davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
İruaz dənizi

İruaz dənizi- Atlantik okeanın bir hissəsi olub, Sen adasından Fransanın şimal-qərb bölgəsi olan Bretan sahillərində yerləşən Uşant (Uessan) adasına qədər uzanır. İruaz dənizi şimal və qərbdə Seltik dənizi, cənubda isə Biskay körfəzi ilə sərhədlənir. Bu dəniz Avropanın ən təhlükəli dənizlərindən biridir.
Fransadakı ümumdünya irsi obyektlərinin siyahısı

Fransada Respublikasında UNESCO-nun ümumdünya irsi obyektlərinin siyahısı— Fransa Respublikasında UNESCO-nun Ümumdünya İrs Siyahısında (2017-ci il üçün) 43 obyekt var ki, bu da ümumi sayının 3,7%-ni (2021-ci il üçün 1154) təşkil edir.
39 obyekt mədəni meyarlar üzrə siyahıya salınıb, onlardan 19-u insan dahiliyinin şah əsəri kimi tanınıb (meyar i), 3  təbii meyarlar altında, hər biri müstəsna gözəllik və estetik əhəmiyyətə malik təbiət hadisəsi kimi tanınıb (meyar vii) , və 1 qarışıq xüsusiyyət, həmçinin vii meyarına cavab verir.
Bundan əlavə, 2017-ci ilə qədər Fransada 37 obyekt Ümumdünya İrs Siyahısına daxil olmaq üçün namizədlər sırasındadır.
Fransa Respublikası 27 iyun 1975-ci ildə Ümumdünya Mədəni və Təbii İrsin Mühafizəsi Konvensiyasını ratifikasiya etmişdir.
Fransada yerləşən ilk beş obyekt 1979-cu ildə UNESCO-nun Ümumdünya İrs Komitəsinin 3-cü sessiyasında siyahıya alınmışdır.
Bu cədvəldə obyektlərr UNESCO-nun Ümumdünya İrs Siyahısına əlavə olunma ardıcıllığı ilə verilmişdir.
Cədvəldə obyektlər ilkin siyahıya əlavə olunduqları ardıcıllıqla düzülüb. Bu siyahıda Fransa hökuməti tərəfindən ümumdünya irsi siyahısına namizəd olaraq təklif edilən obyektlər göstərilib.
ব্রতাইন

ব্রতাইন(ফরাসি:Bretagne;ব্রেটন ভাষায়: Breizhব্রেইস;ইংরেজি ভাষায়: Brittanyব্রিটানি) ফ্রান্সের উত্তর-পশ্চিম কোনায় অবস্থিত একটি প্রশাসনিক অঞ্চল বা রেজিওঁ। এটি একটি উপদ্বীপ যার একপাশেইংলিশ চ্যানেলও অন্যপাশে পশ্চিমেবিস্কে উপসাগর।
বর্তমান ব্রতাইন রেজিওঁ বা প্রশাসনিক অঞ্চলটি ঐতিহাসিক ব্রতাইন অঞ্চলের পশ্চিমের ৮০% অংশ নিয়ে গঠিত।রেন(Renne) শহর এই অঞ্চলের রাজধানী।২য় বিশ্বযুদ্ধশেষে ঐতিহাসিক ব্রতাইনের বাকী ২০% এবং আরও কিছু কিছু ঐতিহাসিক অঞ্চল নিয়ে আরেকটি প্রশাসনিক অঞ্চলপেই-দ্য-লা-লোয়ারঅঞ্চলটি গঠন করা হয়, যার রাজধানীনঁত, ঐতিহাসিক ব্রতাইনেরই একটি বন্দর শহর। মূলত রেন ও নঁতের মধ্যে রেষারেষি থামাতে এই দুইটি প্রদেশ গঠন করা হয়েছিল। নঁত ছিল ১৬শ শতক পর্যন্ত ব্রতাইনের রাজধানী। এরপর থেকে রেন শহর প্রশাসনিক কাজে প্রাধান্য পায়।
রেন বাদে ব্রতাইনের সমস্ত প্রধান শহরই গুরুত্বপূর্ণ বন্দর। এদের মধ্যে আছে সাঁ-নাজের, ব্রেস্ত, সাঁ-মালো, লোরিয়াঁ।
জুলিয়াস সিজার৫৬ খ্রিস্টপূর্বাব্দে অঞ্চলটি বিজয় করেন। রোমান শাসনের শেষের দিকে ও তার পরে অ্যাংলো-স্যাক্সনদের অত্যাচারেব্রিটেনেরআদি কেল্টীয় জাতিগুলি, যারা ব্রাইটন নামে পরিচিত, উত্তরেওয়েল্‌স, পশ্চিমে কর্নওয়াল অঞ্চলে সরে যায় এবং এদেরই একাংশ ইংলিশ চ্যানেল পাড়ি দিয়ে ইউরোপীয় মূল ভূখণ্ডে বর্তমান ব্রতাইনে এসে বসতি গাড়ে। ব্রতাইন নামটি (মূলব্রেটন ভাষাতে: Breizhব্রেইস) এখান থেকেই এসেছে। এই ব্রাইটনেরাব্রেটন ভাষাতেকথা বলত, এবং এদের ভাষার সাথেওয়েল্‌শ ভাষাওকর্নিশ ভাষারমিল আছে। ব্রিটেনের অধিবাসীরা নিজেদের দেশকে ডাকত The Great Britain বা বড় ব্রিটেন আর ব্রতাইনকে ডাকত The Little Britain অর্থাৎ ছোট ব্রিটেন। তখন এটি ছিল একটি স্বাধীন ডিউকশাসিত অঞ্চল। ৯ম শতকে ফ্রান্স এই অঞ্চলটি দখলের চেষ্টা চালায়, কিন্তু প্রতিবারই এখানকার অধিবাসীদের সাথে যুদ্ধে পরাজিত হয়। পরবর্তীতে ১২শ শতকে ইংল্যান্ডের রাজা ২য় হেনরি অঞ্চলটিকে ইংল্যান্ডের অন্তর্ভুক্ত করলে সে চেষ্টাও ব্রতাইনবাসী ব্যর্থ করে দেয়। এতে নেতৃত্ব দেন হেনরিরই নিজের ছেলে ব্রতাইনের ভবিষ্যৎ ডিউক ২য় জেফরি। ১১৯৬ সালে জেফরির ছেলে ১ম আর্থার ছিলেন ব্রতাইনের পরবর্তী ডিউক। তিনিও একইভাবে ইংল্যান্ডের আগ্রাসন প্রতিরোধ করেন। শেষ পর্যন্ত ১৫শ শতকের শেষে এসে ফ্রান্সের সেনাবাহিনী ব্রতাইনকে পদানত করতে সক্ষম হয় এবং ব্রতাইনের ডিউকের বংশধর ১২ বছর বয়সী ডিউককন্যা আন-কে ফ্রান্সের রাজা দ্বাদশ লুইকে বিয়ে করতে বাধ্য করা হয়। এরই রেশ ধরে ১৫৩২ সালে এসে ব্রতাইন ফ্রান্সের অংশে পরিণত হয়। ১৯শ শতকে এখানে জাতীয়তাবাদের উন্মেষ ঘটে, তবে ফ্রান্সের থেকে বিচ্ছিন্ন হবার প্রচেষ্টা প্রতিহত করা হয়। ফ্রান্সের সাথে বহু শতক ধরে একসাথে বসবাসের ফলে এক ধরনের একীকরণ ঘটলেও এখনও এখানকার জনগণ বহু প্রাচীন রীতিনীতি ও ঐতিহ্য ধরে রেখেছে, যা একান্তই ব্রতাইনের নিজস্ব। তবে ১৯৪০-এর দশকের পর থেকে এখানে ব্রেটন ভাষার ব্যবহার ধীরে ধীরে কমতে শুরু করে ও ফরাসি ভাষার প্রচলন বৃদ্ধি পায়।
মোটোকালটর উৎসব

মোটোকালটর উৎসবহল একটি বার্ষিক সঙ্গীত উৎসব যা ২০০৭ সালের আগস্টের মাঝামাঝি সময়েব্রতাইন, উত্তর-পশ্চিমফ্রান্সেঅনুষ্ঠিত হয়।এতে বিভিন্ন ধরনেরহেভি মেটালএবংহার্ডকোরঅ্যাক্ট রয়েছে। উল্লেখযোগ্য শিল্পীরা যারা আগের উৎসবে পারফর্ম করেছেন তাদের মধ্যে রয়েছে পেস্টিলেন্স, ডিস্ট্রাকশন, সডোম, এনটম্বেড, কর্পিক্লানি, ওপেথ, শাইনিং, পানিশ ইওরসেলফ, দাগোবা, কোরিতনি, ম্যাডবল, বেট্রেয়িং দ্য মার্টার্স এবং লাউডব্লাস্ট।
কালে

কালে(ফরাসি :[kalɛ](শুনুন);টেমপ্লেট:Lang-pcd;টেমপ্লেট:Lang-vls) উত্তর ফ্রান্সের একটি শহর ও প্রধানতম ফেরি বন্দর এবং পা-দ্য-কালে দেপার্তমঁর উপ-প্রশাসনিক জেলা। ২০১৭ সালের জনশুমারি অনুযায়ী প্রধান শহরের জনসংখ্যা ৭৩,৯১১ এবং সমগ্র নগর এলাকার জনসংখ্যা ১২৮,৯৩১।কালেইংলিশ চ্যানেলেরসরু স্থানডোভার প্রণালীরনিকটবর্তী, যা এখানে মাত্র ৩৪ কিমি (২১ মাইল) প্রশস্ত এবংইংল্যান্ডেরসবচেয়ে নিকটবর্তী ফরাসি শহর। পরিষ্কার দিনে কালে থেকে ডোভারের উঁচু খাড়া পাহাড় স্পষ্ট দেখা যায়। কালে ফ্রান্স ও ইংল্যান্ডের মধ্যকার অন্যতম বন্দর এবং ১৯৯৪ সাল থেকে চ্যানেল টানেল নিকটবর্তী ককেল থেকে ফোকস্টন পর্যন্ত রেলপথে সংযুক্ত রয়েছে।
কালে শহরটি এর অবস্থানের জন্য মধ্যযুগ থেকে ইংল্যান্ডের সাথে যাতায়াত ও বাণিজ্যের জন্য অন্যতম বন্দর ও খুবই গুরুত্বপূর্ণ কেন্দ্র। ১৩৪৭ সালে ইংল্যান্ডের তৃতীয় এডওয়ার্ড কালে দখলের পর শহরটি ইংরেজদের অধীনে আসে এবং ১৩৬০ সালে একটি চুক্তির মধ্য দিয়ে কালে শহরটি আনুষ্ঠানিকভাবে ইংরেজ শাসনের অধীনে চলে যায়। কালে পশম উৎপাদনের সমৃদ্ধি লাভ করে এবং টিন, সীসা, ফিতা ও পশম বাণিজ্যের প্রবেশদ্বার হিসেবে গুরুত্বপূর্ণ ভূমিকা পালনের জন্য "ইংরেজ সিংহাসনের উজ্জ্বলতম রত্ন" হিসেবে আখ্যায়িত হয়। ১৫৫৮ সালে ফ্রান্স শহরটি দখল করার পূর্ব পর্যন্ত এটি ইংরেজ শাসনের অধীনেই ছিল।
শুরুতে এই এলাকায় জনসংখ্যা খুবই সীমিত ছিল। রোমানরা এই জনবসতিকেকালেতুমনামে ডাকত।জুলিয়াস সিজারএর কৌশলগত অবস্থানের জন্যব্রিটানিয়াআক্রমণের লক্ষ্যে এখানে ৮০০ থেকে ১,০০০ পাল তোলা নৌকা, পাঁচটি সৈন্যদল এবং ২,০০০ ঘোড়ার সমাবেশ গঠান।দ্বীপটি জলাভূমি বেষ্টিত হওয়ায় এই ভূখণ্ডে আক্রমণ করা প্রায় অসম্ভব ছিল। ১০ম শতাব্দীর পূর্বে কিছু সময় এটি ওলন্দাজ-ভাষী মাছ ধরার গ্রাম ছিল।এটি প্রারম্ভিক মধ্যযুগীয় আ নদীর মোহনার পশ্চিম প্রান্তের প্রাকৃতিক পোতাশ্রয় ছিল।৯৯৭ সালে ফ্ল্যান্ডার্সের কাউন্ট কালে শহরটির উন্নয়ন করেন এবং ১২২৪ সালে বুলোনিয়ের কাউন্ট একে দুর্গবেষ্টিত করেন।
১৯৯৯ সাল বা তার পূর্ব থেকে কালে শহরে অসংখ্য অবৈধ অভিবাসী ও আশ্রয়প্রার্থী আসতে শুরু করে। তারা পালাক্রমে বদল করা ক্যাম্প পুতে কালে জঙ্গলে বসবাস শুরু করে। এই লোকজন কালে বন্দর বা ইউরোটানেল কালে টার্মিনাল দিয়ে লরি, ফেরি, গাড়ি বা রেল যোগে বিনা ভাড়ায় আত্মগোপন করেযুক্তরাজ্যেপ্রবেশের চেষ্টারত অবস্থায় এখানে বসবাস করছে।এসব লোকজনদারফুর,আফগানিস্তান,সিরিয়া,ইরাক,ইরিত্রিয়াএবং আফ্রিকা ও এশিয়ার অন্যান্য অনুন্নত দেশ থেকে আগত আশ্রয়প্রার্থী ও অভিবাসী।
২০১৬ সালের ২৬শে অক্টোবর ফরাসি কর্তৃপক্ষ ক্যাম্প খালি করার ঘোষণা দেয়।
কালে শহরটিইংলিশ চ্যানেলওউত্তর সাগরেরসীমান্তবর্তী পা-দ্য-কালে দেপার্তমেঁ এবংডোভারথেকে ৪০ কিমি (২৫ মাইল) দূরবর্তী চ্যানেল টানেলের বিপরীত দিকে অবস্থিত।আবহাওয়া পরিষ্কার থাকলে এই চ্যানেল বরাবর ডোভারের সাদা উঁচু খাড়া পাহাড় দেখা যায়।ফ্রান্স ও ইংল্যান্ডের মধ্যকার গুরুত্বপূর্ণ বন্দর ছাড়াও এটি প্রধান প্রধান কয়েকটি রেলওয়ে ও হাইওয়ের কেন্দ্র এবংআরাস,লঁস,বেথুনওসাঁতোমেরেরসাথে সড়কপথে সংযুক্ত।ডানকার্কএই শহর থেকে ৩৭ কিমি (২৩ মাইল) পূর্বে অবস্থিত।কালে ফ্রান্সের রাজধানীপারিথেকে ২৩৬ কিমি (১৪৭ মাইল) উত্তরে অবস্থিত এবং সড়কপথে রাজধানীর দূরত্ব ২৯৫ কিমি. (১৮৩ মাইল)।কালে কম্যুনের উত্তরেইংলিশ চ্যানেল, পশ্চিমে জানগাত ও ককেল, দক্ষিণে কুলোনিয়ে এবং পূর্বে মার্ক অবস্থিত।
মাছ ধরার বন্দর হিসেবে কালে শহরে লে দেলিসে দ্য লা মের ও হুইত্রিয়ের কালেসেন-সহ একাধিক মাছের বাজার রয়েছে। বুলেভার লা ফেয়েতের হুইত্রিয়ের কালেসেন বাজারটিব্রতাইনথেকে আগতঝিনুক,গলদা চিংড়িওকাঁকড়ারজন্য বিখ্যাত। রে মুরোঁতে অবস্থিত এমিল ফুর্নিয়ে অ ফিল বাজারে মূলতস্যালমন, ট্রাউট, হেরিং, ও হ্যালিবাট মাছ বিক্রি হয়।
গড সেইভ দ্য কিং

গড সেইভ দ্য কিংবিকল্প,গড সেইভ দ্য কুইনসেন্ট হেলেনারজাতীয় সঙ্গীত। এটিযুক্তরাজ্যএবং এর প্রাক্তন উপনিবেশসমূহের (বর্তমানে যেগুলো স্বাধীনসার্বভৌম রাষ্ট্র) সমন্বয়ে গঠিত মৈত্রীজোটেরজাতীয় সঙ্গীত।
রেন মেট্রো

রেনমেট্রোফ্রান্সেররেন শহরকে সেবা প্রদানকারী দ্রুত পরিবহন ব্যবস্থা। ২০০৮ সালে পূর্নাঙ্গলোজানমেট্রোর উদ্বোধনের আগ পর্যন্ত রেন ছিল মেট্রোব্যবস্থাবিশিষ্ট শহরগুলির মধ্যে ক্ষুদ্রতম। এটিতে ৯.৪ কিলোমিটার দীর্ঘ ১টি মাত্র লাইন এবং ১৫টি বিরতিস্থল বা স্টেশন আছে।
তাভিসুপ্লেবা

তাভিসুপ্লেবা(জর্জীয়:თავისუფლება)জর্জিয়ারজাতীয় সঙ্গীত। রক্তপাতহীনরোজ বিপ্লবেরমাধ্যমে সরকার উচ্ছেদ এবং জাতীয় প্রতীক পরিবর্তনের কয়েক মাস পরে ২৩শে এপ্রিল, ২০০৪ সালে জর্জিয়া নতুন জাতীয় পতাকা, জাতীয় সঙ্গীত এবংকোট অফ আর্মসগৃহীত করা হয়। সঙ্গীতটি জর্জিয়ান রচয়িতা জাকারি (জাকারিয়া) পালিয়াশভিলি (ზაქარია ფალიაშვილი, ১৮৭১–১৯৩৩) এর, জর্জিয়ান অপেরাআবেসালোম দা এতেরিএবংদাইসি("দিবাবসান") থেকে নেওয়া হয়।ইওসিফ কেচাকমাডজে(იოსებ კეჭაყმაძე) একে সঙ্গীতে অভিযোজিত করেন এবং গানের কথাডেভিড মাগ্রাডজে(დავით მაღრაძე) দ্বারা গঠিত হয়।
আজারবাইকান মারসি

আজারবাইকান মারসি(রুশ:Azərbaycan marşı)আজারবাইজানেরজাতীয় সঙ্গীত। এটি কবি "আহমেদ জাভেদ" রচনা করেছেন এবং এর সুরকার হলেনউযেইর হাজিবেইওব। ১৯১৯ সালে একে জাতীয় সঙ্গীত হিসেবে গৃহীত করা হয়। পরে ১৯৪৪ সালেসোভিয়েত ইউনিয়নেরসময়ে আজারবাইজানে একটি নতুনআজারবাইজান সোভিয়েত সমাজতান্ত্রিক প্রজাতন্ত্রের সঙ্গীতজাতীয় সঙ্গীতটি দেওয়া হয়। ১৯৯২ সালে সোভিয়েত ইউনিয়নের পতনের পরে, ২৭শে মে , ১৯৯২ সালে জাতীয় সংসদ অণুমোদিতআজারবাইজান প্রজাতন্ত্রের জাতীয় সঙ্গীতএকটি আইনে পুরানো জাতীয় সঙ্গীতটিকে পূর্ণরায় প্রতিস্থাপন করা হয়।
Vikinská Bretaň

Pojemvikinská Bretaňje historický termín pro dvě desetiletí trvající okupaciHorní Bretaněskandinávskýmivikingyv období9.a10. století. Oblast Bretaně byla stejně jako sousedníNormandiejedním z cílů vikinských nájezdů a Bretonci, příliš zaměstnaní bojem proti expanzivníFranské říše, sotva dokázali čelit vpádu neznámého nepřítele.
V zemi se zprvu usadil vikinský vůdceHásteinpoté, co byl po svém nájezdu vyhnánFrankyz jejich území. V roce919Frankové výměnou za mír postoupili vůdci Rǫgnvaldovi městoNantes, který ho přejmenoval naNamsborg, zároveň přistoupil kekřesťanství, aby se mohl stát Franky uznávaným vládcem Horní Bretaně. Vládl až do své smrti v roce930, poté se vládcem stal Hákon Rǫgnvaldsson.
V roce931se shromáždilo vojskoSeveřanůna Loiře k novému útoku na Franky, toho využili porobení bretaňští rolníci jako příležitost k povstání. Díky podpoře anglického králeEthelstanaa návratu bretonské šlechty z anglického exilu se povstání rozšířilo po celém poloostrově. V roce937padl Nambsborg a také byl zabit vládce Hákon. V bitvě u Trans-la-Fôret1. srpna939byli vikingové definitivně poraženi společnou armádou Bretonců vévodyAlana II.a Franků vedených hrabaty Berengarem z Rennes a Hugem II. z Maine, což vedlo k rychlému konci této vikinské državy.
V tomto článku byl použitpřekladtextu z článkuViking Brittanyna anglické Wikipedii.
Bretaňské vévodství

Bretaňské vévodství(bretonskyDugelezh Breizh,galloDuchë de Bertaèyn,francouzskyDuché de Bretagne,latinskyDucatus Britanniae Minoris) bylstředověkýsamostatný státní útvar existující mezi lety 939 a 1547 na poloostrověBretaňv severozápadním cípu evropského kontinentu. Na západě jej omezovalAtlantský oceán, z východu sousedil sNormandiía dalšímifrancouzskýmiregiony.
Od 10. století se Bretaň stala vévodstvím. Státní útvar řízený dědičným vévodou nebyl však příliš politicky stabilní a sám vládce mimo svá soukromá území disponoval jenom omezenou mocí. V letech1064–1066došlo k neúspěšnému konfliktu sNormanyzAnglieaNormandie. V polovině 12. století vpadl do země s vojsky anglický králJindřich II. Plantageneta Bretaň získal proAnglii, přestože byl později nucen udělit zemi a titul vévody synuGeoffroyovi, čehož bylo dosaženo i skrze sňatek s právoplatnou dědičkouKonstancií.
Roku1213Bretaň změnila vlastníka skrze sňatek znovu, tentokrát připadlakapetovskýmhrabatům zDreux.
V roce1379získali vláduMontfortové, dědička BretaněAnna z Montfortumusela po vpádu francouzských vojsk zrušit sňatek z roku1490sMaxmiliánem I. Habsburským; její sňatky sKarlem VIII.(1491), sLudvíkem XII.(1499) a sňatek dceryClaudiesfrancouzským králemFrantiškem I.roku1514fakticky připojily Bretaň k Francii. V roce1532byla vyhlášena trvalá unie Bretaně a francouzské koruny.
PoVelké francouzské revolucibyla Bretaň rozdělena do čtyřdepartementů.
Regiony ve Francii

Francouzská republikasestává od roku 2016 z 18 regionů.Ty se dále dělí do 101departementů. Předtím seFrancouzská republikačlenila na 27 regionů.
Regiony ve Francii nahradily coby vysoká územně-organizační jednotka někdejšíprovincie.
Do konce roku 2015 Francie sestávala z 27 tradičních regionů (22 v Metropolitní Francii a 5 vZámořské Francii).
Po roce 2016 se ve Francii nacházi 18 regionů.
K lednu 2016 došlo ve Francii k redukci počtu regionů, vesměs slučováním stávajících. Počet regionůMetropolitní Franciese snížil z 22 na 13, zatímco zámořské regiony zůstaly beze změny. Region Korsika má zvláštníautonomnístatusCollectivité territorialede Corse.
Tour de Bretaña

ElTour de Bretaña(oficialmente:Le Tour de Bretagne Cycliste trophée harmonie Mutuelle) son doscarreras ciclistaspor etapasfrancesas, masculina y femenina, que se disputan en la región histórica deBretañaa finales del mes de abril.
La masculina creada en 1967​ fue una carrera amateur hasta la creación de losCircuitos Continentales UCIen 2005 que forma parte delUCI Europe Tour, dentro de la categoría 2.2​ (última categoría del profesionalismo).
En amarillo: edición amateur.
Cornualles (Bretaña)

Cornualles,​ enbretónKernevoBro Gernev, enfrancésCornouaille, era tradicionalmente la zona suroccidental deBretaña(división arzobispal, obispado de Cornouaille) y, actualmente, comprende el sur deldepartamentodeFinisterrey partes deMorbihany deCostas de Armor. Era una antigua división política, religiosa y cultural de Baja Bretaña. Su capital histórica esQuimperdonde tiene lugar elFestival de Cornouaille.
Región de Normandía

Normandía(enfrancés:Normandie; ennormando:Normaundie) es una de las treceregionesque, junto con losterritorios de ultramar, conforman laRepública Francesa. Su capital administrativa esRuany la política,Caen, sede delConsejo regional. Está ubicada al noroeste del país, limitando al oeste y norte con elcanal de la Mancha, al este conAlta Francia,Isla de FranciayCentro-Valle del Loira, al sur conPaíses del Loiray al suroeste conBretaña. Con 29 906 km² es la cuarta región menos extensa, por delante deBretaña,Isla de FranciayCórcega.​​
Se creó por la reforma territorial de 2014,  fusionándoseAlta NormandíayBaja Normandía; entró en vigor el 1 de enero de 2016.​​​ Reproduce en gran medida los límites territoriales de la antigua provincia deNormandía.
Armorial des familles de Bretagne

L'Armorial des familles de Bretagneprésente les armoiries, sous forme de figures et de blasonnements, ainsi que les devises des familles nobles et notables originaires deBretagne, ou ayant eu une présence significative en cette province sous l'Ancien Régime.
—François-René de Chateaubriand,Mémoires d'outre-tombe,t.11,1850(lire en ligne),p.210-211.
AuXVsiècle, plusieurs baronnies furent annexées au domaine ducal ou se trouvèrent réunies au sein de mêmes familles. Les ducs, pour les remplacer, érigèrent d'autres terres en baronnies.
: document utilisé comme source pour la rédaction de cet article.
ब्रतान्य

ब्रतान्य(फ़्रान्सीसी: Bretagne), जिसेब्रिटेनी(Brittany) औरब्रॅय्स(Breizh) भी कहा जाता है, पस्चिमोत्तरीफ़्रान्समें स्थित एक सांस्कृतिक क्षेत्र है। यहाँ पारम्परिक रूप सेफ़्रान्सीसी भाषाकी बजाय ब्रेतों नामक एककेल्टी भाषाबोली जाती थी जोआयरलैंडवस्कॉटलैंडमें बोली जाने वाली पारम्परिक केल्टी भाषाओं से सम्बन्धित है।
नांत

नांत (ब्रतान्यमें नोनेड) पश्चिम सीमा में स्थित फ्रांस का एक शहर है, जो कीलोवा नदीके तट बस स्थित है और इसकी दुरी अटलांटिक समुद्र सीमा से मात्र ५० कि॰मी॰ है। नांत फ्रांस का छटवां सबसे बड़ा शहर है, जिसकी जनसंख्या ९ लाख लोगों की है।
इतिहास में नांत के पोर्ट का इस्तेमाल दासों कोअमरीकाऔरकैरिबियाईद्वीप समूह में भेजने के लिए किया जाता था और आज नांत शहर ने दास प्रथा के उन्मूलन और दासता प्रथा के सम्मुख एक सवाल खड़ा करते हुए यहाँ पर एक बड़े मेमोरियल का निर्माण किया है।
फ्रांस का जनसँख्या डेटा
दासता उन्मूलन मेमोरियल नांत
केल्टी भाषाएँ

केल्टी भाषाएँ(अंग्रेज़ी: Celtic languages) यासेल्टी भाषाएँ, जिन्हें अंग्रेज़ी मेंकेल्टिकयासेल्टिककहा जाता है,हिन्द-यूरोपी भाषा परिवारकी एक उपशाखा है जिसकी बोलियाँयूरोपके पश्चिमोत्तरी छोर के कुछ हिस्सों में बोली जाती हैं। इनका विस्तार विषेश रूप सेआयरलैंड,स्कॉटलैंड,वेल्ज़,मैन के द्वीप(आइल ऑफ़ मैन) औरफ़्रान्सकेब्रिटनीक्षेत्र में है। यहाँ से बहुत से लोगदक्षिण अमेरिकाकेआरजेनटीनादेश के कुछ भागों में भी जा बसे थे इसलिये कुछ हद तक केल्टी बोलियाँ वहाँ भी बोली जाती हैं।आधुनिक युग में इसकी सदस्य भाषाओं मेंआयरिश, स्कॉइश गेलिक, ब्रिटेनिक और मैन्क्स शामिल हैं।
इतिहास में इन बोलियों का विस्तार यूरोप के एक बड़े भूभाग में था। वेआइबीरिया प्रायद्वीप,बाल्कन प्रायद्वीप,कृष्ण सागरके किनारे,आनातोलिया, इत्यादि में बोली जाती थीं। समय के साथ इन इलाक़ों से अन्य भाषाओं ने केल्टी भाषाओं को विस्थापित कर दिया।
केल्टी भाषाएँ वहिन्द-आर्य भाषाएँदोनों ही हिन्द-यूरोपी परिवार की उपशाखाएँ हैं इसलिए उनमें बहुत से मिलते-जुलतेसजातीय शब्दमिलते हैं। अध्ययन में देखा गया है कि अक्सर संस्कृत की 'श' और 'ष' ध्वनियाँ केल्टी भाषाओं में 'ख़' बन जाती हैं। यहाँ'ख़' अक्षर के उच्चारणपर ध्यान दें क्योंकि यह बिना बिन्दु वाले 'ख' से ज़रा भिन्न है। इसका उच्चारण 'ख़राब' और 'ख़रीद' के 'ख़' से मिलता है। संस्कृत व केल्टी की कुछ तुलनात्मक मिसालें इस प्रकार हैं:
टिप्पणी:
फ़्रांस के प्रशासनिक विभाग

फ्रांस के प्रशासनिक विभाग फ़्रान्सीसी क्षेत्र के संस्थागत और क्षेत्रीय संगठन से संबंधित हैं। कई प्रशासनिक विभाग हैं, जिनका राजनीतिक (स्थानीय सरकार), चुनावी (जिलों), या प्रशासनिक (राज्य की विकेन्द्रीकृत सेवाएं) उद्देश्य हो सकते हैं।
फ्रांस को 18 प्रशासनिक क्षेत्रों (फ्रेंच: क्षेत्र, [ʁeʒjɔ]) में बांटा गया है, जिसमें 13 महानगरीय क्षेत्र और 5 विदेशी क्षेत्र शामिल हैं।क्षेत्र की वर्तमान कानूनी अवधारणा 1982 में अपनाई गई थी, और 2016 में 27 क्षेत्रों को कम कर 18 कर दिया गया था।
अर्नेस्ट रेनन

जोसेफ़ अर्नेस्ट रेनन(28 फ़रवरी 1823 - 2 अक्टूबर 1892) एक फ़्रांसीसी सामी भाषा विशेषज्ञ,दार्शनिक,लेखक, तथा इतिहसकार थे। वह 17वीं सदी के फ़्रेंच रष्ट्रवाद आंदोलन के महत्वपूर्ण व्यक्ति थे।उनकी सॉबॉन विश्वविद्यालय में दिया गया व्याख्यान "राष्ट्रा होता क्या है" (फ़्रान्सीसी: [फ़्रान्सीसी]Error: {{Lang}}: invalid parameter: |3= (help)‎) बहुत प्रसिद्ध है।जोसेफ़ अर्नेस्ट रेनन  की मृत्यु 2 अक्टूबर 1892 में पेरिस, फांस देश में हुई थीयह एक विचार भी थे
Bretonia (daerah administratif)

Bretonia(bahasa Breton:Breizh;bahasa Gallo:Bertaèyn) adalah sebuahdaerah administratifdiPrancisbagian barat laut. Daerah yang menempati sebuah semenanjung besar ini terletak di sebelah selatanSelat Inggrisdan sebelah utaraTeluk Biskay.
Daerah Bretonia terbentuk dari 80% wilayah bekas provinsiBretonia. Sisa wilayah provinsi itu kini bagian daridepartemenLoire-Atlantique, daerahPays-de-la-Loire.
Perang Suksesi Bretonia

Perang Suksesi Bretoniaadalah konflik yang terjadi antara Wangsa Blois dan Montfort atas kekuasaan terhadapKadipaten Bretonia. Perang suksesi ini terjadi antara tahun 1341 dan 1364. Perang tersebut membentuk bagian integral dari tahap awalPerang Seratus Tahunkarena keterlibatan pemerintah Prancis dan Inggris dalam konflik ini; Prancis mendukung Blois sementara Inggris mendukung Montfort. Meski Montfort memenangkanPertempuran Auraytahun 1364, justru Prancis yang mendapatkan teritori yang lebih luas dari kemenangannya tersebut.
Kadipaten Bretonia

Kadipaten Bretonia(bahasa Breton:Dugelezh Breizh,bahasa Prancis:Duché de Bretagne) adalah sebuah negarafeodalyang berdiri dari sekitar tahun 939 hingga 1547. Wilayah kadipaten ini terletak di semenanjung barat laut Prancis yang berbatasan denganSamudra Atlantikdi barat,Selat Inggrisdi utara,Sungai Loiredi selatan, danNormandiadan provinsi-provinsi Prancis lainnya di timur. Kadipaten ini didirikan setelah pasukanVikingberhasil diusir dari wilayah tersebut sekitar tahun 939. Pada abad ke-10 dan ke-11, kadipaten ini mengalami ketidakstabilan politik dan Adipati Bretonia tidak berkuasa di luar wilayah pribadi mereka. Kadipaten ini memiliki hubungan panas dingin denganKadipaten Normandia; kadang-kadang mereka bersekutu, tetapi pada saat lain merekaberperang.
Henry II dari Inggrismenyerbu Bretonia pada pertengahan abad ke-12 dan menjadi Kont Nantes pada tahun 1158 berdasarkan sebuah perjanjian yang telah disepakati denganAdipati Conan IV. Anak laki-laki Henry yang bernamaGeoffreymenjadi Adipati dengan menikahiConstance, Adipati Wanita Bretonia. Raja Inggris dari WangsaAngevinterus berkuasa hingga lepasnya wilayah Prancis utara pada tahun 1204. Kerajaan Prancis lalu berpengaruh besar terhadap kadipaten ini pada sisa akhir abad ke-13. Ordo-ordo kebiaraan yang didukung oleh bangsawan Bretonia menyebar di seluruh kadipaten pada abad ke-11 dan ke-12, dan pada abad ke-13ordo mendikantelah didirikan di kota-kota besar Bretonia.Perang saudarameletus pada abad ke-14 dan disebabkan oleh perebutan jabatan adipati. Beberapa faksi yang terlibat dalam perang ini memperoleh dukungan dari Inggris atau Prancis.
Independensi Kadipaten Bretonia mulai berakhir setelah kematianFrañsez IIpada tahun 1488. Kadipaten ini diwarisi oleh putrinya,Anne, tetapi rajaCharles VIII dari Prancismembatalkan pernikahan pertama Anne dan kemudian menikahinya. Maka dari itu, Raja Prancis memperoleh gelar Adipati Bretonia -jure uxoris. Tahta adipati disatukan dengan tahta Prancis pada tahun 1532 seperti yang telah disepakati olehÉtats de Bretagne. Penyatuan ini dilakukan setelah kematian RatuClaude dari Prancis, adipati wanita berdaulat terakhir.
Setelah meletusnyaRevolusi Prancispada tahun 1792, kadipaten ini digantikan olehdepartemen, dan sistem ini terus berlaku hingga masaRepublik Prancis Kelima.
Bretonia Hilir

Bretonia Hilir(bahasa Breton:Breizh-Izel;bahasa Prancis:Basse-Bretagne) mencakup wilayahBretoniadi sebelah baratPloërmel, tempat di manabahasa Bretondituturkan, dan wilayah yang masih mempraktikkan budaya tradisional Keltik. Nama ini berkebalikan denganBretonia Hulu, wilayah timur Bretonia, yang didominasi oleh budayaRoman.
Persatuan Bretonia dan Prancis

Penyatuan Bretonia dan Prancisadalah suatu peristiwa penting dalam pembentukanPrancismodern.Bretoniasebelumnya merupakan wilayah semi-independen di semenanjung barat laut Prancis semenjakClovis Idiberikan wewenang terhadap wilayahGallo-Romanpada abad ke-5. Bretonia pertama kali tercatat sebagai sebuah "kadipaten" pada masa kekuasaanNominoetahun 846.Dalam waktu beberapa abad kemudian, kesetiaanAdipati Bretoniakepada Raja Prancis bergantung pada orang yang memegang kedua gelar tersebut dan keterlibatanKerajaan Inggris. Masa kekuasaanFrañsez II, Adipati Bretonia, merupakan masa yang sangat penting, karena para bangsawan mencoba mempertahankan otonomi mereka dari wewenang pusat yang diinginkan oleh RajaLouis XI dari Prancis. Pada akhirnya Bretonia disatukan dengan Prancis setelah pernikahan anak laki-laki Louis XI,Charles VIII, dengan calon penerus Bretonia,Anna, pada tahun 1491. Namun, akibat sistem pewarisan yang berbeda, jabatan raja dan adipati tidak dipegang oleh pewaris yang sama hingga masa kekuasaanHenri II dari Prancisdari tahun 1547.
Bandar Udara Bretonia Selatan Lorient

Bandar Udara Bretonia Selatan Lorient(bahasa Prancis:Aéroport Lorient Bretagne Sud) (IATA:LRT,ICAO:LFRH), merupakan sebuah bandar udara yang melayani kotaLorient, daerahBretoniadiPrancis.
Orang Breton

Orang Breton(bahasa Breton:Bretonedpelafalan Breton:[breˈtɔ̃nɛt]) adalah sebuah kelompok etnik yang berasal dari wilayahBretoniadiPrancis. Mereka merupakan keturunan penutur sebuahbahasa Britonikyang datang dariBritania Raya barat daya(terutamaCornwalldanDevon) untuk menghindari seranganorang-orang Jermanik. Mereka bermigrasi keArmoricadari abad ke-3 hingga ke-9 (gelombang paling besar pada tahun 450-600) dan nama wilayah tersebut lalu dinamai dari nama kelompok ini.Mereka juga merupakan keturunanorang Galiadan memiliki darahViking.
Bahasa asli orang Breton adalahbahasa Breton(Brezhoneg) yang dituturkan diBretonia Hilir(bagian barat semenanjung Bretonia). Bahasa ini dituturkan oleh sekitar 206.000 orang pada tahun 2013.Bahasa minoritas lain yang dituturkan adalahbahasa Gallo, tetapi bahasa ini hanya tersebar di Bretonia Hulu dan di mana bahasa Breton kurang dominan. Bahasa Breton berkerabat erat denganbahasa Kernowek, sementara bahasa Gallo adalah salah satulangue d'oïldalamrumpun bahasa Roman. Saat ini bahasa ibu sebagian besar orang Breton adalahbahasa Prancisbaku.
Orang Breton dianggap sebagai salah satu dari enam kelompok etnikKeltik. Berdasarkan pembagian etnik, mereka adalah orangBritonseperti halnya orangKernowyondanWales. Jumlah orang Breton di Prancis secara keseluruhan sulit dihitung karenapemerintah Prancistidak mengumpulkan data statistik berdasarkan etnik. Pada Januari 2007, jumlah penduduk daerah Bretonia diperkirakan sebesar 4.365.500.Konon pada tahun 1914 terdapat lebih dari satu juta penutur bahasa Breton di sebelah barat batas antara bahasa Breton dengan Gallo - kurang lebih sekitar 90% penduduk Bretonia barat. Pada tahun 1945, persentasenya turun menjadi 75% dan kini perkiraan yang paling optimis mengeluarkan angka 20%. Hanya tiga per empat dari 200.000 hingga 250.000 penutur bahasa Breton yang menggunakan bahasa tersebut sebagai bahasa sehari-hari dan mereka berumur di atas 65 tahun.
Orang Breton juga telah bermigrasi ke luar Bretonia dan membentuk komunitas diaspora di wilayah Prancis lain, termasuk wilayah seberang laut. Diperkirakan terdapat satu juta orang di Paris yang memiliki darah Breton. Banyak pula keluarga Breton yang pindah ke benuaAmerika, terutama keKanada(kebanyakan keQuebecdanKanada Atlantik) danAmerika Serikat. Orang-orang dari Bretonia juga merupakan pemukim kulit putih pertama yang menetap di Hindia Barat Prancis, yaitu diGuadeloupedanMartinique.
Kadipaten Anjou

Kadipaten Anjou(Prancis:[ɑ̃ʒu];bahasa Latin:Andegavia) adalah sebuahprovinsi di Prancisyang membentang di bagian hilirSungai Loire. Ibu kotanya adalahAngers, dan wilayahnya kira-kira serupa dengankeuskupan Angers. Anjou berbatasan denganBretoniadi barat,Mainedi utara,Tourainedi timur danPoitoudi selatan. Pada tahun 1482, kadipaten ini menjadi bagian dari Kerajaan Prancis dan terus menjadi sebuah provinsi di Kerajaan Prancis atas nama Kadipaten Anjou. Setelah dikeluarkan dekrit untuk membagi Prancis ke dalam berbagai departemen pada tahun 1791, provinsi ini dibubarkan dan terpecah menjadi enam departemen baru:Deux-Sèvres,Indre-et-Loire,Loire-Atlantique,Maine-et-Loire,Sarthe, danVienne.
Regno Unito di Gran Bretagna e Irlanda

IlRegno Unito di Gran Bretagna e Irlandafu unoStatoesistito dal1801, anno in cui fu applicato l'Atto di Unioneratificato nel1800che annetteva ilRegno d'IrlandaalRegno di Gran Bretagna, al1922, anno in cui cessò laguerra d'indipendenza irlandese. Fu quindi firmato iltrattato anglo-irlandese, che costituiva loStato Libero d'Irlanda, lasciando solo la porzione nord-orientale dell'isola, l'attualeIrlanda del Nord, alla Corona britannica, rendendo i resti del vecchio regno l'attualeRegno Unito di Gran Bretagna e Irlanda del Nord, sebbene questo nome sia stato adottato ufficialmente solo nel1927.
LaScoziae l'Inghilterraesistevano come entità separate già a partire dalX secolo.
IlGallespassò sotto il controllo dell'Inghilterra dal1284ed entrò a far parte del regno d'Inghilterra tramite l'Atto di Unione del1536. L'Inghilterra e la Scozia, sebbene separate, avevano già sperimentato l'unione delle Corone dal1603, quandoGiacomo VI,re di Scozia, aveva ereditato il trono del Regno d'Inghilterra e aveva trasferito la sua corte daEdimburgoaLondra.
Era l'inizio della dinastiaStuart, che terminò nel1714con la morte della reginaAnna. Proprio durante il regno della regina Anna, il 1º maggio1707venne creato ilRegno di Gran Bretagna, dall'unione politica delRegno d'Inghilterra(che comprendeva il Galles) e ilRegno di Scozia. Questo evento fu il risultato dell'Atto di Unione, che era stato concordato il 22 luglio1706e successivamente ratificato dal Parlamento d'Inghilterra e dal Parlamento di Scozia.
Quasi un secolo più tardi, con l'Atto di Unione del 1800, ilRegno d'Irlanda(sotto controllo inglese fin dal1171e proclamato regno da reEnrico VIIInel1541) si unì con ilRegno di Gran Bretagnaa formare il Regno Unito di Gran Bretagna e Irlanda. Nel suo primo secolo di vita, il Regno Unito svolse un ruolo importante nello sviluppo del sistema parlamentare e nel campo della letteratura, delle arti e delle scienze. Larivoluzione industrialeportò alla trasformazione del paese e alimentò il crescenteimpero britannico.
Durante questo periodo, come le altre grandi potenze, il Regno Unito venne coinvolto nello sfruttamentocoloniale, compreso ilcommercio degli schiaviattraverso l'Atlantico, anche se con loSlave Trade Actdel1807fu il primo paese a vietarne la pratica. Dopo la sconfitta diNapoleonenelleguerre napoleoniche, conclusesi nel1815, il Regno Unito emerse come principale potenza navale delXIX secoloe rimase una potenza di prim'ordine per tutta la prima metà delXX secolo.
Tensioni in Irlanda portarono alla separazione di tutta l'isola nel1920, seguita dall'indipendenza nel 1922 di ventisei contee irlandesi, comprese tre contee dell'Ulster(Cavan, Monaghan e Donegal), che formarono loStato Libero d'Irlanda. Le rimanenti sei contee dell'Ulster rimasero parte del Regno Unito e formarono l'odiernaIrlanda del Nord. Come risultato, nel 1927 il nome ufficiale dello Stato venne cambiato da "Regno Unito di Gran Bretagna e Irlanda" a "Regno Unito di Gran Bretagna e Irlanda del Nord", nome dello Stato attualmente esistente.
Sovrani britannici

Questa è una lista disovrani britannici, ovvero di coloro che hanno seduto su uno dei troni dei vari regni esistiti nelleIsole britanniche.
Più precisamente, per monarchie esistite nelle isole britanniche si intendono:
Nel1328, alla morte diCarlo IV di Francia, suo nipoteEdoardo III d'Inghilterrareclamò il trono francese. I monarchi, inglesi prima e britannici poi, da allora sino al1800si fregiarono anche del titolo dire di Francia.
Dal1559ad oggi i monarchi, inglesi prima e britannici poi, hanno avuto anche il titolo diGovernatore supremo della Chiesa d'Inghilterra.
Per i piccoli regni che esistettero prima della formazione diInghilterra,ScoziaoGalles, si veda:
I titoli reali possono spesso risultare oscuri poiché in alcuni casi vengono usati nomi di regni che esisteranno ufficialmente solo successivamente, oppure si tratta di regni già esistenti ma senza adozione immediata del titolo reale.
L'elenco di monarchi qui di seguito non può essere esaustivo. La successione di molti troni spesso non è passata dolcemente da padre a figlio; mancanza di eredi, guerre civili, assassinii ed invasioni hanno condizionato l'ereditarietà in modi che un semplice elenco non può mostrare. Le relazioni che formano le pretese al trono sono annotate come le conosciamo, e sono indicate le date di regno.
Re dei Gewissæ(519 - 685)Re del Wessex(685 - 871)Re degli Anglo-Sassoni(871 - 927)Re degli Inglesi(927 - 1066)Re degli Inglesi(contestato, 1066)Re d'Inghilterra(1066 - 1199)Re d'Inghilterra(contestato, 1216)Re d'Inghilterra e Signore d'Irlanda(1199 - 1542)Re d'Inghilterra e d'Irlanda(1542 - 1603)Re d'Inghilterra, di Scozia e d'Irlanda(1603 - 1707)Re di Gran Bretagna e d'Irlanda(1707 - 1800)Re del Regno Unito di Gran Bretagna e Irlanda(1801 - 1922)Re del Regno Unito di Gran Bretagna e Irlanda del Nord(dal 1922)
Note:
ブルターニュ君主一覧

ブルターニュ君主一覧ではブルターニュの統治者について列挙する。統治者達は時代ごとに様々な称号を有していた。彼等は、ある時は選出され、またある時は征服や謀略、世襲権によって地位を獲得した。世襲の公は時にはブルターニュ女公の称号を有する女性の統治者であった。公国の主要な都市ならびに地域は伯によって統治されており、彼等はしばしば公との争いで自らの地位を手に入れたり、自身が公になったりした。
ローマ帝国の衰退期にガリアにおける最初期のブルトン人の支配者はコルヌアイユ（フランス語版）及びドゥムノニアの小王国の"王"と呼ばれていた。これらの何人かの王はアルモリカ半島のあらゆるブリトン住民に対して支配権の形を有していたらしく、リオタムスは年代記家のヨルダネスによってブルトン王（英語版）と呼ばれている。けれどもブルターニュ全体の統治者は明らかではなく、現地の伯の封土に分割されていた。
これらの幾つもの小国に分裂していたブルターニュを840年代に統一したのがノミノエ（フランス語版）であり、彼が統一ブルターニュ王国（フランス語版）の初代王となった（実質的な王は息子のエリスポエ（フランス語版）が最初である）。王国は領域を拡大したものの、10世紀のヴァイキング（ノルマン人）によって国土がほとんど侵食されるに至った。
この危機的状況を打開したのがアラン2世（フランス語版）である。彼は939年にトランの戦い（フランス語版）でヴァイキングを撃破して祖国を解放したが、この時の勝利がブルターニュ公国建国の起源であり、それはブルターニュとノルマンディーの国境であるクエノン川（フランス語版）にて建国された。942年にアラン2世は西フランク国王ルイ4世に臣従を誓ったものの、公国は1123年にフランス国王ルイ6世肥満王がナント司教を承認するまでフランス王家が関心を得るところではなかった。けれどもその他のブルターニュ公は、1202年にアルテュール1世が国王フィリップ2世尊厳王を自らの君主と認めるまでアラン2世の臣従の儀を繰り返した。
領域は大概、公国と呼ばれ、その統治者は独立した主権を有する公と見做されていた。けれどもある歴史家は、12世紀半ば以前のブルターニュ公はよくフランス国王からは伯と呼ばれており、当時、フランス王国は1つの伯領に過ぎないとの見方をしていたとの見解を取っている。1297年にブルターニュはフランス貴族（フランス語版）における公爵に昇格したとしている。この見解はシャルル8世温厚王並びにルイ12世人民王の2代に渡る王が、公国並びに 両王と立て続きに結婚したアンヌ・ド・ブルターニュの権利に近付いたこととは一致しない。大部分の歴史家は、上記の両王の時代及び公位が1532年にアンリ2世のもとに組み込まれるまでブルターニュ公国はフランス王権から独立していたと見做している。
ジョフロワ2世とコンスタンスの長女でアルテュール1世の唯一の姉妹で同じく未婚であったアリエノールがイングランドの地で1241年に死ぬまで監禁の身にあったことは、彼女が公位を継承するのを不可能なものとした。
ブルターニュ地域圏

ブルターニュ地域圏（ブルターニュちいきけん、フランス語:(Région) Bretagne,ブルトン語:(Rannvro) Breizh, "ブレイズ"）は、フランス北西部のブルターニュ半島全体に位置するフランスの地域圏。首府はレンヌ。
周囲の2/3程は大西洋に面した海岸線であり、東部でノルマンディー地域圏とペイ・ド・ラ・ロワール地域圏に接している。内部はコート＝ダルモール県、フィニステール県、イル＝エ＝ヴィレーヌ県、モルビアン県の4県に分けられる。
ケルト系ブルトン人の言語、風俗が強く残存した地域である。日本の近畿地方ほどの面積に、茨城県と同程度の人口が集まっている。最大都市は州都であり学術都市でもあるレンヌ（人口約21万人）。
同じくブルターニュ文化（ケルト色）の濃いロワール＝アトランティック県は隣のペイ・ド・ラ・ロワール地域圏へ分断されている。フランス中央とは風俗習慣が全く異なるため、現在でも相続法など民法の一部については独自の慣習法が認められている。
ブルターニュ地域圏はブルターニュ公国およびブルターニュ州の80％から作られた。残りの20%はロワール＝アトランティック県となってペイ・ド・ラ・ロワール地域圏に含まれている。ペイ・ド・ラ・ロワール地域圏首府のナントはかつてブルターニュ公国の首都だった。現在ブルターニュ公国が二つの地域圏に分けられた理由の一部に、ナントと首府レンヌの競い合いを避けることがあった。ナントは16世紀からブルターニュ公国の首都であり、一方レンヌには1560年から1789年の間、高等法院がおかれ、1689年から1789年にはブルターニュの行政首都がおかれ、監察府 (intendant) の首都もおかれた。監督府は17世紀から18世紀の王政フランスにおいて最も重要な行政単位であった。ブルターニュ公国になってからは元々二年おきに異なる都市におかれる制度であったが、1730年、1758年、1760年を除いて1728年から1789年までレンヌにおかれた。にもかかわらず1789年になって州会計部はナントに置かれた。
こうして、1941年にフランスの地域圏が作られた際にはレンヌに首府が置かれ、ナントは隣の地域圏におかれることとなった。ナントの為に作られた地域圏はペイ・ド・ラ・ロワール、Pays-de-la-Loire（ロワール川の地）と名付けられた。ペイ・ド・ラ・ロワール地域圏はブルターニュ地方と、アンジューやメーヌなど伝統的な県を合わせて作られた。
現在の区画には不満を言う人々もおり、地域圏ロワール＝アトランティック県をブルターニュ地域圏に組み入れ、ブルターニュ地方と再統一することを願う声もある。
地域特有の言語は2つあると考えられている。
ブルトン語（ブレイス語）はケルト語派の言語（なかでもブリソン諸語としてウェールズ語やコーンウォール語と近い）で、ブルターニュ西部で話されていた。大まかにサン＝ブリユーからヴァンヌが境界となっている。
それ以外のブルターニュの地域ではガロ語（オイル語の一種）が話されていた。これらの言語はブルターニュの文化的特質を持つものとして、近年復活し始めている。
フランス政府は県や市町村によってはブルトン語やガロ語の使用を認めており、当該地域では道路標識や街、道の名前などはフランス語と併記される。また、学校でも教育されており、民間伝承やクラブ活動などで言語再興の活動が行われている。
ブルターニュ地域圏の政治はブルターニュ評議会によって行われている。
ブルターニュはコート＝ダルモール県を除いて伝統的に保守、キリスト教民主主義の地域であった。しかしゆっくりと左派に傾倒してきており、地域圏知事としては2004年に初めて社会党のジャン＝イヴ・ル・ドリアンを選出したり、2007年のフランス大統領選挙ではモルビアン県を除いてセゴレーヌ・ロワイヤルを推している。中道派議員のフランソワ・バイルがこの地域では高い得票率を得ている。その後の地域圏知事は、2012年にル・ドリアンがオランド内閣で閣僚に就任したため後継者となったピエリック・マシオ（fr）である。
2015年12月19日より、再びジャン＝イヴ・ル・ドリアンが地域圏知事に就任した。2017年、ル・ドリアンがエドゥアール・フィリップ内閣において外務大臣に就任したため、新たにロイグ・シェネ＝ジラールが地域圏知事となった。
ブルターニュはカトリックが非常に強い地域である。
ブルターニュ地域圏には主にフランス国内やイギリス行きの便がある空港が複数ある。また、鉄道TGVがパリ、リヨン、マルセイユ、リールなど他のフランス国内の都市を結んでいる。また、フェリーが乗客および自動車をアイルランド、イギリス、その他チャネル諸島まで航行している。
ブルトン人

ブルトン人（フランス語:Bretons、ブルトン語:BreizhizまたはBretoned）は、フランス、ブルターニュ地方に主として暮らすケルト系民族のこと。ブルターニュ人、ブレイス人ともいう。彼らの先祖は4世紀から6世紀にかけてグレートブリテン島南西部から移住してきたブリトン人である。ブルターニュという地名は彼らにちなんでおり、一部の人々は今もケルト語系のブルトン語（最近はブレイス語と呼ばれる）を話している。フランス国外、カナダ（主としてケベック州）、アメリカ合衆国、イギリス、アイルランドにもブルトン人のコミュニティーがある。ブレイスとはブルトン語でブルターニュという意味である。
ブルターニュは中世の間ブルターニュ公国という、ほぼ独立国家で、英仏間抗争の重要な地であった。ブルターニュ継承戦争は百年戦争の一部であった。ブルターニュがフランス国家に組み込まれたのは、フランス革命後の1789年である。
ブルトン人は、あいまいではあるが、アーサー王伝説を広くヨーロッパ文学へ発信する際にカギとなったと考えられている。ジェフリー・オブ・モンマス自身が、ブルトン人の先祖を持つウェールズ人であった。
ブルトン人は、その歴史の多くの時期で世界中に移り住んだ。1066年にノルマン・コンクエストを行ったウィリアム1世軍の大多数はブルトン人で占められ、彼らは大勢のノルマン人と同様にイングランド、ウェールズ、アイルランド、シチリアなどへ植民した。ブルターニュの港は、フランスがアメリカ大陸植民地化を進める間、その出発点となった（特にナント、サン・マロ、後にロリアンとブレスト）。ブルトン人は、現在のケベック州でフランス人植民者の重要な割合で繁栄した。彼らはフランスの奴隷貿易、海賊的な冒険者として重要な役割を担った。長い間、ハイチのカトリック聖職者たちはブルターニュから最初に補充されてきた（この時代、教会は黒人が多数を占めているハイチ人たちから聖職者を任命することをためらっていた）。イル＝ド＝フランスにも相当な規模のブルトン人コミュニティーがある。
1910年代の独立運動に続いて1930年代にはブルトン国家党が結成され、ナショナリズムやフランスからの独立を模索したが、次第にファシズムへ接近していった。第2次世界大戦後、ブルトン国家党は解散させられ、多くのブルトン人の権利活動家や民族主義者らが「対独協力」の疑いをかけられ処刑されている。
現在、ブルトン人であることを示すのは、ブルターニュ出身であったりブルターニュ在住であることよりむしろ、ブルトン人文化の独自性を主張する人たち全てである。
ブルトン語は、コーンウォール語と非常に近いブリソン諸語の一つで、ウェールズ語とは少々異なる。ブルトン語は島嶼ケルト語の一部である。ブルターニュ東部はガロ語が発達したオイル語圏である。ガロ語は語彙、慣用と発音の特定の部分をブルトン語と共有する。どちらの言語もフランスの法律では公用語の地位を得ていない。しかし、一部の人々はブルトン語を日常的な言語（特に古い世代）として話し、ブルターニュ西部では二言語の道路標識が一般的である。20世紀前半の間、ブルトン人たちはフランス政府によって強く落胆させられた。しばしば、学校や教会といった公の場で、格下の言語の扱いを受けたのである。公教育の場ではブルトン語の使用が禁止され、公園には「地面につばを吐いたりブルトン語を話したりしないこと」という注意書きが貼り出されたりした。多くの家庭では、文化の後退とみなされた言語が子供たちにとって不利になることを恐れ、ブルトン語を次世代に伝えないことを選んだ。
近年になり、ようやくブルトン語を保護するよう求める活動が起き、2008年には地域言語を「フランスの文化遺産」とする憲法改正案がフランス国民議会で通過した。すべての子供に地域言語教育を保証する内容の地域言語法案も提出されている。
ブルトン人は、改革派教会、無宗教の少数派とともに、カトリック教会信徒が優勢である。ブルターニュは、フランス国内有数のカトリック教会への信仰堅固な地である。1970年代から1980年代の間、日曜日のミサへの出席が取りやめられたが、その他の宗教行為、例えば巡礼は復活された。これはブルターニュの七聖人の地を回るトロ・ブレイスである。キリスト教に根ざした伝統は信者・非信者の両方に大切にされており、ブルターニュ文化や歴史記念物の象徴とみなされている。
ブルターニュ公国

ブルターニュ公国（ブレイス語:Dukelezh Breizh、ガロ語:Duchë de Bertaèyn、フランス語:Duché de Bretagne）は、かつてヨーロッパ大陸西部にあった公国で、のちにフランス王国の一部となった。その領土は現在のブルターニュ地域圏全体とロワール＝アトランティック県を含んでいた。
公国は、ノルマン人（ヴァイキング）によるブルターニュ占領さなかの936年に生まれた。最後のブルターニュ王アラン1世・ル・グラン（fr）の孫息子、アラン・バルベトルトが、ノルマン人から祖国を解放しブルターニュ公になった年を起源としている。10世紀から12世紀のほぼ3世紀間にわたって、ブルターニュの大貴族たち（ナント伯、レンヌ伯、コルヌアイユ伯）が熱心にブルトン人の国内で競い合っていた。
12世紀半ば、公国はヨーロッパの列強である大国フランスとイングランドに挟まれた地政学的に戦略の重要地となった。プランタジネット家とカペー家が、自分たちに都合の良い公爵を据えようとした。2つの大国の影響が絶えず公爵に課せられた。13世紀初頭から15世紀後半まで親仏派の公爵が続き、百年戦争さなかの1360年から1460年までは公国は独立国家としての力を蓄えた。
外交および軍事での60年に渡る抗争のあと、フランス王国が何世紀にもわたり公国の監督を行い公国の利益を貪った。1532年、公国とフランスの連合が宣言され、連合条約が有効に働いている1547年にブルターニュ公であるアンリ2世がフランス王に即位した。しかしながら、新たにフランスの州となったブルターニュは、1789年のフランス革命までかなりの自治権と特権を保持することができた。
ブルターニュ・クラシック・ウエスト＝フランス

ブルターニュ・クラシック・ウエスト＝フランス(Bretagne Classic Ouest-France)は、UCIワールドツアーに組み込まれる自転車プロロードレースの一つ。フランスのブルターニュ地方にある人口5000人の小さな街、プルエーで3日間にわたり行われる自転車レースの最終日に開催されるワンデイレース（金曜日はシクロスポルティフ、土曜日は女子、日曜日が本レース）。以前はUCIワールドカップに次ぐランクの「1-HC」に位置づけられていたが、2005年にUCIプロツアーがスタートしたのに伴い、プロツアーの一つとして組み込まれ、そのままUCIワールドツアーに受け継がれた。2015年まではGP西フランス・プルエー(GP Ouest-France Plouay)という名称であった。
熱狂的な自転車ファンが多いブルターニュ地方での開催ということと、周回コースのレースということもあって、コースの両脇には切れ目なく観客たちが並んで大声援を送る。
サッカーブルターニュ代表

サッカーブルターニュ代表（サッカーブルターニュだいひょう、フランス語:Équipe de Bretagne de football）は、フランス・ブルターニュ半島におけるサッカーの選抜チームである。ブルターニュ代表は、FIFA及び、UEFAに加盟していないので、FIFAワールドカップやUEFA欧州選手権に出場する事はできない。しかし、ブルターニュ半島はケルト諸語圏に含まれる6つの地域の一つであり、グレートブリテン島に対抗して「リトルブリテン」と呼ばれた地域である。それゆえ、フランスサッカー連盟及びFIFAの援助 (III.8.3, p. 59).を受けてきた。ブルターニュ半島のアマチュアサッカーリーグであるLigue de Bretagne,Ligue Atlantiqueはフランスサッカー連盟の地域リーグとして位置づけられている。
ブルターニュサッカー協会は、リーグ・アン,リーグ・ドゥ,フランス全国選手権より100人以上のブルターニュ出身である選手を、海外の有名なサッカークラブの有力選手を数人プールしている。フランスワールドカップの優勝メンバーであるステファヌ・ギヴァルシュもブルターニュ出身である。
また、アイルランド,ウェールズ,スコットランドとの間で、ケルト・ネイションカップ（英語版）を実施している。
2011年6月2日、赤道ギニア代表戦招集メンバー
°両チームで合意に達していたが、フランスサッカー連盟の圧力により中止に追い込まれた (1999年～2005年)
公式サイト（英語）
Bretagne

Bretagne(basa Breton:Breizh;basa Gallo:Bertaèyn) ikurégioningPerancisbagéan kulon-lor.Régionkang manggon ingujunggedhé iki dumunung ing sisih kidulSelat Inggrislan sisih lorLempongan Biscay.
Wewengkon Bretagne kawangun saka 80% wewengkon tilas propinsiBretagne. Sisa wewengkon propinsi iku saiki bagéan sakadépartementLoire-Atlantique,régionPays-de-la-Loire.
Kabiskopan Saint-Brieuc

Kabiskopan Saint-Brieuc lan Tréguier(Latin:Dioecesis Briocensis et Trecorensis;Prancis:Diocèse de Saint-Brieuc et Tréguier) yaikukabiskopanRitus LatinGreja Katulik RomaingPrancis. Kabiskopan kasebut ngelingkupi departemenCôtes d'Armoring wilayahBrittany. Kabiskopan kasebut saiki menika sufragan sakaKabiskopan Agung Rennes, Dol, lan Saint-Malo.
Artikel puniki njangkep teks sakingCatholic Encyclopediaingkang arupiranah publik.
Koordhinat:48°31′N2°46′W﻿ / ﻿48.51°N 2.77°W﻿ /48.51; -2.77
Kabiskopan Quimper

Kabiskopan Quimper (–Cornouaille) lan Léon(Latin:Dioecesis Corisopitensis (–Cornubiensis) et Leonensis;Prancis:Diocèse de Quimper (–Cornouaille) et Léon) yaikukabiskopanRitus LatinGreja Katulik RomaingPrancis. Ing 1853, jenenge diobah saka Kabiskopan Quimper (–Cornouaille) dadi Kabiskopan Quimper (–Cornouaille) lan Léon.
Koordhinat:48°00′N4°06′W﻿ / ﻿48.00°N 4.10°W﻿ /48.00; -4.10
Kabiskopan Vannes

Kabiskopan Vannes(Latin:Dioecesis Venetensis;Prancis:Diocèse de Vannes) yaikukabiskopanRitus LatinGreja Katulik RomaingPrancis. Didegake ing abad ping 5, tahta episkopale menikaKatedral Vannesing kuthaVannes.
Koordhinat:47°39′08″N2°44′25″W﻿ / ﻿47.65222°N 2.74028°W﻿ /47.65222; -2.74028
Kabiskopan Agung Rennes, Dol, lan Saint-Malo

Kabiskopan Agung Rennes, Dol, dan Saint-Malo(Latin:Archidioecesis Rhedonensis, Dolensis et Sancti Maclovii;Prancis:Archidiocèse de Rennes, Dol et Saint-Malo) yaikukabiskopanRitus LatinGreja Katulik RomaingPrancis. Kabiskopan kasebut ngeliputidepartemenIlle et Vilaine. Kabiskopan Agung kasebut nduweni 8 suffragan:Kabiskopan Angers,Kabiskopan Laval,Kabiskopan Le Mans,Kabiskopan Luçon,Kabiskopan Nantes,Kabiskopan Quimper lan Léon,Kabiskopan Saint-Brieuc lan Tréguier, lanKabiskopan Vannes.
Koordhinat:48°07′N1°41′W﻿ / ﻿48.11°N 1.68°W﻿ /48.11; -1.68
브르타뉴

브르타뉴(프랑스어:Bretagne듣기(도움말·정보),브르타뉴어:Breizh,갈로어:Bertaèyn)는프랑스북서부에 위치한레지옹으로 중심 도시는렌이며 면적은 27,208km, 인구는 3,237,097명(2012년 기준)이다.
브르타뉴반도에 위치하며 서쪽으로는대서양, 동쪽으로는바스노르망디(현재의노르망디),페이드라루아르와 접한다. 4개 주(모르비앙주,일에빌렌주,코트다르모르주,피니스테르주)를 관할한다.
순수 켈트족이 거주하는 지역이다. 몇 안되는켈트어파언어를 쓰고 있다. 서부에서는 토착어인브르타뉴어를 소수가 쓰나, 국가의 유일한 공식어인 프랑스어에 밀려 지금은 줄어들고 있는 추세이다. 동쪽에서는 프랑스어를 사용한다. 브르타뉴어는 1999년 통계청의 자료에 의하면 18세 이상 인구 중에서 26만 명이 브르타뉴 지방에서 사용한 것으로 나타났다. 그리고 프랑스 전역을 기준으로 하면 29만 명 정도가 사용한 것으로 나타났다.
켈트 국가

켈트 국가(영어:Celtic nations)란켈트족의문화를 공유하는 지역, 구체적으로는켈트어를 사용하는 사람들이 분포하는 지역을 말한다.
켈트족의 후손들은 20세기 중엽부터 자신들의 정체성을 적극 표현하기 시작했다. 시간이 지나고 이들 지역에는 켈트 국가라는 이름이 붙었다. 그러나 이는 문화적 소속감을 나타내는 것이지 정치적으로 독립된 국가를 의미하는 것은 아니다. 이러한 켈트 문화를 공유하는 지역들을 켈틱 벨트(Celtic belt/Celtic fringe)라고 부르며 주로 북서부 유럽에 존재한다. 켈틱 벨트에 속하는 지역은아일랜드,스코틀랜드,웨일스,콘월,맨섬,프랑스의브르타뉴반도등이 포함된다. 다만 켈트인들 자신은켈틱 벨트란 말을 경멸적으로 받아들이기도 하며, 스스로는 켈트 국가(Celtic Nations)이란 표현을 선호한다.
한때브리튼섬전역이 켈트족의 영역이었으며,로마 제국은 영국을브리타니아라고 불렀다. 브리타니아의 Brits-은 원래 켈트 계열의 용어였으나, 점차앵글로색슨족계열의영국이대영(Great Britain)이라 불리게 되면서 오늘날에는 켈트어원은 거의 의식되지 않고 오히려북아일랜드구교도들에 의해영국인(잉글랜드인을 중심으로 한)에 대한 경멸 표현으로 쓰일 정도다.
켈트 국가는 이하의 여섯 국가와 지역으로 구성된다.
켈트어파

켈트어파는인도유럽어족의 한어파이다. 기원전 1000여 년경에는켈트인의 분포에 따라유럽대륙의 넓은 지역에 걸쳐서 사용되었으나, 현대에는 서유럽 일부 지역에서 소수언어로 남아있다.
켈트어파에 속하는 하위 언어군들은켈트조어에서 갈라져 나왔다.켈트어라는 분류는 1707년웨일스의 언어학자에드워드 루이드가 처음으로 사용하였는데,다만 그보다 앞선 1703년브르타뉴의시토회수사폴-이브 페즈롱은웨일스어와브르타뉴어의 유사성을 들어 이들을 켈트어라고 부른바 있다.
오늘날 켈트어가 사용되는 곳은 유럽의 북서부로브르타뉴반도,웨일스,콘월주,아일랜드,스코틀랜드,맨섬등이다. 또한 근대 이후의 이민으로아르헨티나의파타고니아지역에 웨일스어를 사용하는 사람들이 있고,캐나다의케이프브레턴섬에스코틀랜드 게일어를 사용하는 집단이 있다. 이외에도 미국, 오스트레일리아, 뉴질랜드등지에도 켈트어를 사용하는 사람들이 있다. 이들 지역 가운데웨일스만이 유일하게 켈트어가 활발히 사용되는 곳이고 나머지 지역에서는 급속히 사용자 수가 감소하고 있어언어 되살리기운동이 일어나고 있다.
켈트어는 크게 보아 대륙 켈트어군과 도서 켈트어군으로 나뉘며 이들은 다시 여러 하위 언어군들로 구분된다.
대륙 켈트어군은 이미 사멸되어 사용되지 않는다.오늘날 사용되는 켈트어파는 모두도서 켈트어군에 속하며, 이는 다시아일랜드어와스코틀랜드 게일어의 조어인고이델어와웨일스어와브르타뉴어의 조어인브리소닉어로 나뉜다. 켈트어의사어화는 계속해서 진행 중으로 고이델어에 속하는맨어와 브리소닉어에 속하는콘월어는 현대에 들어 사멸하고 있다.
2010년 기준 켈트어 화자는 전세계를 통틀어 140만명 가량이다.
세계 인권 선언의 제1조를 옮기면 다음과 같다.
브리튼 이야기

브리튼 이야기(프랑스어:matière de Bretagne;영어:matter of Britain)는그레이트브리튼섬과브르타뉴반도를 주 무대로 하여 전설적인 왕과 영웅들(대표적 인물은아서왕)의 이야기를 다루는중세 문학들을 집합적으로 이르는 말이다.카롤루스 대제를 주인공으로 하는프랑스 이야기및 고대 그리스 로마 신화를 계승한로마 이야기와 함께 중세무훈시문학의 큰 기둥을 이루었다.
앵글로 색슨이 영국을 침입하기 시작한 것은 5세기 초엽인데 먼저 살고 있던 켈트족(族)의 명장(名將) 아서는 이를 격파하여 웨섹스 싸움에서 대승을 거두었다고 전한다. 이 역사적인 진실성 여부는 차치하고 그 이후아서왕은 유럽 대륙과 영국 시인들의 상상력을 크게 자극했다.밀턴은서사시의 소재(素材)로 아서왕 이야기를 우선 생각했을 정도였고테니슨은 <국왕 목가>를 썼다.
1147년 브르타뉴인이라 생각되는제프리 오브 몬마스는 라틴어로 <브리튼 국왕사>를 썼으나 이는 역사가 아니고 최초의 아서왕 이야기였다. 영국에서도 라야몬이 영어로 된 영국사(英國史) <블르트>(1200년 ?)를 썼는데 그 3분의 1을 아서왕의 이야기로 메웠다. 초서와 같은 시대의 무명의 두운 시인(頭韻詩人)은 <서 거웬과 녹색의 기사>에서 아서왕 이야기에 영국적인 새로운 의미와 형식을 부여했다.
Бретань (историческая область)

Брета́нь(фр.Bretagne,брет.Breizh,галлоBertaèyn) — историческая областьФранции, занимающаяодноимённый полуостровна её северо-западе. Известная как частьГаллиипод названиемАрморика, в позднеримскую и раннесредневековую пору она стала объектом переселения кельтских общин сБританских островов. Тогда, как считается, и сложился народбретонцы,язык которыхотносится кбриттской подгруппекельтских языков.
Бо́льшую часть этой исторической области занимает административный регионБретань, однако около пятой части её территории (департаментЛуараАтлантическаяс древней столицей — городом Нант) с 1941 года входит в регионЗемли Луары. В границах исторической Бретани на 2010 год проживало 4,48 млн человек. Крупнейшие города её —Нант,РениБрест.
Традиционно считается, что Бретань обязана своим именембриттам, переселившимся сюда изБританиив конце античности — начале средневековья.
На территории Бретани известно исключительно большое количествомегалитических сооружений, наиболее масштабными среди которых являютсяБарненес,Гаврини,Карнакские камни, и археологических находок, связанных с культурамилинейно-ленточной керамики,Ла-Огетт,колоколовидных кубкови т. д. Значительное сходство или даже тождество дизайна доисторических памятников Британии и Бретани позволяет говорить о том, что последняя уже тогда служила своеобразным связующим звеном между материковой Европой и Британскими островами.
Среди современного населения Бретани обнаружена максимальная концентрациягаплогруппы R1b, характерной для населения Западной Европы.
Первое проникновениекельтовв долинуЛуарыи на Армориканский полуостров произошло не ранее VI в. до н. э. В ту пору это были лишь небольшие группы переселенцев, и только во второй половине IV в. до н. э. кельтские племена, принёсшие с собой технологию выплавки и обработкижелеза, окончательно укореняются в Арморике.
В IX веке бретонцы создаликоролевство Бретань, ставшеегерцогством, вассальнымФранции, после захвата егонорманнамив939 году. С 1491 года Бретань объединилась сФранциейблагодаряличной унии, в дальнейшем постепенно утрачивая «древние вольности».
Традиционно Бретань делилась на следующие провинции, или области, соответствующие епархиям:
В 1790 году в ходе Великой Французской революции Бретань была разделена на пять департаментов: Нижняя Луара (ныне —Атлантическая Луара), Кот-дю-Нор (ныне —Кот-д’Армор),Иль и Вилен,ФинистериМорбиан. Епархии были упразднены, а при их восстановлении, при Наполеоне I, границы их стали соответствовать границам департаментов. В 1941 году департамент Нижняя Луара был отторгнутрежимом Вишиот Бретани и вошёл в регионЗемли Луары.
В настоящее время остальные четыре департамента образуют регионБретань, охватывающий 80 % территории и 71 % населения исторической Бретани.
Бретань (полуостров)

Брета́нь(фр.Bretagne,брет.Breizh;галлоBertaèyn) — полуостров на северо-западеФранции, омываемый с севераЛа-Маншем, а с югаБискайским заливомАтлантического океана. Полуостров является основной частью одноимённыхисторической областиирегиона. Небольшие участки полуострова на востоке относятся к регионамЗемли Луары(департамент Атлантическая Луара) иНижняя Нормандия(департамент Манш).
Площадь около 27 тыс. км². Длина свыше 200 км, ширина до 120 км. Полуостров Бретань — самая западная часть континентальной Франции (мысПуэнт-де-Корсан).
Значительная часть полуострова Бретань является частьюАрмориканской возвышенности. Высота до 391 м (гора Арре). Массив этот имеет, в основном, равнинный характер, его средняя высота над уровнем моря не превышает 104 метра. Берег полуострова низкий, скалистый и изрезанный бухтами. Вдоль берега мели островки.
На полуострове преобладаютвересковыеиторфяныепустоши. Встречаются лиственные леса (дуб,бук,граб). Среди антропогенного ландшафта характеренбокажи многочисленные фермы и небольшие деревни.
Климат полуострова умеренный океанический. Здесь, благодаря влиянию океана, относительно мягкие зимы (27 морозных дней в году вСен-Бриё) и нежаркое лето. Весна начинается очень рано, с начала марта, однако длится очень долго, так как потепление нарастает очень медленно. Осадки не очень обильны, за исключением возвышенностей, где они превышают 1000 мм. Они выпадают, главным образом, в сезон холодов. Ветры, жестокие на берегах, быстро смягчаются во внутренней части полуострова лесами.
На полуострове много полноводных, но коротких рек (крупнейшая —Вилен). В устье рекиРансорганизована одна из крупнейших в мире приливных электростанций «Ля Ранс».
На полуострове развитомолочное животноводство,коневодство,птицеводствоирыболовство. Среди культур выращиваютсязерновые,лён,гречиха,картофель,яблони.
Крупнейший город, порт и военно-морская база на полуострове —Брест.