davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
संगीता भाटिया

डॉ.संगीता एन. भाटिया(इ.स. १९६८- ) या एक जैव अभियंता आहेत.  यांनी अमेरिकेतीलहार्वर्ड विद्यापीठवमॅसेच्युसेट्स इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नोलॉजीमधूनएम.डी. पीएच.डी. पदव्या मिळविलेल्या असून मॅसॅच्युसेट्स इन्स्टिटय़ूट ऑफ टेक्नॉलॉजी या संस्थेत प्राध्यापक आहेत. दही खायचे अणि आतड्याचा कर्करोग ओळखायचा, संगणकात असतात तशा छोट्याशा चिपसारखे सूक्ष्म यकृत तयार करायचे यांवर भाटियांनी काम केलेले आहे.
भाटिया यांचे आईवडील भारतीय असूनबॉस्टनमध्येस्थायिक आहेत. त्यांचे वडील अभियंता, तर आई भारताती पहिल्या काही महिला एमबीए घेणाऱ्यांपैकी एक होत्या. सुरुवातीला त्यांनीब्राऊन विद्यापीठातजैवअभियांत्रिकीचा अभ्यास केला.
१. त्यांनी एक सूक्ष्म यकृत तयार केले आहे, ते मानवी यकृतासारखे काम करते. इलेक्ट्रॉनिक्समधील फोटोलिथोग्राफी तंत्र त्यांनी यकृत तयार करताना वापरले.२. गर्भवती महिलांची चाचणी करून एका पट्टीच्या मदतीने गर्भधारणा आहे की नाही हे ठरवतात तशीच एक पट्टी त्यांनी तयार केली असून त्यावर कर्करोगाचे निदान करता येते.३. जैवनिदर्शकांच्या माध्यमातून पूरस्थ ग्रंथीचा कर्करोग ओळखण्याची युक्तीही त्यांनी शोधली आहे.४. उंदरांमध्ये नॅनोकण टोचले, तेव्हा त्यातील रेणूंची अभिक्रिया कर्करोगातील गाठीशी झाली व ज्या उंदरांना कर्करोग होता त्यांचे मूत्राशय प्रकाशित झाले, हा डॉ. भाटिया यांचा प्रयोग यशस्वी ठरला आहे.५. कर्करोग निदानासाठी कमी खर्चाच्या चाचण्या त्यांनी शोधल्या असून अनेक पेटंटही घेतली आहेत.
नॅनो तंत्रज्ञानाचा वापर त्यांनी मानवी उतींची दुरुस्ती व पुनर्निर्मिती यासाठी केला आहे.  त्यांच्या या संशोधनातून यकृतरोपणात मोठे यश मिळणार आहे.
डॉ. संगीता भाटिया यांनी 'मायक्रोफॅब्रिकेशन इन टिश्यू इंजिनीयरिंग अँड बायोआर्टिफिशियल ऑर्गन्स', 'मायक्रोडिव्हाइसेस इन बायॉलॉजी' व 'मेडिसिन अँड बायोसेन्सिंग' ही पुस्तके लिहिली आहेत.
उन्हाळी (वनस्पती)

ही भारतात उगवणारी एक आयुर्वेदिक औषधी वनस्पती आहे.
हिला वेगवेगळ्या भाषांत असे म्हणतात :
मराठीत शरपुंखा हे नाव पडण्याचे मुख्य कारण असे आहे या झाडाचे पान तोडल्यास बाणाच्या शेपटीचा आकार तयार होतो . शर म्हणजे बाण व पुंखा म्हणजे शेपटी यावरून नाव पडले शरपुंखा .
प्लीहा म्हणजे स्प्लीनवर कार्य करणाऱ्या द्रव्यात शरपुंखा प्रमुख समजली जाते. शरपुंखेचे झुडूप असते. फुलाच्या रंगावरून तांबडी शरपुंखा व पांढरी शरपुंखा असे दोन प्रकार पडतात. पांढरी शरपुंखा तांबड्यापेक्षा कमी प्रमाणात सापडते. शरपुंखेला तीन ते चार सें.मी. लांबीच्या थोड्याशा वाकलेल्या शेंगा येतात. शेंगेमध्ये ८-१० बिया असतात.
शर म्हणजे बाण. शरपुंखेचे वैशिष्ट्य असे की, हिच्या पानाचे टोक बोटात धरून तोडले, तर पानाच्या डेखाकडील बाजूस बाणाच्या मागच्या भागाप्रमाणे दोन टोके दिसतात म्हणून शरपुंखेला बाणपुंखा, सायकपुंखा असेही म्हणतात. प्लीहेवर कार्य करणारी असल्यामुळे हिला प्लीहशत्रू, प्लीहारी असेही म्हणतात. हिचे लॅटिन नाव गलेगा पुरपुरिया Galega purpurea असे आहे.
औषधात शरपुंखेचे पंचांग म्हणजे मूळ, साल, पाने, फुले व फळे हे सर्व भाग वापरले जातात.
शरपुंखेचा रस कडू व तुरट असतो. विपाक तिखट असतो व वीर्य शीतल असते. शरपुंखा पित्त व कफदोषाचे शमन करते. शरपुंखेचे मुख्य कार्य यकृत व प्लीहेवर होते. याशिवाय ती ताप, दमा, खोकला, गुल्म वगैरे व्याधीत उपयुक्‍त असते. व्रण भरून आणण्यास मदत करते. विषद्रव्यांचा नाश करते.
काविळीवर शरपुंखा पंचांगाचे चूर्ण साखरेसह मिसळून कोमट पाण्यासह घेण्याने उपयोग होतो. यकृत किंवा प्लीहा आकाराने वाढली असता शरपुंखेचे मूळ हे एक उत्तम औषध समजले जाते. शरपुंखेचे मूळ वाटून ताकासह सेवन केल्यास वाढलेली प्लीहा निश्‍चित कमी होते, असे भावप्रकाशात सांगितलेले सापडते.
तांदुळजा

ही भारतात उगवणारी एक आयुर्वेदिक औषधी वनस्पती आहे.याची भाजी करतात.शरीरात सी जीवनसत्त्व साठी तांदुळजाची भाजी खावी ही भाजी मधुर रसाच्या गुणांनी समृद्ध व शितविर्य आहे उष्णतेच्या तापात विशेषतः गोवर कांजण्या व त्रिव तापत फार उपयुक्त आहे विष विकारी, नेत्र विकारी,पित्त विकारी, मूळव्याध, यकृत, व पाथारी वाढणे या विकारांत पथ्यकर म्हणुन जरूर वापरावी ,उपदंश, महारोग,,त्वचेचे समस्त विकार या मध्ये दाह ,उष्णता कमी करावयास तांदुळजा फार उपयुक्त आहे .नाजूक प्रकृतीच्या व्यक्ती करिता,बाळंतीण,गरोदर स्त्रीया यांच्या साठी वरदान आहे डोळ्याच्या विकारांत आग होणे ,कंड सुटणे ,पाणी येणे ,डोळे चिकटने या तक्रारी करिता फार उपयुक्त आहे.डोळे तेजस्वी होतात जुनाट मलावरोध विकारात आतड्यात चिकटून राहिलेला मळ सुटा व्हायला तांदुळजा भाजी ऊपयुक्त आहे.तांदुळजा पातळ भाजी वृद्ध माणसांच्या आरोग्यासाठी जास्त उपयुक्त आहे.{विस्तार}}
Гусарская печень

Гусарская печень— мясное блюдорусской кухни,закускаи второе. Представляет собой фаршированноеговяжьежаркое и не содержитпечень. По мнениюД. В. Каншина, название блюда восходит ко временам до появления в Россиикухонных плит, когда жаркое готовили врусской печи, то естьпекли, а нежарили.
Согласно рецептам из «Подарка молодым хозяйкам»Е. И. Молоховец, для приготовления гусарской печени зажаренный навертелеили вдуховом шкафукусок бескостной говядины надрезали тонкими ломтями и перекладывали ихфаршемна основе мелко рубленногорепчатого лукас тёртой булкой,яичным желткомишвейцарским сыром, а затем перевязывали и доводили до готовноститушениемв кастрюле в процеженном соусе. В начинку для гусарской печени также добавляли мелко рубленноефилесельди.
Печень по-строгановски

Печень по-строгановски— блюдорусской кухни, изготовляемое из говяжьей, телячьей или, значительно реже, свиной или бараньейпечени. Появилось вXIX векекак разновидность более старого русского блюда «печень в сметане». Своё название это кушанье получило по аналогии сбефстрогановом, который оно в значительной степени воспроизводит с точки зрения технологии приготовления: как и в бефстроганове, основной продукт в нём нарезается мелкими брусочками или соломкой, неизменным дополнительным ингредиентом являетсярепчатый лук, а основусоусасоставляетсметана.
ВРоссии, как и ранее вСоветском Союзе, печень по-строгановски является популярным блюдом не только домашней кухни, но иобщепита. Часто подаётся встоловыхучебных заведений и дошкольных учреждений, больниц, детских оздоровительных лагерей. На блюдо распространяютсянормы ГОСТ31987-2012, предписывающие использование исключительно говяжьей печени. В соответствии с данными нормамиэнергетическая ценностьблюда составляет 174,52, содержаниебелков— 3,67,жиров— 9,82,углеводов— 7,35 граммов на 100 граммов продукта.
ВБелоруссиинекоторые предприятияпищевой промышленностивыпускают печень по-строгановски в видеконсервированногополуфабриката.
С кулинарной точки зрения печень по-строгановски не является сложным блюдом. Нарезанную продолговатыми кусочками и посыпаннуюсольюичёрным перцемпечень жарят в сковороде на обычномсливочном(по ГОСТу) либотоплёном масле, заправляютпассерованным репчатымлуком, заливаютсметаной, добавляюттоматную пастуи доводят до кипения. Некоторые рецепты предусматривают добавление в блюдо мелко нарезанныхгрибов, в частности,шампиньонов, а такжезелени.
Печень по-строгановски обычно подаётся в качестве основного блюда — в этом случае её посыпают зеленью петрушки или укропом, а в качествегарнираеё обычно сопровождаетгречка,отварной картофельиликартофельное пюре, реже — варёныеовощи. Иногда это кушанье может служить горячейзакускойи в этом случае подаётся без гарнира.
Figadu

Sufìgadu o figauest un'òrganude su tretu digestivu e de su sistema metabòlicu de isvertebrados. Isinvertebradosnon tenent custu òrganu però tenent àteros cun funtziones epàticas (is de su figadu) o epaticopancreàticas (is de su fìgadu e supàncreas). Su figadu puru giogat unu rolu de importu in sa sìntesi de isproteinasde suplasmae in sa disintossicatzione de s'organismu. In prus, immagasinat glicògenu e partètzipat a sa decumpositzione de isglòbulos rujos. Sintetizat sufele, unu sutzu alcàlinu birde importante meda pro sa digestione, dae chi si faghet possìbile s'emulsione de is grassos. In su figadu acontessent una bariedade manna meda de reatziones biochìmicas chi rechedent tèssidos ispetzializados meda: intre custas reatziones b'at sa sìntesi e sa distrutzione de totu casta de molèculas, cosa chi est pretzisa pro fàghere possìbiles is funtziones vitales normales. Custu òrganu est sa gràndula prus grusa de su corpus umanu e s'agatat a suta de sudiaframma, in s'ipocòndriuderetu. Est netzessàriu pro sa subravivèntzia e oe in die non b'at possibilidade de nde remplasare s'ausèntzia pro tempus longu.
S'agetivu epàticu e sos àteros tèrmines mèigos chi inditant relatu cun su figadu si formant cun su prefissugreguhepato-, chi benit daehēpar(ήπαρ) -figadu- e chi in s'interi derivat daehēpaomai, chi cheret nàrrere assentàbile, sende chi su fìgadu si podet torrare a generare pro si costumat dae sese in casu de lesione.
Buscica de su fele

Sabuscica de su fele(dae sulatinuviscica fellea), ocoletzisti (dae sugreguχωλή, "fele", e κύστις, "buscica") est unu òrganu tuvu minore chi fàghet parte de s'aparatu digerente chi tenet sa funtzione de imagasinare sufeleprodùida dae sufigadupro dd'emìtire a pustis in suprimu intestinudurante sa digestione. In is èsseres umanos tenet una forma a pira e s'agatat acotzada a sa superfìtzie inferiore de su figadu, cun totu ca s'istrutura e sa posidura sua podent variare in modu significativu intre is ispètzies animales.
Sa buscica de su fele retzit e imagasinat su fele chi acudit de su figadu pro mèdiu de sudutu epàticu comunu; a pustis, cuntrende·si in ocasione de is pastos, emitet su fele pro mèdiu de sudutu biliare comunuin suduodenu, in ue partètzipat a sa digestione de is grassos.
In sa buscica de su fele, a bortas, si podent formare càrculos biliares pro sa pretzipitazione de sustàntzias pagu idrosolùbiles, pro s'in pruscolesteroluobilirubina(unu produtu de su metabolismu de s'emoglobina). Custa cunditzione patològica (colelitìasi) podet èssere càusa de unu dolore significativu, in piessignu in sa regione superiore destra (ipocòndriu) de s'abdòmene, e pro èssere risòlvida recheret fatu·fatu un'interventu chirùrgicu chi previdet sa bogadura de sa buscica de su fele intrea, una protzedura narada coletzistectomia chi est in gènere tollerada bene, mancari potzat portare a sa sìndrome post-coletzistectomia. Sa coletzistite, overas s'inflammazione de sa buscica de su fele, si presentat in cunsighèntzia de una iscera manna de càusas, intre is cales s'impatu de is càrculos in is bias biliares, infetziones e maladias autoimmunes.
Eritropojesi

S'eritropojesiest su protzessu chi, peri una filera de elementos cellulares iscumpridos, betit a sa formatzione de isglòbulos rujos.
S'eritropjesi tenet inghitzu in s'embrione, in sa chida de tres de ingraidèntzia, a intro de su sacu vitellinu. De sa chida de bator incomintzat a èssere fata de su figadu chi est su printzipale òrganu eritropojèticu a sa fine de su segundu mese.
A partire de su mese de chimbe su moeddu ossosu chi incomintzat a produire eritrocitos e a sa fine de s'ingraidentzia est s'òrganu eritropojèticu primàrgiu.
Su moeddu ossosu est fintzas sa sola sede chi sighit a tènnere custa funtzione in s'adultu sanu.
Acromegalia

S'acromegaliaest una maladia subra base endòcrina, depida a produsimentu demasiadu de GH, s'ormone ipofisàriu de sa crèschida, in edade manna, chi est a nàrrere a pustis de sa saldadura de is cardampones de acreschimòniu.
Sa causa benit de unuadenomaipofisàriu, o prus raramente de àtera neoplasia capatza de ddu bogare.
Si manifestat cun ingrussamentu de is ossos de sa conca, de is barras, a is didos e a is vèrtebras, artralgias o artrites e daet fintzas problemas cardìacos e e neurològicos.
Cando su matessi cuntronu ormonale acuntèssit in edade de isvilupu nde cussighit suzigantismu.
Sa maladia interessat petzi giovanos in edade intre sa de duos e sa de chimbe deghinas de vida.
S'intzidentzia est de unos 3-4 casos subra millione de pessones.
Su GH tenet efetu ativadore subra sa funtzione deosteoclastos,fibroblastosecondrocitos, ma trubat fintzas su figadu a produire somatomedina A e C, chi tenet paris efetu subra is matessis tzellulas.
Su tratamentu de s'acromegalia est chirùrgicu, peri bogadura de sa neoplàsia. Unu interventu trigadinu s'acumpangiat a adduramentu de is trastocos a su sistema ischelètricu.
Sìndrome de Cotard

Sasìndrome de Cotardest una sìndrome psichiàtrica caraterizada dae su cumbinchimentu illusòriu de èssere mortos o de àere pèrdidu totu is òrganos vitales o totu susàmbene.
Jules Cotard(1840–1889), neuròlogu frantzesu, est istadu su primu chi dd'at descrita, narende·dda "le délire de négation" (delìriude dennegu) in una letzione inParigiin su 1880. In sa letzione sua Cotard at descritu unu malàidu chi negaiat s'esistèntzia de is òrganos suos e de sa netzessidade de si nutrire. A pustis at isvilupadu su cumbinchimentu de èssere dannadu pro s'eternidade e chi non podiat prus mòrrere de una morte naturale.
Si suponet chi derivet de un'interrutzione patològica de is fibras nerviosas chi ligant su tzentru de is sentidos a is àreas sensoriales. In custa manera, nudda resesset prus a tènnere rilevàntzia emotiva pro su malàidu, a su puntu chi s'ùnica manera pro ispiegare custa totale ausèntzia de sentidos abarrat sa de crèere de èssere mortu.
In sa sìndrome de Cotard ddoe at unu delìriu de dennegu crònicu. Sa persone creet de èssere morta o de non tènnere òrganos o sàmbene, opuru negat de tènnere partes de su corpus (comente a sufigadu, sucoro, etc.), opuru chi su corpus issoro si siat trasformadu, pedrificadu. Is indivìduos chi nde sunt malàidos podent fintzas crèere chi persones caras siant mortas (pro esempru una mama chi si disisperat pro sa morte de su fìgiu, mancari custu siat in su pròpiu aposentu).Sa sìndrome de Cotard est una de is maladias prus raras oe connotas e est narada fintzas "Sìndrome de s'òmine mortu", opuru in su mundu anglosàssone "Sìndrome de su mortu chi caminat".
අක්මාව

අක්මාව(ඉංග්‍රීසි:Liver) මිනිස් දේහයේ පවතිනදෙවන විශාලතම ඉන්ද්‍රියයි. නමුත්අන්තරංග අවයව වලින් විශාලතම අවයවයි. මෙය දේහයේ වූවිශාලතම ග්‍රන්ථියයි. අක්මාවට රුධිරය සැපයෙන්නේ මහා ධමනියේ ශාකාවක් වනසීලියක් ධමනිය2 ට බෙදීමෙන් ඇතිවනයාකෘතික ධමනියමගිනි. අමාශය, අග්න්‍යාශය, අන්ත්‍ර වලින් හටගන්නා කේශනාලිකා වලින් සැදෙනයාකෘතික ප්‍රතිහාර ශිරාවමගින් ද අක්මාවට රුධිරය සපයයි. එය ඔක්සිජන් විමුක්ත රුධිරය වුවද  පෝෂක ද්‍රව්‍ය  වලින් පොහොසත්ය. මේ අතර අක්මාවේ භාවිතා කරන ලද රුධිරය ශිරාවක් මගින් ඉවත් කර අධර මහා ශිරාවට සපයයි.
අක්මාව ඛණ්ඩිකා 4 ක් දරයි, එනම්,
අක්මාවේ අපර පෘෂ්ටයටපිත්තාශයසවි වී තිබේ. චතුරශ්‍ර සහ සපුච්ඡ ඛණ්ඩිකා, දකුණු අක්මා ඛන්ඩිකාවේ අපර පෘෂ්ටයේ පිහිටයි.
අක්මාවට රුධිර සැපයුම් 2ක් ඇත. 
1)යාකෘතික ධමනිය- සිලියැක් ධමනියෙන් ආරම්භ වී ඔක්සිජනීකෘත රුධිරය ගෙන එනු ලැබේ.
2)යාකෘතික ප්‍රතිහාර ශිරාව- පොෂ්‍ය ද්‍රව්‍ය සහිත රුධිරය ගෙන එනු ලැබේ.යාකෘතික ප්‍රතිහාර ශිරාව 
a)ආමාෂය
b)අග්න්‍යාශය
c)ප්ලීහාව
d)ක්ෂුද්‍රාන්තය හා
e)මහාන්ත්‍රයෙන්    ආරම්භ වේ.
අක්මාවේ අනුඛණ්ඩිකා තුළ පිත් නිපදවයි. ඒ අක්මා සෛල මගින් ය. මේවා සරල ගනාකාර හැඩති වන අතර හෙපැටොසයිට නම් වේ. මේවායේ නිපදවන පිත් යුෂය අනුඛණ්ඩිකාවල අක්මා සෛල පේලි අතර අවකාෂයට එකතු වේ.(මෙයින් දැක්වෙන්නේ අක්මා කෝඨරාභ නොවේ.)
ඒවා එම අවකාශය ඔස්සේ විත් ඒවායේ අන්තයේ දී ඒවාට විවෘත වන පිත්ත ප්‍රණාල ශාඛාවලට ඇතුල් වේ. මෙම ශාඛා සියල්ලෙන් පැමිණෙන පිත අවසන පිත්ත ප්‍රණාලයට එකතු වේ.
අක්මාවට ඔක්සිජනීකෘත රුධිරය යාකෘතික ධමනිය හරහා ලැබේ. මෙය සීලියැක් ධමනියේ ශාඛාවකි. මීට අමතරව ආමාෂය, ප්ලීහාව, ක්ෂුද්‍රාන්ත්‍රය, මහාන්ත්‍රය වැනි අවයව වල සිට ගලා එන පෝෂ්‍ය ද්‍රව්‍යවලින් පිරිපුන් රුධිරය යාකෘතික ප්‍රතිහාර ශිරාව ඔස්සේ අක්මාවට සැපයේ. අක්මාවෙන් ඔක්සිජන් විමුක්ත රුධිරය පිට කරන්නේ යාකෘතික ශිරාව ඔස්සේ ය.
අක්මාවේ අනුඛණ්ඩිකාවල අක්මා කෝටරාභවලට 
යාකෘතික ධමනි ශාඛා සහ යාකෘතික ප්‍රතිහාර ශිරා ශාඛා විවිධ වේ. මෙම රුධිරය කෝටරාභ හරහා ගමන් කර අනුඛණ්ඩිකාවල මධ්‍ය යාකෘතිකශිරා ශාලාවට විවෘත වේ. එම යාකෘතික ශිරා ශාඛා සියල්ල යාකෘතික ශිරාවට විවෘත වේ. එසේ පැමිණෙන රුධිරය යාකෘතික ශිරාව ඔස්සේ හෘදය වෙත ගෙන යයි.
පොලිසැකරයිඩ

