davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
Кошари

Кошари, также называемаякушари,кошери(масриكشرى,ˈkoʃæɾi) — египетское национальное блюдо, которое готовится изриса,макароничечевицы, смешиваемых, а затем приправляемыхтоматно-уксуснымсоусом. Иногда в блюдо добавляют короткие кусочкиспагетти,нути обжаренный до хрустящей корочки репчатыйлук. По желанию в блюдо добавляетсячесночный сок или соус, а также острые виды соусов.
Блюдо возникло в серединеXIX века, во временамультикультурализмав Египте, бывшего в то время частью Османской империи, а затем — колонией Великобритании. В то время экономика страны быстро росла, также росли продажи, заработная плата в стране, наблюдался устойчивый рост спроса. Всё это указывает на то, что население страны резко увеличивалось, вследствие чего появилось такое блюдо, которым можно было быстро насытиться.
Согласно другой версии, блюдо обязано своим появлением смешению индийской и итальянской традиционных кухонь, произошедшему, опять-таки, благодаря мультикультурализму в Египте того времени. Вначале египетские солдаты, а затем и гражданское население быстро полюбили новое блюдо, ставшее национальным. Вначале кошари продавалось только на рынках и улицах продавцами, возившими еду на тележках, и лишь в более позднее время блюдо получило своё место в меню ресторанов.
В настоящее время блюдо очень широко распространено среди всего населения Египта и сопредельных с ним государств. В основном считается блюдом простолюдинов, рабочих и крестьян. При этом существуют как рестораны, специализирующиеся на готовке исключительно этого блюда (аналог советскихпельменныхичебуречных), так и рестораны общей кухни Египта. Как не содержащее каких-либо животных жиров, может считатьсявеганским, при том, что во время жарки используется растительное масло.
Кошары (Лиманский район)

Кошары(укр.Кошари) — село, относится кЛиманскому районуОдесской областиУкраины.
Население попереписи 2001 годасоставляло 161 человек. Почтовый индекс — 67555. Телефонный код — 4855. Занимает площадь 0,49 км². КодКОАТУУ— 5122785802.
67555, Одесская обл., Лиманский р-н, с. Сычавка, ул. Цветаева, 1
Кошары (Сумская область)

Кошары(укр.Кошари) —село,Кошаровский сельский совет,Конотопский район,Сумская область,Украина.
КодКОАТУУ— 5922084501. Население по переписи2001 годасоставляло 1016 человек.
Является административным центром Кошаровского сельского совета, в который, кроме того, входят сёлаАндреевскоеиНечаевское.
СелоКошарынаходится на расстоянии в 3,5 км от левого берега рекиРомен.
На расстоянии в 1 км расположены сёлаАндреевскоеиНечаевское.
По селу протекает пересыхающий ручей с запрудами.
Старые Кошары (Николаевская область)

Старые Кошары(укр.Старі Кошари) — село вПервомайском районеНиколаевской областиУкраины.
Основано в 1918 году. Население по переписи2001 годасоставляло 218 человек. Почтовый индекс — 55264. Телефонный код — 5161.
55264, Николаевская обл., Первомайский р-н, с. Полтавка, ул. Шевченка, 2
Кошары (Раздельнянский район)

Кошары(укр.Кошари) — село, относится кРаздельнянскому районуОдесской областиУкраины.
Население попереписи 2001 годасоставляло 845 человек. Почтовый индекс — 67423. Телефонный код — 4853. Занимает площадь 1,143 км². КодКОАТУУ— 5123983201.
67423, Одесская обл., Раздельнянский р-н, с. Кошары
Старая Кошара

Старая Кошара(бел.Старая Кашара) — деревня вДворецком сельсоветеРогачёвского районаГомельской областиБеларуси.
В 17 км на запад отрайонного центраи железнодорожной станцииРогачёв(на линииМогилёв—Жлобин), 140 км отГомеля.
Транспортные связи по просёлочной, затемавтомобильной дорогеБобруйск— Гомель. Планировка состоит из прямолинейной меридиональной улицы, застроенной двусторонне деревянными усадьбами.
Основана в начале1920-х годов, когда из деревниКошаравыделился в отдельный населённый пункт, который получил название Старые Кошары. В 1932 году жители вступили вколхоз. Во времяВеликой Отечественной войны14 жителей погибли на фронте. Согласно переписи 1959 года в составе колхоза «Ленинская жизнь» (центр — деревняКошара).
Пилипо-Кошара

Пилипо-Кошара(укр.Пилипо-Кошара) — село наУкраине, основано в 1488 году, находится в Романовском районеЖитомирской области.
Население по переписи2001 годасоставляет 343 человека. Почтовый индекс — 13031. Телефонный код — 4146. Занимает площадь 155,9 км².
130131, Житомирская область, Романовский р-н, с.Малая Козара, ул.Центральная, 15
丽莎·库卓

麗莎·薇樂麗·庫卓（英語：Lisa Valerie Kudrow，1963年7月30日—），美國猶太裔女演員。她最著名的演出是在90年代NBC的情景喜劇《老友記》（Friends）中飾演主角之一的菲比·布菲（Phoebe Buffay），更憑此角贏得一次艾美獎和兩次演員工會獎（Screen Actors Guild Awards）。
庫卓亦有出色的電影生涯表現，出演了《阿珠與阿花》（Romy and Michele's High School Reunion，1997年）、《教父咪搞》（Analyze This，1999年）、《怪醫杜立德2》、《幸福結局》、《留給最愛的情書》（P.S. I Love You，2007年）、《搖滾鬥陣》（Bandslam，2009年）、《破處女王》（Easy A，2010年）和《惡鄰纏身》（Neighbors，2014年）。
庫卓在1963年生於加利福尼亞州因西諾（Encino, California）的一個中產猶太人家庭，父親李-库德罗夫是一位專精於頭痛的醫師，而她的母親是一位旅遊社經紀，她更是一位作曲家的姪女。她亦有一位姊姊和一位兄長。她的祖先是住在白俄羅斯的猶太人，在納粹統治時遭受逼害。庫卓是左撇子，在小時候亦學過吉他。十六歲時她進行了一次整型手術，縮小了她鼻子。
庫卓的智商有160，完成了高中後，庫卓進入大學獲得生物學學位，此後在父親的研究團隊工作了8年，期間亦有參與演藝，更著有一篇比對左撇子人們擁有叢集性頭痛比例的研究文章。她亦曾短暫擔任過主播和記者。
受到她哥哥的童年朋友兼喜劇演員瓊·洛維茨（Jon Lovitz）的鼓動下，庫卓開始了她的喜劇演出生涯，加入了一支出產許多喜劇明星的著名即興喜劇演出劇團，The Groundlings。其後她加入了NBC的情景喜劇歡樂酒店（Cheers），飾演小角色。她曾試鏡演出同台的長壽綜藝節目《週六夜現場》（Saturday Night Live），不過落敗。稍後她獲得了CBS的情景喜劇《紐沃特》（Newhart）劇終的一個角色，這使她稍後在同劇演員製作的新劇《波比》（Bob）可以繼續演出三集 。在加入《老友記》劇組前，庫卓亦加入了至少兩部劇的試播集，不過那些劇集最後還是沒有推出。
庫卓接著被聘用飾演《歡樂一家親》（Frasier）的一個角色，不過在首播集拍攝時劇組以佩里·吉爾賓（Peri Gilpin）取代了她。2000年當庫卓接受訪問時，表示當時她太緊張，又慌張，結果令到自己的表現更差。她首個常设角色是NBC的情景喜劇《我為卿狂》（Mad about You），飾演烏蘇拉·布菲（Ursula Buffay），一位自我中心的侍應。這個角色後來又出現於《老友記》中，是庫卓在此劇角色菲比·布菲的雙胞胎姊姊。在2009年，庫卓表示兩個角色的關係是緣於《老友記》的檔期恰巧排在《我為卿狂》之後，所以編劇們就巧妙地將她們連繫起來。
在90年代，庫卓最出名的角色莫過於《老友記》的主角之一，菲比·布菲。她由1994年起開始飾演此角，至2004年這劇告終為止。她憑藉此角嬴取了1998年的艾美獎（Emmy Award）喜劇類最佳女配角的殊榮，是首位《老友記》的演員獲得這項殊榮。菲比這角色也屢為她帶來艾美獎的提名，共有六次提名。《老友記》是當時NBC最成功的情景喜劇之一，她亦因此名氣大增。而且根據2005年的《健力士世界紀錄大全》，她與另外兩位同劇的演員，珍妮佛·安妮斯頓（Jennifer Aniston）和柯特妮·考克斯（Courteney Cox）共列成為有史以來最高薪的電視女藝員，在第九至十季每集的《老友記》收取達百萬美元的片酬。
庫卓出演了不同電影，包括《阿珠與阿花》、《唱片傻大姐》（Marci X）、《掛線未了情》（Hanging up）、《教父咪搞》及其續集《教父咪搞2》（Analyze That）。她除了有出演上述的喜劇外，也有參與劇情片的演出，如加入了講述色情片影星約翰·侯爾姆斯（John Holmes）的傳記電影《仙境大道謀殺案》（Wonderland）、《性的對立面》（The Opposite of Sex）和《幸福結局》（Happy Endings）。於年，她參演了《狗狗旅館》（Hotel for Dogs），與迪士尼童星傑克·T·奧斯汀（Jake T. Austin）和艾瑪·羅伯茨（Emma Roberts）合作。
她亦是一位配音員，在電視劇動畫配音，包括曾客串過《辛普森家族》（The Simpsons）一集。她在真人電影《怪醫杜立德2》（Dr. Dolittle 2）聲演一隻雌性灰熊。在《特工老爹》（American Dad!）的聖誕節特輯裡，她為「過去的耶誕精靈」（The Ghost of Christmas Past）配音。其後於2005年她演出了的喜劇《回歸》（The Comeback），講述一個過氣喜劇女星意圖回歸螢幕的故事。她同時擔任該劇的原創人、編劇和執行製作。雖然這部劇一季即告終結，但庫卓卻因此劇而提名艾美獎喜劇類最佳女主角，是《老友記》主角班底中首個在該劇完結後獲得艾美獎提名的人。
庫卓擔任了NBC的名人真人秀節目《Who Do You Think You Are?》的製作人，她本人擔任了此節目的首批嘉賓，追溯自己祖先的歷史，去到了白俄羅斯和波蘭尋根。她亦製作了即興網路喜劇《網療記》（Web Therapy），她亦親自飾演主角菲歐娜·華利斯（Fiona Wallace），一位想出三分鐘網路對話療法的心理治療師。這部劇集在2008年推出，贏得多個網絡劇獎項。在2011年7月，Showtime買下了這劇的製作權，並於同年首播。2009年，她亦與柯特妮·考克斯於《熟女鎮》（Cougar Town）重會。
1995年5月27日，庫卓成為《老友記》主角群中第一位結婚的演員，與一位法籍廣告製作人米高·史特恩（Michael Stern）結婚。他們在1997年生有一子，朱利安·莫里（Julian Murray），並住在紐約州加拿戴奎（Canandaigua, New York）附近。為配合她的身孕，《老友記》第四至五季的劇情也讓她的角色懷胎，為自己弟弟和他的较高龄所以不适合怀孕生子的妻子代孕。
伊麗莎·庫斯伯特

艾莉莎·安·庫絲柏（英語：Elisha Ann Cuthbert，1982年11月30日—），加拿大女演員，因出演影集《24小時反恐任務》、電影《鄰家女優》（2004年）和《恐怖蠟像館》（2005年）而聞名國際。
庫斯伯特被被认为是当代好莱坞的性感象征 ，也进入过许多「世界性感女性」名單中。她在2015年Glam'Mag杂志被选为最性感女星世界。2013年，她被美国电视评为最美丽的女人。
艾莉莎·姬芙拔出生于加拿大亞伯達省的卡加利，父亲是汽车设计工程师，母亲是个家庭主妇。她和弟弟乔纳丹（Jonathan）、妹妹李-安妮（Lee-Ann）一起住在魁北克蒙特利尔附近的格林菲尔德公园。2000年，艾莉莎17岁，刚刚从高中毕业，就移民去美国加州洛杉矶开始她的演艺生涯。
伊丽莎·杜什库

伊丽莎·杜什库（英語：Eliza Dushku，1980年12月30日—）出生于美国马萨诸塞州沃特敦，具有美国和阿尔巴尼亚双重国籍，为电影电视演员，因出演《吸血鬼猎人巴菲》而知名。
1980年，杜什库出生于美国马萨诸塞州沃特敦，是菲利普·R·杜什库的女儿，她父亲是波士顿公立学校的管理员和教师，母亲朱迪是政治课教授。她的父亲是阿尔巴尼亚人，其母亲具有丹麦人和英国人的血统。杜什库早年在栗树山的海狸国家日学校（Beaver Country Day School）读书，后在沃特敦高中毕业；她和母亲一样是耶稣基督后期圣徒教会的一员。杜什库有三个哥哥：亚伦，本杰明，纳撒尼尔；当她还是婴儿的时候，他的父母离婚了。
瑪格麗特·庫利

莎拉·瑪格麗特·庫利（英語：Sarah Margaret Qualley，1994年10月23日—）是一名美国女演員。，其母為安蒂·麥道威爾。庫利自幼受過芭蕾舞訓練，並以2013年戲劇片《帕羅奧圖年少（英语：Palo Alto (2013 film)）》作為演出處女作，並於HBO戲劇影集《末世餘生（英语：The Leftovers (TV series)）》演出配角而獲得觀眾注目（2014-2017年）。庫利隨後演出數部電影，包含《假會徵信社》（2016年）、《死亡筆記本》（2017年）與《從前，有個好萊塢》（2019年），並於電子遊戲《死亡擱淺》（2019年）中演出。她藉由在FX迷你傳記影集《佛西與沃登（英语：Fosse/Verdon）》（2019年）中演出安·萊金（英语：Ann Reinking）以及在Netflix戲劇迷你影集《女傭浮生錄》主演而獲得影評讚賞，並獲得黃金時段艾美獎提名。庫利接著演出尤格·藍西莫所執導的《可憐的東西》（2023年）、《憐憫的種類》（2024年），以及肉體恐怖電影《懼裂》（2024年）。。
莎拉·瑪格麗特·庫利出生於蒙大拿州卡利斯佩爾，她的雙親分別是知名女演員及模特兒安蒂·麥道威爾與前模特兒保羅·庫利。瑪格麗特有一位哥哥賈斯汀(Justin，1986年出生）和身為女演員兼歌手的姐姐蕾妮（1990年出生）。庫利有來自母親的蘇格蘭血統。
截至2019年11月，庫利居住於紐約。在此之前，庫利與姐姐蕾妮一同居住於洛杉磯，她形容姐姐是「我的偶像，我在這世上最好的朋友。」。
2019年，庫利曾短暫與皮特·戴維森產生情愫。她在2020年起與在蕾妮的音樂錄影帶《像恨我一樣愛我(Love Me Like You Hate Me)》一同共演的西亞·李畢福約會。庫利與李畢福的感情因為李畢福的各項爭議而在2021年1月結束，其中包含後者的前女友，歌手FKA Twigs指控李畢福對其性暴力而提起訴訟。2021年9月，庫利向《哈潑時尚》記者表示她相信FKA Twigs對李畢福的指控。
2022年5月底，庫利與音樂製作人傑克·安多夫宣布訂婚，兩人於2023年8月19日結婚。
麗莎

Lisa是女生名，發音為/ˈliːsə/，常譯成「麗莎」、「莉莎」或「莉薩」等。起源於英語，是伊莉莎白（Elisabeth，希伯來語）的簡形，意為「上帝的誓約」。
Lisa可能與下列事物有關：
Boza

Lebozaest uneboisson fermentéeà base decéréales(millet,blé,maïs…). Très populaire sous l'Empire ottoman, elle fut cependant interdite pendant un temps en raison de l'alcoolqu'elle contenait, même en très faible quantité.
Héritage desinvasions ottomanes, lebozareste encore aujourd'hui assez populaire non seulement enTurquie, mais aussi enBulgarie, enAlbanie, enSerbie, auKosovoou encore enRoumanie. La bozaégyptienneousoudanaise, prononcée bouza, est brassée à partir de blé, d’orge ou de mil.
Cette boisson se boit surtout en hiver. En raison de sa sensibilité à la chaleur, elle est peu distribuée pendant les mois d'été. LesRussesont une boisson du même genre, mais avec un autre processus d’élaboration : lekvas, boisson fermentée à base depainde seigle.
Leboulgour, lemaïsou d'autres céréales selon la région, est cuit pour que l’amidonse transforme endextrinequi va fermenter beaucoup plus facilement et rapidement. Puis dusucreest ajouté qui va alimenter leslevuresafin d’accélérer leur effet. Le tout est ensemencé avec de laprésure, desfermentsdeyaourtou d'autres cultures.
On laisse fermenter l'ensemble pendant cinq jours. Pour legoût, on ajoute deux gousses devanille. Dans lesBalkans, on ajoutera en plus de lacannelle.
En Turquie notamment, le breuvage est souvent servi avec despois chichesgrillés en guise d'amuse-gueule.
La boza égyptienne ou soudanaise est faite de façon similaire aux anciennes bières égyptiennes (zythum) ou mésopotamiennes (sikaru), c'est-à-dire qu'elle est obtenue à partir de morceaux de pains fermentés durant quatre jours. De couleur jaune clair, épaisse, elle a un goût acide et un taux d’alcool de 4-5 % en vol.
Mevlut Karataş, le personnage principal du romanCette chose étrange en moi(2014) d'Orhan Pamuk, est un marchand deboza.
Abelmoschus esculentus

Ilgombo(Abelmoschus esculentus(L.)Moench), anche scrittogombeauogombault, è unapiantadellafamigliadelleMalvaceeoriginaria dell'Africatropicale e coltivata nei paesi caldi. È conosciuta anche comebamiaobammia(dal nome usato inEtiopia,Egittoe altri paesi arabi; inaraboبامية‎,bāmiya),ocra,okraodokro, ognaouia(dal nome usato inTunisia; inarabo tunisinoڤناوية,gnāwya). Nei paesi di lingua portoghese è nota con il nome diquiabo.
La specie èperenne, spesso coltivata comeannualenei climi temperati, spesso cresce fino a circa 2 m di altezza . Lefogliesono lunghe 10-20 cm, palmatamente lobate con 5-7 lobi. Ifiorihanno cinque petali di colore dal bianco al giallo, spesso con una macchia rossa o viola alla base di ciascun petalo. Ilfruttoè unacapsulaallungata con sezionepentagonalee contiene numerosisemi.
Il gombo è originario dell'Africa orientale, dell'Etiopia, dell'Eritreae delSudanorientale.Il gombo fu introdotto in Europa dallaconquista islamica della penisola iberica. Uno dei primi resoconti è diAbu al-Abbas al-Nabati, che visitò l'Egitto ayyubidenel 1216 e descrisse la pianta coltivata dalla gente del posto che mangiava i teneri e giovani frutti.Dall'Arabia, la pianta si diffuse lungo le coste delMar Mediterraneoe verso est.
È coltivato sia in zonetropicaliche in zonesubtropicali, ed in particolare inAsia(specialmente centrale e occidentale) e inAsia Minore; esso forniscefruttiche sono consumati in Africa ma anche inIndia.
Viene coltivato anche nei Paesi dell'Europa orientalee inItalia, ove si registra il 90% di superficie coltivata inSicilia.
I fusti del gombo e di molte malvacee sono macerati e lavorati per fornire una fibra tessile nota comefibra di gombo.
Il frutto di gombo è assai usato nellacucina indiana,tunisinaecajun. È presente anche nellacucina egiziana(bāmia),marocchina(ملخيا,mlukhia),bulgara(бамя),greca(bamies),bosniaca(bamije),albanese(bamje),rumena(bame),iraniana(bāmiye),libanese(bemiye),israeliana(במיה,bamya),turca(bamya), curda,brasiliana(quiabo),filippina,giapponese,senegalese(kandia), così come nella cucina delGhanae dell'Africa subsahariana in generale, dove viene impiegato per preparare una "salsa" chiamataokra souposauce gombo. È anche presente nellacucina caraibica, ad esempio in quellacubana(quimbombò).
Nel sud degliStati Uniti d'Americail gombo è molto conosciuto con il nome diokraed è apprezzato particolarmente impanato e fritto in piccoli pezzi, tanto che la ricetta nota comefried okraè considerata un simbolo della cucina degli Stati meridionali dell'Unione.
Ilyok-Koshary

Ilyok-Koshary(Lō͘-se-a-gí:Илёк-Кошары) sī chi̍t ê tīLō͘-se-a Liân-pangBelgorod ChiuRakityansky Koānêchng-kha só͘-chāi(selo).Tī 2010 nî phó͘-cha ê sî-chūn, chit-ê só͘-chāi ū 683 ê lâng tòa.Hia ū 7 tiâu ke-á-lō͘.
Kotlovina

Kotlovinais a Croatian fried and stewed meat dish fromZagreband the surrounding northwestCroatia.It is a popular seasonal food eaten duringspringandsummerand belongs to traditionalCroatian dishes.
Pork chopsandsausagesare fried and then stewed in their own juice, wine and various spices. Common regional garnishes areonions,potatoes,tomatoes,bell peppersandpaprika.
Kotlovina has historically been prepared and served outdoors but is today a common dish served in local restaurants that serveCroatian cuisine.
Sofia Valley

TheSofia Valley(Bulgarian:Софийска котловина,romanized:Sofiyska kotlovina), orSofia Field(Bulgarian:Софийско поле,romanized:Sofiysko pole), is a valley in central westernBulgariaborderingStara Planinato the northeast, theViskyar,Lyulin,VitoshaandLozenmountains to the southwest, theVakarel Mountainto the southeast and the low Slivnitsa Heights to the northwest.
After the valley's bottom was formed, the stream of theIskar Riverwas blocked and the whole valley became a lake, causing the gritty and clay-like soils that now cover most of the valley. The lake ceased to exist when the river drove through the Stara Planina, forming theIskar Gorge.
The Sofia Valley is rich inmineral springssuch asGorna Banya,PancharevoandBankya, which are, together with the valley's predisposal to seismic activity, the result of its fault character.
42°47′N23°16′E﻿ / ﻿42.783°N 23.267°E﻿ /42.783; 23.267
Minusinsk Hollow

Minusinsk BasinorKhakass-Minusinsk Basin(Russian:Минусинская (Хакасско-Минусинская) котловина,Minusinskaya (Chakassko-Minusinskaya) kotlovina) is inKhakassiaandKrasnoyarsk Krai,Russialocated among mountains of SouthSiberia.
It is bounded on the west byKuznetsk Alatau, and east by theSayan Mountains. SeeGeography of South-Central Siberia. Elevation varies between 200–700 m, constituting aplainwith sparse hillocks and cut byvalleys.
TheYenisey Riverand its major tributariesAbakan,  Oia (Russian:Оя) andTubaflow through the valley. Its major towns areMinusinskandAbakan. The hollow has a large number oflakes, includingsaltwaterones. The depression is an important agricultural area; it also hascoaldeposits (Minusinsk Coal Basin).
World Network of Biosphere Reserves in Europe and North America

UnderUNESCO’sMan and the Biosphere Programme, there are 308biosphere reservesrecognized as part of theWorld Network of Biosphere Reservesin Europe and North America(as of May 2023). These are distributed across 41 countries in the region.
Biosphere reserves operating under the UNESCO Man and the Biosphere Programme aim to achieve three mandate management objectives of conservation, sustainable socio-economic development, and logistic support.
Below is the list of biosphere reserves in Europe and North America, organized by country/territory, along with the year these were designated as part of the World Network of Biosphere Reserves.
The list does not include theIntercontinental Biosphere Reserve of the Mediterranean, a biosphere reserve shared between Morocco and Spain, which has been classified as part of theArab Statesregion.
The US Biosphere Network (USBN) consists of 28 internationally recognized biosphere regions across the continental United States, the US Caribbean, Alaska, and Hawai’i.In 2021, the USBN adopted the term biosphere regions instead of biosphere reserves.The mission of the USBN is to foster national and international connections among biosphere regions, to facilitate their sharing of best practices, and to support their work toward connecting people and nature.
Tuva Depression

Tuva Depression(Russian:Тувинская котловина,romanized:Tuvinskaya kotlovina) is located among mountains of South CentralSiberia— theTannu-Ola Mountains,Eastern SayansandWestern Sayans, and theAltay Mountainsregion. It is part of a region with a combination of raised lands and depressions.
This Tuva Depression is within theTuva Republic.
The elevation of thedepressionvaries between 500–1,000 metres (1,600–3,300 ft).
Kuznetsk Depression

Kuznetsk Depression(Russian:Кузнецкая котловина,Kuznetskaya kotlovina) is located among mountains of South-CentralSiberia, including:Kuznetsk Alatauto the Northeast,Salair Ridgeto the Southwest, andMountainous Shoriato the South. It is withinKemerovo Oblast.
Thedepressionhaselevationsup to 500 metres (1,600 ft),. It has an area of 70,000 km, with a length of 400 kilometres (250 mi) and width of 120 kilometres (75 mi).
It is split by a network of river valleys. The major rivers are theTom RiverandInya River, with other tributaries ofOb River.
The central section has severalMesozoicbasaltmountain ridges with heights of 600–740 metres (1,970–2,430 ft). They include Taradanov's Ridge, Saltymakov's Ridge, and the Karakan Mountains.
The Kuznetsk Depression contains the famouscoal-miningKuznetsk Basin. The main cities in it areKemerovo,Novokuznetsk, andProkopyevsk.
Botevgrad

Botevgrad(Bulgarian:Ботевград[ˈbɔtevɡrat]) is a town in westernBulgaria. It is located inSofia Provinceand is close toPravets. Botevgrad lies 47 km fromSofia.
The village was called Samundzhievo (Самунджиево) until it was elevated to town status at the end of 1865 under the name of Orhanie (Bulgarian language: Орхание;Ottoman Turkish: اورخانيه).On 1 December 1934 the town was named Botevgrad (Ботевград) afterHristo Botev.
Botevgrad and its hinterland are located in an elliptical valley with a total area of 5,066 km. The municipality covers parts of the WesternStara Planinamountain —Razhana,Murgash,BiloandGolyama Planinaand some parts of the Northern Balkan.Vitinya Passconnecting Northern Bulgaria with Southern Bulgaria and the proximity of the capital contribute to its strategic location. Botevgrad municipality borders the following municipalities:Pravets,Etropole,Gorna Malina,Elin Pelin,Svoge,MezdraandRoman.
The region of Botevgrad municipality is quite rich innatural resources. The geographic landscape is remarkable for its variety. The municipality covers the following geographic areas: a part ofBotevgradska Kotlovina(the valley of Botevgrad), some parts of Botevgradski Predbalkan and four of the Balkan shoulders — Razhana, Golyama Planina, Murgash and Bilo. Kotlovinata Zhleba (Fillet Hollow) is situated between the main Balkan Range and the Northern Balkan.
The bottom of the hollow is the accumulative river terrace ofBebreshriver and its tributaries. The low oval hills inside the hollow contribute to the countryside variety. Mount Murgash — 1687 m tall is the highest point of the highest mountain range to the south and south-west. Many rivulets run down the slopes of the heights. Prohoda Vitinya or Vitinya Pass connecting South Bulgaria with North Bulgaria is located on the territory of Botevgrad municipality.
Sensata Technologies group, which specialises in the design and production of added value electronics and electromechanical systems used in the automotive and consumer electronics industry, operates one large production plant in the town.
GE Pharmaceuticals operates a drugs factory and in 2006 Siemens opened a plant for the production of high voltage transformers.
Integrated Micro-Electronics, Inc., also known as IMI, is a provider of electronics manufacturing services (EMS) and power semiconductor assembly and test services (SATS).
APS Advanced Printing Systems is a company involved in production of thermal printer mechanisms, controller boards and thermal printers.
Mikroak Ltd, Chavdar
many other companies in and around the area of Botevgrad.
Botevgrad has one of the leadingbasketballteams in the country,BC Balkan Botevgrad, who play at theArena Botevgradand have won 6 national championships and 4 national cups. The localfootballclub is calledPFC Balkan Botevgradand plays at theHristo Botev Stadium. The city has many sports fields - both for football and basketball. Other sports are also very popular -volleyball,swimming,chess,acrobaticsandtennis.
The religious buildings in Botevgrad are:
Botevgrad istwinnedwith:
Kotlovina

Kotlovinaminangka sajian daging goreng lan rebus Kroasia sakaZagreblanKroasia sisih Lor-kulon. Minangka panganan musiman sing populer dipangan nalikamusim semilanmusim panas.Daging babilansosisdigoreng banjur digodhog nganggo jus, anggur lan rempah-rempah dhewe. Garnish regional sing umum yaikubawang,kentang,tomat,ladalanpaprika.Kotlovina miturut sejarah wis disiapake lan disajikake ing njaba ruangan, nanging saiki dadi panganan umum sing diwenehake ing restoran lokal sing nyedhiyakake masakan Kroasia .
غور أوبس نور

غور أوبس نورأوغور أبسونور(بالمغولية: Увс нуурын хотгор) حوض ماء مغلق ضحل يقع في الحدود الإقليمية بينمنغولياوجمهوريةتوفاذات الحكم الذاتي وهي جزء منروسيا، سمي غور أبسونور بهذا الاسم نسبة إلى بحيرة أوبس، وهي بحيرة ضحلة ومياهها مالحة جداً تقع في وسط غور أوبسونور. كما تتبعثر بضعة بحيرات أصغر حجماً في أنحاء الغور.يقع غور أبسونور ضمن أراضي متموجة تقع ضمن سلسلة جبال (تونا-أولا) والمنطقة الجبلية فيسيبريا. وقد أدرج علىلائحة التراث العالميمنذ عام 2003.
وتبلغ مساحةالمستجمع المائي70,000 كلم2. يقع الجزء الجنوبي وهو الأكبر فيمنغولياضمن محافظات (خوسقول)، (زاوخان)، (أبس)، بينما يقع القسم الشمالي منالمستجمع المائيضمن الجزء الشمالي منتوفا،روسيا.
يملك حوض أبسونور أهمية ثقافية خاصة في منطقة وسط وشمال آسيا لكثرة المواقع الأثارية غير المدروسة فيه، خصوصاًتلال الدفن, النقوش الصخرية والمنحوتات الحجرية، وهي آثار مستوطناتالعصور الوسطىومعابد بوذية. ويقدر عدد تلال الدفن بنحو 20,000 مدفن، العديد منها أقدم من الأهرامات المصرية.
رُشح غور أبسونوركموقع تراث عالميعام 1995 باعتباره أكبرمستجمع مائيفي وسط وشمال آسيا محافظ على حالته الأصلية مع وجود 40,000 موقع أثاري خلفتها القبائل البدوية المشهورة مثلالسكوثيون,تركوالهون. "
يقع غور أبسونور على الحدود بينمنغولياوروسياوتبلغ مساحته 10,000كلم2.يشمل الأقليم تنوعاً واسعاً من المناخات يمتد منالمثلجات،تندراالمرتفعات،التايغا، سهوب الغابات، سهوب بلا أشجار، صحاري شبه قاحلة إلى الكثبان الرملية المتحركة. مما يشكل موطن طبيعي متنوع للغاية.
يتميز غور أبسونور بسبب موقعه وسط آسيا بتنوع الحياة النباتية والحيوانية لأنواع فصائل الحيوانات التي تسكن في خطعرض جغرافيمتوسط ومواطنها بين الجبال والتندرا مثلاليحمور السيبيري، ديك ثلوج ألطاي،نمر الثلوجوهو من السنوريات النادرة والمعرضة لخطرالإنقراض.بالإضافة إلى قاطنيالتايغامثلالمارال،والولفيرينإضافة إلى قاطني السهوب مثل القنبرة المغولية،الرهو،السنجابسيبريا طويل الذيلوالحباريات، أضافة إلىقوارضالميريون.ويبلغ عدد أصناف الطيور وحدها 359 نوع. منذ إعلان غور أوبس نور محمية طبيعية وجدت العديد من أنواع الطيور المنقرضة في المناطق الآخرى الملجأ لها هنا.
خلفت كثافة السكان المنخفظة في غور أبسونور إضافة إلى الأفتقار إلى الصناعة واعتماد السكان المحليين على الطرق التقليدية في كسب العيش مثل الرعي البدوي تأثيراً محدوداً على البيئة وحافظ على التنوع البيئي خالياً من التأثيرات السلبية للوجود البشري.كلا جانبي الغور في روسيا ومنغوليا تسكنهما قبائل الرعاة.
قائمة مواقع التراث العالمي في وسط آسيا وشمالها

قائمة مواقع التراث العالمي في وسط آسيا وشمالهاهي قائمةٌ بمواقع التراث العالمي الطبيعية، أو الثقافية أو المختلطة (طبيعيّةٌ وثقافيّةٌ بنفس الوقت) التي تقوملجنة التراث العالميالتابعة لمنظمةاليونسكوبترشيحها ليتم إدراجها ضمن برنامج مواقع التراث العالمي الذي تديره اليونسكو. وتشملالمواقع الطبيعيةمعالم من صنع الطبيعية كالجبال، الغابات، السهوب، البراكين والجزر إلخ. أماالمواقع الثقافيّةفهي معالمٌ من صنع الإنسان كالمدن والقلاع والمساجد والكنائس وغيرها، وفي بعض الحالات تكون المواقع مختلطةً (مثل موقع طبيعيٍّ مُميّزٍ ومشيّدٍ فيه مبانٍ تاريخية). تشمل مواقع التراث العالمي في منطقةوسطوشمال آسيا22 موقعاً موزعةً على ستّ دولٍ هي:كازاخستانوقرغيزستانوطاجيكستانوتركمانستانوأوزبكستانوالجزء الآسيوي منروسيا.أما الجزء الأوروبي منروسيافتُصنّف مواقعه ضمن لائحةشرق أوروبالمواقع التراث العالمي.وتشمل روسيا أكثر مواقع التراث العالمي في منطقةوسطوشمال أوروبا، إذ تتضمن ثمانية مواقعٍ (كُلّها طبيعية)، أحدها موقعٌ حدوديٌّ مشتركٌ معمنغوليا، هوغور أوبس نور.وأقدم هذه المواقع هيقلعة إيجانالمدرجة على لائحةاليونسكوللتراث العالميفي أوزبكستان منذ عام1990.
ينبغي للبلد الراغب في ترشيح أحد مواقعه أو ممتلكاته الأثرية للإدراج في القائمة، أن يُجرى أولاً جردًا لممتلكاته الثقافية والطبيعية الفريدة، وتوضع في قائمةٍ تُسمى بالقائمة المؤقتة، وبعدها تُرشح الدولة المعنيّة إحدى المواقع من القائمة المؤقتة لتوضع على قائمة التراث العالمي. عند هذه النقطة يتسلم ملف الترشيح كلٌّ منالمجلس الدولي للمعالم والمواقعوالاتحاد الدولي لحفظ الطبيعة، ويُرفع الملف إلىلجنة التراث العالميالتي تجتمع مرةً في العام لتقرر إدراج المواقع المرشحة أو ترفض طلب الترشيح أو في بعض الأحيان تطلب المزيد من المعلومات من الدولة صاحبة ملف الترشيح.
وتعتمدلجنة التراث العالميعلىعشرة معاييرٍ للاختيار، ويجب أن يُطابق الموقع المرشح أحد هذه المعايير على الأقل ليُدرج فيقائمة التراث العالمي.وتنص قوانيناليونسكوعلى أنّ «أي موقعٍ يزيد عمره عن مائة عام يحق له الترشح ليكون ضمن قائمة التراث العالمي».
قائمة مواقع التراث العالمي في روسيا

تمتلكروسيا26 موقعاً مسجلة لدىاليونسكوكمواقع تراث عالمي.ستة عشر منها ثقافية وعشرة طبيعية.
المعايير الثقافية
المعايير الطبيعية
قائمة مواقع التراث العالمي حسب سنة التسجيل

21 موقع(18 ثقافي، 3 طبيعي)المضيف:بولندا
21 موقع(12 ثقافي، 6 طبيعي، 3 مختلط)المضيف:تركيا
24 موقعا(23 ثقافي، 1 مختلط)المضيف:ألمانيا
26 موقعا(21 ثقافي، 4 طبيعي، 1 مختلط)المضيف:قطر
19 موقعا(14 ثقافي، 5 طبيعي)المضيف:كمبوديا
26 موقعا(20 ثقافي، 5 طبيعي، 1 مختلط)المضيف:روسيا
25 موقعا(21 ثقافي، 3 طبيعي، 1 مختلط)المضيف:فرنسا
21 موقعا(15 ثقافي، 5 طبيعي، 1 مختلط)المضيف:البرازيل
13 موقعا(11 ثقافي، 2 طبيعي)المضيف:إسبانيا
27 موقعا(19 ثقافي، 8 طبيعي)المضيف:كندا
22 موقعا(16 ثقافي، 4 طبيعي، 2 مختلط)المضيف:نيوزيلندا
18 موقعا(16 ثقافي، 2 طبيعي)المضيف:ليتوانيا
24 موقعا(17 ثقافي، 7 طبيعي)المضيف:جنوب أفريقيا
34 موقعا(29 ثقافي، 5 طبيعي)المضيف:الصين
24 موقعا(19 ثقافي، 5 طبيعي)المضيف:فرنسا
9 موقعا(8 ثقافي، 1 مختلط)المضيف:المجر
31 موقعا(25 ثقافي، 6 طبيعي)المضيف:فنلندا
61 موقعا(50 ثقافي، 10 طبيعي، 1 مختلط)المضيف:أستراليا
48 موقعا(35 ثقافي، 11 طبيعي، 2 مختلط)المضيف:المغرب
30 موقعا(27 ثقافي، 3 طبيعي)المضيف:اليابان
46 موقعا(38 ثقافي، 7 طبيعي، 1 مختلط)المضيف:إيطاليا
37 موقعا(30 ثقافي، 5 طبيعي، 2 مختلط)المضيف:المكسيك
29 موقعا(23 ثقافي، 6 طبيعي)المضيف:ألمانيا
29 موقعا(21 ثقافي، 8 طبيعي)المضيف:تايلاند
33 موقعا(29 ثقافي، 4 طبيعي)المضيف:كولومبيا
20 موقعا(16 ثقافي، 4 طبيعي)المضيف:الولايات المتحدة
22 موقعا(16 ثقافي، 6 طبيعي)المضيف:تونس
16 موقعا(11 ثقافي، 2 طبيعي، 3 مختلط)المضيف:كندا
7 موقعا(4 ثقافي، 2 طبيعي، 1 مختلط)المضيف:فرنسا
27 موقعا(19 ثقافي, 5 طبيعي, 3 مختلط)المضيف:البرازيل
41 موقعا(32 ثقافي، 7 طبيعي، 2 مختلط)المضيف:فرنسا
29 موقعا(23 ثقافي، 5 طبيعي، 1 مختلط)المضيف:فرنسا
30 موقعا(25 ثقافي، 4 طبيعي، 1 مختلط)المضيف:فرنسا
22 موقعا(15 ثقافي، 7 طبيعي)المضيف:الأرجنتين
29 موقعا(19 ثقافي, 9 طبيعي 1 مختلط)المضيف:إيطاليا
24 موقعا(17 ثقافي، 5 طبيعي، 2 مختلط)المضيف:فرنسا
26 موقعا(15 ثقافي، 9 طبيعي، 2 مختلط)المضيف:أستراليا
27 موقعا(22 ثقافي، 5 طبيعي)المضيف:فرنسا
45 موقعا(34 ثقافي، 8 طبيعي، 3 مختلط)المضيف:مصر
12 موقعا(8 ثقافي، 4 طبيعي)المضيف:الولايات المتحدة
Ubsu-Nur çökəkliyi

