มิเชล โหย่ว

มิเชล โหย่ว ชูเค็ง(อักษรโรมัน: Michelle Yeoh Choo-Kheng; เกิด 6 สิงหาคม ค.ศ. 1962) มีชื่อจริงว่าโหย่ว ชูเค็ง(จีนตัวย่อ:杨紫琼;จีนตัวเต็ม:楊紫瓊;พินอิน:yáng zǐ qióng) หรือหยาง จื่อฉยงในภาษาจีนกลางมีชื่อในการแสดงว่ามิเชล โหย่ว(อักษรโรมัน: Michelle Yeoh) เป็นนักแสดงหญิงชาวมาเลเซียกรรมการคณะกรรมการโอลิมปิกสากล เข้าสู่วงการบันเทิงจากการเป็นผู้ชนะเลิศการประกวดมิสมาเลเซียเวิลด์ และเป็นตัวแทนของประเทศมาเลเซียในการเข้าประกวดมิสเวิลด์ที่กรุงลอนดอนประเทศอังกฤษในปี ค.ศ. 1983 จากนั้นเธอได้มีโอกาสแสดงภาพยนตร์ฮ่องกงจนมีชื่อเสียงในระดับนานาชาติโดยเฉพาะจากการแสดงบทโลดโผนและภาพยนตร์กำลังภายในที่ประสบความสำเร็จหลายเรื่องในยุคคริสต์ทศวรรษ 1990เช่นโอ้โฮ!...ซือเจ๊(1985),โคตรอันตราย...คู่คู่(1986),ดุดุดุ(1987),แผนโหดเจ๊ดุ(1987),วิ่งสู้ฟัด 3(1992),สวยประหาร(1993),วิ่งสู้ฟัด ตอน ซือเจ้ฟัดเอง(1993),หย่งชุน หมัดสั้นสะท้านบู๊ลิ้ม(1994) และ3 พี่น้องตระกูลซ่ง(1997)
หลังจากมีชื่อเสียงในทวีปเอเชียเธอก็ได้รับโอกาสในการแสดงภาพยนตร์ฮอลลีวูดโดยได้แสดงในภาพยนตร์ชุดเจมส์ บอนด์ภาค007 พยัคฆ์ร้ายไม่มีวันตาย(1997) และมีชื่อเสียงโด่งดังไปทั่วโลกจากเรื่องพยัคฆ์ระห่ำ มังกรผยองโลก(2002) ที่ทำให้เธอได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลแบฟตาและรางวัลม้าทองคำสาขานักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยม รวมทั้งมีผลงานในภาพยนตร์ฮอลลีวูดเรื่องอื่น ๆ เช่นนางโลม โลกจารึก(2005),ยุทธการสยบพระอาทิตย์(2007),เดอะมัมมี่ 3 คืนชีพจักรพรรดิมังกร(2008),มอร์แกน ยีนส์มรณะ(2016),เหลี่ยมโบตั๋น(2018),ชาง-ชี กับตำนานลับเท็นริงส์(2021),โรงเรียนแห่งความดีและความชั่ว(2022) และประสบความสำเร็จอย่างมากกับบทบาทการแสดงในภาพยนตร์เรื่องซือเจ๊ทะลุมัลติเวิร์ส(2022) ที่ทำให้เธอได้รับรางวัลออสการ์ สาขานักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยมในงานประกาศผลรางวัลออสการ์ ครั้งที่ 95โดยเธอได้รับการบันทึกว่าเป็นนักแสดงชาวเอเชียตะวันออกเฉียงใต้คนแรกที่ได้รับรางวัลออสการ์ในสาขานี้และเป็นชาวมาเลเซียคนแรกที่ได้รับรางวัลออสการ์นอกจากนี้จากบทบาทดังกล่าวยังทำให้เธอได้รับรางวัลลูกโลกทองคำ,รางวัลแซกอวอร์ดส์และอินดิเพนเดนต์สปิริตอะวอดส์สาขานักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยม รวมถึงได้รับการเสนอชื่อให้เข้าชิงรางวัลแบฟตา
