Cublak-cublak suweng

Cublak-cublak suwengiku sawijiningtembang dolanan, ya iku jinistembangkang prasaja, biyasa ditembangaké déningbocah-bocah cilik, mligi ing padésan, sinambi dolanan bebarengan karo kanca-kancané. Lumantar lagu dolanan, bocah-bocah kawanuhaké babsato kéwan, sato iwèn, thethukulan,tetuwuhan, bebrayan, lingkunganalam, lan sapanunggalané.Kadhang kalatembangdolanan uga ditembangaké déning waranggana sajeroning swasana tinamtu ing pagelaranwayang kulit.
Cublak-Cublak Suwengya iku salah sawijining dolanan sing diiringi lagu pengiring sing ditembangake. Lagu pengiring ing game iki duwe judhule padha karo jeneng game kasebut dhewe, yaiku cublak-cublak suweng. Dolanan tradhisional cublak-cublak suweng biasane dimainake bocah cilik ing padesan sakaJawa, utamane ingJawa Tengah,Daerah Istimewa Yogyakartalan ugaJawa Wetan.
Ing dolanan iki diwiwiti kanthi hompimpa utawa gambreng kanggo nemtokake sapa sing bakal kalah kaping pisanan. Sawise iku, wong sing kalah bakal dadi pak Empo, sing madhep ing tengah lan bocah liyane bakal lungguh ing sacedhake Pak Empo. Banjur sing ngubengi Pak Empo mbukak telapak tangane ngadhep munggah lan dilebokake ing gegere Pak Empo. Banjur ana salah sawijine bocah sing nyekel winih / kerikil lan pindhah saka sawit menyang dawane liyane sing diiringi lagu Cublak-Cublek Suweng.
Lirik lagu yaiku:
Lirik tembang  "sapa ngguyu ndelikake" minangka pratandha yen wiji / kerikil kudu didhelikake kanthi cepet dening bocah sing nampani. Ing pungkasan lagu, kabeh bocah nyekel tangane, pura-pura ndhelikake krikil, kanthi tangane. Pak Empo tangi lan ngramal ing tangane wiji / kerikil didhelikake. Yen dugaane bener, bocah sing nyekel wiji / kerikil dadi Pak Empo. Yen salah, Pak Empo bali menyang posisi asline lan game diwiwiti maneh.
Cublak cublak suwengSuwengé ting gelèntèrMambu ketundhung gudèlPak empong léra-léréSapa ngguyu ndelikkakéSir, sir pongdhelékopongSir, sir pongdhelékopong
Dolanan iki diarani cublak-cublak suweng amarga nalika dolanan kang dicublek-cublek ikusuweng. Dolanan iki biyasa dianakaké wanci soré utawa wengi nalika padhang bulan, ing èmpèran kang jembar. Dolanan cublak-cublak suweng iki ora ngerti saka endi sangkané, nanging dolanan iki misuwur banget ing provinsiJawa Tengah.
Dolanan iki bisa dilakokake déning bocah 5 utawa 7, racaké bocah umur 6-14 taun. Dolanan iki bisa katindakake déning bocah lanang utawa wadon. Sing diperlokake ing dolanan cublak-cublak suweng ya ikusuweng, nanging yèn ora anasuwengbisa diganti nganggokrikil. Saliyané suweng utawa krikil, dolanan iki uga diiringitembang dolanan.
Saumpama kang dolanan cacahé 7( A, B, C, D, E, F, lan G). Bocah 7 iku banjursut, sapa kang kalah, dadi. Umpama kang dadi G. Banjur G lungguh mengkurep ing lemah lan diubengi bocah 6 liyané ( A, B, C, D, E, lan  F). Salah siji saka bocah 6 kui didadèkakéembok. Banjur kabèh tangané bocah 6 mau disèlèhaké ing gegeré G, tangané nganthong(telapaké ing dhuwur). Banjur padha nyanyèkaké tembang cublak-cublak suweng, sinambi embok ngubengaké suweng ing tangané bocah 6 mau. Nalika tembang tekanpak empong lera-lere, kabèh tangan nggegem. Banjur nalika tekansir sir pong dhele kopong, kabèh tangan dijunjung saka gegere G lan driji duding loro karone nduding banjur diobahake kaya ngirisi gula jawa. Bareng karo iku G tangi saka lungguhe. Nalika tekansir pong dhele kopongkang kapindho G dikon milih sapa kang nggawa suweng utawa krikil mau. Yèn pilihane Gsalah, G kududadimanèh, nanging yènbener, sapa kang dipilih mau kududadi. Ngono sabanjuré.