Hokkaydo (it cinsi)

Hokkaydo(北海道犬,Hokkaydo-inu), həmçininaynu(アイヌ犬,aynu-inu)və yaseta(セタ)—Yaponiyanınyerli it cinslərindən biri. YaponiyanınHokkaydo prefekturasınaməxsus olan bu cins Yaponiyada qədim dövrlərdən bəri mövcud olan yerli itlərdən biri olaraq tanınır.
Hokkaydo iti orta ölçülü, üçbucaqlı və dik qulaqlara malikdir. Kiçik, qara gözləri yuxarıya doğru uzanan üçbucaqlı kontura sahibdir. Tükü uzun, sərt və sıx olur, əlavə olaraq daha qısa və yumşaq alt tüklə örtülüdür. Rəngləri arasında qırmızı, ağ, qara, brindle (çizgili), qara və sarı rənglər, eləcə də canavar-göyü mövcuddur. Cinsin erkək nümayəndələri ümumiyyətlə 50 sm hündürlüyə qədər böyüyür, dişilər isə bir qədər kiçik olurlar. Orta çəkiləri 20 kq civarındadır. Yaponiyanın xaricində yetişdirilən Hokkaydo itləri isə bəzən daha kiçik ölçülərdə ola bilər.
Hokkaydo itləri ümumiyyətlə sağlam genetikaya malikdirlər, lakin bəzi irsi xəstəliklərə qarşı riskləri mövcuddur. Bu cinsin təxminən üçdə biri "Collie Eye" anomaliyası (CEA) ilə üzləşir, bu da görmə itkisinə səbəb olur. Həmçinin, onurğa əzələsi displaziyası və "luxasiya patella" kimi problemlər də müşahidə edilə bilər. Hokkaydo itləri yeməyə maraq göstərdiyi üçün "pica" (itlərin qeyri-adi maddələri yeməsi) vəziyyəti də ortaya çıxa bilər. Bu itlərdə narahatlıq və idiyopatik tutmalar da baş verə bilər.
Bütün yerli yapon itləri, o cümlədən Hokkaydo iti, Yaponiyaya Comon dövründə (təxminən 14,000 il əvvəl) gətirilmiş itlərdən törəyir. Hokkaydo itinin mənşəyi 1140-cı illərdə Yaponiyanın Honşu adasından gələn miqrantlar tərəfindən gətirilmiş orta ölçülü itlərə dayanır. 1869-cu ildə ingilis zooloqu Tomas Blakiston bu it cinsinə "Hokkaydo" adını vermişdir. Hokkaydo itləri 1902-ci ildə Yaponiya ordusunun Hakkoyda dağlarında qar fırtınasında itmiş alayının sağ qalan üzvlərini tapmaqda istifadə edilmişdir. Bu itlər sərt hava şəraitində və dağlarda mükəmməl iş bacarıqları ilə tanınırdı. 1937-ci ildə Yaponiyanın Təhsil Nazirliyi Hokkaydo itini "Yaşayan Təbiət Abidəsi" və "Qanunla qorunan nadir növ" olaraq elan etmişdir.Hokkaydo iti Yaponiyada və xaricində nadir olaraq rast gəlinir.Yaponxalqı bu iti həm ov iti, həm də ev heyvanı olaraq saxlayır. Cins müasir dövrdə nadir bir cins olaraq Yaponiyada xüsusi dəyərə malikdir.
Hokkaydo iti nadir bir cins olduğundan, onun baxımı və qulluq ehtiyacları haqqında məlumatlı olmaq vacibdir. Hokkaydo itləri bala olduqda ətraf aləmi öyrənməli olurlar, amma düzgün qidalanma, təlim və qulluq çox önəmlidir. Hokkaydo itinin sağlam olması üçün balanslı pəhriz vacibdir. Yüksək keyfiyyətli it yeməkləri seçmək və yemək miqdarını aktivlik və yaşa uyğun tənzimləmək lazımdır. Yaxşı qidalanma, fiziki inkişafı dəstəkləyir və ümumi sağlamlığı qoruyur. Hokkaydo itləri ağıllıdır, lakin müstəqil və sərt xarakterli ola bilərlər. Buna görə də erkən yaşlardan düzgün təlimə başlamaq vacibdir. Təlim zamanı müsbət gücləndirmə metodlarından istifadə etmək və sosiallaşma təlimləri vermək, onların digər heyvanlarla və insanlarla daha yaxşı münasibət qurmasına kömək edəcək. Hokkaydo itləri enerjili və aktivdirlər, buna görə də gündəlik fiziki fəaliyyətə ehtiyacları var. Onları açıq havada gəzdirmək və oyunlar oynamaq həm psixi, həm də fiziki inkişaflarına kömək edəcək. Hokkaydo itlərinin uzun və sıx pələsi var, buna görə də müntəzəm olaraq daranmalıdır. Bu, yalnız görünüşlərini yaxşı saxlamayacaq, həm də dərilərinin sağlamlığını qoruyacaq.