Métz

Métz(dipunwaos /mɛs/ ingbasa Perancis) inggih punika kutha krajanLorraine, dhépartemènMoselle,Prancislan wewatesan kaliyanLuksemburglanJerman. Métz kalebet kitha administrasi ing Prancis ingkang wigati awit taun1972.Kitha Métz kalebet salah satunggalipun punjeringbisnis, niyaga, lanpawiyatan luhuring Prancis.
Kitha Métz sampun dipundunungitiyangwiwit wekdal pungkasaningJaman Prungguwatawis 1000 SM.Kitha punika dados tilaranipunRomawiingkang wekdal samanten namanipunKithaDivodurum(ateges kitha ing gunung suci), kutha krajan saking wewengkonCeltic Médiomatrici.Satunggaling suku ingkang manggén ing Divodurum namanipun suku Méttis, dangu-dangu nama Méttis éwah dados Métz, lan dipundadosaken nama kithaMétzngantos sapunika.
Wiwit wekdal kapengker Métz kalebet punjering niyaga ingkang wigati.Métz dados punjering niyaga amargi mapan ing kalih presimpanganmargiRomawi, margi saking sisihlèr-kidulingkang nyambungakenTrierdhatengLyonlanwétankilènmargi sakingStrasbourgdhatengSoissons.Wonten ing abad angka 2MasehiMétz sampun dados wewengkon ingkang tuwuh ngrembaka, kanthi gunggungipun kang ndunungi 40.000, wontenipun panggénan kanggé pepanggihan umum, lan papan padusan umum.
SasampunipunRomakawon déning karajan sanès, Métz dipunkuwaosiFrank Merovingian.Salajengipun dipunpandhégani RajaClovisingkang tilar donya ing taun 511.Métz ingkang dipunkuwaosi kulawargi trah Frank Merovingian lajeng dipunpérang lan dipunbagékaken dhateng putra-putranipun Raja Clovis.Wewengkon Métz dipunparingaken dhatengAustrasia, ingkang nalika samanten wewengkonipun sakingChampagnedumugiBavaria, lan ugiBèlgilanLuksemburg.Taun561Raja Sigisbertndadosaken Métz minangka kutha krajanipun.Abad angka 4 Métz dipundadosaken kutha krajan wewengkonMerovingiansatunggaling karajan ingkang taksih mlebet Austrasia.
Métz dados kitha ingkang misuwur ing donyaning agamiKristenwekdal JamanRenaisans.Métz dados wewengkonKristening abad kaping tiga, Kitha Métz dipunparéntah déning parabiskop.Para biskop ingkang dados panguwaos minggahaken béayapajak, damel undhang-undhang lan maréntah kanthi adil.Para biskop mandhégani kitha punika ngantos abad angka 13, sadèrèngipun dipunrebat déning kulawargi Paragies ingkang ngrebat kakuwaosan para biskop.
Métz tuwuh dados satunggalipun wewengkon ingkang mardika wekdal dipunkuwaosiKakaisaran Romawi.Wekdal samanten Métz dipunpandhégani déningMaitre-écheviningkang dipunpilih kulawargi ningrat.Métz dados wewengkon ingkang makmur lan sugih saéngga saged ngampilakenartadhateng wewengkon sanès ingLorraine, ugi dhateng raja-raja Prancis lankaisarRomawi.Awit saking kamakmuranipun punika Kitha Métz dipunsebatMétz la Richeutawi "Kitha Métz ingkang sugih".
Satunggaling prastawa pangepungan ing abad angka 16 déningHenri IIndadosaken Métz dipunkuwaosiPrancis.Métz kaliyanLorrainelanAlsacedipunrebatJermantaun1870sasampunipun Prancis kawon ingPaprangan Franco-Prusia.Métz dipunyasa déning Jerman dados bètèng ingkang kiyat.Métz dipunwangsulaken malih dhatengPrancissasampunipunPerang Donya I.Prajanjén Versaillestaun1919resmi dipunakeni minangka prajanjén Jerman-Prancis ingkang isinipun Métz dados péranganing Prancis.Nanging kitha punika dipunkuwaosiJermanmalih taun1940ngantos dumugiNovémber1944.Métz dipunwangsulaken malih dhatengPrancissasampunipun paprangan ingkang dangu antawisipun prajurit Jerman lan Prancis ingkang dipunbiyantuAmérikah Sarékat.
Métz punika kutha krajanipun dhépartemèn Moselle.Métz mapan ing presimpanganlèpèn Mosellelan Seille, 178mil(286kilomèter) wétanKitha Paris.Kitha punika kalebet punjeringtransportasiing wewengkon administratifLorraine, satunggaling wewengkon tambang wesi lan pabrik baja.Tèkstil, prodhuk logam, panganankalèng, lan piranti-piranti sakingkulit.Métz mapan ing lintang 49,1191 drajat lan bujur 6,17269 drajat.Inggilipun wewengkon Métz punika rata-rata 182 mèter.Bilih zona wekdal ingkang dipunanggé ing Métz punika zona wekdalParis.
Kitha Métz dados jantung ékonomi wewengkonLorraine.Métz sampun ngripta kakiyatanékonomiing babagan niyaga,pariwisata,tèknologiinformasi, lanindhustri otomotif.Kanggé nyurung ékonomi, piranti transportasi modérn sampun dipunoperasikaken ing kitha Métz, kalebet ril sepur canggih,margitol, sistem konéksi lan transit bis lokal ingkang rikat.Pamaréntah Métz ugi ngatur bab niyaga, sadaya informasi ngéngingi niyaga Kitha sampun dipunsiapaken déning pamaréntah.
Walikutha Métz lan wakilipun dados pangarsaning Kitha Métz.Walikutha lan wakilipun dipunpilih saking para anggota dhéwan ing pamilian umum.Walikutha Métz angsal pambiyantu 15 wakil walikutha.
Populasi kang ndunungi wewengkon Métz punika 123.580 kang ndunungi taun2007, 123.776 kang ndunungi taun1999, 119.594 kang ndunungi taun1990, 114.232 kang ndunungi taun1982, 111.869 kang ndunungi taun1975, lan 107.537 kang ndunungi taun1968.Wiyaripun Métz punika 41,94 km² kanthi kepadhetan kang ndunungi 2 946,59 tiyang/km².Gunggungipun kang ndunungijalering taun2007wonten 59 960, lan kang ndunungièstriwonten 63.621.
Iklim Kitha Métz punika lembab kanthiMangsa bentéringkang anget lan boten wonten mangsa garing.Suhuing Kitha Métz ing sadangunipun satunggal taun punika bènten-bènten watawis saking suhu 30 °F ngantos 77 °F lan suhu jarang ing sangandhapipun 18 °F utawi ing sanginggilipun 87 °F.
Mangsa bentéring Métz dipunwiwiti saking30 Mèingantos4 Séptémberkanthi suhu rata-rata sanginggilipun angka 70 °F.Dinten paling bentér punika tanggal30 Julikanthi suhu paling inggil rata-ratanipun 77 °F lan paling sakedhik suhu 59 °F.Mangsa asrep dipunwiwiti saking15 Novémberngantos2 Maretkanthi suhu rata-rata ing sangandhaping suhu 46 °F.Dinten palingasrephawanipuning Métz punika tanggal27 Désémberkanthi suhu paling sakedhik rata-rata 30 °F.Srengéngépaling rikat medal/sumunar ing wewengkon Métz punika tabuh 5.30 ing tanggal18 Junilan srengéngé kangslup paling rikat punika tabuh 09.44 ing23 Juni.
Srengéngé medal paling terlat punika tabuh 08.29 ing tanggal4 Januarilan srengéngé kangslup paling rikat punika tabuh 04.37 ing tanggal11 Dhésèmber.Jawahsaljuing Kitha Metz dipunwiwiti awit tanggal15 Novémberngantos29 Maret.Kalembaban suhu sadangunipun satunggal taun ing Métz watawis 45persènngantos 97 persèn.Suhu paling garing punika ing tanggal26 Julikanthi kalembaban mandhap ing sangandhaping 51 persèn.Suhu paling lembab punika wonten ing tanggal21 Novémberkanthi kalembaban sanginggilipun 95 persèn.
Transportasibising Kitha Métz dipuntandhangi déningMétz Métropolekanthi pambiyantunipun perusahaanMéttis Exqui.Bis ingkang dipun-ginakaken kanggé transportasi ing Métz punika gadhah panjang 24mèterkanthi mesindiesel-listrik.Bis prodhuksi perusahaan bis"Van Hool"punika sampun ngembangaken bis kanthi modhél ingkang canggih lan ngutamakaken layanan ingkang saé.Sedaya jalur/margibis ing Métz kempal ing panggénan ingkang namanipunPlace de la République.Regi tiket bis ing Métz punika 0,70euro.
Transportasisepuring Kitha Métz nyambungaken dhateng kitha sanès, kados dhatengParislanLuksemburg.Rute saking Métz dhatengParisnelasaken wekdal tigang jam kanthi regi tikét 37,80Euro, dhateng Luksemburg nelasaken wekdal 50menitkanthi tiket 12,40Euro.Manawi dhateng kutha sanès kados dhatengNancynelasaken wekdal 38-61 menit kanthi regi tikétgangsalEuro,Strasbourgsatunggal sprapat jam kanthi beaya 20,40 Euro, lan dhatengVerdunnelasaken wekdal satunggal sprapat jam kanthi tikét 6 Euro.
Transportasi jinistaksiugi kathah dipun-ginakaken ing Kitha Métz.Manéka warni nama perusahaan taksi ing Métz inggih punika:Artisans Radio Taxis MetzsakingmargiLafayette Métz,Kharraze Noureddinesaking margi Doct Schweitzer Métz,Taxi Plappevillesaking Gaston Ramon Métz,Taxi Zephirinsaking margi Square Venance Fortunat Métz,Nau Sebastiening margi Evêchés Métz lan sanèsipun.
Wangunan ing Métz manut kaliyan modhélarsitèkturtartamtu, kados arsitèkturRaymond-Mondon, dipunyasa jumbuh kaliyan skéma parencanaan Kitha Métz.Alun-alun Comédie kalebet alun-alun kabikak ing Kitha Métz ingkang caket kaliyan wangunanKatedrallanLèpèn Moselle.Ing Kitha Métz dipunyasaKretegingkang cacahipun langkung sakingsedasa.Kreteg ingkang paling sepuh dipunyasa ing abad angka 12.Kitha Métz dados kitha kapisan ingkang damel margi mligi kanggé tiyang mlampah.Wonten ugi wangunan tilaranipun kakaisaran ingkang dipunyasaJermanawit taun 1870 ngantos 1910.
Wonten ing Kitha Métz kathah wangunangriyalan apartemén.Modhél griya kanthiarsitèkturmodérn wiwit dipunremeni kang ndunungi Métz awit pungkasaning abad 19.SasampunipunPerang Donya I, kathah wangunan ing Kitha Métz ingkang dipunyasa malih kanthi arsitèktur modérn.Saben-saben wangunan ing Métz bénten arsitèkturipun, nanging wonten pérangan wangunan ingkang taksih dipunjagi kakhasanipun.Griya modérn ingkang ageng ukuranipun dipunparingi lawang lan kori (cendhéla) ingkang ageng.
Métz dados satunggaling kithafavoritkanggé pandemendhaharanutawi kulinér.Dhaharan khas saking Métz punikaPotée Lorraineingkang kadamel saking dagingbabi,wortel, ronbawang, lankubis.Sedaya bahan punika dipunmasak kanthi dipungodhog tigang jam.Sadèrèngipun dipunentas dipuntambahakensosislankenthanggodhog rumiyin.
Ing Kitha Métz ugi wonten dhaharanPâté, satunggalingrotiingkang kadamel saking campurandaging,bumbon crakèn, sayuran lananggur.Campuran bahan punika lajeng dipunmasak kanthi cethakan roti.Sasampunipun mateng lajeng dipunsukani pamanis (rerenggan) wujudwoh-wohanlanacar.
Métz dados salah satunggaling kitha ing Prancis ingkang gadhah manéka pawiyatan luhur kadosUniversitas LorrainelanUniversitas Métz(Utawi Universitas Paul Metz).Universitas Lorraine kapérang dados kalih panggénan, satunggal ing Métz lan satunggal malih ingNancy.Universitas Lorraine ingkang wonten ing Métz kapérang dados jurusan ngèlmu material,tèknologi, lan manajemen.Bilih ingkang wonten ingNancykapérang saking jurusanbiologi, kasarasan (kasehatan), administrasi, lan manajemen.
Ing Kitha Métz ugi madeg manéka institusi pendidikan sanès kados Institut Administratif Régional Métz utawi Institut IRA de Métz.
Kitha Métz gadhah klubbal-balaningkang namanipunFC Metz.FC Métz kalebet salah satunggaling anggotaAsosiasi Klub Bal-Balan Nasional Prancis, lan mlebet ing dhivisi 3 Prancis.FC Metz sampun naté dados jawaraPiala Prancising taun1984lan1988lanPiala Liga Prancistaun1986lan1996, lan jawara kalih kajuwaraan Piala Liga Prancis taun1998.Klub punika sampun dipunakeni ing Prancis lanÉropah, tim punika ugi naté dados jawara Piala Gambardella wekdal taun1981,2001lan2010.FC Métz gadhah stadhion inggih punikaStadhion Saint-Symphorien Métz.
Ing Métz ugi wonten klubulah ragabal astaingkang namanipun klubMétz Handball.Klub punika sampun menang ing kajuwaraan Liga Kapisan Bal Asta PrancisÉstringantos 17 kathahipun, pikantuk 7 piala jawara Piala Liga Prancis Éstri, lan 5 Piala FA Éstri Prancis.
Ing Kitha Métz jumeneng manéka wanguan kados:
Métz kalebet anggotaQuattroPole, satunggaling pakempalan kitha kaliyanLuksemburg,Saarbrücken, lanTrier(nagara-nagara tangga: Luksemburg, Prancis, lan Jerman).Métz gadhah kitha kembar kaliyan: