Mohandas Gandhi

Citakan:Infobox revolution biography
Mohandas Karamchand Gandhi(Gujarati: મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી;Hindi: मोहन्दास करमचंद गांधी, Pronunciation-IPA: /moːhənd̪aːs kərəmtʃənd̪ gaːnd̪ʰiː/ ) (2 Oktober1869–30 Januari,1948) salah saurang politikus utama jeung pamingpin spiritualIndiajeunggerakan kamerdekaan India. Gandhi pionirtur panuturSatyagraha—  ngalawan ku carateu nurutbabarengan dumasar kanaahimsa(bajoangteu make kekerasan) nu jadi salah sahiji filosofi sumanget dina Gerakan Kamerdekaan India, tur jadi inspirasi gerakan keur hak asasi jeung kamerdakaan di dunya. Gandhi ilahar jeung kawentar boh di India atawa di dunya ku ngaranMahatma Gandhi(Hindi: महात्मा, /məhatma/; tinaBasa Sansakerta,Mahatma:Great Soul) nyaétaBapu(dinaBasa India,Bapak).
Salah saurang ahli hukum didikan Inggris, Gandhi mimiti ngusulkeun idena keur bajoang sipil ku cara damey di komunitas perjuangan India keur hak asasi diAfrika Kidul. Sanggeus mulang ka India, Gandhi ngumpulkeun patani miskin jeung buruh keur protes kana "penindasan" pajak jeung diskriminasi. MingpinKongres Nasional India, Gandhi ngayakeun kampanye keur ngurangan kamiskinan, ngabébaskeun awewe India, babarayaan antara komunitas nu béda kapercayaan jeung etnis, ngeureunkeunperbudakanjeung diskriminasi kasta, sarta minuhan kabutuhan ekonomi nasional sorangan, sakabéh di luhur keurSwaraj— kamerdakaan India tina dominasi bangsa asing. Gandhi kawentar mingpin dina nolak pajeg uyah ku cara cara 400 kilométer (248 miles)Dandi Salt Marchdina 1930, sarta menta sacara terbuka ka Inggris keurKaluar Indiadina taun 1942. Gandhi méakeun umur hirup keur kadameyan tur hirup tumuwuh babarengan antaraHindus,MuslimsjeungSikhs.
Salila bajoangna, Gandhi konsisten bajoangtanpa kekerasanjeungkebenaransanajan dina kaayaan ekstrim. Gandhi jadi mahasiswafilosofi Hindusarta hirup sederhana, "mengelola"ashramnyaéta minuhan kabutuhan sorangan. Gandhi nyieun baju ku sorangan — baju tradisional Indiandhotijeung shawl, tinun makécharkha— sarta hirup diet salakuvegetarian. Gandhi remenpuasa— pantang tina dahareun tur cai dina waktu nu lila — keur pembersihan diri tur nandakeun protes. Kahirupan jeung ajaran Gandhi méré  ilham keurDr. Martin Luther King Jr.,Steve BikojeungAung San Suu Kyisartagerakan hak asasi sipil Amerika, perjuangan hak asasi manusa di Afrika Kidul jeungMyanmar. Kritikna kana sababaraha aspek modérnisasi kulon (sapertitehnologijeungindustrialisasimodérn) ogé nambahn reputasina dinangawangun kritiknu jadi inspirasi pamikir politik saterusna.
Gandhi dibéré gelarBapak NasionalIndia, gelar mimitinaSubhash Chandra Bose[1]Archived2019-08-29 diWayback Machine. Ulang taun Gandhi dina2 Oktoberdieling-eling salakuGandhi Jayanti, sarta jadipoe libur nasional.
Mohandas Karamchand Gandhilahir ti kulawargaHinduModhVanikdiPorbandar,Gujarat, India taun 1869. Gandhi putra ti Karamchand Gandhi,diwan(Menteri Kepala) Porbandar, jeung Putlibai, istri kaopat Karamchand, runtuyan Hindu PranamiVaishnava. Dua istri Karamchand mimiti, boga dua baraya awewe, maotna ku alesan nu teu dipikanyaho (rumorna waktu ngalahirkeun). Istri katilu teu daya upaya tur ngidinan ka Karamchand keur kawin deui. Hirup tumuwuh jeung indung nu taat tur dikurilingan ku pangaruhJainGujarat, Gandhi diajar ti umur nu leuwih ngora kahirupan teu nganyenyeri,vegetarian,puasakeur ngabersihkeun diri, tur toleran ka rupa-rupa agama jeung sekte. Gandhi lahir dinavaishya, atawkastapadagang.
Dina Mei 1883, waktu umur 13 taun, Gandhi geus nikah dijodokeun ku kolotna kaKasturba Makhanji(dieja "Kasturbai" disebut "Ba"), nu umurna sarua. Maranéhna boga 4 putra:Harilal Gandhi, lahir taun 1888;Manilal Gandhi, lahir taun 1892;Ramdas Gandhi, lahir taun 1897; jeunDevdas Gandhi, lahir taun 1900. Gandhi kaasup mahasiswa cukup di Porbandar jeungRajkot. Gandhi lulusujian matrikulasikeurUniversity of Bombaydina 1887, nu mana asup ka Samaldas College.  Gandhi teu betah di ieu college, sabab kulawargna hayang Gandhi jadipengacara. manéhna ngamangpaatkuen kasempetan keur sakola diInggris, nu ceuk pamikirna "taneuh paraphilosopherjeung sastrawan, pusat sagala kahirupan sipil."
Umur 18 taun dina4 September1888, Gandhi asup kaUniversity College Londonkeur dilatih jadipengacara. Basa diLondon, ibukota Karajaan, geus dipangaruhan ku ajaran ti ibuna keur jadiJain monkBecharji, salila ninggalkeun India patuh kana prinsip Hindu keur teu dahar daging, alkohol, sarta bandel.  Sanajan Gandhi diajarkeun kana kabiasaan "urang Inggris" — diajar dansa contona  — manéhna teu bisa dahar daging domba jeung kubis ibu kosna. Ibu kosna nunjukkeun rumah makan vegetarian di London.  Kahirupanna sajalan jeung kahayang indungna, manéhna maca ngeunaan kamampuan intelekvegetarian. manéhna gabung jeungKumpulan Vegetarian, sarta kapilih jadi komite eksekutif tur ngadegkeun kleub lokal. manéhna ngaku loba meunang pangalaman salila ngurus ieu organisasi. Sababarha vegetarian nu papanggih nyaéta anggotaPakumpulan Teosofical, di didirikeun dina taun 1875 keur ngamajukeun babarayaan jeung nalungtik literaturBudhasarta HinduBrahma. Maranéhna nyarankeun Gandhi keur macaBhagavad Gita.Teu nempo kana sabagéan nu dipikaresrp dina agama saméméhna, Gandhi loba maca buku ngeunaanHindu,Kristen,Budha,Islamjeung agama séjénna. manéhna mulang ka India sanggeus ditrarima dibarInggris jeung Wales, tapi ngan saeutik kasuksesan dina prakték hukumna diBombay, saterusna daptar sarta ditolak keur gawe paruh waktu jadi guru di sakola menengah. Gandhi mulang ka Rajkot keur nyieun draft petisi tapi dipaksa nutup bisnisna saperti basa rek gawe di kantor Inggris. Dina catetan hirupna, Gandhi ngajelaskeu kajadian ieu salaku kagagalan dina lobi ka baraya nu leuwih kolot. Dina kaayaan ieu nyaéta (taun 1893) ditarima keur kontrak panjang di parusahaan India keur dikirim kaNatal,Afrika Kidul.