davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
Кичи-Балык

Кичи-Балык(карач.-балк.Кичибалыкъ) — село вМалокарачаевском районеКарачаево-Черкесской РеспубликиРоссии.
Административный центр муниципального образования «Кичи-Балыкское сельское поселение».
Кичи-Балык расположен по обоим берегам рекиКичмалки, в 38 километрах к юго-востоку от районного центра — селаУчкекени в 13 километрах к юго-западу от городаКисловодска. Северо-восточнее села проходит граница Карачаево-Черкесии соСтавропольским краем, а восточнее — граница сКабардино-Балкарией. Восточная граница до 1990 года являлась частью границы Ставропольского края сКабардино-Балкарской АССР, когдаКарачаево-Черкесская автономная областьвходила в состав Ставрополья.
В начале 1926 года из Нагорного округа Кабардино-Балкарской автономной области в Малокарачаевский округ Карачаево-Черкесской АО были переданы некоторые земли, в том числе и верховья реки Кичмалки.
Постановлением ВЦИК от 25 июня 1926 года в долине реки Кичмалки был образован аул Ленин-Юрт в составе Малокарачаевского округа.
Спустя 4 месяца Постановлением Северо-Кавказского крайисполкома от 25 ноября 1926 года аул Ленин-Юрт был переименован в Кичи-Балык.
Ağ qızılbalıq

Ağ qızılbalıq(lat.Stenodus leucichthys) —xordalılartipinin kosmopolit növü olub, qiymətli vətəgə balığıdır.
Başı balacadır, ağzı orta ölçüdədir, alt çənə üst çənədən bir qədər uzun olur. Pulcuqları iridir, yan xətt orqanında onların sayı 120 dən azdır. Bədəninin rəngi gümüşüdür.Qəlsəmədişciklərinin sayı 19-26 (22.7), qəlsəmə şüaları 8-11, fəqərələri 65-68 ədəd arasında dəyişir. Uzunluğu 120.0 sm, kütləsi 12.0-kq-a qədər olur.
Yarımkeçici balıq olub, yay fəslində dənizin (Xəzərin) orta və cənub hissəsinin 20-50 m dərinliyində yaşayır, çoxalmaq üçün çayların, xüsusiləVolqa çayınınən yuxarı hissələrinə qalxır. Əksər fərdləri 8-10 ilədək yaşayır. Yırtıcı balıqdır. Erkən yaşlarında yırtıcılıq həyatı keçirməyə başlayır. Azərbaycan sahilində kilkə və aterina, payız- qış aylarında külmə, sıf, xul balıqlarının körpələri ilə qidalanır.Az saylıdır.Yırtıcıolub, balıq körpələri, cücü sürfəsi,mizidlərləqidalanır. Bədənin uzunluğu 30 sm-ə çatdıqdan sonra yırtıcı həyat tərzinə keçir – başqa balıqların körpələri ilə qidalanır. Yaşlı balıqların qidasını çəkikimi, xanıkimi, balıqlar, xullar təşkil edir.
Çoxalması oktyabr-noyabr aylarında Volqa və Ural çaylarında müşahidə edilir. Qızılbalıqdan fərqlə olaraq Ağ qızılbalıq kürü tökdükdən sonra dənizə qayıdır.Erkək fərdlər 4-5, dişi fərdlər 5-6 yaşında cinsi yetkinliyə çatırlar. Fərdi inkişaf forması: rüşeym, sürfə, körpə, yetkin fərd.İki cinsli olub, kürü tökməklə çoxalır. Reproduktivliyin forması:kürüşəklində olur. Bir dəfəlik reproduksiyanın sayı: 104.5-400 min ədəd kürü, Reproduktivliyin periodu oktyabr-yanvar, reproduktivliyin müddəti 180 gün, generasiyanın sayı: ömrü boyu 2, az hallarda 3 dəfə olur.
Dünyada bir növlə təmsil olunmuşdur.AzərbaycandaXəzər dənizinin şimalında yayılmışdır. Az miqdarda Orta Xəzərdə, Yalama-Xudat,Siyənək vətəgələrində rast gəlinir.Təbiətdə nəsli kəsilib
Ekolojiəhəmiyyəti: məlum deyil. Sosial-iqtisadi əhəmiyyəti qiymətli vətəgə və qida əhəmiyyətlidir. Elmi-mədəni əhəmiyyəti mühüm elmi-təkamül əhəmiyyəti daşıyır. Ziyanvericilik xüsusiyyətləri vətəgə əhəmiyyətli balıqların körpələrini yeməklə ziyan vurur.Qiymətlivətəgəbalığıdır.Təbii kürüləmə yerləri bərpa olunmalı, mühafizəsi gücləndirilməli, süni artırılmasının miqyası genişləndirilməlidir. Biomüxtəlifliyin bir kompanenti olub, su cücülərinin, mizidlərin populyasiyasının tənzimlənməsində iştirak edir. BTMİ "Qırmızı Kitabına" daxil edilib.
Qızılbalıqkimilər

Qızılbalıqkimilər(lat.Salmoniformes) —heyvanlaraləmininxordalılartipininşüaüzgəclilərsinfinə aid heyvan dəstəsi.
Bu dəstə siyənəyəbənzər əcdaddan başlanğıc götürüb. Uzunluğu 2,5 sm-dən 1,5 m-ə qədərdir. Üzgəcləri tikansızdır. Pulcuqları xırda olub bədən üzərində sıx yerləşmişdir. Bunların quyruq gövdəsi üzərində vəzifəsi aydın olmayan kiçik piy üzgəci olur. Yan xətt orqanı bütöv və ya yarımçıqdır. Skeletdə qığırdaq çoxdur. Geniş yayılıb, şimal və cənub yarımkürələrin soyuq və mötədil sularında yaşayırlar. Dəstəni 8-9 dəstəaltına, 20-30 fəsiləyə bölərək təxminən 400 növü olduğunu qeyd edirlər. Xəzərdə qızılbalıqkimilər fəsiləsinin növləri yaşayır.
Xəzər dənizinin bioresursları

Xəzər dənizinin bioresursları— Azərbaycanın bioloji müxtəlifliyində dünyanın ən böyük qapalı su hövzəsi olan Xəzər dənizi mühüm rol oynayır. Xəzər dənizi müxtəlif külli miqdarda endemik bitki və heyvan növlərinə malikdir. Xəzər dənizində 100-də çox balıq növü və yarımnövü yaşayır. Onlardan ancaq 40 növ və yarımnövünün vətəqə əhəmiyyəti var. Xəzərin balıq faunasının əksər nümayəndləri dəniz və çay kateqoriyalarına, qalanları isə keçici və yarımkeçicilərə aiddir.
Xəzərin bioresursları Xəzər dənizinin endemik balıq növlərindən biridir. Hal-hazırda dünyada ən böyük nərə sürüləri Xəzər dənizində olub, dünya nərə ehtiyatının 70-80%-nı təşkil edir. Burada nərəkimilərin 6 növü yaşayır: bölgə,uzunburun,nərə,qaya balığı,rus nərəsi,çökə balığı.
Xəzər dənizində nərəkimi balıqların sayının qorunması mqsədilə 2011-ci ildə Kommersiya ovuna moratorium qoyulmuşdur. Hal-hazırda bu balıqların sayının bərpası məqsədilə Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin nəzdində 3 nərə balıqartırma zavodu fəaliyyət göstərir. İl ərzində 7-9 milyon nərəkimi balıq körpələri artırılaraq təbii su hövzəsinə buraxılır.
Xəzər dənizində 2 növ qızılbalıq yaşayır-xəzər qızılbalığıvəağ qızılbalıq.
Xəzər qızılbalığı keçici balıqdır, əsasən Kür çayında kürü tökür. Balıq körpələri əsasən 1.5-2 il ərzində şirinsulu çaylarda yaşayır və sonra isə dənizə keçirlər.
1950-ci ilə qədər hər il 0.5 min ton balıq ovlanırdı.Kürvəarazçayları üzərində bəndlər tikildikdən sonra balıqlar əlverişli oksigen, qida və temperatur rejimi olan təbii kürüləmə yerlərinə keçə bilmirlər. Odur ki bu çaylarda qızılbalığın ehtiyatı kəskin azalmışdır. Bu balığın ehtiyatını bərpa etmək məqsədilə Azərbaycanda Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin nəzdində 3 qızılbalıqartırma zavodu fəaliyyət göstərir. Bu zavodlar hər il təxminən 200 min ədəd qızılbalıq körpələri yetişdirərək  təbii su hövzələrinə buraxır. Nəticədə qızılbalığın nəslinin kəsilməsi təhlükəsi aradan qalxmışdır.
Xəzər dənizində geniş yayılmış və növlərin çoxluğuna görə Xəzərin balıq faunasının əsasını təşkil edən şirinsu mənşəli balıqlardır. Xəzər dənizindəçəki,külmə,çapaqnövləri geniş yayılmışdır.1970-ci illərdan başlayaraq Xəzərdə daha 3 növ çəkikimi balıqlar iqlimləşdirilmişdir. (ağ amur, əlvan və ağ alın). Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin nəzdində çəkikimi balıqların artrılması üzrə 3 balıqartırma zavodu  və 1 Məntəqə fəaliyyət göstərir. İl ərzində 400 milyondan çox çəkikimi balıq körpələri artırılaraq təbii su hövzəsinə buraxılır.
Qızılbalıqlar

Qızılbalıqlar(lat.Salmonidae) —heyvanlaraləmininxordalılartipininşüaüzgəclilərsinfininqızılbalıqkimilərdəstəsinə aid heyvan fəsiləsi. Nəsli kəsilmək üzrədir, pərakəndə yayılmış yarımnövdür.
Qızılbalıqlar soyuq su sevirlər. Buna görə də planetin şimal zonasında geniş yayılmış və balıqlar sinfinin ən qiymətli növlərini özündə birləşdirən qrupdur. Qızılbalıqları çəki kimi balıqlardan fərqləndirən ən xarakterik əlamət onların quyruq hissəsinin üstündə xırda piy üzgəcinin olmasıdır. Dünya sularında qızılbalıqların çoxlu miqdarda növləri yaşayır. Xəzər dənizində isə qızılbalıqlar fəsiləsinin 2 növünün nümayəndəsi —xəzər qızılbalığıvəağ qızılbalıqyaşayır. Xəzər qızılbalığı, xüsusilə onun Kür populyasiyası ətinin keyfiyyətinə, sürətlə böyüməsinə ve ölçüsünə görə qızılbalıqlar arasında birinci yerdə durur, lakin az saylı olduğu üçün balıq ovunda ikinci dərəcəli əhəmiyyət kəsb edir. Qızılbalıqlar olduqca maraqlı həyat tərzi keçirir. Bütün həyatı boyu bədənlərinin rəngi bir neçə dəfə dəyişir. Xüsusilə çoxalma qabağı onların rəngi daha gözəl və parlaq olur. Qızılbalıqlar keçici balıq olduğundan çoxalmaq üçün dənizdən çaylara girərkən uzun məsafə (10 min km-dək) qət edirlər. Onlar kürülərini ancaq təmiz, oksigenlə zəngin və soyuq suyu olan çayların mənbəyinə tökür. Bu qədər məsafəni qət etmək üçün balıqlar dənizdə olarkən intensiv qidalanır, əzələ və daxili orqanlarında çoxlu piy qatı toplayırlar. Çayın axarı əksinə 9–10 ay müddətində hərəkət edən balıqlar 3–4 m hündürlüyündə maneələri aşır, çoxlu enerji sərf edirlər. Bu vaxt onlar qidalanmır. Onlar bütün bunları nəsi artırmaq üçün edirlər. Qızılbalıqlar çox sürətlə üzən balıqlardır. Qızıl balıqlar çayın sürətli axarında qumlu, çınqıllı yerlərdə 0,5 m-dək dərinlikdə kürülərini tökür. Kürü tökdükdən sonra bu balıqlar, o cümlədən Xəzər qızılbalığı, Uzaq Şərq qızılbalığı və b. məhv olurlar. Kürüdən çıxmış körpələr 2, bəzən 3 il çayda qaldıqdan sonra dənizə qayıdırlar. Bu zaman körpələr boz-kül rəngində olur və sonradan gümüşü rəng alırlar. Dənizdə cinsi yetişkənliyə çatdıqdan sonra qızılbalıqlar yenidən dünyaya gəldiyi çaya miqrasiya edirlər.
Moqotoevo gölü

Moqotoevo(Maqotoevo) —Saxa Respublikasınınşimalında yerləşənlaqunmənşəli duzlugöl. Allayxovski ulusunun ərazisinə aiddir. Sahəsinə görə Saxanın ən böyük gölüdür. Kıtalıq qorunan ərazisinə daxildir və Rusiyanın xüsusi qorunan təbii ərazisi kimi qorunur.
GölYanavəİndigirkaçayların yerləşdiyi Yana-İndigirkadüzənliyininşimalında yerləşir.Göl səthinin sahəsi — 323 km²-dir.Ümumi su toplayıcı hövzəsi — 1170 km²-dir. Gölün dərinliyi haqqında rəsmi məlumat yoxdur. Moqotoevo gölünün uzunluğu 34 km, eni isə 15 km-dir. Sahil xəttlərinin uzunluğu 88,5 km-dir. Göldəniz səviyyəsindən0 metr yüksəklikdə yerləşir.Sentyabrayının ikinci yarısından sonra göl donur. Əsasəniyunayında buz qatından tam azad olur. Daha soyuq mövsümdə göldə buz qatı ərimir.
Göl suyunun qidalanması qarışıqdır. Əsasən qar suyu üstünlük təşkil edir. Su səviyyəsi əsasən yayın əvvəllərində yüksək olur və avqust ayına kimi davam edir. Ən aşağı səviyyə yaz aylarına təsadüf olunur.
Moqotoevo gölünə Voronsova, Cənubi Moqotoevo, Böyük Melkaya kimi böyüklər, eləcə də çoxlu kiçik çaylar tökülür. Kiçik axımla Bolşoe duzlu gölü ilə əlaqəlidir. Moqotoevo gölündən Kiçik Melkaya çayı çıxır vəŞərqi Sibirdənizinə tökülür. Bəzən su axımı dənizdən əksinə, gölə doğru olur.
Göl sahilləri düzənlik relyefə malikdir. Düzənlik əsasən mamır və şibyələrdən, eləcə də tundra kolluqlarından ibarətdir. Nadir hallarda  ağaclara rast gəlinir. Göl daxilinə bir neçəburundaxil olub: Klık burnu, Kryuçok burnu, Tupoy burnu, Ostrıy burnu. Ətraf ərazilərdədaimi donuşluqrelyef formalarıüstünlük təşkil edir. Göl ətrafında heç bir yaşayış məntəqəsi yoxdur. Gölün şimal sahillərində bir neçə ovçu daxması mövcuddur.
Göl suyunda əsasənsiqi,ağ qızılbalıqvə Avropa siqisi üstünlük təşkil edir. Göl sahillərindəqaqa,ağ qaş qazvə digər su quşları yuva qurur.
Lamnokimilər

Lamnokimilər(lat.Lamniformes) —heyvanlaraləmininxordalılartipininqığırdaqlı balıqlarsinfinə aid heyvan dəstəsi.
Lamnokimilərin nümayəndələri böyük okean akulaları olub, torpedoşəkilli formaya malikdirlər. İkanlı axça olmayan bir anal və iki kürək üzgəclərinə malikdirlər. Tipik olan dəniz tülküsünün, siyənək akulanın, mavi-göy akulaların, adamyeyən və ya "ağ ölüm" akulanın və dinc akulanın uzunluğu 2,5 m-dən 7m-ə qədər çatır. Bunlar əsasən balıqlar (siyənək, sardin, qızılbalıq və s.) və su quşları ilə qidalanır. Mavi-göy akulanın mədəsindən çıxarılmış 360 kq yemin 67 kq-ı bir qılınc balığı olmuşdur. "Ağ ölüm" akula uzunluğu 2–2,5 molan balığı bütöv uda bilir. Bu akula insan üçün ən təhlükəlidir. Lamnokimilərin nümayəndələri isti və mülayim iqlim sularında yaşayırlar. Onların əksəriyyəti insan üçün təhlükəlidir.
Qızılyar körfəzi

Qızılyar körfəzi—Xəzər dənizininqərbində yerləşən körfəz. Materikin daxilinə 20 km daxil olmuşdur. Çıxacaq hissədə eni 40 km-dir. Dərinliyi 4 metrdir.
Körfəzə Kuma, Prorva, Lebıy Bakon, Talovka çayları axır. Akvatoriyasında Morskoy Biryuçok adası yerləşir. Sahilləri dayaz və bəzi yerlərdə isə bataqlıqlaşmışdır.
Körfəzin ərazisində onun bütün ərazisini əhatə edən Dağıstan qoruğu yaradılmışdır.
Körfəzin dayaz yerlərindəqamış, adi qamış kimi bitkilər yayılıb. Nadir bitkilərdən adi qılıncotu və salviniya kimi bitkiləri göstərmək olar.
Qızılyar körfəzində okun, şuka,karp,nərə,uzunburun,ağ balıq,qızılüzgəc,çapaq,lilbalıq,külmə,qızılbalıqkimi balıqlar yaşayır. Suda-quruda yaşayanlardan —adi suilanı, çöl gürzəsi vəAralıq dənizi tısbağasınınadlarını çəkmək olar. Burada həmçininqutan,qızılqazkimi quşlar yuva qurur,bəzgək,sultan toyuğu,dovdaqlarda yaşayırlar.
Körfəzin duzluğu 5-7 ‰ təşkil etdiyi halda,Xəzərdəbu rəqəm 12,8 ‰-dir.
İnzibati cəhətdənRusiya FederasiyasınınDağıstan Respublikasıərazisinə daxildir.
Baranov adası

Baranov adası(ing.Baranof) —Aleksandr arxipelaqınaaid olan,Alyaskanıncənub-şərqində yerləşən ada. 1805-ci ildə kapitanYuri Lisyanskitərəfindən Aleksandr Baranovun şərəfinə adlandırılmışdır. Orada yaşayan Tlinqit hinduları onu Sheet’-ká X'áat’l (çox vaxt sadəcə "Şi") adlandırırlar.AdmiralteyskivəÇiçaqov adalarıilə birlikdə "ABC adaları" adlanan adaları əmələ gətirir. 2000-ci ildə əhalinin sayı 8532 nəfər olmuşdur.
Adanın sahəsi 4162 km², maksimum uzunluğu təxminən 160 km, eni isə 50 km-dir. Bu Aleksandr arxipelaqının ən dağlıq adası və Alyaskanın səkkizinci ən böyük adasıdır. Dünyanın ən böyük adaları siyahısında 135-ci yerdədir.
Adanın demək olar ki, bütün ərazisi inzibati cəhətdən şimalda Çiçaqova adasına qədər uzanan Sitka şəhərinin məhəlləsinin bir hissəsidir. Adanın Sitkaya aid olmayan yeganə hissəsi Port-Aleksandr şəhərinin yerləşdiyi uzaq cənub-şərqdə kiçik bir torpaq zolağıdır (9,75 km²). Şərq sahilində Vorm Sprinqz, Port Armstronq və Port Valter şəhərləri vardır. Tərk edilmiş Qoddard şəhəri Sitkadan 25 km cənubda yerləşir.
Adanın ilk ağ tədqiqatçıları rus dənizçiləri olur. 1799-cu ildə adada ilk qəsəbə Rusiya-Amerika şirkətinin qubernatoru Aleksandr Baranov tərəfindən inşa edilmişdir. Tlinqitlər üzərində qələbədən sonra ada 1804-cü ildən 1867-ci ilə qədər Şimali Amerikada rusların fəaliyyətinin mərkəzi idi və heyvan tacirlərinin qərargahı da orada yerləşirdi. 1867-ci ildə RusiyaAlyaskasının satışıhaqqında müqaviləyə əsasən ada ABŞ-nin bir hissəsi olur.
Təxminən 1900-cü ildə adanın şimalında konserv fabrikləri,balina ovustansiyaları və xəz fermaları qurulur. Onların əksəriyyətiİkinci Dünya müharibəsininəvvəlində tərk edilir. Bu tikililərin qalıqları bu gün də tərk edilmiş vəziyyətdədir.
Adada üç qızılbalıq ferması var, biri Port Armstronq yaxınlığında, biri Vorm Sprinqzin şimalında və biriMedvejıe gölüyaxınlığında yerləşir.
Qonur ayıları və qara quyruqlu maralın (Odocoileus hemionus sitkensis) xüsusi yarımnövü ilə də məşhur olan adada balıqçılıq, balıq emalı və turizm əsas gəlir mənbəyidir.
Nelma obecná

