Karbohidrat

Karbohidrat(nurutkeun basahidrat karbon) nyaétasanyawa kimiawinu pungsina salaku perantarabiologisprimér pikeun neundeun atawa makéénergi; bentuk séjénna ngaliwatangajihjeungprotéin. Karbohidrat nu kaitung kompléks disebutpolisakarida.
Karbohidrat murni ngandungatomkarbon,hidrogén, jeungoksigén; dinanisbah1:2:1molar, nu mérérumusumum CxH2xOx. Tapi, loba karbohidrat penting nyimpang ti ieu rumus, kayaningdéoksiribosa. Sakapeung sanyawaan nu ngandung unsur séjén ogé diaku salaku karbohidrat, kayaningkitin, nu ngandungnitrogén.
Karbohidrat nu pangbasajanna nyaétamonosakarida, nu mangrupaaldehidjeungketonleutik ranté-lempeng nu loba katambah ku gugushidroksil, biasana hiji di unggal karbon iwal gugus fungsionalnya. Karbohidrat séjén diwangun ku unit-unit monosakarida nu paregat kuhidrolisis. Nu ieu digolongkeun kanadisakarida,oligosakarida, atawapolisakarida, gumantung kana jumlah unit monosakarida nu nyusunna.
Monosakaridabisa dibagi jadialdosa, nu mibanda gugusaldehidna atom karbon kahiji, sartaketosa, nu husus mibanda gugus keton na atom karbon kadua. Bisa ogé dibagi-bagi jaditriosa,tétrosa,péntosa,héksosa, jeung saterusna gumantung jumlah atom karbon nu dipimilikna. Conto gampang,glukosamangrupaaldohéksosa,fruktosamangrupaketohéksosa, sedengkeunribosamangrupaaldopéntosa.
Satuluyna, ungal atom karbon nu boga gugus hidroksil (iwal nu mimiti jeung panungtung) boga sipataktif optis, antukna karbohidrat bisa dibédakeun deui sanajan struktur dasarna sarua. Misal,galaktosamangrupa aldohéksosa, tapi boga sipat nu béda ti glukosa sabab susunan atom-atomna teu sarua.
Struktur ranté-lempeng nu digambarkeun di dieu ukur salah sahiji tina bentuk monosakarida nu bisa jadi. Gugus aldehid atawa keton bisa meungkeut gugus gugus hidroksil ti atom karbon nu séjén ngabentukhémiasétalatawahémiketal, nu dina kasus ieu aya sasak oksigén antara dua atom karbon, ngabentuk cingcin hétérosiklik. Cingcin nu diwangun ku lima jeung genep atom disebut bentuk furanosa jeung piranosa, nu aya dina kasatimbangan jeung bentuk ranté-lempeng.
Kudu ditengetkeun yén bentuk cingcin mibanda hiji deui karbon nu optik aktif batan bentuk ranté-lempeng, sarta ogé mibanda bentukalfajeungbétanu bulak-balik dina kasatimbangan. Ngan, mun aya réaksi karbohidrat jeung alkohol jadiasétalatawaketal, dua bentuk éta jadi béda. Ieu mangrupa tipe dasar tumbu antara unit-unit monosakarida tina karbohidrat nu leuwih gedé.
Disakarida molékulna diwangun ku dua unit monosakarida. Beungkeutan antara dua gula éta ngawujud tina leupasna hiji atom hidrogén (H) ti hiji molekul jeung hiji gugus hidroksil ti nu hiji deui.
Disakarida nu paling umum nyaétasukrosa(gula bodas - dijieun tina hiji glukosa jeung hiji fruktosa),laktosa(gula susu - dijieun tina hiji glukosa jeung hiji galaktosa) sartamaltosa(dijieun tina dua glukosa).Rumus kimiawipikeun disakarida ieu nyaéta C12H22O11.
Kalawan teges, karbohidrat teu dipikabutuh pikeungizi manusasabab protéin bisa dirobah jadi karbohidrat - diet tradisional aya nu ampir enol persén karbohidrat, bari jagjag walagri kalawan sampurna. Ngan, karbohidrat merlukeun cai nu (rélatif) leuwih saeutik pikeun nyerna batan protéin atawa lemak, sarta ogé mangrupa sumber penting énergi.
Tempo ogé
Aya tilujalur métabolikkatabolismekarbohidrat:
Disimpen pikeun dipaké nalika glukosa teu diserep ku saluran pencernaan.