Dalima

Dalima(Punica granatum) mangrupatangkalleutik nu jangkungna 'ukur' 5–8 m, asalna ti wewengkonIrannepi ka Himalaya diIndiakalér, tapi geus dipelak di sakuliah tatarMéditeraniati jaman kuna. Kiwari, ieu tutuwuhan bisa dipanggihan nepi ka wilayah tropisAsia TenggarajeungAfrika.
Daundalima mah patonggong-tonggong atawa rada nyingsal, hérang, heureut (panjang 3–7 cm, lébar 2 cm).Kembangnabeureum (rupa-rupa, ti kayas nepi ka burahay), diaméterna 3 cm, diwangun ku lima makuta atawa leuwih. Bentuk buah Dalima buleud héksagonal, gedéna 7–12 cm (diaméter). Cangkangna rada kandel, kelirna beureum (atawa leuwih ngora nepi ka semu héjo), ngabungkus 600-ansiki. Bagian anu bisa didahar nyaéta daging nu ngabungkus sikina, nu matak ngirut ku sabab kelirna anu beureum.
Tangkal Dalima bisa tahan hirup dina usum halodo, sarta bisa tumuwuh di patempatan nu garing. Di patempatan nu leuwih baseuh, tangkal Dalima leuwih gampang ruksak alatan inféksi akar. Dina usum tiis, Dalima bisa tahan hirup nepi ka hawa kira −10 °C.
Hiji-hijinaspésiésséjén dina genusPunica,Punica protopunica,ukur ayadi puloSokotra. Nu ieu mah kembangna kayas, sedengkeun buahna leuwih leutik jeung kurang amis.
Ngaran genusPunicadicokot ti bangsaFunisianu boga jasa nyumebarkeun ieu tutuwuhan (pikeun alesan ageman), sedengkeungranatumdicokot tina ngaran buah ieu dina basa Prancis (kasebut dina catetan taun1532.
Dina salah sahiji sumber, dalima disebut ogé dălima, tina angka lima nu nujul kana lima liang leutik nu ngabagina. Kecap ieu sacara harfiah ditarjamahkeun kanabasa Jawangeunaan upacara, anu ogé katelahgangsalan.
Di Géorgia jeungArmeniaka wétankeun nepi kaLaut Hideung, tangkal Dalima tumuwuh liar di sabudeureun padumukan kuna nu teu dipiara. Sésa-sésa nu kapanggih nunjukkeun yén ieu pepelakan téh geus aya 3000 taun ka tukang. Sumebarna kaCinajeung Asia Tenggara sigana mah dibawa ngaliwatanJalur Sutraatawa ngaliwatan laut.
Nu diala tina buah Dalima téh daging nu ngabungkus sikina. Rasana biasana amis, tapi sok aya kesedna, alatan kandungantaninna. DiTimur TengahjeungIndia, jus Dalima ilaharna dijus. Jus dalima nu geus diamisan dikentelkeun disebutna siropgrenadin, dipaké  dina rupa-rupa katuangan Pérsia, tapi ka dieunakeun mah kagusur ku tomat.
Di India, Pakistan, jeung Timur Tengah, siki Dalima liar sok ogé dipaké salaku bungbu, katelahnaanardana(tinabasa Pérsia: siki dalima). Dijieunna ku cara méré sihan siki tina dagingna, lajeng digaringkeun salila 10–15 poé. Ngarah teu nyelap dina huntu, sikina ieu kadang sok terus ditipungkeun. Di Azérbaijan jeung Armenia, dalima ogé dipaké keur nyieunarak.
Hiji buah Dalima (gumantung kana kualitasna) bisa nyukupan 40% pangabutuhvitamin Csapopoé manusa sawawa, ogé beunghar kuasam folatjeungantioksidan. Ieu buah euyeub kupolifénol, lolobanataninnu bisa dihidrolisis, di antaranapunikalagin,antioksidannu bisa meungkeutradikal bébas.
Dina sababaraha uji klinis, jus Dalima kabuktikeun jitu pikeun ngurangan sababaraha faktor résiko jantung, kayaningoksidasi LDL, status oksidatifmakrofag, jeung formasi sél budah, nu sadayana bisa ngabalukarkeunatérosklérosisjeung kasakit jantung[1]. Dalima bisa ngurangan tekenan getih sistolik ku cara nginhibisiénzimpangobah angioténsin (ACE,angiotension converting enzyme) dina sérum. Jus dalima ogé sigana mah bisa diinum pikeun merangan kangker prostatand ostéoarthritis.. Panalungtikan séjén di Universitas Wisconsin - Madison nunjukkeun yén jus dalima bisa ogé dipaké pikeun ngerém tumuwuhna kangker bayah.