก  รวมทั้งสัตว์เลื้อยคลานสัตว์ปีกปลาที่ออกลูกเป็นตัว เช่น ปลาหางนกยูง หรือฉลาม และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอันดับโมโนทรีมการร่วมเพศเกิดที่ทวารร่วม (cloaca) ของทั้งตัวผู้และตัวเมีย
แต่ในสัตว์มีกระเป๋าหน้าท้องและในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่มีรกการร่วมเพศจะเกิดขึ้นผ่านช่องคลอด
เพศชายจะเริ่มสร้างตัวอสุจิที่ผลิตภายในอัณฑะซึ่งอยู่ในถุงหุ้มอัณฑะภายนอกร่างกาย เพื่อรักษาอุณหภูมิให้ต่ำที่ 32 องศาเซลเซียส เพื่อมิให้อสุจิตาย ถุงหุ้มอัณฑะจำขยายเมื่อุณหภูมิสูงทำให้ห้อยยานลงเป็นการเพิ่มพื้นที่ผิวในการระบายความร้อน และหดตัวเล็กเมื่ออากาศหนาว ในท่อที่เรียกว่าหลอดสร้างตัวอสุจิ(seminiferous tubule) เมื่ออายุประมาณ 12 ปี และจะสร้างไปจนตลอดชีวิต
ตัวอสุจิหรือสเปิร์ม ที่มีลักษณะคล้ายลูกอ๊อดซึ่งเป็นตัวไปเจาะไข่ของเพศหญิงในกระบวนการปฏิสนธิแบ่งโดยลักษณะออกเป็น 2 ส่วน  คือ
เมื่อผู้ชายผ่านการเร้าอารมณ์ทางเพศมาในระดับที่สมควรการหลั่งน้ำอสุจิก็จะเริ่มขึ้น
ภายใต้การควบคุมของระบบประสาทซิมพาเทติกคือตัวอสุจิจะวิ่งออกจากอัณฑะ(scrotum  ดูรูป)  ผ่านหลอดน้ำอสุจิ (vas deferens)   เข้าผสมกับของเหลวจากต่อมสร้างน้ำเลี้ยงอสุจิ(seminal vesicle) และต่อมลูกหมาก(prostate gland) หลังจากนั้นจะวิ่งผ่านท่อฉีดอสุจิ (ejaculatory duct) ผสมน้ำหล่อลื่นจากต่อมbulbourethral gland(หรือต่อมคาวเปอร์) ประกอบกันเป็นน้ำอสุจิ พุ่งผ่านท่อปัสสาวะออกนอกกายทางปลายท่อปัสสาวะ  (urethral openning)  ขับออกโดยกล้ามเนื้อที่หดเกร็งเป็นจังหวะ6-8 ระรอกซึ่งมักพบว่า 8 ระรอกตามระยะบีบตัวของกล้ามเนื้อที่เกิดการกระตุ้นของกระแสประสาทและใช้เวลาในการพัก (action potential) ทำให้น้ำอสุจิหลั่งออกมา 8 ระรอก ซึ่งระรอกหลัง ๆ จะมีปริมาณน้อยลง
ต่อมสร้างน้ำเลี้ยงอสุจิเป็นตัวผลิตของเหลวข้น สีขาวนวล ซึ่งสมบูรณ์ไปด้วยฟรักโทสและองค์ประกอบอื่น ๆ รวมกันเป็นส่วนถึง 70% ของน้ำอสุจิทั้งหมดส่วนต่อมลูกหมากซึ่งอาศัยฮอร์โมนเพศชาย dihydrotestosterone ก็จะหลั่งน้ำ  (ไม่เหนียว)  ออกมาเป็นสีขาวหรือบางครั้งใส
มีเอนไซม์ย่อยโปรตีน(proteolytic enzyme) กรดซิตริก (citric acid) เอนไซม์ phosphatase และลิพิด(ไขมัน)  เป็นองค์ประกอบส่วนต่อมbulbourethral glandsหลั่งน้ำหล่อลื่นมีลักษณะใสออกมาในท่อปัสสาวะโดยตรงโดยไม่เหมือนน้ำส่วนอื่นที่กล่าวมาแล้วซึ่งต้องอาศัยท่อผ่านต่อมลูกหมากเพื่อจะออกมาสู่ท่อปัสสาวะ (ดูรูป)