සෙලියුලෝස බීටා ඞී ග්ලූකෝස් හි බහු අණුවක් ලෙස මොනොසැකරයිඩ තුනේ සිට හය දක්වා ගනනක් එක්වූ විට පොලිගොසැකරයිඩයක් ලෙස හැඳින්වේ.
පොලිසැකරයිඩ වර්ග නිහිපයක් දක්නට ලැබේ.
ආහාරවල බහුලවම දක්නට ලැබෙන පොලිසැකරයිඩයක් ලෙස පිෂ්ටය දැක්විය හැක.පිෂ්ටය ප්‍රධාන වශයෙන් ධාන්‍ය සහ අල වර්ගවල බහුලව පවතී.ආහාර ජීර්ණ ක්‍රියාවලියේදී මෙම පිෂ්ටය ඇමයිලේස් වැනි එන්සයිම මගින් මෝල්මෝස් බවටත් පසුව මෝල්ටේස් එන්සයිමය මගින් ග්ලූකෝස් බවටත් පත්වී රුධිරයට උරාගැනීම සිදුවේ.
ආහාරමය තන්තු හෙවත් සෙලියුලොස් ශාකමය ආහාරවල පමනක් අඩංගුවන පොලිසැකරයිඩයකි.ශාක සෛලවල සෛල බිත්තිය නිර්මානයවී ඇත්තේ සෙලියුලොස් වලිනි.මේම තන්තු හෙවත් සෙලියුලොස් මිනිස් සිරුරේ ඇති එන්සයිම මගින් ජීර්ණය කල නොහැකිය.එහෙත් ඇතැම් ශාකභක්ෂක සතුන්ගේ සිරුරුතුල සෙලියුලොස් ජීර්ණය කලහැකි එන්සයිම පවතී.උදාහරණ ලෙස ගව එළු බැටළු ආදී රූමටික සතුන් දැක්විය හැක.මිනිස් සිරුර තුල සෙලියුලෝස් ජීර්ණය නොවුනද එමගින් ඇති වාසි බොහෝමයක් පවතී.ජීර්ණය නොවී බඩවැල් වලට එකතුවන තන්තු සිරුරේ සිටින හිතකර ක්ෂුද්‍ර ජීවීන්ට හොද පෝෂණ මාධ්‍යයක් සකසා දෙයි.මෙම ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් විසින් අපට අවශ්‍ය ඇමයිනෝ අම්ල සහ විටමින් බී 12 නිපදවීම සිදුකරයි.එසේම බඩවැල්වල ක්‍රමාකුංචන ක්‍රියාවලිය නිවැරදිව කරගෙනයාමට සහය දෙයි.එමගින් මළබද්ඹය ඇතිවීම අවම කරයි.අර්ශස් රෝගය සහ මහා බඩවැල ආශ්‍රිත පිළිකා ඇතිවීම වැළැක්වීම සහ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය ශක්තිමත් කිරීමටද මෙම ආහාරමය තන්තු දායකවේ.මීට අමතරව ග්ලූකෝස් සහ කොලෙස්ටරෝල් සිරුරට උරාගැනීම අවම කරයි.එබැවින් දියවැඩියාව සහ අධිරුදිර පීඩනය සහිත රෝගීන්ට තන්තුමය ආහාර ඉතා ගුනදායකය.කොහිල කෙසෙල් මුව කෙසෙල් බඩ කෙසෙල් අල සහ කෙසෙල් අල නෙළුම් අල වැනි ආහාරවල තන්තු බහුලය.ධාන්‍ය වර්ග අතරින් කුරක්කන් සහ නිවුඩු සහල් වලද තන්තු බහුලය.
ග්ලයිකොජන් සත්ව ආහාරවල පමනක් අඩංගුවන කාබෝහයිට්රේට් විශේෂයකි.ග්ලූකොස් සතුන්ගේ අක්මාව තුලදී ග්ලයිකොජන් බවට පත්වේ.මෙම ග්ලයිකොජන් සතුන්ගේ අක්මාව සහ පටකවල ගබඩාවී පවතී.මස් සහ මාලු වල ග්ලයිකොජන් අඩංගුවේ.පීකුදු වැනි ආහාරවල ග්ලයිකොජන් බහුලය.ආහාර ජීර්ණ ක්‍රියාවලියේදී ග්ලයිකොජන්ද ග්ලූකෝස් ලෙස සිරුරට උරාගනී.
හෙපටයිටීස් ඊ

හෙපටයිටීස් ඊවෛරස් රෝගයකි. මෙම රෝගය නිසා අක්මාව ඉදිමේ. මෙම රෝගය සනීපාරක්ෂාව අඩු ප්‍රදේශ වල පැතිරේ.ඌරන් වැනි සත්වයන් තුලද මෙම වෛරසය ජීවත්වේ.
හෙපටයිටීස් ඒ

හෙපටයිටීස් ඒයනු සෙංගමාල ප්‍රභේදයට අයත්බොවන රෝගයකි. මෙය දූෂිත ජලය පරිහරණයෙන් බෝවන අතර එමඟින්අක්මාවආසාදනයවේ.  ආසාදනය වූ අවස්ථාවේ සිට රෝග ලක්ෂන ඇති වීමට සති 2ත් 6ත් අතර කාලයක් ගතවේ. සාමාන්‍ය වර්ධන කාලය දින 28කි. මෙම රෝගය සනීපාරක්ෂාව අඩු ප්‍රදේශ වල ඉක්මනින් පැතිරේ.
හෙපටයිටීස් ඒ රොගයෙහි මූලික රෝග ලක්ෂනඉන්ෆ්ලුවෙන්සාවට සමානවේ. නමුත් ඇතැම් පුද්ගලයන්ට (විශේෂයෙන් ලමුන්ට) කිසිදු රොග ලක්ෂනයත් ඇති නොවේ. බොහෝ අවස්ථා වල රෝග ලක්ෂන මාස 2 ක් පමණ පවතී. නමුත් ඇතැම් පුද්ගලයන් මාස 6ක් පමණ රොගීව සිටිය හැක.
ඉමියුන් ග්ලොබියුලීන් හෝ හෙපටයිටීස් ඒ එන්නත භාවිතයෙන් රෝගය වළක්වාගත හැක.
පිත් යුෂය

පිත් යුෂය යනු පිත්තාශය තුල ගබඩා වී ඇති කහ පැහැති ද්‍රාවණයකි. මෙය නිෂ්පදය සිදු කරන්නේ අක්මාව තුල වන අතර පිත්තාශය තුල ගබඩා කර අහාර ඇතුලු වු පසු කුඩා අන්ත්‍රය වෙත මුදා හැරීම සිදුවේ.
පිත්යුෂය යනු විශේෂයෙන්ම ලිපිඩමය ආහාර දිරවීම පහසු කිරීම සඳහා සැදුනු ද්‍රාවනයකි. මෙහි ඇති සංඝඨක මගින් ආහාර වල ඇති ජලයේ ද්‍රාව්‍යය නොවන ලිපිඩ කොටස් ජලදාවී බවට පත් කරයි.
පිත්තාශය යනු ඉතා ආහාර මාර්ගයේ ඉතා වැදගත් අවයවයකි. කෙසේ වුවද විවිධ තත්ත්ව යටතේ ගැටලුකාරී තත්ත්ව මතුවිය හැකිය. ඒ අතරපිත්තශය ආශ්‍රිත ගල්(gallstones)සංරක්ෂණය කළ පිටපත2014-07-01 at theWayback Machine,පිත්තාශය ආශ්‍රිත පිලිකා (gall bladder cancers) මෙනම පිත්ත නාලයේ අවහිරතාද මතුවිය හැකිය.
Hampru

Hampru(atawacholecyst) téh organ nu nyimpenbilinepi ka wancina diperlukeun ku awak pikeun nyerna. Hampru nyambung kanaati(liver) jeungduodenumngaliwatanbiliary tract.
Teu sakabéhmamaliaboga hampru.Beuritjeungkudamisalna, teu boga organ nu husus pikeun neundeunbili. Hampru nyambung kabile ductngaliwatanductus cysticus(saluran hampru).Biliary tractutama ngalir tiatikaduodenum, sedengkeun saluran hampru mangrupa lawang larsup hampru. The surface marking of the gallbladder is the intersection of themid-clavicular line(MCL) and thetranspyloric plane, at the tip of the ninth rib. Asupan getih datangna ti artéri jeung véna hampru, nu paralél jeung saluran hampru.
Hampru boga hiji pindingépitélnu dicirikeun kurecesses(katelahAschoff's recesses), nu mangrupa "kanjut" di jero pinding. Handapeun épitél aya lapisan jaringan konéktif, lajengotot lemesnu bakal kontraksi alatan dirangsangkolésistokinin.
Hampru téh tempat neundeun bili, nu dileupaskeun nalikadahareunnu ngandung lemak asupsaluran pencernaan, ngarangsangsékrésikolésistokinin(CCK).
Koléstasistéh kapeungpeukna asupanbilika saluran pencernaan, boh "intrahépatik" (kapeungpeuk dina ati) atawa "ékstrahépatik" (di luar ati). Balukarna nyaéta nu katelahkasakit konéng, nu cirina mangrupa kadarbilirubinnu naék.
Zat beusi

