Organismong henetikong binago

Angorganismong henetikong binagoogenetically modified organism(GMO)  ay isang organismo na ang materyal nahenetikoay binago gamit ang mga pamamaraan nginhinyeryang henetiko. Ang mga organismong henetikong binago ay kinabibilangan ng mga bakterya at yeast, mga insekto, mga halaman, mga hayop at mgamammal. Ang mga GMO ang pinagmumulan ng mgapagkaing henetikong binagoat malawak na ginagamit sa pagsasaliksik siyentipiko at upang lumikha ng mga kalakal maliban sa pagkain. Ang terminong GMO ay napakalapit satechnical legal termna 'living modified organism' na inilarawan saCartagena Protocol on Biosafetyna nagreregula ng kalakalang internasyonal sa mga nabubuhay na GMO(spesipikong "anumang buhay na organismo na nag-aangkin ng nobelang kombinasyon ng materyal na henetiko sa pamamagitan ng paggamit ng modernong bioteknolohiya").
Ang pagbabago sageneay kinasasangkutan ngmutasyon,insersiyon ng geneopagbura ng gene. Kapag ipinasok ang mga gene, ito ay karaniwang mula sa ibang species na isang uri nghorizontal gene transfer. Sa kalikasan, ito ay nangyayari kapag ang nasa labas naDNAay pumapasok sa membrano ng selula sa anumang kadahilanan. Upang gawin ito ng artipisyal ay mangangailangan ng pagkakabit ng mga gene sa isang virus o pisikal na pagpasok ng ekstra DNA sa nukleyo ng pinupuntiryang host na may isang napakaliit na siringhe o napakaliit na mga partikulo na pinalabas mula sa baril ng gene. Gayunpaman, ang ibang mga paraan ay gumagamit ng mga natural na anyo ng paglipat ng gene gaya ng kakayahan ngAgrobacteriumna maglipat ng materyal na henetiko sa mga halaman o mga kakayahan ng lentivrius na maglipat ng mga gene sa mga maliliit na selula. Ang pangkalahatang prinsipyo ng paglikha ng GMA ang pagbabago ng materyal na henetiko sagenomeng organismo. Ito ay maaaring kasangkutan ng mutasyon, pagbura, o pagdagdag ng materyal na henetiko. Kapag ang materyal na henetiko ay idinagdag, ang nagreresultang DNA ay tinatawag narecombinant DNAat ang organismong ito ay tinatawag na organismong transheniko. Ang mga unang rekombinanteng molekula ay nilikha niPaul Bergnoong 1972.
Ang mga halamang transheniko ay henetikong inihinyero para sa pagsasaliksik na siyentipiko, para lumikha ng mga bagong kulay sa halaman o lumikha ng iba't ibang mga panananim.
Pagkatapos ng 13 taon pakikipagtulungang pagsasaliksik ng isang kompanyang Australyano na Florigene at kompanyang Hapones na Suntory ay lumikha ng isangasul na rosas(aktuwal na lavender o mauve) noong 2004.Ang inhinyeryang henetiko ay kinasangkutan ng tatlong pagbabago, pagdaragdag ng dalawang gene at paggambala sa isa pa. Ang isa sa mga idinagdag na gene ay para sa pigmentong asul ng halaman nadelphinidinna nai-clone mula sapansy.Ginamit ng mga mananaliksik ang teknolohiyangRNA interference(RNAi) upang paliitin ang lahat ng produksiyon ng labas na mga gene sa pamamagitan ng pagharang ng isang mahalagang protina sa produksiyon ng kulay na tinatawag nadihydroflavonol (4-reductase)(DFR) at pagdaragdag ng isang variant ng protinang ito na hindi mahaharang ng  RNAi ngunit papayag sa delphinidin na gumana.Ang mga rosas na ito ay ipinagbili sa buong mundo.
Sa agrikultura, ang mga inihinyerong henetikong mga pananim ay nilikha upang mag-angkin ng ilang mga kanais nais na katangian gaya ng hindi pagtalab ng mga peste, mga herbisidyo o mga kondisyong pangkalapigiran na malupit, napabuting buhay sa shelf, tumaas na halaga sa nutrisyon o produksiyon ng mga mahahalagang kalakal gaya ng mga gamot. Simula ng unang pangkalakalan(commercial)na kultibasyon ng mga halamang henetikong binago noong 1996, ang mga ito ay binago upang makaya ang mga herbisidyong glufosinate at glyphosate, at hindi talaban ng pinsala ng virus gaya ng sa Ringspot virus-resistant GM papaya na pinalaki sa Hawaii at lumikha ng Bt toxin na insektisidyong nadokumento sa mga hindi nakalalasong hayop. Ang mga halaman gaya ng algae, mais, at ibang mga halaman ay binago ng henetiko upang lumikha ng panggatong na biofuel.
Ang mga hayop na transheniko ay ginagamit bilang mga modelong pang-eksperimento upang magsagawa ngphenotypicat para sa pagsusubok sa pagsasaliksik biomedikal.
Ang mga hayop na henetikong binago ay nagiging mas mahalaga sa pagtuklas at pagpapaunlad ng mga gamot para sa maraming mga malalang sakit. Sa pamamagitan ng pagbabago ngDNAo paglilipat ng DNA sa isang hayop, makakapagpaunlad ng ilang mga protina na magagamit sa paggamot medikal. Ang mga matatag na ekspresyon ng mga protinang pantao ay pinaunlad sa maraming mga hayop kabilang ang tupa, mga baboy at mga daga. Ang Human-alpha-1-antitrypsin,na sinubok sa tupa at ginagamit para gamutin ang mga tao na may kakulangan nito at mga baboy na transheniko na may human-histo-compatibility ay pinag-aralan sa pag-asang ang mga organo ay angkop para satransplantna may kaunting mga tsansa ng pagtakwil sa mga ito. Ayon sa mga siyentipiko, ang mga baboy ay maaaring makapagpalago ng mga organo ng tao sa kanilang katawan para itransplant sa mga tao.
Nagawa ng mga siyentipiko na baguhin ng henetiko o iinhinyero ng henetiko ang ilang mga organismo kabilang ang ilang mga mammal upang magsama nggreen fluorescent protein(GFP) para sa mga layuning pagsasaliksik na pangmedisina. SinaMartin Chalfie,Osamu Shimomura, atRoger Y. Tsienay ginawaran ngGantimpalang Nobelnoong 2008 para sa GFP.  Halimbawa, ang mga baboy na fluorescent ay ipinangank sa US noong 2000,sa Korea noong 2002,sa Taiwan noong 2006,at sa Tsina noong 2008atHaponnoong 2009.Ang mga baboy na ito ay pinarami upang pag-aralan angtransplantasyon ng mga organosa tao,muling paglikha ng mga ocularphotoreceptor cell,regenerative medicinesa pamamagitan ng mgastem celltissue engineering,at iba pang karamdaman. Noong 2011, ang isang pangkat Hapones-Amerikano ay lumikha ng mga pusang green-fluorescent upang makahanap ng mga terapiya para saHIV/AIDSat iba pang mga karamdamandahil angFeline immunodeficiency virus(FIV) ay nauugnay sa HIV.
Noong 2009, ang mga siyentipiko saHaponay naganunsiyo na kanilang matagumpay na nailipat ang isang gene sa isang species ng primado(mgamarmoset) at lumikha ng isang matatag na linya ng mga nagpaparaming mga transhenikong primado sa unang pagkakataon.Ang kanilang unang pinpuntiryang pagsasaliksik para sa mga marmoset na ito angParkinson's diseasengunit nagsasaalang-alang rin saAmyotrophic lateral sclerosisatHuntington's disease.
Ang Enviropig na henetikong binago na mga linya ngbaboy na Yorkshireay lumilikha ng ensaym naphytasena sumisira ng hindi madidigest na mga phosphorus sa kanilang laway. Ang ensaym na ito ay nagbibigay kakayahan sa enviropig na madigest ang cereal grainphosphoruskaya hindi na kailangang dagdagan ang diyeta ng mga baboy na ito ng mgamineral na phosphateo pangkalakalan(commercial)na nalilikhang phytase at kaunting phosphorus ang nawawala sa dumi nito.
Noong 2011, nilikha ng mga siyentipikong Tsino ang mga panggatas na baka na henetikong ininhinyero ng mga gene ng mga tao upang lumikha ng gatas na katulad ng gatas ng tao.Ito ay makapagbibigay benepisyo sa mga ina na hindi makalikha ng gatas sa mga suso nito ngunit nais na painumin ng gatas galing sa suso ng tao ang kanilang mga sanggol kesa sa pormulang gatas.
Pagbabago ng gene na CRISPR