ลิเนียจโอเอส

ลิเนียจโอเอส(อังกฤษ:LineageOS) เป็นระบบปฎิบัติการสำหรับสมาร์ทโฟนแท็บเล็ตคอมพิวเตอร์และกล่องรับสัญญาณที่มีรากเป็นแอนดรอยด์โดยมากเป็นซอฟต์แวร์แบบโอเพนซอร์สและเสรีเป็นระบบที่แยกสาขา (fork) ออกมาจากไซยาโนเจนมอดในเดือนธันวาคม 2016 
เมื่อบริษัทไซยาโนเจนประกาศว่าจะหยุดพัฒนาแล้วยกเลิกโครงสร้างพื้นฐานของโปรเจ็กต์ทั้งหมดลิเนียจโอเอสได้เปิดตัวอย่างเป็นทางการในวันที่24 ธันวาคม 2016 โดยมีรหัสต้นทางทั้งในกิตฮับและกิตแหล็บเพราะบริษัทยังคงถือลิขสิทธิ์ชื่อ จึงต้องเปลี่ยนชื่อเป็นลิเนียจโอเอสในเดือนพฤศจิกายน 2023 มีอุปกรณ์ที่ติดตั้งระบบปฏิบัติการเกิน 1.5 ล้านตัวโดยโทรศัพท์ซัมซุง กาแล็กซี่ เป็นที่นิยมใชักับระบบปฏิบัติการมากที่สุด
ไซยาโนเจนมอด (CyanogenMod มักย่อว่า "CM")
เป็นระบบปฏิบัติการโอเพนซอร์ซยอดนิยมของสมาร์ทโฟนและแท็บเล็ตคอมพิวเตอร์ที่มีรากเป็นแอนดรอยด์ผู้ใช้ระบบปฏิบัติการสามารถเลือกรายงานว่าตนใช้เฟิร์มแวร์นี้และในเดือนมีนาคม 2015 นิตยสารฟอบส์ก็ระบุว่า มีผู้ใช้ไซยาโนเจนมอดในโทรศัพท์ของตนถึง50 ล้านคน
ในปี2013 ผู้ก่อตั้งโปรเจ็กต์ Stefanie Jane ได้เงินทุนเพื่อก่อตั้งบริษัทไซยาโนเจนแต่กลับไม่สามารถหาผลประโยชน์จากความสำเร็จของโปรเจ็กต์ได้ และในที่สุดปี2016 เธอก็ได้ลาออก หรือว่าถูกไล่ออกบริษัทจึงได้หาประธานบริหารใหม่ แต่ก็ปิดออฟฟิศ เลิกล้มโปรเจ็กต์ แล้วระงับการให้บริการทั้งหมด
เพราะรหัสต้นฉบับเป็นแบบโอเพนซอร์สและเป็นที่นิยม จึงได้แยกสาขาออก (fork) โดยใช้ชื่อใหม่เป็นลิเนียจโอเอส 
และพยายามทำเป็นโปรเจ็กต์ชุมชนไซยาโนเจนมอดมีลูกเล่นส่วนหนึ่งที่ไม่มีในเฟิร์มแวร์ที่มากับอุปกรณ์มือถือต่างๆ 
เช่น ธีม/สกิน,
audio codec แบบแฟลค,
รายการ Access Point Name ขนาดใหญ่,Privacy Guardซึ่งเป็นแอปที่คุมการให้สิทธิโดยเฉพาะๆ แก่แอปต่างๆ, การแชร์เน็ตโดย tethering ผ่านตัวประสานต่างๆ, CPU overclocking, การได้สิทธิเป็นรูต, ปุ่มซอฟต์แวร์หน้าจอ, ค่าตั้งสำหรับแท็บเล็ตรูปแบบต่างๆ, ค่าตั้งหน้าข้อความแจ้งที่เปิดโดยดึงลงมา (เช่นไวไฟบลูทูธ) และการปรับระบบให้วิ่งเร็วขึ้นต่อมาลูกเล่นที่มีในไซยาโนเจนมอดก็ได้รวมเข้าในระบบแอนดรอยด์ธรรมดาด้วยผู้พัฒนาระบุว่า ระบบไม่มีสปายแวร์หรือ bloatware
เหมือนกับไซยาโนเจนมอด มีผู้พัฒนาจำนวนมากที่พัฒนาลิเนียจโอเอสกับอุปกรณ์โดยเฉพาะๆ โดยใช้ Gerrit ในการทบทวนรหัสต้นฉบับ
จริงๆ แล้ว ก่อนจะได้แจกจำหน่ายลิเนียจโอเอสอย่างเป็นทางการ ผู้พัฒนาในกลุ่ม XDA Developers ก็ได้พัฒนาลิเนียจโอเอสรุ่นไม่เป็นทางการหลายรุ่นอยู่แล้ว