Zat Beusinyaétanutrisianu miboga manfaat  penting pisan keur awak pikeun ngawangunsel darahmerah, anu satuluyna bakal mawaoksigénka jero otot awak.Waktu lumpat otot leuwih gancang, sahingga ngabutuhkeun asupanzat besianu cekap.Sumber - sumber  kadaharan anu ngandung zat besi nyaéta sajeniskacang-kacangan,dagingbeureum,lauk,tahusarengbayem.
Hémokromatosisturunan nyaéta kaayaan hiji lamun awak kaleuwihan teuing zat  beusi tina dahareun manéh dahar. Ngabalukarkeun Hémokromatosis dibagi kana tilu, nyaéta primér, sekundér, jeung neonatal.
Hémokromatosisprimérngandung harti tina turunan sarta diliwatan handap ti kolotna pikeun barudak maranéhanana. Biasana spésiésna primér lumangsung dina 90 persén kasus.HFEtéh gén nu ngatur jumlah beusi diserep. Dua mutations umum dina gén HFE nyaétaC282YnaH63D. Alatan alam turunan lajeng kaayaan ieu teu bisa dicegah.
Hémokromatosis lumangsung alatan saranasekundérnu gaduh masalah kaséhatan anu ngakibatkeun kaayaan ieu. Rupa-rupa kaayaan pemicu kayaning:
- kalainan getih kayaningtalasémia.
- Kasakit ati kronis kayaning inféksihépatitisC kronis.
- transfusi getih sarta sababaraha jenisanemiamerlukeun transfusi.
- panyakit turunan langka nu mangaruhan sel darah merah, kaasup ditransferrinemiaatanapiaceruloplasminaemia.
Hémokromatosis neonatalmangrupa kaayaan lobanaZat beusika orok anu kakara di babarkeun. Hasilna,zat besi ngagunduk dina ati. Hasilna, orok anu dilahirkeun dina kaayaan maot atanapi hirup tapi teu bisa salamet panjang sanggeus kalahiran. kaayaan ieu biasana lumangsung alatan sistim imun indungna ngahasilkeun antibodi nu ngaruksak ati tina janin
Gejala jeung tanda overdosis zat  besi nyaéta :
- kacapean
- nyeuri patuangan
- nyeri sendi
- karuksakan ati
- periodamenstruasianu tiba tiba eureun
Parobahan warna kulit jadi kulawu ku lantaran kaleuwihanzat beusi
Kira 75 persén pasien anu geus dimimitian pikeun némbongkeun gejala biasana mibanda fungsi ati. Samentara éta, lianna 75 persén bakal ngalaman kacapean sarta létoy, jeung 44 persén bakal ngalaman nyeri di mendi. Lajeng, parubahan warna kulit bakal biasana ditempo dina pasien anu geus ngalaman rupa-rupa gejala anu geus disebut di luhur.
Perlakuan pikeunHémokromatosisbiasana dipigawé ku nyoplokkeun getih ti badan rutin nu disebut(phlebotomy). Tujuanana, pikeun ngurangan tingkat zat beusi di awak sarta balik ka tingkat normal. Ilaharna, jumlah getih anu dipiceun gumantung umur, kaayaan kaséhatan, sarta sabaraha lobana beusi di awak. Sacara umum, bisa jadi butuh nepi ka sataun na malah beuki mulangkeun beusi di tingkat normal.
cara ngubaran kaleuwihan zat besi nyaéta:
- ngahindar suplemén anu ngandungmulvitaminngandung zat besi.
- ngahindarsuplemén vitamin Csabab bisa ningkatkeun diserep zat beusi.
- Nguranganalkohol.
Surah Al-Munafiqun

Surat Al Munafiqun(Arab:المنافقون,"nemrak")  nyaéta surat ka-63 dinaAl-Qur'an. Surat ieu kaasup surat Madaniyah tur kawengku 11 ayat. Dingaranan  Al Munafiqun saluyu nu kaunggel dina ayat ka-1.
Popon Saadah

Popon Saadahnyaéta salah saurang wanoja nu kaasup pangarangsunda.Lahir diLimbanganGarut,13 Oktober.Taun 1988lulus D II tiJurusan Pendidikan Bahasa DaerahFakultas Pendidikan Bahasa dan SeniInstitut Keguruan Ilmu PendidikanBandung.JadigurudiSMPN 4 Cimahiti taun1989.Mimiti nuliscarponjeung kolomManglétaun2001nalika keur ngaréngsékeun kuliah S1 di Jurusan Pendidikan Bahasa DaerahUniversitas Pendidikan IndonesiaBandung.carponpinilihna dimuat babarengan jeung pangarang séjén dina buku kumpulancarponkanagan2jeunglir cahya nyorot eunteung.Sajak-sajak na dimuat babarengan jeung karya panyajak  lianna  buku kumpulansajaksajak wanoja.
Albumin

Albuminmangrupaprotéingetihnu diproduksi kuatianu boga fungsi dina miara volume getih normal.Albumin mangrupalarutan,protéinmonomer nu diwangun ku sabudeureun hiji-satengah tina protéin sérumgetih.Albumin mangrupa protéin sérum globular nu bogabeurat molékul65.000.
Albumin diproduksi dinaatikalawan laju 9-12 gram/poé (130–200 mg/kg/poé).Kaayaankatabolikbakal naékeun pangleburan albumin nyababkeun hipoalbuminemia nu dipacu kustress.Stress jeung karusakan akibat trauma akut nurunkeun sintesa albumin sakaligus macu diproduksina protéin réaktan fase akut (globulin,fibrinogénjeunghaptoglobulin).
ตับวาย

ตับวายคือภาวะที่ทำให้ตับไม่สามารถทำหน้าที่ได้ ทั้งหน้าที่ด้านการสังเคราะห์สารและหน้าที่ด้านกระบวนการสร้างและสลายซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของหน้าที่ปกติของตับ อาจแบ่งได้เป็นชนิดเฉียบพลันและเรื้อรัง
ตับวายเรื้อรังส่วนใหญ่มักพบร่วมกับภาวะตับแข็ง ซึ่งอาจเป็นผลจากโรคตับชนิดต่างๆ เช่น โรคตับจากการดื่มแอลกอฮอล์ ตับอักเสบจากไวรัส เช่นไวรัสตับอักเสบบีหรือซี ตับอักเสบจากภูมิคุ้มกัน โรคกรรมพันธุ์ หรือสาเหตุทางเมตาบอลิกอื่นๆ (เช่น ธาตุเหล็กหรือสังกะสีสะสม ตับอักเสบจากไขมัน เป็นต้น)
โรคตับแข็ง

โรคตับแข็ง(อังกฤษ:Cirrhosis) เป็นภาวะซึ่งเป็นผลจากโรคตับเรื้อรัง มีลักษณะเฉพาะคือการมีเนื้อเยื่อพังผืดเกิดขึ้นในเนื้อตับดึงรั้งเนื้อตับดีจนเป็นผิวตะปุ่มตะป่ำเรียกว่า regenerativenoduleทำให้ตับเสียการทำงานลงไป ตับแข็งมักเกิดขึ้นเป็นผลจากพิษสุราเรื้อรังตับอักเสบจากไวรัส(โดยเฉพาะจากไวรัสตับอักเสบบีและซี) และโรคตับคั่งไขมันรวมถึงสาเหตุอื่น ๆ อีกหลายอย่าง
ภาวะแทรกซ้อนจากตับแข็งที่พบบ่อยคือภาวะท้องมานซึ่งมีความสัมพันธ์อย่างมากกับการสูญเสียคุณภาพชีวิต เพิ่มความเสี่ยงต่อการติดเชื้อและผลเสียในระยะยาว ภาวะแทรกซ้อนอื่นที่อาจเป็นอันตรายถึงชีวิตคือโรคสมองที่เกิดจากตับ(hepatic encephalopathy) และการมีเลือดออกจากหลอดเลือดขอดในหลอดอาหาร(esophageal varices) ตับแข็งนั้นเมื่อเกิดแล้วมักไม่สามารถกลับเป็นปกติได้ การรักษาจึงมักมุ่งไปที่การยับยั้งการดำเนินโรคและป้องกันภาวะแทรกซ้อน หากเป็นมากอาจมีทางเลือกในการรักษาเพียงทางเดียวคือการผ่าตัดเปลี่ยนตับ
อาการของผู้ป่วยที่เป็นโรคตับแข็ง จะมีอาการอ่อนเพลีย ตาเหลือง ปัสสาวะเหลือง ท้องโตขึ้น ขาบวม แต่ในรายที่มีอาการยังไม่มากอาจมีแค่อ่อนเพลีย แต่อาจยังไม่มีตาเหลือง ท้องโตขึ้นก็ได้ บางรายอาจจะมีผื่นสีแดงขึ้นที่ลำตัว หรือใยแมงมุม บางรายมีผลข้างเคียง ผู้ชายจะมีหน้าอกโตและเจ็บ
ตับแข็งมีสาเหตุที่สำคัญดังต่อไปนี้
การปลูกถ่ายตับ

การปลูกถ่ายตับ(อังกฤษ:liver transplantation) คือการเปลี่ยนตับที่เป็นโรคด้วยตับที่ปกติ ส่วนใหญ่เป็นการปลูกถ่ายโดยผ่าตัดเอาตับเดิมออกและใส่ตับใหม่ลงแทนที่ในตำแหน่งเดิม ปัจจุบันการปลูกถ่ายตับเป็นวิธีรักษาโรคตับระยะสุดท้ายและตับวายเฉียบพลันที่ได้รับการยอมรับเป็นอย่างดี และยังเป็นการรักษาที่มีค่าใช้จ่ายมากที่สุดชนิดหนึ่งในการแพทย์แผนปัจจุบันอีกด้วย การผ่าตัดเพื่อปลูกถ่ายตับนั้นใช้ทรัพยากรมากและใช้เวลาตั้งแต่ 4-18 ชั่วโมง ขึ้นกับผลการรักษา โดยจำเป็นต้องมีการตัดหลอดเลือด เชื่อมต่อหลอดเลือด เชื่อมเนื้อเยื่อของตับและช่องท้องเป็นจำนวนมาก และจำเป็นต้องมีการคัดเลือกผู้ที่จะรับการปลูกถ่ายเพื่อเปรียบเทียบความเข้ากันได้ของเนื้อเยื่อเป็นอย่างดี
โรคสมองจากตับ

โรคสมองจากตับ(อังกฤษ:hepatic encephalopathy) คือภาวะที่ผู้ป่วยเกิดมีอาการทางสมอง ได้แก่สับสนซึมและโคม่าซึ่งเป็นผลจากภาวะตับวายหากเป็นมากอาจเรียกว่า hepatic coma หรือ coma hepaticum ซึ่งอาจทำให้เสียชีวิตได้
ภาวะนี้เกิดจากการคั่งของของเสียซึ่งปกติจะถูกขับออกจากเลือดโดยตับการให้การวินิจฉัยโรคสมองจากตับจะต้องประกอบด้วยการมีการเสื่อมของการทำงานของตับ และต้องตรวจแยกสาเหตุอื่นๆ ที่ทำให้เกิดอาการทางระบบประสาทออกไปหมดแล้วการตรวจเลือดหาระดับแอมโมเนียอาจช่วยในการวินิจฉัยได้ อาการอาจกำเริบได้จากภาวะต่างๆ เช่นการติดเชื้อหรือท้องผูกเป็นต้น
ตับอักเสบจากไวรัส

ตับอักเสบจากไวรัสคือการอักเสบของตับที่เกิดจากการติดเชื้อไวรัสอาจเป็นแบบเฉียบพลัน หรือเรื้อรังได้
เชื้อไวรัสที่เป็นสาเหตุของตับอักเสบจากไวรัสที่พบบ่อยมี 5 ชนิด ซึ่งแต่ละชนิดไม่มีความเกี่ยวข้องกันโดยตรงทางสายพันธุ์ เพียงแต่ทำให้มีอาการตับอักเสบได้เหมือนกัน ไวรัสเหล่านี้ได้แก่ไวรัสตับอักเสบเอบีซีดีและอีนอกจากนี้ยังมีไวรัสอื่นๆ ที่ทำให้เกิดไวรัสตับอักเสบได้ แต่ไม่ได้ถูกเรียกชื่อเป็นไวรัสตับอักเสบโดยเฉพาะ ไวรัสเหล่านี้ เช่นซัยโตเมกาโลไวรัสเอพสไตน์บาร์ไวรัสไวรัสไข้เหลืองไวรัสเดงกีที่ทำให้เกิดไข้เลือดออกเป็นต้น และยังมีบันทึกเคสตับอักเสบจากไวรัสที่เกิดจากไวรัสเริมด้วย
Atay

Angatay(Ingles: liver) ay isang mahalagangorganona makikita sa mgavertebrateat iba pang mga hayop. Marami itong tungkulin sa mga hayop tulad ng detoksipikasyon, sintesis ng protina, at pagbuo ng mga biokimikal na gamit sapanunaw.
Ang atay ay may mahalagang tungkulin sametabolismoat may maraming ginagawa sa katawan gaya ng pagimbak ngglycogen, pagsira ng mga pulang selula ng dugo, sintesis ngprotinang plasma, at detoksipikasyon. Ang atay rin ang pinakalamakingglandulasakatawan ng tao. Nasa baba ito ng diaphragm sa rehiyong thoracic ng tiyan. Gumagawa rin ito ngbile, isang kompawnd na alkaline na tumutulong sapanunawsa pamamagitan ng emulsipikasyon ng mgalipido. Tungkulin rin nito ang paggawa at pagsaayos ng mga matataas na bolyum ng ganting biokimikal na gumagamit ng mga spesilisadongtissue.
Ang mga terminong medikal na ginagamit sa atay ay kalimitang nagsisimula sahepato-ohepaticmula saGriyegongsalita para sa atay,hēpar(ήπαρ).
Ang lathalaing ito na tungkol saAnatomiyaay isangusbong. Makatutulong ka saWikipediasapagpapalawignito.
Dely Atay-Atayan

SiDely Atay-Atayanay isangartistangPilipinona kilala bilang Donya Delilah sa TVsitcomnaJohn en Marshana unang ipinalabas noong 1974 saRPN 9saPilipinas.
Si Adelaida Marquez Fernando ay isinilang noong 1914 na naging kabiyak ng isa pang komedyanteng siAndoy Balunbalunan, at siya ang lola ng magkapatid na artistang sinaArmi VillegasatAnn Villegas. Siya ang nakatatandang kapatid  ng batikang direktor na siAding Fernando.
Unang gumanap sa ilalim ngCervantina Filipina Corp.angLakambiniatGunitangSampaguita Pictures.  Nakagawa ng isang pelikula saLVN PicturesangNag-iisang Sanglabago tuluyang mapako sa kanyang tahanangPremiere Productions.
Matatandaan din siya sa papel ng isang tsismosang kapitbahay angPitong Gatangnoong 1959 at syempre ang kanyang limang pelikula naJohn en Marsha.
Kilala rin siya bilang mang-aawit.
1952 - "Awit ng Manok" - kaduweto siAndoy Balunbalunan
Sistemang panunaw

Angsistemang panunawosistemang dihestibo(Ingles:digestive system) ay angorganong pangsistemana tumutunaw at sumisipsip sa mga sustansiya na natatanging kailangan sapaglakiatpagpapanatili. Kabilang sa sistemang panunaw angbibig,esopago,sikmura,lapay,atay,apdo,duodenum(angtokong),hehunum,ileum, mgabituka,tumbong, atbutas ng puwit. Kaugnay ng sistemang ito ang kataganggastrointestinalna tumutukoy o may kaugnayan sapitak gastrointestinal(gastrointestinal tractsa Ingles) opitak panunaw(digestive tractsa Ingles, angdihestibong pitak) at kinabibilangan din ngtokong,isaw, at mgabituka.
Angkanal na alimentaryo(Ingles:alimentary canal,alimentary tract), na mayroong teknikal na pangalangtubus digestorius(tubong panunaw), ay ang tubong dihestibo na umaabot mula sabibighanggang sabutas ng puwit. Ang pangalan nito ay nagpapahiwatig din sa mgaglandulangnagbubuhos ng kanilang mga katas papaloob sa kanal, partikular na ang mgaglandulang panglaway(glandulang salibaryo), angpankreas, at angatay.
Ang lathalaing ito na tungkol saAnatomiyaay isangusbong. Makatutulong ka saWikipediasapagpapalawignito.
Paninilaw

Angpaninilawng balat at ng mga puti ng mga mata ay sanhi ngbilirubin, isang materyal na duming nasa loob ng dugo. Karaniwang nakapaggtatanggal angatayng bilirubin, subalit ang pagkakaroon may sapat na bilang ng bilirubin nanakapagpapadilawo nagpapamantsa ngdilawsa balat ay tanda na hindi nakakaganap ng sariling tungkulin o hindi gumagana ng mabuti o mainam ang atay.Gayundin, nakapagpapadilaw din ng mata at balat ang pagkakaroon ng kapansanan saapdo.
.
Ang lathalaing ito  ay isangusbong. Makatutulong ka saWikipediasapagpapalawignito.
Apdo

Angapdooabdo(Ingles:gallbladder,gall-bladder,gall bladder,cholecyst) ay isang maliit na organo sa loob ng katawang tumutulong sa gawaing panunaw o proseso ng dihestiyon.  Ito rin ang nag-iipon nglikidong apdooapdolamang (gallobilesa Ingles), isang mapait na katas na nanggagaling at ginagawa mula saatay.Kahugis ng prutas naperasang organong apdo na nasa loob ngpuson.  Nakapagtatabi ito ng mga 50 mililitro ng maasim o maasidong likidong apdo hanggang sa kailanganin na ito ng katawan para gamitin sa pagtunaw ng pagkain o prosesong dihestibo.  Sa tao, may sukat na 7 hanggang 10 sentimetro ang haba ng organong apdo, may maitim na lunti ang kulay na dulot ng nilalaman nitong likidong apdo.  Nakaugnay ito sa atay atduodenumsa pamamagitan ngbungkos na makaapdoorehiyong pang-apdo.  Sa ilang sanggunian, nagagamit na pantawag ang "apdo" para saglandulang paling katawan.
Kaugnay ng Bibliya, batay sa paliwanag niJose Abriol, isang sagisag ngbuhayang apdo para sa mgaHebreo, sapagkat bukal ito ngdugo.  Ito rin ang tanda ng matinding paghihirap.Gayundin, batay sa nakasulat saEbanghelyo ni Mateo(Mateo 27:34), binibigyan ng mga kabataang babae ng inumingalakna may kahalong apdo ang mga pinahihirapan o pinarurusahan upang mabawasan ang antas o pagkadama ng paghihirap.
Ang lathalaing ito na tungkol saAnatomiya,TaoatSoolohiyaay isangusbong. Makatutulong ka saWikipediasapagpapalawignito.
Andoy Balunbalunan

SiAndoy Balunbalunanipinanganak na Alejandro Villegas, ay isang artistangPilipinosa pelikula at entablado. Ikinasal siya kayDely Atay-Atayannoongdekada 1940.
Ilang sa pinagsamahang pelikula nila ng kanyang asawa ay angLakambiniatNag-iisang SanglangLVN Pictures.  Nakaduweto rin niya ang kanyang asawa sa kanyang mga nagawang plaka.
Ang lathalaing ito na tungkol saTalambuhayay isangusbong. Makatutulong ka saWikipediasapagpapalawignito.
Katayuang sumisipsip

Ang nasakatayuang sumisipsip(tinatawag sawikang Inglesbilangfed stateoabsorptive state) ay ang metabolikong proseso ng pagsasalin ngsustansiya(nutrient) mula satubong gastrointestinal(gastrointestinal tract) patungo sadugo.
Mgacarbohydrate- Ipinapadala ang mga simplengasukalsaataykung saan nagiging glucose. Pagkatapos, naglalakbay ang dugo o nagiging glycogen attaba(triglyceride). Naiimbak ang glycogen at taba sa atay at tisyung adipose, ayon sa pagkakabanggit, bilang mga reserba para sa nasa katuyan pagkatapos ng pagsipsip (opostabsorptive post-absorptive state). Kinukuha ang natitirang glucose para gamitin ng selula ng katawan o iimbak sakalamnangkalansay bilang glycogen.
Mgatriglyceride- Ang chylomicron, ang pangunahing produkto ng pagtunaw ng taba, ay unang pinaghiwa-hiwalay sa asidong mataba at glycerol sa pamamagitan ng hydrolysis gamit ang Lipoprotein lipase. Pinapahintulot nito ang malayang pagdaloy nito sa mga pader ng maliliit na ugat. Magiging triglyceride uli ang karamihan sa mga ito at naiimbak sa tisyung adipose. Ginagamit ang natitira para sa enerhiya sa mgaselulangadipose, kalamnang kalansay, at mga hepatocyte. Sa situwasyong mababa angcarb, nagsisimulang gumamit din ang ibang selula ng katawan ng mga triglyceride bilang mapagkukunan ng enerhiya.
Mgaasidong amino- Tinatanggal ng atay ang mga asidong amino upang maging asidong keto na gagamitin sasiklong asidong sitrikoupang makagawa ng Adenosine triphosphate o ATP. Maari din maging mga imbak na taba ang mga ito. Ginagamit din ang ilan upang makagawa ng mgaprotinangplasma, subalit umaalis ang karamihan sa pamamagitan ng mga sinusoid ng atay na gagamitin ng mga selula ng katawan upang makagawa ng mga protina.
他达拉非