ค่าความเป็นกรดด่างของน้ำอสุจิ อยู่ที่ประมาณ 7.5 คือเป็นด่างเล็กน้อย หากมากกว่านี้ จะทำให้ตัวอสุจิตาย และเมื่อมีอุณหภูมิสูง จะทำให้เคลื่อนที่ได้เร็วขึ้น ภายในมี Metabolic rate สูงขึ้น แต่ก็ทำให้ตัวอสุจิมีอายุน้อยลงด้วยเช่นกัน
การขับเคลื่อนตัวอสุจิออกจากอัณฑะเริ่มที่เซลล์ Sertoli ซึ่งพยาบาลรักษา spermatocyte อันเป็นชื่อของตัวอสุจิช่วงพัฒนา
โดยเซลล์จะหลั่งน้ำออกมาภายในหลอดสร้างตัวอสุจิ (seminiferous tubule) ซึ่งช่วยนำพาตัวอสุจิไปในท่อส่งตัวอสุจิ
ส่วนท่อ Efferent ducts ซึ่งมีเซลล์ลูกบาศก์ที่มี microvilliและไลโซโซมก็จะเปลี่ยนน้ำในท่อโดยดูดซึมน้ำกลับเป็นบางส่วน
เมื่อน้ำอสุจิไปถึงหลอดเก็บตัวอสุจิ (epididymis) 
เซลล์หลักในที่นั้น  ซึ่งมีถุงพิโนไซโทซิส  (pinocytotic vesicles) อันแสดงถึงกระบวนการดูดซึมน้ำกลับ
ก็จะหลั่งสารประกอบglycerophosphocholine ซึ่งน่าจะมีหน้าที่ห้ามไม่ให้ capacitationเกิดก่อนเวลา
ส่วนต่อมอื่น ๆ เช่นต่อมสร้างน้ำเลี้ยงอสุจิต่อมลูกหมากและbulbourethral glandเป็นอวัยวะที่ผลิดองค์ประกอบของน้ำอสุจิที่มีปริมาณมากที่สุด
พลาสมาของน้ำอสุจิ(Seminal plasma) ซึ่งหมายถึงน้ำอสุจิที่เหลือนอกจากตัวอสุจิ   มีองค์ประกอบอินทรีย์และอนินทรีย์ที่ซับซ้อน
มีหน้าที่ให้สารอาหารและเป็นสื่อป้องกันสำหรับตัวอสุจิ
ที่กำลังเดินทางไปในช่องสืบพันธุ์ของหญิง
สิ่งแวดล้อมโดยปกติของช่องคลอดจะเป็นปรปักษ์กับตัวอสุจิ
เพราะว่า  มีฤทธิ์เป็นกรด  (เนื่องจากเชื้อแบคทีเรียที่มีอยู่ตามธรรมชาติที่ผลิดกรดแล็กติก) มีความเหนียว  และมีการดูแลโดยเซลล์ภูมิคุ้มกันองค์ประกอบต่าง ๆ ของพลาสมาน้ำอสุจิเป็นส่วนที่ช่วยแก้ไขความเป็นปรปักษ์
คือสารประกอบอินทรีย์(amine) มีฤทธิ์ด่างต่าง ๆ เช่น putrescine, spermidineและ cadaverineทำให้น้ำอสุจิมีกลิ่นและมีรสชาติเช่นที่มันเป็น
สารมีสภาพด่างเหล่านี้  เข้าไปแก้ความเป็นกรดในช่องคลอด
และป้องกันดีเอ็นเอของตัวอสุจิจากการกัดกร่อนจากกรด
น้ำอสุจิมีสัดส่วนของผลิตภัณฑ์จากอวัยวะต่าง ๆ คือ
ในปี พ.ศ. 2535  มีรายงานขององค์การอนามัยโลกว่า  น้ำอสุจิมนุษย์โดยปกติจะมีปริมาตร2 มิลลิลิตรหรือมากกว่านั้น
มีค่าพีเอชระหว่าง 7.2-8.0 มีความเข้มข้นของตัวอสุจิที่ 20 ล้านตัวต่อมิลลิลิตรหรือยิ่งกว่านั้น
