Karbohidrat

Karbohidrat('hidratsakakarbon',hidrat areng) utawasakarida(sakabasa Yunaniσάκχαρον, sákcharon, ateges "gula") iku sagolongan gedhésenyawa organikkang paling akèh ing bumi. Karbohidrat duwé manéka fungsi sajeroning awakmakluk urip, mligi minangkabahan bakar(upamanéglukosa), cadhangan pangan (upamanépatiing tetuwuhan langlikogening kéwan), lan materi pambangun (upamanéselulosaing tetuwuhan,kitiningkéwanlanjamur).Ing prosèsfotosintesis,tuwuhan ijongowahikarbon dioksidadadi karbohidrat.
Sacarabiokimia, karbohidrat iku polihidroksil-aldehida utawa polihidroksil-keton, utawa senyawa kang ngasilaké senyawa-senyawa iki yèn dihidrolisis.Karbohidrat ngandhutgugus fungsikarbonil(minangkaaldehidautawaketon) lan akèh gugushidroksil. Ing awalé, istilah karbohidrat dipigunakaké kanggo golongan senyawa kang duwé rumus (CH2O)n, yaiku senyawa-senyawa kangnatom karboné katon kahidrasi déningnmolekul banyu.Sanajan mangkono, ana ugakarbohidratkang ora duwé rumus mangkono lan ana uga kang ngandhutnitrogén,fosforus, utawasulfur.
Wujudmolekulkarbohidrat paling prasaja kasusun saka siji molekulgulaprasaja kang ingaranmonosakarida, contoné glukosa,galaktosa, lanfruktosa. Akèh karbohidrat wujudpolimèrkang kasusun saka molekul gula kang karangké dadi ranté kang dawa sarta bisa uga duwé cawang-cawang, ingaranpolisakarida, contoné pati, kitin, lan selulosa. Saliyané monosakarida lan polisakarida, ana uga disakarida (rerangkèn loro monosakarida) lanoligosakarida(rangkéyan sapérangan monosakarida).
Fotosintesisnyawisaké pangan kanggo mèh kabèh kauripan ing bumi, minangka cara langsung utawa ora langsung. Organismeautotrofkaya ta tetuwuhan ijo,baktèri, lanalgafotosintetik mupangataké asil fotosintesis kanthi langsung. Sauntara iku, mèh kabèh organismeheterotrof, kalebumanungsa, bener-bener gumantung marang organisme autotrof kanggo olèh pangan.
Ing prosès fotosintesis, karbon dioksida diowahi dadi karbohidrat kang banjur bisa dipigunakaké kanggo nyintesis materi organik liyané. Karbohidrat kang diasilaké déning fotosintesis yaiku gula mawa karbon telu kang dijenengigliseraldehida 3-fosfat. Senyawa iki wujud bahan dhasar senyawa-senyawa liya kang dipigunakaké langsung déning organisme autotrof, upamané glukosa, selulosa, lan pathi.
Karbohidrat nyawisaké kabutuhan dhasar kang diperlokaké badan makluk urip. Monosakarida, mligiglukosa, wujudnutrienutamasèl. Contoné, ingvèrtebrata, glukosa mili sajeroning ilèninggetihsaéngga sumadya kanggo kabèh sèl badan. Sel-sèl badan mau nyerep glukosa lan njupuktenagakang kasimpen ing sanjeroning molekul mau ing prosèsrespirasi selularkanggo nglakokaké sèl-sèl badan. Saliyané iku, ragangan karbon monosakarida uga duwé fungsi minangka bahan baku kanggo sintesis jinis molekul organik cilik liyané, kalebuasem aminolanasem lemak.
Minangkanutrisikanggomanungsa, 1gramkarbohidrat duwé angka ènergi 4Kalori.Sajeroning menu pangan wongAsia Kidul-wétankalebuIndonésia, lumrahé kandhutan karbohidrat cukup dhuwur, yaiku antara 70–80%. Bahan pangan sumber karbohidrat iki contoné pari-parian utawaserealia(gandumlanberas),umbi-umbian(kenthang,singkong,ubi jalar), langula.
Sanajan mangkono, daya cerna badan manungsa marang karbohidrat manéka warna gumantung saka sumberé, yaiku variasi antara 90%–98%.Seratngurangi daya cerna karbohidrat dadi 85%.Manungsa ora bisa nyerna selulosa saéngga serat selulosa kang dikonsumsi manungsa mung liwat ngliwatisaluran pancernanlan metu barengfeses. Serat-serat selulosa ngikis dinding saluran pancernan lan ngrangsang ngetokaké ilu kang mbantu pangan ngliwati saluran pancernan kanthi lancar saéngga selulosa ingaran minangka pérangan wigati ing menu pangan kang séhat. Conto panganan kang sugih banget serat selulosané yaikuwoh-wohan seger,janganan, lanwiji-wijian.
Saliyané minangka sumber ènergi, karbohidrat uga duwé fungsi kanggo njaga kaseimbangan asem basa ing njero badan, duwé peran wigati ing prosès metabolisme sajeroning badan, lan pambentuk struktur sèl kanthi ngiket protéin lan lemak.
Sapérangan jinis polisakarida duwé fungsi minangka materi simpenan utawa cadhangan, kang mengkoné bakal dihidrolisiskanggo nyawisaké gula kanggo sèl nalika diperlokaké.Pathiwujud sawijining polisakarida simpenan ing tetuwuhan. Tetuwuhan numpuk pathi minangka granul utawa butiran ing sanjeroningorganelplastid, kalebukloroplas. Kanthi nyintesis pathi, tetuwuhan bisa numpuk lan nyimpen kaluwihanglukosa. Glukosa wujud bahan bakar sèl kang utama, saéngga pathi wujud ènergi cadhangan.
Sauntara iku, kéwan nyimpen polisakarida kang ingaranglikogen. Manungsa lan vèrtebrata liyané nyimpen glikogen mligi sajeroning sèlatilanotot. Panguraian glikogen ing sèl-sèl iki bakal ngeculaké glukosa nalika kabutuhan gula mundhak. Sanajan mangkono, glikogen ora bisa diandhelaké minangka sumber ènergi kéwan kanggo jangka wektu kang suwé. Glikogen simpenan bakal kakuras entèk mung ing wektu sadina kajaba yèn dipulihaké manèh kanthi ngonsumsi pangan.
Organisme yasa materi-materi kuwat saka polisakarida struktural. Contoné,selulosayaiku komponèn utamadinding sèltetuwuhan. Selulosa asifat kaya srabut, alot, ora larut ing air, lan tinemu mligi ing gagang, batang, pang, lan kabèh pérangan ngandhut kayu saka jaringan tetuwuhan.Kayumligi kagawé saka selulosa lan senyawa polimer liya, contonéhemiselulosalanpektin. Sauntara iku,kapaskagawé mèh kabèh saka selulosa.
Polisakarida struktural wigati liyané yaikukitin, karbohidrat kang nyusun ragangan njaba (eksoskeleton)arthropoda(gegremet,angga-angga,crustacea, lan kéwan-kéwan liya sajinis). Kitin murni mèmper kaya kulit, nanging bakal saya atos nalika dilapisikalsium karbonat. Kitin uga tinemu ing dinding sèl minangka jinisfungi.
Sauntara iku, dinding sèlbaktèrikagawé saka struktur gabungan karbohidrat polisakarida kanthipeptida, ingaranpeptidoglikan. Dinding sèl iki minangka sawijining kulit kaku lan duwé pori mbungkus sèl kang mènèhi perlindungan fisik kanggomembran sèlkang empuk lansitoplasmasajeroning sèl.