ประเทศไลบีเรีย

6°30′N9°30′W﻿ / ﻿6.500°N 9.500°W﻿ /6.500; -9.500
ไลบีเรีย(อังกฤษ:Liberia) หรือชื่อทางการคือสาธารณรัฐไลบีเรีย(Republic of Liberia) เป็นประเทศที่อยู่ในเขตแอฟริกาตะวันตกติดกับประเทศเซียร์ราลีโอนทางด้านทิศตะวันตกประเทศกินีทางด้านทิศเหนือ และประเทศโกตดิวัวร์ทางด้านทิศตะวันออก มีเมืองหลวงชื่อมอนโรเวียปกครองโดยใช้ระบอบประชาธิปไตย
จากการสำรวจประชากรในปี 2008 มีประชากรอยู่ 3,476,608 คน และมีพื้นที่ครอบคลุม 111,369 ตร.กม. (43,000 ตร.ไมล์)
ไลบีเรียเป็นประเทศในแอฟริกาตะวันตกที่ก่อตั้งโดยคนผิวสีจากประเทศสหรัฐอเมริกา การอพยพของชาวแอฟริกันอเมริกัน ทั้งที่เป็นอิสระและเพิ่งได้รับอิสรภาพ ได้รับทุนและจัดการโดย American Colonization Society (ACS) อัตราการเสียชีวิตของผู้ตั้งถิ่นฐานเหล่านี้สูงที่สุดในประวัติศาสตร์ของมนุษย์ที่บันทึกไว้อย่างแม่นยำ จากผู้อพยพ 4,571 คนที่มาถึงไลบีเรียระหว่างปี พ.ศ. 2363 ถึง พ.ศ. 2386 มีเพียง 1,819 คนเท่านั้นที่รอดชีวิต ในปี ค.ศ. 1846 โจเซฟ เจนกินส์ โรเบิร์ตส์ผู้ว่าการผิวสีคนแรกของไลบีเรียร้องขอให้สภานิติบัญญัติไลบีเรียประกาศเอกราช แต่ในลักษณะที่จะอนุญาตให้พวกเขาติดต่อกับ ACS ได้ สภานิติบัญญัติเรียกร้องให้มีการลงประชามติซึ่งไลบีเรียเลือกเอกราช เมื่อวันที่ 26 กรกฎาคม พ.ศ. 2390 กลุ่มผู้ลงนาม 11 รายประกาศให้ไลบีเรียเป็นประเทศเอกราช ACS รวมถึงรัฐบาลของรัฐทางตอนเหนือหลายแห่งและการตั้งอาณานิคมในท้องถิ่นยังคงให้เงินและผู้อพยพในช่วงปลายทศวรรษ 1870 รัฐบาลสหรัฐฯ ปฏิเสธที่จะดำเนินการตามคำขอจาก ACS ให้ไลบีเรียเป็นอาณานิคมของอเมริกาหรือจัดตั้งอารักขาอย่างเป็นทางการเหนือไลบีเรีย แต่ได้ใช้ "อารักขาทางศีลธรรม" เหนือไลบีเรีย โดยเข้าแทรกแซงเมื่อภัยคุกคามปรากฏต่อการขยายอาณาเขตหรืออำนาจอธิปไตยของไลบีเรีย เมื่อได้รับเอกราชจากไลบีเรีย โรเบิร์ตได้รับเลือกให้เป็นประธานาธิบดีคนแรกของไลบีเรีย ไลบีเรียยังคงได้รับเอกราชตลอดช่วงแย่งชิงเพื่อแอฟริกาโดยมหาอำนาจอาณานิคมของยุโรปในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 ขณะที่ยังคงอยู่ในขอบเขตอิทธิพลของอเมริกา ประธานาธิบดี วิลเลียม ฮาวเวิร์ด แทฟต์ ให้การสนับสนุนสหรัฐต่อไลบีเรียเป็นลำดับความสำคัญของนโยบายต่างประเทศของเขา ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1920 เศรษฐกิจมุ่งเน้นไปที่การแสวงหาผลประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ อุตสาหกรรมยางโดยเฉพาะบริษัท Firestone ครองเศรษฐกิจ จนกระทั่งปี พ.ศ. 2523 ไลบีเรียถูกควบคุมทางการเมืองโดยลูกหลานของผู้ตั้งถิ่นฐานชาวแอฟริกัน - อเมริกันดั้งเดิมซึ่งรู้จักกันในนาม Americo-Liberians ซึ่งประกอบด้วยประชากรส่วนน้อย การโค่นล้มระบอบการปกครองของอเมริกา-ไลบีเรียอย่างรุนแรงในปีนั้นนำไปสู่สงครามกลางเมืองสองครั้งที่ทำลายล้างประเทศครั้งแรกตั้งแต่ปี 1989–1997 และครั้งที่สองตั้งแต่ ปี 1999–2003
นักประวัติศาสตร์เชื่อว่าชนพื้นเมือง หลายคน ในไลบีเรียอพยพมาจากทางเหนือและตะวันออกระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 12 ถึง 16 นักสำรวจชาวโปรตุเกสได้ติดต่อกับผู้คนในดินแดนซึ่งต่อมารู้จักกันในชื่อ "ไลบีเรีย" ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1462 พวกเขาตั้งชื่อพื้นที่ว่า Costa da Pimenta (Pepper Coast) หรือ Grain Coast เนื่องจากมีพริกไทยมากมายซึ่งกลายเป็นที่ต้องการ ในการทำอาหารยุโรป
ในปี ค.ศ. 1602 ชาวดัตช์ได้จัดตั้งด่านการค้าที่แกรนด์เคปเมาท์แต่ได้ทำลายมันในอีกหนึ่งปีต่อมา ในปี ค.ศ. 1663 ชาวอังกฤษได้ตั้งกระทู้ซื้อขายสินค้าบนชายฝั่งพริกไทย ไม่มีการตั้งถิ่นฐานที่รู้จักโดยชาวยุโรปอีกจนกระทั่งการมาถึงในปี พ.ศ. 2364 ของคนผิวดำจากสหรัฐอเมริกา
ประเทศไลบีเรียแบ่งเขตการปกครองออกเป็น15 เทศมณฑล (counties)โดยแต่ละมณฑลจะแบ่งย่อยออกเป็นเขต (districts)ได้แก่
ประเทศไทยและสาธารณรัฐไลบีเรียได้สถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างกัน เมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2510 ความสัมพันธ์ระหว่างกันราบรื่นมาโดยตลอด ประเทศไทยมอบหมายให้สถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงดาการ์ มีเขตอาณารับผิดชอบไลบีเรีย ส่วนไลบีเรียมอบให้สถานเอกอัครราชทูตไลบีเรียประจำประเทศญี่ปุ่น มีเขตอาณาครอบคลุมประเทศไทย ทั้งนี้ ไลบีเรียเคยแต่งตั้งนายอภิชาติ ชโยภาส เป็นกงสุลกิตติมศักดิ์ไลบีเรียประจำประเทศไทย อย่างไรก็ตาม โดยที่ในปี พ.ศ. 2550 ไลบีเรียได้ยกเลิกกงสุลกิตติมศักดิ์ทั่วโลก จึงได้มีการถอดถอนกงสุลกิตติมศักดิ์ไลบีเรียประจำประเทศไทยเมื่อวันที่ 30 ตุลาคม พ.ศ. 2550
หนึ่งในสามของหญิงชาวไลบีเรียในช่วงอายุ 15–49 แต่งงานโดยมีคู่ครองหลายคนโดยจารีตประเพณีอนุญาตให้ชายมีภรรยาสูงสุด 4 คน
ไลบีเรียเป็นหนึ่งในสามประเทศที่ยังไม่ใช้ระบบหน่วยวัดระหว่างประเทศ(ระบบเมตริก) ส่วนอีกสองประเทศคือสหรัฐและประเทศพม่า
รัฐบาลไลบีเรียเริ่มเปลี่ยนผ่านจากหน่วยตามธรรมเนียมของสหรัฐไปเป็นระบบเมตริกอย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนแปลงยังคงค่อยเป็นค่อยไป โดยรายงานรัฐบาลใช้ทั้งหน่วยตามธรรมเนียมของสหรัฐกับหน่วยเมตริกควบกันใน ค.ศ. 2018 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์และอุตสาหกรรมไลบีเรียประกาศว่า รัฐบาลไลบีเรียแตรียมประกาศใช้ระบบเมตริก