Upit Sarimanah

Upit Sarimanah(Purwakarta, 16 April 1928 -Cianjur, Péb. 1992) nyaétasindénSundalégendaris nu kapayunna jantengurudakwah.Mimitina wasta Suryamah (Surjamah). Kusabab waktos alitna gering-geringan, ku ninina nu janten Indung Beurang, wastana digentos. Di umur 4 dugi ka 5 tahun tos apal mawakeun sababaraha lagu nu diajarkeun ninina. Taon 1935 ngalih kaJakarta,sakoladi HIS. Bapana nu kawitanSakolaRajaBandung,ngawulangdiJakarta. DiJakartaanjeunna diajarKawihjeung lagu-lagukeroncong.
Taon 1941 sasarenganBarnas Somantringeusian acara lagu-lagusundadiradioNirom jeung parkumpulan senin "Sekar Pakuan" pimpinan R. Gaos. Meunang kasempetan uih ka Purwakarta nuturkeun suamina, tapi kusabab suamina ngagerilya diSukabumi, anjeunna balik kaJakarta. Gabung jeung parkumpulan kasenianna. Saterusna janten payindén tetep dina acara Kliningan di StudioRRIJakartapimpinan Tuténg Djohari. Ti saat éta namana janten terkenal. Anjeunna nyanyikeun ogé lagu-lagukeroncongdi RRI nu dipimpin ku M. Sagi. Sasarengan Tuténg Djohari anjeunna ngeusi acara kiliningan dina panggung terbuka diGedung Museum Pusat. Kusabab seueur penggemarna, frekuensi siaran acara-acara kesenianSundaRRI nu disindénan ku Upit ditingkatkeun. Sajaba dina kiliningan, anjeunna jantensindéndi siaran acarawayang golék. Dalangwayang goléknu paling sering nyarengan Upit nyaéta Barnas Somantri jeung Cakra Hudaya (Tjakra Hudaya). Upit ogé narima undangan keur acara kawinan atanapi sunatan. Upami Upit nyindén di daérah, sémahna salawasna janten luar biasa seueurna. Upit Sarimanah pernah ngiringan gending karesménLutung Kasarungnu disutradaraanR.T.A. Sunaryadi lapangan IKADA (ayeuna lapangan Merdeka) (1952). Sarengan Rima Melati anjeunna maén dina filem Kasih tak Sampai ti SarinandeéPilempimpinan Turino Junaédi (Djuanédi). Tawisan maén  filem nu salajengna anjeunna tolak kusabab sanés cita-citana jantenartis, tapi hoyong ngamajukeun seni Sunda. Taun 1960-an anjeunna gabung jeung réog BKAK sasarengan Mang Udi, Mang Dudung, jeung Mang GIman. Saterusna sasarengan M. Yasin ti Band Nada Kencana ti Bandung, anjeunna ngarintis lagu-lagu popSunda. Lagu "BajingLuncat" ciptaan Kosaman Jaya nu dinyanyikeun dina band janten populer di sadayanusantara. Upit ogé nyanyi dinaorkesSimfoni RRIJakartapimpinan Iskandar sasarengan Sam Saimun, Alwi-Oslan, dan Bing Slamet. Nyanyi dina orkes kerontong "Tétap Segar" pimpinan R. Pringadi nyebabkeun anjeunna seueur nguriling kakota-kota di luarJawa Barat. Unggal pénampilanna salawasna janten ngabawakeun lagu-laguSunda. Taun 1964 dugi ka 1967 anjeunna jeung kulawargana linggih diBandungkusabab bumina diJakartakagusur proyek Sarinah. Saatos nunaikeunibadahhajidina taun 1973 sadaya atribut kaseniannana ditinggalkeun. Anjeunna janteungurudakwahagama. Anjeunna nganggep tugas perjuangan dina kasenian Sundah téh to seueur panerusna, atanapi panyebarIslamdina kalangan istri mah masih kénéh diperyogikeun. Lagu-lagu nu janten kostim Upit Sarimanah; "SakadangKuyajeungMonyet", "DuhIndung", "BajingLuncat", "LemburKuring", "TorototHeong", "Kukupu", "Eundeuk-eundeukkan","SedihPrihatin", jsb. Daya tarik Upit dina nyindén luar biasa leuwihan tiheula saukur sareng saeutik gérakan panangan jeung sényuman. Dina lagu "Sedih Prihatin" anjeunna cekap nampilkeun mimik raray nu sédih, tapi dina lagu "Tina Jandéla", anjeunna nyanyi sareng senyum jeung aleman saumpama ngaggambarkeun mojang nu keur mulai remaja. Lagu "Sakadang Kuya" cipatan R.T.A Sunarya téh kaasup lagu favoritna. Saatos janten gurudakwah, anjeunna ngadopsi budak jeung seueur masihan sumbangan keur pembangunanmasjidjeungmadrasah.