Sikoseksuwal na pag-unlad

Sa sikolohiyangFreudiano, angSikoseksuwal na pag-unladay isang sentral na sangkap sa teoriya ng sikoanalitikong seksuwal na pag-uudyok, na ang tao, mula sa kapanganakan, ay mayroon nanglibog(ganang seksuwal) na naipapakita sa limang yugto. Ang bawat yugto - angpambibig, angpambutas ng puwit, angpangtiti, ang pag-amba o pagtaglay (latensiya), at anghenital- ay may mga bahagi ng katawan na itinatangi bilang mgasonang erohenosana pinagmumulan ng ganang seksuwal. Sinasabi niSigmund Freudna kapag ang isang bata ay nakaranas ng pagkabalisa (pagpigil sa kahit anong yugto ng sikoseksuwal) ito ay magdudulot ngneurosissa katandaan.
Si Sigmund Freud (1856-1939) ang nagsabi na ang pag-uugali ng bata ay nakatuon sa ilang bahagi ng kaniyang katawan, halimbawa ang bibig habang nagpapasuso, o kaya ang puwit sa panahon ng pagtuturo sa paggamit ng banyo o kubeta. Iminumungkahi ni Freud na ang pang-adultong neurosis (pantungkuling diperensiya sa pag-iisip ofunctional mental disordersa Ingles) ay madalas na nakaugat sa seksuwalidad ng pagkabata, kaya, ang mga pag-uugaling neurotiko sa katandaan ay bunga ng seksuwal na pantasya mula pagkabata. Sinasabi rin na dahil ang tao ay ipinanganak na seksuwal, ang sanggol ay makakakamit ng seksuwal na ginhawa sa kahit na anong bahagi ng kanilangpangangatawan. Bukod pa rito, ang pakikipaghalubilo raw ang dahilan upang matungo ang ganang seksuwal sa pagigingheteroseksuwalsa kanyang katandaan.
Ang unang yugto ng sikoseksuwal na pag-unlad ay tinatawag nayugtong pambibig. Ito ay mula sa kapanganakan hanggang sa gulang na dalawang taon. Sa yugtong ito, sinasabi na ang ganang seksuwal ng isang bata ay nakukuha niya mula sapagsusosasusoat ang paglalagay ng iba't ibang mga gamit sa kanyang bibig. Dahil sa kawalan ng identidad ng sanggol, ang kaniyang aksiyon ay nagmumula sa prinsipyo ng kasiyahan, anginstintong pagkuha ng kaginhawahan.
Ang ikalawang yugto ng sikoseksuwal na pag-unlad ay angyugtong pambutas ng puwit. Nagtatagal ito mula sa edad na labing-limang buwan hanggang tatlong taon. Dito, sinasabi na ang ganang seksuwal ng bata ay nagmumula sa bibig patungo sa puwit. Ang pagtuturo sa tamang paraan ng pagdumi ay isa sa mga pangyayari kung saan nakukuha niya ang kaginhawaan.
Ang ikatlong yugto ng sikoseksuwal na pag-unlad ay angyugtong pangtiti(o yugtongpang-galit na titi) na tumatagal mula sa edad na tatlo hanggang anim na taon, kung saan angari ng lalakioari ng babaeay ang kanyang pangunahing seksuwal na bahagi sa katawan. Ito ang yugto kung saan may malay na ang bata sa kanyang pangangatawan, sa mga katawan ng ibang mga bata, at sa mga katawan ng kanilang mga magulang; nabibigyang-kasiyahan ang kanilang pisikal nakuryusidadsa pamamagitan ngpaghuhuboatpaghuhubadat pagkalap sa katawan ng bawat isa at sa kanilang mga ari, at sa gayon ay nalalaman nila ang pisikal (seksuwal) na pagkakaiba sa pagitan ng isang "lalaki" at ng isang  "babae" at ang pagkakaiba ng mgakasariansa pagitan ng dalawa.
Sa yugtong pangtiti, para sa mga kalalakihan, sinabi ni Freud na may pagkakahalintulad ang nararanasan ng mga kalalakihan sa pangyayari doon sa buhay niOedipus. Tinawag niya itongsuliranin ni Oedipuso kompleks ni Oedipus.  Si Oedipus ay isang tauhan samitolohiya ng mga Griyegona nagmula pa sa ikalimang siglo. Dahil sa kanyang kasalanan, si Oedipus ay pinarusahan sa pamamagitan ng pagkaranas na mapatay ang kanyang amang siLaiusat akitin ang kanyang inang siJocasta. Sa kababaihan naman ay nagaganap ang tinatawag nasuliranin ni Electrao kompleks niElectra. Si Electra ay nakikipagkompetisyon sa kanyang ina upang makuha ang kanyang ama. Kasama ng kanyang kapatid na siClytemnestra, sila ay nagplanong maghiganti sa kanilang ina upang mabigyan ng katarungan ang pagpatay sa kanilang amang siAgamemnon.
Ang ikaapat na yugto ng sikoseksuwal na pag-unlad ay angyugto ng latensiya(yugto ng pag-amba o yugto ng pagtataglay) na mula sa edad na anim na taon hanggang sapagbibinataopagdadalaga, kung saan ang bata ay pinagsasama ang mga gawi ng kanyang karakter na nabuo mula sa naunang tatlong taon. Dahil sinasabing nakatago ang ganang seksuwal at ang pagbibigay-kasiyahan ay naantala - hindi katulad sa panahon na nagdaan sa mga yugtong pambibig, pambutas ng puwit, at pangtiti - ang bata ay nakakakuha ng kasiyahan mula sa proseso ng pangalawang pag-iisip. Ang ganang seksuwal ay inilalaan sa mga panlabas na gawain, tulad ng pag-aaral, pakikipag-kaibigan, libangan, at iba pa.
Ang ikalimang yugto ng sikoseksuwal na pag-unlad ay angyugtong panghenitalya. Ito ay nagtatagal mula sa pagbibinata hanggang sa katandaan. Ito ang nagiging gabay sa buhay ng isang lalaki at ng isang babae. Ang layunin nito ay ang pangsikolohiyang pakikipaglapit at kalayaan mula sa mga magulang. Ang yugtong panghenitalya ay nagbibigay ng pagkakataon sa mga tao upang ipakita ang kanilang kakayahan na harapin at lutasin ang kani-kanilang natitira pang mga problemang sikoseksuwal mula pa sa pagkabata. Tulad ng sa yugtong pangtiti, ang yugtong panghenitalya ay nakasentro sa ari ng lalaki o babae, ngunit angseksuwalidaday nahubog na sa pagtanda, sa halip na mag-iisa at umaastang parang bata.