Musika ng Pilipinas

AngmusikangPilipinoay isang halo ngEuropeo,Amerikanoat katutubong mga tunog. Naimpluwensiyahan ang musika sa Pilipinas ng 377 taong-haba ng pamanang kolonyal ngEspanya, Kanluraningrock and roll,hip-hopatpopular na musikamula saEstados Unidos, ang katutubong musika ng populasyongAustronesianat musikang Indo-MalayanGamelan.
Ang katutubong Musika ng Pilipinas katulad ngkatutubong musikang ibang mgabansaay sumasalamin sa buhay ng mga karaniwang tao, na kalimitan ay naninirahan sa mga bayan sa halip na mga lungsod. Katulad ng ibang mga katutubong musika saAsya, karamihan sa mga katutubong musika ng Pilipinas ay mayroong kinalaman sa kapaligiran. Taliwas naman rito, ginagamitan ang karamihan nito ngdiatonic scalesa halip napentatonic scale.
Katulad ngkabihasnanng bansa, ang katutubong musika ng Pilipinas ay produkto ng kaniyang makulay nakasaysayan. Ang katutubong musika ng Pilipinas ay naimpluwensiyahan ng uri ng lahat ngkulturangnakaulayaw nito kaya naman hindi nakapagtatakang maging kasing-tunog ito ng mga musika saTsinaoIndiya, habang ito ay tunogEuropeo.
Tulad ng mga taong gumagawa at gumagamit rito, ang katutubong musika ng Pilipinas ay maaaring ituring na Kanluranin o di-Kanluranin, at bagamat mayroong mga iba pang pagkakahati sa bawat isang uri ay ipinakikita pa rin nito ang kabihasnan ng isang pangkat. Sa pamamagitan ng katutubong musika, makikitang mabuti na ang mga Pilipino ay may malalim na pananampalataya saDiyos, malalapit na mgapamilya, at makakalikasan.
Angmusikang pantinigpa rin ang nananatiling pinakamahalagang anyo ng katutubong musika ng kahit na aling pangkatetnikosa Pilipinas. At bagamat mayroon ring mga musika na ginawa parasayawan, ang musikang pantinig pa rin ang pinakamaayos na natipon ng mga Akademikong Pilipino.
Ayon sa aklat naPhilippine Literature: Folk Songsni Mauricia Borromeo, angkatutubong awitinng bansa ay maaaring uriin bilang Kanluranin, Mala-Psalmo, at mga awiting Sekular mula sa mga katutubong pangkat.
Ayon kay Borromeo, ang mga katutubong awitin ng Pilipinas na mala-Kanluranay mayroong mga katangian:
Naimpluwensiyahan ngMusikang Kanluraninang katutubong awit ng Pilipinas sa pamamagitan ngEspaña. Dahil na rin sumailalim ang Pilipinas sa pananakop ng mgaKastilasa loob ng mahigit 300 taon, hindi na nakapagtatakang makaririnig ang isang tao ng pagkakapareho sa katutubong Musika ng dalawang bansang ito.
Ang ganitong uri ngmusikaay kalimitang matatagpuan sa mgakatutubongtinanggap ang paniniwalangKristiyanosapagkat sila ang nagkaroon ng mas matagal na ugnayan sa mgaKastilakaysa sa mga di-Kristiyanong pangkat.
Pinatotohanan rin ng Mala-Kanluraning Musika ng Pilipinas ang pagsususri ni Dorothy Scarborough kung saan sinabi niyang:
(sawikang Ingles)
(sawikang Tagalog)
Patunay rito, ang mga awit katulad ng awiting-Bisayatulad ngMatud NilaatUsahayay itinuturing na ring mga katutubong awit kahit na ang ilang mga sipi ay nagsasabing ginawa ang ang mga ito nina Ben Zubiri at Nitoy Gonzales.
Sa usapin naman ng rehistro, madaling awitin kahit na hindi naman matiim na nag-aral ng musika ang isang mang-aawit. Kalimitan sa mga awiting ito ay mayroon lamang rehistrong nasa pagitan ng anim hanggang labing-isang tono, samantalang ang normal na rehistro ng karaniwang tinig ay 14 natonoo isa at kalahatingokataba.
Inaawit rin ang mga ito sa paraang hindi hindi tensiyonado at bagamat maaari itong awitin ng ginagamitan ngfalsetto, tulad ng nakagawian ng mga nakatatanda, maaari rin naman itong hindi ginagamit. Kung mayroon mang mga pagkakataong naisa-plaka ang mga awiting ito, marami sa mga ito ay ginamitan na rin ng tinig na ginagamit sa pagsasalita, tulad ng ginagamit sapopular na musika.
Karamihan sa mga mga Musikang Mala-Kanluranin ay maaaring bigyan ng klasipikasyongkorido, iyong may apat na linya na may tigwawalong pantig, oawit, iyong may apat na linya may tig-12 pantig bawat isa. At bagamat hindi ito tumutugma, ang mga linya ay nagtatapos naman saassonance.
Sa kabila ng mga pagkakatulad sa katutubong awit ng España, ang mga Mala-Kanlurang katutubong musika ng Pilipinas ay hindi gumagamit ng mga mahahabangmellismas. Samakatuwid, ang sinabingOne Word for Every NotesapelikulangThe Sound of Musicay madaling makita sa katutubong awit ng Pilipinas.
Sinasabi ring ang katangian ng Mala-KanluraningKatutubong Awitmula sa Pilipinas ang pagigingistropiko, kung saan iisa lamang ang ginagamit na melodiya sa lahat ng taludtod. Makikita itong mabuti sa mgaBallad, bagamat ang tinatawag namodified strophic, katulad ng awit naIrlandesna 'Red Is the Rose', ay mahirap matagpuan. AngAnyong Dalawahanay karaniwan ring ginagamit kung saan bagamat may iisang tono sa lahat ng mga taludtod ay mayroon namangrefrainna iba ang tono.
Ayon kay Borromeo:
(sa Ingles)
(sa Tagalog)
Tulad ng nabanggit sa itaas, ang katutubong awit ng Musika ay gumagamit ngdiatonic scalesa halip napentatonic scale, tulad ng nakagawiang sa mga katutubong awit mula sa Silangan. Ibig sabihin nitong ang mgaawitay maaaring nasatunugang mayorotunugang menor. Sa ilang mga pagkakataon, ang mga dating Kundiman at iba pang mga dating Awit-Sining na nakilala na bilang mga katutubong awit ay nagsisimula sa tunugang menor at magiging mayor sa ikalawang hati.
Bunga nito, may mga ilang nagtuturing na ang lahat ng mga nasa tunugang Mayor ay masaya, mapayapa at maliksi, samantalang malulungkot, mapagdalamhati, at nananabik ang mga nasa tunugang menor.
Bagamat mayroong mga awiting nasa palakumpasang apatan, iyong nasa palakumpasang dalawahan at tatluhan pa rin ang pinaka-karaniwan sa mga Mala-Kanluraning katutubong awit. Ito ay makikita mabuti sa mga awit na pansaliw sa mga sayaw na tatalakayin ng mas malaliman mamaya.
Kung ang lahat saGran Britaniaay marunong tumugtog ngrecorder, ang lahat naman saPilipinasay marunong tumugtog nggitara. Kaya naman dapat lamang asahan na ito ang pinaka-karaniwang pansaliw sa mga katutubong awitin ng Pilipinas. At dahil na rin sa ilang sa mga katutubong awit ng Pilipinas ay dating Awit-Sining, hindi matatawaran ang kahalagahan ng saliw sa mga ito.
Bagamat mayroong mga awitin katulad ng "Ti Ayat Ti Maysa Nga Ubing" mula saRehiyonngIlocosna lubhangkromatiko, maaari pa ring saliwan ito ng payak na I-IV-V o ngTonic-Subdominant-Dominantna pagsulong ng akorde (chord progression).
Ang mga katutubongSalmo, bagamat hindi kasingdami ng mga Mala-Kanlurang katutubong awit, ay isa pa rin sa mga pinakamahahalagang bahagi ng mga katutubong awitin na mula sa bansang Pilipinas. At bagamat tinawag itong Salmo ni Borromeo, inilagay niya sa klasipikasyong ito ang mga awit na gumagamit ng mahahabangmellismas.
Ang 'Huluna of Bauan' ang pinakamagandang halimbawa ng ganitong anyo ng awitin. Tunay nga, ang 'Huluna of Bauan' ay may katangian ng mahahaba at mahihirap nafioritures, kawalang ngpalakumpasan,modalangmelodiya, mahahabang parirala at hindi malapad na rehistro.
Ang ganitong uri ngmusikang pantinigay hindi maikakailang may kahirapan para sa isang karaniwangmang-aawitdahil bagamat hindi naman lubhang malapad ang rehistro ng mga ito ay punung-puno naman ang mga ito ng mahahabangmellismasatfioritures. Dahil dito, kinakailangang huminga ng malalaim ng isang mang-aawit upang maayos niyang makanta ang susunod na parirala.
Hindi tulad ng dalawang naunang uri ng awitin, ang mga pumapaloob sa ganitong anyo ay may mas malapit na pagkakatulad sa ibang mga katutubong musika mula sa Silangan. Pang-una na sa mga katangian nito ang paggamit ng Esklang Pentatonikong Intsik (Chinese Pentatonic Scale). Ginagamitan rin ito ng paulit-ulit na kumpas at mahabang rehistro.
Bagamat mahirap itong bigyan ng isang palakumpasan, madali namang makita na hindi ito kasing laya ng 'Huluna'. Mayroon ring mga pagkakataon na ang tunay na diin sa isang salita ay naiiba upang tumugma sa pangangailangan ng melodiya. Maririnig ang mga ito lalo na sa mga Katutubong Awit mula sa Hilaga, halimbawa na nito ang 'Salidumay' ng mgaKalinga. Iisa rin lamang ang pantig sa bawat isang nota at hindi rin nagtutugma ang mga dulong panting kundi mayroon lamangassonace.
At kahit na pa sinasabing malapad ang rehistro ng mga ito, maituturing pa ring madaling awitin ang mga napapaloob sa ganitong pag-uuri.
Sinabi rin ni Borromeo na isa sa mga kapansin-pansin sa mga Mala-Kanlurang katutubong musika ay may mga melodiyang matatagpuan rin sa ibang mgawika. Ibig sabihin nito, hindi lamang iisang pangkat-wika ang nagmamay-ari ng isang melodiya kundi ang buong bansa. Dapat rin nating maalala na ang Pilipinas ay isangkapuluanat ang paggamit ngFilipinobilangpambansang wikaay nangyari lamang nitong huling bahagi ng ika-19 na siglo.
Sa kabila nito ang musika para sa awitingTagalogna 'Magtanim ay Di Biro' ay ginagamit ring musika para sa awitingKapampanganna 'Deting Tanaman Pale' at sa awitingGaddangna 'So Payao'.
Ilan pang mga halimbawa ay ang musika para sa awitingBisayana 'Ako Ining Kailu', na ginagamit rin para sa awitingIbanagna 'Melogo Ti Aya' at ang awitingKapampanganna 'Ing Manai'. Maririnig rin ang pagkakatulad ng awitingBikolano'Mansi Pansi' at ng awitingIlokanona 'Pamulinawen'.
Kapansin pansin rin ang katotohanang bagamat halos 90% ng 80 milyongPilipinoang nagsasabing may iba't ibang katatasan sila sawikang Ingles, wala ni isa man sa mga katutubong awit ang gumagamit nito bilang orihinal na titik. Ang karamihan pa rin ng mga katutubong awit ay nasusulat sa mga wikangvernacularlalo na iyong mga nasa tinaguriang "walong pangunahing"wika ng Pilipinas.
Sa kabila ng pagkakaroon ng mga salin sa Filipino ng mga katutubong awiting ito, marami sa mga umaawit at nag-aaral ng katutubong wika ay hindi na ito binibigyan pa ng pansin.
Susunod sa bilang ay iyong mga nasusulat sa wika ng mga Minoryang Pangkat Etniko at kasunod nito ang mga nasusulat sa wikangKastila. Bagamat tinatawag naChavanacanoangKastilangginagamit sa Pilipinas, nauunawaan pa rin ito ng mga gumagamit ngKastilana siyang ginagamit ngAcademia Española. Pinasikat sa mga awiting ito ang 'No Te Vayas deZamboanga' at 'Viva! Señor Sto. Nino'.
Matapos ang mga musikang pantinig, ang mga musikang pansaliw sasayawang pinakamahalagang uri ng katutubong Musika sa Pilipinas. Tulad ng nabanggit na, ang pagkakaroon ng titik ay nangangahulugang maipapasa ito sa mga susunod na salinlahi kaya naman kay mga titik rin ang ganitong uri ng musika. Ayon kay Francisca Reyes-Aquino, nakilala dahil sa kaniyang koleksiyon ng mgakatutubong sayaw, habang sumasayaw ang ilan ay sinasabayan naman ng mga nanonood ang ito ito sa pamamagitan ng pag-awit. Ito ay katulad ng ginagawa ng isangcheerersamantalang nanonood ng laro.  Mamamalas ito sa pamamagitan ng mga salitang tulad ng 'Ay!', 'Aruy-Aruy!', 'Uy!' at 'Hmp!' sa mga ilang bahagi.
Ang mga musikang napapasailalim rito ay maaaring uriin bilang iyong mula sa mga pangkat Kristiyano, pangkat Muslim, at ibang mga pangkat etniko.
Dahil sa nakilala ng mga Pilipino angKristiyanismosa pamamagitan ng mga mananakop mula sa Kanluran, ang mga musikang pansaliw mula sa pangkat na ito ay halos katulad rin ng mga musikang pansaliw na matatagpuan sa Kanlurang Hati ng Globo. Ang mga Musikang Pansaliw tulad ngHabanera,Jota,Pandango,Polka,Curacha, ay mayroon ring mga katangian katulad ng kanilang mga kapangalan sa Europa at America.
Mayroon rin namang mga katutubong anyo katulad ngBalitao,TiniklingandCariñosa. At ayon sa pag-aaral ng Pambansang Alagad ng Sining na si Dr.Antonio Molina, ang Balitao, kilala sa mga rehiyon ngKatagaluganatKabisayanay gumagamit ng palakumpasang 3/4 kung saan makikita ang kumpas nacrotchet-quaver-quaver-crotchet. Mayroon rin namang gumagamit ngcrotchet-minim, samantalang mayroon pang ibang ginagamitan naman ng tinuldikangquaver-semi-quaver-chrotchet-quaver-quaver.
Ang ganitong uri ng musika ay karaniwang ginagamit pampalipas ng oras, at tulad ng mga katutubong awit mula sa Kanluran ay ginagamit sa mga pagtitipon.
Dahil angIslamay pumasok sa bansa sa pamamagitan ng mga karatig bansa saAsya, ang koleksiyong ito ay may pagkakahalintulad sa mga katutubong musikang pansaliw ng mga bansa sa rehiyongASEAN. Mayroon itong mga katulad na katangian saGamelanngIndonesiaat maging sa musika ng malayong sub-kontinentengIndiyan.
Kalimitan ay may mga kuwento sa likod ng mga sayaw na ito, halimbawa na lamang ang Singkil, na itinuturing na pinakakilalang nagmumula sa kategoryang ito. Sa pagsasayaw ngSingkil, ipinaaalala kung paanong nasagip ni Prinsipe Bantugan si Prisesa Gandinangan mula sa mga nag-uumpugang bato. Iyon nga lamang ay pinalitan ang mga bato ng kawayan para sa sayaw na ito.
Tulad ng mgaawiting sekularng pangkat ring nabanggit, mayroong rin itong mga kumpas bagamat mahirap mailagak kung anong palakumpasan ito. Mgaperkusyonang pangunahing ginagamit sa ganitong uri ng musika kaya naman minsan ay sapat na ang tunog nggong.
At dahil sa ang pagiging malapit sa kalikasan ay isa sa mga panguhaing katangian ng mga pangkat na ito ay maasahang panggaya ng mga kilos sa Kalikasan ang mga pangunahing kilos mula rito. Minsan ay tinatawag lamang itong "Sayaw ng mga Unggoy" o "Sayaw ng Maya" upang makilala.
Mayroon ring mga musika pa ginawa upang gamitin sa mga sayaw pang-ritwal, kaya may mga musikang para sa sayaw sakasal,pagsamba, at maging sa paghahanda para sadigmaan.
Hindi tulad ng mga bansangIrlanda,Hungariaat ngCzech Republic, hinda kailan man naging pambansa ang pagkakakilanlan sa mga katutubong musika mula sa Pilipinas. Ito marahil ay bunga ng ang bawat isang rehiyon ay may kanikaniyang sariling wika.
At bagamat mayroon na ring mga nagtangkang magsagawa ng pagkalap mula sa iba’t ibang mga pangkat-wika, wala naman ni isa ang nagtagumpay na maituro ito sa antas primarya ng paaralan. Maliban sa mgaawiting pambata, hindi nabibigyan ng pansin ang mga katutubong musika sa mga silid-aralan. Dahil dito ay nagkakaroon tuloy ng kaisipang ang mga katutubong awit ay mga awiting pambata lamang.
Nakatulong rin ang pagpasok ngtelebisyonsa mabilis na pagkawala nito ng popularidad, dahil sa pamamagitan nito ay kaagad nang nakikita ng mga Pilipino ang kabihasnang popular mula saEuropaatEstados Unidos. At bagamat maraming mga Europeo ang nagsasabing mahilig sa musika ang mga Pilipino ay palagi pa ring nanganganib na tuluyang mawala ang katutubong musika.
Mayroon mang mga naganap na pagkalap saKatutubong Musikang Pilipinas ay halos para lamang sa mga musikang pantinig ang naging sentro ng mga ito. Sa ilalim ng 300 taong pananakop ng mga Kastila sa Pilipinas, wala ni isa mang pagkalap ng mga katutubong musika ang naganap. At bagamat may mga naganap na pagkalap sa panahon ng mga Amerikano, ito ay naganap lamang ng mga huling taon ng ika-20 na siglo, samantalang nakikita ng mga Romantisista ng Europa ang kahalagahan ng mga katutubong awit.
Sa panahon ng pananakop ng mga Amerikano sa Pilipinas, may mga nagtangkang mangalap ng katutubong musika ngunit ito na lamang huling mga taon. Maituturing na pinaka-una sa mga nailathalang koleksiyon ang ginawa ni Fr. Morice Vanoverberg noong 1919 na ukol sa katutubong musika ng mga LepantoIgorotng Hilaga. Iyon nga lamang ay mga titik lamang ang kasama sa koleksiyong ito ay hindi ang mga tono.
Ang koleksiyong pinamagatangFilipino Folk Songsni Emilia Cavan ang itinuturing na unang koleksiyon na mayroong kasamang tono. Nailathala ito noong 1942. Ngunit ang koleksiyon na ginawa ni Norberto Romualdez noong dekada 1950 ang nananatiling pinakamahalaga sa disiplinang ito. Pinamagatan itongPhilippine Progressive Music Seriesat minsan na ring naging batayang aklat sa pagtuturo ng Musika para sa mga paaralan.
Sa kasamaang palad, mga Amerikano ang mga naging katulong ni Romualdez at isinalin ang titik ng mga awiting ito mula sa mga orihinal na wika patungong Filipino at Ingles. Ito ay dahil sa nais ng koleksiyong ito na mamulat ang damdaming makabayan ng mga Pilipino. Katunayan nito ang pagsasama ngPambansang Awitng Pilipinas,Philippines Our Native Landat maging angPhilippines, the Beautiful, isang adaptasyon ngAmerica the Beautifulsa listahan ng mga awit.  Mayroon rin itong ilang mga awit mula sa katutubong awit ng ibang mga bansa.
Sa ngayon, ito pa rin ang pinakamahalagang koleksiyon at ilang mga sipi nito ay matatagpuan pa rin sa mga pangunahingaklatansa iba’t ibang mgalalawigan, bayan atlungsodsa buong bansa.
Ilan pang mga koleksiyon ang ginawa ni Emilia Reysio-Cruz na pinamagatangFilipino Folk Songskung saan ang mga koleksiyon ay mula sa walong pangunahing wika ng Pilipinas.
Mayroon ring sariling koleksiyon si Dr.Jose Maceda, ang dating Tagapangulo ngDepartment of Asian Music Researchof theCollege of MusicngUnibersidad ng Pilipinas, na nagsimula noong 1953 at nagpatuloy hanggang. Mayroon rin ginawang sariling koleksiyon ang kanitang mga mag-aaral.
Sa huling bahagi ng ika-20 siglo at unang mga taong ng ika-21 siglo, gumawa rin ng isang koleksiyon si Raul Sunico, Dekano ngConservatory of MusicngUnibersidad ng Santo Tomas. Sinimulan niya ang paglalathala ng mga oyayi, matapos ay siundan niya ng mga awit ukol sapag-ibig, at matapos iyon ay mga awit ukol sa iba’t ibang mga hanap-buhay ng mga Pilipino. Sa ikaapat na bahagi, inilathala niya ang mga awitin ukol sa kababaihang Pilipino.
Sa koleksiyong ito, ginamit ang mga orihinal na titik ng mga awitin, kasama na rin ang salin nito sa Ingles at ilang paliwanag ukol sa mga pangkat etniko na pinagmulan ng awitin.
Para naman sa katutbong musikang pansaliw, tanging ang pitong aklat lamang ni Francisca Reyes-Aquino ang nagawang koleksiyon at hindi pa ito nasusundan hanggang sa ngayon.
May ilang mga mang-aawit ngrockna nagtangkang isa-plaka ang mga katutubong awit noong dekada 1970 katulad ng nagaganap noon ring panahong iyon sa Estados Unidos. Kabilang sa mga ito ang mga mang-aawit na sinaJoey Ayala,Bayang Barrios,Freddie Aguilarat ang grupongAsin.
Marami ring sa mga seryosong musikero ang nagsa-plaka nito ngunit walang nagtagumpay na mailagay ito sa mga tsart katulad ng naganap sa Estados Unidos. Sa ngayon, hindi na ito nabibiyan ng sapat na pansin ng mga popular na mang-aawit at tanging iyon na lamang mga nag-aaral ng musika sa mga pamantasan ang nag-papalaganap nito.
Nasa wikang Ingles: