รอเบิร์ต มูกาบี

รอเบิร์ต กาเบรียล มูกาบี(อังกฤษ:Robert Gabriel Mugabe; 21 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1924 – 6 กันยายน ค.ศ. 2019) เป็นนักปฏิวัติและนักการเมืองชาวซิมบับเว ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีซิมบับเวตั้งแต่ ค.ศ. 1980 ถึง ค.ศ. 1987 และต่อมาดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีตั้งแต่ ค.ศ. 1987 ถึง ค.ศ. 2017 เขาเป็นเลขาธิการสหภาพแห่งชาติแอฟริกาแห่งซิมบับเว(ZANU) ตั้งแต่ ค.ศ. 1975 ถึง ค.ศ. 1980 ซึ่งต่อมากลายเป็นผู้นำแนวร่วมรักชาติ(ZANU–PF) ตั้งแต่ ค.ศ. 1980 ถึง ค.ศ. 2017 มูกาบียึดถืออุดมการณ์ชาตินิยมแอฟริกาโดยในช่วงทศวรรษ 1970 ถึง 1980 เขาได้แสดงตนว่าเป็นพวกลัทธิมากซ์–เลนินและต่อมาในทศวรรษ 1990 เขาจึงแสดงตนว่าเป็นนักสังคมนิยมตลอดช่วงที่เหลือของการดำรงตำแหน่งของเขา
มูกาบีเกิดในครอบครัวชาวโชนาที่ยากจนในเมืองกูตามาเซาเทิร์นโรดีเชียเขาได้รับการศึกษาที่วิทยาลัยกูตามาและมหาวิทยาลัยฟอร์ตแฮร์ในประเทศแอฟริกาใต้ จากนั้นทำงานเป็นครูในเซาเทิร์นโรดีเชียนอร์เทิร์นโรดีเชียและกานา ด้วยความไม่พอใจต่อการปกครองของชนกลุ่มน้อยผิวขาวในดินแดนบ้านเกิดภายใต้จักรวรรดิบริติชมูกาบีจึงหันมาเชื่อมั่นในลัทธิมากซ์และเข้าร่วมกลุ่มชาตินิยมแอฟริกาที่เรียกร้องให้มีรัฐอิสระที่ควบคุมโดยประชากรส่วนใหญ่ที่เป็นชนผิวดำ หลังจากแสดงความคิดเห็นต่อต้านรัฐบาล เขาถูกตัดสินว่ามีความผิดฐานปลุกปั่นให้ขัดขืนอำนาจปกครองและถูกจำคุกในระหว่าง ค.ศ. 1964 ถึง ค.ศ. 1974 หลังจากพ้นโทษ เขาได้หลบหนีไปยังประเทศโมซัมบิกและก้าวขึ้นเป็นผู้นำของสหภาพแห่งชาติแอฟริกาแห่งซิมบับเว พร้อมทั้งนำกลุ่มในการทำสงครามโรดีเชียเพื่อต่อต้านรัฐบาลชนผิวขาวของเอียน สมิธเขาจำใจเข้าร่วมการเจรจาสันติภาพในสหราชอาณาจักรซึ่งนำไปสู่ความตกลงแลนแคสเตอร์เฮาส์เพื่อยุติสงคราม มูกาบีนำพรรคแนวร่วมรักชาติไปสู่ชัยชนะในการเลือกตั้งทั่วไป ค.ศ. 1980และเข้ารับตำแหน่งนายกรัฐมนตรีเมื่อประเทศที่ในปัจจุบันเปลี่ยนชื่อเป็นซิมบับเว ได้รับเอกราชและได้รับการรับรองในระดับนานาชาติ รัฐบาลของเขาดำเนินการขยายระบบสาธารณสุขและการศึกษาและแม้เขาจะแสดงความปรารถนาที่จะสร้างสังคมตามแบบสังคมนิยม แต่ก็ยึดถือแนวทางเศรษฐกิจกระแสหลักเป็นส่วนใหญ่
อย่างไรก็ตาม การเรียกร้องให้มีการปรองดองทางเชื้อชาติของมูกาบีไม่สามารถหยุดยั้งการอพยพของชนผิวขาวที่เพิ่มขึ้นได้ ในขณะเดียวกัน ความสัมพันธ์กับโจชัว อึงโกโมและสหภาพประชาชนแอฟริกาแห่งซิมบับเว(ZAPU) ก็เลวร้ายลง ในเหตุการณ์กูคูราฮุนดี(Gukurahundi) ที่เกิดขึ้นระหว่าง ค.ศ. 1982–1987 กองพลน้อยที่ 5 ของมูกาบีทำการปราบปรามฝ่ายต่อต้านที่เกี่ยวข้องกับสหภาพประชาชนในมาตาเบเลแลนด์(Matabeleland) ซึ่งคร่าชีวิตพลเรือนชาวอึงเดเบเลกว่า 20,000 คน ในระดับนานาชาติ เขาส่งกองกำลังเข้าร่วมสงครามคองโกครั้งที่สองและดำรงตำแหน่งเลขาธิการขบวนการไม่ฝักใฝ่ฝ่ายใด(ค.ศ. 1986–1989), ประธานองค์การเอกภาพแอฟริกา(ค.ศ. 1997–1998) และประธานสหภาพแอฟริกา(ค.ศ. 2015–2016) ด้วยความมุ่งมั่นต่อการปลดปล่อยอาณานิคมมูกาบีจึงให้ความสำคัญกับการกระจายที่ดินของชาวไร่ชาวนาผิวขาวให้แก่ชนผิวดำที่ไม่มีที่ดิน โดยเริ่มจากการซื้อขายที่ดินตามความสมัครใจ แต่ด้วยความไม่พอใจกับความล่าช้าในการกระจายที่ดิน เขาจึงสนับสนุนให้ชาวซิมบับเวผิวดำยึดไร่นาของชนผิวขาวด้วยความรุนแรงนับตั้งแต่ ค.ศ. 2000 การผลิตอาหารลดลงอย่างรุนแรง นำไปสู่ความอดอยาก เศรษฐกิจตกต่ำ และการถูกบีบบังคับจากต่างประเทศ กระแสต่อต้านมูกาบีมีจำนวนเพิ่มมากขึ้น แต่เขายังคงชนะการเลือกตั้งในค.ศ. 2002,ค.ศ. 2008, และค.ศ. 2013ผ่านการรณรงค์ที่เต็มไปด้วยความรุนแรงการโกงเลือกตั้งและการดึงฐานเสียงชนบทชาวโชนา จนกระทั่งใน ค.ศ. 2017 สมาชิกพรรคของเขาเองได้รัฐประหารโค่นล้มเขา และแต่งตั้งเอ็มเมอร์สัน อึมนังกากวาอดีตรองประธานาธิบดีขึ้นเป็นผู้นำแทน
มูกาบีผู้ซึ่งครอบงำการเมืองซิมบับเวมาเกือบสี่ทศวรรษกลายเป็นที่ถกเถียงกันในหลายแง่มุม แง่มุมหนึ่งได้ยกย่องเขาว่าเป็นวีรบุรุษปฏิวัติของการต่อสู้เพื่อปลดปล่อยแอฟริกาที่ช่วยปลดปล่อยซิมบับเวจากลัทธิอาณานิคมบริเตนจักรวรรดินิยมและการปกครองภายใต้ชนกลุ่มน้อยผิวขาว แต่ขณะเดียวกันก็ถูกวิจารณ์ว่าเป็นเผด็จการที่ต้องรับผิดชอบต่อการบริหารเศรษฐกิจที่ผิดพลาดการทุจริตในวงกว้าง และการละเมิดสิทธิมนุษยชนรวมถึงการเหยียดชนผิวขาวอาชญากรรมต่อมนุษยชาติและการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์
มูกาบีเป็นผู้นำที่ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างมากในเรื่องการบริหารเศรษฐกิจของประเทศ เมื่อเข้ารับตำแหน่งใน ค.ศ. 1987 ผลจากการเปลี่ยนนโยบายเป็นสังคมนิยมอย่างกะทันหัน ทำให้อัตราการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจของซิมบับเวลดลงอย่างมาก ประกอบกับการเกิดภาวะเงินเฟ้ออย่างรุนแรงในปีค.ศ. 2008อันเป็นผลเนื่องมาจากมาตราคว่ำบาตรจากนานาชาติ อย่างไรก็ตามจากรายงานของธนาคารโลก ยังมีมุมมองในแง่ดีของพัฒนาการทางสังคมในแง่อัตราการถือครองที่ดินของเกษตรกรรายย่อยที่ขยายตัวขึ้นอย่างมากในช่วงปีค.ศ. 1980ถึงค.ศ. 1990
ในวันที่ 6 พฤศจิกายน ประธานาธิบดีมูกาบีวัย 93 ปี ปลดรองประธานาธิบดีเอ็มเมอร์สัน มนังกากวา หลังการแย่งชิงอำนาจเพื่อเป็นผู้สืบทอดตำแหน่งประธานาธิบดีระหว่างมนังกากวากับเกรซ มูกาบี ภรรยาของรอเบิร์ต มูกาบีกองทัพซิมบับเวเริ่มก่อการรัฐประหารในวันที่ 14 พฤศจิกายน กักขังมูกาบีไว้ในบ้านพักในวันที่ 15 พฤศจิกายน ค.ศ. 2017 และประกาศว่าเป็นการกระทำเพื่อจัดการกับอาชญากรรอบตัวมูกาบี
ในวันที่ 19 พฤศจิกายน มูกาบีถูกปลดออกจากตำแหน่งผู้นำพรรค ZANU-PF และพรรคได้แต่งตั้งมนังกากวาขึ้นเป็นผู้นำพรรคแทนเกรซ มูกาบีถูกขับออกจากพรรคพรรคขีดเส้นตายให้มูกาบีลาออกจากตำแหน่งประธานาธิบดีภายในเที่ยงของวันรุ่งขึ้นหรือไม่ก็จะถูกดำเนินการถอดถอน
หลังเลยกำหนดเส้นตายและรัฐสภาเตรียมดำเนินการถอดถอน ในที่สุดมูกาบีก็ประกาศลาออกในวันที่ 21 พฤศจิกายน