他达拉非（英語：Tadalafil），又译他达那非，商品名为希爱力、犀立仕，是治疗勃起功能障碍的药物。口服后约半小时到一小时内起效，药效可能持续36小时。他达拉非是一种第五型磷酸二酯酶抑制剂，通过增加阴茎血流量而促进勃起。為處方藥品，需醫生診斷後開立處方箋才可購得服用。
他达拉非經肝臟代謝，會增加肝臟負擔，長期使用有導致藥物性肝損傷等風險。
他达拉非的1,2,3,4-四氢咔啉（英语：tetrahydro-β-carboline）结构可以用(ᴅ)-色氨酸甲酯和胡椒醛通过Pictet–Spengler反应构造。第四个环则通过进一步与氯乙酰氯和甲胺两步缩合得到。
若有在服用硝酸鹽類藥物治療胸痛（心絞痛），有嚴重的心臟和肝臟問題，中風或心臟病，有嚴重低血壓或不受控制的高血壓，患有鐮狀細胞性貧血，患有白血病，患有多發性骨髓瘤，患有佩羅尼氏病，有肝臟或腎臟疾病，皆不建議使用他达拉非。
胰岛素

胰島素（英語：Insulin）是一種蛋白質激素，可以增強糖原的合成。胰島素可以促進肝臟細胞和肌肉細胞將葡萄糖轉化為糖原，胰島素的降低會導致肝臟細胞將糖原轉化為葡萄糖，並釋放葡萄糖到血液中。這一性质是其被用於在臨床上治療糖尿病患者高血糖的原因。胰岛素亦可以增強脂肪酸的酯化作用：促進脂肪細胞將脂肪酸酯合成為脂肪。
胰島素應用於臨床數十年，從抗原性較強的第一代動物胰島素到基因重組。但餐前需要等待30分鐘的第二代人胰島素，再發展到現在可以很好模擬生理性人胰島素分泌模式的胰島素類似物。目前更好的模擬正常人體生理降糖模式的胰島素是第三代胰島素——胰島素類似物。其化學式为 C257H383N65O77S6。
不同種族哺乳動物（人、牛、羊、豬等）的胰島素分子的氨基酸序列和结构稍有差異，其中猪胰岛素与人的最为接近，左圖中為猪胰島素三维結構。
胰島素由A、B兩条肽链組成，人胰島素的A鏈有11種21個氨基酸，B鏈有15種30個氨基酸，共26種51個氨基酸組成。其中A7（Cys）-B7（Cys）、A20（Cys）-B19（Cys）四個半胱氨酸中的巰基形成兩個二硫鍵，使A、B兩鏈連接起來。此外A鏈中A6（Cys）與A11（Cys）之間也存在一個二硫鍵。
1869年保罗·兰格尔翰斯首次在显微镜下观察到胰岛，随后爱杜亚·拉基氏（Edouard Laguesse）提出胰岛可以分泌某种物质，可能与消化相关。
1889年奥斯卡·闵考斯基和约瑟夫·冯·梅林（Joseph von Mering）在狗的胰脏移除实验中发现，其尿液中存在糖分，从而首次将胰脏与糖尿病联系在一起。
1901年尤金·奥培（Eugene Opie）提出糖尿病是由于胰岛部分或全部损坏所导致的。
1921年弗雷德里克·班廷与约翰·麦克劳德（John Macleod）合作首次自狗的胰腺中提取出胰岛素，并成功地应用于临床治疗，两人也因为发现胰岛素而获得了1923年的诺贝尔生理学与医学奖。
1955年弗雷德里克·桑格首次闡明了胰島素分子的氨基酸序列（即一級結構），其本人也因此获得了1958年的诺贝尔化学奖。
1965年，在王應睞的领导下，中國科學家邹承鲁、杜雨苍、汪猷、邢其毅、钮经义、龚岳亭等人最早成功合成胰島素。
1969年多萝西·霍奇金博士用X射线晶体学方法首次成功解析了胰岛素的晶体结构。
1971年和1972年多名中国科学家在北京共同解析了胰岛素的2.5埃和1.8埃分辨率的晶体结构，其中后者被霍奇金博士称为是当时最为精确的胰岛素结构。
1921年弗雷德里克·班廷（Frederick Banting）与约翰·麦克劳德（John Macleod）合作首次成功提取到了胰岛素，不同种族哺乳動物（人、牛、羊、豬等）的胰島素分子的氨基酸序列和结构稍有差异，其中猪胰岛素与人的最为接近。动物胰岛素是最早应用于糖尿病治疗的胰岛素注射制剂，一般是猪胰岛素，猪胰岛素与人胰岛素存在1至4个氨基酸的不同，因此容易发生免疫反应，注射部位皮下脂肪萎缩或增生，胰岛素过敏反应，并且由于其免疫原性高，容易反复发生高血糖和低血糖，容易出现胰岛素耐药。
20世纪80年代，人们通过基因工程（重组DNA）制造出高纯度的合成人胰岛素，其结构和人体自身分泌的胰岛素一样。
对比动物胰岛素，人胰岛素较少发生过敏反应或者胰岛素抵抗，所以皮下脂肪萎缩的现象也随之减少；由于人胰岛素抗体少，所以注射量比动物胰岛素平均减少30%；人胰岛素的稳定性高于动物胰岛素，常温25℃左右常温可保存人胰岛素4周。
在起效时间、峰值时间、作用持续时间上不能模拟生理性人胰岛素分泌模式。需在餐前30分钟注射、有较高的夜间低血糖风险。
20世纪90年代末，在对人胰岛素结构和成分的深入研究中发现，对肽链进行修饰：利用基因工程技术，改变胰岛素肽链上某些部位的氨基酸组合；改变等电点；增加六聚体强度；以钴离子替代锌离子；在分子中增加脂肪酸链，加大与白蛋白的结合，均有可能改变其理化和生物学特征，从而可研制出更适合人体生理需要的胰岛素类似物（insulin similitude）。胰岛素类似物可紧临餐使用，也称为餐时胰岛素或速效胰岛素。
胰岛素类似物优势包括：
胰島素是由胰島β細胞受內源性或外源性物質如葡萄糖、乳糖、核糖、精氨酸、胰高血糖素等的刺激而分泌的一種蛋白質激素。先分泌的是由84個氨基酸组成的長鏈多肽—胰島素原（Proinsulin），經專一性蛋白酶——胰岛素原转化酶（PC1和PC2）和羧肽脢E的作用，将胰島素原中间部分（C鏈）切下，而胰島素原的羧基端部分（A链）和氨基端部分（B链）通过二硫键结合在一起形成胰島素。
成熟的胰岛素储存在胰岛β細胞内的分泌囊泡中，以与锌离子配位的六聚体方式存在。在外界刺激下胰岛素随分泌囊泡释放至血液中，并发挥其生理作用。
胰岛素的分泌分成两部分，一部分帮助维持空腹血糖正常而分泌的胰岛素，称为基础胰岛素，别一部分则是为了降低餐后血糖升高、维持餐后血糖正常而分泌的胰岛素，称为餐时胰岛素。餐时胰岛素的早时相分泌控制了餐后血糖升高的幅度和持续时间，其主要的作用是抑制肝脏内源性葡萄糖的生成。通过该作用机制，血糖在任何时间均被控制在接近空腹状态的水平;餐后血糖的峰值在7.0 mmol/L以下，并且血糖水平高于5.5 mmol/L的时间不超过30分钟。
1型糖尿病患者在确诊糖尿病之前，大部分患者胰岛β细胞发生自體免疫性破坏，导致餐时和基础胰岛素分泌均减少。2型糖尿病患者胰岛β细胞功能异常进展缓慢，常常表现为外周胰岛素抵抗，但是也同时存在胰岛素一相分泌减少，因而可以出现空腹血糖正常而餐后血糖升高的情况。最终，餐后血糖水平可达到非糖尿病的生理状态时的4倍，并且在进餐后血糖升高持续数小时，以至于在下一餐前仍然显著升高。
目前弥补餐时胰岛素分泌不足的胰岛素制剂有诺和灵N，胰岛素类似物制剂有诺和锐等。基础胰岛素是胰岛细胞24小时持续脉冲式分泌的胰岛素，主要用于维持空腹血糖水平的正常。
美国糖尿病学会（ADA）与欧洲糖尿病学会（EASD）指南均建议，在生活方式干预和口服糖尿病治疗后，如果血糖控制仍不满意，应尽早开始胰岛素治疗，且首选基础胰岛素与口服降糖药合用。若此疗法仍不能控制血糖，根据该指南的治疗线路图，建议在此基础上在就餐时再加用速效胰岛素。目前用于弥补基础胰岛素不足的制剂主要有基础胰岛素类似物地特胰岛素等。
胰岛素由胰岛素降解酶（Insulin Degrading Enzyme, IDE）降解。胰淀素和β淀粉样多肽也是IDE的底物。
经过大量的临床医学以及科学研究，胰岛素的淀粉样纤维化与II型糖尿病密切相关。
按照化学结构和来源：动物胰岛素、人胰岛素、胰岛素类似物。人胰岛素如诺和灵系列，胰岛素类似物如门冬胰岛素、门冬胰岛素30、还有地特胰岛素注射液。按作用时间的特点：速效胰岛素类似物、短效胰岛素、中效胰岛素、长效胰岛素（包括长效胰岛素类似物）和预混胰岛素（预混胰岛素类似物），常见速效胰岛素类似物如门冬胰岛素，长效胰岛素类似物如地特胰岛素。临床试验证明，胰岛素类似物在模拟生理性胰岛素分泌和减少低血糖发生的危险性方面优于人胰岛素。
胆囊

膽囊，是位於右方肋骨下肝臟後方的梨形囊袋構造，有濃縮和儲存膽汁之用。
膽囊是一個有彈性的梨形囊袋。膽囊內的單層柱狀上皮細胞會分泌出粘液，構成粘膜。保護膽囊內壁免受膽汁腐蝕。
膽囊的作用有濃縮和儲存膽汁。膽汁溶解脂肪及酒精，肝會不斷分泌膽汁，流進膽囊中儲存，並在需要時將膽汁送進消化道以協助消化脂肪。由肝臟下行的總肝管與膽囊管會合形成總膽管，總膽管經過胰臟，在肝胰壺腹膽汁與胰液混合，並排到十二指腸。
膽囊基本上由神经激素控制，胆囊收缩素(CCK) 导致胆囊收缩，將膽汁送到胆管裡。其他激素則讓膽囊放鬆以儲存胆汁。
主條目：膽囊疾病
人體 Dr Tony Smith (2001)
地中海貧血

海洋性貧血（Thalassemia）是一種單一基因遺傳性的血液疾病，因隱性遺傳的血紅素基因異常而產生的不正常血紅蛋白，以致紅血球容易被破壞慢性溶血的貧血；又称珠蛋白生成障碍性贫血，早期稱地中海型貧血、地贫，這種遺傳疾病除了地中海沿岸的居民之外，在非洲、中東、東南亞、臺灣、中國大陆等許多地區都十分常見。
中華民國約有6% 的人口帶有此隱性基因，此基因對瘧疾的抵抗力之間的演化關聯解釋了這些地區的高患病率，此基因會造成血紅素合成障礙，依不同分型其症狀程度可能從無症狀到嚴重。通常海洋性貧血伴隨典型的貧血症狀，即紅血球細胞水準低下。貧血可導致疲累感與膚色蒼白（英语：Pallor），也可同時造成骨骼疾病、脾臟腫大（英语：Splenomegaly）、黃疸、深色尿以及兒童成長遲緩等症狀。
海洋性貧血是由父母遺傳的疾病（英语：遺傳疾病），分為兩種——甲型（⍺型）海洋性貧血（英语：alpha thalassemia）與乙型（β型）海洋性貧血（英语：beta thalassemia）。該疾病的嚴重程度取決於四個編譯⍺球蛋白（英语：alpha globin）與兩個β球蛋白（英语：beta globin）的基因的缺失數目。地中海型貧血的診斷主要依據血液樣本的實驗室檢查，包括全血細胞計數、特殊血紅蛋白檢驗、以及基因檢測產前診斷可在出生前及時發現此病。
治療方式和海洋性貧血的種類及嚴重程度有關。若是嚴重的海洋性貧血，可能會用定期的輸血、進行鐵螯合治療（英语：Chelation therapy）以及補充葉酸。鐵螯合治療可以使用去鐵胺或地拉罗司。有時也可能會進行骨髓移植。其併發症包括輸血造成的血色沉著病以及心血管疾病、肝臟疾病、感染或是骨質疏鬆症。若脾臟腫大的情形過於嚴重，需要進行脾切除（英语：Splenectomy）。
最常罹患海洋性貧血的有義大利裔、希臘裔、中東裔、南亞裔以及非洲裔。男性和女性罹患海洋性貧血的比例相近。在1990年有36000人死於海洋性貧血，到2013年時降到25000人。輕型海洋性貧血和鐮狀細胞性狀（英语：Sickle cell trait）類似，對疟疾有某程度的保護作用，這也說明了為何在疟疾流行地區，此兩類帶因者占人口比例較高。
此疾病是由于珠蛋白基因的缺失或点突变所致。根据其变异的肽链可分为α型地中海贫血（α血紅蛋白鏈缺損）和β地中海贫血（β血紅蛋白鏈缺損）。由於珠蛋白基因的變異，血紅素的珠蛋白肽鏈中，一種或多種胺基酸缺失或無法合成，導致血紅素的組成成分改變，進一步影響血紅素中血基質和氧氣的結合率，致使血紅素無法有效地攜帶氧氣。
根據血红素中不同位置的損害可分成兩類：甲型（α）地中海貧血與乙型（β）地中海貧血。甲型（α）地中海貧血是血紅蛋白中的α血紅蛋白鏈有缺損；乙型（β）地中海貧血則是血紅蛋白中的β血紅蛋白鏈有缺損。鐮刀型紅血球疾病，又名鐮刀型貧血（sickle cell anemia）和地中海貧血不同的是它只發生β血紅蛋白的缺陷。
甲型（α）地中海貧血的患者會在HBA1、HBA2這兩個基因發生異常。在成人造成β蛋白鏈過度製造，在新生兒則是γ蛋白鏈過多。過多的β蛋白鏈形成四聚物（tetramers）使紅血球的攜氧能力降低。
乙型（β）地中海貧血的患者則是在第11號染色體上的HBB基因發生突變。不正常的細胞會製造過量的α蛋白鏈，然後結合在紅血球的細胞膜上造成細胞膜損壞；若其濃度過高，則有形成有毒聚集體（aggregates）的可能。
地中海貧血症有隱性、輕型和重型之分。重型患者需要終生定期的輸血和接受藥物治療；而兩個隱性或輕度患者結婚，他們的下一代則有1/4機會患有重度地中海貧血症。相反地，兩者中只有一位是存有地中海貧血症基因的話，不論程度如何，則下一代沒有此問題或只帶有隱性或輕度。
由於地中海型貧血的患者缺少正常的血红蛋白，紅血球攜氧功能差，體內主要造血器官骨髓與次要造血器官肝臟、脾臟均會進行旺盛的造血作用，但造出的紅血球也多半品質不佳，容易被破壞，成為惡性循環。骨髓代偿性增生會侵犯周圍的皮質骨，使骨骼較脆弱。患者在一岁时就有了显著的颅骨改变：隆起的额头和颧骨，塌陷的鼻梁，加宽的眼间距。肿大的肝脾和铁沉积的内脏，使得病患儿童腹部显著隆起。旺盛的造血作用會消耗極多的養分與能量，使身體其他部位的養分供需失調。不斷的輸血可以改善貧血的症狀，也可避免過度的造血作用，但血紅素中的鐵質會過度存在身體中，並堆積至各重要器官造成器官病變。
而生活中，地中海貧血患者因血紅素帶氧量不足而影響患者在體力上的差異，患者不適宜進行太激烈的運動，還需要打除鐵針去除體內多餘的鐵質。另外亦因為血紅素不足的關係，患者比較容易有頭暈、頭痛甚至腰痛的症狀。
長期輸血會造成鐵蓄积。過量鐵質的積聚會對多個器官造成破壞。主要受影響的包括心臟、肝臟、胰臟和各個內分泌器官。病者會出現心臟衰竭、肝硬化、肝功能衰退、糖尿以及因為多種內分泌失調而變得身材矮小和發育不全等等。铁蓄积是造成患者早逝的主要原因。
常見輸血時引起的不良反應包括發熱、發冷和出紅疹等。較嚴重的反應如急性溶血、氣管收縮和血壓下降等雖然甚少出現，但絕不能忽視。 
在長期貧血和溶血的刺激下，不少重型和中型貧血病者都會出現脾臟發大的問題。過大脾臟會使貧血加劇和令病者需要接受更大量的輸血而導致更嚴重的鐵質積聚。 及時把發大的脾臟切除往往能令情況改善。 
長期溶血令地中海貧血病人比一般人更容易患膽石。患有膽石的病人可能經常出現右上腹痛、皮膚、眼白變黃和茶色小便等的病徵。
鐵螯合药物最常用的是1963年进入临床的去铁胺以及1982年问世的去铁酮（1995年3月上市）。會影響視力、聽覺和骨骼生長。
現時的移植療法是從兄弟姐妹抽取骨髓、臍帶血或血液中的幹細胞移植到病人身上。若移植成功，病人的骨髓便恢复正常的造血功能，貧血得以痊癒。移植療法有一定危險性，病人在治療過程中亦可能要忍受相當的痛苦。
黄疸

黃疸（英語：jaundice，icterus）又作黃膽，是指因為體內胆红素過高，而導致皮膚及巩膜發黃或發綠的症狀，一般會伴隨瘙痒、糞便蒼白及尿液顏色偏深的情形。新生兒黃疸是出生後三天內出現的黃疸，大部份會自然痊癒，不會造成問題。不過若新生兒的胆红素非常高或黃疸持續時間太長，可能會出現稱為核黄疸（英语：Kernicterus）（kernicterus）的腦部損傷，即胆红素脑病（bilirubin encephalopathy）。
黃疸的成因眾多，有些不嚴重，有些則可能致命，正常人體血液中的胆红素濃度會在 1.0mg/dL（17µmol/L），一般黃疸患者的胆红素濃度則超過2–3 mg/dL（34-51 µmol/L）。高胆红素可分為兩種：非結合性（unconjugated）胆红素過高及結合性（conjugated）胆红素過高，若是結合性胆红素過高，會在尿液中檢驗出胆红素。
雖然有一些黃疸以外的原因會造成皮膚發黃，包括食用大量含胡蘿蔔素的食物而造成的胡蘿蔔素沉著（英语：Carotenosis），或是使用像利福平之類的藥物，但不會造成血中胆红素過高。
非結合性胆红素過高可能是因為溶血性貧血（英语：Hemolytic anemia）、血腫、像吉爾波特症候群之類的基因問題、長時間沒有進食、新生兒黃疸或是甲狀腺疾病。結合性胆红素過高可能是因為肝硬化或是肝炎、感染、藥物或是膽管堵塞。在已開發國家，黃疸的主要原因是因為藥物或是膽管堵塞，而在開發中國家較常見的原因是因為病毒性肝炎、鉤端螺旋體病、血吸虫病或是疟疾等傳染病，膽管堵塞也可能是因為膽石症、癌症及胰腺炎。進行像超聲波之類的醫學影像檢查可以檢查是否有膽管堵塞的情形。
黃疸的治療與病因有關。若是有膽管堵塞，一般需進行手術，否則會進行藥物治療。藥物治療包括治療造成黃疸的傳染病，也可能會停用造成黃疸的藥物。對於新生兒則視年齡及早產程度的不同而定，若胆红素濃度超過4–21 mg/dL（68-360 µmol/L），會進行光照治療或是換血。發癢的症狀可以透過胆囊引流或用熊去氧胆酸來改善。黃疸的英文jaundice源自法文jaunisse，意思是「黃病」。
當血液中的紅血球死亡，紅血球中血紅蛋白的血紅素會於肝臟的庫佛氏細胞（Kupffer cells）及脾臟被轉化為膽紅素。膽紅素經肝臟處理後，隨膽汁分泌至十二指腸，最後透過消化系統，與糞便一同排出體外。
黃疸症可根據上述的血紅素代謝過程分為三類：
可能原因：
Koaⁿ

Kan-sia̍p chi̍t êchit-gia̍p--ê ì-sù, chhiáⁿ khoàⁿkoaⁿ-oân.
Koaⁿia̍hkoaⁿ-chōngsīchek-chui tōng-bu̍tê 1 chióngkhì-koan. Koaⁿ tīsin-tîn-tāi-siāchin tiōng-iàu, koh ē-tàng lia̍p-chekkoaⁿ-thn̂g(glycogen), ha̍p-sênghoeh-chiuⁿ nn̄g-pe̍h-chit(plasma protein), kái-to̍k, ... téng-téng.Siau-hoàài ēng--tio̍h êtáⁿ-chiap(bile) mā sī koaⁿ leh hū-chek chè-chō.
Tâi-oân ê koān

Koān(縣) sīTiong-hoâ Bîn-kokTâi-oântē-hng hêng-chèng-khu ê tan-ūi, ti̍t-chiap sio̍kséngkoán-lí, tē-ūi kapséng-hat-chhīpêⁿ. Koān koán-hatkoān-hat-chhī,tìnkaphiong.
Tiong-hoâ Bîn-kokTâi-oânhiān-sî ū 13 ê koān
Kōaⁿ

Kōaⁿ(汗) sī ùichhī-leng tōng-bu̍têphôe-hulāi êkōaⁿ-chôaⁿhun-pì chhut-lâi ê liû-thé. Lâu-kōaⁿ sīlângtiâu-chiat thé-un ê chú-iàu hong-sek, in-ūi kōaⁿ-chúi ùi phôe-hu piáu-bīncheng-hoatsàn-sit ū kàng-un ê hāu-kó.
肝

肝又叫肝臟（英文：liver），係一種內臟，多數係有脊骨嘅動物先有，係極之重要。肝有極多用處，最明顯係解毒、造蛋白質、造消化用嘅物質。無咗肝係會死，家下都無嘢可替肝嘅功用。
肝響新陳代謝有好重角色，重識儲肝醣、分解紅血球、造血清蛋白、造激素、重有解毒。肝係人至大嘅腺，響肚入便，橫膈膜以下。佢識整帶醶性嘅膽汁，可以令脂肪同水撈埋同打散，幫助消化。佢又會搞同控制大量好多唔同類嘅生化反應，用到肝嘅特別組織。
肝喺西洋醫學來講，中意用hepato-或者hepatic來表示。呢個查實來自希臘文hēpar(ήπαρ)，係肝嘅意思。
肝係一個啡紅色楔型嘅器官，可以分為形狀大細唔同嘅兩葉。人類嘅肝通常重1.5公斤（3.3磅），闊15 厘米（6吋）左右。唔同人嘅肝大細可以差距好大，標準嘅參考範圍係：男970-1860克（2.14–4.10磅），女600-1770克（1.32–3.90磅）。佢係人體最重嘅器官，亦係最大嘅腺體。位處於腹腔右上角，橫膈膜之下，胃嘅右邊，覆蓋着膽囊。
食得嘅肝多數叫做膶，係廣東話入邊嘅一種諱語嚟。
肝 (五臟)

喺中醫傳統嘅臟象學說入面，肝屬於五行入面嘅木，主要功能係「疏泄」與「藏血」。其中疏泄包含咗精神情緒、消化，同埋同氣、血、水嘅流通；而藏血就係指點樣草血同調節。除此之外，肝同膽互相都會影響膽汁嘅分泌。
دوالي مريئية

الدوالي المريئية(بالإنجليزية:Esophageal varices)‏ هي توسع في الأوعية الدموية الموجودة في الأغشية المبطنة لتجويفالمريء، تظهر غالباً في الجزء السفلي من المريء وعادة ما تكون ناتجة منفرط ضغط الدم البابي. لفرط ضغط الدم البابي عدة أسباب إلا أن أكثرها شيوعاً هوالتشمع الكبدي. يعتبر النزف الحاصل من الدوالي المريئية أحد أهم الاختلاطات الطبية المصاحبة للحالة وعادة ما يتم تشخيصه وعلاجه عبرالتنظير الداخلي.
معظم الدم الموجود في المريء يتم تصريفه عبر الوريد المريئي الذي يصب فيالوريد الفردالذي بدوره يصب فيالوريد الأجوف العلوي، إلا أن هذه الدورة لا تصرف الدم الموجود في الأوردة السطحية للمريء، تصرف الأوردة السطحية في المريء عبر الوريد المعدي الأيسر الذي يصب فيوريد الباب، عندما يرتفع ضغط الدم في وريد الباب يتجمع الدم الموجود في الأوردة السطحية في أسفل المريء مسببة توسعها وتكون الدوالي المريئية نتيجة غياب أية أغشية ضامة تدعم هذه الأوردة السطحية.
تكون الدوالي المريئية عادة صامتة ولا تحدث أية أعراض ملحوظة، وقد تكتشف مصادفة أثناء التنظير المعدي الداخلي، إلا أنها قد تظهر على شكل ألم مفاجيء في رأس المعدة مصحوب بإقياء دموي وقد تتطور بسرعة لتصبح حالة نزيف داخلي تستدعي التدخل السريع لإيقاف النزيف.
يكمن صلب العلاج في الحالات الطارئة بإيقاف النزف ومنع ضغط الدم من الهبوط لإبقاء التروية الدموية للأعضاء الحيوية في الجسم. العلاج عبر التنظير الداخلي يقى حجر الزاوية في علاج الدوالي المريئية حيث يمكن عبر عملية التنظير كي الدوالي النازفة أو المعالجة بالتصليب (حقن الدوالي بمادة مصلبة) كما يمكن ربط الدوالي خلال عملية النتظير للحؤول دون فتقها ونزفها لاحقاً.
قد يحتاج المريض إلى دعم غذائي عبر المغذية بالوريد عقب متل تلك العلاجات وذلك لعدم قدرة الجهاز الهضمي على احتواء الطعام ، وعادة ما يلجأ الأطباء إلى التغذية عبر الوريد إذا ما طالت مدة الصيام بعد العلاج التنظيري أكثر من أربعة أيام.
يجب على المرضى المصابين بدوالي المرئ تلقي علاج لتجنب خطورة النزيف .
Çarpaz sindromlar

Çarpaz sindromlar(ing.overlap) – xəstədə altı klassik sistem autoimmun revmatik xəstəliklərdən (SLE, SSk, PM, DM, RA və ŞS) birdən çoxunun diaqnostik əlamətləri üstünlük təşkil edir. Bu sindroma aid olan ŞS daha digər xəstəliklərlə assosiasiya olur: birincili biliar sirroz, nekrozlaşan vaskulit, autoimmun tireodit, xroniki aktiv hepatit, qarışıq krioqlobulinemiya, hiperqammaqlobulenemik purpura. Yüksək titrli U-1 RNT assosiasiya olmayan digər çarpaz sindromlar vardır: SLE+PM; SLE+seropozitiv RA; SSk+miozit.
Hepatit

Hepatit(yun.ἡπατῖτιςyun.ἥπαρ, "qaraciyər") -qaraciyəriniltihabıdır və bir çox səbəbdən meydana gələ bilər. Adətən bu, viral infeksiyanın və ya spirtli içkilərin səbəb olduğu qaraciyərin zədələnməsinin nəticəsidir.
Hepatitin bir neçə fərqli növü var. Bəzi növlər heç bir ciddi problem olmadan keçir, digərləri isə uzun müddətli (xroniki) ola bilər və qaraciyərdə çapıqlar (sirroz), qaraciyər funksiyasının itirilməsi və bəzi hallardaqaraciyər xərçənginəsəbəb ola bilər.
== Əlamətləri ==
Hepatit A-da 38 C yüksək temperaturla yanaşı (influenzadakı kimi) oynaq ağrıları da əmələ gəlir. Temperatur, ümumiyyətlə sarılığın ilk bir neçə günündə normala dönür.
Xroniki hepatit, qaraciyərin funksiyaları dayanana qədər (qaraciyər çatışmazlığı) heç bir aşkar simptoma malik olmaya bilər və yalnız qan testləri zamanı aşkar edilə bilər.
Sonrakı mərhələlərdə sarılıq, ayaqlarda, topuqlarda və ayaqlarda şişkinlik, nəcisdə və ya qusuntu kütləsində qan ola bilər.
Əsas qorunma tədbiri fərdi gigiyena qaydalarına riayət, əllərin tez-tez yuyulması
Gigiyena və sağlamlıq qaydalarına riayət etmək, yoluxma riskini azalda bilər ancaq tamamilə maneə törədə bilməz.
Fibroz

Fibroz— fibrotik çapıq kimi tanınan,birləşdirici toxumanınnormal parenximal toxumanı nəzarətsiz qaldığı dərəcədə əvəz etdiyi, toxumaların əhəmiyyətli dərəcədə yenidən qurulmasına və qalıcı çapıq toxumasının əmələ gəlməsinə səbəb olan patoloji yara sağalmasıdır.
Təkrarlanan xəsarətlər, xronikiiltihabvə təmir fibroza həssasdır, burada kollagen kimi hüceyrədənkənar matris komponentlərinin təsadüfən həddindən artıq yığılması fibroblastlar tərəfindən istehsal olunur və daimi fibrotik çapıq əmələ gəlir.
Zədəyə cavab olaraq buna skarlasma deyilir və əgər fibroz tək bir hüceyrə xəttindən yaranırsa, buna fibroma deyilir. Fizioloji olaraq, fibroz birləşdirici toxuma çökdürmək üçün hərəkət edir, bu da əsas orqan və ya toxumanın normal quruluşuna və funksiyasına müdaxilə edə və ya tamamilə maneə törədə bilər. Fibroz lifli toxumanın həddindən artıq çökməsinin patoloji vəziyyətini, həmçinin şəfada birləşdirici toxuma çökmə prosesini təsvir etmək üçün istifadə edilə bilər. Hüceyrədənkənar matriks zülallarının patoloji yığılması ilə müəyyən edilən fibroz, təsirlənmiş toxumanın çapıqlaşması və qalınlaşması ilə nəticələnir, bu, mahiyyət etibarilə normal orqan fəaliyyətinə mane olan şişirdilmiş yara sağalma reaksiyasıdır.
Fibroz skarlasma prosesinə bənzəyir, çünki hər ikisi kollagen və qlikozaminoqlikanlar da daxil olmaqla birləşdirici toxuma salan stimullaşdırılmış fibroblastları əhatə edir. Proses makrofaqlar kimi immunhüceyrələrfibroblastları stimullaşdıran həll olunan amilləri buraxdıqda başlayır. Ən yaxşı xarakterizə olunan pro-fibrotik vasitəçi makrofaqlar və interstitium adlanan səthlər arasında hər hansı zədələnmiş toxuma tərəfindən buraxılan TGF betadır. Fibrozun digər həll olunan vasitəçilərinə ,trombositdənəldə edilən böyümə faktoru və interleykin 10 daxildir. Bunlar siqnal ötürülməsi yollarını işə salır və nəticədə fibroblastların yayılmasına və aktivləşməsinə gətirib çıxarır və hüceyrədənkənar matrisi ətrafdakı birləşdirici toxumaya yerləşdirir. Bu toxuma təmir prosesi mürəkkəbdir, hüceyrədənkənar matrisin sintezi və normal toxuma arxitekturasının saxlanmasını təmin edən deqradasiyanın sıx tənzimlənməsi ilə. Bununla belə, bütün proses, zəruri olsa da, toxuma zədəsi ağır və ya təkrarlanan olarsa və ya yaranın sağalma reaksiyasının özü tənzimlənməmiş olarsa, proqressiv geri dönməz fibrotik reaksiyaya səbəb ola bilər.
Fibroz bədənin bir çox toxumasında, adətən iltihab və ya zədələnmə nəticəsində baş verə bilər və bunlara misallar daxildir.:
.
Miokard fibrozunun əsasən iki forması var: