Kalisivirus

Pişik kalisivirusu(ing.Feline calicivirus (FCV)) —pişiklərdəxəstəliyə səbəb olanCaliciviridaeviruslarınınbir növüdür. Bu, pişiklərdə iki əsas tənəffüs yoluxucu infeksiyalarından biridir, digəriFelid alphaherpesvirus 1 -dir.
Kalisivirusun müxtəlif ştammlarıvirulentliyəgörə fərqlənə bilər (bir qrup və ya növ mikroorqanizmlər və ya viruslar daxilində patogenlik dərəcəsi). RNT virusu olan kalisivirus özgenomununyüksək elastikliyinə malikdir və bu onu ətraf mühitin təzyiqlərinə uyğunlaşdırır. Bu, peyvəndlərin hazırlanmasını çətinləşdirməklə yanaşı, həm də dahavirulentştammların inkişafına imkan verir.
Kalisivirusun ştammları ilk aşkar olunduğundan bəri bir-birindən asılı olmayaraq artıb. FCV epidemiyalarının əksəriyyətiABŞ— da qeydə alınıb. İlk dəfə 1998-ci ildə ŞimaliKaliforniyadaaşkar edilmişdir.
FCV-nin yayılması ətraf mühitdən asılı olaraq dəyişir. Şəxsi ev təsərrüfatlarında kalisivirus pişiklərin təxminən 10% -ində (ya aktiv və ya daşıyıcı kimi) mövcuddur, sığınacaqlarda və ya evsiz pişiklərdə isə 25–40% təşkil edir.
FCV ağız və tənəffüs toxumalarında yayılır vətüpürcək,nəcis,sidikvə tənəffüs sekresiyaları ilə ifraz olunur. Hava yolu ilə, ağızdan ötürülə bilir. Yoluxmuş pişiklər adətən iki həftə ərzində virusu yayırlar. Bu müddətdən sonra yoluxmuş pişiklər virusu yaymırlar və ya gizli yoluxmuş hesab olunurlar. Lakin pişik herpes virusu və ya pişik immun çatışmazlığı virusu ilə birgə daha ağır xəstəliyə səbəb ola bilər.
FCV ilə yoluxmuş pişiklərdə klinik əlamətlər kəskin, xroniki və ya ümumiyyətlə olmuya bilər. FCV-nin kəskin əlamətlərinə qızdırma,konyunktivit, burun axıntısı, asqırma və ağız boşluğunun xorası (stomatit) daxildir. İkinci dərəcəlibakterialinfeksiyalarlapnevmoniyainkişaf edə bilər. Stomatitdən əlavə, bəzi pişiklərdəpoliartritinkişaf edə bilər. Stomatit vəpoliartrityuxarı tənəffüs yolu infeksiyası əlamətləri olmadan inkişaf edə bilər, lakin qızdırma və iştahsızlıq izlənə bilər. Nadir hallardaqlomerulonefritimmun sisteminin çökməsi nəticəsində xroniki olaraq inkişaf edə bilər. FCV-nin ayrı-ayrı hallarda klinik əlamətlərinin fərqliliyi virusun müxtəlif ştammlarının nisbi virulentliyi ilə bağlıdır.
FCV sürətliepidemiyayasəbəb ola bilər, ölüm nisbəti 67%-ə qədərdir.İlkin klinik əlamətlərə göz və burundan axıntı, ağızda xoralar, iştahsızlıq daxildir və bu əlamətlər ilk bir-beş gün ərzində baş verir. Sonrakı əlamətlərə qızdırma, əzaların və üzünödemi,sarılıqvə daxili orqanların disfunksiyası sindromu daxildir.
FCV-nin diaqnozu xüsusi testlər olmadan çətindir, çünki əlamətlər digər pişik tənəffüs yolu xəstəliklərinə, xüsusən də pişik viral rinotraxeitinə bənzəyir. Stomatitin olması FCV-ni göstərə bilər. Xüsusi testlərə virusu müəyyən etmə,polimeraz zəncir reaksiyasıvə immunohistokimyəvi boyanma daxildir.
Kalisivirus üçün xüsusi müalicə yoxdur.Antibiotiklərbakterial infeksiyalar üçün istifadə olunur və immun sistemi üçün limfosit T-hüceyrə immun modulyatoru kimi immun modulyatorlar müalicəyə əlavə edilir. Poliartrit üçünkortikosteroidləristifadə edilə bilər. Pişiklərdəstomatitinmüalicəsi isə çox çətindir.
Qeyd etmək lazımdır ki, adətən üç yaşından sonra FCV infeksiyaları yüngül və ya asemptomatik olur.FCV peyvəndi isə həmişə xəstəliyin qarşısını almır, lakin şiddətini azalda bilər.