มีตัวอสุจิถึง 40 ล้านตัวต่อการหลั่งน้ำอสุจิหรือยิ่งกว่านั้น
50% ของตัวอสุจิหรือยิ่งกว่านั้น (ประเภท a และ b) มีการเคลื่อนไหวไปข้างหน้า 
และ 25% หรือยิ่งกว่านั้น (ประเภท a) มีการเคลื่อนไหวอย่างรวดเร็วภายใน 60 นาทีหลังการหลั่งน้ำอสุจิ
บทความปริทัศน์งานวิจัยต่าง ๆ ในปี พ.ศ. 2548 พบค่าเฉลี่ยต่าง ๆ ของน้ำอสุจิในมนุษย์ดังนี้
น้ำอสุจิมักจะดูขุ่น ๆ ออกทางสีขาว ๆ หรือแม้แต่เหลือง ๆ
ถ้ามีเลือดก็จะมีสีชมพูหรืออกแดง ๆ เป็นภาวะที่เรียกว่า hematospermia
ซึ่งอาจจะชี้ว่ามีปัญหาสุขภาพและควรจะปรึกษาหมอถ้าไม่หายเอง
หลังจากการหลั่งน้ำอสุจิส่วนสุดท้าย ๆ ที่หลั่งจะเกาะกันเป็นก้อนทันทีโดยออกเป็นก้อนกลม ๆแม้ว่า  ส่วนที่หลั่งออกมาก่อนมักจะไม่เป็นเช่นนั้นและจากนั้นอีกสักระยะหนึ่งประมาณ 15-30 นาที
แอนติเจนต่อมลูกหมาก (prostate-specific antigenหรือ PSA) ซึ่งเป็นองค์ประกอบของน้ำอสุจิก็จะทำให้เกิดการละลายกลายเป็นน้ำสันนิษฐานกันว่า  การจับเป็นก้อนเช่นนั้นช่วยรักษาน้ำอสุจิไว้ในช่องคลอดในขณะที่การละลายช่วยตัวอสุจิให้ว่ายเข้าไปหาไข่ได้
งานปริทัศน์ในปี พ.ศ. 2548 พบว่าความหนืดโดยเฉลี่ยของน้ำอสุจิที่พบในงานวิจัยต่าง ๆ อยู่ที่ 3-7 Centipoise
คุณภาพของน้ำอสุจิเป็นค่าที่วัดความสามารถของน้ำอสุจิในการผสมพันธุ์ดังนั้น  จึงเป็นค่าวัดภาวะเจริญพันธุ์ของผู้ชายตัวอสุจิในน้ำอสุจิเป็นองค์ประกอบหลักในการผสมพันธุ์
และดังนั้น  คุณภาพของน้ำอสุจิจึงหมายถึงทั้งจำนวนทั้งคุณภาพของตัวอสุจิ
ปริมาณของน้ำอสุจิที่หลั่งออกมามีความแตกต่างกันไป
งานปริทัศน์ต่องานวิจัย 30 งานพบว่า  ปริมาณเฉลี่ยอยู่ที่ 3.4มิลลิลิตรโดยมีงานวิจัยบางงานพบมากถึง 4.99 มิลลิลิตร และบางงานพบน้อยถึง 2.3 มิลลิลิตรในงานวิจัยในคนสวีเดนและคนเดนมาร์กความมีระยะที่ห่างระหว่างการหลั่งน้ำอสุจิทำให้ตัวอสุจิมีจำนวนสูงขึ้น
แต่ไม่ได้ทำปริมาณน้ำอสุจิให้เพิ่มขึ้น
มีบริษัทบางบริษัทที่โฆษณาอาหารเสริมที่เพิ่มปริมาณน้ำอสุจิ
แต่ก็เหมือนกับอาหารเสริมประเภทอื่น ๆ 
อาหารเสริมพวกนี้ไม่ได้มีการอนุมัติหรือการควบคุมดูแลจากองค์กรควบคุมยาและอาหาร  (เหมือนกับยาแผนปัจจุบันมี)
และคำโฆษณาเหล่านั้นก็ไม่ได้มีการยืนยันโดยวิธีการทางวิทยาศาสตร์มีคำโฆษณาคล้าย ๆ กันอย่างนี้เกี่ยวกับพวกอาหารเสริมที่เป็นยาเร้าความกำหนัดอีกด้วย  ซึ่งก็ขาดการยืนยันทางวิทยาศาสตร์เช่นเดียวกัน
น้ำอสุจิสามารถเก็บไว้ได้ในสารละลายบางอย่างเช่นIllini Variable Temperature(ตัวย่อ IVT)
