2011 තෝහොකු භූමිකම්පාව හා සුනාමිය

東北地方太平洋沖地震（කියවන්නේ:තෝහොකු චිහෝ තයිහෙයියෝ ඔකි ජිෂින්）යනු、2011 මාර්තු මස 11වන දින ප.ව 2:46 ට පමණ ජපානයේ 、ශාන්තිකර සාගරප්‍රදේශයේසන්‍ රිකුඅපිකේන්ද්‍රය කරගත්විශාල භූමිකම්පාවයි.
විපත ඇතිවූ මාර්තු 11 වන දිනජපාන කාලගුණ විද්‍යා කාර්යාංශයවිසින්, මෙම භූමිකම්පාව 「平成23 年（2011 年）東北地方太平洋沖地震」ලෙස නම් කරන ලදී.එලෙසම, ඉංග්‍රීසි බසින් 「The 2011 off the Pacific coast of Tohoku Earthquake」ලෙස හැඳින්වේ.
භූමිකම්පාවේ පරිමාණය ලෙස 1923 වසරේ ඇතිවූකන්තෝ භූමිකම්පාවෙහිහි M7.9 ඉක්මවාගිය, මෙතෙක් ජපානය තුල ඇතිවූ විශාලම භූමිකම්පාවයි.මෙතෙක් ඉතිහාසයේ ලෝකය තුල වාර්තාවූ 5 වැනි විශාලතම භූමිකම්පාවයි。තෝහොකු ප්‍රදේශයතුල විශාල හානියක් වූ අතර,කන්තෝ ප්‍රදේශයෙහිද ජීවිතහානි ඇතිවිය.
භූමිකම්පාව නිසා ඇතිවූ විනාශයන්ට අමතරව සුනාමි රළ සහ ගිනිගැනීම් නිසාද හානි සිදුවිය.පූර්ව කම්පන සහ ප්‍රේරිත භූකම්පන ලෙස හැඳින්වෙන භූචලන ද ඇතිවිය.සුනාමි රළ තත්වය පිළිබඳවහොක්කයිදෝසිට ෂිකොකු දක්වා ශාන්තිකර වෙරළ තීරයෙහි අනතුරු ඇඟවීම් කරන ලදී.
මෙම විපත සම්බන්ධයෙන් එදින ,සන්කෙයි පුවත්පත,අසහි පුවත්පත,ක්යෝදෝ ප්‍රවෘත්ති සේවය,යොමිඋරි පුවත්පත,නිහොන් කෙයිzaයි පුවත්පතවැනි මාධ්‍යවල [නැගෙනහිර ජපානයේ විශාල භූමිකම්පාව] යන මාතෘකාව යටතේ පුවත් පළකරන ලදී.
භූමිකම්පාවේඅපිකේන්ද්‍රයසන්රිකු沖වෙරළාශ්‍රිත මුහුදයි.මියගි දිස්ත්‍රික්කයේ කුරිහර නගරයේ දී කම්පන ප්‍රබලතාවය 7, උපරිමත්වරණය2933Galක කම්පනයක් නිරීක්ෂණය කල අතර මෙම කම්පන මිනිත්තු 2කට අධික කාලයක් පැවතුනි。ප්‍රබලතාවය 7 නිරීක්ෂණය වීම වසර 2004නීගතා දිස්ත්‍රික්කයේ භූමිකම්පාවෙන්වසර 7 කට පසු ඉතිහාසයේ 3 වන වාරයයි.තෝකියෝහි මිනිත්තු 5 පමණ වන සෙලවීම් ඇතිවිය.。ජපාන කාලගුණ විද්‍යා කාර්යාංශයට අනුව භූමිකම්පාවේ ප්‍රබලතාවය 9 (යාවත්කාලීන කල) කි.。භූමිකම්පාවේ ප්‍රබලතාවය මුලින්ම 7.9 ලෙස ප්‍රකාශ කලද, පසුව එය 8.4, 8.8 සහ අවසානයට 9 ලෙසද නිවැරදි කරන ලදී.。ඇමෙරිකානු භූවිද්‍යා කාර්යංශයවිසින් モーメントマグニチュード（Mw）පෙර 8.8ලෙසද,පසුව 8.9 ලෙසද නිවේදනය කරන ලදී.。ජපාන කාලගුණ විද්‍යා කාර්යාංශය විසින් මෙම භූමිකම්පාව විශාල විනාශයකට හේතු වූ කන්තෝ භූමිකම්පාවෙහි M7.9 අභිබවා යන ජපාන ඉතිහාසය තුල වාර්තාගත වූ විශාලතම භූමිකම්පාව ලෙස නිවේදනය කරන ලදී.。එලෙසමඇමෙරිකානු භූවිද්‍යා කාර්යංශයවිසින් වසර 1900න් පසු ලොව ඇතිවූ විශාලත්වයෙන් 5වැනි භූමිකම්පාව ලෙස නිවේදනය කරන ලදී.。
තෝහොකු ප්‍රදේශයෙහි මාර්තු 9 සහ 10 දිනවල පූර්ව කම්පන යැයි සැලකිය හැකි කම්පන කිහිපයක් ඇතිවිය..එලෙසම, ඒ අතරතුර 11 වන දින සවස 3:08ටඉවතෙ දිස්ත්‍රික්කයෙහිද3:15ටඉබරකි දිස්ත්‍රික්කයෙහිද3:25ටමියගි දිස්ත්‍රික්කයෙහිදපිළිවෙලින් විශාලත්වය 7.5, 7.3 සහ 7.4 වන භූමිකම්පා ඇතිවිය.,ඉබරකි දිස්ත්‍රික්කයෙහි හොකොත නගරයෙහි විශාලත්වය 6 ක් විය..මෙම භූචලන මාලාව නිසා භූමියෙහි වෙනස්වීම්ද ඇතිවූ අතරGPSතොරතුරු වලට අනුව මියගි දිස්ත්‍රික්කයේ කවකිත නිරීක්‍ෂණාගාරය මීටර 4කින් පමණ වෙනස්වී ඇත..
気象庁では震度6弱、マグニチュード7レベルの余震が1ヶ月間に連続して起こる可能性があると注意を呼びかけている.
12日午前4時台には新潟県中越地方を震源とする強い地震が連続して発生した。気象庁では、太平洋沖での地震と「直接関係はない」としつつ、誘発された可能性は否定できないとした。
この地震で12日午前0時までにオホーツク海沿岸から小笠原諸島、四国まで大津波警報が発令、北海道から沖縄諸島までの太平洋側沿岸及び北海道の渡島半島の西側、九州東シナ海沿岸に津波警報が発令、上記を除く能登半島より北側の日本海側と、瀬戸内海から対馬にかけ津波注意報が発令された。12日午前3時20分には、上記を除いた地域（石川県加賀、福井県、近畿、中国地方の日本海沿岸）に津波注意報が発令され、大津波警報、津波警報、津波注意報のいずれかが発令された範囲は日本の沿岸すべてとなった。
この津波によって、三陸沿岸をはじめとする全国各地で甚大な被害が発生している。岩手県から宮城県にかけての沿岸部に大津波が押し寄せ、仙台空港が水没、宮城県の名取川河口周辺から上流に向け数キロメートルにわたり水没する被害が出た。福島県の相馬港では、15時50分に7メートル30センチ以上の津波を観測、他にも大洗や宮古また釜石の観測点でも4メートル以上の津波が計測された。仙台市宮城野区・太白区・若林区・青森県太平洋側沿岸をはじめとして全国各地に避難指示が発令された。また、航空自衛隊松島基地と基地滑走路に駐機していたF-2支援戦闘機など28機が水没した。
太平洋津波警報センターが、アメリカ合衆国ハワイ州現地時間3月10日21時31分に、同州に対し津波警報を発令。太平洋津波警報センターはその他、ロシアやニュージーランド、南米のチリなども含む約50の太平洋沿岸の国・地域に津波警報を発令した。
通信障害により電話やメールがつながりにくい状況が続く中、インターネットを使った情報交換が活発となり、FacebookやmixiといったソーシャルネットワークやSkypeといった無料通話サービスで、状況報告をする人や、友人に呼びかける人、業務連絡を行う人などが多数見受けられた。特に、情報の拡散機能もあるtwitterにおいては、地震の直後から被害の状況を報告する書き込みが殺到し、過去に被災経験があると思われる人からは地震対策のアドバイスの投稿もあった。一方でデマも流れ、混乱を招く事態も発生した。「腹部を潰され血が流れている。痛い、誰か助けてくれ。」と救助を求めるような嘘情報を流したり、「放射線が漏れている」と不安を煽らせるような書き込みもあった。また、避難所や、帰宅が難しい人を支援する施設の場所が分かるサイトも登場し、動画投稿サイトには地震の瞬間をとらえた映像や被害の様子を収めた動画が投稿された。