Lalawigan ng Chaiyaphum

AngChaiyaphum(Thai:ชัยภูมิ,binibigkas[t͡ɕʰāj.jā.pʰūːm]) ay isa sa pitumpu't anim nalalawiganng Taylandiya (changwat), na matatagpuan sagitnang hilagang-silangan ng Taylandiya, na tinatawag dingIsan. Ang mga karatig na lalawigan ay (mula sa hilaga ng pakanan)Khon Kaen,Nakhon Ratchasima,Lopburi, atPhetchabun.
Ang salitangchaiya aynagmula sa salitangSanskritonajayana nangangahulugang 'tagumpay', at ang salitangphummula sa Sanskritbhumina nangangahulugang 'lupa' o 'lupa'. Kaya ang pangalan ng lalawigan ay literal na nangangahulugang 'lupain ng tagumpay'. Ang salitang Malay/Indones/Sanskrito najayabumiay katumbas.
Ang lalawigan ay hinahati ngkabundukan ng Phetchabun, na may pinakamataas na elebasyon sa lalawigan sa 1,222 m. Ang silangan ng lalawigan ay bahagi ngTalampas ng Khorat.
Apat napambansang parkeang nasa lalawigan. AngPambansang Liwasan ng Tat Tonay nasa hilagang-kanluran, na nagtatampok ng ilang magagandang talon at tuyongdipterocarpna kagubatan. Ang pinakamalaking atraksiyon ngPambansang Liwasan ng Sai Thongsa kanluran ay ang talon ng Sai Thong, pati na rin ang ilang mga parang ng ngSiam tulip. Ang mga katulad na kaparangan ay matatagpuan saPambansang Liwasan ng Pa Hin Ngamsa timog-kanluran, na nakatayang na i-gazet sa hinaharap. Ang pangalan ng liwasang ito ('magandang mabagong gubat') ay nagmula sa kakaibang hugis na mga pormasyon ng bato na matatagpuan doon. Sinasaklaw ngPambansang Liwasan ng Phu Laen Khaang 200 kmng mga kagubatan na burol sa hilagang-kanluran ng lungsod ng Chaiyaphum. Ang kabuuang lugar ng kagubatan ay 3,982 square kilometre (1,537 mi kuw) o 31.4 porsiyento ng pook panlalawigan.
Ang kasaysayan ng lungsod ng Chaiyaphum ay nagsimula saImperyong Khmernoong ika-12 siglo, noong ito ay isang maliit na lungsod sa ruta mulaAngkorhanggangPrasat Singh(Kanchanaburi province).
Noong 1817 ang lugar ay inayos ng mgaLaona pinamumunuan ni Nai Lae, isang opisyal ni HaringAnouvongngVientian, na isang tributaryong estado ng monarkong Taylandes. Sila ay nanirahan sa Baan Nam Khun Nong E Chan sa lalawigan ng Nakhon Ratchasima, ngunit hindi nagtagal ay iniwan ito pabor sa Ban Luang (lungsod ngayon ng Chaiyaphum). Noong 1826 naghimagsik si Anouvong laban sa Haring Taylandes na siRama III, na naghahangad na magkaroon ng ganap na kalayaan. Si Nai Lae, noon ay gumawa ngchao prayang monarkong Taylandes, ay sumuporta sa mga tropang Siames. Si Chao Phaya Lae ay pinatay sa pagtatanggol sa kanyang lungsod laban sa hukbo ni Anouvong, ngunit si Anouvong ay natalo ng mga puwersang Taylandes pagkaraan ng ilang linggo at si Anouvong ay dinala sa mga tanikala saBangkok. Naalala ni Haring Rama III si Chao Phraya Lae para sa kaniyang katapatan at ginawaran siya ng titulong Phraya Phakdi Chumpon. Isa pa rin siyang bayaning lokal at naging simbolo ng lalawigan ang kaniyang rebulto.
Karamihan sa mga tao sa lalawigan ng Chaiyaphum ay etnikongLao. Ang unang wika ng karamihan sa mga tao ay angwikang Isan, isang diyalekto ngwikang Lao.
Ang lalawigan ay nahahati sa 16 na distrito (amphoe). Ang mga distrito ay nahahati pa sa 124 na mga subdistrito (tambon) at 1393 na mga nayon (muban).
15°48′28″N102°1′59″E﻿ / ﻿15.80778°N 102.03306°E﻿ /15.80778; 102.0330615°48′28″N102°1′59″E﻿ / ﻿15.80778°N 102.03306°E﻿ /15.80778; 102.03306