ซึ่งประกอบด้วยเกลือหลายชนิดน้ำตาลหลายชนิด  ยาฆ่าเชื้อโรค  และอัดก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์และมีรายงานว่าสามารถรักษาคุณภาพของน้ำอสุจิโดยวิธีนี้เป็นเวลาถึง 7 วัน
สำหรับการเก็บระษาไว้ในระยะยาว  สามารถใช้วิธีแช่แข็ง (Semen cryopreservation)
สำหรับอสุจิมนุษย์  รายงานระยะการเก็บรักษาที่ยาวที่สุดที่ใช้การได้ด้วยวิธีนี้ก็คือ 21 ปี
นอกจากหน้าที่ทางการผสมพันธุ์แล้ว
งานวิจัยบางงานอ้างว่า  น้ำอสุจิมีผลดีอื่น ๆ ต่อสุขภาพอีกด้วย คือ
แต่มีงานวิจัยอื่นที่แสดงผลเสีย
น้ำอสุจิเป็นสื่อของโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์มากมายหลายอย่างรวมทั้งเอชไอวีซึ่งเป็นเชื้อไวรัสที่ทำให้เกิดโรคเอดส์
มีงานวิจัยอื่น
ที่แสดงว่ามีการสร้างแอนติบอดีที่ไม่เคยมีมาก่อนเพื่อตอบสนองต่อน้ำอสุจิ
และแอนติบอดีเหล่านี้จะระบุเซลล์เม็ดเลือดขาวแบบ T ที่มีอยู่ในร่างกายว่าเป็นสิ่งแปลกปลอม
ดังนั้นเซลล์ T ก็จะถูกทำลายโดยเซลล์เม็ดเลือดขาวอีกแบบหนึ่งคือแบบ B
น้ำอสุจิมีโปรตีนหลายชนิดที่มีฤทธิ์ฆ่าเชื้อโรค  เชื้อรา  และเชื้อไวรัส
แต่กลับไม่มีผลต่อเชื้อโกโนเรีย
ซึ่งเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ที่สามัญ
เลือดในน้ำอสุจิหรือภาวะhematospermiaอาจจะมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า  (คือต้องดูด้วยกล้องจุลทรรศน์)
หรืออาจจะมองเห็นได้
ซึ่งอาจเกิดขึ้นเพราะการอักเสบการติดเชื้อการอุดตัน
หรือความบาดเจ็บในระบบอวัยวะสืบพันธุ์
หรือมีปัญหาในท่อปัสสาวะอัณฑะหลอดเก็บตัวอสุจิ หรือต่อมลูกหมากเป็นภาวะที่หายเองโดยไม่ต้องทำอะไร  หรือสามารถบำบัดได้โดยยาปฏิชีวนะแต่ถ้าไม่หายเอง อาจจะต้องตรวจโดยการวิเคราะห์น้ำอสุจิ  หรือทำการตรวจอวัยวะเพศและทางเดินปัสสาวะ  เพื่อหาสาเหตุ
ในกรณีที่มีน้อย  บางคนอาจจะแพ้น้ำอสุจิ 
(ที่เรียกว่า human seminal plasma hypersensitivity)อาการอาจจะจำกัดเป็นที่ ๆ หรืออาจเกิดขึ้นทั้งตัว
อาการอาจเกิดขึ้นที่ช่องคลอดเช่นคัน  แดงผิดปกติ  บวม  หรือเกิดการพองภายใน 30 นาทีที่กระทบสัมผัส
หรืออาจจะเกิดอาการคันทั้งตัว  ลมพิษ  และแม้แต่การหายใจลำบาก
วิธีพิสูจน์ก็คือให้ใช้ถุงยางอนามัยขณะมีเพศสัมพันธ์ถ้าอาการลดลง  แสดงว่าอาจจะแพ้น้ำอสุจิ
กรณีที่มีอาการเบา สามารถบำบัดให้หายได้โดยให้ถูกกับน้ำอสุจิซ้ำ ๆ กันแต่ถ้ามีอาการรุนแรง  ควรจะปรึกษาหมอ
