Trowulan

Trowulan, ikukecamatankang kalebu ing salah sawijinéKabupatén Mojokêrto, pêrsise11kming sisih kilon kuthaMojokêrto.jarak têmpuhipun kirang langkung60km sakingSurabaya.Ing wewengkon Mojokêrto taksih wontên kaéndahanKarajanMajapahitkang jaman biyèn digawé karoRadèn Wijaya.Awit saka abad kaping 13 lan abad kaping 14, Kêrajaan Majapahit iku duwékutha krajaning Triwulan.Nanging, jamantaun1478Kêrajaan Majapahit dipserang kaliyan wadyaIslamkaéndahan kang edi peni lan karaméan ing Trowulan dadi ical botên wontên kabaripun.Botên mênika kèmawon, Triwulan sampun ora dadi punjer Kêrajaan Majapahit malih.
Taun1292Singasaridikuwasani keturunankraton Kadhiriya ikuJayakatwang. Salah sawijining keturunan Singasari,Radèn Wijaya, sumingkir menyangPulo Madura. Ing pulo iku, Wijaya olèh pramayoga déning kang baureksa Madura, ya ikuAria Wiraraja, supaya éthok-éthok ngabdi karo Jayakatwang.
Jayakatwang nampa Wijaya lan kanugrahan lemah ing tlatah Tarik kang isih awujud alas. Tarik iki dadi cikal bakal kraton Majapahit.
Ing pungkasan taun1293, Wijaya migunakaké prajuritKubilai Khankang arep nyerang Singasari (Kertanagara), gabungané prajuritCinakaro Wijaya iki bisa ngalahaké Jayakatwang kang déning prajurit Cina dikira Kertanagara. Radèn Wijaya uga ngalahke prajurit Kubilai Khan wektu acara pista kamenangan musuh Jayakatwang.
Radèn Wijayaiku minangkaRajakang utama gawéKarajan Majapahit.Karajankang duwé gayutan raket karoKarajan Singosari, ya ikuRaja Kertanagaraing mangsa1268 Maséhi.Radèn Wijaya, duwé mungsuh kang bisa diarani abot, kaya ta:
Ing taun1292,Radèn Kertanagaramati dipaténiAdipati Jayakatwang.Awit saka iku,Radèn Wijayagabung karoAdipati WirarajasakaMadura.PasukanCinalanRadèn WijayanyerangKarajan Kadhiri.Amerga ana salah paham,CinanyerangRadèn Wijaya, nanging kalah, dadinéCinamundhur lanRadèn Wijayamenang.Ing taun1293,Radèn Wijayadiwènèhi gelarRaja Kertarejasa.
Jayanagaraiku ratuMajapahitkaping pindo (1309-1328), putraRadèn WijayasakaDara Petakkang asalé sakaKarajan Dharmasraya. Dyah Dara Petak iku saka lima istri Radèn Wijaya lan mung saka Dyah Dara Petak iki Radèn Wijaya duwé katurunan putra lanang, mulane Dyah Dara Petak entu' gelar Stri Tinuheng Pura kang tegesé: Istri kang dituake ingpura.
Ing jaman kakuasaan Jayanagara iki kerep kedadeyan pemberontakan kang dilakoni déningSorataun (1311),Nambitaun1316, ugaKutitaun1319.
Ing jamanéRadèn Wijaya, asring ana berontakan, nanging ora bisa ngalahakéRadèn Wijaya.Rikala taun1309,Radèn Wijayaséda, awuné disimpen ingCandhi NgrimbilanCandhi Simping.Dadiné,Raja JayanagaragantéakéRadèn Wijaya.Amerga ing jaman pamaréntahanéRadèn Jayanagaraakèh kang padha brontak.SédanéRadèn Jayanagaraing taun1328.
