Teknolohiya

Téknolohíyaang paglapat sakaalamansa praktikal na paraan, lalo na sa paraangnauulit.Sa karaniwang diskurso, maaari ring tumukoy ang salita sa mga produktong resulta ng paglalapat na ito,kagaya ng mga pisikal na bagay tulad ngkagamitanatmakina, at di-pisikal tulad ngsoftware. Mahalaga ang papel ng teknolohiya sa maraming larangan, at madalas teknolohiya ang resulta ng mga ito, kagaya ng saaghamatinhinyera.
Nakakapagpabago ang pag-usad ng teknolohiya sa direksiyon nglipunan. Kabilang sa mga pinakaunang teknolohiya ng mga tao ay ang mgakagamitang yari sa batoat angpagkontrol sa apoy, na parehong nagpabilis sapaglakingutak ng tao, na humantong kalaunan sa pag-usbong ng mgawikanoongPanahon ng Yelo. Lumawak ang malalakbay ng mga tao nang maimbento anggulongnoongPanahon ng Bronse, na nagpasimula sa paggawa sa mga mas komplikadong makina. Pagkatapos nito, ilan sa mga mahahalagang imbensiyon ng tao ay anglimbagan,makinang pinasisingawan,sasakyan, at anginternet, na nagpasimula saekonomiyang makakaalaman.
Bagamat direktang nakakaambag sapaglago ng ekonomiya, sanhi rin ang teknolohiya ngpolusyonatpagkaubos ng yaman. Nakakaapekto rin ito sa lipunan sa negatibong paraan, kagaya ngkawalang-trabaho dulot ng teknolohiyadahil saotomasyon. Bilang result nito, nagkaroon ng mga debate sapolitikaat pilosopiya ukol sa gampanin ng teknolohiya, angetikanito, gayundin ang paghahanap sa mga paraan upang mabawasan ang mga masasamang epekto nito.
Nagmula ang salitang "teknolohiya" sawikang Espanyolnatecnología.Nagmula ito sa salitang Griyego natekhnología(Griyego:Τεχνολογία,lit. na'kaalaman sa sining'), na ginamit noongRenasimiyentosa kahulugang "sistematikong pagtrato".Sa kahulugan nito sasinaunang wikang Griyego, saklaw ng salita angkaalamansa paano gawin ang mga bagay-bagay, tulad halimbawa ng saarkitektura.
Simula noong ika-19 na siglo saEuropa, nagsimulang gamitin ang mga salitangTeknik(mulawikang Aleman) attechnique(mulawikang Pranses) upang tumukoy sa "pagsasagawa sa isang bagay". Kasama sa mga tinutukoy ng mga salitang ito ang mga teknikal na sining katulad ngsayaw,nabigasyon, atpaglilimbag; walang kinalaman ang paggamit sa kagamitan o instrumento upang matawag naTeknikotechniqueang isang gawain.Sa panahong ito, tumutukoy ang salitangtechnologiesa isangakademikong disiplinana nag-aaral sa "mga kaparaanan ng sining at paggawa", o di kaya sa politikal na disiplinang "nakatuon sa pagsasabatas sa mga gawain ng sining at paggawa".Dahil wala sawikang Inglesang pagkakaibang ito sa mga salita, pareho itong naisalin bilangtechnology, ang kahulugan na ginagamit din sa wikang Tagalog. Bihira noon ang paggamit sa salitang Ingles sa ganitong kahulugan, at madalas itong tumutukoy sa disiplina, kagaya ng kaso ngMassachusetts Institute of Technology.Gayunpaman, pagsapit ng ika-20 siglo at angIkalawang Rebolusyong Industriyal, nawala na ang pagiging disiplina ng teknolohiya at nanatili ang kasalukuyan nitong kahulugan na tumutukoy sa praktikal na paraan upang sistematikong magamit ang kaalaman.
Nagawa ng mga unanghominidna gumamit ng mgakagamitansa pamamagitan ng obserbasyon opaulit-ulit na pagsubok(Ingles:trial and error).Tinatayang 2 milyong taon ang nakaraan, nalaman nila kung paano gumawa ng mgakagamitang yari sa batosa pamamagitan ng paghampas sa mga tuklap ng mga maliliit na bato upang makagawa ng isangde-kamay na palakol(Ingles:hand axe).Napahusay ito bandang 75,000 taon ang nakaraan, nang ginamit nila ang proseso ng pagtuklap sa bato sapamamagitan ng pagbabawas.
Angpagtuklas sa apoyng mga sinaunang tao ang kinokonsidera ng marami, tulad niCharles Darwin, bilang ang pinakamahalagang imbensiyon ng sangkatauhan.Ayon saarkeolohiya, tinatayang gumagamit na ang mga tao ngapoynoon pang 1.5 milyong taon ang nakaraan.Dahil sa apoy, na nagagawa sa pamamagitan ng paggamit sakahoyatuling, nagawa ng mga sinaunang tao na mailuto ang mga pagkain nila. Nagresulta ito sa pagtaas sa sustansiyang kinakain ng mga tao gayundin ang paglawak ng mga pwedeng kainin nila dahil hindi na limitado sila sa oras bago masira ang pagkain.Ito ang sentrong paksa nghinuha ng pagluto, na nagsasabing dahil sa abilidad ng pagluto sa mga pagkain, lumaki angsukat ng utakng mga tao, bagamat hindi lahat ng mga siyentipiko ay pabor sa ideyang ito.May mga nakita ringdapog(Ingles:hearth) na tinatayang nagamit noong 790,000 taon ang nakaraan. Naniniwala ang mga siyentipiko na sa mga lugar na ito nagsimula angpakikihalubilong mga tao at nagresulta sa pag-usbong ng mga pinakaunangwika.
Bukod dito, ilan sa mga sinaunang teknolohiyang nagawa sa panahongPaleolitikoangpananamitatbahay. Hindi nagkakasundo ang mga siyentipiko ukol sa kung kailan naimbento ang mga ito, bagamat may mga ebidensiya sa arkeolohiya na nagtuturo sa mga damit na tinatayang nagawa noong 90,000 hanggang 120,000 taon ang nakaraan,at mga bahay na tinirhan noong tinatayang 450,000 taon ang nakaraan.Sa paglipas ng Paleolitiko, lalong naging sopistikado ang mga bahay; simula pa noong tinatayang 380,000 taon ang nakaraan, nagtatayo na ang mga tao ng mga pansamantalang pamamahay.Dahil sa damit, lalo na yung mga yari sa balat ng mga hayop, nagawa ng mga tao na makapasok sa mga mas malalamig na rehiyon. Nagsimulanglumabasang mga tao mula saAprikabandang 200,000 taon ang nakaraan, at nagsimulang lumipat saEurasyabago sila kumalat sa iba't ibang panig ng mundo.
Bumilis ang pag-usad ng teknolohiya pagsapit ngRebolusyong Neolitiko, na kilala rin sa tawag na Unang Rebolusyong Agrikultural, at nagpakomplikado sa mga lipunan bilang resulta.Dahil sa pagkaimbento ngpalakol na batonoong panahongMesolitikoat pinakinis sa panahong Neolitiko, napabilis ang malawakangpangangahoyatpagsasaka.Naging posible ang pagsuporta sa malaking populasyon sa iisang lugar dahil sa pag-usbong ngagrikulturaatsedentismo. Dumami ang mga anak kada pamilya, na mahirap magawa sa mgalipunang pagala-gala. Kumpara sa mgalipunang nangangaso, mas may gamit ang mga bata sa pagsasaka.
Ang paglobo ng populasyon at yaman sa panahong ito ang nagbigay-daan sapaghahati sa trabaho.Bagamat hindi alam sa kasalukuyan ang pinakasanhi ng pag-usbong ng mga pinakaunanglungsodsa mundo kagaya ngUruk, gayundin sa mga pinakaunang sibilisasyon tulad ngSumer, ipinagpapalagay na ang kasabay na pag-usbong ng hiyarkiyang panlipunan gayundin ang espesyalisasyon sa trabaho,kalakalan,digmaan, at ang pangangailangan ng pagsasagawa ng mga kolektibong aksyon tulad ngirigasyonang nagbigay-daan upang umusbong ang mga lungsod na ito.Nagbigay-daan naman ang pagkaimbento sapagsusulatsa paglawak ng kaalamang kultural at literatura, gayundin ang pagtatala sakasaysayanat ang pagsisimula ngaghamatpananaliksik.
Sa panahon ding ito napahusay ang mgapandayan, at nagpahintulot sapagbububoatpagpapandaysa unang pagkakataon angginto,pilak,tanso, attingga.Pagsapit ng tinatayang 10,000BKP, naging malinaw sa mga sinaunang lipunan ang kalidad ng mga kagamitang yari sa tanso kesa sa mga bato. Bagamat hindi karaniwang makikita ang purong tanso, laganap ang anyo nito sa mga batong mineral, na madaling nakukuha sa pamamagitan ng simpleng pagsunog gamit anguling. Kalaunan, nadiskubre nila ang mgabalahaktulad ngbronseatbrasabandang 4000BKP. Unang ginamit naman ang mga balahak nabakaltulas ngaseronoong bandang 1800BKP.
Matapos makontrol ng mga tao ang apoy, natuklasan din nila ang ibang mga anyo ng enerhiya. Pinakauna sa mga ito, ang enerhiyang galing sahanginsa pamamagitan ng paggamit ng mgalayagsa mgabarko; tinatayang ginawa ang pinakamatandang halimbawa nito, isang bangkang ginamit saIlog Nilo, noong 7000BKP.Alam na ng mga nakatira sa paligid ng naturang ilog angtaunang pagbahasa mga baybayin nito simula pa noong sinaunang panahon sa lugar, bilang irigasyon para sa kanilang mga pananim. Gumamit din sila kalaunan ng mga daanan ng tubig na sinadyang gawin upang maidirekta ang tubig nang mas maayos at mas mainam.Samantala, gumawa naman ng sistema ng mga kanal ang mga nasaSumeratMesopotamiana umaagos patungo saIlog EufratesatTigrispara din sa irigasyon.
Itinuturing din bilang isa sa mga pinakamahahalagang imbensiyon ng tao, tinatayang magkahiwalay na naimbento anggulongsa iba't ibang panig ng mundo sa halos pare-parehong panahon. Ayon sa mga ebidensiya sa arkeolohiya, naimbento ang gulong nang sabay sagitnang Europa, Mesopotamia, at sa hilagangKaukasyosa pamamagitan ngkulturang Maykop, noong tinatayang 5500BKPbilang pinakamaaga, hanggang 3300BKPbilang pinakahuli, bagamat nagkakasundo ang marami sa 4000BKP.Tinatayang iginuhit ang mga pinakamatatandang depiksiyon ng mga karwaheng may gulong noong 3500BKP.Noong 2003, nahukay saLatian ng LjubljanasaEslobenyaang pinakamatandang gulong sa kasalukuyan.
Rebolusyonaryo sa kalakalan at pakikipagdigma ang pagkaimbento sa gulong. Mabilis na nadiskubre kalaunan na makakabuhat ng mga mas mabibigat na mga bagay ang mga karaheng nakagulong. Ginamit at posibleng naimbento rin sa Sumer anggulong pampalayok(Ingles:potter's wheel);nahukay sa lungsod ngUrang isang buong gulong pampalayok na tinatayang ginawa noong 3429BKP, at meron ding mga mas matatandang piraso ng mga mas lumang gulong pampalayok sa parehong lugar.Bagamat nakakagawa ito ng mgapalayoknang maramihan at mabilisan, mas naging rebolusyonaryo ang paggamit ng gulong bilang paraan ng paggawa ng enerhiya, tulad ng mgamulino. Unang ginamit ang mga karwaheng may dalawang gulong saIranat Mesopotamia bandang 3000BKP.
Tinatayang ginawa noong 4000BKPang mga pinakamatatandangdaananggawa sa bato sa lungsod ng Ur, gayundin sa mga daanang gawa sa kahoy patungo sa mgalatianngGlastonburysaInglatera. Ang pinakamahabang daanan na nakita sa panahong ito ay ginawa noong 3500BKP, at may habang aabot nang 2.4 kilometro mula saGolpo ng PersiapatungongDagat Mediteraneo, bagamat hindi ito patag at bahagyang inayos lang. Bandang 2000BKP, gumawa ang mgaMinoanosa isla ngCretang isang 50 kilometrong daanan mula sa palasyo ngGortynsa katimugang bahagi ng isla patungo sa kabundukan hanggang sa palasyo ngKnossossa hilaga. Di tulad ng naunang daanan, nakapatag ito.
Maytubig-gripoang mga kabahayan ng mga Minoano. Halimbawa nito ang isangbanyerasa palasyo ng Knossos na halos kapareho ng mga modernong iterasyon nito. Meron din silang mgakubetana nabubuhusan ng tubig.Meron ding ganito sasinaunang Roma, lalo na sa kanilang mga pampublikong palikuran, na posible dahil sa matinding sistema ng mgaimburnal. Pinakamahalaga sa mga ito angCloaca MaximasaRoma, na unang itinayo noong ika-6 na sigloBKPat ginagamit pa rin magpahanggang ngayon.
Kilala ang mga Romano sa kanilang sistema ng mgapaagusanna itinayo sa iba't-ibang bahagi ng kanilang imperyo. Itinayo ang una sa mga ito noong 312BKP, at nagtayo pa sila ng karagdagang sampu hanggang noong 226KP. Sumatotal, nagtayo ang mga Romano ng mga paagusan na may kabuuang haba ng 450 kilometro, bagamat di tataas sa 70 kilometro lang ang nakaangat sa lupa at sinusuportahan ng mgatulayatarko.
Nagpatuloy ang mga inobasyon pagsapit ngGitnang Kapanahunandahil sa produksiyon ngsutlasa Asya at kalaunan sa Europa. Pinagsama ang mgasimpleng makinatulad ngdalawit,tornilyo, atkaloupang makagawa ng mga mas komplikadong makina, tulad ngkaretilya,mulino, atorasan.Sa panahon ding ito nagsimulang umusbong ang mgapamantasansa Europa, tulad ngUnibersidad ng OxfordatCambridge.
Itinuturing bilang isa sa mga pinakamahahalagang imbensiyon ng tao, ang bersyon nglimbaganna ginawa niJohannes GutenbergsaAlemanyaang nagpabilis sa paggawa ng mgaaklatsa Europa. Bagamat may mga naunang bersyon ng limbagan na naimbento saSilangang Asyabago ito, ang imbensiyon ni Gutenberg ang itinuturong dahilan ng mga iskolar bilang ang nagpasimula sa pagkalat ng mga makabagong kaisipan sa kontinente at humantong saRenasimiyento.
Nagsimula angRebolusyong IndustriyalsaReyno Unido, kung saan unang naimbento angmakinang pinasisingawanna nagpabilis sa trabaho sa maraming larangan kagaya ngmetalurhiya,pagmimina,agrikultura, atpagmamanupaktura, gayundin sa pag-usbong ng mga unangpabrika.Nadebelop sa panahong ito ang marami sa mga teknolohiyang may direktang epekto sa kasalukuyang panahon, kagaya ngimburnal,kuryente,bombilya,motor,riles, atkotse. Nagdulot ito ng malawak na pag-unlad sa mga larangan ng agham, lalo na samedisina,kimika,pisika, atinhinyera.Kasabay nito, lumawak ang mga lungsod, na humantong sa pagtatayo sa mga pinakaunang mgaskyscraper.Sentro rin sa panahong ito ang pag-unlad ngkomunikasyonsa malalayong lugar, tulad ngtelegrapo,telepono,radyo, attelebisyon.
Lalo pang bumilis ang paglago ng teknolohiya pagsapit ng ika-20 siglo. Sa pisika, ang pagtuklas sapisyong nukleyarang nagpasimula saPanahong Atomikoat ang pag-imbento sa mgasandataatlakas nukleyar. Pinabilis ngkompyuterang pagproseso sa mga datos. Bagamat sa simula ay hadlang ang laki na inookupa ng mga pinakaunang kompyuter tulad ngENIACdahil sa mgatubong basyo(Ingles:vacuum tubes), ang pag-unlad ng agham ngpisikang kwantumang nagpahintulot upang maibento ang mgatransistorsimula noong 1947 at nnagpaliit sa mga kompyuter upang magamit ng masa Samantala, lalo pang napabilis ang pangmaalayuang komunikasyon sa tulong ngfiber optics, na kalaunan ay nagresulta sa pagsisimula ngPanahon ng Impormasyonat anginternet. Nagsimula naman angPanahon ng Kalawakansa paglunsad ngSputnik 1ngUnyong Sobyetnoong 1957 at sa kaakibat nitongkarerasa pagitan ng Unyong Sobyet atEstados Unidos, at sa mgamisyong may tauhansa orbit ngDaigdigatpaglapag sa Buwankalaunan na ginawa ngmisyong Apollong Estados Unidos sa sumunod na dekada. Nagkaroon din ng mgaestasyong pangkalawakantulad ngMirnoong 1986 hanggang 2001,ISSnoong 1998, at gayundin saTiangongngTsinanoong 2021. Nagsimula rin ang paghahanap samga senyales ng buhay sa labas ng Daigdig, partikular na angSETI, na gumagamit ng mgateleskopyong de-radyoupang maghanap ng mga ganitong senyales sa mga malalayongbituin. Samantala, sa medisina, nagkaroon din ng mga bagong teknolohiya para sa pagsusuri (tulad ngCT,PET, atMRI scan), pagtrato (tulad ngmakinang pang-dialysis,defibrillator,pacemaker, at mga bagonggamotatbakuna), at pananaliksik (tulad ng pagko-clone nginterferonat sa mgaDNA microarray).
Teknolohiya ang pinakamalaking sanhi ng pag-unlad ng ekonomiya sa paglipas ng panahon.Pinalaki nito ang produkto na nagagawa ng mga tao. Naghatid ito ngotomasyonlalo na sa mga paulit-ulit na gawain, at bagamat pinalitan nito ang ilang mga trabaho, nagresulta rin ito sa pagdami ng mga trabahong may matataas na suweldo.Ayon sa mga pag-aaral, hindi ganong katindi angkawalang-trabahodulot ng mgakompyuter.Gayunpaman, hindi sigurado ang mga eksperto kung ganito rin ang kaso saartipisyal na katalinuhan(AI), na umarangkada sa dekada 2020s. Dahil bago pa ang teknolohiyang ito, pinagdedebatehan ng mga ekonomista ang tunay na epekto nito sa mga trabaho ng tao. Noong 2017, walang nakuhang konsensus sa isang sarbey sa mga ekonomista ukol sa kawalang-trabahong dulot ng AI sa hinaharap.Ayon sa isang ulat noong 2020 ngWorld Economic Forum, inaasahang papalitan ng AI ang 85 milyong trabaho pagsapit ng 2025, bagamat inaasahan din itong gagawa ng 97 milyong trabaho sa parehong panahon.
