Albertus Soegijapranata

Mgr. Albertus Soegijapranata, SJ (Éjaan kang disampurnakaké: Albertus Sugiyapranata; lair25 Novèmber1896– pati22 Juli1963ing umur 66 taun), luwih misuwur mawi jeneng lair Soegiya, yaiku Vikaris ApostolikSemarang, banjur dadi biskop agung.Dhèwèké iku biskop asli sakaIndonésiakang nomer siji lan misuwur amarga prinsipé kang pro-nasionalis, kang asring diwastani "100% Katulik, 100% Indonésia".
Soegija lair ingSurakarta,Hindhia-Walanda, saka kulawarga abdi dalem lan garwané.Kulawarga muslim iku banjur pindhah menyang kuthaYogyakartarikala Soegija isih cilik lan amarga diakoni anak kang pinter, taun1909Soegija dijaluk déning Pr. Frans van Lith nggabung karo Kolese Xaverius, yaiku sekolah Yésuit ing Munthilan.Ana ing kana Soegija dadi seneng marang agamaKatuliklan dibaptis ing tanggal24Dhésèmber1910.Sawisé lulus saka Xaverius ing taun1915lan dadiguruing kana setaun, Soegija sekolah manèh rong taun ing Seminari ingMunthilansadurungé mangkat menyangWalandataun1919.Dhèwèké nglakoni pendhidhikan calon biarawan ing SarékatYésussuwéné rong taun ing Grave.Dhèwèké uga ngrampungaké junioraté ing kana taun1923.Sawisé telung taun sinaufilsafating Kolese Berchamnn ing Oudenbosch, dhèwèké dikirim manèh menyang Walanda supaya sekolahtéologiing Maastricht, lan ditahbiské ing tanggal15 Agustus1931.Sawisé iku Soegiya nambahaké tembung "Pranata" ing jenengé.Taun1993Soegijapranata dikirim manèh menyang Hindhia-Walanda supaya dadi pastor.
Soegijapranata miwiti imané mawi vikaris paroki kanggo Pr. van Driessche ing Paroki Kidul Loji, Yogyakarta, nanging diwènèhi paroki dhéwé sawisé Gréja St. Yoseph ing Bintaran kang dibukak ing taun1934.Ana ing mangsa iki dhèwèké ngusahakaké supaya bisa munggahaké rasa kekatulikanémasarakatKatuliklan negesaké preluné gegandhèngan kang kuwat antarané kulawargaKatulik.Taun1940Soegijapranata dikonsekrasikaké mawa vikaris apostolik lan Vikariat ApostolikSemarang, kang nembé diadegaké.Sanajan cacahé wongKatuliksaya akèh sawisé dhèwèké dikonsekrasikaké, Soegijapranata kudu ngadhepi alangan.Awal taun1942KakaisaranJepangmbedhahHindhia-Walandalan sasuwéné iku gréja dikuwasani banjur pastor-pastor akèh kang dicekel utawa dipatèni.Soegijapranata bisa ucul saka kadadéan iki lan ngentèkaké mangsa jajahanJepang.
Soegija lair tanggal25November1896ingSurakarta.Dhèwèké anak kalima, cacahé seduluré ana sanga, jeneng ramané Karijosoedarmo, yaiku abdi dalem ing SusuhunanSurakarta, lan ibuné Soepiah.kulawarga mau kalebu kulawarga muslim abangan, lan simbahé Soegija, Soepa yaiku kyai.Jeneng Soegija dijupuk saka tembung sugih.kulawarga iku banjur pindhah menyang Ngaben,Yogyakarta.Ana ing kana, Karijosoedarmo duwé tugas dadi abdi dalem ingNgayogyakarta HadiningratkanggoSultan Hamengkubuwana VII, banjur bojoné dadi bakul iwak.kulawarga Soegija kelebu kulawarga kang ora nduwé lan kerep kurang mangan.Soegija anak kang kendel, seneng tukaran, pinterbal-balanlan uga misuwur amarga pinter wiwit cilik. Rikala dhèwèké isih cilik, Soegija pasa bareng karo ramané, miturut ajaranIslam.
Soegija miwiti sekolah ing Sekolah Angka Loro ing sacerakéKraton. Ana ing kana, dhèwèké sinau maca lan nulis.Dhèwèké banjur dipindhahaké menyang sekolah ing Wirogunan,Yogyakarta, cedhak karo Pakualam.Rikala taun katelu dhèwèké miwiti sekolah ing Hollands Inlands School ing Lempuyangan. Ing njaba sekolahan dhèwèké sinau gamelan lan nembang bareng wong tuwané.Watara taun1909Soegija dijaluk déning Pater Frans van Lith supaya gabung karo sekolah Yésuit ingMunthilan,30kilomètersakaYogyakarta.
Taun1909Soegija miwiti sinau ing Kolese Xaverius ingMunthilan, yaiku sekolah asrama kanggo calonguru.Sakangkatané dhèwèké ana54murid.Bocah-bosah iku nglakoni jadwal kang padhet.Ésuk-ésuk dhèwèké kabèh kudu mèlu wulangan, awané kanggo kagiyatan liya kaya nggarap kebon, lan dolanansekak.Bocah-bocahKatulikuga diwajibaké supaya sregep ndonga.Sanajan kolese iku ora majibaké muridé dadiKatulik, Soegija ngrasa diincim déning kanca-kancané.Amerga iku, kerep ana tukaran.Rikala Soegija sambat marang guruné, Pater L. Van Rijckevorsel yèn pastorWalandapadha karo bakulWalandaingkutha, yaiku mung mikirakédhuwit, romo iku mangsuli yèn dhèwèké kabèh diupah lan mung ngarepaké kang paling apik kanggo murid-muridé.Iki nggawé Soegija dadi luwih ngajèni para guru, lan rikala van Rijckevorsel ngandhani murid liya yèn Soegija ora kepéngén dadiKatulik, bocah-bocah iku ora ngincim Soegija manèh.
Taun sabanjuré Soegija njaluk supaya bisa mèlu wulangan agamaKatulik.Miturut dhèwèké, iki supaya bisa nggunakaké kabèh fasilitas sekolah.Guruné, Pater Mertens, ngendika yèn Soegija butuh idin saka wong tuwané sadurungé bisa nggabung.Sanajan wong tuwané ora mangèstoni, Soegija tetep diidinaké mèlu wulangan.Soegija dadi seneng babagan Tritunggal, lan njaluk diterangaké déning guru-guru kang ana ing kono.Van Lith njupuk saka tulisanéThomas Aquinas, éwadéné Mertens ngrembug Tritunggal dhedhasar tulisanéAgustinus saka Hippo.Mertens duwé panemu yèn manungsa ora dimaksud tenanan dadiGusti, amarga kawruhémanungsaana watesané.Soegija kang saya suwé saya seneng njaluk supaya dibaptis, dhèwèké njupuk saka caritaKristuslan para Dhokter kanggo nuduhi kena apa dhèwèké ora merlokaké pangèstu saka wong tuwa.Para romo nyarujuki lan Soegija dibaptis tanggal24Dhésèmber1910, dhèwèké njupuk jeneng baptis Albertus, dhedhasar jenengAlbertus Magnus.Rikala prèinanNatal, Soegija nyritakaké iki marang kulawargané.Sanajan bapak lan ibuné bisa nampa lan mangèstoni, nanging kulawarga kang liyané ora gelem duwé urusan karo dhèwèké manèh.
Soegija banjur nerusaké anggoné sinau ing Xaverius.Miturut Pater G. Budi Subanar, dhosèn ngèlmu téologi ingUnivèrsitas Sanata Dharma, ana ing mangsa iki salah siji guru ngajaraké préntah kaping papat saka Angger-Angger Sepuluh Préntahing Gusti yaiku kudu ngurmati bapak lan ibu kandhung lan kabèh mbah-mbahé, iki mènèhi teges nasionalis marang siswa.Ana ing kalodhangan iki, Xaverius ditekani déning misionaris Kapusin kang nggawé Soegija mikir-mikir kanggo dadipastor, kang banjur bisa ditampa déning wong tuwané.Taun1915Soegija lulus saka Xaverius, banjur dadi guru ing kana setaun.Taun1916dhèwèké ing seminari Xaverius; ana rong bocah asli Jawa kang lumebu seminari taun iku.Soegia lulus taun1919, sawisé sinau basaPrancis,Latin,Yunanilansastra.
Taun1919Soegija lan murid liyané lunga menyang Uden,Walandakanggo nerusaké sinauné, dhèwèké kabèh mangkat sakaTanjung PriokingBatavia.Ing Uden Soegija prelu setaun kanggo sinau basaLatinlanYunani.Dhèwèké lan kanca sekapalé kudu manut karo adatéWalanda.Ana ing tanggal27September1920Soegija miwiti mangsanovisiatsupayané bisa nggabung marangSarékat Yésus; kanca-kancané nembé miwiti taun sabanjuré.Rikala nglakoni mangsa novisiaté ing Mariëndaal ing Grave, Soegija dipisah saka kapentingan donya lan kabèh wektuné dianggo mèdhitasi.Dhèwèké ngrampungaké novisiat ing tanggal22 September1922lan didadèkaké anggota Yésuit; Soegija njupuk sumpah supaya ajeg ora duwé, murni lan tangat.
Sawisé nggabung ing Sarékat Yésus, Soegija prelu wektu setaun ing Mariëndaal minangka yuniorat. Wiwit taun1923dhèwèké sinau filsafat ing Kolese Berchmann ing Oudenbosch. Ana ing mangsa iki dhèwèké nulis babagan agamaKatulik.Ana ing layang kang tanggalé11Agustus1923dhèwèké nulis yèn wongJawadurung bisa mbédakaké antarané wongKatuliklanProtèstan, lan yèn cara kang paling apik kanggo nambah cacahé wong Katulik yaiku karo kerja lan bukti kang nyata, dudu mung nyemayani.Dhèwèké uga nerjemahaké asilé Kongrès Ékaristi kaping 27, kang dianakaké ing Amsterdam taun1924, kanggokalawartibasa JawaSwaratana; ana uga tulisané kang diamot ing St. Claverbond, Berichten uit Java.Soegija lulus saka Berchmann taun 1926, banjur siyap-siyap balik menyangHindhia-Walanda.
Soegija tekan ing Munthilan September1926lan dadi guruagama, basaJawalanaljabaring Kolese Xaverius.Ora akèh kang dingertèni babagan Soegija dadi guru ing Munthilan.Miturut cathetan saka sekolah, cara mulangé Soegija arep padha karo karo cara mulangé van Lith, yaiku njelasaké konsèp agama miturut istilah kang ana ing tradhisi Jawa.Soegija uga ngawasi kagiyatangamelan.Rikala ana ing Xaverius Soegija dadi rédhaktur Swaratama, kang akèh diwaca alumni Xaverius.Minangka rédhaktur dhèwèké nulis résènsi babagan pirang-pirang topik, kelebu serangan marang paham kuminisme lan mbahas kamiskinan.
Sawisé rong taun ing Xaverius, ingAgustus1928Soegija mbalik menyang Walanda lan sinau téologi ing Maastricht.Dhèwèké uga lelungan rikala sinau.Tanggal3September1929dhèwèké lan patang Yésuit keturunanAsialiya mèlu Pater Jèndral Wlodzimierz Ledóchowski ing patemon karoPaus Pius XIingVatikan, paus iku ngendika yèn para Yésuit Asia iku bakal dadi balung mburi kanggo agama Katulik ing negeriné dhéwé-dhéwé.Soegija didadèkaké diaken sasiMèi1931banjur ditahbiské déning Biskop Roermond Laurentius Schrijnen rikala15Agustus1931, rikala isih dadi murid téologi.Sawisé ditahbisaké, Soegija nambahaké tembung pranata kang tegesé donga utawa pangarep-arep ing mburi jenengé.Dhèwèké ngrampungaké wulangan téologi taun1932lan taun1933nglakoni mangsa tersiat ing Drogen, Bèlgi.Taun iku dhèwèké nulis autobiografi, kang judhulé La Conversione di un Giavanese (Patobatan Sawijining Wong Jawa); buku mau diterbitaké ing basaItalia,WalandalanSpanyol.