Luvr Əbu-Dabi Muzeyi

Luvr Əbu-Dabi Muzeyi(fr.Louvre Abu Dhabi,ərəb.متحف اللوفر أبوظبي‎) —Birləşmiş Ərəb ƏmirliklərininƏbu-Dabi əmirliyindəyerləşən,layihəsifransızmemarıJan Nuveltərəfindən hazırlanmışsənətmuzeyi.FransahökumətiiləƏbu-Dabişəhəri arasında imzalanan və 30 il qüvvədə olacaqmüqaviləilə inşa edilən Luvr Əbu-Dabi MuzeyiSəadət adasıkompleksi üzərinə – təxminən 24.000 kvadratmetrlik birsahəyəinşa edilmişdir.Muzeyinxərcinin 83-108 milyonavroarasında olduğu güman edilir.Muzeyrəsmi olaraq2017-ci il8 noyabrtarixində açıldı.
Əbu-Dabi Muzeyindədünyanınhər yerindən gələn sənət əsərləri nümayiş olunur.Muzeyinəsas məqsədiŞərqsənəti iləQərbsənəti arasındakörpüyaratmaqdır. Bütün bunlara baxmayaraq,ParisdəkiLuvr Muzeyininbu işdə hansı marağının olması məqamı sənətdünyasındaolduqca qızğın müzakirələrə səbəb oldu.
1.3 milyarddollarmüqabilində 30 il qüvvədə olacaq vəƏbu-Dabininmərkəzindəki Saadiyat adasında inşa ediləcək Əbu-Dabi Luvr MuzeyininlayihəsininkonvensiyasıFransa Mədəniyyət naziri Reno Dennode de Vabres ilə Sultan bin ən-Nəhayyən arasında2007-ci ildə imzalandı.SazişLuvradının istifadə edilərək oxşarlayihələrdə:BƏƏ-nin digər əmirlikləri,Səudiyyə Ərəbistanı,Küveyt,Oman,Bəhreyn,Qətər,Misir,İordaniya,Suriya,Livan,İranvə yaİraqdahəyata keçirilməsini qadağan etdi. Həmin dövrün Fransa PrezidentiJak ŞirakƏbu-Dabi ilə birlikdə həyata keçirilən bumüqaviləni"dünyanın bir birlik olduğunu əks etdirdiyi üçün" təriflədi və "müqaviləni imzalayan hər iki tərəfin kök və mənsubiyyəti ilə qürur duyduqlarını, eyni zamanda bütün mədəniyyətlərin bərabər dəyərdə olduğunun fərqində olduqlarını" söylədi.J. Şirak, həmçinindünyanınən çox ziyarət ediləcək və ən tanınmışmuzeyiilə tərəfdaşlığa addım atmaqları səbəbilə Əbu-Dabiəmirinitəqdir etdiyini bildirdi.
Luvr Əbu-Dabi Muzeyinin inşa edilməsiqərarıFransa Parlamenti tərəfindən2007-ci il oktyabrın 9-da təsdiq edildi.Layihəninmemarlıq xidmətlərinin Parisdə yerləşən Ərəb Dünya İnstitutunun proyektini hazırlayanmemarJan Nuveltərəfindən, mühəndislik xidmətlərinin isə Buro Happold tərəfindən aparılmasınaqərarverildi.
Luvr Əbu-Dabi Muzeyi 27 milyarddollarayaxın bir dəyər ilə inşa edilməsi nəzərdə tutulanturizmvəmədəniyyətkompleksinin yalnız bir hissəsini təşkil edirdi.Layihəçərçivəsində daha üçmuzeyinşa edilmişdir: Quqqenhaym Əbu-Dabi Muzeyi (Frenk Qeri tərəfindən dizayn edildi), Zayed Milli Muzeyi ("Foster və Partners"şirkətitərəfindən dizayn edildi), Əbu-Dabi Tamaşa Sənətləri Mərkəzi (Zaha Hadidtərəfindən dizayn edildi).Birləşmiş Ərəb Əmirliklərindəməsələ ilə bağlı rəsmilərin bildirdiklərinə görə, Fransa Muzeylər Agentliyi və BƏƏ Turizm, İnkişaf və İnvestisiya Agentliyi bulayihənivə Saadiyat adasının yenidən qurulmasını planlaşdırır. Bulayihəqrupunun rəhbəri Fransa maliyyə məsləhətçisi, Gözəl Sənətlər Akademiyasının üzvü (Académie des Beaux-Arts), "Köhnə və yeni dünyanın icmalı" (Revue des Deux Mondes) adlıjurnalınyazıçılarından Mark Ladreyt de Laçarev təyin olundu.Pompidu Mərkəzinin keçmiş müdiri Bruno Makvart isə Luvr Əbu-Dabi Muzeyinin rəhbəri təyin olundu.
Saadiyat adasının Mədəniyyət Bölgəsi tamamlandığı zamandünyanıntək bir dam altında toplanmış ən böyük mədəniyyət abidələrini saxlayacaq.Luvr Əbu-Dabi Muzeyinə əlavə olaraq, Zayed Milli MuzeyimemarNorman Fosterinrəhbərliyindəki "Foster və Partners"şirkətitərəfindən dizayn edildi.Dünyanınən böyük vəYaxın Şərqdəkiilk Quqqenhaym Muzeyi olacaq Quqqenhaym Əbu-Dabi Muzeyi isə Frenk Qari tərəfindən dizayn edildi.Zaha Hadidtərəfindən dizayn edilən Əbu-Dabi Tamaşa Sənətləri Mərkəzi vəTadao Andotərəfindəndizaynedilən bir dənizçilikmuzeyinəəlavə olaraq, bumədəniyyətbölgəsində bir çoxsənətpavilyonu yerləşəcək.
Əbu-Dabi əmirliyiLuvr adını istifadə etmək üçün 195 milyondollarnağd olmaq üzrə 525 milyondollarxərclədi. Əlavə olaraq, 747 milyondollarsənət əsərlərininmübadiləsi, xüsusisərgilərinkeçirilməsi və təşkili üçün xərclənib.Bu pulun 247 milyondollarlıqhissəsi 10 il ərzində, ümumilikdə, 253 sənət əsərinin nümayiş etdirilməsi üçün xərclənəcək. Bundan əlavə, 214,5 milyondollarParisdəyerləşənLuvrunrəhbərlik müşavirliyi xidmətləri üçün ayrıldı. 253,5 dollar da fərqli aspektdə olan xüsusi sənətsərgilərinəxərclənəcək. On beş il ərzində hər il dördsərgitəşkil olunacaq.Əlavə olaraq, Əbu-Dabi əmirliyiParisdəyerləşənLuvrunPavillon de Flore hissəsinin beynəlxalq sənət sərgilərində iştirakını təmin etmək üçün 32,5 milyondollarhəcmində ianə verəcək. Hər nə qədər dəqiq olmasa da,layihəninümumidəyərinin83 milyonavroilə 108milyonavro arasında olacağı ehtimal edilir.
Muzeyingörünüş baxımından sanki dalğalanan birgünbəzquruluşuna malik kimi görünməsi əsas hədəf idi. Həmçiningünbəzinüst hissəsində olan boşluqlardangünəşinməkanıniçinə nüfuz etməsi də əsasməqsədlərdənbiri idi. Budizaynla"birvahədəkixurmaağaclarınınyarpaqlarıarasından süzüləngünəşişığı"effektiyaradılması nəzərdə tutulmuşdu.Təxminən 24.000 m²-lik tikintisahəsinəsahib olacaq Luvr Əbu-Dabi Muzeyindəki 6.000 m²-lik hissəsi daimi kolleksiyalar üçün, 2.000 m²-lik hissəsi isə müvəqqətisərgilərüçün ayrıldı.
Muzeydəkisənət əsərlərinin necə nümayiş etdirilməsi ilə əlaqədar müzakirələr oldu.
Luvr Əbu-Dabi Muzeyində nümayiş olunacaq əsərlərin Pompidu Mərkəzi, (fr.Centre Georges-Pompidou), Orse Muzeyi, Versal Muzeyi olmaqla yanaşı, bir çoxmuzeydənalınacağı bəyanatda bildirildi. Həmçinin həmindövrünMədəniyyət naziri Reno Donnede de Vabres Parisdəki Luvrda 35.000 əsərdən ibarət olan və hələ də nümayiş olunan əsərlərin heç birinin satılmayacağını dasözlərinəəlavə etdi.
Luvr Əbu-Dabi Muzeyinin tikintisi rəsmi olaraq2007-ci il mayın 26-da başladı. Tikintinin ilk mərhələsi bu işdəmütəxəssisolan Alman firması "Bauer International FZE"yə həvalə edildi.
2011-ci il oktyabrın 29-da Luvr Əbu-Dabi Muzeyinin tikintisinə cavabdeh olan və Əbu-Dabihökumətinəməxsuslayihəidarəetmə firması olan "BƏƏ Turizm, İnkişaf və İnvestisiya Agentliyi" verdiyi rəsmi açıqlamada tikintinin bitmə müddətinin daha irəli tarixə təxirə salındığını açıqladı. Tikintinin Əbu-Dabi əmirliyinin iqtisadistrategiyasınıyenidən nəzərdən keçirməsi,neftqiymətlərinin aşağı düşməsi və qlobalböhrankimi səbəblər üzündən təxirə salındığı açıqlandı.
2011-ci ilin aprelində 120-dən çox sənətçi tikinti zamanıişçilərinağır şərtlər altında işlədikləri vəistismaredildikləri səbəbilə Luvr və Quqqenhaym muzeylərininboykotedilməsi üçünmüraciətetdi.Sənətçilər və insan hüquqları təşkilatları Əbu-Dabinin vəBirləşmiş Ərəb ƏmirliklərininİİV-lişəxslərinhəbs edilməsinə,deportasiyaedilməsinə və ömür boyu ölkəyə daxil olmağı qadağan edənsiyasətinəetiraz etdilər.
Luvr Əbu-Dabi Muzeyi2017-ci il noyabrın 8-dəBirləşmiş Ərəb ƏmirlikləriPrezidenti Xəlifə bin Zaid ən-Nəhayyən vəDubayƏmiri Məhəmməd ibn Rəşid əl-Məktum, Əbu-Dabi vəliəhd şahzadəsi Məhəmməd bin ən Nəhayyən, Fransa PrezidentiEmmanuel Makronvə həyat yoldaşıBricit Makronunda iştirak elədiyi mərasimlə ziyarətə açıldı.
Luvr Əbu-Dabi Muzeyi ilə bağlı imzalananmüqaviləhəm sənət mühitində, həm də akademik sahədə mənfireaksiyalarasəbəb oldu. Sənət tarixçisi Didye RıknerFransailəBirləşmiş Ərəb Əmirlikləriarasındalayihəninhəyata keçməsiməqsədiləimzalananmüqaviləyəqarşı çıxan ilkinsanlardanoldu və bu işlə bağlı imza kampaniyasına rəhbərlik etdi.4.650muzeymütəxəssisi, arxeoloq və sənət tarixçisi tərəfindən imzalananbəyannamədə"muzeylərin satılmadığı" vurğulandı.Gündəmdə olanmövzulardanən birincisi Luvrun "eynilə kommersiya şirkəti kimi maksimum mənfəət əldə etmək strategiyasına çalışması" söylənildi.
ParisdəkiLuvrunrəhbəri və direktoru Anri Loyretmuzeylərinyerləşdikləriölkələrinxaricində məntəqələrinin yaradılması işinə gətiriləntənqidlərə"muzeylərinbeynəlxalq şəkildə yenidən hazırlanmasının labüd olduğunu" bildirərək qeyd etdi. Luvrun da bu prosesdən kənar qalmayacağını əlavə etdi: