Möhtəşəm əsr (teleserial, 2011)

Möhtəşəm əsr(türk.Muhteşem Yüzyıl) —TürkiyəninStar TVtelekanalında yayımlanan teleserial.Türkiyəkinematoqrafının son illərdəki ən məşhur tarixi teleserialı hesab olunur. Osmanlı sultanıSultan Süleyman Qanunininhəyatından bəhs edən film Türkiyənin orta əsr tarixini, mədəniyyətini, o dövrün zadəganlarının həyat tərzini və adət-ənənələrini əks etdirir.
Serial, təməl olaraq Osmanlı İmperatorluğu sultanı Qanuni Sultan Süleymanın və Xürrəm Sultanın həyatı, Xürrəm Sultanın övladları üçün girişdiyi taxt mübarizəsi və saray həyatı üzərində hazırlanmışdır.
RejissorluğunuTaylanqardaşlarının etdiyi, prodüserliyiniTimur Savcının boynuna götürdüyü serialın ssenarisini 10 Aprel 2012-ci ilə-ölümünə qədərMəral Okay, ondan sonra isəYılmaz Şahinyazmışdır. Seriallar 3.500.000 TL büdcəsiylə Türk televiziya tarixinin ən bahalı layihəsidir.
İlk yayım tarixindən əvvəlki 5 aylıq müddət içərisində başlayan istehsal işləri üçün 2.100 m² sahəyə bir plato qurulmuş, 30 nəfərlik bir heykəltaraş və rəssam qrupu burada strukturların birə-bir eynisini inşa etmişdir.
İyirmi altı yaşında bu böyük iqtidarı idarə etməyə başladığında, Sultan Süleyman önünə elə bir hədəf qoymuşdu ki;
Böyük İsgəndərdəndaha güclü və məşhur bir suverenlik quracaq və Osmanlını məğlubedilməz edəcəkdi.
1520-ci ildə bir ov gəzintisində aldığı, atası Yavuz Sultan Səlimin ölüm xəbəriylə taxta çıxan gənc Süleyman, xəyallarının kənarında bir iqtidarı idarə edəcəyinə bilmədən, Manisa'daki sarayında arvadıMahidövranvə oğlu kiçikŞahzadə Mustafanıburaxıb, yanında yaxın dostu, yoldaşıParqalı İbrahimilə yola çıxdılar.Topqapı sarayınagəldilər.
Beləliklə Qanuni Sultan Süleymanın qırx altı il davam edəcək olan iqtidarı başlayır. Süleyman, ilk olaraq ona şahzadələr doğan cariyə Alexandra ilə tanış olur. Tarixə adınıXürrəm Sultanolaraq yazdıran əslən Ukraynalı kölə.
Süleyman, dünyanı fəth etmək üçün şərqdəSəfəvilər imperiyası, qərbdəRoma imperiyasıyladöyüşərkən Xürrəm Sultan daOsmanlı sülaləsindəqalıcı olmaq üçün önünə çıxan maneələrlə mübarizə edirdi.
Süleyman, Xürrəmə olan ehtiraslı eşqinin əvəzini həyatında ən güvəndiyi dostu, Sədrəzəmi İbrahimi boğduraraq və oğullarının ölüm əmrlərini də verərək ödəyəcəkdi. Çünki Xürrəm Sultan üçün iqtidar oyunu qanlı və mərhəmətsiz bir oyun idi. Bu oyundan zəfərlə çıxmaq üçün hər yol savabdır.
Mükafat aldığı mərasimlərdə serial müddətlərinə üsyan edən "Möhtəşəm əsr"in Xürrəm SultanıMəryəm Uzərli,19 may2013bazar günüBerlinəgedib dönmədi.əsəblərim gərgindir, müalicə olunacağamdeyən Uzərli, dönməsi üçün razı edilməyə çalışıldı. Serialın 100. hissəsinin bu səbəblə çatışa bilməyəcəyini açıqlandı. Psixologiyasının çox çalışmaqdan və nizamsız vaxtlardan ötəri pozulduğunu və bir klinikaya yatıb müalicə olacağını ifadə edən Uzərli,İstanbuladönməyəcəyini söylədi.
Prodüser şirkət Məryəm Uzərlinin bir cür Türkiyəyə dönməsi üçün razı edə bilməyəndən sonra 100. hissənin əskik səhnələri də tamamlaya bilmədilər. bölüm yayımlanmayandan sonra telekanalStar TVən böyük gəlir mənbəyi olan serialın yeni bölümü yayımlanmadığı üçün ən az 1 milyondollarreklam gəliri itirdi. Məryəm Uzərli gəlməyəndən sonra çəkilişlər dayandırıldı və filmə 1 həftə tətil verildi.
ProdüserTimur Savcı, artıq rəsmi olaraq seriala, Məryəm Uzərli olmadan davam edəcəklərini bütün mediaya eşitdirdi. Məryəm Uzərlinin yerinəVahidə Perçin, Xürrəm Sultanın az yaşlandırılmış halı olaraq ekranlara gələcək şərhi edildi.
Serial hələ fraqmentlərdən başlayaraq bir çox tənqid almışdır. RTÜKün etdiyi şərhə görə üç həftə içində 2010-cu ilin ümumi televiziya şikayətindən daha çox şikayət edilmişdir. Seriallar bəzi mühafizəkar və milliyyətçi seqmentlər tərəfindən Qanuni Sultan Süleymanı zövq və səfa düşkünü olaraq göstərildiyi səbəbiylə ittiham edilir.Türkiyə Baş nazir Köməkçisi və Dövlət Naziri Bülent Arınç da serial haqqında rəsmi əməliyyat başlatmışdır.
Eyni zamanda serial  bir çox tarixi səhvlə da gündəmə gəlməkdədir. Oturma nizamı, yeməklər, geyimlər və mebellər kimi detallar mövzusunun mütəxəssisləri tərəfindən araşdırılmış və uyğunsuzluğu təsvir edilmişdir.
Türkiyədə təhsil alan güneyli fəalMəhbub ƏmrahiSəfəvi Dövlətini Fars dövləti kimi təqdim etdiyi üçün "Möhtəşəm əsr" teleserialından məhkəməyə şikayət etmişdi.
New York Universitetindən Osmanlı işləri professoruLeslie Peirceisə Osmanlı qaynaqlarında hərəm ilə əlaqədar detallı məlumatlar olmadığını və bu səbəblə istehsalın tarixi həqiqətlərə uyğun gəlməsi baxımından məqbul bir ssenari yazılması lazım olduğunu ifadə etmişdir. Serial, Hollywood rejissoru Randal Kleiser tərəfindən "beynəlxalq səviyyədə bir iş, xaricə satışa çıxarıla bilər" şəklində şərh olunmuşdur.
Bəzi yazar və tənqidçilər serialda mövzunun keçdiyi zaman diliminə (1520-1566) xronoloji baxımdan uyğunlaşmazlıq göstərən bəzi səhnələrin iştirak etdiyini yəni serialda anakronizm edildiyini təyin etmiş və bunları nümunələriylə yazmışlar. Bu zaman-bozun səhvlərindən bəziləri bunlardır:
2011-ci ildə Möhtəşəm əsr serialı çıxdıqdan sonra bu serialdakı mahnılar 14 May 2013-cü ildə Tims Productions tərəfindən "Möhtəşəm əsr (saundtrek)" adı altında buraxılmışdır. Orijinal versiyada 33 mahnı vardır.
Serialda istifadə musiqilərin yanında albomun içərisindəki serialda iştirak edən və Məryəm Uzərli, Səlma Ergeç, Cansu Dərə, Erkan Bektaş, Bəkir Ünlüataer və Aytəkin Ataş tərəfindən səsləndirilən layla və türkülər də iştirak edir. Bu serialdakı mahnılar 14 may 2013-ci ildə Mira Records tərəfindən "Möhtəşəm əsr (saundtrek)" adı altında buraxılmışdır.
Orijinal telekanalı Show TV, ardından da Star TV olan serial üçün bir çox televiziya kanalı təklif etmiş və iyirmi iki kanal ilə aydın olmuşdur.Nəşrlər isə dekabr 2011 ilə Yanvar 2012-ci ildə başlamışdır. Hal-hazırda cəmi 42 ölkədə 200 milyondan çox tamaşaçıya çatmışdır. 2013-cü ildə 60 fərqli ölkədə nəşr olunması gözlənilən serial ən çox ölkəyə satışa çıxarılan Türk serialı olmuşdur.