Kasabay ng pag-unlad ng teknolohiya, nagsimula rin ang pag-aalala sa pagkapribado at seguridad ng mga gumagamit nito. Maraming tao ang nagbabayad ngayon online, kagaya saGcashatMayasa Pilipinas, gayundin saPayPalatAlipaysa pandaigdigan. Bagamat may seguridad ang mga ito, napapasok pa rin ito ng mga kriminal.Halimbawa, ginamit ng mga hacker mula saHilagang KoreaangmixernaBlender.ioupang itago ang kanilang mga transaksyon sakripto, na nagkakahalaga nang$20.5 milyon, mula sa larongAxie Infinity, at nakanakaw nang di bababa sa$600 milyonmula sa mga may-ari ng naturang laro. Dahil dito, pinarusahan ngKagawaran ng Pananalapi ng Estados Unidosang Blender.io, ang kauna-unahang aksyon laban sa isang mixer, upang mapigilan ang mga ganitong gawain.Kinukuwestiyon din ang pagkapribado ng mga kripto, gayundin sa transparency at pagkamatatag nito.
Gumagawa ng parehong positibo at negatibong epekto sa kalikasan ang teknolohiya. Madalas, teknolohiya rin ang gagawa ng paraan upang mapababa ang epekto nito sa kalikasan na siyang gumagawa rin nito. Halimbawa, sinasagot ng mga makabagong teknolohiya ang pagbawas sapolusyonna ginawa rin ng ibang teknolohiya.Sa pag-usad ng teknolohiya, tumataas din ang paglabas ng mgagas na greenhouse, tulad ngmetanoatkarbong dioksido.Gayunpaman, ganito ang resulta ng teknolohiya simula pa noon; halimbawa ang paggamit ngImperyong Incang mga nakakalasong kemikal sapagpapanday, na lumalabas sa himpapawid gayundin sa mga ilog.
Pilosopiya ng teknolohiya ang sangay ng pilosopiya na nakatuon sa pag-aaral sa "gawain ng pagdidisenyo at paggawa sa mga artepakto"  at ang "kalikasan ng paggawa sa mga bagay-bagay". Naging disiplina ito noon lamang dalawang siglo ang nakaraan, at lumawak pa nang husto pagsapit ng dekada 1970s.  Sentro din sa pag-aaral ang kahulugan ng pilosopiya at ang epekto nito salipunanatkultura.
Unang tiningnan ng mga pilosopo ang teknolohiya bilang ekstensiyon ng tao na ginagaya o pinapahusay ang kakayahang pisikal o mental nito.Ayon kayKarl Marx, teknolohiya ang kagamitan ginagamit ng mgakapitalistaupang abusuhin angproletaryo, bagamat naniniwala rin siya na isa itong puwersa na magpapalaya sa huli sa mga tao matapos nitong malinisan ng mga deporma ng lipunan. Nagpokus naman ang mga pilosopong tulad niJosé Ortegamula sa ekonomika at politika papunta sa "pang-araw-araw na pamumuhay sa kulturang teknomateryal", at nagsasabi na maaari ding maapektuhan ng teknolohiya ang mgaburgis"na siyang kumokontrol sa mga ito". Samantala, lumayo naman ang mga pilosopong tulad ninaDon IhdeatAlbert Borgmannmula sa pananaw na ito, at nagpokus saempirisismong teknolohiya, at kinonsidera kung paano dapat mamuhay ang mga tao kasama ng teknolohiya.
Sumesentro sa dalawang pangunahing argumento ang mga pinakaunang pag-aaral sa teknolohiya:determinismong teknolohikalatkonstruksiyong panlipunan. Ayon sa determinismong teknolohikal, hindi maiiwasan ang pagbabago sa lipunan na hatid ng teknolohiya. Kaugnay sa ideyang ito ang otonomiyang teknolohikal, na nagsasabi na may sinusunod na likas na progreso ang teknolohiya na hindi kailanman mapipigilan. Samantala, salungat naman ang konstruksiyon panlipunan, na nagsasabing walang sinusunod na progreso ang teknolohiya, at nakadepende lang ito sa kultura, batas, politika, at insentibo sa ekonomiya. Sa modernong panahon, pinag-aaralan ng mga pilosopo ang mgasistemang sosyoteknikal, mga pagsasama ng tao, bagay, gawain, at kahulugan, at sinusuri ang mga halaga ng desisyon na nagdidikta sa magiging takbo ng teknolohiya.
Inihiwalay naman ng kritikong siNeil Postmanang mga lipunang gumagamit ng kagamitan mula sa mga lipunang teknolohikal at mula sa aniya'y mga "teknopolyo" (Ingles:technopoly), lipunan na mas kumikiling sa ideolohiya ng progreso sa agham at teknolohiya kesa sa mga nakagawian, paniniwala, at pananaw sa mundo ng kultura.Ayon naman kinaHerbert MarcuseatJohn Zerzan, mauuwi kalaunan ang isang lipunang teknolohikal sa pagkasira ng kalayaan at kalusugang sikolohikal.
Pinag-aaralan saetika ng teknolohiyaang implikasyon ng teknolohiya sa lipunan, mabuti man o masama. Isa itong malawak na sangay ngetikana may layunin na tumingin ng mga paraan para mapababa ang mga masasamang epekto ng teknolohiya sa sangkatauhan.Kabilang sa mga debate sa larangan ang etika ng paggamit sa mgaorganismong henetikong binago(GMO), ang paggamit sa mga sundalongrobot,kiling ng algoritmo, at ang isyu ngpag-ayon sa AIayon sa kagustuhan ng mga gumawa nito.Marami rin itong sangay, tulad ngbioetika, ang etika sa mga teknolohiyang bunga ngbioteknolohiya,siberetika, ang etika ng mga gawain sainternet, atnanoetika, ang etika ng paggamit sa mga teknolohiyang bunga ngnanoteknolohiya.
Saklaw ngaraling panghinaharapang pag-aaral sa mga posibleng tahakin na hinaharap ng sangkatauhan base sa mga nagaganap sa kasalukuyan. Gumagamit ang mga mananaliksik ng mga pagsusuring kwalitatibo at kwantitatibo sa mga nakaraan at kasalukuyang pangyayari upang makagawa ng mga hinuha patungkol sa posibleng hinaharap, lalo na sa teknolohiya. Inspirasyon sa larangang ito ang dyanrangscifi.
Sinusuri ng mga mananaliksik ang banta ngpagkaubosng sangkatauhan sa hinaharap dahil sa isang pandaigdigang sakuna upang maagapan o mapigilan ito nang maaga.Malaki ang gampanin ng teknolohiya sa bantang ito, mabuti man o masama.Ayon sa pilosopong siNick Bostromnoong 2019, nasa isang delikadong mundo ang mga tao kung saan siguradong may uusbong na teknolohiya na makakasira sa mga sibilisasyon, tulad halimbawa ng isangpandemyangsinadyang gawin ng mgabioterorista, opaunahan sa mga makabagong armasat ang pagtakwil sadoktrina ng parehong pagkasira(MAD).
Tinatawag na mgapapausbong na teknolohiyaang mga makabagong teknolohiya na hindi pa naisasakatuparan nang buo at eksperimental pa lang sa kasalukuyan. Kabilang sa mga ito angnanoteknolohiya,robotika, atAI.
Ayon kayRay Kurzweilnoong 2005, magsisimula ang susunod na rebolusyon sa teknolohiya sahenetika, nanoteknolohiya, at lalo na sa robotika, na inaasahan niyang pinakamalaking aambag sa rebolusyon ito.Magagawa ng mga tao sa tulong nginhinyerang henetikona manduhan ang direksiyon ng ebolusyon ng tao, sa prosesong tinatawag nadirektang ebolusyon. Gayunpaman, hindi pabor ang ilang mga eksperto patungkol rito, lalo na sa isyu ng etika at ang pagkilala sasarili.Sa nanoteknolohiya naman, magagawa naman ng mga tao na manipulahin ang pundamental na istraktura ng mga bagay-bagay hanggang sa antas ngmolekulaat magingatomiko.Inaasahan na may malaking gamit samedisinaang mgananobot, lalo na sa pagsugpo sa mga sakit na mahirap malabanan tulad ngkanser, at maaari ding makagawa ng bagongorgano.Samantala, magagamit naman ang mga nagkukusang robot (Ingles:autonomous robot) sa mga sitwasyong delikado sa buhay ng mga tao, tulad ng pagsira sa mgapampasabog,digmaan, at maging sasearch and rescue.
Bagamat may mga nagagamit na'ng mga AI sa kasalukuyan, hindi pa umaabot ang mga ito sa antas ngpangkalahatang artipisyal na katalinuhan(AGI), isang AI na kayang gawin ang kahit anong gawaing iutos. Hati an opinyon ang mga eksperto ukol sa kung kailan mararating ng mga AI ito, pero noong 2018, inaasahan na mas mura ang paggamit ng AI sa mga gawain kesa sa mga tao pagsapit ng 2063, at otomasyon sa lahat ng mga trabaho ng tao pagsapit ng 2140.
Umusbong ang iba't-ibang mga pananaw sa paggamit sa teknolohiya pagsapit ng pag-arangkada ngRebolusyong Industriyal. SaReyno Unido, lumitaw ang kilusangLudismo, na kumokontra sa paggamit ng teknolohiya sa paghahabi.Samantala, kasabay ngkontrakulturana unang umusbong saEstados Unidos, nagsimula ring dumami ang mga ayaw sa modernong pamumuhay sa mga lungsod at nanawagan ngnaaayon o limitadong paggamit ng teknolohiya. Noong sumunod na dekada, nagsagawa ng isang serye ng mga pambobomba ang Amerikanong teroristang siTed Kaczynski, kilala rin sa taguri niyang "Unabomber", bilang pagkontra sa labis na paggamit ng teknolohiya ng mga tao, na isinulat niya sa isang sanaysay,Lipunang Industriyal at ang Hinaharap Nito.
Sa kabilang banda, tinitingnan din ang teknolohiya bilang isang puwersa na magreresulta sa isangutopia, isang lipunan na itinuturing na perpekto kung saan lahat ng layaw ay natutugunan. Ayon sa pananaw na ito,mabutiang teknolohiya, na maghahatid ng ekonomiyang walangkakapusanatmagpapahaba sa buhay ng tao, bukod pa ibang mga mithiin ng sangkatauhan. Kabilang sa mga kilusang nasa ilalim nito angtranshumanismoatsingularitaryanismo.
Bukod sa mga tao, gumagamit din ng kagamitan ang ilang mga espesye ng hayop. Inakala noon ng mga siyentipiko na natatangi ang paggamit ng kagamitan sa mgaHomo, ang henus ng modernong tao;nakontra ang pananaw na ito nang madiskubre na gumagamit din ng mga kagamitan ang ilang klase ng mgaunggoy,chimpanzee, at ibang mgaprimatesgayundin sa mgalumba-lumbaatuwak.Halimbawa, napatunayan sa pananaliksik na gumagamit ang mga chimpanzee ng mga kagamitan sa pangongolekta at sanga upang tusukin ang mga punso ng mgaanay.Gumagamit naman ang mgaPan troglodytes verus(kanlurang chimpanzee) at mgaCebinaeng mga batong pamukpok upang magbukas ng mganuwes.Samantala, gumagawa naman ng mgadamang mgakastor, na may malaking epekto sa mga lokal naekosistemasa mga ilog at sapa na binabahayan nito.
Sentrong paksa sascifiang pagtalakay sa relasyon ng tao sa teknolohiya, mabuti man o masama. Madalas itong nagkukuwento sa teknolohiya ng hinaharap, o di kaya'y isang pantasya na ipinapaliwanag ng mga konsepto sa agham. Ilan sa mga sikat na mga literaturang scifi ay angFrankenstein(1818) niMary Shelley,Twenty Thousand Leagues Under the Sea(1870) niJules Verne,The War of the Worlds(1898) niH.G. Wells, atDune(1965) niFrank Herbert. Samantala, isa rin dyanra sa pelikula at animasyon ang scifi; ilan sa mga sikat na halimbawa angStar WarsatStar Trek.