Guimaras

AngGuimaras(pagbigkas:gi•ma•rás) ay isang pulonglalawigansaPilipinasna matatagpuan sarehiyonngKanlurang Visayas. Kilala ang lalawigan samanggana pangunahin nitong produktong na iniluluwas pa sa ibang bansa.Jordanang kabisera ng lalawigan.
Hinihiwalay ng makitid naKipot ng Iloilomula sa pulo ngPanayatKipot ng Guimarasmula sa pulo ngNegrosang lalawigan ng Guimaras.
Ang pulo ng Guimaras na siyang pangunahing pulo ng lalawigan ang bumubuo sa 98 bahagdan ng kabuuang kalupaan nito. Binubuo ang lalawigan ng pangunahing pulo ng Guimaras at ilan pang maliliit na mga pulo sa baybayin nito, ang pinakamalaki rito ay ang pulo ngInampulugansa timog-silangang baybayin ngSibunagna may lawak na 10.67 km².Ang ilan pang mga pulo ng lalawigan ay ang mga pulo ng Nadulao, Nalunga, Guiuanon, Panubulon, Tandug, Yato, Taklong. Mayo 42 maliliit na pulo naman ang bumubuo sa Kapuluang Taklong sa timog-kanlurang baybayin ngNueva ValenciasaGolpo ng Panayna nagsisilbing pambansang reserbang pandagat, kung saan nagsasagawa ng iba't-ibang gawaing pananaliksik.
Ang Bundok Dinulman na may taas na 267 metro mula sa antas ng dagat ang pinakamatayog na bahagi ng lalawigan. Malaking bahagi naman ng pulo ng Guimaras ay 100 metro ang taas mula sa antas ng dagat.
Siyam sa bawat sampung Guimarasnon ayHiligaynon— ang pangunahing wika ng rehiyon; samantalang 2.8 bahagdan naman ayKinaray-a. At ang mga natitira naman ay mgaCebuano,Tagalogat iba pang pangkat.
Sa malaking bahagi ng kasaysayan ng Guimaras sakop ito ng karatig na lalawigan ng Iloilo. Naging regular na parokya ang Guimaras noong 1755 at di-naglaon dumami ang mga naninirahan dito na naging daan upang ito'y maging isang ganap na bayan noong 1886, na may kabayanan sa Tilad (ngayo'yBuenavista).
Noong 1966 sa bisa ng R.A. 4667, naging sub-lalawigan ng Iloilo ang Guimaras na may tatlong bayan —Buenavista,JordanatNueva Valencia(itinatag noong 1941), hanggang 1992 nang itakda ngKodigo ng Pamahalaang Lokal(R.A. 7160) ang pagdaraos ng plebisito sa lahat ng mga sub-lalawigan kung nanaisin nitong maging isang ganap na lalawigan o maibalik sa inang lalawigan nito. Sa ginanap na plebisito, 86.9 na bahagdanang sumang-ayon na maging isang ganap na lalawigan ang Guimaras at tuluyan nang mahiwalay sa Iloilo. Nagkaroon din ito ng sarili nitongkinatawansaKapulungan ng mga Kinatawanna unang hinalal noong 1995. Kasabay ng naturang halalan, ang mga plebisito na nagpatibay ng R.A. 7896 at R.A. 7897 na nagtatatag ng mga bayan ngSibunagatSan Lorenzo,alinsunod sa pagkakasunod.
Ang pinakamalalang sakunang pandagat sa Pilipinas ay naganap saKipot ng Guimarassa pagitan ng Guimaras at Negros Occidental noong 11 Agosto 2006 nang lumubog ang oil tanker ngPetronna M/T Solar 1 at tumagas ang 2.1 milyong litrong langis na lulan nito sa karagatan ng lalawigan.
Gaya ng iba pang lalawigan sa Pilipinas, napapaloob sa Kodigo ng Pamahalaang Lokal ang sistema ng pamamahala sa lalawigan. Pinamumunuan ito ng gobernador na siyang punong tagapagpaganap, kahalili ang isang bise gobernador na tumatayong tagapangulo ngSangguniang Panlalawiganna bumuboto lamang tuwing patas ang boto ng Sanggunian Panlalawigan.
Ang Sangguniang Panlalawigan ng Guimaras na siyang tagapagbatas ng pamahalaang panlalawigan ay binubuo ng walong regular-na-halal na kagawad o bokal at tatlong ex-officiong kasapi na siyang mga pangulo ng:
Samantalang, naghahalal ng tig-apat na bokal ang bawat distritong pangsangguniang naghahati sa Guimaras. Napapangkat ang mga bayan nito sa sumusunod:
Nahahati ang Guimaras sa limang bayan na siya namang nahahati sa 98 barangay.
Dahil sa paglago ng turismo, ang sektor ng paglilingkod ang may pinakamalaking ambag sa ekonomiya ng lalawigan. Kasunod nito ang sektor ngpagsasaka, pangingisda at pangungubat —palay,mangga,kasoy, alagaing-hayop at isda.
AngGuimaras State Collegena may campus sa Buenavista (punong campus) at Jordan ang tanging institusyong may panterserang edukasyon sa buong lalawigan.
AngPaliparang Pandaigdig ng Iloiloang pinakamalapit na paliparan sa lalawigan na may komersiyal na lipad. Mula saLungsod ng Iloilomay regular na biyahe ang mga lantsa patungong Guimaras na dumadaong sa mga bayan ng Buenavista at Jordan. Ang mgajeep,tricycle,habal-habalat mini-van ang mga karaniwang ginagamit na sasakyan sa lalawigan, liban sa mgabangkana sinasakyan patungo sa maliliit na pulo ng Guimaras.