ชื่อเธอ Yeoh Choo-Kheng นั้นมาจากการถอดชื่อจีน 杨紫琼 ตามเสียงภาษาจีนฮกเกี้ยนอ่านตามภาษาจีนฮกเกี้ยนว่า "เอีย จู๊ขิง" (เป่อ่วยยี: Iôⁿ Chú-khêng,IPA: /iɔ̃³³ t͡su⁴⁴ kʰiɪŋ²⁴/)
มิเชล โหย่ว เกิดเมื่อวันที่ 6 สิงหาคม ค.ศ. 1962 ในเมืองอีโปะฮ์รัฐเประสหพันธรัฐมาลายา(ปัจจุบันคือประเทศมาเลเซีย) มีชื่อจริงว่าโหย่ว ชูเค็งหรือ หยาง จื่อฉยง ตามสำเนียงจีนกลาง เป็นชาวมาเลเซียเชื้อสายจีนโดยครอบครัวเป็นชาวฮกเกี้ยนและชาวกวางตุ้งบิดาชื่อ โหย่ว เคียนเต๊ก หรือ หยาง เจี้ยนเต๋อ (สำเนียงจีนกลาง) และมารดาชื่อ เจเนต โหย่ว หรือ ถัน ฮุ้ยเจิน บิดาเป็นนักกฎหมายและเป็นนักการเมืองของพรรคสมาคมชาวมาเลเซียเชื้อสายจีน (Malaysian Chinese Association หรือ MCA) ซึ่งเธอเป็นบุตรคนสุดท้องในพี่น้องทั้งหมด 3 คน เติบโตขึ้นมาด้วยการพูดภาษามลายูและภาษาอังกฤษเป็นหลัก โดยเธอเริ่มมาเรียนรู้ภาษาจีนกวางตุ้งและภาษาจีนกลางเมื่อเริ่มเป็นนักแสดงแล้ว
เธอชื่นชอบการเต้นมาตั้งแต่เด็ก โดยเริ่มเรียนบัลเลต์ตั้งแต่อายุ 4 ขวบ และเข้ารับการศึกษาในชั้นประถมที่โรงเรียนเมนคอนแวนต์ อีโปะฮ์ ซึ่งเป็นโรงเรียนหญิงล้วน ก่อนที่จะย้ายตามครอบครัวไปใช้ชีวิตที่ประเทศอังกฤษเมื่ออายุได้ 15 ปี และเข้าเรียนในโรงเรียนประจำหญิงล้วน จากนั้นเธอได้เข้าเรียนที่ราชบัณฑิตยสถานนาฏศิลป์ กรุงลอนดอน เอกวิชาบัลเลต์อย่างไรก็ตามเธอต้องหยุดการเป็นนักบัลเลต์มืออาชีพไว้เนื่องจากได้รับบาดเจ็บที่กระดูกสันหลัง เธอจึงเปลี่ยนไปให้ความสนใจกับการออกแบบท่าเต้นและศิลปะด้านอื่น เธอจบการศึกษาระดับปริญญาตรีศิลปศาสตรบัณฑิตสาขานฤมิตศิลป์ จากวิทยาลัยครูว์แอนด์อัลเซเจอร์ ที่มณฑลเชชเชอร์(ต่อมาวิทยาลัยดังกล่าวถูกรวมเป็นวิทยาเขตหนึ่งของมหาวิทยาลัยนครแมนเชสเตอร์)
หลังเรียนจบจากอังกฤษ เธอกลับมายังประเทศมาเลเซีย เพื่อเข้าประกวดมิสมาเลเซียเวิลด์ และสามารถคว้ารางวัลชนะเลิศได้ในปี ค.ศ. 1983 ขณะอายุได้เพียง 20 ปี ก่อนจะได้เป็นนางงามตัวแทนของประเทศมาเลเซียไปประกวดมิสเวิลด์ที่กรุงลอนดอน
จากการได้ตำแหน่งนางงามของประเทศมาเลเซียและได้เป็นตัวแทนไปประกวดมิสเวิลด์ ที่ลอนดอน ทำให้เธอได้รับความสนใจและมีผลงานทางโทรทัศน์เป็นครั้งแรกในปี 1984 ด้วยการได้แสดงโฆษณานาฬิกายี่ห้อกี ลาร็อชที่ออกอากาศทางโทรทัศน์ โดยเป็นการร่วมถ่ายโฆษณาร่วมกับเฉินหลงและโจว เหวินฟะจากนั้นเธอได้เซ็นสัญญาแสดงภาพยนตร์กับค่าย ดีแอนด์บี ฟีลม์ ของฮ่องกงโดยมีชื่อในการแสดงช่วงแรกว่า "มิเชล ข่าน" และมีผลงานภาพยนตร์เรื่องแรกในฐานะนักแสดงสมทบคือคู่ซ่าส์จอมแสบ(1984) ที่แสดงนำแสดงโดย หลิน จื่อเสียง และหง จินเป่า
