Glukosa

Glukosa, salah sahijigulamonosakarida, nyaéta salah sahijikarbohidratpangpentingna nu dipaké salaku sumbertanagapikeunsatojeungtutuwuhan.
Glukosa mangrupa salah sahiji hasil utamafotosintésisjeung modal pikeunréspirasi sélular.
Bentuk alami (D-glukosa) disebut ogédékstrosa, utamana mun di industripangan.
Glukosa (C6H12O6,beurat molekul180.18) kaasuphéxosa—monosakarida nu ngandung genepatomkarbon. Glukosa mangrupaaldehida(ngandung gugus -CHO). Lima karbon jeung hiji oxigénna ngabentuk cingcin nu disebut "cingcin piranosa", bentuk paling stabil pikeunaldosanu karbonan genep. Dina cingcin ieu, tiap karbon kabeungkeut kana gugus gigirhidroxiljeung hidrogén iwal atom nu kalima, nu kabeungkeut kana atom karbon kagenep di luar cingcin, ngabentuk hiji gugus CH2OH. Struktur cingcin ieu aya dina kasatimbangan jeung bentuk nu leuwih réaktif, nu proporsina 0.0026% dinapH7.
Glukosa mangrupa sumber tanaga nu aya di mana-mana dinabiologi. Urang bisa ngaduga alesan naha glukosa, lain monosakarida séjén kawasfruktosa, loba pisan dipaké. Glukosa bisa dibentuk tinaformaldehidadina kaayaanabiotik, antukna bakal gampang disadiakeun pikeun sistimbiokimiaprimitif. Hal nu leuwih penting pikeun organisme tingkat luhur nyaéta kacondongan glukosa, dibandingkan jeung gula héxosa séjénna, nu teu gampang meta sacara nonspésifik jeung gugusaminodinaprotéin. Réaksi ieu (glikosilasi) ngaréduksi atawa malah ngaruksak fungsi rupa-rupaénzim. Lambatna laju glikosilasi ieu ku sabab glukosa lolobana aya dinaisomérsiklik nu kurang réaktif. Najan kitu, komplikasi akut sapertidiabétes, lolong, gagal ginjal, jeung karuksakan saraf periferal (‘’peripheral neuropathy’’), kamungkinan balukar tina glikosilasi protéin.
Dina réspirasi, ngaliwatan runtuyan réaksi nu dikatalisis énzim, glukosakaoxidasinepi ka tungtungna jadikarbon dioxidajeungcai, ngahasilkeun énergi, utamana dina bentukATP. Saméméh dipaké, glukosa dipecéh tina polisakarida.
Glukosa jeung fruktosadibeungkeut sacara kimiawijadisukrosa.aci,selulosa, jeungglikogénnu mangrupapolimérglukosa umumpolisakarida).
Déxtrosa kabentuk alatan leyuranD-glukosa muter kapolarisasi cahayaka katuhu. Dina kasus nu saruaD-fruktosadisebut "lévulosa" sabab leyuran lévulosa muter kapolarisasi cahaya ka kénca.
Gula aya dina duaénantiomér(isoméreunteung),D-glukosa jeungL-glukosa, tapi dina organisme, nu kapanggih ngan isomérD. 
Hiji karbohidrat boga bentukDatawaLpatali jeung konformasi isomérik dina karbon 5. Mun aya di katuhuproyéksi Fischer, mangka bentuk cingcinna énantiomérD, mun ka kénca, mangka jadi énantiomérL.
Gampang pisan diapalkeun, nujul kaDpikeun "dextro”, nu mangrupa akarbasa Latinpikeun "right" (katuhu), sedengkeunLpikeun "levo" nu mangrupa akar kecap "left" (kénca).
Struktur cingcinna sorangan bisa kabentuk ku dua cara nu béda, nu ngahasilkeun glukosa-α (alfa) jeungt β (béta).
Sacara struktur, glukosa-α jeung -β béda dina gugus hidroxil nu kabeungkeut dina karbon kahiji dina cingcinna. Bentuk α mibanda gugus hidroxil "di handapeun" hidrogénna (sakumaha molekul ieu biasa digambarkeun, kawas katempo dina gambar di luhur), sedengkeun bentuk β gugus hidroxilna aya "di luhureun" hidrogénna.
Dua bentuk ini kabentuk piligenti sapanjang waktu dina leyuran cai, nepi ka nisbah stabil α:β 36:64, dina prosés nu disebutmutarotasinu bisa dicepetkeun.
Karbohidrat mangrupa sumber énergi utama pikeun awakmanusa, nu nyadiakeun 4kalori(17kilojoule)énergi panganpergram. Mecahkeun karbohidrat (misalnaaci) ngahasilkeun mono- jeung disakarida, utamana glukosa. Ngaliwatanglikolisis, glukosa geuwat aub dina produksi ATP, nu mawa énergisél. Di sisi lian, glukosa penting pisan dina produksiprotéinjeung dina métabolismelipid.
Ku sabab dinasistim saraf pusateuweuh métabolisme lipid, jaringan ieu gumantung pisan ka glukosa.
Glukosa diserep kanasirkulasi getihngaliwatansaluran cerna. Glukosa ieu sawaréh lajeng langsung jadi bahan bakarsél otak, sedengkeun nu lianna ka ati jeungotot, nu neundeun salakuglikogén("aci sato") jeungsél lemak, nu neunden salakulemak. Glikogén mangrupa sumber énergi cadangan nu bakal dirobah deui jadi glukosa nalika butuh leuwih loba énergi. Najan lemak simpenan bisa ogé jadi sumber énergi cadangan, lemak teu pernah sacara langsung dirobah jadi glukosa.Fruktosajeunggalaktosa, gula lian nu dihasilkan tina mecah karbohidrat, langsung diangkut ka ati, nu ngarobah jadi glukosa.