Kot-d'İvuar

Kot-d'İvuar(Fil Dişi Sahilivə yaFil Dişi Sahili Respublikası) (Fransız:Côte d' Ivoire[kot diˈvwaʀ]) —Afrikaqitəsində dövlət. Ölkənin sərhəd qonşularını (şimaldan saat istiqamətində)Mali,Burkina-Faso,Qana,LiberiyavəQvineyadır. Bundan başqa ölkənin cənubundaAtlantik okeanıyerləşir. Ölkənin paytaxtıYamusukrodur.
Ölkənin yerləşdiyi bölgələrdə sahib olduğu çox sayda fil səbəbiylə xvı əsrdəPortuqaliyalılartərəfindən fil dişi əldə edə bilmək və ticarətini reallaşdırmaq adına fil ovlanmış və bir çox fil ovçular tərəfindən öldürülmüşdür. Bu hadisə səbəbi ilə ölkənin adı FransızcaFil Dişi Sahilimənasını verənCôte d' Ivoireolaraq müəyyən olunmuş, fil dişi uzun illər ölkənin ən əhəmiyyətli ixracat qaynaqlarından birini təşkil etmişdir. Ancaq ölkə adının hər bir dildə fərqli versiyalarda deyilməsi (Fil Dişi Sahili, Elfenbeinküste, Ivory Coast, Costa de Marfil və s.) və beynəlxalq sahələrdə qarışıqlıqlara səbəb olması ilə əlaqədar 1985-ci ildə dövrün dövlət başçısıFeliks Houphouët - Boignyaldığı qərar ilə ölkə adının bundan sonra yalnız Fransız halı ilə istifadə ediləcəyini və digər dillərə də çevrilməyəcəyini ifadə etmişdir.
Ölkənin cəmdə sahib olduğu 3.458 km sərhədin 545 km-iBurkina Faso, 720 km-iQana, 816 km-iQvineya, 778 km-iLiberiyavə 599 km-iMaliilə olduğu halda, ölkənin həm dəQvineya KörfəzininqərbindəAtlantik okeanına515 km-lik sahil çıxışı var.
Ölkənin səth şəkilləri ümumi etibarilə yastı bir görünüşə sahib olmaqla birlikdə ölkənin səthi əksəriyyətlə yayla və düzənliklərdən ibarətdir. Ölkənin yalnız qərb hissələri dəniz səviyyəsindən orta hesabla 1.000 m daha yüksəkdə yerləşir. Ölkənin ən yüksək nöqtəsi Qvineya sərhədinin yaxınlığında yerləşən 1.752 m yüksəkliyə sahib olanNimba Dağıdır. Ölkənin şimal bölgəsinin bir hissəsi Yuxarı Qvineya Yaylaları olaraq adlandırılan bölgədə yerləşir. Bundan başqa qalan bölgələrdə orta yüksəklik 200 m-dən 350 m arasında dəyişir.
Fil dişi Sahilində son olaraq 2014-cü ildə həyata keçirilən rəsmi əhalinin siyahıyaalınma nəticələrinə görə 22.671.331 əhali müəyyən edilmişdir. Bu son rəsmi siyahıyaalınma nəticəsi olub, 2015 təxmini sayma nəticələrinə görə ölkədə 23.295.302 əhali yaşadığı təxmin edilmişdir.
Fil Dişi Sahili gənc bir əhaliyə sahib olub, 2015 təxmini məlumatlarına görə əhalinin 58,89%-i 0–24 yaş aralığındadır. Ölkənin yalnız 3,34%-i 65 yaş və yuxarıdır.
0–14 yaş :37,94% (kişi 4,456,646 / qadın 4,381,907)15 −24 Yaş :20,95% (kişi 2,459,156 / qadın 2,420,284)25 −54 Yaş :33,53% (kişi 3,997,615 / qadın 3,812,563)55 −64 Yaş :4,25% (kişi 495,177 / qadın 493,854)65 Yaş və üzəri :3,34% (kişi 375,276 / qadın 402,824)
Ölkənin tək rəsmi diliFransızcadır. Bu dilidən başqa ölkə daxilində 77 fərqli dil danışılmaqdadır. Bu dillər arasında baule və diula ən geniş istifadə edilən dillərdir. Bundan başqa yerli etnik əsaslı Senufoca, Yacoubaca, Anyice, Attiece, Kulangoca, Tagwanaca və Lobice kimi fərqli dillərdən də istifadə edilir. Rəsmi dilidən başqa açıq ara danışıq dili Dioulacadır. Ölkə əhalisinin 61%-i bu dili bilir və danışır. Xüsusilə ölkənin şimal hissəsində geniş yayılan dil, eyni zamanda ticarət dili olaraq da istifadə edilir. Ancaq ölkəninFransakoloniyası olmasından sonra ölkədə rəsmi olaraq istifadə dil Fransızcadır.
Ölkə daxilindəİslamən geniş yayılmış din mövqeyində olub, əhalinin 40,2%-i bu dinə inanır. Ölkənin ən geniş yayılmış ikinci din isə 38,7% iləXristianlıqdinidir. Bunun içərisindəkatolikməzhəbinə mənsub xristianların nisbəti 19,3%,protestantməzhəbinə mənsubları 19,3% səviyyəsindədir. Bu iki dindən başqa 2011–2012 məlumatlarına görə yerli Afrika dinlərinə inananlarıdan başqa hər hansı bir dinə mənsub olmadığını bəyan edən kiçik bir qrupda mövcuddur.