Klaus Mann

Klaus Henrix Tomas Mann(18 noyabr1906,Münxen–21 may1949,Kann) —almanyazıçısı.
Münhendəanadan olan Klaus Mann,AlmanyazıçısıTomas Mannvə həyat yoldaşı Katiya Prinqşeyn Mannın oğlu olub. Atasılüteran, anası isə dünyəviyəhudilərdənidi. 1924-cü ildə qısa hekayələr yazmağa başlayan Mann Berlin qəzetində tənqidçi kimi çalışıb. Onun ilk ədəbi əsərləri 1925-ci ildə nəşr edilib.
Mannın erkən həyatı çətinliklərlə keçib.Homoseksuallığıonu tez-tez xəyanətin hədəfinə çevirirdi və atası ilə münasibətlərini çətinləşdirirdi. Müxtəlifməktəblərdəqısa bir müddətdən sonra o, özündən bir yaş böyük olanbacısıErika Mann ilə birlikdə 1927-ci ildəABŞ-yə səfər edərək, 1929-cu ildə ortaq birsəyahətkitabıolaraqnəşrolunanesselərdəbu barədəməlumatverdi.
1924-cü ildə o,bacısıErikanın yaxın dostu olandramaturqFrank Vedekindin böyük qızı Pamela Vedekindlə nişanlanmışdı. Nişan 1928-ci ilin yanvarında pozuldu.
1929-cu ildə Erika iləŞimali Afrikayasəyahətetdi. Bu zaman dilimində,İsveçrəyazıçısıvə fotoqrafı, sonrakı bir neçəilərzində onlara yaxın olan Annemarie Şvarzenbax ilə tanışlıq etdilər. Klaus Annemarie ilə birlikdə xaricə bir neçə dəfəsəyahətetdilər, sonuncusəyahətSovetyazıçılarının1934-cü ildəMoskvadakeçirilənqurultayınaoldu.
Kiçikyetkinlikyaşlarından bəri Klaus sonradan onu daha çox asılılıq halına gətirənnarkotiklərdən, əsasən tiryəkdən istifadə edirdi.1933-cü ildəHitlerhakimiyyətiələ aldığıildəkigündəliklərində cəhd edilənmorfininyeksiyası öz əksini tapır. Əvvəlcə, çalışanyazıçı,yaradıcılıqenerjisiniartırmaq üçün tiryək, Eukodal və daha sonraheroinistifadə etdi, çünki odövrdəədəbi dairələrdə sənətkarlar vəziyalılarüçün çox vaxt belə olurdu. Cəlbedicisəyahətlərizamanı vəBudapeştdəvəİsveçrədəkiKılıçberh Sanatoriumundanarkotikdetoksifikasiyasından keçdi. 1936-cı ildən sonra onunnarkotikistifadəsi və cinsi qaçışlarıNyu Yorkdaolduğu müddətdə həddindən artıq oldu.
1932-ci ildə KlausHitlerhakimiyyətəgələnə qədər yaxşı qəbul edilənavtobioqrafiyasınınilk hissəsini yazdı.
1933-cü ildə Klaus Erika ilə birlikdə Nasist rejiminin diqqətini çəkən Biber-Mill adlı birsiyasikabaretdə iştirak etdi. Təqiblərdən qaçmaq üçün 1933-cü ilin martındaAlmaniyanıtərk edərək,Parisəkeçdi, daha sonra ailəsinindəeviolduğuAmsterdamvəİsveçrənidəziyarət etdi. Həm də 1933-cü ildə Klaus Mann və Annemarie Şvarzenbax, Fritz Landşof vəHollandiyanaşiriEmanuel Querido ilə birlikdə ilk dəfə 1933-cü ilin sentyabrındaAmsterdamdanəşrolunan Day Sammlunq adlı ədəbijurnaltəsis etdilər. Bu, ilk növbədə nasisthakimiyyətininqurulması və möhkəmləndirilməsinin ilk illərindəHitlerrejimindən qaçan bir sıra nüfuzluAlmanyazıçılarıilə əlaqəli idi.Jurnalıvarlı Annemarie Şvarzenbaxmaliyyələşdirdivə Klaus Mann 1933-cü ildən 1935-ci ilə qədər onun başredaktoruolaraq çalışdı. Klaus Mann yalnız Alman Exilliteraturunun birləşdirilməsində mühüm rol oynamadı, eyni zamanda 1933-cü ildən sonraAlmaniyadaqalan müəlliflərləünsiyyətqurdu. Nasist hakimiyyətinə qarşı ambisiyası yaxşı bilinən Qottfried Benn ilə bir məktub mübadiləsində Klaus,Almaniyanınmilliyazıçıakademiyasınadavam etməsindən narahatlığını ifadə etdi, yaratdığı mənəvidilemmayaişarə edərək, onunölkədəngetməsini, sürgündə olanAlmanziyalılarınaqoşulmasını istədi.