SawiséRadèn Jayanagaraséda,Ratu Tribhuwana Tungga Déwigantéaké dadiRatuingMajapahitkanthi taun1350.Nama asliné Tribhuwana Wijayatunggadewi ya ikuDyah Gitarja. Dhèwèké iku putri sakaRadèn WijayalanGayatri. Duwéni adhi kandung kang duwé namaDyah Wiyatlan kakang tiri kang namanéJayanagara. Ing mangsa pamaréntahanéJayanagara(1309-1328) dhèwèké diangkat dadi panguasa bawahan ingJiwanalan duwé gelarBhre Kahuripan.
MiturutPararaton,Jayanagarangrasa wedi yèn takhtané terancam, saéngga dhèwèké menging adhi- adhiné dhaup. SawiséJayanagaraséda taun 1328, paraksatriyapadha rawuh kanggo nglamar putri loro mau. Akhiré, sawisé ngléwati sayembara, diéntukna wong lanang loro, ya iku Cakradhara dadi garwane Dyah Gitarja, lanKudamertadadi garwaneDyah Wiyat.
Cakradharaduwé gelarKertawardhana Bhre Tumapel. Saka nikahane nan iku lairDyah Hayam WuruklanDyah Nertaja.Hayam Wurukbanjur diangkat dadiyuwarajakang duwé gelar Bhre Kahuripan utawa Bhre Jiwana, Yèn Dyah Nertaja dadiBhre Pajang.
Raja Hayam Wurukduwé gelarRaja Sri Rajasanagara.Amerga bantuanéPatih Gadjah Mada,Majapahitngalami pucuk kejayaan.Karajan Majapahitiku dirangkum ingbukukang duwé sesirahNagara-Kertagama, kang digawé karompu Prapanca.Raja Hayam Wurukiku mréntah kanthi taun1350-1380.
Wewengkon kekuasaané jembar banget, wiwit sakaTimor TimurkanthiUjungTanah Malayu, kalebuTumasiksaiki dadiSingapura.
Pasisirs waé yènMajapahitmaukratongedhé dhéwé ing donya rikala semono.KondhangéGajah Madaing jamanMajapahitiku ora mung amarga letak wewengkon kekuasaané kang jembar.
Barang-barang purbakala kang wis tinemu (Direktorat Sajarahdan Purbakala) kasimpen ingMusiyum Mojokertoutawa ingMusiyum Trowulan.Musiyum iki diyasaR. A. Kromo Djojo AdinegorobiyénBupati Mojokerto.R. A. Kromo Djojo Adinegorokang makarya sama karoHenricus maclaine Pontarsiték sakaWalandautawaWalanda.Tanggal24 April 1924ngedhekakéOudheeidkundige Vereeneging Majapahit (OVM).
Kang kudu diperhatikaké iku ora kabéh ciriarcamau bisa mawa jangkep nemoni saben arca ing mangsa Majapahit.Ciri-ciriné mung ana ing arca kang wigati, kaya ta:
Miturut catatanéBadan Pelestarian Peninggalan Purbakala Mojokerto,candhiutawagapuraiki duwé fungsi dadi lawang lumebu kanggo yasan suci kanggo méngeti wafatéRaja Jayanagarakang ingNagarakertagamadiarani “kembali ke donya Wisnu”taun 1250 Saka(sakiwa-tengenétaun 1328 M)..CandhiutawaGapura Bajang Ratuiki ana ing kedhuwurén41,49 mètering dhuwurélumah air laut, orientasiné ngarah kanthiTimur Laut–Tenggara.Digawé sakabahan/batu batakajabatanggasartaambang pintu(dhuwur lan ngisor) kang digawé saka watuandesit.Denah yasan minangka segi empat, berukuran11,5 x 10,5 mèterkanthi dhuwuré16,5 m. Lorong lawang lumebu lebaré kira-kira1,4m.Mawa vertikalBajang Ratudibagi dadi 3 pérangan, ya ikusikil,awaklanpayongapura.Mawa kuwugapuraduwésuwiwilanpagertémboking sisiné.