โดยเฉพาะถ้ากำลังพยายามเพื่อตั้งครรภ์ซึ่งอาจจะทำได้โดยใช้วิธีผสมเทียม
นักวิทยาศาสตร์ที่มหาวิทยาลัยยูเทรกต์ในเมืองยูเทรกต์ประเทศเนเธอร์แลนด์กำลังทำการศึกษาเกี่ยวกับภาวะอย่างหนึ่ง
ที่ชายบางคน "เกิดอาการคล้ายหวัดเช่น  ตัวร้อน  น้ำมูกไหลล้าจัด และคันตาทันทีหลังจากหลั่งน้ำอสุจิและอาการสามารถดำเนินต่อไปเป็นอาทิตย์"ภาวะนี้เรียกว่า Postorgasmic illness syndrome (แปลว่ากลุ่มอาการเจ็บป่วยหลังการถึงจุดสุดยอด)
นักวิจัยพบว่า  เกิดจากการแพ้น้ำอสุจิของตนเอง
และสามารถรักษาได้โดยวิธีที่ใช้รักษาภูมิแพ้  (allergen immunotherapy)
งานวิจัยเร็ว ๆ นี้งานหนึ่งบอกเป็นนัยว่า  น้ำอสุจิมีฤทธิ์เป็นยาต้านความซึมเศร้าสำหรับผู้หญิง
คือ  หญิงที่ได้รับน้ำอสุจิผ่านช่องคลอดมีโอกาสเสี่ยงต่อภาวะซึมเศร้าที่น้อยกว่า
สันนิษฐานกันว่า  ผลทางใจอย่างนี้เป็นเพราะองค์ประกอบซับซ้อนทางเคมีของน้ำอสุจิ
รวมทั้งฮอร์โมนที่เปลี่ยนอารมณ์ความรู้สึก
(เช่นฮอร์โมนเพศชาย,  oestrogen,  ฮอร์โมนที่ทำให้เกิดขน,  luteinizing hormone, prolactin, และโพรสตาแกลนดินหลายประเภท)
คือ  ในงานสำรวจทางวิทยาศาสตร์ในนักศึกษามหาวิทยาลัยหญิง 293 คน  พบว่า  ผู้ที่มีเพศสัมพันธ์โดยไม่ได้ใช้ถุงยางอนามัยมีโอกาสมากขึ้นที่จะเป็นผู้เริ่มเพศสัมพันธ์  และหาคู่ขาใหม่เมื่อแยกจากคนเดิม  
ซึ่งบอกเป็นนัยว่า  เกิดภาวะพึ่งพิงองค์ประกอบเคมี  (chemical dependency)  ของน้ำอสุจิ
แต่ว่า  ผลของน้ำอสุจิต่อคู่ขาที่เป็นชายยังไม่ปรากฏ
สำหรับพระภิกษุของพุทธศาสนาฝ่ายเถรวาท การจงใจทำน้ำอสุจิให้เคลื่อนเป็นอาบัติหนักคืออาบัติสังฆาทิเสส  ซึ่งในพระพุทธพจน์ทรงเจาะจงไว้ว่าเป็น  การ "ทำให้เคลื่อน"ซึ่งอธิบายเพิ่มขึ้นว่าเป็น "กิริยาที่ทำให้เคลื่อนจากฐาน" ส่วนในคัมภีร์ชั้นอรรถกถาสรุปว่า  "กายทั้งสิ้น"เป็น "ฐาน" (คือเป็นที่อยู่ของน้ำอสุจิ)  แล้วอ้างว่า
ดังนั้น  คัมภีร์พุทธศาสนาเถรวาทชั้นอรรถกถาจึงบอกเป็นนัยว่า  น้ำอสุจิอาจจะไหลออกจากส่วนใดของร่างกายก็ได้ เพราะกายทั้งสิ้นเป็น "ฐาน" ของน้ำอสุจิ
นอกจากนั้นแล้ว ในพระพุทธพจน์ยังกำหนดสีของน้ำอสุจิไว้อีกด้วยว่า
ชี่กงและแพทย์แผนจีนเน้นพลังอย่างหนึ่งที่เรียกว่า 
精 (ภาษาจีน: jīng, หยิน ซึ่งหมายถึง "แก่นสาร" หรือ "วิญญาณ")ซึ่งบุคคลหนึ่งต้องพยายามสะสม  
หยิน  เป็นพลังทางเพศ
ที่ถือว่า  ถูกปล่อยออกไปเมื่อมีการหลั่งน้ำอสุจิดังนั้นการช่วยตัวเองจึงถือว่า  เป็นการทำลายพลังสำหรับคนที่ฝึกวิชานี้
ทฤษฎีชี่กงบอกว่า  พลังลมปราณจะส่งไปทางอวัยวะเพศเมื่อเกิดอารมณ์ทางเพศการถึงจุดสุดยอดและการหลั่งน้ำอสุจิจะเป็นการปล่อยพลังเหล่านั้นไปจากร่างกาย
สุภาษิตจีนว่า  一滴精，十滴血 (ภาษาจีน: yì dī jīng, shí dī xuè, แปลโดยบทว่า: น้ำอสุจิหยดหนึ่งมีค่าเท่ากับเลือดสิบหยด) แสดงให้เห็นถึงความคิดแนวนี้
คำวิทยาศาสตร์จีนของน้ำอสุจิก็คือ 精液 (ภาษาจีน: jīng yè, แปลโดยบทว่า: หยดแก่นสาร/หยดหยิน) 
และคำของตัวอสุจิก็คือ 精子 (ภาษาจีน: jīng zǐ, แปลโดยบทว่า: ธาตุของแก่นสาร/ธาตุของหยิน)
ซึ่งเป็นคำศัพท์ปัจจุบันที่มีการเท้าความเดิม
ในสมัยกรีกโบราณอาริสโตเติลได้ให้ความสำคัญของน้ำอสุจิ  นักเขียนคนหนึ่งได้กล่าวไว้ว่า  
"สำหรับอาริสโตเติลแล้ว  น้ำอสุจิเป็นสิ่งที่มาจากอาหาร
มาจากเลือดและมีการปรุงให้เป็นสารที่ยอดเยี่ยม  อยู่ที่อุณหภูมิที่ยอดเยี่ยม
ซึ่งผู้ชายเท่านั้นหลั่งออกได้ 
เป็นผลจากธรรมชาติของผู้ชาย  ที่มีระดับไฟธาตุที่ขาดไม่ได้ในการเปลี่ยนเลือดให้เป็นน้ำอสุจิ"อาริสโตเติลคิดว่า  มีความสัมพันธ์กันโดยตรงระหว่างอาหารและน้ำอสุจิ  คือ
"น้ำอสุจิเป็นการขับสารอาหารออก  หรือจะพูดให้ชัดกว่านี้ก็คือ  
เป็นการขับส่วนที่สมบูรณ์ที่สุดของอาหารออก"
ความสัมพันธ์ของอาหารเพื่อให้เกิดการเจริญเติบโตของร่างกายในทางหนึ่ง
และความสัมพันธ์ของอาหารกับน้ำอสุจิในอีกทิศทางหนึ่ง
ทำให้อาริสโตเติลเตือนไม่ให้
"มีกิจกรรมทางเพศเมื่ออายุน้อย...
เพราะจะมีผลต่อการเจริญเติบโตของร่างกาย
คือ  อาหารที่ใช้ในการเจริญเติบโตของร่างกาย  จะถูกนำไปใช้เพื่อการผลิตน้ำอสุจิ...
อาริสโตเติลกล่าวว่า  นี้หมายถึงช่วงที่ร่างกายกำลังเจริญเติบโต
ดังนั้น  ช่วงอายุที่ดีที่สุดเพื่อเริ่มกิจกรรมทางเพศก็คือเมื่อไม่มีการเจริญเติบโตอย่างรวดเร็วแล้ว  
เพราะว่า  เมื่อร่างกายเติบโตถึงระดับที่สูงที่สุดแล้ว
การเปลี่ยนสารอาหารไปเป็นน้ำอสุจิไม่ได้ทำให้ร่างกายขาดวัสดุที่ใช้เพื่อการเติบโต"
นอกจากนั้นแล้ว  "อาริสโตเติลยังบอกเราว่า  เขตรอบ ๆ ตา
เป็นเขตที่อุดมสูงสุดของ  'พืช' ในศีรษะ
เป็นทฤษฎีที่อธิบายผลที่เกิดขึ้นต่อตาเมื่อมีเพศสัมพันธ์มากเกินไป
และระบุถึงความคิดที่บอกว่า  ตัวอสุจิมาจากน้ำที่อยู่รอบ ๆ ตา"นี่อาจจะอธิบายความคิดลัทธิของพิทาโกรัสว่า  "น้ำอสุจิเป็นหยดหนึ่งของสมอง (τὸ δε σπέρμα εἶναι σταγόνα ἐγκέφαλου)."
