Hiyu

Iwak hiyuutawa uga diaraniiwak cucutiku saklompok (superordoSelachimorpha)iwakmawa krangkabalung enomkang pepaklan awak kangramping. Hiyu ambegan kanthi migunakané limang bolonganangsang(sok-sok enem utawa pitu, gumantung spesiesé) ing sisih kiwa lan tengen ndhasé, utawa diwiwiti rada mburi endhas. Awakéhiyu dilapisi kulitdermal denticleskanggo ngreksa kulité saka karusakan, sakaparasit, lan kanggo nambahdinamika banyu.Hiyu duwé sapérangan larik untu kang bisa gumanti.
Hiu nyakup spésies kang gedhéné saukuran tlapak tanganhiyu pigmi,Euprotomicrus bispinatus, siji spésies saka laut jero kang dawané mung 22 cm, ngantihiyu paus,Rhincodon typus, iwak gedhé dhéwé, kang tambah gedhé nganti watara 12 mèter lan kang, kayaiwak paus, mung manganplanktonliwat piranti panyaring ing cangkemé.Hiyu banteng,Carcharhinus leucas, iku hiyu kang paling misuwur saka sapérangan spésies kang mbluru ing banyu laut uga ing banyu tawar (jinis iki tinemu ingTlaga Nikaragua, ingAmérika Tengah) lan ingdelta-delta.
Iwak hiu iki iwak kang angèl bisa mbédakaké warna.Asil panalitèn saka Australia, kanthi tèknik micro-spectrophotometry, ya iku kanthi fokus marang sèl rétina kang ana 17 jinisé iwak hiyu kang kasil kecekel ana sagara Queensland lan Australia Kulon.
Jinising iwak hiyu kaya ta: bideye thresher, longfin mako, oceanic whitetip, porbeagle, common thresher, silky, smooth hammerhead, lan crocodile, hiu blue dan shortfin mako.
IngIndonésiaana kuthané kang duwé pralambang iwak hiyu ya ikukutha Surabaya.Iwak hiyuné kanthi jeneng Sura lan kéwanbayakanthi jeneng baya ing basa IndonésianéBuaya.IngCiamis,Jawa Kulon, Désa Karang Jaladri ana objèk wisata kang arané Watu Hiu.
Krangkahiyu béda banget dibandhingaké karoiwak-iwak duwé balungkaya ta upamané iwakkod, amarga kagawé sakabalung enom, kang ènthèng banget lan lentuk, sanadyan balung enom ing iwak-iwak hiyu kang luwih tuwa sok-sok sapérangan bisangapur, saéngga marakaké luwih atos lan luwih mèmper balung.Rahanghiyu manéka rupa lan dikira wis ngalami évolusi saka gronggongan angsang kang sepisanan. Rahang iki ora nempel ingcraniumlan duwé deposit mineral tambahan kang mènèhi kekuwatan kang luwih gedhé.
Hiyu lumrahé suwé anggoné diwasa kanthi sèksual lan ngasilaké sithik banget keturunan tinimbang iwak-iwak liyané kang dipanèn. Iki wis marakaké prihatin para biologiwan. Saliyané iku uga amarga ningkaté upaya kang dilakoni kanggo nyekel iwak hiyu nganti tekan seprene saéngga akèh spésies kang saiki dianggep kaancam cures.
Sapérangan organisasi, kaya ta upamanéShark Trust, ngakokaké kampanye kanggo matesi panangkepan hiyu.
Hiyu pinunjul banget ingmitologi Hawaii. Ana carita-carita ngenani manungsa hiyu kang duwé rahang hiyu ing mburiné. Manungsa hiyu iku bisa malih wangun antarané hiyu lan manungsa ing wektu-wektu kang dikarepaké. Sawijining tema umum ing carita-carita iki ya iku yèn manungsa-manungsa hiyu iki bakal mèngetaké wong-wong kang teka ing pasisir yèn ing papan iku ana hiyuné. Wong-wong kang teka ing pasisir iku bakal nggeguyu lan nglirwaké pèngetan-pèngetan mau lan bakal tetep mbluru, lan amarga nglirwaké pepènget mau mila wong-wong mau banjur dipangan déning manungsa hiyu kang padha karo kang mènèhi pepènget supaya ora mudhun menyang banyu.
Mitologi Hawaii uga ngandhut akèhdéwahiyu. Wong-wong percaya yèn hiyu iku panjaga samodra, lan hiyu-hiyu mau karan Aumakua:
Ing budaya-budaya Samodra Pasifik liyané,Dakuwangaiku déwa hiyu kang uga wujud pamangsa jiwa-jiwa kang kesasar.
Ing Yunani kuna, wong dilarang mangan daging hiyu ing festival-festival wong wadon.
Ana mitos kang populèr yèn hiyu kebal marang lelara lankanker; nanging prakara iki ora bener. Ana lelara lanparasitkang mangaruhi hiyu. Bukti yèn hiyu saora-orané tahan marang kanker lan lelara éntuk diujaraké yènanekdotlan manawa ana, sithik banget studi èlmiyah utawa statistik kang mbuktèkaké yèn hiyu bisa ngundhakaké kakebalan marang lelara.