จงประสาทความยุติธรรม แม้ฟ้าจะถล่มก็ตามที

จงประสาทความยุติธรรม แม้ฟ้าจะถล่มก็ตามที(อังกฤษ:do justice and let the sky fall หรือ let justice be done though the heavens fall;ละติน:fiat justitia ruat caelum, ฟิอัต ยุสทิเทีย รูอัต ไคลุม) เป็นภาษิตภาษาละตินทางกฎหมายซึ่งบ่งบอกถึงความเชื่อว่า ความยุติธรรมจักต้องมีอยู่ไม่ว่าในสถานการณ์รูปแบบใดก็ตาม โดยชาลส์ ซัมเมอร์(อังกฤษ:Charles Summer)นักการเมืองผู้รณรงค์ให้เลิกทาสแห่งคริสต์ศตวรรษที่ 19กล่าวว่าภาษิตนี้ไม่ได้มีที่มาจากสมัยคลาสสิกแต่อย่างใดแม้จะเชื่อกันว่าเป็นคำของลูเชิส คาลเพอร์นิเอิส พิโซ ซีโซนิเนิส(อังกฤษ:Lucius Calpurnius Piso Caesoninus)รัฐบุรุษในสมัยโรมันโบราณผู้เป็นสสุระของจูเลียส ซีซาร์ก็ตาม
สันนิษฐานกันว่าการอุปมาด้วย "ฟ้าถล่ม" (อังกฤษ:falling sky) เป็นปรกติในสมัยคลาสสิก ดังที่ปรากฏหลายครั้งในวรรณกรรมแห่งยุค อาทิ งานเขียนของพูบลิอุส เทเรนทิอุส อาเฟอร์(ละติน:Publius Terentius Afer)นักเขียนบทละครแห่งสาธารณรัฐโรมันเช่นในบทว่า"ผู้ขลาดหวาดฟ้าว่าจะพัง ฉะนี้หวังพึ่งได้ไฉนเล่า"(อังกฤษ:What if I have recourse to those who say, ‘What now if the sky were to fall?';ละติน:Quid si redeo ad illos qui aiunt, ‘Quid si nunc cœlum ruat?)
เช่นเดียวกับเรียงความของลูชิอูส ฟลาวิอูส อาร์ริอานูส(กรีก:Lucius Flavius Arrianus) เรื่อง "แคมเพนส์อ็อฟอเล็กซานเดอร์" (อังกฤษ:Campaigns of Alexander, "ยุทธรณรงค์แห่งพระเจ้าอเล็กซานดอร์") บรรพที่ 1 บทที่ 4 ว่า พระเจ้าอเล็กซานเดอร์มีพระราชปุจฉาไปยังทูตานุทูตแห่งเคลต์ซึ่งล้วนประกอบด้วยกายาอันกำยำ กิริยาอันทะนงยโส และมาจากทะเลเอดรีอาทิก(อังกฤษ:Adriatic) ว่า "ในโลกนี้ สิ่งไรเล่าที่ท่านทั้งหลายเกรงกลัวเป็นที่สุด" และทูตานุทูตสนองพระราชปุจฉาว่า "ข้าพระองค์ทั้งหลายเกรงว่าฟ้าจะร่วงลงสู่ศีรษะแห่งเรา" ฝ่ายพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ซึ่งมีพระราชประสงค์จะได้ยินว่าเขาทั้งหลายเกรงกลัวพระองค์เป็นที่สุด ก็ไม่ทรงสมพระราชหฤทัย และทรงตระหนักโดยปริยายว่า หามีอำนาจของมนุษย์ใดในใต้หล้าจะทำอันตรายพวกเขาได้ เว้นแต่อำนาจของพิบัติภัยทางธรรมชาติโดยแท้
ทำนองเดียวกับในบทร้อยกรองกำสรดบทหนึ่งของเธอ็อกนิสแห่งเมเกรา(อังกฤษ:Theognis of Megara)กวีชาวกรีกซึ่งว่า"แม้นข้ามิภักดิ์ผู้รักข้า หรือขุ่นโกรธาปรปักษ์ไซร้ จงฟ้าโรจน์ร่วงลงตรงเกไศ (นี้ชนในใต้หล้าล้วนแสยง)"(อังกฤษ:"May the great broad sky of bronze fall on my head / (That fear of earth-born men) if I am not / A friend to those who love me, and a pain / And irritation to my enemies.")
ในขณะที่อริสโตเติล(อังกฤษ:Aristotle) กล่าวในผลงานของเขาเรื่อง "ฟิสิกส์" (อังกฤษ:Physics, "กายภาพ") บรรพที่ 4 ว่า ความเชื่อที่ว่าท้องฟ้าตั้งอยู่บนบ่าของยักษ์แอตเลิส(อังกฤษ:Atlas) และจะถล่มลงหากแอตเลิสผละจากไปนั้น เป็นความคิดในยุคแรกเริ่มของชนชาติที่โง่เขลา
ในผลงานของลูชิอูส แอนเนอูส เซเนเกา(ละติน:Lucius Annaeus Seneca) ประเภทบทสนทนาเรื่อง "เดอีรา" (ละติน:De Ira; "บนความพิโรธ")บรรพที่ 1 บทที่ 18ว่า  ทหารนายหนึ่งกลับมาจากการลาหยุดโดยมิได้พาเพื่อนผู้ติดตามกลับมาด้วยตามวินัยทหารกเนอูส พิโซ(อังกฤษ:Gnaeus Piso) ผู้ว่าการรัฐและผู้บัญญัติกฎหมาย จึงสั่งด้วยความพิโรธโกรธาให้ประหารชีวิตทหารผู้นั้นทันที บนเหตุผลว่าทหารติดตามคนนั้นหายไป แสดงว่าถูกทหารผู้เพิ่งกลับมานั้นฆ่าแล้วเป็นแน่ ในขณะจ่อคอเข้าสู่คมดาบประหาร ปรากฏว่าาทหารติดตามคนที่สันนิษฐานว่าถูกฆ่าตายแล้วปรากฏตัวขึ้น ประธานการประหารจึงสั่งให้หยุดการ แล้วพาทหารที่ถูกกล่าวหาไปพบกเนอูส พิโซ เพื่อขอให้งดโทษเสีย แต่กเนอูสกลับสั่งให้ประหารชีวิตทหารนายนั้นตามเดิมบนเหตุผลว่าได้มีคำตัดสินไปแล้ว และสั่งให้ประหารชีวิตประธานการประหารผู้นั้นด้วยบนเหตุผลว่าไม่ปฏิบัติหน้าที่ตามที่ได้รับมอบหมาย และสุดท้ายก็สั่งให้ประหารทหารติดตามที่สันนิษฐานว่าถูกฆ่าตายแล้วคนนั้นอีก บนเหตุผลว่าเป็นเหตุให้ผู้บริสุทธิ์ต้องจบชีวิตลงถึงสองคน
และด้วยการเล่าขานสืบต่อ ๆ กันมาถึงกรณีข้างต้นนี้ เกิดเป็นหลักการที่เรียกว่า "ความยุติธรรมของพิโซ" (อังกฤษ:Piso's Justice) ซึ่งมีว่า คำตัดสินใดที่มีไปโดยเจตนาตอบโต้ความผิดย่อมถือว่าถูกต้องในทางเทคนิค แต่ไม่ถูกต้องในทางศีลธรรม ซึ่งหลักการเช่นนี้อาจนับว่าเป็นการตีความภาษิต "จงประสาทความยุติธรรม แม้ฟ้าจะถล่มก็ตามที" ไปในทางลบ
กระนั้น แม้อันที่จริงแล้วบทสนทนาเรื่อง "เดอีรา" มิได้ปรากฏถ้อยคำของภาษิตดังกล่าวเลย แต่พจนานุกรมของบริวเวอร์ว่าด้วยวลีและนิทาน(อังกฤษ:Brewer's Dictionary of Phrase and Fable) ระบุว่ามีการปรากฏของภาษิตนี้
อนึ่ง ยังเชื่อกันว่าสำนวน "จงประสาทความยุติธรรม แม้ฟ้าจะถล่มก็ตามที" เป็นคำของพิโซ แต่เป็นพิโซอีกคนหนึ่ง คือลูเชิส คาลเพอร์นิเอิส พิโซ ซีโซนิเนิส(อังกฤษ:Lucius Calpurnius Piso Caesoninus)รัฐบุรุษในสมัยโรมันโบราณผู้เป็นสสุระของจูเลียส ซีซาร์ซึ่งคาดว่าจะเป็นการสับสนกับกรณีพิโซในบทสนทนา "เดอีรา" นี้
