Peru

Républik Peru(basa Spanyol:Perú;basa Quechua,basa Aymara:Piruw) iku nagara ingAmérika Kidulpérangan kulon, wewatesan karoEkuadorlanKolombiaing sisihlor,Brasiling sisih wétan,Boliviaing wétan, kidul-wétan lan kidul,Chiliing kidul lanSamodra Pasifiking kulon. Peru minangka nagara kang sugih bab budayaantropologi, lan dikenal minangka panggonan lairKarajan Incakang kutha krajané ingMacchu Piccu.
Sadurungé wong Spanyol teka, Peru minangka panggonan saka warna-warnakabudayan pra-Incalan sabanjuré,Karajan Inca.Francisco Pizarrondharat ing pasisir Peru taun1532, lan ing pungkasan taun1530-an, Peru dadiViceroylan minangka sumber emas lan pérak  utama kanggoKarajan Spanyol.
Peru mbiwara kamardikané saka Spanyol ing tanggal28 Juli1821amarga anané aliansi antara balaArgentinaJosé de San Martín, lan bala NeogranadineSimon Bolivar. Présidhèn kapilih pisanan, nanging, ora kuwasa nganti taun1827. Saka1836nganti1839Peru lanBoliviadadi siji sajeroningKonfederasi Peru-Bolivia, dibubaraké sawisé konflik mawa sanjata karoChililanArgentina. Antara taun-taun iki, kaanan isih durung aman, lan bala minangka kakuatan pulitik wigati.
Antara taun 1879 lan 1883, Peru lan Bolivia nggawé aliansi manèh lan perang nglawanChilisajeroningPerang Pasifik. Sawisé perang rampung (kanthi kèlangan provinsiTarapaca), kastabilan pulitik bisa digayuh, ing wiwitan taun1900-an; nganti tekané mangsa kadiktatoranAugusto Leguia.
PrésidhènAlejandro Toledoiku pemimpin nagara Peru wektu iki lan KetuaPerú Posible. Dhèwèké kapilih kanthi 53% swara pemilih ing Pemilu babak kaloro taun2001lan ngalahaké tilas Présidhèn SosialisAlan García Pérez.Perú Posiblengraih 45 kursi saka 120 kursi parlemen. Kanggo posisi kaloro lan katelu, dinggoniPartido Aprista Peruano(PAP, 28 kursi) pimpinan Alan García Pérez lanUnidad Nacional(UN, 17 kursi) pimpinanLourdes Flores Nano.
Wewengkon Peru dipérang dadi 25 region (jamak:regiones; tunggal:región). Region iki dibagi dadi provinsi, kang dumadi saka dhistrik. Peru ndarbèni 180 provinsi lan 1747 dhistrik.
Tlatah kang dipanggoni déning kuthaLimakaranLima Metropolitana(Metropolitan Lima) lan ora kalebu region mau.
Nganti taun2002, Peru dipérang dadi 24departamentos(departemen), lan akèh wong isih migunakaké istilah iki kanggo ngarani region kang saiki, sanadyan istilah departemen iki wis ora dianggo manèh.
Peru dumunung ingAmérika Kidulpérangan kulon, wewatesan karoSamodra PasifikKidul, antaraChililanEkuador. Uga wewatesan karoKolombia,Brasil, lanBolivia.
Dhataran pasisir kulon dipisahaké déning dhataran endèk alas Basin Amazon, ing kidul karoAndeskang dhuwur. Ing tapelwates Bolivia anaTlaga Titicaca, tlaga paling dhuwur (kang bisa dilayari) sadonya kanthi elevasi 3821 m.
Ékonomi Peru wis ana paningkatan orientasi pasar, kanthi rampungéprivatisasiwiwit taun 1990; jaroning indhustripertambangan,listriklantelekomunikasi. Amarga anané investasi manca kang kuwat lan kerja sama antara papréntahanAlberto Fujimori,IMFlanBank Donya,pertumbuhankuwat kagayuh antarané taun 1994-1997 laninflasibisa kakendhali. Ing taun 1998 lan 1999, akibatEl Niñoana ing babaganpertanian,krisis finansial Asia, lan kaanan ora stabil ing pasarBrasilngurangipertumbuhanmau. Peru kasil ngatur negosiasi kanggo Fasilitas Dana Tambahan karo IMF ing sasi Juni 1999, sanadyan kudu bolak-balik negosiasi sasarané. Tekanan sajeroning gunggungépengeluaran(blanja)tansaya nambah ing Pemilihan taun2000.