เชื่อกันว่า  ผู้หญิงก็มีน้ำอสุจิแบบของตนเองเช่นกัน
ซึ่งมีอยู่ในมดลูกและเกิดการปล่อยเมื่อถึงจุดสุดยอดการมีน้ำอสุจิค้าง  (คือไม่มีการปล่อย)  เชื่อว่าเป็นเหตุของโรคฮิสทีเรียในหญิง  (female hysteria)
ในสังคมก่อนอุตสาหกรรมบางสังคม  มีการถือว่าน้ำอสุจิและน้ำของร่างกายอย่างอื่น ๆ เป็นของศักดิ์สิทธิ์  (หรือขลัง)โลหิตก็เป็นส่วนหนึ่งของความเชื่อนั้น
และก็มีความเชื่อว่า  น้ำอสุจิเกิดขึ้นจากสิ่งเหนือธรรมชาติ
และดังนั้น   จึงเป็นของศักดิ์สิทธิ์
น้ำค้างครั้งหนึ่งเชื่อกันว่า  เป็นฝนประเภทที่ทำให้โลกอุดมสมบูรณ์
และจึงกลายมาเป็นตัวอุปมาของน้ำอสุจิ
มีการเชื่อกันอย่างกว้างขวางในยุคโบราณว่า
แก้วมณีเป็นหยดน้ำอสุจิจากสวรรค์ซึ่งเกิดการแข็งตัวหลังจากทำให้เกิดความอุดมสมบูรณ์แก่โลกแล้ว
มีความเชื่อโบราณของคนจีนว่าหยกเป็นน้ำอสุจิของมังกรสวรรค์ที่แห้งแล้ว
ในตำนานเก่า ๆ รอบโลก
น้ำอสุจิมักจะเปรียบเหมือนกับนมแม่
ในวัฒนธรรมของคนบาหลีบางเผ่า
การให้น้ำอสุจิเป็นเป็นการทดแทนนมแม่โดยเป็นอุปมาเกี่ยวเนื่องกับอาหาร  คือ
ภรรยาทำอาหารให้กับสามี  ผู้ทำการทดแทนโดยให้น้ำอสุจิ  ซึ่งเป็น  "น้ำนมแห่งความเมตตา"
ในปรัชญาทางการแพทย์บางอย่าง  เช่นการแพทย์แผนโบราณของคนรัสเซียน้ำอสุจิเชื่อกันว่าเป็นผลจากปฏิกิริยาทางกายที่ซับซ้อนระหว่างหญิงชาย
ไม่ใช่เป็นเพียงแค่ผลิตภัณฑ์ของระบบสืบพันธุ์ในชาย
เมื่อหน่วยจารกรรมSIS ของประเทศอังกฤษพบว่า  น้ำอสุจิสามารถใช้เป็นหมึกที่มองไม่เห็นอย่างดี
ผู้อำนวยการคนแรกของหน่วย SIS จึงได้ให้ข้อสังเกตเกี่ยวกับจารบุรุษของเขาว่า  "ทุกคนเป็นปากกาของตนเอง"
เหตุผลของการกินน้ำอสุจิของมนุษย์หรือของสัตว์อื่น  ก็เพื่อความพึงพอใจทางเพศ  และเพื่อประโยชน์ทางร่างกายและจิตใจอื่น ๆ
ไม่มีความเสี่ยงต่อการกินน้ำอสุจิของชายที่มีสุขภาพดี
คือ  การกลืนน้ำอสุจิไม่ทำให้มีความเสี่ยงเพิ่มขึ้นอีกจากการมีออรัลเซ็กซ์ซึ่งปกติก็เสี่ยงต่อโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์เช่นเอชไอวีหรือเริมอยู่แล้ว
โดยเฉพาะในบุคคลที่มีเลือดออกที่เหงือก  มีโรคเหงือกอักเสบ  หรือมีแผลที่ยังเปิดอยู่ในปาก
