McDonnell Douglas AV-8B Harrier II

AV-8B Harrier IIsözün əsl mənasında bütünV/STOLtəyyarələri içərisində ən məşhur olanhərbi təyyarədirOnun bir ədəd Rolls Royce Pegasus II mühərriki vardır. Mühərrik təyyarənin tam mərkəzində yerləşir və təyyarənin hər iki tərəfində görünən hava girişləri təyyarənin mərkəzində yerləşən Rolls Royce Pegasus II mühərrikini hava ilə təmin edir. İlkHarrier IIuçuşunun 1981-ci ilin payızında baş verdiyini nəzərə alaraq, orijinal Hawker P.1127-nin ilk uçuşunun üstündən çoxlu illərin keçdiyini görmək mümkündür.  P.1127 1957-ci il dizaynlı olub, birfransızmühərrikkonsepsiyasınınəsasında hazırlanmış və təkmilləşdirilmişdir. Layihənin maliyyələşdirilməsiBritaniyanınBristol Engine Co.şirkətivəABŞHökuməti tərəfindən “Müştərək Silahların İnkişafı Proqramı” (MWDP) çərçivəsində həyata keçirilmişdir.
Mühərrikin konfiqurasiyası müəyyən edildikdən və mühərrikin inkişafı üçün tədqiqat işləri qaydasına salındıqdan sonra Hawket Aircraft Ltd. mühəndisləri diqqətlərini bu mühərrikdən istifadə edəcəkV/STOLtəyyarəsini yaratmağa yönəltmişdirlər. Onlar hökumətin və ordunun dəstəyi olmadan tək mühərriklihücum-kəşfiyyattəyyarəsiistehsal etməyi bacarmışdırlar. Mühərrikin fırlananeqzoslarındanbaşqa, reaksiya idarəetmə sistemi dəV/STOLqabiliyyəti üçün tələb olunan yeganə komplikasiya olmuşdur. İlk P.1127 1960-cı ilin yayındazavoddançıxarılmışdır. Bu arada, RAF-ın marağı artdığı üçün, Britaniya hökuməti iki ədəd prototip sifariş etmişdir.Payızdailk uçuşundan sonra potensialNATOölkələrininvə digərdövlətlərinartan marağı fonundalayihənindaha da inkişaf etdirməsi üçün daha dörd ədəd prototip sifariş edilmişdir.
60-cı illərin ortalarında artan maraqQərbi Almaniya,Böyük BritaniyavəABŞ-dən ibarət olan üçlüyə çevrilmişdir. Doqquz ədəd sifariş edilmiş təyyarə RAF qeydləri ilə çatdırılmışdır. Təyyarələrin əsasən eyni qalmasına baxmayaraq, təyyarələrdə bir çox təkmilləşdirmələrdə həyata keçirilmişdir. ABŞ-nin daxilində üçtərəfli qruplaşma yaranmışdır (ABŞ Quru Qoşunları,ABŞ Hərbi Hava Qüvvələri,ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri).
Britaniya Kral Hərbi Hava Qüvvələritərəfindən xidmətə qəbul edilməzdən əvvəlABŞ dəniz piyadalarıtəyyarələrin hücum etmək qabiliyyəti ilə maraqlanmışdırlar və AV-8A adı ilə təyyarələri sifariş verməyə başlamışdırlar. “Harrier” təyyarələri 70-ci illərin əvvəllərindəRAFvəUSMC-də istifadəyə verilmişdir.  Bunun ardınca TAV-8A kod adı verilmiş olanABŞ Dəniz Piyadaları Korpusuüçün nəzərdə tutulmuş və az sayda istehsal olunmuş iki nəfərliktəlim təyyarələriistehsal olunmuşdur.
AV-8C modeli AV-8A-ların təkmilləşdirilməsi və AV-8B-lərdə sistem təkmilləşdirilməsi nəticəsində meydana çıxmışdır. İki sınaq təyyarəsi istehsal olunmuş və məhdud sayda olan dəyişdirilmələr qrafikə müvafiq olaraq proqrama əlavə edilmişdir.
Harrier üçün nəzərdə tutulmuş təkmilləşdirmə proqramına; Yeni mühərrik, radar,FLIR (Qabağa baxan infraqırmızı şüalar), hərəkətli qrafik xəritə və gecə görmə avadanlığı daxildir.
Onun əsas istifadəçiləri ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri, İspaniya Hərbi Dəniz Qüvvələri, İtaliya Hərbi Dəniz Qüvvələridir (yalnız Cüzeppe Qaribaldi aviadaşıyıcısının göyərtəsində mövcuddur). İndiyə qədər istehsal edilən və ən çox istifadə edilən V/STOL platforması olan AV-8B Harrier II təyyarələri hal-hazırdaF-35B-lərləəvəz olunurlar. Bu kontekstdəBritaniya Kral DonanmasıvəABŞ Dəniz PiyadalarıF-35B platformasını həm təyyarə gəmilərində, həm də amfibiya hücum gəmilərində (LHD) istifadə etməyə başlamışdır.
İtaliya
İspaniya
ABŞ