Dauqavpils

Dauqavpils(latış.Daugavpils‎) —Latviyanınəhaliyə görə ikinci şəhəri, əhalisi — 101 min nəfərdir (2012). Tarixdə ilk dəfə 1275-ci ildə qeyd olunmuşdur.
Əsası 1275-ci ildəLivoniyaordeni tərəfindən Dinaburq qalası kimi qoyulmuşdur. 1277, 1313, 1396, 1403-cü illərdə qalaLitvaknyazları, 1481-ci ildə isəMoskvaknyazıIII İvantərəfindən dağıdılmış, lakin yenidən bərpa edilmişdir. 1577-ci ildə,Livoniyamüharibəsi (1558–83) zamanırusqoşunları tərəfindən xarabalığa çevrilmiş,IV İvan Qroznınınəmri iləDauqavaçayı sahilində, 19-cukmaralıda yenidən ikilmişdir. Dinaburq qalası uğrundaRusdövləti,Reç Pospolitavəİsveçmübarizə aparırdılar. Pospolitanın tərkibinə qatılmış və şəhər statusunu almış, 1600-cü ildəİsveçinhakimiyyəti altına keçmiş, 1656-cı ildəRustorpaqlarına qatıldıqdan sonra Borisoqlebov adlandırılmışdır. Andrusovo barışığına (1667) görə yenidən Reç Pospolitanın tərkibinə daxil olmuş, əvvəlki adı bərpa edilmişdir.Reç Pospolitanınbirinci bölüşdürülməsindən (1772) sonraRusiyaərazisinə qatılmışdır. 1772–76-cl illərdəPskovquberniyasının, 1776–96-cı illərdə Polotsk quberniyasının, 1796–1802-ci illərdəBelorusiyaquberniyasının, 1802–1920-ci illərdəVitebskquberniyasının qəza şəhəri olmuşdur.
18-ci əsrin son rübü – 19-cu əsrdəRusiyanınqərbində mühüm qala (1810-cu ildən yenidən tikilmişdir) və ticarət mərkəzi idi. 19-cu əsrin ortalarında iridəmiryol qovşağınaçevrilmişdi.
1893–1920-ci illərdə Dvinsk adlanırdı.Birinci Dünya müharibəsiillərində cəbhə xətti Dvinskdən keçirdi. 1917-ci ilin noyabrında Dvinskdə sovet hakimiyyəti qurulmuş, 1918-ci ilin fevral–dekabr aylarında isəşəhəralmanqoşunları tərəfindən tutulmuşdu. 1918-ci ilin dekabrından 1920-ci ilin yanvarınadəkLatviya SSRtərkibində olmuş, 1920-ci ilin yanvarındaPolşaqoşunları tərəfindən işğal edilmişdi.Riqasülh müqaviləsinə (1920) görəLatviyanıntərkibinə qatılmışdır. 1920-ci ildən indiki adını daşıyır. Böyük Vətən müharibəsi (1941–45) zamanı alman qoşunlarının nəzarətində (1941–44) olmuşdur. Sovet Ordusunun Rejitsa-Dvinsk vəŞaulyayəməliyyatları zamanı almanlardan azad edilmişdir. Şəhərin mərkəzi hissəsi və küçələri 19-cu əsrin əvvəllərində formalaşmışdır; qırmızı kərpicdən inşa edilmiş və latqal barok kosu adlanan evlər seçilir. İnşasına 1810-cu ildən başlanılanklassisizmüslubunda qala ansamblı, inzibati binalar ansamblı (1828–30), katolik kilsəsi (1848–49), Birlik Evi mədəni mərkəzinin binası (1937) saxlanılmışdır. 19-cu əsrin sonları – 20-ci əsrin əvvəllərində təpə üzərində bir sırakilsətikilmişdir.
Dauqavpils rayonunun inzibati mərkəzidir.Litva(25km) vəBelarus(35km) ilə sərhədin yaxınlığındadır.Dauqavaçayı sahilində gəmi dayanacağı və mühüm avtomobil və dəmiryolları qovşağıdır.
Dauqavaçayı boyuncadamba(1841; uz. təqr. 6km.) şəhərin görməli yerlərindəndir. Müasir binalar: Buz sarayı (1999), Aleksandr Nevski sovməəsi
(2004) və s. Şəhərdə M. Rotko (Dauqavpilsdə doğulmuşdur) adlı beynəlxalq plenerlər (rəssamların sessiyaları) keçirilir. Pedaqoji Universiteti (1923; indiki statusu ilə 1993-cü ildən),Riqatexniki unievrsitetinin filialı və s. fəaliyyət göstərir.Diyarşünaslıqvərəssamlıqmuzeyi (1938), teatr (1850-ci illərin ortalarında ilkrustruppası əsasında yaradılmış, 1963-cü ildə bağlanmış, 1987-ci ildə yenidən işə başlamışdır; dram və musiqili tamaşalar latış və rus dillərində qoyulur), Y. Raynisin ev-muzeyi (Berkeneldə), açıq səma altında etnoqrafiya muzeyi (Slutişki kəndində), Platter-Ziberq qraflarının Bebren qəsri (19-cu əsrin sonları,memarY. L. Mar koni), Çervonka malikanəsi (1870-ci illər) Dauqavpils yaxınlığında yerləşir.
Dauqavpils ölkənin sənaye mərkəzlərindən biridir. Süni lif, elektrik alətləri, tikinti materialları, corab məmulatları və s. istehsal olunur. İntiqal qayışı zavodu, yeyinti sənayesi müəssisələri fəaliyyət göstərir. Teplovoz və vaqonlar təmir edilir.