Melaneziya

Melaneziya(q.yun.μέλαςvəνῆσος— Qara adalar)   — Sakit Okeanın cənub-şərqində yerləşən, çoxsaylı adalardan ibarət bir bölgə. MelaneziyaPolineziyavəMikroneziyailə birlikdə Sakit Okeanın üç əsas etno-coğrafi bölgəsindən biridir. “Melaneziya” adı yunan dilində “qara adalar” mənasını verir və bölgənin əhalisinin əksəriyyətinin tünd dərili olmasına əsaslanır.
Melaneziya 2000-dən çox adanı əhatə edir. Bu adalar, ümumiyyətlə, yüksək dağlar, vulkanik fəaliyyət və zəngin mərcan rifləri ilə xarakterizə olunur. Melaneziya bölgəsindəki əsas adalar və dövlətlər bunlardır:
Melaneziya tropik iqlimə malikdir. Bölgədə yağışlı mövsüm və quru mövsüm arasında fərq var. Adalarda isti və rütubətli hava şəraiti hakimdir. Tropik fırtınalar və siklonlar regionda geniş yayılmışdır.
Melaneziya xalqları, ümumiyyətlə, tünd dərilidirlər və Polineziya ilə Mikroneziya xalqlarından fərqlənirlər.
Dillər: Melaneziya çoxdilli bir bölgədir. Təkcə Yeni Qvineya ərazisində 800-dən çox yerli dil danışılır. Əsas dillər arasındaingilis dili,fransızca(Yeni Kaledoniyada) və yerli dillər var.
Əhali: Melaneziya əhalisi əsasən yerlimelaneziyalılar(Papuan və Polineziya mənşəli insanlar) və müəyyən qədərAvropa,Çinvəhindmənşəli xalqlardan ibarətdir.
Melaneziya mədəniyyətizəngin və müxtəlifdir. Bəzi ümumi xüsusiyyətlər bunlardır:
Təbiətlə əlaqə: Melaneziyalılar təbiətə çox yaxın yaşayırlar və ənənəvi olaraqovçuluq,balıqçılıqvəkənd təsərrüfatıilə məşğul olurlar.
Rəqslər və Musiqi: Mədəniyyətin əhəmiyyətli hissəsi olan ənənəvi rəqslər vəmusiqilərpozitiv və kollektiv xarakter daşıyır.
Toxuculuqvə sənət: Taxta heykəllər, maskalar və digər sənət əsərləri Melaneziya mədəniyyətində böyük əhəmiyyətə malikdir.
Dini inanclar: Ənənəvi dini inanclar çox vaxt təbiətə və ruhlara, o cümlədən ancestors (atalara) hörmətə əsaslanır. Bununla yanaşı,xristianlıqda bölgədə geniş yayılmışdır.
Melaneziya əhalisi təxminən 40 min il əvvəl Sakit Okean bölgəsinə köçmüşdür. Avropa kəşfiyyatçıları bölgəni XVI (16-cı) əsrdə kəşf edib, lakin ciddikolonializmyalnız XIX (19-cu) əsrin sonlarına doğru başlandı:
Yeni Qvineya:AvstraliyavəAlmaniyaarasında 19-cu əsrdə paylaşıldı.
FicivəSolomon adaları:Britaniya imperiyasıtərəfindən kolonizasiya edildi.
Yeni Kaledoniya: Fransızların nəzarətinə keçdi.
Melaneziya iqtisadiyyatı kənd təsərrüfatı, balıqçılıq vəmədənçiliküzərində qurulub. Bəzi ölkələrdə (məsələn, Yeni Qvineya)mineral ehtiyatlarböyük əhəmiyyət kəsb edir. Digər bir çox Melaneziya ölkəsi isə kənd təsərrüfatı məhsullarını ixrac edir, o cümlədənkakao,qəhvə,yerköküvəkokos.
Turizmson illərdə inkişaf edir, xüsusən Fici və Vanuatu kimi adalar populyar turistik mərkəzlərə çevrilib.
Fici: firuzəyi sular, ağ qumlu çimərliklər və tropik cənnət adaları.
Vanuatu: Aktiv vulkanlar, “kavadan” içki mədəniyyəti və tropik meşələr.
Solomon Adaları: Tarixi yerlər, çimərliklər və batmış gəmilər.
Yeni Qvineya: Dünyanın ən müxtəlif fauna və florasına sahib olan bölgə.
Melaneziya mədəniyyətlərində zənginmifologiyavə əfsanələr mövcuddur. Məsələn,Maui(Polineziya mifologiyasındangələntanrı) vəKukupakimi qəhrəmanlar müxtəlif adalarda fərqli hekayələrdə yer alır. Eyni zamanda, qəbilə döyüşləri və başlıq alqı-satqıları kimi sosial strukturun mühüm aspektləri də mövcuddur.