Phylum

Sataksonomiyang larangan ngbiyolohiya,phylum[isahan] ophyla[maramihan];Griyego:Φῦλα), o anglapi, okalapian, ay isang kahanayang ng pagkakapangkat-pangkat na nasa antas sa ilalim ngkaharianat nasa ibabaw ngbiyolohiya.  Kinuha ang salitang "phylum" mula saphylai(φυλαί) ng wikang Griyego, mga grupo ng mga angkan na naninirahan sa mga lungsod ng isinaunangGresya; may kakayahan at karapatan sa paghalal ng pinunong-kaangkan ang mgaphylai. Sa larangan ng taksonomiya, kinakatawan ng mga phylum ang pinakamalaki at pinakakaraniwang kinikilalang pagbubuklod-buklod ng mgahayopat iba pang mga nilalang na may-buhay, at may tiyak na mga katangiang pang-ebolusyonaryo, bagaman kung minsan maaaring ihanay ang mga mismong phylum  sa mgasuperphyla(katulad ngEcdysozoana may walong phylum, kabilang ang mgaarthropodatbulating-bilog; at angDeuterostomiana kabilang ang mgaechinoderm,chordate,hemichordateatbulating-pana) (arrow worm).
Sa impormal na paraan, maaaring isipin na ang mga phylum isang paglilipon ng mga hayop batay sa isang panlahatangkayarian ng katawan;Tinatawag itong pagpapangkat-pangkat na pangmorpolohiya(ayon sa pagkakahawig ng mga anatomiya).  Samakatuwid, sa kabila ng tila pagkakaiba ng mgapanlabasna mga kaanyuhan ng mga nilalang, inihanay sila sa mga phylum ayon sa kanilang mgapanloobna kayarian.Halimbawa, bagaman tila magkahiwalay at magkaiba, kapwa kabilang ang mgagagambaat mgaalimangosa mgaArthropoda, samantalang ang mgabulating-lupaatbulating-payat, bagaman magkahugis, ay mula sa dalawang kahanayan.  Kabilang ang mga bulating-lupa sa mgaAnnelida, samantalang ang mga bulating-payat ay mula sa mgaPlatyhelminthes.  Datapwa pinapayagan ngKodigong Pansandaigdigan ng Pagpapangalang Pang-botanikoang paggamit ng salitang "phylumilang panukoy sa mgahalaman, higit na mas ginagamit ng mga botanista ang salitang "kahatian".
Ang pinakakilalang mga phylum ng hayop ay angMollusca,Porifera,Cnidaria,Platyhelminthes,Nematoda,Annelida,Arthropoda,Echinodermata, atChordata.  Sa huli nabibilang mga ang mgatao.  Bagaman may 35 - humigit-kumulang - na mga phylum, kabilang sa siyam na nabanggit ang karamihan sa mgasari.  Marami sa mga phylum ang nabubuhay sa tubig, at nag-iisa lamang ang wala sa mgakaragatanng mundo: ito angOnychophorao bulating-pelus (bulating-tersiyupelo).
Ang pinakabagong natuklasang sari ay angCycliophora, na natuklasan noong 1993; tatlong bagong sari lamang ang natuklasan sa loob ng huling dantaon.
Angpagsabog na Kambriyanoay isang malakihang pamumulaklak ng mga nilalang na may-buhay na naganap sa pagitan, humigit-kumulang, ng 530 at 520 milyong taon na ang nakalipas;noong mga panahong ito mayroon nang mga nilalang na kahawig ng makabagong sari, bagaman hindi naman kabilang sa mga ito;habang ang ilan naman ay parang mga kinatawan na nasa loob ngEdiacaran biota, nananatili itong isang usapin na kung ang lahat ba ng mga sari ay namumuhay na bago man dumating ang pagsabog.  Sa loob ng maraming panahon, nagpabagu-bago ang mga gawain ng iba't ibang mga sari.  Halimbawa, noong panahong Kambriyano, ang nakalalamang na mgamegafauna(megahayop), o malalaking mga hayop, ay ang mga artropoda, ngunit sa ngayon ang mga megahayop ay nalalamangan ng mga vertebrata (kordata)Magpahanggang sa ngayon, ang pinaka-nakalalamang na sari ay ang mga artropoda.
The Catalogue of Life includesRhodophytaandGlaucophytain kingdom Plantae,but other systems consider these phyla part of Protista.
Currently there are bacterial 40 phyla (not including "Cyanobacteria") that have been validly published according to theBacteriological Code
Currently there are 2 phyla that have been validly published according to theBacteriological Code
Other phyla that have been proposed, but not validly named, include:
Etimolohiya: