รายชื่อภาพยนตร์ที่ทำเงินสูงสุดในประเทศไทย

รายชื่อภาพยนตร์ที่ทำเงินสูงสุดในประเทศไทยเป็นรายได้ภาพยนตร์จากบ็อกซ์ออฟฟิสประเทศไทย เรียงลำดับตามรายได้แบบไม่ปรับอัตราเงินเฟ้อเฉพาะโรงภาพยนตร์ในเขตกรุงเทพมหานคร ปริมณฑลและอำเภอเมืองเชียงใหม่เท่านั้น
เนื่องจากการจัดจำหน่ายภาพยนตร์ในเขตพื้นที่ต่างจังหวัด อยู่ภายใต้การดูแลของตัวแทนผู้จัดจำหน่ายภาพยนตร์แต่ละภูมิภาค หรือที่เรียกกันว่า"สายหนัง"ซึ่งทำหน้าที่นำภาพยนตร์จากผู้สร้าง (หรือผู้แทนจำหน่าย หรือผู้นำเข้าภาพยนตร์ต่างประเทศ) ไปจัดจำหน่ายต่อเองในพื้นที่ของตน แบ่งได้เป็นสายเหนือและแปดจังหวัดภาคกลาง (ไม่รวมอำเภอเมืองเชียงใหม่), สายตะวันออกเฉียงเหนือ, สายใต้และสายตะวันออก โดยการซื้อขายอาจเป็นไปในลักษณะขายสิทธิ์ขาด หรือแบ่งสัดส่วนรายได้ตามข้อตกลงทางธุรกิจที่ไม่แน่นอน จึงอาจกล่าวได้ว่า สายหนังทำหน้าที่เสมือนเป็นพ่อค้าคนกลาง แต่ไม่ว่าจะเป็นโรงภาพยนตร์ในเครือใดทั้งเอสเอฟ ซีเนม่า,เมเจอร์ ซีนีเพล็กซ์หรือโรงภาพยนตร์ในต่างจังหวัดซึ่งมีเจ้าของเป็นนักธุรกิจท้องถิ่น ก็ต้องรับซื้อภาพยนตร์จากสายหนังประจำภูมิภาคของตนเพียงเจ้าเดียว
ขณะที่โรงภาพยนตร์ในเขตกรุงเทพมหานคร ปริมณฑลและเชียงใหม่ผู้สร้าง (หรือผู้แทนจำหน่าย หรือผู้นำเข้าภาพยนตร์ต่างประเทศ) จะทำหน้าที่เป็นผู้จัดจำหน่ายเอง เริ่มต้นจากผู้สร้างทำการติดต่อกับโรงภาพยนตร์เองโดยตรง และตกลงแบ่งรายได้กันในสัดส่วนที่แน่นอน (คำนวณจากตั๋วภาพยนตร์ที่ขายได้) ซึ่งส่งผลให้ผู้สร้างได้รายได้เต็มเม็ดเต็มหน่วยมากกว่า ขณะเดียวกันผู้สร้างยังต้องว่าจ้างผู้ควบคุมหรือเช็กเกอร์ ให้ไปตรวจสอบที่โรงภาพยนตร์ด้วยว่าขายตั๋วได้ตามจำนวนเงินที่แจ้งมาหรือไม่
รายได้ในเขตกรุงเทพมหานคร ปริมณฑล และเชียงใหม่ จึงถือเป็นรายรับที่สามารถตรวจสอบได้ชัดเจนและเข้าถึงบริษัทผู้สร้างโดยตรงหลังหักส่วนแบ่งกับโรงภาพยนตร์แล้ว สำหรับข้อมูลรายได้รวมทั่วประเทศ เป็นตัวเลขตามที่แต่ละฝ่ายยอมเปิดเผยและมักไม่นำมาใช้จัดอันดับเนื่องจากข้อจำกัดของการเข้าถึงข้อมูลในอดีต ปัจจุบันพบว่ามีผู้จัดจำหน่ายภาพยนตร์บางราย สามารถติดต่อขอจัดจำหน่ายภาพยนตร์เองโดยตรงกับโรงภาพยนตร์ตามต่างจังหวัด โดยไม่จำเป็นต้องผ่านสายหนัง แต่เป็นเพียงบางกรณีและบางพื้นที่เท่านั้น
ในบรรดาภาพยนตร์ที่ทำเงินสูงสุดในประเทศไทยสี่สิบอันดับแรก (เฉพาะในเขตกรุงเทพมหานคร ปริมณฑลและเชียงใหม่) ประกอบด้วยภาพยนตร์ไทยจำนวนสิบเอ็ดเรื่อง เป็นภาพยนตร์อิงประวัติศาสตร์ไทยของหม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคลมากถึงห้าเรื่อง และมีภาพยนตร์ภาคเดียวเพียงสี่เรื่องเท่านั้นทำเงินติดอันดับ ได้แก่พี่มาก..พระโขนง,ไอฟาย..แต๊งกิ้ว..เลิฟยู้,2012 วันสิ้นโลกและไททานิคที่เหลือทั้งหมดล้วนเป็นภาพยนตร์แฟรนไชส์
หากนับตั้งแต่ช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 21เป็นต้นมา ภาพยนตร์แฟรนไชส์กลายเป็นภาพยนตร์ทำเงินได้ดีที่สุดโดยเฉพาะภาพยนตร์แนวซูเปอร์ฮีโรมีภาพยนตร์สิบสองเรื่อง จากมาร์เวลสตูดิโอส์ติดอันดับภาพยนตร์ที่ทำเงินสูงสุดในประเทศไทย ภาพยนตร์ที่ดัดแปลงมาจากหนังสือการ์ตูนอเวนเจอร์สทั้งหมดสี่เรื่องนั้นติดอันดับอยู่ในภาพยนตร์ทำเงินสูงสุดยี่สิบอันดับแรก ขณะที่ภาพยนตร์ดัดแปลงจากหนังสือการ์ตูนของมาร์เวลคอมิกส์เรื่องอื่น ๆ เช่นสไปเดอร์-แมนก็ประสบความสำเร็จเช่นกัน
ภาพยนตร์เรื่องอวตารของผู้กำกับชื่อดังเจมส์ คาเมรอนที่ถูกยกให้เป็นภาพยนตร์ทำเงินทั่วโลกสูงสุดตลอดกาลติดอันดับ 11 ภาพยนตร์ทำเงินสูงสุดในประเทศไทย (สูงสุดเป็นอันดับสอง ณ ขณะนั้น) ขณะที่ภาพยนตร์ชุดทรานส์ฟอร์เมอร์สจากค่ายพาราเมาต์พิกเจอส์และเร็ว...แรงทะลุนรกจากค่ายยูนิเวอร์แซลพิกเจอส์ทำเงินติดอันดับชุดละสามเรื่อง นอกจากนี้ยังมีภาพยนตร์ชุดแฮร์รี่ พอตเตอร์,จูราสสิค เวิลด์,จักรวาลขยายดีซี,จักรวาลไทบ้าน,แวมไพร์ ทไวไลท์และเดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์บางเรื่องติดอันดับเข้ามาด้วย
ภาพยนตร์อเวนเจอร์ส: เผด็จศึกจากค่าย มาร์เวลสตูดิโอส์ สร้างสถิติเป็นภาพยนตร์ที่ทำเงินสูงสุดในประเทศไทย เมื่อปี พ.ศ. 2562 หลังทำเงินในเขตกรุงเทพมหานคร ปริมณฑล และเชียงใหม่ 617.55 ล้านบาท แซงหน้าภาพยนตร์พี่มาก..พระโขนงจากค่ายจีทีเอชโดยใช้เวลาเพียงสิบหกวัน และคาดว่าทำเงินประมาณการรวมทั่วประเทศสูงถึง 1,091 ล้านบาท
ในตารางนี้จะแสดงภาพยนตร์เรียงลำดับตามจำนวนเงิน และอันดับสูงสุดที่เคยทำได้จากการฉายโรงภาพยนตร์เฉพาะในเขตกรุงเทพมหานคร ปริมณฑลและเชียงใหม่เท่านั้นรายได้จากการนำภาพยนตร์กลับมาฉายซ้ำภายหลังจะไม่ถูกนำมาคิดรวมกับรายได้เดิมที่เคยทำไว้ (ยกเว้นภาพยนตร์เรื่องสุริโยไท)ตารางนี้ไม่ได้แสดงข้อมูลรายได้รวมทั่วประเทศ เนื่องจากตัวเลขดังกล่าวเป็นเพียงตัวเลขประมาณการ และมีข้อจำกัดของการเข้าถึงข้อมูลในอดีต อย่างไรก็ตาม ตัวเลขรายได้ของภาพยนตร์บางเรื่อง มีอ้างอิงจากหลายแหล่ง (บริษัทผู้ผลิต, นิตยสารภาพยนตร์,บ็อกซ์ออฟฟิศโมโจและบทความอิสระ) ซึ่งอาจเป็นข้อมูลที่ไม่ตรงกันหรือขัดแย้งกันได้
ในบรรดาภาพยนตร์ไทยที่ทำเงินสูงสุดสี่สิบอันดับแรก (เฉพาะในเขตกรุงเทพมหานคร ปริมณฑลและเชียงใหม่) ประกอบไปด้วย ภาพยนตร์ที่สร้างและจัดจำหน่ายโดยสหมงคลฟิล์มมากที่สุดสิบเอ็ดเรื่อง เกินกว่าครึ่งมาจากผลงานภาพยนตร์ชุดอิงประวัติศาสตร์ของหม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคลขณะที่ภาพยนตร์จากค่ายจีทีเอชทำเงินติดอันดับเข้ามาจำนวนสิบเรื่อง โดยเป็นผลงานการกำกับของบรรจง ปิสัญธนะกูลมากถึงสี่เรื่อง (ผลงานกำกับร่วมสองเรื่อง ได้แก่ชัตเตอร์ กดติดวิญญาณและห้าแพร่ง) และถ้าหากนับรวมแฟนเดย์..แฟนกันแค่วันเดียวจากค่ายจีดีเอชด้วย จะทำให้เขากลายเป็นผู้กำกับภาพยนตร์ทำเงินเกิน 100 ล้านบาท มากถึงห้าเรื่อง
แนวโน้มการทำเงินสูงของภาพยนตร์ไทย ยังคงมาจากภาพยนตร์แนวตลก ภาพยนตร์อิงประวัติศาสตร์ และภาพยนตร์แนวสยองขวัญเป็นส่วนใหญ่ สังเกตได้จากสัดส่วนของภาพยนตร์ไทยที่ทำเงินเกิน 100 ล้านบาท เป็นภาพยนตร์แนวตลกและภาพยนตร์อิงประวัติศาสตร์เกินครึ่ง อีกแปดเรื่องเป็นภาพยนตร์แนวสยองขวัญ ก่อนหน้านี้ภาพยนตร์กาเหว่าที่บางเพลงและ2499 อันธพาลครองเมืองเคยเป็นภาพยนตร์ไทยทำเงินสูงสุดในประเทศไทย แต่ภาพยนตร์นางนากนับว่าเป็นภาพยนตร์ไทยเรื่องแรกที่ทำเงินเกิน 100 ล้านบาท อย่างไรก็ตาม ภาพยนตร์เกี่ยวกับวิถีชีวิตตามภูมิภาค และภาพยนตร์ภาคต่อจากละครโทรทัศน์หรือซีรีส์ชื่อดัง เริ่มเข้ามามีบทบาทมากขึ้นกับอุตสาหกรรมภาพยนตร์ไทยในช่วงหลัง เช่นบุพเพสันนิวาส ๒,สัปเหร่อ,นาคี ๒และตุ๊ดซี่ส์ แอนด์ เดอะเฟคที่ต่างทำเงินเกิน 100 ล้านบาททุกเรื่อง
ภาพยนตร์พี่มาก..พระโขนงจากค่ายจีทีเอชกลายเป็นภาพยนตร์ไทยที่ทำเงินสูงสุดในประเทศไทย หลังทำเงินเฉพาะเขตกรุงเทพมหานคร ปริมณฑล และเชียงใหม่ 568.55 ล้านบาท และคาดว่าทำเงินประมาณการรวมทั่วประเทศเกิน 1 พันล้านบาทจากการเข้าฉายนานถึงสิบสัปดาห์ รวมทั้งเคยสร้างสถิติเป็นภาพยนตร์ที่ทำเงินสูงสุดในประเทศไทย(นับรวมภาพยนตร์ต่างประเทศแล้ว) นานกว่าหกปี ก่อนถูกภาพยนตร์อเวนเจอร์ส: เผด็จศึกทำเงินแซงหน้าไปเมื่อปี พ.ศ. 2562
ในตารางนี้จะแสดงภาพยนตร์ไทยเรียงลำดับตามจำนวนเงิน และอันดับสูงสุดที่เคยทำได้จากการฉายโรงภาพยนตร์เฉพาะในเขตกรุงเทพมหานคร ปริมณฑลและเชียงใหม่เท่านั้นรายได้จากการนำภาพยนตร์กลับมาฉายซ้ำใหม่ภายหลังจะไม่ถูกนำมาคิดรวมกับรายได้เดิมที่เคยทำไว้ (ยกเว้นภาพยนตร์เรื่องสุริโยไท)ตารางนี้ไม่ได้แสดงข้อมูลรายได้รวมทั่วประเทศ เนื่องจากตัวเลขดังกล่าวเป็นเพียงตัวเลขประมาณการ และมีข้อจำกัดของการเข้าถึงข้อมูลในอดีต อย่างไรก็ตาม ตัวเลขรายได้ของภาพยนตร์บางเรื่อง มีอ้างอิงจากหลายแหล่ง (บริษัทผู้ผลิต, นิตยสารภาพยนตร์,บ็อกซ์ออฟฟิศโมโจและบทความอิสระ) ซึ่งอาจเป็นข้อมูลที่ไม่ตรงกันหรือขัดแย้งกันได้
ในบรรดาภาพยนตร์แอนิเมชันที่เข้าฉายในประเทศไทย มีเพียงสี่เรื่องเท่านั้นที่สามารถทำเงินได้มากกว่า 100 ล้านบาท โดยยี่สิบอันดับแรกของภาพยนตร์แอนิเมชันทำเงินสูงสุด เป็นภาพยนตร์จากวอลต์ดิสนีย์พิกเชอส์มากถึงเก้าเรื่อง (เฉพาะสตูดิโอพิกซาร์ห้าเรื่อง) ตามมาด้วยภาพยนตร์แอนิเมชันจากอิลลูมิเนชันเอ็นเตอร์เทนเมนต์และดรีมเวิกส์แอนิเมชันค่ายละสามเรื่อง นอกจากนี้ยังมีภาพยนตร์แอนิเมชันไทยและญี่ปุ่นทำเงินติดอันดับสัญชาติละสองเรื่อง โดยภาพยนตร์อนิเมะอย่างดาบพิฆาตอสูร เดอะมูฟวี่: ศึกรถไฟสู่นิรันดร์ได้สร้างสถิติเป็นภาพยนตร์ญี่ปุ่นทำเงินสูงสุดในประเทศไทย และภาพยนตร์เอเชียทำเงินสูงสุดอันดับสาม
มีภาพยนตร์ไทยเก้าเรื่องที่ได้รับการบันทึกว่าเป็นภาพยนตร์ทำเงินสูงสุดของปี โดยเคยทำสถิติทำเงินสูงสุดสามปีติดต่อกัน (พ.ศ. 2542–2544) และหากนับตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 21 เป็นต้นมา ภาพยนตร์อีเรียมซิ่งกลายเป็นภาพยนตร์ทำเงินสูงสุดของปีเพียงเรื่องเดียวที่ทำเงินต่ำกว่า 100 ล้านบาท เนื่องจากการระบาดทั่วของโควิด-19
ทเวนตีท์เซนจูรีสตูดิโอส์เป็นค่ายผู้ผลิตและจัดจำหน่ายภาพยนตร์ที่ทำเงินสูงสุดของปีในประเทศไทยมากถึงหกเรื่อง ครึ่งหนึ่งเป็นผลงานการกำกับของเจมส์ คาเมรอนและเคยทำสถิติทำเงินสูงสุดสี่ปีติดต่อกัน (พ.ศ. 2537–2540) ต่อมาภาพยนตร์แนวแฟนตาซีชุดแฮร์รี่ พอตเตอร์และเดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์ได้รับความนิยม และทำเงินได้อย่างถล่มทลายในช่วงเปลี่ยนผ่านคริสต์ศตวรรษ ก่อนที่ภาพยนตร์ชุดแนวซูเปอร์ฮีโรจะกลายเป็นภาพยนตร์กระแสหลักของผู้ชมชาวไทย นับจนถึงปัจจุบัน มีภาพยนตร์ทำเงินสูงสุดของปีในประเทศไทยมากถึงห้าเรื่องที่มาจากค่ายมาร์เวลสตูดิโอส์
มีภาพยนตร์เพียงแปดเรื่องเท่านั้นที่ได้รับการบันทึกว่าครองสถิติเป็นภาพยนตร์ที่ทำเงินสูงสุดในประเทศไทยตั้งแต่ภาพยนตร์เรื่องจูราสสิค พาร์ค กำเนิดใหม่ไดโนเสาร์ของผู้กำกับสตีเวน สปีลเบิร์กเมื่อปี พ.ศ. 2536 ต่อมาภาพยนตร์เรื่องไอดี 4 สงครามวันดับโลกกลายเป็นภาพยนตร์เรื่องแรกที่ทำเงินในประเทศไทยเกิน 100 ล้านบาท ขณะที่ภาพยนตร์เรื่องไททานิคสามารถทำลายสถิติเพียงหกเดือนของเดอะ ลอสต์ เวิลด์ จูราสสิค พาร์คสำเร็จ หลังทำเงินรวมเฉพาะในเขตกรุงเทพมหานคร ปริมณฑล และเชียงใหม่ 213.65 ล้านบาท เมื่อช่วงต้นปี พ.ศ. 2541
ภายหลังมีภาพยนตร์ไทยทั้งสองเรื่องอย่างสุริโยไทและพี่มาก..พระโขนงถือครองสถิตินี้รวมกันนานกว่าสิบแปดปี ก่อนที่ภาพยนตร์อเวนเจอร์ส: เผด็จศึกจะทำเงินแซงหน้าไปในที่สุด เมื่อปี พ.ศ. 2562 และถือครองสถิตินี้มายาวนานจนถึงปัจจุบันรวมห้าปี
ภาพยนตร์จากมาร์เวลคอมิกส์ทำเงินเปิดตัววันแรกในประเทศไทยติดสิบอันดับแรกมากถึงแปดเรื่อง โดยภาพยนตร์เรื่องอเวนเจอร์ส: เผด็จศึกสร้างสถิติทำเงินเปิดตัววันแรกในเขตกรุงเทพมหานคร ปริมณฑล และเชียงใหม่สูงสุดตลอดกาลที่ 75.32 ล้านบาท ทั้งที่เข้าฉายวันแรกตรงกับวันธรรมดา และยังเป็นรายรับสูงสุดตลอดกาลในหนึ่งวันของภาพยนตร์ที่เข้าฉายในประเทศไทยอีกด้วย ขณะที่ภาพยนตร์เรื่องไอรอนแมน 3,ดิ อเวนเจอร์สและไอ้แมงมุม 3ต่างเข้าฉายวันแรกตรงกับวันแรงงานแห่งชาติ(1 พฤษภาคม) ทั้งสิ้น สำหรับภาพยนตร์เรื่องไอฟาย..แต๊งกิ้ว..เลิฟยู้เป็นภาพยนตร์ไทยทำเงินเปิดตัววันแรกสูงสุดตลอดกาลที่ 29.17 ล้านบาท แต่ไม่ติดอยู่ในสิบอันดับแรก
ภาพยนตร์แฟรนไชส์อเวนเจอร์สทำเงินเปิดตัวสุดสัปดาห์แรกในประเทศไทยติดสิบอันดับแรกมากถึงสามเรื่อง โดยภาพยนตร์อเวนเจอร์ส: เผด็จศึกสร้างสถิติทำเงินเปิดตัวสุดสัปดาห์แรกสูงสุดตลอดกาลที่ 251.89 ล้านบาท ส่วนภาพยนตร์จากแฟรนไชส์เร็ว...แรงทะลุนรก,จูราสสิค เวิลด์และทรานส์ฟอร์เมอร์สทำเงินติดอันดับเข้ามาชุดละสองเรื่อง ขณะที่ภาพยนตร์เรื่องพี่มาก..พระโขนงเป็นเจ้าของตำแหน่งภาพยนตร์ไทยทำเงินเปิดตัวสุดสัปดาห์แรกสูงสุดตลอดกาลที่ 105.98 ล้านบาท แต่ไม่ติดอยู่ในสิบอันดับแรก
ตั้งแต่ช่วงเปลี่ยนคริสต์ศตวรรษเป็นต้นมา จำนวนของภาพยนตร์ชุดก็เพิ่มขึ้น โดยมีมากกว่าห้าสิบภาพยนตร์ชุดนอกจากอัตราเงินเฟ้อและการขยายของตลาดที่เปิดกว้างมากขึ้นแล้วนั้น ยังรวมถึงการที่ฮอลลีวู้ดได้สร้างรูปแบบของภาพยนตร์ชุดใหม่ เช่น การสร้างภาพยนตร์ที่มาจากนวนิยายชื่อดังหรือการสร้างตัวละครให้เป็นที่จดจำ ซึ่งวิธีการนี้มีแนวคิดที่ว่า ภาพยนตร์ที่สร้างจากสิ่งผู้ชมมีความคุ้นเคยอยู่แล้ว ทำให้สามารถขายให้กับผู้ชมเหล่านั้นได้ เรียกว่าเป็นการ "พรี–โซลด์" ในอุตสาหกรรมภาพยนตร์
รูปแบบแฟรนไชส์ในปัจจุบันมีแนวคิดของการข้ามฝั่งหรือการครอสโอเวอร์ หมายถึง "เป็นการนำสิ่งต่างๆ ในเรื่องแต่ง เช่นตัวละคร สถานที่ หรือจักรวาลของเรื่องแต่งสองเรื่องเป็นอย่างน้อยที่แตกต่างกันมารวมอยู่ในบริบทของเรื่องแต่งเรี่องเดียว"ผลที่ตามมาของการข้ามฝั่งคือทรัพย์สินทางปัญญาอาจถูกใช้โดยแฟรนไชส์มากกว่าหนึ่งแฟรนไชส์ ยกตัวอย่าง ภาพยนตร์เรื่องแบทแมน ปะทะ ซูเปอร์แมน แสงอรุณแห่งยุติธรรมไม่เพียงแค่อยู่ในแฟรนไชส์แบทแมนและซูเปอร์แมนเท่านั้น แต่อยู่ในจักรวาลขยายดีซีด้วย ซึ่งเป็น "จักรวาลร่วม"
มีภาพยนตร์เพียงเก้าชุดเท่านั้นที่สามารถทำเงินรวมในประเทศไทยเกิน 1 พันล้านบาท โดยจักรวาลภาพยนตร์มาร์เวลถือเป็นภาพยนตร์ชุดที่ทำเงินรวมสูงที่สุดในประเทศไทย มีภาพยนตร์ในแฟรนไชส์ทำเงินเกิน 100 ล้านบาท มากถึงยี่สิบห้าเรื่อง แต่หากย้อนไป ภาพยนตร์ชุดโลกเวทมนตร์เป็นแฟรนไชส์ชุดแรกที่สามารถทำเงินทะลุ 1 พันล้านบาท หลังจากที่ภาพยนตร์ชุดแฮร์รี่ พอตเตอร์เข้าฉายไปได้เจ็ดภาค ขณะที่ภาพยนตร์ชุดอเวนเจอร์สและอวตารเป็นเพียงสองแฟรนไชส์ต่างประเทศที่ภาพยนตร์ทุกเรื่องทำเงินมากกว่า 100 ล้านบาท มีภาพยนตร์ไทยเพียงชุดเดียวที่ติดอันดับเข้ามา นั่นคือ ภาพยนตร์อิงประวัติศาสตร์ไทยโดยหม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคลและยังไม่มีภาพยนตร์แอนิเมชันชุดใดสามารถทำเงินรวมในประเทศไทยติดยี่สิบอันดับแรกได้