หลังจากได้แสดงภาพยนตร์เรื่องแรก เธอก็ได้ปรากฏตัวในฐานะนักแสดงรับเชิญในเรื่องภาพยนตร์เรื่องขอน่า อย่าซ่าส์(1985) ที่นำแสดงโดยเฉินหลง,หง จินเป่าและหยวน เปียวต่อมาเธอได้รับบทนักแสดงนำเป็นครั้งแรกในภาพยนตร์แอคชันเรื่องโอ้โฮ!...ซือเจ๊(1985) ซึ่งเธอรับบทเป็น "สารวัตรอู๋" ตำรวจสายสืบหญิง โดยแสดงร่วมกับ ซินเธีย ร็อทร็อก และฉีเคอะซึ่งบทดังกล่าวถือเป็นบทบาทที่สร้างชื่อให้เธอเป็นที่รู้จักในวงการภาพยนตร์ฮ่องกง โดยตัวภาพยนตร์ประสบความสำเร็จทำรายได้มากกว่า 10 ล้านดอลลาร์ฮ่องกง ส่งผลให้เธอได้รับการเสนอชื่อให้เข้าชิงรางวัลภาพยนตร์ฮ่องกง สาขานักแสดงหน้าใหม่ยอดเยี่ยม
ในปี 1986 เธอยังคงได้รับบทนำในภาพยนตร์เรื่องโคตรอันตราย..คู่คู่โดยรับบทเป็น "สารวัตรมิเชลล์" ตำรวจหญิงที่เชี่ยวชาญด้านกังฟู แสดงร่วมกับฮิโรยูกิ ซานาดะและไมเคิล หว่อง,Magnificent Warriors ดุ ดุ ดุ หรือ โอ้โห..ซือเจ๊ 2รับบทนักผจญภัยต่อกรกับกองทัพญี่ปุ่นช่วงทศวรรษที่ 1930s จากบทบาทการแสดงบทบู๊ที่โดดเด่น มิเชล โหย่ว ได้ฉายาว่า ราชินีนักบู๊และซือเจ๊
หลังจากแต่งงานโหย่วได้งดการแสดง ก่อนจะกลับมาแสดงภาพยนตร์อีกครั้งในปี พ.ศ. 2535 และประสบความสำเร็จสูงในภาพยนตร์ตำรวจชุดอย่างวิ่งสู้ฟัด 3รับบทตำรวจสาวจากจีนแผ่นดินใหญ่ที่มาร่วมภารกิจกับตำรวจจากฮ่องกง ที่รับบทโดยเฉินหลงซึ่งได้มาถ่ายทำที่ประเทศมาเลเซียบ้านเกิดของเธอด้วย ทำให้ชื่อเสียงของเธอดังไปทั่วโลก เป็นหนึ่งในนักแสดงหญิงที่พูดภาษาจีนที่มีรายได้สูงสุดของโลก เป็นหนึ่งในดารานำหญิงเพียงคนเดียวที่เฉินหลงยินยอมให้แสดงบทเสี่ยงภัย โดยเฉพาะฉากเสี่ยงตายบนรถไฟเป็นฉากที่คนดูจดจำภาพยนตร์เรื่องนี้ก็ได้มีโอกาสไปฉายที่สหรัฐอเมริกาในปี พ.ศ. 2539 ในชื่อSupercop
จากนั้นมิเชล โหย่ว ได้มีงานแสดงเข้ามาอย่างต่อเนื่อง ส่วนใหญ่แล้วเป็นแนวแอกชันและแนวกำลังภายใน เรื่องที่โดดเด่นได้แก่The Heroic Trioสวยประหาร และ Executioners : สวยประหาร 2ภาพยนตร์ที่รวมนางเอกฮ่องกงแห่งยุค ร่วมกับเหมย ยั่นฟางและจางม่านอวี้,Butterfly and Swordกระบี่ผีเสื้อบารมีสะท้านภพภาพยนตร์กำลังภายใน ร่วมกับเหลียงเฉาเหว่ยเจินจื่อตันหลินจื้ออิ่งและหวังจู่เสียน,Tai Chi Master : มังกรไท้เก็ก คนไม่ยอมคนภาพยนตร์กังฟูร่วมกับหลี่ เหลียนเจี๋ย, ภาคแยกของวิ่งสู้ฟัด 3 คือSupercop 2 วิ่งสู้ฟัด ตอน ซือเจ้ฟัดเองโดยมีตัวละครของเธอเป็นตัวละครหลัก, ภาพยนตร์แอกชันกังฟูWing Chun หย่งชุน หมัดสั้นสะท้านบู๊ลิ้มรับบทเหยียน หย่งชุนผู้ให้กำเนิดมวยหย่งชุนและแสดงร่วมกับ เจินจื่อตัน
นอกจากนั้นยังมีภาพยนตร์ดราม่าได้แก่The Soong Sistersรับบทซ่ง อ้ายหลิงซึ่งทำให้มิเชล โหย่ว ได้เข้าชิงรางวัลนักแสดงสมทบยอดเยี่ยมเวทีฮ่องกง ฟิล์ม อะวอร์ด (Hong Kong Film Award)
พ.ศ. 2540 มิเชล โหย่ว มีผลงานแสดงภาพยนตร์ฮอลลีวู้ดครั้งแรกในเจมส์ บอนด์ตอนที่ 18 ที่มีชื่อว่าTomorrow Never Diesผลงานกำกับของ โรเจอร์ สปอตติสวู้ด โดยร่วมแสดงกับเพียร์ซ บรอสแนน, เทรี่ แฮทเชอร์ และ โจนาธาน ไพรซ์ กับบท ไหว่หลิน เป็นที่รู้จักกับการเป็นสาวบอนด์ที่บู๊ได้ และเป็นนักแสดงเอเชียเพียงไม่กี่คนที่เป็นนางเอกในแฟรนไชส์นี้
ตามด้วยการประสบความสำเร็จอย่างสูงกับหนังแอ็คชั่น-กำลังภายในเรื่องCrouching Tiger, Hidden Dragon พยัคฆ์ระห่ำ มังกรผยองโลกของอั้งลี่ในบทจอมยุทธ์หยูซูเหลียน ร่วมแสดงกับ โจวเหวินฟะ,จาง จื่ออี๋,จางเจิ้นและเจิ้งเพ่ยเพ่ยโดยสามารถทำเงินผ่านหลักร้อยล้านดอลลาร์สหรัฐ และคว้า 4รางวัลออสการ์รวมถึงภาพยนตร์ต่างประเทศยอดเยี่ยม สำหรับเธอได้รับการเสนอชื่อเข้าชิงรางวัลนักแสดงนำยอดเยี่ยมจากเวที BAFTA Film Award, Saturn Award, TFCA Award, Golden Horse Award, Hong Kong Film Award และ VFCC Award
นอกจากผลงานการแสดง มิเชล โหย่ว ได้เป็นผู้ผลิตภาพยนตร์ฮ่องกงร่วมกับแสดงนำ ในภาพยนตร์แอกชันเรื่องThe Touch ฟัดสัมผัสพิสดารและSliver Hawk เหยี่ยวเหิร ฟัดมหากาฬ
ปี พ.ศ. 2548 มิเชล โหย่ว ได้แสดงในภาพยนตร์ฮอลลิวูดMemoirs of a Geisha นางโลมโลกจารึกผลงานของ ร๊อบ มาร์แชลล์ โดยร่วมแสดงกับ จาง จื่ออี๋,กงลี่และ เคน วาตานาเบ้จากนั้นมีผลงานภาพยนตร์ตะวันตกอีกหลายเรื่อง ได้แก่Sunshine : ยุทธการสยบพระอาทิตย์ร่วมกับคิลเลียน เมอร์ฟีและคริส อีแวนส์,The Mummy: Tomb of the Dragon Emperorเป็นการกลับมาร่วมงานกับนักแสดงแอกชันหลี่ เหลียนเจี๋ยและเบรนแดน เฟรเซอร์รวมถึงยังมีภาพยนตร์ทางฝั่งตะวันออก ได้แก่Reign of Assassins นักฆ่าดาบเทวดาซึ่งได้รับการเสนอเข้าชิงรางวัลนักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยมจากเวที Asian Film Award for Best Actress ในปี พ.ศ. 2554 ได้รับบทออง ซาน ซูจีสตรีผู้นำการต่อต้านรัฐบาลทหารพม่าในภาพยนตร์ชีวประวัติเรื่องThe Lady : อองซานซูจี ผู้หญิงท้าอำนาจและเธอได้ถูกทางการพม่าขึ้นบัญชีดำในช่วงเวลาหนึ่ง
ในปี พ.ศ. 2558 มิเชล โหย่ว ได้แสดงในซีรีส์ทางโทรทัศน์เป็นครั้งแรก ในซีรีส์อเมริกันเรื่องStrike Back สองพยัคฆ์สายลับข้ามโลก ซีซัน 5 Legacyในปี พ.ศ. 2559 โหย่วได้กลับมารับบทจอมยุทธ์หยูซูเหลียน ในCrouching Tiger, Hidden Dragon II - The Green Destiny :พยัคฆ์ระห่ำ มังกรผยองโลก 2 ชะตาเขียวและกลับมาร่วมแสดงอีกครั้งกับเจินจื่อตันจากนั้นได้เข้าสู่จักรวาลมาร์เวลในภาพยนตร์Guardians of the Galaxy Vol. 2 : รวมพันธุ์นักสู้พิทักษ์จักรวาล 2รับเชิญในบทหนึ่งในผู้นำราเวนเจอร์ Aleta Ogord
ในปี พ.ศ. 2560-2563 มิเชล โหย่ว ได้แสดงซีรีส์ไซไฟในแฟรนไชส์Star TrekคือStar Trek: Discovery สตาร์ เทรค: ดิสคัฟเวอรี่ในบท ฟิลลิปา จอร์จูจากทั้งสองมิติจักรวาล ได้เข้าชิงรางวัลนักแสดงรับเชิญยอดเยี่ยมจากเวที Saturn Award ในปี พ.ศ. 2561 มิเชล โหย่ว ได้ร่วมนำแสดงในภาพยนตร์Crazy Rich Asians เหลี่ยมโบตั๋นในบท เอลินอร์ ยังซึ่งประสบความสำเร็จทั้งรายได้ ในฐานะภาพยนตร์โรแมนติกคอเมดี้ที่ทำรายได้สูงสุดในทศวรรษนี้ และเข้าชิงรางวัลจากภาพยนตร์คอเมดีจากรางวัลลูกโลกทองคำ, Critics' Choice Awards, Satellite Awardsรวมถึงกลับมาแสดงบทแอกชันกังฟูในภาพยนตร์ในจักรวาลยิปมันMaster Z: Ip Man Legacy ยิปมัน ตำนานมาสเตอร์ Zในบทเจ้าแม่หัวหน้าแก๊งมาเฟีย
มิเชล โหย่ว ได้รับอีกบทบาทหนึ่งในจักรวาลภาพยนตร์มาร์เวลในบทผู้นำดินแดนถาโหล ในชาง-ชี กับตำนานลับเท็นริงส์นอกจากนี้มีการประกาศว่ามิเชล โหย่ว จะร่วมแสดงในภาพยนตร์ฟอร์มยักษ์ภาคต่อทั้งสองภาคของอวตารในบทนักวิทยาศาสตร์ ดร. แคริน่า โมค
ใน ปี พ.ศ. 2565 มิเชล โหย่ว ได้แสดงนำในภาพยนตร์เรื่องEverything Everywhere All at Onceซือเจ๊..ทะลุมัลติเวิร์สซึ่งประสบความสำเร็จทางรายได้และคำวิจารณ์ ส่งให้มิเชล โหย่ว ได้เข้าชิงรางวัลนักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยม รางวัลลูกโลกทองคำ ครั้งที่ 80, Critics' Choice Awards, Satellite Awards ได้เข้าชิงและได้รับรางวัลอีกหลายเวที และได้รับรางวัลออสการ์ สาขานักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยมประจำปี 2566 ไป ทำให้เธอเป็นนักแสดงหญิงชาวเอเชียนและมาเลเซียคนแรก และคนผิวสีอันดับสองที่ได้รับรางวัลนี้ในรอบศตวรรษ
มิเชล โหย่ว ได้รับเลือกให้เป็นไอคอนแห่งปี 2022 (2022 ICON OF THE YEAR) จากนิตยสารไทม์ในฐานะดาราดังระดับเมเจอร์สตาร์แห่งเอเชีย มีผลงานมากมาย มีชื่อเสียงมานานหลายทศวรรษ
ในปี พ.ศ. 2531 หยางได้สมรสกับ ดิกสัน พูน ประธานบริษัทภาพยนตร์ D&B Films จากนั้นอีก 2 ปี ทั้งคู่ก็ได้หย่าขาดกัน