ในปัจจุบัน ภาษิต "จงประสาทความยุติธรรม แม้ฟ้าจะถล่มก็ตามที" นี้มีการใช้เพื่อประกันความยุติธรรมสำหรับคนทุกระดับชั้นวรรณะ และเป็นภาษิตที่มีนัยในทางบวก ในวงการกฎหมายอังกฤษวิลเลียม วัตเซิน(อังกฤษ:William Watson) นักบวชคาทอลิกผู้ถูกประหารชีวิตฐานเป็นกบฏกล่าวในผลงานเรื่อง "เท็นโควดิเบทิเคิลโควเทเชินส์คอนเซิร์นนิงรีลิเจินแอนด์สเตต" (อังกฤษ:Ten Quodlibetical Quotations Concerning Religion and State, "สิบพจนาอันน่ารู้เกี่ยวกับศาสนาและรัฐ") เมื่อค.ศ. 1601(พ.ศ. 2144) ว่า "เจ้าละเมิดฝ่าฝืนภาษิตอันเป็นสามัญแห่งกฎหมายภาษิตนั้น คือที่ว่า 'จงประสาทความยุติธรรม แม้ฟ้าจะถล่มก็ตามที' แล้วไซร้"ซึ่งการกล่าวถึงของนักบวชวิลเลียม วัตเซินดังกล่าว เป็นการปรากฏตัวครั้งแรกของภาษิตนี้ในวงวรรณกรรมอังกฤษ
นอกจากนี้ ภาษิตนี้ยังได้รับการกล่าวถึงโดยวิลเลียม ไพรน์(อังกฤษ:William Prynne) นักกฎหมายชาวอังกฤษในผลงานเรื่อง "เฟรชดิสกัฟวะรีอ็อฟพรอดิเจิสว็อนเดอริงนิวเบลซิงสตาส์" (อังกฤษ:Fresh Discovery of Prodigious Wandering New-Blazing Stars, "การค้นพบครั้งใหม่ซึ่งดารากรอันร้อนแรงที่โคจรไปมาอย่างน่าอัศจรรย์") เมื่อค.ศ. 1646(พ.ศ. 2189), โดยนาเธเนียล เวิร์ด(อังกฤษ:Nathaniel Ward) ใน "ซิมเพิลคอบเบลอร์อ็อฟอกาเวิม" (อังกฤษ:Simple Cobbler of Agawam, "เรื่องงี่เง่าไร้สาระของอกาเวิม") เมื่อค.ศ. 1647(พ.ศ. 2190) และโดยอีกหลาย ๆ คนหลังจากนั้น แต่ครั้งที่เป็นที่กล่าวขวัญถึงมากที่สุดครั้งหนึ่ง ได้แก่ การอ้างถึงในค.ศ. 1770(พ.ศ. 2313) ซึ่งวิลเลียม เมอร์รีย์ เอิร์ลแห่งแมนส์ฟิลด์ลอร์ดหัวหน้าศาลข้างพระที่นั่ง ใช้ภาษิตนี้อธิบายถึงหน้าที่ของศาลยุติธรรม เพื่อตอบคำอ้างของจอห์น วิลส์(อังกฤษ:John Wilkes) ที่เบิกความในคดีซัมเมอร์เซ็ตต์ว่าหากศาลตัดสินให้ทาสเป็นอิสระอาจจะทำให้เศรษฐกิจของอังกฤษและอาณานิคมพังพินาศ
เช่นเดียวกับในค.ศ. 1933(พ.ศ. 2476)เจมส์ เอ็ดวิน ฮอร์เทิน(อังกฤษ:James Edwin Horton)ผู้พิพากษาศาลเคลื่อนที่เขต 8 (อังกฤษ:Eighth Circuit Court) แห่งรัฐแอละแบมาสหรัฐอเมริกาสั่งเพิกถอนคำพิพากษาประหารชีวิตเฮย์วูด แพตเทอร์เซิน(อังกฤษ:Haywood Patterson) หนึ่งในชายชุดดำเก้านายที่เป็นแพะสำหรับข้อหาข่มขืนกระทำชำเราสตรีผิวขาวสองนางที่รัฐแอละแบมาใน "คดีพ่อหนุ่มสกอตส์โบโร" (อังกฤษ:Scottsboro Boys case) โดยกล่าวถึงภาษิต "จงประสาทความยุติธรรม แม้ฟ้าจะถล่มก็ตามที" ประกอบการชี้แจงว่า แม้เขาทราบดีว่าการตัดสินเช่นนี้จะต้องถูกแรงกดดันให้พ้นจากตำแหน่ง แต่จะให้พิพากษาลงโทษผู้บริสุทธิ์นั้นไม่อาจกระทำได้
ข้อความ "จงประสาทความยุติธรรม แม้ฟ้าจะถล่มก็ตามที" นี้ในภาษาละตินยังสลักอยู่บนบัลลังก์ศาลสูงสุดประจำรัฐจอร์เจีย(อังกฤษ:Supreme Court of Georgia)สหรัฐอเมริกาและสลักอยู่บนทับหลังประตูสถานีรถไฟไบรด์เวลการ์ดา(อังกฤษ:Bridewell Garda station) ในกรุงดับลินประเทศไอร์แลนด์ด้วย นอกจากนี้ ข้อความ "จงประสาทความยุติธรรม" ในภาษาละติน ยังปรากฏบนเบื้องล่างภาพเหมือนของจอห์น มาร์แชล(อังกฤษ:John Marshall)ประธานศาลสูงสุดแห่งสหรัฐอเมริกา(อังกฤษ:Chief Justice) ซึ่งวาดโดยเรมแบรนต์ พีล(อังกฤษ:Rembrandt Peale) เมื่อค.ศ. 1835(พ.ศ. 2378) และปัจจุบันแขวนอยู่ยังห้องประชุมศาลสูงสุดแห่งสหรัฐอเมริกา
อนึ่ง ภาษิตนี้ยังเป็นคติพจน์ของศาลสูงสุดประจำรัฐเทนเนสซี(อังกฤษ:Tennessee Supreme Court) โดยปรากฏอยู่บนตราประทับของศาล และเลี่ยมอยู่บนพื้นโถงอาคารศาลซึ่งตั้งอยู่ในเมืองแนชวิลล์รัฐเทนเนสซีสหรัฐอเมริกา ไม่เท่านี้ ภาษิตดังกล่าวยังเป็นคติพจน์ของกองทัพอากาศแห่งสหราชอาณาจักร(อังกฤษ:Her Majesty's Air Force) และปรากฏอยู่บนยอดหมวกทหารอากาศแห่งสหราชอาณาจักรด้วย
ทั้งนี้ ในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2หมู่ระเบิดที่ 447 แห่งกองทัพอากาศที่แปดของสหรัฐอเมริกา ยังใช้ภาษิตนี้เป็นคติพจน์ของตน และปรากฏอยู่บนตราประจำตำแหน่งของหมู่ระเบิดนี้ด้วย
ในภาคพื้นยุโรปโดยเฉพาะในประเทศเยอรมันมีการประยุกต์ภาษิต "จงประสาทความยุติธรรม แม้ฟ้าจะถล่มก็ตามที" เป็นภาษิตใหม่ว่า "จงมีความยุติธรรม แม้โลกาจะวินาศก็ตามที" (อังกฤษ:let there be justice though the world perish;ละติน:fiat justitia, et pereat mundus) โดยได้รับการใช้เป็นคติพจน์อย่างเป็นทางการของจักรพรรดิเฟอร์ดินันด์ที่ 1 แห่งอาณาจักรโรมันอันศักดิ์สิทธิ์(อังกฤษ:Ferdinand I of Holy Roman) ซึ่งการประยุกต์นี้สันนิษฐานว่าน่าจะมีที่มาจากหนังสือเรื่อง "โลคีคอมมูเนส" (ละติน:'Loci communes) ของฟิลิปป์ เมลันช์เธิน(อังกฤษ:Philipp Melanchthon) นักเทววิทยาชาวเยอรมัน เมื่อค.ศ. 1521(พ.ศ. 2064)
การใช้ภาษิต "จงมีความยุติธรรม แม้โลกาจะวินาศก็ตามที" ครั้งหนึ่งที่มีการกล่าวขานกันมากที่สุดได้แก่การใช้ของอิมมานูเอิล คานต์(อังกฤษ:Immanuel Kant)นักปรัชญาชาวเยอรมัน ในงานเขียนของเขาเรื่อง "เพอร์พีชวลพีซ" (อังกฤษ:Perpetual Peace, "อนันตสันติ") เมื่อค.ศ. 1795(พ.ศ. 2338) ซึ่งเขาแปลภาษิต "fiat iustitia, pereat mundus" อย่างหลวม ๆ ว่า "ให้ความยุติธรรมนำไป แม้ว่าคนโฉดทั้งหลายในพื้นพิภพจะจบสิ้นลงเพราะเหตุนี้" (อังกฤษ:let justice reign, should all the rascals of the universe perish)
เนื่องจากภาษิต "จงมีความยุติธรรม แม้โลกาจะวินาศก็ตามที" เป็นเครื่องยืนยันเจตนารมณ์ของความยุติธรรมในทุกสภาพการณ์ ในประเทศเยอรมันปัจจุบันนี้ ภาษิตดังกล่าวจึงได้รับการอ้างถึงในทางไม่งาม เพื่อเสียดสีแนวคิดหรือแนวปฏิบัติทางกฎหมายซึ่งต้องการให้ปฏิบัติตามภาษิตนี้ในทุกกรณีแม้ว่าจะส่งผลเสียต่อส่วนรวมก็ตาม