Kasintu

Kasintu; basaLatina(Gallus gallus) nyaétahayamleuweunganu hirup di daérahtropicalasalna  tina kulawarga''Phasianidae''.
Kasintu dipercaya mangrupakaruhunatawa bibit buitna tinahayamleuweung hawuk jeung anu kiwari loba di ingu/dipiara, kalawan geus ngarandapan sabaraha parobahan tina kelir jeung wanda buluna.Kasintu geus dikukut/diingu sina baranahan pikeun  diarahdagingjeungendognasahenteuna geus lima rébu taun anu kaliwat dimimitian diAsia, ti wangkid harita kasintu ngarekahan ka sakuliah dunya.
Kasintu kapanggih hirup liar ti mimitiTamil Nadu,Indiakalér (di wewengkon ieu kasintu geus pacampur katurunana jeung hayam asli ieu wewengkon), kitu ogé ka lebah kidulnaChinanepikaMalaysia,Singapura,PhilipinaturIndonésia. Ieu hayam ogé kapireungeuh hirup dipuloHawai, kaasup di jeronaKauai, puloChristmas,Vanuatu, jeungMariana Islands.
Kasintu diunggal daérah mibanda katurunan (subspecies ofGallus gallus), tayalian :
Kasintu anujalupangawakan leuwih badag ti batanbikangna.Jawérsaluhureun huluna panjang rérégéan kawasragajimibanda kurang leuwih lima bagian anu maréncos kelirna beureum, kulit pipi handapeun ceulina katutup ku bagéan anu bodas kawasapu/wedaksagedé tapak jempol, bulu dina beuheungna gomplok ngabulen kawassimbutkelirna beurem hinyay ngagurilap semu konéng, buntutna mibanda kurang leuwih 20 bulu seseg kelirna hideung hinyay semu bulao, mangsa katojopanonpoé. Bijil tina tungir  panjangna lima ramoan sawaréhna (aya dua) mencenghul kaluar melengkung ukuranna leuwih panjang 2 nepika 3 kali panjang bulu buntut anu séjéna, sisit cékérna abu-abu/hawuk mibandasiihanu méncos tur seukeut, bulu dina puhu ping-ping hideung hinyay semu bulao, Bulujangjangkelirnabeureumkaselang ku kelir hideung kawas soléndang.
Kasintubikangpangawakan leuwih leutik jawérna pondok méh méhan henteu katempo, buluna carambang hawuk dina palebah beuheungna kaselang jeung  kelir konéng, lolondokan méh teu katempo mangsa keur aya dina jujukutan atawa luhureunkalakayanu murag, buntutna pondok kurang leuwih lima ramo,pamatukjeung irungna hawuk semu hideung.
Mangsana begér kasintu remen kadéngé kongkorongok ngageroan bikangna.Kongkorongok ogé mangrupa tanggara pikeun kasintu lian sangkan ngajauhan éta daérah ku sabab mangrupa kakawasaana, lamun henteu nyingkah tur pasarandog geus bisa dipastikeun  bakal ngadon diadu.
Kasintu jaluna ngoréhan hakaneun, di mana geus manggih geuwat disada keketok ngageroan bikangna .Mangsa bikangna geus nyamperkeun geuwat hakaneun dipacok deui tuluy dipuragkeun deui hareupeun bikangna, bikangna  tuluy ngahakan éta paméré jaluna,  jaluna teu eureun disada bari ngurilingan bikangna tur mébérkeun jangjangna sabeulah, minangkana ngahelaran ka éta bikang..Sabot kitu kasintu jaluna tetep waspada sok gentak curinghak bari jeung disada keketok méré tangara ka kasintu  séjén mangsa aya bahayaKasintu jalu anu kieu dipikaresep ku kasintu bikang
Kasintu kasebutsato''omnivora''sagigireun ngahakan sisikian anu kapanggih ogé ngahakan sabangsaningsimeut,cacing,hileudjeung sajabana
Kasintu kalan-kalan ngupuk (mandi maké taneuh kebul atawa keusik) ieu maksudna nyingkahkeun kutu jeung kokotor anu nyelap dina sela-sela buluna.
Kasintu mah henteu hiber jauh, sapopoé hirup luhureuntaneuhbari nyiar hakaneun, sakapeungna hiber henteu jauh ngan saukur ngahontal dahan anu deukeut paragi eunteup nyingkahan bahaya ogé mangsana datang peuting  hiber kana dahan sangkan aman tina bahaya tempona mareuting.
Sajeroning taun 2012 geus diréngsékeun hiji panalungtikan kanaDNA mitokondriatina hiji contotulangkuno ti sabaraha tempat :Eropa,Chili, ogé tina galian situs kolonialSpanyoldiFloridajeungRepublik dominika, ieu panalungtikan meunang hiji kacindekan yén kasintu baheulana bisa waé aya anu ngingu/ngukut sanajan sababaraha panalungtikan nyebutkeun cenah meureun tina kasintu tapi bédaspesiesnasahenteuna  dina taun 7.400 anu geus kaliwat. Panalungtikan ieu ogé ngajentrékeun  deui yén dina taun 5.400 SM anu kaliwat  geus di mangpaatkeun pikeun hayam inguan ieu dumasar kana galian situs diChishanprovinsihebeiCina. Sanajan kitu, ieu masih jadi padungdengan para élmuwan ngeunaan kasintu/hayam anu dikukut ku manusa
Tilu genus anu béda — kasintuSri Lanka(Gallus lafayetii), Kasintu hawuk  (Gallus sonneratii), Kasintu héjo (Gallus varius)— kanyahoan henteu bisadihibridasi/kawin silang, ku lantaran ngahasilkeun kasintu anu bajir/mandul, ku alatan kitu bisa dicokot kacindekan maranéhna mangrupa karuhun/bibit buit tinahayamanu kiwari loba dikukut.A culturally significant hybrid between the red junglefowl and the green junglefowl in Indonésia is known as thebekisar.
Kahirupan kasintu mimiti nyanghareupan ancaman daria tayalian baris (tumpur)  ku lantaran mahabunahibridisasi/kawin silangspesies hayam pikeun dikukut dina ukuran anu kacida lobana