Ubsu-Nur çökəkliyi—Ubsu-Nurgölünün hövzəsində, Orta Asiyanın ən şimalda yerləşən, ən böyük qapalı su hövzəsinin sahəsini əhatə edir. Hövzənin ərazisi Monqolustanın (Ubsu-Nur gölü bölgəsi) və Rusiyanın (Ubsunur çökəkliyi qoruğunun) bir hissəsidir. Hər iki ölkədə bir mühafizə sahəsi vardır. Ubsu-Nur çökəkliyində təbiəti mühafizə obyektlərinin ümumi sahəsi 1,068,853 ha-dır.
Ubsu-Nur hövzəsi Böyük Göllər çökəkliyinin şimal hissəsini əhatə edir, nisbətən aşağı olan Xan-Xuxiyn-Nuruu silsiləsi (ən yüksək hündürlüyü 2928 m) və onun qərb uzantısı Toğtoxun-Şil silsiləsi (maksimum hündürlüyü 2357 m yuxarı) ilə əhatələnir.
Ubsu-Nur çökəkliyinin uzunluğu şimaldan cənuba 160 km, qərbdən şərqə 600 km-dir.
Əvvəllər Ubsu-Nur hövzəsi tamamilə Monqolustanın bir hissəsi idi. 1932-ci ilə qədərMonqolustan Xalq RespublikasıiləTuva Xalq Respublikasıarasında müqavilə bağlanır. Müqaviləyə əsasən Ubsu-Nur hövzəsinin şimal hissəsi Tıvaya verilir. 1944-cü ildə bölgə Tıva Muxtar Vilayəti olaraq SSRİ-nin tərkibinə daxil olur və 26 mart 1958-ci ildə Monqolustan ilə SSRİ arasındakı sərhədə dair razılaşma əldə edilir. Razılaşmaya görə ümumi sərhədin konturunu qoruyarkən bir sıra hissələrdə sərhəd dəqiqləşdirilir. Ən əhəmiyyətli dəyişikliklər arasında: vadinin şimal hissəsinin ərazisi, əvvəllər Tes-Xem çayının və onun deltasının sərhəd hissəsi Monqolustana verildi; Tore-Xol gölü bölgəsindəki sərhəd dəyişiklikləri nəticəsində su anbarı (1932-ci il sərhədləri qurularkən hələ coğrafi xəritələrdə mövcud deyildi və düz bir dövlət sərhədinə malik idi) iki hissəyə ayrıldı, sahillərin cənub-qərb hissəsi Monqolustana verildi. Sonradan hər iki ölkənin sərhədi “Sovet-Monqolustan sərhədi haqqında” 1976-cı il 19 oktyabr tarixli müqaviləsi ilə təsdiqləndi.
2003-cü ildə Ubsu-Nur çökəkliyininYUNESKO-nunÜmumdünya irsikataloquna daxil edilməsi barədə qərar qəbul edilir. Dünya irsi 12 hissədən ibarətdir. Ubsunur Hövzəsi Dövlət Qoruğunun yeddi hissəsi (Rusiya), Ubsu-Nur Təbiət Qoruğunun dörd hissəsi və Tes-Xem Təbiət Qoruğunun 1 hissəsi (Monqolustan). Onun siyahıya daxil edilməsi II və IV meyarlara (beynəlxalq elmi əhəmiyyət, yüksək bioloji və landşaft müxtəlifliyinin qorunması) əsaslanır.
Monqolustanda ümumdünya irsi obyektlərinin siyahısı

Monqolustandaümumdünya irsiobyektlərinin siyahısında 5 obyekt var (2021-ci il üçün), bu ümumi rəqəmin 0,3%-ni təşkil edir (2021-ci il üçün 1154).
Siyahıya 3 obyekt mədəniyyət meyarlarına görə, 2 obyekt isə təbii meyarlara görə daxil edilib.
Bundan əlavə, 2021-ci ilə kimi Monqolustanda 12 obyekt Ümumdünya İrs Siyahısına daxil olmaq üçün namizədlər sırasındadır.
Monqolustan 1990-cı il fevralın 2-də Ümumdünya Mədəni və Təbii İrsin Mühafizəsi haqqında Konvensiyanıratifikasiyaedib.
Monqolustan ərazisində yerləşən ilk obyekt 2003-cü ildə YUNESKO-nunÜmumdünya İrs Komitəsinin27-ci sessiyasında siyahıya alınmışdır.
Bu cədvəldə obyektlər YUNESKO-nun Ümumdünya İrs Siyahısına əlavə olunma ardıcıllığı ilə verilmişdir.
Cədvəldə obyektlər ilkin siyahıya əlavə olunduqları ardıcıllıqla düzülmüşdür.
Bu siyahıda Monqolustan Hökuməti tərəfindənÜmumdünya irs siyahısınadaxil edilmək üçün təklif edilən obyektlər göstərilmişdir.
Şimali və Mərkəzi Asiyada ümumdünya irsi obyektlərinin siyahısı

UNESCO(Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Elm, Təhsil və Mədəniyyət üzrə ixtisaslaşmış qurumu) Mərkəzi və Şimali Asiyanın altı ölkəsində:Qazaxıstan,Qırğızıstan,Tacikistan,Türkmənistan,Özbəkistanvə Rusiyanın Asiya hissəsində, 19Ümumdünya irsi obyektinitəyin etmişdir.Rusiyanın Avropa hissəsi dəŞərqi Avropayadaxildir.
Rusiya,Şərqi AsiyadaMonqolustanlapaylaşılan transsərhəd ərazilər olmaqla, 8 obyekti ilə ən çox qeydə alınmış obyektlərə ev sahibliyi edir.Bölgədən ilk olaraq sayt 1990-cı ildə qeydə alınmış ərazi Özbəkistandakıİçan qalaolub.UNESCO-nunÜmumdünya İrsi Komitəsihər il siyahıya yeni obyektlər daxil edə və ya artıq meyarlara cavab verməyən obyektləri siyahıdan çıxara bilər. Seçim on meyara əsaslanmaqla: altı meyar mədəni irsi (i–vi) və dörd təbii irsi (vii–x) ehtiva edir."Qarışıq ərazilər" kimi qeydə alınmış bəzi ərazilər həm mədəni, həm də təbii irsi təmsil edir. Şimali və Orta Asiyada 11 mədəni, 8 təbii ərazi vardır, "qarışıq ərazilər" isə yoxdur. Bütün Rusiya əraziləri (7) təbii meyara vəSarıarkaistisna olmaqla, Mərkəzi Asiyadakı bütün ərazilər isə mədəni meyara uyğundur.
Ümumdünya İrsi Komitəsi, həmçinin "obyektlərin Ümumdünya İrs Siyahısına daxil edildiyi xüsusiyyətləri təhlükə altına alan şərtləri" əsas gətirərək ərazini təhlükə altında olduğunu müəyyən edə bilər. Bu bölgədəki ərazilərin heç biri nəsli kəsilməkdə olanlar siyahısına daxil edilməyib, lakin bir sıra hallarda mümkün təhlükə siyahısı YUNESKO tərəfindən nəzərdən keçirilmişdir.
Cədvəl müvafiq sütunun yuxarı hissəsi üzərinə klikləməklə; ərazi, sahə, il, əlifba sırası və təsvir sütunları üzrə çeşidlənir. Transsərhəd ərazilər aşağıdakı kimi sıralanıb:
* Trans-sərhəd obyekt
Uvsunurská kotlina

Uvsunurská kotlina(mongolskyУвс нуурын хотгор,ruskyУбсунурская котловина- tedyUbsunurská kotlina) je povodí jezeraUvs núr, nejsevernější velkábezodtoká oblastStřední Asie. Tato bezodtoká oblast se rozkládá na územíMongolska(oblast jezera Uvs núr) aRuska(přírodní rezervace Ubsunurská kotlina). V obou zemích má chráněné území statusbiosférické rezervace.Roku 2003 bylo přijato rozhodnutí o zápisu povodí jezera Uvs núr na seznamsvětového dědictví UNESCO. Zapsáno bylo celkem 12 jednotlivých pozemků - 7 na území ruské přírodní rezervace Ubsunurská kotlina, zbytek v mongolských přírodních rezervacích Ubsu-Nur (4) a Tes-Chem (1). Celková plocha území zanesených naseznam světového dědictví UNESCOčiní 10 688,53 km².
Uvsunurská kotlina je severní částíkotliny Velkých jezer. Od jižní části tohoto celku Uvsunurskou kotlinu odděluje nízký hřbet Chan-Chuchijn-Nuruu (vysoký maximálně 2928 m n. m.) a je ho západní pokračování, hřbet Togtochyn-Šil (vysoký maximálně 2357 m n. m.). Délka Uvsunurské kotliny ze severu na jih činí 160 km, ze západu na východ 600 km.
Původně se celé území kotliny nacházelo v Mongolsku, avšak roku 1932 byla meziMongolskou lidovou republikouaTuvinskou aratskou republikoupodepsána smlouva, na základě které Mongolsko postoupilo část Uvsunurské kotliny Tuvinské republice. Ta roku 1944 vstoupila doSSSRjakožtoTuvinská autonomní oblast, území tak porozpadu Sovětského svazupřipadlo Ruské federaci jakoTuvinská republika. Současná podoba hranice vychází z mezistátní dohody z roku 1958, kdy došlo k upřesnění mezistátní hranice v této oblasti.
Význam Uvsunurské kotliny spočívá v tom, že zahrnuje všechny základní typy krajiny charakteristické pro východníEurasii. Na jejím území byla zaznamenána velká druhová rozmanitost ptáků, v pouštních částech přebývají vzácné druhy malýchsavců. Ve vysokohorských částech kotliny žijí velmi vzácné živočišné druhy jakoirbus,argali altajskýčikozorožec sibiřský.
Daří se zde zvířatům, kterým vyhovují hory itundra, např.srnec sibiřskýavelekur altajský. Vyskytují se zde typičtí obyvatelé tajgy jakojelen maral,rysarosomák sibiřský. Stepní zvířata představují napříkladkalandra mongolská, jeřáb panenský a sysel dlouhoocasý. Mezi pouštní zvířata patřídropapískomil jižní. Jenom ptáků zde žije 359 různých druhů. Jakmile začala být oblast Uvsunurské kotliny chráněna, přesunuly se sem také některé jinde ohrožené živočišné druhy.
V tomto článku byly použitypřekladytextů z článkůЗолотые горы Алтаяna ruské Wikipedii aUbsunur Hollowna anglické Wikipedii.
Uvs núr

Uvs núr(mongolskyУвс Нуур,ruskyУбсу-нурneboУбса) je bezodtokéjezerona severozápaděMongolska(Uvský ajmag), které severovýchodním výběžkem zasahuje doTuvinské republikyvRusku. Vyplňuje dnoUvsunurské kotliny. Má rozlohu 3350km²a je tak největším jezerem vMongolsku. Dosahuje maximální hloubky 20m. Leží vnadmořské výšce753 m. Je pravděpodobně pozůstatkem dávné vodní plochy o rozloze 16 000 km².Povodíjezera má rozlohu 700 000 km².
V rámciUvsunurské kotlinybylo jezero roku 2003 zaneseno naseznam světového dědictví UNESCO.
Pobřeží je převážně nízké, místybažinatés úsekyslanisek,pískůarákosovýchporostů.
Do jezera přitékají řekyTes golaNarín gol. Hlavním zdrojem vody jsou řeky a potoky (395,4mm/rok), nasrážkypřipadá 96,6 mm/rok a na podzemní zdroje 197 mm/rok. Odpařování činí 689 mm/rok. Doba, za kterou se všechna voda v jezeře vymění, činí 14,7 let.
Voda je hořko-slaná seslaností19g/l.
V okolí žije 173 druhůptákůa 41 druhůsavců, mezi nimi i pouze zde žijící druhy jakosněžný leopard,horská ovce - argalinebokozorožec sibiřský. Od roku2001je oblast okolí jezera zapsána doSvětového dědictvíUNESCO.
Tere-chol (Uvs núr)

Tere-chol(ruskyТоре-Холь,tuvinskyТөре-Хөл,mongolskyТөре-Нуур) je bezodtoké sladkovodníjezerovUvsunurské kotliněna hranicíchMongolska(Uvský ajmag) aTuvinské republikyRuska. Má rozlohu 68,8km².
Pobřeží je nízké a písčité. Ze severozápadu je jezero zasypáváno písky, které tvoří velké masívy na jihozápadě jezera.
Vzniklo v důsledku zanesení jednoho zpřítokůřekyTes-chempohyblivýmipísky. Skládá se ze dvou částí, které jsou oddělené úzkýmprůlivem.
V jezeře žijíštikyaosmani(diptychus dybowskii).
Jižní část jezera leží v Mongolsku a hranice s Ruskem běží po výspě, která odděluje severní část jezera.
Seznam světového dědictví v Rusku

Na územíRuské federaceje 32 položek seznamusvětového dědictvíUNESCO, což je 2,6 % z celkového počtu (1223 v roce 2023).
21 objektů je zahrnuto do seznamu podle kulturních kritérií a 6 z nich je považováno za mistrovská díla lidského génia (kritériumi) a 11 přírodních památek, z nichž 4 jsou uznávány jako přírodní fenomény výjimečné krásy a estetického významu (kritérium vii).
V roce 2017 se Rusko umístilo na9. místě na světě, co do celkového počtu památek světového dědictví, a v počtu přírodních památek na 4. místě (poČíně,USAaAustrálii).
Poanexi Krymu v roce 2014skončilo starobylé městoTauride Chersonésosa jeho okolí na území kontrolovaném ruskými úřady. Ruské úřady jej považují za Ruské vlastnictví,zatímcoUNESCOChersonésospovažuje zamísto světového dědictví na Ukrajině.
Dalších 31 lokalit v Rusku je od roku 2021 mezi kandidáty na zařazení na seznam světového dědictví.Svaz sovětských socialistických republik, jehož právním nástupcem je Ruská federace, ratifikoval Úmluvu o ochraně světového kulturního a přírodního dědictví12. října1988.První lokality nacházející se na ruském území byly na seznam zařazeny v roce 1990 na 14. zasedání Výboru světového dědictví UNESCO.
Tuva

Tuva, plným názvemTuvinská republika(ruskyРеспублика ТываneboТува́,tuvinskyТыва Республика), je republikaRuské federaceležící na jižníSibiři. Žije zde 336 651 obyvatel (2021) na rozloze 168 604 km². Hlavním městem jeKyzyl. Je začleněna doSibiřského federálního okruhu.
Do18. stoletízemi kontrolovaliMongolové, poté ji, jako součástVnějšího Mongolska, ovládlačchingskáČínaa to až do roku1911. Roku1860začalo ruské osidlování, na základě rusko-čínské smlouvy.Během první čínské (sinchajské) revoluce v roce1911oblast obsadila ruská vojska a Tuva se stala formálně nezávislou pod ruskýmprotektorátem. Běhemruské občanské válkyzemi obsadilibolševicia v roce1921vyhlásili nezávislouTuvinskou lidovou republiku(Tannu Tuva). Ta trvala až do roku1944, kdy jianektovalSSSR. O legálnosti tohoto aktu se v Tuvě dodnes vedou spory.
Tannu-Tuva, Tannu-Tuva Ulus, tuvsky Tangdy-Tyva, byl původní název Tuvské republiky vzniklé v srpnu 1921. Tento název platil až do přijetí ústavy z roku 1926. Od té doby se užíval název Tuvská aratská republika (zkr. TAR), který se do ruštiny obvykle překládal jako Tuvinskaja Narodnaja Respublika (Tuvská lidová republika).
Větší část republiky se nachází na náhorní plošině o průměrné nadmořské výšce 600 m. Tu obklopují vysoké hory – ze severní stranyZápadní Sajan(pohoříSajany) a z jihu pohoříTannu-Olas nejvyšší horouMongun Tajga(3 351 m). Podnebí je drsné,kontinentální, s průměrnými teplotami −32 °C v lednu a 18 °C v červenci.
Téměř všechny řeky náleží k povodíJeniseje. Hlavní řekou jeHorní Jenisej, jehož dvě zdrojniceVelkýaMalý Jenisejse stékají vKyzylu. Západní část Tuvy odvodňuje levý přítok Jeniseje, řekaChemčik. Na jihu ústí řekaTes Chemdo bezodtokého jezeraUvs núr. Většina řek má horský charakter. Jezera jsou převážně ledovcového nebo tektonického původu. Nacházejí se vTuvinské kotlině(Nojo-chol,Todža,Many-chol) a také v horách na západě Tuvy (Chindiktig-chol,Kara-chol,Sut-chol). V Tuvinské kotlině se dále nachází průtočné jezeroČagytajs odtokem a také bezodtoká jezeraChadynaČeder. V Uvsunurské kotlině na hranicích sMongolskemse kromě bezodtokého jezeraUvs núrnachází ještě průtočné jezeroTere-chol.
Asi 82 % obyvatel tvoří turkičtíTuvinci,Rusůje 16,3 % a mají převahu hlavně ve městech. Mezi nejrozšířenější náboženství patřítibetský buddhismus,šamanismusapravoslaví.
Kromě zemědělství (chovusobů,jakůavelbloudů) je rozvinuta těžba nerostných surovin (hlavněuhlí,kobalt,zlato,železná ruda), kovozpracující, dřevozpracující a potravinářský průmysl. Většina průmyslu se nachází kolem hlavního městaKyzyla druhého největšího městaAk-Dovurak.
Tuva nemá napojení na železnici. V roce2018bylo ohlášeno obnovení prací na 411 km dlouhé železnici zKyzyludoKuraginavKrasnojarském kraji.
Ak-Dovurak,Čadan,Šagonar,Turan
Seznam světového dědictví v Asii, J–V

Následující část seznamu obsahujepamátky na asijském kontinentěs výjimkouarabských států, jimž je věnována oddělená část Seznamu, a dále Izraele, Turecka, Ruska, Arménie, Ázerbájdžán a Gruzie, které jsou v souladu s členěním na oficiálních stránkáchUNESCOzařazeny mezi státy evropské.
Kvůli obsáhlosti je Seznam světového kulturního a přírodního dědictví v Asii rozdělen do dvou částí seřazených abecedně podle států, které zařazení lokality do Seznamu navrhly. Tato část obsahuje státyod Japonska po Vietnam. Následující přehled památek je aktuální k datu31. 7. 2024.
U každé položky je uveden český název, oficiální anglický název dle seznamu UNESCO, stručná charakteristika a odkaz na základní zdůvodnění zápisu dle UNESCO. Číslo v odkazu je současně číslem, pod kterým je lokalita vedena v Seznamu.
Seznam světového dědictví v Evropě, N–R

Toto je seznampamátek světového dědictví UNESCO v Evropě.
Pro obsáhlost je Seznam světového kulturního a přírodního dědictví v Evropě rozdělen do čtyř částí seřazených abecedně podle států, které zařazení lokality do Seznamu navrhly. Tato část obsahuje státy od Německa po Rusko. Následující přehled památek je aktuální k datu31. 7. 2024.
U každé položky je uveden český název, oficiální anglický název dle seznamu UNESCO, stručná charakteristika a odkaz na základní zdůvodnění zápisu dle UNESCO. Číslo v odkazu je současně číslo, pod kterým je lokalita vedena v Seznamu. Položky seznamu u jednotlivých zemí jsou řazeny podle roku zápisu do Seznamu. V souladu s oficiálním seznamem UNESCO jsouIzrael, Kypr a celé územíTureckaa Ruska řazeny mezi evropské země.
Cuenca del Uvs Nuur

Lacuenca del Uvs Nuur(enmongol: Увс нуурын хотгор) es unacuenca endorreica, que en su mayor parte se encuentra en las provincias deHövsgöl,UvsyZavhan, enMongoliay una pequeña parte en la república deTuvá, enRusia. Fue declarada comoPatrimonio de la Humanidadpor laUnescoen el año 2003, siendo un sitio transfronterizo​ que abarca un área protegida de 898.063'5hay una zona de respeto de 170.790 ha.
Ellago Uvs Nuures el centro de estacuencaque abarca una área de 700.000 km² y alberga una de las zonas mejor conservadas deestepaeuroasiática. En esta zona los desiertos más septentrionales se unen con latundramás meridional. Además del lago Uvs Nuur, la cuenca comprende otros pequeños lagos, entre ellos el lagoÜüreg Nuur, que se sitúa a 1.450 metros de altitud.
Doce son las localizaciones de este lugar natural,Patrimonio de la Humanidad:
Lago Uvs

Ellago UvsoUvs Nuures un lagosalino, el mayorlagodeMongolia.
El lagoUvs Nuurestá a unos 753m s. n. m.y ocupa un área de3350 km². La parte noreste se sitúa en Rusia. El mayor asentamiento humano cercano al lago esUlaangom. Es un lago poco profundo y muy salado, es el último vestigio de un inmensomarque cubría el área hace millones de años.
El lago tiene unas dimensiones de84 kmde longitud y79 kmde anchura con una profundidad media de6 m. Su cuenca está separada del resto de ladepresión de los Grandes Lagospor el Khan Khökhii.
Los principales ríos tributarios del lago son elBaruunturuun, el Nariin gol y elTesprocedentes de lasmontañas Jangaipor el este, y los ríosKharkhiraay Sangil gol delmacizo de Altáipor el oeste.​
La cuenca del Uvs Nuur es unacuenca endorreica, que en su mayor parte se encuentra en las provincias deHövsgöl,UvsyZavhan, enMongoliay una pequeña parte en la república deTuvá, enRusia.
El lagoUvs Nuures el centro de unacuenca hidrográficaque abarca una área de700 000 km²y alberga una de las zonas mejor conservadas deestepaeuroasiática. En esta zona los desiertos más septentrionales se unen con latundramás meridional. Además del lago Uvs Nuur, la cuenca comprende otros pequeños lagos, entre ellos el lagoÜüreg Nuur, que se sitúa a1450m s. n. m..
El lago es uno de los doce bienes individuales incluidos en el bien transfronterizo de la «Cuenca del Uvs Nuur», declarado en 2003Patrimonio de la Humanidad,​ que protege un área de898 063,5 hay una zona de respeto de170 790 ha.
Achit Nuur

Ellago AchitoAchit nuur​ (enmongol:Ачит Нуур, que significa «lago Compasivo») es un lago de agua dulce deAsia Central, localizado en la parte occidental deMongolia, en lacuenca Uvs Nuur, una cuenca cerrada situada al noreste delmacizo de Altái, en el extremo noreste de ladepresión de los Grandes Lagos.
Es el tercer mayor lago delAymag de Uvsy el8.º de Mongolia. El lago tiene una superficie de 298km², se encuentra a 1.435 m sobre elnivel del mar, mide 28 km de largo y tiene una profundidad máxima de 5 m.
La mayor parte de la costa está cubierta deestepas, en su mayoría rocosa, pero en el noroeste y el noreste hay pequeñas áreas pantanosas, con algunos humedales pequeños en la costa noreste. En el lago desembocan varios ríos y desagua a través del Usun-Cholaj, un corto río que acaba desaguando en elrío Khovd.
La región de la costa oriental está poblada mayoritariamente por losdôrvôd, mientras que en la ribera occidental 2/3 sonkazajosy el tercio restante también dôrvôd.
Depresión de los Grandes Lagos

Ladepresión de los Grandes Lagos(enmongol:Их нууруудын хотгор,Ikh Nuuruudyn Khotgor) es una grandepresióntectónicasemiáridadeMongolia, que comprende partes de losaymagsdeUvs,Hovd,ZavhanyGovi-Altai. Algunas pequeñas partes del norte de la depresión pertenecen aRusia, a larepública de Tuvá.​
Está limitada por losmontes Altái(oeste), losmontes Jangai(este) y losmontes Tannu-Ola(norte).​ Tiene una longitud, de norte a sur, de 500 km, y, de este a oeste, de 400 km. Tiene un área de más de 100.000 km² y elevaciones que van desde los 758 m hasta los 2.000 m. En la parte norte de la cuenca hay una pequeña cordillera, Khan Huhiyn-Nuruu, que separa la cuenca del lagoUvs Nuur, del resto de la cuenca.
La depresión se llama así porque contiene seis grandes lagos de Mongolia —Uvs Nuur(salino),Khar-Us Nuur(agua dulce),Khyargas Nuur(salino),Khar Nuur(agua dulce),Airag Nuur(agua dulce) yDörgön Nuur(salino)— así como una serie de otros lagos más pequeños. También incluyesolonchaksy grandes zonas de arena, con una superficie total de más de 14.000 km². Las zonas del norte están dominadas por las estepas áridas y las partes meridionales son semidesiertos y desiertos. Los principales ríos son elKhovd Gol, elZavkhan Goly elTesiin Gol.​
La depresión es una de las principales cuencas de agua dulce de Mongolia y contiene importantes humedales deAsia central. Los humedales se basan en un sistema interconectado de lagos poco profundos con grandes cinturones de carrizales dentro de un ambiente generalmente de desierto de estepa. Los humedales sustentan una serie de aves migratorias raras y en peligro de extinción: espátula de Eurasia (Platalea leucorodia), cigüeña negra (Ciconia nigra), águila pescadora (Pandion haliaetus), águila de cola blanca (Haliaeetus albicilla), ganso cisne (Cygnopsis cygnoides) y ánsar indio ganso (Anser indicus). Sólo unos pocos ejemplares de pelícano blanco (Pelecanus onocrotalus) permanecen en la cuenca de los Grandes Lagos en Mongolia. Anidan en las cuencas de los ríos y lagos que tienen abundancia de peces y vegetación.​
Lago Üüreg

Ellago ÜüregoÜüreg  nuur(enmongol:Үүрэг нуур) es un lago deAsia Central, localizado en la parte occidental deMongolia, en una cuenca cerrada situada al noreste delmacizo de Altái, en el extremo noreste de ladepresión de los Grandes Lagos, lacuenca Uvs Nuur. El lago tiene una superficie de 239km², se encuentra a 1.425 m sobre elnivel del mar, mide 20 km de largo y tiene una profundidad máxima de 42 m.
El lago es uno de los atractivos turísticos de la región.