davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
भारतीय कुंभार समाजातील संत (पुस्तक)

या पुस्तकात कुंभार समाजाच्या स्थितीगतीचे वर्णन आले आहे.
तसेच संतगोरा कुंभार,राका कुंभार,कुबा कुंभारयांचे चरित्र व कार्य देण्यात आले आहे.
आकाश कुंभार

आकाश कुंभारहा एक मराठी चित्रपट अभिनेता आणि छायाचित्रकार आहे. त्याने १० तासांत २७४ फिटनेस मॉडेल्सचे २१६७ छायाचित्रे काढण्याची ‘वर्ल्ड इंडिया रेकॉर्ड’मध्ये नोंद केली आहे.त्याचा अभिनयातील प्रवास ‘गडद अंधार’या मराठी चित्रपटापासून सुरू झाला.
कुंभार (कीटक)

या कीटकाची मादीकुंभाराप्रमाणेओल्या मातीपासुन घरटे बनविते म्हणुन या कीटकासकुंभारव त्याचे मादीसकुंभारीणअसे म्हणतात.मादी कीटक पावसाळ्यातश्रावणमहिन्याचे दरम्यान ओल्या मातीचे सुमारे २ ते ३ मिमी व्यासाचे गोळे करून आणते व ते व्यवस्थितरित्या लिंपुन ती आपले घरटे बनविते व त्यात अंडी घालते.याचे पंख हे पारदर्शक असतात.ते अतिशय त्वरेने उघडझाप होतात.
या घरट्याची माती काही आयुर्वेदिक औषधात वापरतात.
प्रकाश घांग्रेकर

प्रकाश घांग्रेकरमराठी संगीत रंगभूमीवरील गायकनट होते. त्यांनीसंगीत सौभद्र, सुवर्णतुला,मदनाची मंजिरी, गोरा कुंभार,कट्यार काळजात घुसलीया नाटकांत भूमिका केल्या. त्यांनाबालगंधर्व पुस्कारव संगीत नाट्य स्पर्धेत रौप्य पदक मिळाले.
राग जौनपुरी

राग जौनपुरीहा भारतीय शास्त्रीय संगीतातील एक राग आहे.
त्याला जीवनपुरी असेही म्हणले जाते.  सुलतान शर्की हे अमीर खुश्रू यांचे शिष्य होते त्यांनी ह्या रागाची निर्मिती केली असे म्हणतात.
घूंघट के पट खोल तोहे पिया मिलेंगे (कबीराचे भजन)
जायें तो जायें कहॉं, समझेगा कौन यहॉं (टॅक्सी ड्रायव्हर)
देवा तुझा मी सोनार (अभंग, संतनरहरी सोनार, संगीत यशवंत देव , गायक -रामदास कामत)
तुझे रूप चित्ती राहो (चित्रपट - संत गोरा कुंभार, गीत-ग. दि. माडगुळकर, संगीत आणि गायक -सुधीर फडके)
दिल में हो तुम ऑंखों मे तुम (चित्रपट - सत्यमेव जयते)
पायल की झंकार बैरनिया (भीमसेन जोशी)
Горшечник

Горшечник—гончар, изготовляющийглиняную посуду.
Издревлеглинатопталась ногами; изделия из глины производились на кружале, посредством верчения колеса и обжигались на солнце, или в особых калильных печах. Глиняные сосуды употреблялись для различных целей, преимущественно для приготовленияпищи. Иногда в таких сосудах хранились письменные обязательства.
ВИерусалимебыло особенное сословие —царских горшечников.
කුඹල් කර්මාන්තය

කුඹල් කර්මාන්තයයනු, කුඹල් භාණ්ඩ තැනීමෙහිපිඟන් මැටි භාවිතමයක්‍රියාව වන අතර,එහි ප්‍රධාන වර්ග අතරමැටිබඳුන්,දැඩි මෘත්තිනා භාණඩසහපෝසිලේන්අඩංගු විය හැක.
නවශිලා යුගය (4500 ක්‍රි.පූ - 2500 ක්‍රි.පූ)

නවශිලා යනු ගොවිකර්මාන්තය, කුඹල් කර්මාන්තය සමග පැමිණ වඩා දියුණු පාෂාණ ආශ්‍රිත නිර්මාණ යන්ය. මෙම නව සොයා ගැනීම් නව ප්‍රජාවක්  (settlers)   විසින් සිදුකරන්නට ඇතැයි මුලදී සිතුවද මෙම කාලයට හා සබැදි විශාල ප්‍රමාණයක් ආක්‍රමණයක් අයර්ලන්ත ඉතිහාසයේ තුළ දක්නට නොලැබේ. නවශිලා පරිවර්තනය සිදුවන යැයි සැලකීමට වඩාත්ම ඉඩකඩ ඇත්තේ එය යුරෝපා මහද්වීපයේ ‍වඩාත් රටවල් එංගලන්තය ආදිය සමග තිබු ‍සබදතාවල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සිදු වු බවට වන මතයයි.
කෘෂිකර්මාන්තය ක්‍රි.පූ 4500 දී පමණ ආරම්භ වුනි එළුවන්, බැටළුවන් හා ධාන්‍ය නිරිත දිග යුරෝපියෙන් ගෙන ආ අතර ජනගහණය සීඝ්‍රලෙස ඉහල ගියේය. වියළි ගල් තාප්ප වලින් වෙන්කර ගත් cide වර්‍ගයේ කුඹුරු ක්‍රි.පූ 3500 සිට 3000 දක්වා සියවස් ගණනාවක් වගාකරන ලදි. තිරිගු හා බාර්ලි  ප්‍රධාන අස්වැන්න විය.
කුඹල් කර්මාන්තයේ ආරම්භයේ ද කෘෂිකර්මාන්ත යත් සමග සිද්ධවුනි. නවශිලා යුගයේ කැපීපෙනන ලක්ෂණය වනුයේ හදිසියේ ඉස්මතු වූ ශිලාමය ස්මාරක තැනීමයි. මෙසේ බිහි වූ විශාල සොහොන් ගැබ් එම ජනතාවගේ ආගමික ඇදහිලි සදහා බලපාන ලදි. මෙම සොහොන් කැණිමේ දී මිනිස් මෘතශරීර වල කොටස් අවමගුල්‍භාණ්ඩ, මැටි භාණ්ඩ, ඊතල හිස්, පොරෝ, ආදිය හමු වී තිබේ. මෙම ශිලාමය සොහොන් 1200 ක් පමණ සොයාගත ඇති අතර මේවා ප්‍රධාන භාණ්ඩ 4 කට වර්‍ග කල හැක.
සුමෙයාර්

සුමෙයාර්යනු,කැල්කෝශිලාසහමුල් ලෝකඩ යුගයතුලදී, දකුණුමෙසපොටේමියාවේ, වර්තමාන දකුණුඉරාකයේසහකුවේටයේ, පැවති පුරාතනශිෂ්ටාදාරයක්සහ ඓතිහාසික භූමි ප්‍රදේශයකි. ප්‍රදේශයේ පැරණිතම ලේඛන ක්‍රම ක්‍රිපූ 3500 පමණ ඉක්මවා නොගියද,සුමේරියානු භාෂාවකථා කල හෝ එසේ නොකල හෝසෙමිටික්-නොවන ජන කොටසක් විසින්,   ක්‍රිපූ 5500 සහ 4000 පමණ අතර කාලයේ,  සුමෙයාර් පෙදෙස මුලින්ම ස්ථීර වශයෙන් ජනාවාස වූබව නූතන ඉතිහාසඥයින් විසින්  (නගර වල, ගංගා වල, මූලික වෘත්තීන්ගේ ආදියෙහි නම් අනුව සාක්ෂ්‍ය ඉදිරිපත් කරමින්) යෝජනා කෙරෙයි.මෙම අනුමානය කෙරෙන, ප්‍රාග්‍-ඓතිහාසික ජනයා දැන් හැඳින්වෙන්නේ "ප්‍රාක්-යුප්‍රේටියානුවෝ" හෝ "උබේඩියානුවෝ" ලෙසින් වන අතර,උතුරු මෙසපොටේමියාවේ (ඇසිරියාවේ)සමර්රා සංස්කෘතියවෙතින් විකාශනය වූ බවට අනුමාන වශයෙන් සැලකෙයි .කෘෂිකර්මය සඳහා ගොහොරු බිම් වල දිය බස්වමින්, වෙළෙඳාම ප්‍රවර්ධනය කරමින් සහ, වීවීම, හම් කර්මාන්තය, ලෝහ කර්මාන්තය, මේසන් වැඩ සහ කුඹල් කර්මාන්තය ඇතුළු කර්මාන්ත පිහිටුවමින්, සු‍මෙයාර් ප්‍රදේශයේ ශිෂ්ටාචාරය ඇතිකරලීමේ පළමු බලවේගය වූයේ උබේඩියානුවෝ වූහ.කෙසේවෙතත්, පියා්ටර් මිකෝලෝස්කි සහ ගර්ඩ් සිටයිනර් වැනි සමහරක් ප්‍රාඥයෝ,  ප්‍රාක්-යුප්‍රේටියානු භාෂාවක් හෝ එක් උපස්තර භාෂාවක් පැවැති බව දක්වන අදහස හා විසංවාද කරති.  ඔවුන් සහ අනෙකුන් විසින් යෝජනා කර සිටිනුයේ, සුමේරියානු භාෂාව මුලින්ම කතා කරනු ලැබුවේ, ගොහොරු බිම්හී සහ නැගෙනහිර අරාබියානු සමුද්‍රාශිත භූමි ප්‍රදේශයේ ජීවත්වූ  දඩයක්කාර සහ ධීවර ජනතාව විසින් බවත්, ඔවුන්අරාබියානු ද්විමුඛසංස්කෘතියෙහි කොටසක් වූ බවත්ය.විශ්වසනීය ඓතිහාසික වාර්තා එළිදැක්වුනේ මින් බොහෝ කලකට පසුවය;එන්මෙන්බරාජ්සිට(ක්‍රිපූ 26වන සියවස පමණ) පෙරාතුව දින දැක්වෙන එවන් කිසිදු සාක්ෂ්‍යයක් සු‍මෙයාර් පිළිබඳ නොමැත.
වෙළඳාම සහ ප්‍රවාහනය

ප්‍රවාහන තාක්ෂණයේ වාසිය ලබාගත් ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ඨාචාරයේ ආර්ථිකය ප්‍රධාන වශයෙන්ම වෙළඳාම මත පදනම් වූ බව පෙනේ. මෙම වාසි අතරට බෝට්ටුව මෙන්ම ආසියාවේ අදටද දකින්නට ලැබෙන ආකාරයේ ගොනුන් බැඳි ගැල්ද අයත් වේ. මෙම බෝට්ටු අදටත් ඉන්දු ගඟේ දැකිය හැකි බෝට්ටු සේම කුඩා, පතුල පැතලි යාත්‍රාව, සමහර විට සුළඟෙන් ධාවනය වන ඒවා වේ.  පුරා විද්‍යාඥයන් ලෝතල් නම් ප්‍රධාන නගරයෙන් දිය සිඳුනු ඇළ මාර්ගයක් සහ නැංගුරම් දැමීමේ පහසුකම් ද සොයාගෙන තිබෙනවා.
4300-3200BCE අතර ලෝකඩ යුගයේදී ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ඨාචාරය දකුණු ටක්මෙනිස්ටාන් සහ ඉරාක කුඹල් කර්මාන්තය සමග සමානකම් දක්වයි. මුල් හරප්පන් කාලයේ (ක්‍රි.පූ.3200-2600) වළන්, මුද්‍රා, දේහ රූප හා ආභරණ ඉරාන සානුව සහ මධ්‍ය ආසියාව අතර වෙළඳාම ගැන දරන සාක්ෂියකි.
ඉන්දු නිම්න ශිෂ්ඨාචාරයේ මේවලම්, වෙළඳාම් ජාලය , ආර්ථිකය සලකා බැලූ විට විශාල ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරනවා. ඒ අතර ඇෆ්ගනිස්ථානයේ කොටසක්, පැරීසියේ වෙරළ බඩ ප්‍රදේශ, නැගෙනහිර සහ බටහිර ඉන්දියාව සහ ඉරාන සානුව වනවා.
පූර්ව මධ්‍ය හරප්පන් අවධියේ "දිලමුන් වලින් පැමිණි අතරමැදි වෙළඳුන්" විසින් හසුරවනු ලැබු පුළුල් සමුද්‍රාසන්න වෙළඳ ජාලයක් හරප්පන් සහ මෙසපොතේමියානු ශිෂ්ඨාචාර අතර පැවතී තිබෙනවා. මේ සඳහා ලී වලින් නිර්මාණය කල යාත්‍රා යොදාගෙන ඇති අතර ඒවා එක් මධ්‍ය කුඹ ගසක් හා වියන ලද රෙදි රුවලකින් යුක්තයි.
නැබටීයන්වරු

නැබටීයන්වරු යනු ජෝර්දානයේ, කැනාන්හි සහ උතුරු අරාබිකරයේ සිටි පුරාණ අරාබි යුදෙව්වන්ය. ජොසෆූස්ගේ කාලයේදී, ඔවුන් සිරියාව හා අරාබිය අතර දේශසීමාවේත්, ඉයුෆේරට්ස් නදියේ සිට රතු මුහුද දක්වා වූ ප්‍රදේශයේත්, ක්ෂේමභූමිකරණය වීම නැබටීයන් යන නම ලැබීමට හේතු විය. ඔවුන්ගේ ලිහිල්ව පාලනය කෙරුණු වෙළෙඳාම් ජාලය මධ්‍යගත වී තිබුණේ එකට යාවී තිබුණු ඔවුන්ම පාලනය කළ ක්ෂේම භුමි තුළය. මෙම ක්ෂේම භූමිවල වූ සීමිත ප්‍රදේශ තුළ හා ක්ෂේමභූමි යා කළ මාර්ගවල අධික වශයෙන් කෘෂිකර්මාන්ත කටයුතු සිදු කෙරිණි. ඒ වටා පිහිටි කාන්තාර භූමිය හා මෙම කෘෂි භූමි අතර පැහැදිලි හා ආරක්ෂිත සීමාවල් නොතිබුණි. අවසානයේදී ට්‍රොජන්වරු, නැබටීයන්වරුන්ව ආක්‍රමණය කර ඔවුන්ව රෝමානු අධිරාජ්‍යයට ඈඳා ගත්හ. මෙහිදී නැබටීයන්වරුගේ ප්‍රධාන සාම්ප්‍රදායික කර්මාන්තයක් වූ කුඹල් කර්මාන්තය පරිහාණියට පත් වී අවසානයේදි නැති වී ගියේය.
නැබටීයන් සංස්කෘතිය විහිදී තිබූ ප්‍රදේශය මළ මුහුදේ උතුරු කෙළවර දක්වා විහිදී තිබූ බව ඔවුන්ගේ නම්වලින් හා සුබ පැතුම් ඇතුළත් කුරුටු චිත්‍ර හා ශිලා ලේඛන වලින් පැහැදිලි වේ. මෙය ඔවුන්ගේ සාක්ෂරතාවය ඉහළ මට්ටමක තිබුණ බවටද සාක්ෂි දරයි. කෙසේ වෙතත් ඔවුන් සතුව සාහිත්‍ය කලාවක් නොපැවති අතර ඔවුන්ගේ පූජා ස්ථානවල සෙල්ලිපි දක්නට නොලැබේ. නාම විශ්ලේෂණ විද්‍යාවට අනුව නැබටීයන් සංස්කෘතිය විවිධ ජන වර්ග වල එකතුවකි. සාම්ප්‍රදායික විග්‍රහයන්ට අනුව ‘ඩයෝඩරස් සයිකියුලස්’ සමග නැබටීයන් සංස්කෘතිය ආරම්භ වී ඇත. ඒ අනුව නැබටීයයන්ගේ වෙළෙඳ මාර්ග හා ඔවුන්ගේ භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය වූ තැන් වෙළෙඳ රහස් ලෙස පැවතිණි.ඩියෝඩරස් ගෝත්‍රිකයන්ට අනුව නැබටීයන්වරුන්ට 10,000 ක පමණ යුද හමුදාවක් සිටියේය.මොවුහු අරාබි එඬේරුන් අතරින් විශිෂ්ටයන්ය.ඔවුහු කෘෂි කර්මාන්තයේ නොයෙදිණි. ඔවුනට ස්ථිර නිවාස තිබූණි.එමෙන්ම වයින් භාවිතා කළහ. frankincense හා myrrh යන වෙළඳ වරායන්හි ලාභ උපයන වෙළඳාම් කළ අතර අරාබියා ෆෙලික්ස්(වර්තමාන යේමනය)යෙන් කුළු බඩු ආනයනය කළහ. මොවුන් ඊජිප්තුවේ බිටුමෙන් සමග මළ මුහුද හරහා වෙළෙඳාම් නියැළි ගෝත්‍රික කණ්ඩායමකි.ඔවුන්ගේ කාන්තාර බදු රට ඔවුන්ට වඩා ආරක්ෂිත ස්ථානය විය.  ඔවුන් විසින් ගල් සහ මැටි සහිත ස්ථාන වල බෝතල් හැඩැති වැසි ජලය එකතු වන ජල ටැංකි සකසා තිබූ අතර මේවා පිටස්තරයන්ගෙන් ප්‍රවේසම් සහිතව සඟවා තිබුණි.
නැබටීයයන්ගේ වෙළෙඳ කටයුතු වල ව්‍යාප්තිය අරාබියේ රතු මුහුදේ වෙළෙඳ කලාපය තරම් ඈත ප්‍රදේශවල පවා අන්තර්-සංස්කෘතික බලපෑම් ඇති කිරීමට හේතු විය.පෙට්‍රා හි දුෂාරා සහ අල්-උස්සා යන දෙවිවරු ඇදහීමද සිදු විය.
|Nabateans|}
අයර්ලන්ත ඉතිහාසය

රෝමානු ලේඛන, අයර්ලන්ත කාව්‍ය හා පුරාවෘත්ත වල නිර්දේශ කීපයකට අනුව,පෙර ක්‍රිස්තියානි අයර්ලන්තය ගැන තොරතුරු ලැබේ. හිම යුගය තුළ, අයර්ලන්තය ග්ලැසියර් ඛාදිත විය.
මීටර් 300 ක් පමණ ඝණකම ඇති අයිස් තට්ටු ,ගල්, සුණුවිසුනු කරමින් භූමිය මත ගලා ගිය අතර සියලුම අතීත ජනාවාස ගැන තිබූ සාක්ෂි නැති වී ගියේය.මෙය බ්‍රිතාන්‍යයේ දකුණු ප්‍රදේශයේ විශාල හිම තට්ටු ඉවත් වී ජනාවාස ගැන තොරතුරු අනාවරණය කර ගත නොහැකි වූ සිදු වීමකට සමාන විය. අයර්ලන්තය ආක්ටික් මුඩු බිමක් හෝ හිම කතරක් විය. මිඩ්ලන්තයේ ද එසේම රටින් තුනෙන් දෙකක් පමණ අයිස් තට්ටු ඉවත්වී මුලුමනින්ම ජනාවාස පිළිබඳ ඇස්තමේන්තු කිරීමට නොහැකි විය.
රට පුරා විසිරී තිබූ භූමි 6 ක පමණ ප්‍රදේශයක වැදි රංචු ජනාවාස පිහිටුවා ගත්හ. ස්කොට්ලන්තයේ ඊශාන දිශාවේ මෙම මුල්ම ජනාවාස ඇතිවූ බවට සිතිය හැකිය. වර්තමානයට වඩා එකල මුහුදු මට්ටම අඩු වූවත්, ඒ කාලයේද අයර්ලන්තය දූපතක්ව පැවතිණි. මෙහි පුදුමයක් නැත. අයර්ලන්තයේ බොහෝ ජනපද මුහුදුබඩ ආශ්‍රිතව  තිබූ අතර ඔවුන්ගේ ජීවිකාව මුහුද ආශ්‍රිතව පැවතිණි. බොහෝ අය නැව්කරුවන් විය. සමහර විට මෙම ගස් රහිත හිමට යට වූ පස සාරවත් කැලෑ සහිත පස් බවට පත් වීමට පෙර බොහෝ රටවල් පසුකරමින් මෙසේ ආර්ථිකය දියුණු කර ගත්හ.
නවශිලා යුගය යනු ගොවිකර්මාන්තය, කුඹල් කර්මාන්තය සමඟ පැමිණි වඩා දියුණු පාෂාණ ආශ්‍රිත නිර්මාණයන් බිහිවූ යුගයකි. මෙම නව සොයා ගැනීම් නව ප්‍රජාවක්  (settlers) විසින් සිදුකරන්නට ඇතැයි මුලදී සිතුවද, මෙම කාලය හා සබැඳි විශාල ප්‍රමාණයේ ආක්‍රමණයක් අයර්ලන්ත ඉතිහාසය තුළ දක්නට නොලැබේ. නවශිලා පරිවර්තනය සිදුවන යැයි සැලකීමට වඩාත්ම ඉඩකඩ ඇත්තේ එය යුරෝපා මහද්වීපයේ ‍ වෙනත් රටවල් එංගලන්තය ආදිය සමඟ තිබු ‍සබඳතාවල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සිදු වු බවට වන මතයයි.
කෘෂිකර්මාන්තය ක්‍රි.පූ 4500 දී පමණ ආරම්භ වුනි. එළුවන්, බැටළුවන් හා ධාන්‍ය නිරිත දිග යුරෝපයෙන් ගෙන ආ අතර, ජනගහණය සීඝ්‍රලෙස ඉහල ගියේය. වියළි ගල් තාප්ප වලින් වෙන්කරගත් C ide    වර්‍ගයේ කුඹුරු ක්‍රි.පූ 3500 සිට 3000 දක්වා සියවස් ගණනාවක් වගාකරන ලදි. තිරුඟු හා බාර්ලි මේවායේ ප්‍රධාන අස්වැන්න විය.
කුඹල් කර්මාන්තයේ ආරම්භයද කෘෂිකර්මාන්තයත් සමඟ සිද්ධවුනි. නවශිලා යුගයේ කැපී පෙනන ලක්ෂණය වනුයේ හදිසියේ ඉස්මතු වූ ශිලාමය ස්මාරක තැනීමයි. මෙසේ බිහි වූ විශාල සොහොන් ගැබ් එම ජනතාවගේ ආගමික ඇඳහිලි සඳහා බලපාන ලදි. මෙම සොහොන් කැණිමේ දී මිනිස් මෘත ශරීරවල කොටස් අවමගුල්‍භාණ්ඩ, මැටි භාණ්ඩ, ඊතල හිස්, පොරෝ, ආදිය හමු වී තිබේ. මෙම ශිලාමය සොහොන් 1200 ක් පමණ සොයා ගෙන ඇති අතර මේවා ප්‍රධාන භාණ්ඩ 4 කට වර්‍ග කල හැක.
Early history of Ireland Neolithic
පුර්ව ඓතිහාසික යකඩ යුගය

පුර්ව ඓතිහාසික යකඩ යුගයඓතිහාසික වාර්තා අනුව නගරයේ ආරම්භය ක්‍රි.පු 5 වන සියවසේ පමණ සිදුවී ඇතැයි සදහන්‍ වෙයි. එහෙත් පුරාවිද්‍යා දත්ත අනුව එය ක්‍රි.පු. 10 වෙනි ශත වර්ෂය දක්වා දිවයයි. පුරාවිද්‍යාත්මක කැණිම් වලින් මනුෂ්‍යවාසය පිළිබද කරැණු හෙලිවන නමුදු ක්‍රි.පු. 5 වන සියවසෙන් එපිට (ප්‍රාග් ඓතිහාසික) කාලය පිළිබදව සාක්ෂි ඇත්තේ ඉතා සුළු වශයෙනි.
අනුරාධපුරයේ කරන ලද වැඩිදුර කැණිම් වලදී නගරය හෝ නගරය අසල ප්‍රාග් ඓතිහාසික ජනාවාසයන් පැවතුන බව අනාවරණය වී ඇත. ක්‍රි.පු. 900 - 600 අතර කාල පරාසය තුල පූර්ව ඓතිහාසික යකඩ යුගයේ, යකඩ තාක්ෂණය, කුඹල් කර්මාන්තය, අශ්වයින්, ගෘහාශ්‍රිත ගවයින්, වී වගාව පිළිබද ලකුණු පෙනෙන්නට තිබේ.  ක්‍රි.පු. 700 - 700 වකවානුවේ අනුරාධපුරයේ ජනාවාස හෙක්ටයාර් 50 ක පමණ ප්‍රමාණයක් දක්වා වර්ධනය වී ඇත. වයඹින් හා ඊසාන  දිගින් ප්‍රාධාන වරායන් තිබීමත් වාරි පහසුකම් සහිත සරැ සාර භූමියක් නගරය වටා තිබීමත් හේතුවෙන් නගරය සුභ කටයුතු වලදී ආරක්ෂිත විය.  ආක්‍රමණිකයන්ගෙන් බේරීමට ස්වාභාවික රැකවරණය සලසමින් නගරය ඝණ වනාන්තරයෙන් වට වී තිබුණි.
මුල් ඓතිහාසික යුගය ක්‍රි.පු. 500 - 250 අතර කාල සීමාව වංශකථා අනුව අධ්‍යනය කර තිබේ. මෙම කාල සීමාවේ පණ්ඩුකාභය රජු ද්වාරයන්, වාණිජ මධ්‍යස්ථාන ආදී අංග ඇතුලත් කරමින් ක්‍රමවත් නගර සැළසුම් කළේය. නගරය වර්ග කි.මී 1 ක පමාණයක පැතිර තිබු අතර එය මාහාද්වීපය තුල එකල ඒ වර්ගයේ විශාලතම නගර වලින් එකක් ලෙස සැළකුනි.
เครื่องปั้นดินเผา

เครื่องปั้นดินเผาภาชนะชุดแรก ๆ ของมนุษย์นั้นคือการนำดินมาขึ้นรูปเป็นภาชนะต่าง ๆ แล้วนำไปเผา
คุณสมบัติของดิน โดยเฉพาะดินเหนียวสามารถอุ้มน้ำได้ดี และเมื่อผสมเข้ากับน้ำแล้วจะทำให้ดินมีความเหนียวและสามารถที่จะปั้นหรือขึ้นรูปสามมิติโดยไม่ต้องเพิ่มเติมวัสดุอื่นอีก คำว่า"เครื่องปั้นดินเผา"เป็นคำนามที่มีความหมายที่สื่อให้เข้าใจได้ในตัวของมันเอง (เอาดินมาปั้นแล้วก็เผา)
เมื่อนำดินที่ขึ้นรูปแล้วมาให้ความร้อน ดินซึ่งประกอบด้วยผลึกในตระกูลของ "alumino silicate" จะมีการเปลี่ยนแปลงสัณฐานทางเคมีสารประกอบอัลคาไลน์(alkaline) เป็นสารชนิดหนึ่งที่สามารถทำปฏิกิริยาเคมีกับผลึกดินที่อุณหภูมิสูง พลังงานความร้อนนี้สามารถขับให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของผลึกดิน โดยจะทำให้เกิดสารประกอบลักษณะเป็น"แก้ว" สารประกอบนี้จะทำหน้าที่เป็นตัวประสานอนุภาคดินที่เหลือ ซึ่งทำหน้าที่เป็นโครงสร้าง เข้าด้วยกัน ทำให้เนื้อวัสดุหลังการเผา (อย่างน้อยประมาณ 800 องศาเซลเซียส แล้วแต่คุณสมบัติทางเคมี) มีความคงทนแข็งแรงขึ้น สามารถคงรูปไว้ใช้เป็นภาชนะสังเคราะห์ชนิดแรกของมนุษย์ และที่ๆสำคัญมีอยู่ที่ตะนาวศรี จังหวัดนนทบุรี
เครื่องปั้นดินเผายุคโจมง

เครื่องปั้นดินเผายุคโจมง(อังกฤษ:Jōmon Pottery) หรือโจมงโดกิ(ญี่ปุ่น:縄文土器;โรมาจิ:Jōmon doki) เป็นรูปแบบหนึ่งของเครื่องปั้นดินเผาที่เป็นเครื่องเคลือบโบราณ ซึ่งสร้างขึ้นระหว่างยุคโจมงในญี่ปุ่นคำว่า “โจมง” ("Jōmon"; 縄文) นั้นแปลว่า "ลายเป็นเชือก" (rope-patterned) ในภาษาญี่ปุ่นอันสื่อถึงลวดลายที่ใช้เชือกกดลงไปบนดินเหนียว ภาชนะดินเผาโบราณนี้ได้รับการยอมรับทั่วไปว่าเป็นเครื่องปั้นดินเผาที่เก่าแก่ที่สุดในญี่ปุ่นและเป็นหนึ่งในชิ้นที่เก่าแก่ที่สุดในโลก
พื้นที่ขุดค้นโอได ยามาโมโตะ ที่หนึ่ง(Odai Yamamoto I site) ในจังหวัดอาโอโมริในปัจจุบันมีเครื่องปั้นดินเผาที่เก่าแก่ที่สุดในประเทศญี่ปุ่น การขุดค้นในปี 1998 ได้พบเศษเครื่องเคลือบ46 ชิ้น ซึ่งมีอายุราว 14,500 ก่อนคริสต์กาล (หรือ 16,500ก่อนกาลปัจจุบัน); จึงทำให้โบราณวัตถุเหล่านี้เป็นหนึ่งในเครื่องปั้นดินเผาที่เก่าแก่ที่สุดที่เคยขุดพบลักษณะนั้นเรียบง่าย ไม่มีการตกแต่ง
เครื่องปั้นดินเผาลายนูนแนวนอน ('Linear-relief') นั้นพบที่ถ้ำหมายเลขสาม ฟูกูอิ (Fukui Cave Layer III) อายุราย 13,850–12,250 ก่อนคริสต์กาล แหล่งขุดค้นนี้ตั้งอยู่ที่จังหวัดนางาซากิ,เกาะคิวชูทั้งแบบลายนูนแนวนอน (linear-relief) และลายกดตะปู ('nail-impressed') มีการค้นพบที่เนินฝังศพเปลือกหอยโตริฮามะ(Torihama shell mound) ในจังหวัดฟูกูอิอายุราว 12000-11000 ก่อนคริสต์กาลนอกจากนี้ยังพบซากเครื่องปั้นดินเผาบางส่วนในถ้ำบนชายฝั่งตะวันตกเฉียงเหนือของเกาะคิวชู อายุราว 12,700 ก่อคริสต์กาลเมื่อตรวจด้วยวิธีทางกัมมันตภาพรังสี
อย่างไรก็ตามเชื่อกันว่ามีเครื่องปั้นดินเผาโจมงอีกมากที่น่าจะสร้างขึ้นก่อนช่วงเวลาเหล่านี้ แต่ด้วยความกำกวมและแหล่งข้อมูลต่าง ๆ ล้วนอ้างอายุของโบราณวัตถุโดยใช้เทคนิกการประเมินอายุที่ต่างกัน จึงทำให้ยากที่จะระบุได้ชัดเจนว่าเครื่องปั้นดินเผาโจมงนั้นมีอายุเก่าแก่ที่สุดคือเมื่อไร
เทศบาลตำบลด่านเกวียน

เทศบาลตำบลด่านเกวียนเป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในอำเภอโชคชัยจังหวัดนครราชสีมาเดิมมีชื่อเรียกว่า "สุขาภิบาลด่านเกวียน" ต่อมาได้รับการยกฐานะขึ้นเป็นเทศบาลตำบลด่านเกวียนในปี พ.ศ. 2542
เดิมเป็นหมู่บ้านในตำบลท่าด่าน และได้รับการแต่งตั้งเป็นตำบลด่านเกวียนเมื่อ พ.ศ. 2531  พ.ศ. 2542 ได้รับการแต่งตั้งเป็นเทศบาลตำบลด่านเกวียน    สมควรให้จัดตั้งเป็นสุขาภิบาลด่านเกวียน เมื่อวันที่ 30 สิงหาคม พ.ศ. 2526 และเมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม พ.ศ. 2542 ก็ยกฐานะเป็นเทศบาลตำบลด่านเกวียน
เทศบาลตำบลด่านเกวียนครอบคลุมพื้นที่ 47.70 ตารางกิโลเมตร ชุมชนภายในเขตเทศบาลจำนวน 16 ชุมชน ลักษณะพื้นที่ส่วนใหญ่เป็น ดินเหนียวที่มีลักษณะพิเศษคือจะแร่เหล็กผสมอยู่ด้วย ซึ่งเหมาะสำหรับนำมาใช้ทำเครื่องปั้นดินเผา โดยมีอาณาเขตติดต่อกับตำบลต่าง ๆ ดังนี้
ภายในเขตเทศบาลตำบลด่านเกวียน มีสถานประกอบพาณิชย์ มีกิจการสถานีบริการน้ำมัน 3 แห่ง ตลาดสด 1 แห่ง
ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพ คือ ผลิตเครื่องปั้นดินเผาเป็นหลัก รองลงมาเป็นอาชีพรับจ้าง ปศุสัตว์และเกษตรกรรม
เซอร์ไวเวอร์ กัวเตมาลา

เซอร์ไวเวอร์ กัวเตมาลา - อาณาจักรมายา(อังกฤษ:Survivor: Guatemala — The Mayan Empire) เป็นฤดูกาลที่ 11 ของรายการเซอร์ไวเวอร์และจัดการแข่งขันขึ้นในบริเวณซากปรักหักพังของอารยธรรมมายา ใน อุทยานแห่งชาติยาช่า - นาคูม- นารันโจ ใกล้กับ อุทยานแห่งชาติไทคัล ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของประเทศกัวเตมาลาฤดูกาลนี้เริ่มต้นด้วยการที่ทั้ง 2 เผ่าต้องเดินป่า ผ่านกลางสายฝนตลอดทั้งคืนและเผ่าใดที่มาถึงที่หมายเป็นเผ่าแรกจะได้อาศัยอยู่ในซากปรักหักพังของอารยธรรมมายา ที่สะดวกสะบายโดยไม่ต้องสร้างที่พักใหม่ ส่วนอีกเผ่าที่แพ้จะต้องเดินทางไปอีกสถานที่หนึ่งและเริ่มสร้างสถานที่พักใหม่โดยไม่มีอะไรให้เลย โดยในฤดูกาลนี้ผู้เข้าแข่งขันสองคน สเตฟานี ลากรอสซา และ บ็อบบี จอน ดรินคาร์ด เป็นผู้เข้าแข่งขันจากเซอร์ไวเวอร์พาเลาและได้รับโอกาสกลับมาแข่งอีกครั้ง
การออกอากาศตอนแรกสำหรับในประเทศไทยสามารถรับชมได้ทาง True Visions ซึ่งจะฉายหลังจากที่ทางซีบีเอสฉายจบแต่ละตอนไปแล้วเป็นเวลา 7 ชั่วโมงซึ่งตรงกับวันที่ 16 กันยายน พ.ศ. 2548 เวลา 13:00 น. ตามเวลาประเทศไทย
พิพิธภัณฑสถานเครื่องถ้วยเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

พิพิธภัณฑสถานเครื่องถ้วยเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ตั้งอยู่ที่มหาวิทยาลัยกรุงเทพวิทยาเขตรังสิต ก่อตั้งขึ้นเมื่อปีพ.ศ. 2543เนื่องในโอกาสครบรอบ 40 ปี ของมหาวิทยาลัยกรุงเทพ โดยเปิดให้บุคคลทั่วไปเข้าชมครั้งแรกเมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2548 และสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีเสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดพิพิธภัณฑสถานเครื่องถ้วยเอเชียตะวันออกเฉียงใต้อย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน พ.ศ. 2552
ภายในพิพิธภัณฑ์จัดแสดงเกี่ยวกับเครื่องปั้นดินเผาสมัยโบราณต่าง ๆ ได้แก่ เครื่องปั้นดินเผาที่ผลิตในประเทศไทยและเครื่องปั้นดินเผาที่เป็นสินค้านำเข้ามายังไทยและประเทศต่าง ๆ ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้กว่า 15,000 รายการ ซึ่งอาจารย์สุรัตน์ โอสถานุเคราะห์ผู้ก่อตั้งมหาวิทยาลัยกรุงเทพได้มอบไว้
พิพิธภัณฑสถานเครื่องถ้วยเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เปิดให้เข้าชมทุกวันจันทร์ถึงวันศุกร์ ตั้งแต่ 10.00 น. ถึง 16.00 น. โดยไม่เก็บค่าเข้าชม และปิดให้บริการทุกวันเสาร์ วันอาทิตย์ วันหยุดนักขัตฤกษ์ และช่วงปิดภาคการศึกษาของมหาวิทยาลัย
สมัยเฮลลาดิค

สมัยเฮลลาดิค(อังกฤษ:Helladic period) เป็นศัพท์ทางโบราณคดี ที่หมายถึงสมัยต่าง ๆ ของวัฒนธรรมแผ่นดินใหญ่ของกรีซโบราณในช่วงยุคสำริดเป็นคำที่พาดพิงถึงอารยธรรมซิคละดีสอันเป็นช่วงเวลาใกล้เคียงกันกับยุคสำริดของอารยธรรมอีเจียนและอารยธรรมมิโนอันที่เกี่ยวกับวัฒนธรรมของครีตสมัยเฮลลาดิคหมายถึงกรีกช่วงยุคสัมฤทธิ์ ซึ่งนักวิชาการบางฝ่ายก็เรียกว่า วัฒนธรรมเฮลลาดิค (อังกฤษ:Helladic Culture) เพราะมองว่ายังมิใช่ช่วงที่เจริญมากพอที่จะเป็นส่วนหนึ่งของอารยธรรมกรีซโบราณช่วงเวลานั้นยังเป็นสมัยที่กรุงทรอยยังไม่ล่มสลาย และครอบคลุมไปถึงช่วงเกิดสงครามกรุงทรอย
คำว่า "เฮลลาดิค" "ซิคละดีส" และ "มิโนอัน" หมายถึงสถานที่ของที่มา ฉะนั้น สิ่งของจากมิโนอันสมัยกลางจึงอาจจะพบได้ที่ไซคลาดีส แต่ไม่ถือว่าเป็นไซคลาดีสสมัยกลาง การจัดระบบดังกล่าวมักจะไม่เหมาะกับบริเวณรอบทะเลอีเจียน เช่น พื้นที่ตะวันออกกลาง ซึ่งอาจมีเครื่องปั้นดินเผาที่เลียนแบบสไตล์ของเครื่องปั้นดินเผาเฮลลาดิคหรือมิโนอัน หากแต่เป็นเครื่องปั้นดินเผาที่ผลิตในท้องถิ่น
สมัยเฮลลาดิคโดยทั่วไปหมายถึงเครื่องปั้นดินเผาและระบบการระบุเวลาสร้าง เครื่องปั้นดินเผาไม่ว่าจะที่ใดตามปกติแล้วจัดแบ่งออกเป็นสมัยต้น กลาง และปลายจากรูปทรงและเทคนิคที่ใช้ในการสร้างงาน ระบบดังกล่าวทำให้สามารถทำการลำดับเวลาสถานที่ได้อย่างมีระบบ
การระบุเวลาที่แท้จริงเป็นวิธีที่ดีที่สุดที่ควรจะใช้เมื่อทำได้ แต่การระบุเวลาเชิงสัมพัทธ์เป็นวิธีที่ใช้ก่อนที่จะมีการระบุเวลาโดยวิธีการคำนวณอายุโดยคาร์บอน การขุดค้นทางโบราณคดีของสิ่งของที่เกี่ยวกับกรีซก่อนประวัติศาสตร์จึงมักจะใช้การระบุเวลาสัมพัทธ์โดยลักษณะของเครื่องปั้นดินเผา
อานาโตเลีย

อานาโตเลีย(อังกฤษ: (Anatolia),กรีก: ανατολή [anatolēหรือanatolí] หมายถึง "อาทิตย์อุทัย" หรือ "ตะวันออก") นิยมเรียกในภาษาละตินว่าเอเชียน้อยอีกด้วย เป็นดินแดนทางตะวันตกเฉียงใต้ของทวีปเอเชียที่เชื่อมต่อระหว่างเอเชียกับยุโรป คาบสมุทรอานาโตเลียมีพื้นที่ประมาณ 757,000 ตร.กม.
เนื่องจากที่ตั้งของดินแดนนี้เชื่อมต่อระหว่างยุโรปและเอเชีย อานาโตเลียจึงเป็นแหล่งกำเนิดอารยธรรมอันหลากหลาย มาตั้งแต่ก่อนประวัติศาสตร์ โดยการตั้งถิ่นฐานของชุมชนยุคหินใหม่ อย่างเช่นจาตัลเฮอยึก(Catal Höyük) (ชุมชนเครื่องปั้นดินเผายุคหินใหม่)จาเยอนือ(Cayönü)เนวาลีโจรี(Nevali Cori)ฮาจีลาร์(Hacilar)เกอเบกลีเตเป(Göbekli Tepe) และเมอร์ซิน(Mersin) การตั้งถิ่นฐานของทรอยเริ่มในยุคหินตอนปลาย และต่อเนื่องไปในยุคโลหะ
39°0′N32°0′E﻿ / ﻿39.000°N 32.000°E﻿ /39.000; 32.000
Romanong sining

AngRomanong siningay ang mgasining biswalna ginawa saSinaunang Roma, at sa mga teritoryo ngImperyong Romano.  Pangunahing mga anyo ngsining Romanoangarkitektura,pagpipinta,eskultura, atakdang mosaiko.  Paminsan-minsang itinuturing na, sa makabagong pagtitipun-tipon, hindi pangunahing mga anyo ng Romanong sining anggawain sa metal, paggawa ngbarya, pag-ukit sahiyas,babasaging pigurina,pagpapalayok, at minyaturang mga ilustrasyong pang-aklat,bagaman hindi ito ang talagang  kaso para sa mga kapanahon o kasabayan.
Panahong Bronse

AngPanahong Bronseay isang panahon sa kasaysayan mula mga 3300 BCE hanggang 1200 BCE. Ito ay panahon na inilalarawan sa paggamit ngbronseat sa ilang mga lugar ayproto-pagsulatat ibang mga maagang katangian ng urbanongkabihasnan. Ang panahong bronse ang ikalawang pangunahing panahon ngsistemang tatlong panahonna 1836 niChristian Jürgensen Thomsensa klasipikasyon at pag-aaral ng mga sinaunang lipunan at kasaysayan. Ang sinaunang sibilisasyon ay itinuturing na bahagi ng panahong Bronse dahil sa paglikha nito ngbronsesa pamamagitan ngpag-iismeltong sarili nitongtansoat paga-alloynito satin,arsenikoat ibang mga metal o pagkakalakal ng mga bagay para sa bronse mula sa lugar na pinagkukunan. Ang bronse ay mas matigas at mas matibay kaysa sa ibang mga metal sa panahong ito na pumapayag sa mga kabihasnang bronse na magkaroon ng pag-unlad sa teknolohiya. Bagaman angbakalay mas masagana sa kalikasan, ang  mas mataas na temperatura sa pag-iismelto nito nang 1,250 °C (2,280 °F) sa karagadagan sa kahirapan sa paggawa sa bakal ay gumagawa sa bakal na hindi magagamit na pangkaraniwan hanggang sa huli nang ikalawang milenyo bCE. Ang mababang punto ng pagkatunaw ng tin sa 231.9 °C (449.4 °F) at ang katamtamang punto ng pagkatunaw ng tanso sa 1,085 °C (1,985 °F) ay naglalagay sa mga ito sa kakayahan ng panahongNeolitikongpagpapalayokng mgakilnna mula pa noong  6,000 BCE at makakalikha ng mga temperaturang higit sa  900 °C (1,650 °F).Ang mga ore ng tanso at tin ay bihira dahil walang mga bronseng tin saKanlurang Asyabago ang kalakan sa panahong bronse ay nagsimula noong ikatlong milenyo bCE. Ang panahong bronse ay sinundan ng panahongNeolitikona angKalsolitikoay nagsilbing transisyon nito.
Seramika

Tumutukoy angseramikasa iba't ibang materyales na matigas, mabasagin, di-tinatablan ng init, at di-tinatablan ng kaagnasan na ginawa sa paghuhubog, at pagkatapos, pagpapaputok ng inorganiko, di-metalikong materyal, tulad ngluwad, sa mataas na temperatura.Kabilang sa mga karaniwang halimbawa nito ang porselana atlaryo.
Ang mga pinakaunang seramika na ginawa ng mga tao ay mga pader na ladrilyo na ipinantayo ng mga bahay at iba pang mga istraktura, habang karaniwang pinaniniwalaan na nagsimula ang seramika sa pagpapalayok (mga paso, lalagyan o plorera) o sa mga piguring de-luwad sa ganang sarili nito o hinaluan ng mga ibang materyales tulad ng silika na pinatigas at sininterisa sa apoy. Nang maglaon, pinakintab at inihurno ang mga seramika upang makabuo ng mga makinis at de-kolor na rabaw na nakabawas sa porosidad sa paggamit ng malasalamin at walang-hugis na seramikang pahid sa ibabaw ng mga malakristal na susong seramika sa ibaba.Kinabibilangan na ngayon ang seramika ng mga produktong pantahanan, pang-industriya, at panggusali, pati na rin mga napakaraming uri ng materyales na nilinang sa paggamit sa nakatataas na pag-iinhenyeriya ng seramika, tulad ng mgasemikonduktor.
Palayok

Angpalayokay yari saluwadna ginagamit sa tradisyunal na lalagyan sa paghahanda ngpagkainsaPilipinas. SalitangTagalogangpalayok; sa ibang bahagi ng bansa, lalo na sakabisayaan, tinatawag itongkulon; tinatawag namanganglitang maliit na palayok. SaIndonesiaatMalaysia, tinutukoy ang sisidlan bilang isangperiuk.
Ang palayok ay yari sa terakota, isangseramikongmateryal na may maraming butas na maliliit. Pinapahintulot nito angpagsingawmula sanilulutona lumabas sa maliit na butas sa terakota. Hindi magsisimulang masunog ang mga katas ng niluluto hanggang lahat ng mga tubig ay sumingaw, pagkatapos nito, magiging lutong-luto na ang pagkain. Dahil hindi naiilipat ng masyado ang seramiko ang init, di tulad ng metal na gamit sa pagluluto nangangailangan ito ng matagal na oras ng pagluluto at isang mataas na temperatura.
Khaⁿ-á

Khaⁿ(坩),Khaⁿ-á(坩仔) sī iōng hoé sio liâm-thô͘ chò chhut-lâi ê mi̍h-kiān. Khui-chhùi  khoah-khoah, thèng-hó the̍h lâi khǹg lēng-goā ê mi̍h-kiān. Chhin-chhiūⁿ té chú hó ê chhài, té chúi. Ia̍h-sītêlâi té tô͘ chò chènghoeêhoe-khaⁿ. hāmiù-hûi-ásiong-tùi, mā hō-chòchho͘-hûi(粗瓷).
Khaⁿ-á-sian

Khaⁿ-á-sian(坩-仙) ê chi̍t khoán ì-sù, sī chí khah "cha-bó͘-khoán" êcha-po͘-lâng, ia̍h ū lâng chiong chit jī chítông-sèng-loânsèng-kheng-hiòngê cha-po͘, ia̍h chiō sī kóngsin-khukapseng-líkò͘-chō hām kî-thaⁿ khoán sèng-kheng-hiòng ê cha-po͘-lâng sio-kāng, chí-sī seng-lí kapsim-líhong-bīn siū-tio̍h tông-sèng kò-thé ê khip-ín. Khaⁿ-á-sian kapgay(ké) ū-sî ê ì-sù ū sió-khóa chiap-kin, m̄-koh sú-iōng lí-lō͘ kap sán-seng ê pōe-kéng bô sio-siâng.
Ang-á-ōe

Ang-á-oē, mā ū hō-chòbàng-gà,bàng-gah, sī 1 khoánbí-su̍tchhòng-chok ê hêng-thài. Ang-á-oē ē-sái sī ko·-1-tiuⁿ a̍h-sī liân-sòa chin chē tiuⁿ àn-chiàu it-tēng ê sūn-sī tàu chò 1 ê hē-lia̍t. Oē ê bīn-téng chia̍p-chia̍p ūbûn-jī. Ang-á-oē ū 2 chióng phó·-phiàn ê khoán-sek: ke̍k-ke kúi-nā-tiuⁿ--ê (it-poaⁿ khan tī pò-choá, cha̍p-chì) kah khan khah tn̂g êang-á-chheh.
Ang-á-tōng-oēsī 1 chióngtōng-oē, iōngtiān-sī,tiān-iáⁿ,tiān-náu êng-bō·chò mûi-thé ê hêng-sek, te̍k-pia̍t chíJi̍t-púnanime(ū-sî mā hō-chò bàng-gah).
Bàng-gah beh án-choáⁿ siông-sè lâi tēng-gī, ū bô kāng-khoán ê khoàⁿ-hoat. Ū-ê ha̍k-chiá kian-chhî kóng, ang-á-oē ê tēng-gī tiāⁿ-tio̍h khó-lū i sī ìn-soat-phín, a̍h-sī kiông-tiāu iáⁿ-siòng kah bûn-jī ê i-lāi-sèng. Mā ū kiông-tiāutô·kah tô· chi-kan ê liân-koàn-sèng. Chit ê tēng-gī pâi-tû kan-na 1-bō· ê ang-á-tô·, khó-pí kóngHî-huê chèng-tī bàng-gah.
Chit pha iáu-bōe ū lâng siá. Chhiáⁿ tàu pó͘-chhiong lōe-iông.
TīBí-kok, ìn-soat chhut-pán ê ang-á khah chē iōng pit kah ba̍k-chúi oē--ê.  Chóng--sī, mā ū lâng iōnggân-liāu,la̍h-pit, a̍h-sīiân-pit; ná lâi ná chē lâng iōng tiān-náu kè-sǹg-ki ê kang-khū oē.Fumettisī chiōng hip êsiòngphòe "kóng-oē ê ke-kui-á" (speech balloon) ê ang-á-oē.
Prachuap Khiri Khan Hú

Prachuap Khiri Khan(Thài-kok-gí:ประจวบคีรีขันธ์) sīThài-koksai-pō͘  ê chi̍t-êHú(Changwat), siú-hú sīPrachuap Khiri Khan, tāi-iok ū 449,467 ê jîn-kháu, thó͘-tē bīn-chek 6,367.6 km².
Chio̍h-bō-á

Chio̍h-bō-á(石磨-) sī ūtông-sèng-loânsèng-kheng-hiòngêcha-bó͘-lâng. Chio̍h-bō-á êsin-khukapseng-líkò͘-chō hām kî-thaⁿ khoán sèng-kheng-hiòng ê cha-bó͘-lâng sio-kāng, chí-sī seng-lí kapsim-líhong-bīn siū-tio̍h tông-sèng kò-thé ê khip-ín. Chio̍h-bō-á sīLGBTlāi êL, ì-sù sīlesbian.
陶器

陶器係用黏土或者陶土捏成同燒製成嘅裝嘢架生，早到新石器時代就已經有，當時係日用品，而家就有部份變咗做工藝品收藏。
陶器可以分成兩大類：一類係實用品（functional），好似碗碟、樽、盆等等，另一類就唔係整嚟用、齋做裝飾或者完全係藝術品嘅創作（non-functional）。實用品通常會好似工業設計咁，要顧及到譬如易用性呢啲咁嘅問題，但係如果整嘅係傳統陶器，好多呢啲問題已經一早解決咗，留存咗喺傳統嘅技巧同器具形式入面。
工序通睇:
工業度有半自動化嘅陶藝步驟替代人手，譬如拉坯可以由部自動機嚟拉。工業應用嘅工序譬如風乾方法同燒製嘅先後次序呢啲，好多時同人工做嘅都有唔同。經呢種工業方法出嘅成品，除咗碗碟呢啲嘅一般器皿，仲可以工業生產埋洗手盆、廁盆、瓷磚呢啲。
石峽文化

石峽文化係嶺南地區嘅一個新石器時代晚期文化，銅石並用嘅，安名跟廣東曲江馬壩石峽遺址來，笪埞考古發現有四𤗲文化𤗲，由現場㞘底起第二𤗲亦即係下層文化就係通常講嘅石峽文化。石峽文化嘅主體，喺學術認定度照舊係屬土著文化，而繼承、發展咗發掘到㞘底𤗲文化嘅。
石峽文化分得成早期 I 段、早期 II 段、中期、晚期（仲細分得做兩段）。戥其他文化比較憑啲特徵玉、陶器啲似其他文化嘅可以得出幅表畀石峽文化嘅文化年代框架：
由陶器風格估計得出石峽文化北界係南嶺南側，西到平南、東北到新喻、南到增城而冇到廣東南部沿海啲埞。
墳墓形制好多係長方形豎穴土坑墳，坑壁好多係攞火燒過；葬俗上石峽文化特色係流行二次葬，陪葬品有兩套。
主要都仲係磨製常型（長方形、梯形）錛、斧；新出現石器錛、斧係有肩、有段嘅，而種有肩、有段石器係喺華南到太平洋羣島海洋地帶嘅特有形態畀啲史前工具嘅，屬於嘸同於中原華夏史前文化嘅特徵之一。
主要係圜底器、圈足器（喺㞘底文化時期跟洞庭湖區域傳入並本土化），亦即係嶺南兩大陶器文化傳統。代表器形係圜底釜罐、大圈足盤、鏤竉圈足豆，係繼承自石峽㞘底𤗲文化。其中印紋矮圈足罐（通常着認爲係一種非典型嘅陶器）就好有標誌性喺廣東地區啲遺存撈石峽文化同時期嘅入便，着同樣發現喺粵東虎頭埔文化同埋珠三角似後沙灣第二期遺存啲遺址裏頭，並着認爲係誕生喺珠三角、喺虎頭埔文化得到興盛並往北傳播到石峽文化。啲幾何印紋陶器着認爲係百越文化嘅一個特徵，喺中國東南沿海流行開嘅，特別係喺廣東比較發達。
同時三足陶器都有相當數量，形制類似嶺北贛鄱流域樊城堆文化。袋足器（袋足鬹）罕有，係同時期啲嶺南文化裏頭唯一有種形制嘅，而形制都類似樊城堆文化。
玉器係作爲陪葬品，啲風格有典型良渚文明風，特別係琮、璧、玦、璜等；之不過石峽遺址冇等級制度似良渚文明噉畀玉器嘅喺陪葬上；而跟尾發現嘅岩山寨遺址墳顯示有等級分化明顯，高級墳普遍有玉器陪葬。
石峽遺址早期 I 段嘅石峽文化衹有玉鉞而嘸見有玉琮、玉璧；早期 II 段正有啲良渚風格嘅玉器。啲玉器，出土喺石峽文化啲遺址嘅，幾乎都着認爲係本地生產出來嘅，論據係啲反映到嘅本地特徵喺材質工藝上、實物運輸難度考慮到假如要跟良渚長三角來、同埋玉器本身信仰上非商品嘅性質；但早期 II 段啲玉器着認爲係出自啲工匠，啲跟良渚來到石峽嘅人嘅手。
石峽遺址下、中𤗲都發現有遺跡畀栽培禾，係嶺南地區嘅最早遺存畀種禾農業。但石峽遺址啲石器裏頭啲大石鏟雖然實用得但都好少作爲實用而係作爲陪葬，少過細尐嘅石器似石钁、石斧、石錛之類啱馬壩紅土嘅，反映當時種禾係種喺旱田；石峽遺址下𤗲啲穀粒喺窖竉同埋二次葬嘅墳嘅、禾桿痕跡喺啲屋嘅紅燒成嚿土嘅都幾少；穀粒即使好多係絲苗米，啲穀粒米粒形狀大細都嘸一致，而有啲係珍珠米，睇在標準嘸同絲苗比珍珠可以係10:5或者7:8，所以羣體上睇係中間型，反映到當時品種純度低同埋耕田技術落後。因此處喺粵北嘅石峽遺址人可能未必攞穀米做主食，而可能攞來做酒；主食可能有另開嘅嘢，譬如大薯（淮山）、芋頭、葛根之類。
石峽文化繼承發展嶺南土著文化同時都體現出戥嶺北嘅文化交流。其中，石器方面有肩石器起源係喺珠三角，最早係出土喺南海西樵山遺址（即西樵山文化，距離而今七千幾年前）；之有段石器最早係產生喺長江下游嘅馬家浜文化、河姆渡文化，逐漸擴散到附近啲埞，並鼎盛喺良渚文明時期。陶器似上文講到主要係土著嘅圜底器同埋本土化嘅圈足器，而又有形制係接近鄰近嘅贛鄱流域樊城堆文化嘅，後者啲三足陶、袋足器着認爲係分別在地化噉改跟中原龍山文化、大汶口-龍山文化系統啲對應形制來。石峽文化陶器類似樊城堆文化嘅同時，花紋方面又吸收有粵東虎頭埔文化嘅因素，並經由石峽文化向外傳播。中原文化本身反而冇直接影響到嶺南地區。
有啲學者認爲石峽文化啲玉器有別於種使玉器傳統喺啲非石峽文化喺廣東嘅（譬如珠三角文化），啲一路使慣玉石玦、玉石環嘅，並認爲啲玉器直接跟良渚移民來，因爲時間啱好係喺良渚社會崩潰之後，而良渚玉琮目前出土最多笪埞繼良渚之後即係廣東，玉琮啲造型同埋紋飾都戥良渚基本一致；本地工匠有意模仿良渚紋飾，都反映到廣東地區嘅堅守畀良渚傳統同埋信仰。但有學者針鋒相對指出，石峽戥良渚嘅交流着認爲冇涉及到良渚信仰嘅輸出，而純粹係技術交流由良渚中晚期有工匠落到石峽帶來嘅，並畀埋本地工匠、得到本地化作爲裝飾手法，表現喺啲玉器紋飾即使着認爲係良渚工匠跟良渚工匠傳統做嘅都並冇嚴格或者嘸使嚴格跟良渚啲玉器紋樣，好多玉器都脫離開或者本土化簡化咗神人紋體系而着認爲係本地工匠做嘅，而且石峽文化始終偏愛玉鉞、特別係本土細竉鉞樣式多過玉琮好多。
返轉頭，石峽文化嘅葬俗（二次葬、雙孖陪葬品）都影響到嶺北樊城堆文化。有人根據陶器啲特徵認爲樊城堆遺存係屬於石峽文化，同時石峽文化影響到湘江流域個石家河文化嘅邊廉與及廣西南部、北部灣沿海（譬如獨料遺址）啲埞。
泰國中西部Tha Chin江流域、Khwae Noi江流域同埋馬來半島西岸嘅新石器時代遺存裏頭都出現有三足陶器空三足斝係本地產嘅，其中典型嘅係班考遺址甲類墳葬；種三足陶器着認爲有拏褦畀華南地區嘅新石器時代文化，包括石峽文化。石峽文化陶器傳統（圜底、圈足、三足）戥班考甲類墳葬特徵有好大相關性，兩家着認爲有淵源關係。
石峽文化亦即係石峽下層文化反映嘅土著文化主體，又着一路繼承到石峽中間𤗲、上高𤗲去並得到發展，譬如陶器製作工藝有好大提高。值得注意嘅係，喺石峽中高𤗲文化裏頭仲見有多啲土著文化因素強勢回歸，外來影響衹有個別殘留：外來形制三足器接近消失、衹得鼎；陪葬玉器少好多，衹得簡單飾品似玦、環之類。之不過，上高𤗲文化當中釉陶、原始瓷器、青銅器係受有同百越一員嘅吳越文化影響。
呢種土著文化一路發展並作爲主流直到南越國着漢武帝滅正最終着漢文明同化。
繩紋時代

繩紋時代，又寫做繩文時代，係日本史上一個時代，由約莫公元前14,000年到前300年，橫跨舊石器時代後期到新石器時代。嗰陣嘅人識用繩紋嘅陶器，大致對應新石器時代。
大概一萬四千年前，氣候變暖，海平面上升，令日本同亞洲大陸分離，變成列島。啲人馴養狗用嚟獵鹿同野豬，同時發明咗弓箭，增加獵物捕獲量。除打魚之外，啲人亦採集七葉樹籽、橡實、核桃同埋植物嘅球根等。啲人努力獲得足夠糧食，從而有空閒時間磨製石器同埋燒製陶器。又因為開始食熟食而擴大食物範圍。噉樣，人類可以長期定居一地，建造豎穴住居。豎穴住居以廣場為中心，幾家一齊聚居，周圍因丟棄貝殼同食物碎屑，形成貝塚。但呢類食物唔能夠長期保存，而且亦好難將剩餘產品積累喺某個人手中，當時重係處於冇階級對立嘅原始社會，因此未發現反映特定人嘅財富同權力嘅遺址同埋遺物。
喺當時生產力好低嘅條件下，自然生產嘅資源有限，因此啲人喺集團內部制定嚴格嘅規約以保護自然，同時盛行巫術，出現石棒、土偶，並有拔齒等習慣。啲人重祈求自然豐盈。到呢個時代末期，尤其喺西日本，出現企圖突破狩獵、捕撈同埋採集經濟嘅趨勢，喺福岡縣嘅板付遺址發現咗繩紋晚期種植水稻嘅水田遺址。
呢個時期遺跡好多，青森縣青森市嘅三内丸山遺跡（日文：三内丸山遺跡）係目前日本所發現規模最大嘅繩紋村落古跡，大量出土嘅陶器同埋陶俑表面有繩索紋樣，所以叫繩紋時代。呢個時代產生嘅文化叫繩紋文化。繩紋時代嘅生活方式以狩獵採集為主，武器係弓箭，喺遺跡可發現埋葬嘅狗墳。出土嘅陶俑多數係女性，因此繩紋時代係日本母系氏族公社嘅繁榮時期。
繩紋人被外來民族征服後，彌生時代來臨。喺北海道同日本東北，沖繩就分別保持擦文文化同貝塚文化。
陶瓷

陶瓷係工藝嘅一種，狹義上係指用泥（陶泥或者瓷泥）整成器皿或者雕塑品等等嘅形狀，等到乾燥之後再放入爐燒成一件件器皿嘅工藝。製成品會叫做陶器或瓷器。
廣義上，喺工程學，陶瓷可以指用無機嘅非金屬原料製作嘅產品。呢類嘢包括例如電腦零件入面嗰啲，其實都係由工藝嘅陶瓷衍生出來。工程師用陶瓷技術製作工業產品嘅期間，不斷咁改用唔同嘅物料同工序，結果整咗一柞同工藝嘅陶瓷好唔同嘅嘢出來。
新石器時代

新石器時代（英文：Neolithic或者英文：New Stone Age）喺考古學上係石器時代嘅最後一個階段。以磨製石器為主，大概喺1萬年前開始，結束時間距離依家有2000幾至5000幾年不等。
就喺呢個時代，人類開始從事農業同埋畜牧，將植物嘅果實加以栽種，並將野生動物馴服咗攞嚟食。人類唔再剩係依賴大自然提供食物，因此食物來源變得穩定。同時農業同畜牧嘅經營亦令人類由逐水草而居變為定居落嚟，慳返更多時間同精力，而人類亦已經能夠製作陶器、紡織。喺咁嘅基礎上，人類生活得到更進一步改善，開始關注文化事業嘅發展，令人類開始出現文明。喺中國，呢個時代出現咗仰韶文化、河姆渡文化同埋細石器文化等文明。
喺新石器時代完咗之後，人類開始進入青銅器時代。
彩陶文化

彩陶文化，又叫做仰韶文化，係喺中國發現嘅新石器時代文化。大概係公元前5000年到公元前2000年，主要響黃河中游。呢個文化最明顯係有好多彩陶，即係陶器上面畫好多彩色花紋，因為咁就叫做彩陶文化。呢個文化重有好多石器同骨器。氏族社會，種嘢食，養家畜。
彩陶文化最先響1921年嘅河南省澠池縣仰韶村發現，所以亦都叫仰韶文化。範圍就有河南、山西、甘肅同埋最多發現嘅陜西，家下已掘到成千處遺址。
有學者認為彩陶文化承繼老官台文化；而黑陶文化承繼彩陶文化。
彩陶文化陶器唔同黑陶文化陶器。初期彩陶唔似黑陶咁有用車做，所以無咁精細。去到中期先見有車。彩陶嘅彩主要係紅、白、黑，圖案係魚、面、網同幾何圖案。有發現細路仔葬響彩陶裏面。
彩陶文化響呢面唔係咁一定致，各時各地各適其適。呢陣時主要係種粟，即係小米。亦都見到有啲村就種米或者麥。至於係刀耕火耨定係精耕細作家下都未有定論。部份中期彩陶文化有加高地台起糧倉，可以蓄糧，唔怕畀水浸濕。架生方面有石斧、石鏟，石磨等。
佢哋種嘢之外，亦都有養豬、養狗，甚至養牛、養綿羊、養山羊。
打獵捉魚一樣係咁重要，有骨做魚鈎，魚叉，箭頭等等。佢哋搵食石造架生都分好多種，而且都打磨過。
有啲彩陶上面印低布之類織物紋。可以推斷彩陶文化嘅人係識織布。
彩陶文化以農業為主，村有大有小，大村啲屋有一定格局，而挖埋溝圍住條村。村外面有墓有窰。村屋有圓有方，初時圓多，單房，後尾就方多，多房。屋牆係泥做，加草混成，有啲有木架撐。牆外面多數包草燒過，等佢硬淨啲同無咁易浸濕晒。
彩陶文化係有墓，墓主亦都陪葬品。
家下都未有一致定案，多數考古學家睇佢係父系社會，只有少數會認為佢係母系社會。呢樣可以睇成係母系社會轉到父系社會一個時期。
因為彩陶文化咁散，又唔係咁一致，點分都係一個問題。家下考古學家將彩陶文化分做五個時期：
黑陶文化

黑陶文化，又叫龍山文化，係喺中國發現新石器時代一段文化，年代大約公元前3000年到公元前2000年。時間來睇係遲過彩陶文化少少。呢個文化有好多石器，骨器，蚌器，而最特別係有好多黑陶，即係黑蚊蚊嘅陶器，所以就叫黑陶文化。黑陶文化主要係黃河中下游發現，因為佢最先響山東省歷城縣龍山鎮發現，所以亦都叫龍山文化。
黑陶文化比陜西一帶彩陶文化發展得快好多，搵食架生唔單止款多，連數都多。皆因佢哋已經識得用車整陶器。占巫都好發達。社會已經有私產，變做父系社會，亦都開始有階級之分。城開始有雛形，因為已經有夯土造牆。
到咗後期，山西陶寺係家下發現到最大嘅黑陶文化遺址，有埋城牆。呢個時間已經種米。
新石器時代人口到咗呢個時間，已經係到頂。去到黑陶文化尾，人口跌得好快，墓裏面掘到嘅黑陶質素亦都無咁好。
黑陶燒陶嗰陣滲炭而變黑。呢陣時嘅黑陶係因為用車製，整嘅技巧好唔錯。黑陶外面亦都打到好滑。不過黑陶好易打爛，所以慢慢畀金屬取代。
珠江文明

珠江文明（粵拼：Zyugongmanming）係指嶺南喺史前時代發源到近現代產生嘅文明。佢有好多本土嘅文化（例如係南越人嘅文化），後嚟再由中原嗰頭攞咗啲漢人移民帶嚟嘅文化。自從大秦皇朝（公元前 2 世紀）開通靈渠、大庾嶺、同瀟賀古道之後，長江同珠江兩大水系互通，嗰時嘅中原文化就自然咁傳咗入嶺南度。大唐皇朝（公元 7 至 10 世紀）之後，中原經過南雄遷珠江三角洲移民，就有咗 156 姓。打後喺北宋至大元帝國嗰 200 幾年間，有三次漢人大規模移民去珠璣巷，然後再南遷。廣東嗰頭重因為佢靚嘅地理位置做埋海上絲綢之路嘅發祥地。
喺深圳嘅鹹頭嶺新石器時代遺址出土咗大量嘅紅燒土、陶質生活用具同埋錛、斧、鑿、鏟、刀等嘅磨制石器同打制石器。經過測定表明，鹹頭嶺出土嗰啲器物係喺公元前 6000 年至 7000 年前嘅新石器時代（Neolithic Age）中期嘅嶺南人嘅作品，從而將珠江文明嘅歷史推至公元前 7000 年之前。喺嗰度發現嘅器物充分說明咗珠江文明嘅歷史一啲都唔謯過黃河文明同長江文明。
公元前 5600 年左右－喺深圳龍崗區葵涌鎮掘到，以彩陶盤同碗為特色。
公元前 6250 年左右—深圳鹽田區大梅沙村；陶器有夾砂同泥質兩種，器種有釜、罐、碗、豆、器座、支腳呀咁，紋飾以繩紋為主，重有劃紋、葉脈紋、水波紋、貝印紋、指甲紋、附加堆紋等等。石器就有斧、錛、刀、拍、礪石呢啲。
公元前 6250 年左右—深圳鹽田區小梅沙渡假村，陶器有夾砂陶和泥質彩陶，燒造嘅火候低，陶器紋飾有繩紋、貝劃紋、刻划水波紋，彩陶器有圈足盤，器胎夾均勻嘅細砂，器表打磨完之後上咗灰白色嘅陶衣，再繪赭紅色彩，以浪花、線條、鏤孔組成圖案，表現出好高嘅藝術水平。石器係打製嘅燧石石器，用間接打擊法兩面加工製成，器形細啲。
公元前 4000 年左右—江門新會區南部崖門鎮梁黃屋村，陶片同磨製石器，陶片質地係夾砂陶同泥質陶，器形有陶釡、陶罐等，石器就有石斧、砍砸器呢啲。
公元前 4000 年左右—江門新會區南部崖門鎮崖南農林場，夾砂陶片，有黑陶同灰陶兩種，器形有陶釡、陶罐等，器表有刻劃紋、編織紋、細繩紋等做裝飾。
公元前 4200 年左右—珠海高欄島風猛鷹山，陶器多數係夾砂陶，冇乜泥質陶，器類有釜、罐、缽、盤、豆、杯、器座、支座、器蓋、箅形器、陶條、支腳、紡輪等，其中釜類最多。
Maafe

Maafeje pokrm typický prozápadníastřední Afriku(především pak prosenegalskouagambijskou kuchyni), jehož základem jsouarašídy. Jedná se o arašídovou omáčku vařenou s masem nebo zeleninou. Maafe původně pochází od kmenůMandinkůaBambarů, které žijí na územíMali.
V tomto článku byl použitpřekladtextu z článkuMaafena španělské Wikipedii.
Gastronomía de Costa de Marfil

Lagastronomía de laCosta de Marfiles muy variada y se destaca la calidad de los productos con los que se elaboran sus platos, como por ejemplo los pescados y mariscos, las carnes, mandioca, arroz y mijo, entre otros.
Entre los platos típicos destacan los pescado a la parrilla con salsa de sésamo o nueces, acompañados por arroz y maíz. Elattiekées mandioca rallada, el futú, puré de plátano, elkeyenú, pollo con mandioca,arrozy plátano frito. Además de antílope.
En cuanto al postre encontramos frutas frescas, como el plátano frito (alloco), o dulces preparados con cacao y nueces.
Las bebidas más consumidas son el vino de palma (banguy), la cerveza de mijo, el cacao.
Foutou banane

Lefoutou bananeest un plat ivoirien conçu en utilisant de la banane plantain écrasée.  Il est consommé au Centre et à l'Est de laCôte d'Ivoireservant d'accompagnement aux plats en sauce.
Il s'obtient par le mélange debanane plantainmûre ou non et demanioc, bouillis puis pilés. Ce plat est généralement accompagné par une sauce, comme lasauce graine(sauce de noix depalme).
Zeinab Bancé

Zeinab Bancéest unecheffe cuisinière,entrepreneure,décoratrice intérieuretorganisatrice d'évènementsivoirienned'origine Burkinabè.
Du 17 au 22 décembre 2024, elle a effectué 120 heures de cuisine en continu à l'agoradeKoumassiàAbidjan. Son exploit est en cours de validation par l'équipe deGuinness World Record.
Le 17 décembre 2024, Zeinab Bancé, cheffe cuisinière, se lance un défi culinaire afin d'établir un record mondial en cuisinant pendant 5 jours en continu soit 120 heures en se conformant aux règles de Guinness World Record.
Elle cuisine en continu du 17 au 22 décembre 2024 à l'agora de Koumassi àAbidjandes mets originaires de laCôte d'Ivoire. Elle bat le record de la NigérianeHilda Baci, détentrice du titre conformément aux règles du Guinness World Record. Elle détrône également le record mondial de 119 heures et 57 minutes de l'Irlandais Alan Fischer.
Pour effectuer cet exploit, Zeinab Bancé concocte environs 293 plats issus des traditions culinaires ivoiriennes qui a pour objectif de nourrir 15 000 personnes et célébrer la solidarité ivoirienne.
Le public ivoirien et plusieurspersonnalités politiques, dushowbizet descréateurs de contenusont effectué le déplacement pour la soutenir notammentDidi B,Josey,Magic system,Roselyne Layo,Mamadou Touré, ministre de la promotion de la jeunesse de l'insertion professionnelle et du service civique, ainsi le ministre ivoirien dutourismeet des loisirs,Siandou Fofana.
L'ivoirienne ambitionne effectuer ce exploit pour inscrire son nom dans leLivre Guinness des records.
Le 23 décembre 2024, Zeinab Bancé met fin à son marathon culinaire après avoir cuisiné pendant 131 heures et 30 minutes en continu. Son exploit est en cours de validation par l'équipe du Guinness World Record.
À l'issue de cet exploit, Zeinab Bancé est fait chevalière de l’ordre national le 31 janvier 2025.
Sauce gombo

Lasauce gomboest unesaucegluante à base degombosfrais ou secs, originaire d’Afrique de l’Ouest. Elle accompagne les plats depoissonou deviande. On la trouve auMali, enrépublique démocratique du Congo, enGuinée-Conakry,enCôte d’Ivoire,auCameroun, auSénégal, auTogo, auBéninou encore enGuinée-Bissau.
Elle est appeléefeviau Bénin,gan-nahau Mali,soupoukandjaau Sénégal,dongo dongoen république démocratique du Congo,kopéen Côte d'Ivoire,takouen Guinée-Bissau,fetri dessiau Togo ou encoredarabaauTchad.
Kenkey

Kenkeyokormiokokoeodorkunuè un piatto base simile agli gnocchi a lievitazione naturale originario delle regioni dell'Africa occidentale abitata daiGa, solitamente servito con salsa al pepe e pesce fritto o zuppa, stufato. Le aree in cui viene mangiato il kenkey sono ilGhana, laCosta d'Avorioorientale, ilTogo, ilBeninoccidentale, laGuyana(dove è noto come "konkee") e laGiamaica. Di solito è fatto damaismacinato, come l’ugalio pietanze similari. È noto anche in Giamaica comedokunoo,dokono,dokunu(l'Asante si riferisce allo stesso piatto di dɔkono), "cassetti blu" e "foglia a cravatta". InTrinidadè chiamato "paime" (pronuncia pay-me) e differisce dal fatto che non contieneplátanoma può includere zucca e cocco. Nella cucina dei Caraibi, è fatto con farina di mais, plátano, banana verde, patata dolce (versione Asante e giamaicana, che proviene dalla versione Asante) omanioca, avvolto in foglie di banana. Il cibo deriva dalle tradizioni culinarie africane.
A differenza degli ugali, fare il kenkey implica lasciare fermentare il mais prima della cottura. Pertanto, la preparazione richiede alcuni giorni per far fermentare l'impasto. Dopo la fermentazione, il kenkey è parzialmente cotto, avvolto in foglie di banana, gusci di mais o carta stagnola e cotto a vapore. Esistono diverse versioni di kenkey, come Ga eFantikenkey. Il kenkey Ga è più comune in molte parti del Ghana.
6-8 tazze di farina di mais (o mais macinato). (La farina di mais bianca è preferibile, e dovrebbe essere finemente macinata, come la farina. La farina di granturco in stilelatinoamericano, come è usato in tortillas, tamales,pupusas, ecc., è il tipo giusto.)
Foglie di banana o mais o bucce di mais o fogli di alluminio per avvolgere l'impasto (le foglie o le bucce possono essere disponibili presso i negozi di generi alimentari africani, asiatici o latini).
In un grande contenitore unire la farina di granturco (o la farina di mais e la manioca grattugiata) con acqua calda quanto basta per inumidire tutto. Mescolare bene. Coprire il contenitore con un panno pulito. Metterlo in un luogo caldo, come un forno riscaldato o sopra il frigorifero, per due o tre giorni o più per ottenere i migliori risultati. La fermentazione può richiedere più di due giorni, specialmente in climi freddi. (Nota: un forno riscaldato è un forno che è stato riscaldato per alcuni minuti e spento. La farina dovrebbe fermentare, non cucinare). Quando è correttamente fermentato, dovrebbe avere un aroma leggermente aspro, ma non sgradevole, come l'aumento della pasta per il pane. La farina di mais eccessivamente fermentata non ha un sapore giusto.
Preparare la farina di mais come descritto sopra e lasciare fermentare per circa sei ore. Quindi mescolare un cucchiaio di aceto nella farina di mais bagnata.
L'acqua in cui il kenkey viene bollito serve da bevanda quando il mais o le bucce di mais sono usati come involucro per la cottura del kenkey. Questa acqua è chiamata "otinshi nu".
Nota: le farine di mais fermentate pronte all'uso, preparate appositamente per banku e kenkey, possono essere disponibili nei negozi di alimentari africani e devono essere preparate secondo le istruzioni del pacchetto.
Ачеке

Ачеке(сбам.—«cɛkɛ»)—гарниризманиоки, популярный на побережьеКот-д’Ивуара. Блюдо готовится из ферментированной мякоти маниоки, натёртой на тёрке или измельчённой в гранулах. Также готовят сушёный ачеке, который по текстуре похож накускус.
Блюдо готовят из тёртойферментированнойманиоки, которая приобретает особый аромат, когда подаётся с жареной рыбой с молотым острым перцем, украшенной мелко нарезанным перцем и луком с добавлением небольшого количества приправы для вкуса, смешанной с обычным маслом.
Маниоку очищают от кожуры, натирают на тёрке и смешивают с небольшим количеством предварительно сброженной маниоки в качестве закваски. Пасту оставляют бродить на один или два дня. После окончания ферментации и удаления подавляющей частисинильной кислоты, которая содержится в большом количестве в горькой маниоке, мякоть обезвоживают, просеивают, сушат и готовят на пару. После нескольких минут приготовления ачеке готово к употреблению. Его лучше всего подавать с рыбой, приготовленной на гриле, и перцем или помидорами.
Ачеке, продаваемое на рынках, обычно готовится заранее.
Haitská kuchyně

Haitská kuchyně(francouzsky:Cuisine haïtienne) je typickou kreolskou kuchyní, vychází z mnoha vlivů, především zafrické kuchyně,francouzské kuchyně,španělské kuchyně, kuchyně domorodýchTaínůa v menší míře takéarabské kuchyně.
Typické haitské jídlo je jednoduché a skromné, ale velmi výrazně ochucené, odrážející africké a francouzské vlivy.
Příklady haitských pokrmů:
Příklady haitských nápojů:
V tomto článku byl použitpřekladtextu z článkuHaitian cuisinena anglické Wikipedii.
Ropa vieja

Ropa vieja(doslovně přeloženostaré hadrynebostaré oblečení) je pokrm zlatinskoamerickéašpanělské kuchyně,kubánská specialita. Jedná se o kořeněnédušenétrhané maso, ke kterému se jako příloha obvykle podávárýže,fazolenebosmažené plantainy. Na kořenění masa se nejčastěji používábobkový list,koriandr,tymiánnebohřebíček. VeŠpanělskuse obvykle vaří scizrnou.
Ropa vieja původně pochází ze středověkékuchyně safardských Židů.
V tomto článku byl použitpřekladtextu z článkuRopa viejana anglické Wikipedii.
Red red

Lered redest unplat ghanéencomposé de haricots cornilles, cuits dans de l'huile de palmeou autre huile végétale, souvent accompagné debanane plantain. Le plat tire son nom de la couleur rouge qu'il prend à cause de l'huile de palme rouge (zomi). Le red red contient généralement du poisson tels que le maquereau ou les sardines en conserve, des haricots cornilles, du pimentScotch bonnet, des oignons, de l'huile de palme et des tomates. AuGhana, on l'appelle communément «kokoo ne beans». Bien que souvent servi avec du poisson, le red red peut aussi êtrevégétarienouvégan. Il peut être servi avec de labanane plantain frite, de l'avocat, du riz ou dugarripour un repas complet.
Cuisine haïtienne

Lacuisine haïtienneregroupe l'ensemble destraditions culinairesd'Haïti. Elle est caractérisée par l'influence des différents groupes ethniques historiques qui peuplent la partie ouest de l'île d'Hispaniola, à savoir les Africains et aussi les Américains et lesTaïnos, lesFrançaiset lesEspagnols. Elle est également d'inspiration africaine, duMoyen-Orientmais aussi desÉtats-Unis. La cuisine haïtienne est comparable à la cuisinecréoleet proche de celles du reste desCaraïbes.
Les Haïtiens consomment largement les légumes, les viandes, lerizou lafarine de maïs. Lespoivronset les herbes sont souvent utilisés pour renforcer la saveur. Les plats ont tendance à être assaisonnés généreusement.
Les entreprises d'origine étrangère qui se sont installées sur l'île y ont aussi introduit leurs propres préparations. Au fil des ans, ces cuisines ont fusionné avec la cuisine haïtienne, comme lacuisine levantine, provenant de la migration arabe à Haïti.
La cuisine haïtienne est souvent assimilée à la cuisine plus générale des Caraïbes, possédant néanmoins quelques spécificités. Cela est dû notamment à l'utilisation d'aromates et de piments.
Un des plats traditionnels est le riz collé aux pois (diri kole ak pwa) consistant en du riz mélangé à des haricots rouges (ou pinto) accompagné d'une marinade et servi avec du rouget, des tomates et des oignons. Ce plat est aussi appelé « riz national », considéré comme étant un plat emblématique d'Haïti. Ce mets peut également être accompagné d'un bouillon clair à base d'épices diverses, de pommes de terre, de tomate et de viande de chèvre ou de bœuf.
Le riz blanc est parfois consommé seul avec des haricots, mais reste très souvent accompagné de viande. La purée de pois ou sauce pois (sos pwa) recouvre souvent l'ensemble. La sauce pois haïtienne est plus épaisse que la soupe cubaine de pois noirs.
Parmi les haricots, les noirs sont plébiscités, viennent ensuite les rouges, puis les blancs et enfin les pois.
La viande de poulet est également largement consommée, de même que la viande de chèvre et de bœuf. Le poulet est souvent bouilli dans une marinade à base de jus de citron, d'orange amère, de piment scotch bonnet, d'ail, et le tout est frit.
Le légume haïtienest une sorte deragoûtà base de purée d'aubergine, de chou, de chayotte, d'épinards, de cresson et d'autres légumes (selon les saisons et les préférences). Ce ragoût est assaisonné par des épices, des oignons, de l'ail et du concentré de tomates. On cuit souvent, dans ce ragoût, de la viande de bœuf ou du crabe.
Les autres plats également consommés contiennent de l'igname, de la patate (tubercule similaire à lapatate douce), des pommes de terre, et des fruits de l'arbre à pain.
Parmi les plats de la cuisine haïtienne, voici une liste de plats typiques :
Плантан

Планта́н(фр.plantain) илипла́тано(исп.plátano, отplantar— «сажать»; в советской терминологии Института Африки АН СССР — «овощные сорта бананов») — крупные овощныебананы, которые перед употреблением в пищу, как правило, требуют термической обработки.
Овощные и десертные бананы различал ещёКарл Линней, относивший первые к видубанан райский(Musa paradisiaca), а вторые — к видуMusa sapientum(гибрид видовбанан Бальбиса(Musa balbisiana) ибанан заострённый(Musa acuminata)). Ныне эта номенклатура не используется.
Термином «платано» чаще всего обозначают сорта бананов, имеющих крупные плоды с зелёной или серо-зеленоватой кожурой икрахмалистой, жёсткой и несладкой мякотью. Перед употреблением в пищу их жарят, варят или обрабатывают паром. Они широко используются также в качестве корма для домашнего скота.
В большинстве испаноязычных стран овощные и десертные бананы в быту не различают, и те и другие называютplátano. В Центральной и Южной Америке чаще всего овощные бананы можно встретить у уличных торговцев или в ресторанах, подающих в видезакускиили гарнира блюдо «чифлес» (исп.chifles) — стружка или тонкие ломтики овощных бананов, жареные в масле и приправленные солью.
Дважды обжаренные ломтики бананов, напоминающиелепёшки, называютсятостонес.
Жареный плантан— популярное блюдо, самостоятельная закуска игарнирк основному блюду в странах, где растут плантаны.
Писанг горенг— жаренный вкляреплантан, популярное блюдо в Индонезии.