1934-cü ilin noyabrında Klaus Nasist rejimi tərəfindənAlmanvətəndaşlığındanməhrum edildi. O,Çexoslovakiyavətəndaşıoldu. 1936-cı ildəABŞ-yə köçdü, Prinseton,Nyu-CersivəNyu Yorkdayaşadı. 1937-ci ilin yazında o, qalan bir il üçün sonradan Varieti və International Herald Tribune üçün uzun müddət birfilmvəteatrrəyçisi olmuş partnyoru Tomas Kvuinn Kartiss ilə görüşdü. 1940-cı ildə Klaus MannABŞ-dəmühacirətdəyaşayanalmanyazıçılarıüçün başqa bir ədəbijurnaltəsis etdi.Jurnalcəmi birildavam etdi. Bu müddət ərzində maddi ççətinlikləri olduğu üçün atasının Sakit Palisadadakı evində də yaşayırdı.
Mann 1943-cü ildəABŞvətəndaşıoldu. FBI Klaus Mannınsiyasivə cinsifəaliyyətiilə əlaqədar apardığı araşdırma səbəbindən naturalizasiyaprosesitəxirə salınıb; açıq gey idi, lakin marksistideologiyalarıntərəfdarı deyildi.ABŞ-dəki həyatı boyu özünü liberal antifaşist və kosmopolit kimi tanıtdı.İkinci Dünya müharibəsindəİtaliyada5-ciABŞ Ordusununqərargah serjantı olaraq xidmət etdi. 1945-ci ilin yayındaMüharibədənsonrakıAlmaniyadanreportajüçün Ulduzlar və Zolaqlar qəzeti tərəfindən göndərildi.
Mannın ən məşhurromanıMefisto 1936-cı ildə yazılmış və ilk dəfəAmsterdamdanəşredilmişdir.Romankeçmiş qaynıaktyorQustaf Qründqensin incə maskalanmışportredidir. Ətrafındakı ədəbi qalmaqal, Mannın ölümündən sonraQərbi Almaniyadaməşhurlaşdı, belə ki, Qründqensin övladlığa götürdüyü oğlu,romanın1960-cı illərin əvvəllərindəQərbi Almaniyadailknəşrindənsonra qadağan edilməsinə dairməhkəməiddiasıqaldırdı.Yeddiillikməhkəmədinləmələrindən sonraŞərqi Almaniyadavə xaricdə olmasına baxmayaraq,Qərbi AlmaniyaAli Məhkəməsi bunu üçdən üç səslə qadağan etdi. Qadağa qaldırıldı və roman 1981-ci ildəQərbi Almaniyadanəşrolundu.
MannınVulkanromanı,İkinci Dünya müharibəsiillərindəAlmansürgünləri ilə əlaqəliXX əsrinən məşhurromanlarındanbiridir.
21 may 1949-cu ildə, başqa birdərmanmüalicəsindən sonraKanndayuxu dərmanını həddindən artıq dozada qəbul edərək ölür. Prolifyazıçıehtimal ki, maddi problemlər və sosial təcrid səbəbindənintiharedib. OradaCimetière du Grand Jasdadəfnedilib.