รุ่นที่แจกจำหน่ายอย่างเป็นทางการทั้งหมด 
จะเซ็นด้วยกุญแจส่วนตัว (private key) ของลิเนียจโอเอส
เริ่มตั้งแต่วันที่5 มิถุนายน 2020 สาขารุ่นล่าสุดจะแจกจำหน่ายทุกๆ อาทิตย์ โดยอุปกรณ์บางอย่างอาจได้อัพเดทในวันต่อไป
เหมือนกับไซยาโนเจนมอดที่เป็นต้นตอ ลิเนียจโอเอสจะไม่มีซอฟต์แวร์ที่ไม่จำเป็นซึ่งผู้ผลิตโทรศัพท์หรือบริษัทโทรศัพท์มักจะติดตั้ง คือไม่มีซอฟต์แวร์ที่จัดว่าเป็น bloatware
ชุมชนสามารถมีส่วนร่วมในการพัฒนาลิเนียจโอเอสได้โดยหลายวิธี
ชุมชนใช้ Gerrit เพื่อทบทวนรหัสต้นฉบับสำหรับทั้งระบบปฏิบัติการและการออกแบบโครงสร้างพื้นฐาน
มีวิกิที่ให้ข้อมูลเกี่ยวกับการติดตั้ง การสนับสนุน การพัฒนา ซึ่งชุมชนช่วยทำได้ผ่าน Gerrit
ยังมีแพลตฟอร์มช่วยพัฒนาอื่นๆ อีกเช่น Crowdin เพื่อบริหารเรื่องการแปล, GitLab เพื่อติดตามบั๊กและหน้าสถิติเก็บถาวร2019-12-28 ที่เวย์แบ็กแมชชีนซึ่งแสดงจำนวนการติดตั้งสำหรับผู้ใช้ที่ยินยอมให้ทำรายงานทางสถิติ
ยังมีกลุ่มพุดคุยด้วย คือ กลุ่มไออาร์ซีที่ Libera.chat (#lineageos) และกลุ่มเรดดิต(r/lineageos)
สมาชิกชุมชนได้ใช้ฟอรัม XDA Developers เริ่มแต่ตั้งต้น
แม้การแจกจำหน่ายรุ่นทางการจะไม่สนับสนุนอุปกรณ์หลายชนิด แต่สมาชิกชุมชนก็ได้พัฒนา ROM รุ่นที่ไม่เป็นทางการ ทำให้ใช้ลิเนียจโอเอสกับอุปกรณ์เก่าๆ ได้
รุ่นไม่เป็นทางการเหล่านี้อาจมีซอฟต์แวร์ที่ช่วยให้ใช้ระบบได้ดีขึ้น แม้รุ่นที่เป็นทางการอาจจะไม่มีซอฟต์แวร์เช่นนั้น
แต่ก็อาจมีบั๊กหรือปัญหาความปลอดภัยซึ่งรุ่นที่เป็นทางการไม่มี
ในเดือนสิงหาคม 2017 โปรเจ็กต์ได้สำรวจผู้ใช้คือขอความเห็นว่าควรจะปรับปรุงการพัฒนาได้อย่างไร 
แล้วก็ได้ตีพิมพ์ผลสำรวจนั้นต่อมาในเดือนตุลาคม ก็ระบุว่าได้ใช้ผลเพื่อปรับปรุงระบบรุ่นต่อมา
ในเดือนสิงหาคม 2018 ก็ได้ทำการสำรวจเช่นนั้นอีก
ผลการสำรวจแรกอย่างหนึ่งก็คือ ลิเนียจโอเอสได้เริ่มสร้างบล็อกที่มีชื่อว่า "LineageOS Engineering Blog" 
ที่ผู้พัฒนาระบบปฏิบัติการสามารถเขียนบทความเรื่องข้อมูลทางเทคนิคขั้นสูงสำหรับการพัฒนาซอฟต์แวร์ของแอนดรอยด์
ลิเนียจโอเอสยังโพสต์รีวิวที่เรียกว่า "regularly irregular review"ในบล็อกเพื่อแจ้งว่ากำลังพัฒนาลูกเล่นอะไร
ลิเนียจโอเอสมาพร้อมกับแอปโอเพนซอร์ซและเสรีดังนี้
แม้จะไม่ได้ตั้งมากับลิเนียจโอเอสเพราะปัญหาทางกฎหมายผู้ใช้ก็ยังสามารถแฟลชแอปกูเกิลต่างๆ รวมทั้งกูเกิล เพลย์ด้วยไฟล์ชนิดซิป ซึ่งจะเรียกว่าgappsเมื่อกำลังติดตั้งลิเนียจโอเอส
การใช้ลิเนียจโอเอสหรือcustom ROMอื่นๆ ปกติจะมีผลข้างเคียงต่อเอพีไอที่แอปกูเกิลใช้คือ SafetyNet APIเพราะผู้พัฒนาแอปสามารถเลือกค่าในคอนโซลผู้พัฒนาเพื่อซ่อนแอปของตนในกูเกิลเพลย์ถ้าระบบไม่ผ่านการทดสอบของ SafetyNet หรือแอปอาจเช็คสถานะของ SafetyNet แล้วไม่ให้ใช้ลูกเล่นบางอย่าง 
ตัวอย่างก็คือ Netflix ซึ่งไม่ให้ใช้ในทั้งกูเกิลเพลย์ และกูเกิลเพย์ เพราะเช็คสถานะของ SafetyNet ทุกครั้งที่ใช้
ดังนั้น อุปกรณ์ที่ใช้ระบบปฏิบัติการเยี่ยงนี้จะมีแอปให้เลือกใช้น้อยกว่า 
ถึงกระนั้น ผู้ใช้ก็ยังสามารถติดตั้ง Magisk และมอดูลอื่นๆ เพื่อปิดบังสถานะของบูตโหลดเดอร์ แล้วติดตั้งแอปต่างๆ ได้เช่น Netflix
ลิเนียจโอเอสมีลูกเล่นหลายอย่างที่แอนดรอยด์ (Android Open Source Project, AOSP) อาจไม่มี
รวมทั้ง
แอป Trust เริ่มมีให้ใช้ตั้งแต่รุ่น 15.1 เมื่อวันที่12 มิถุนายน 2018ในอุปกรณ์ที่สนับสนุน จะพบได้ใน Settings ใต้ตัวเลือก Security and Privacy
โดยมีจุดประสงค์เพื่อให้ผู้ใช้ "สามารถตรวจดูสถานะความปลอดภัย และดูคำอธิบายว่า ควรจะทำอย่างไรอุปกรณ์จึงจะปลอดภัย และข้อมูลจึงจะไม่เสียความเป็นส่วนตัว"
อนึ่ง เมื่อทำอะไรกับอุปกรณ์ก็ดี ไอคอน trust ก็จะปรากฏเพื่อให้เห็นว่า สิ่งที่กำลังทำนั้นปลอดภัย
ในเดือนพฤศจิกายน 2023 มีอุปกรณ์ที่ติดตั้งลิเนียจโอเอสเกิน 1.5 ล้านตัวรุ่น 20.0 สนับสนุนอุปกรณ์เกิน 160ตัว, รุ่น 19.1 เกิน 10ตัว และรุ่น 18.1 เกิน 50ตัว
โปรเจ็กต์ถูกวิจารณ์เพราะการหลอกเล่นวันเมษาหน้าโง่ในปี2018คือในสัปดาห์แรกของเดือนเมษายนปี2018 โปรเจ็กต์ได้อัพเดทระบบปฏิบัติการรุ่นใหม่พร้อมกับการการหลอกเล่นที่เรียกว่า "LOSGenuine" 
ซึ่งแสดงข้อความแจ้งผู้ใช้ว่า ซอฟต์แวร์อาจเป็นของปลอม 
โดยผู้ใช้จะไม่สามารถระงับข้อความดังกล่าวได้จนกว่าจะทำรายคำสั่งนี้ใน root shell
เมื่อแตะข้อความแจ้ง ก็จะอ้างว่า อุปกรณ์นี้ไม่มีการรับรอง และจะต้องขุดเหรียญ "LOSCoins" ซึ่งเป็นสกุลเงินดิจิทัลและจริงๆ ก็ไม่สามารถใช้ทำอะไรได้ 
รุ่นที่มีปัญหานี้ยังมีแอป "Wallet" ซึ่งแสดงยอดเงิน LOSCoins ที่มีผู้ใช้จำนวนมากจึงเข้าใจผิดว่า นี่เป็นมัลแวร์จริงๆ และคนอื่นๆ ก็คิดว่า เป็นการเล่นวันเมษาน่าโง่ที่ไม่ดี 
สำหรับบางคน เป็นการถูกหลอกที่เกิดขึ้นช้าโดยไม่ทันเทศกาล เพราะไม่ได้รับอัพเดทที่ว่าหลายวันต่อจากวันเมษาน่าโง่ ทำให้ไม่ชัดเจนว่าเป็นการหลอกเล่น 
ต่อมาวันที่10 เมษายน ผู้นำโปรเจ็กต์ที่ใช้ชื่อciwrlจึงได้โพสต์ข้อความอย่างเป็นทางการ เพื่อขอโทษการเล่นหลอกลวงนั้น