แม้ว่า  น้ำอสุจิอาจจะเย็นหมดแล้วก่อนที่จะกินเข้าไป
แต่เชื้อไวรัสก็สามารถรอดอยู่ได้เป็นระยะเวลานานแม้ว่าจะออกมานอกร่างกายแล้ว
งานวิจัยยังบอกเป็นนัยด้วยว่า  การมีออรัลเซ็กส์โดยไม่มีการป้องกันกับบุคคลที่มีเชื้อ human papillomavirus (HPV) อาจจะเพิ่มความเสี่ยงต่อมะเร็งปากหรือมะเร็งคอ
งานวิจัยพบว่า 36% ของคนไข้มะเร็งปากและคอมีเชื้อ HPV เทียบกับกลุ่มควบคุม
เชื่อกันว่า  มะเร็งของคนไข้เหล่านั้นเป็นผลของการติดเชื้อ HPV
เพราะว่า  เชื้อไวรัสนี้เป็นเหตุของมะเร็งปากมดลูกโดยมาก
น้ำอสุจิที่หลั่งออกโดยเฉลี่ย  (3.4มิลลิลิตร) จะมีสารอาหารเช่นธาตุสังกะสีแคลเซียมและโพแทสเซียมและวิตามินบี 12อยู่เล็กน้อยงานวิจัยที่มีตัวอย่างน้อยส่วนหนึ่งพบประโยชน์ต่อสุขภาพในการกินน้ำอสุจิ
ความเป็นหมันของหญิงบางชนิด  โรคพิษแห่งครรภ์ระยะก่อนชัก  และการแท้งสามารถเกิดจากแอนติบอดีที่เข้าไปทำลายโปรตีนหรือแอนติเจนในน้ำอสุจิของผู้ชาย
แต่เมื่อทำออรัลเซ็กซ์แล้วกลืนน้ำอสุจิของคู่ขาเข้าไป
อาจทำการมีครรภ์ให้ปลอดภัยยิ่งขึ้น  ประสบผลสำเร็จยิ่งขึ้น
ยังไม่มีงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์ที่เช็คดูว่าการกลืนน้ำอสุจิมีผลต้านความซึมเศร้าหรือไม่  (แต่มีจากการดูดซึมผ่านช่องคลอด)
แต่ว่า  น้ำอสุจิมีสารประกอบที่สามารถเปลี่ยนอารมณ์ความรู้สึกได้เช่นเอ็นดอร์ฟิน, estrone, prolactin, oxytocin, thyrotropin-releasing hormone, และเซโรโทนินประโยชน์ที่พบที่เกิดจากสารประกอบเหล่านี้  พบแต่ในงานวิจัยเกี่ยวกับการดูดซึมผ่านช่องคลอดเท่านั้น
ในบางวัฒนธรรม  น้ำอสุจิมีคุณสมบัติบางอย่างที่เกี่ยวข้องกับความเป็นชาย
เช่น  คนหลายเผ่าจากปาปัวนิวกินีรวมทั้งคนแซมเบียและคน Etoro
เชื่อว่า  น้ำอสุจิช่วยบูรณาการความเป็นชายให้สมบูรณ์ในเยาวชนชาย
คือ  น้ำอสุจิของผู้อาวุโสของเผ่า  มีธรรมชาติของความเป็นชาย
และเพื่อที่จะสืบช่วงต่อจากผู้อาวุโสเหล่านั้น
ชายที่อายุน้อยกว่าซึ่งเป็นคนรุ่นต่อไปต้องให้ออรัลเซ็กซ์กับผู้อาวุโสและกินน้ำอสุจิ
เยาวชนทั้งก่อนวัยรุ่นและหลังวัยรุ่นต้องผ่านพิธีการเช่นนี้ประเพณีเช่นนี้สัมพันธ์กับความนิยมในความรักร่วมเพศที่พบในคนเผ่าเหล่านี้และอื่น ๆ