Nelma obecná(Stenodus leucichthys), někdy takésíh nelma, je jedna z největších ryb zesíhů.
Má velkou tlamu s vyčnívající spodní čelistí a špičatouhřbetní ploutví. Barvu těla má stříbrnou se zeleným, modrým či hnědým hřbetem. Dospělá ryba váží 14–25 kg. Rekordně až 40 kg při délce 1,5 metru. Během prvního roku života žerouplankton, poté žerou menší ryby.
Dříve obýval řekyVolha,UralaTěrek. Kvůli přehradám a vodním nádržím je klasifikován jako vyhynulý v přírodě.
Nelma arktická

Nelma arktická(Stenodus nelma) jelososovitáryba, která žije v povodíSeverního ledového oceánuod řekyPonojna západě poMackenziena východě. Jeanadromickýmdruhem, který v obdobítřenímigruje z moře proti proudu řek do vnitrozemí a překonává vzdálenost až 1500 km.
Může dosáhnout délky 150 cm a váhy až 40 kg.Pro chutné maso je významným lovným druhem. Je dravá, živí sesíhem malýma dalšími drobnými rybami.
Původně byla nelma arktická považována za geografický poddruhnelmy obecné(Stenodus leucichthys, rusky bělorybica), pocházející z povodíKaspického mořea přežívající už pouze v umělých chovech.
Velká Balachňa

Velká Balachňa(ruskyБольшая Балахня) jeřekavKrasnojarském krajivRusku. Je dlouhá 532km. Plochapovodíměří 12 600km².
Pramení vjezerechve střední částiSeverosibiřské nížiny. Teče na východ přesbažinatoutundrua ústí do malézátokyna západním břehuChatanžského zálivu, jež je součástímoře Laptěvů.
Zdrojem vody jsousněhovéadešťovésrážky. Zamrzá na koncizářía rozmrzá na začátkučervna.
Je bohatá naryby(síh malý,síh muksun,nelma obecná,siven severní).
Taxon vyhynulý v přírodě

Taxon vyhynulý v přírodě(ve zkratceEW,Extinct in the Wild) jestupeň ohroženípodlečerveného seznamu IUCN. Vyjadřuje, že několik jedinců danéhotaxonu(druhu,poddruhunebo jiné taxonomické kategorie) v zajetí stále přežívá, ale ve volné přírodě už nežijí/nerostou.
Dříve byl do této kategorie zařazen ikůň Převalského, který je nyní vysazován zpět do přírody vMongolsku.
Čondon

Čondon(ruskyЧондон,jakutskyЧондоон) jeřekavJakutské republicevRusku. Je 606kmdlouhá. Povodí má rozlohu 18 900km².
Pramení na svazíchSelennjachského hřbetu. Protéká převážně poJanoindigirské nížině. Ústí doČondonské zátokymoře Laptěvů.
Zdroj vody jesněhovýadešťový. Zamrzá na koncizáříaž na začátkuříjnaa rozmrzá včervnu. Promrzá až ke dnu.
V ústí se vyskytují ryby (síh omul,nelma obecná,síh sibiřský,síh muksun).
Severní Dvina

Severní Dvina(ruskyСеверная Двина) jeřekana severu evropské částiRuska, která protéká přesVologdskouaArchangelskou oblast. Od soutoku zdrojnic je 744kmdlouhá.Povodímá rozlohu 357 000km².
Vzniká soutokemJuguaSuchonya až k ústíVyčegdyje nazývanáMalá Severní Dvina. Pod tímto soutokem se její vodnost více než zdvojnásobuje. Až k ústíVagyteče v široké vdoliněs příkrými až sráznými břehy. Překonává mnohé peřeje a vkorytěse vyskytuje množstvímělčinaostrovů. Níže se dolina prudce zužuje a její svahy jsou prudké a tvořenévápenci. Pod ústímPiněgyse řeka rozděluje naramena, která se opět spojují uArchangelsku. Pod ním pak začínádeltao rozloze přibližně 900 km². Její největšíramenajsouNikolskij,Korabelnyj,Kuzněčicha,Majmaksa(nejhlubší),Murmanskij. Ústí doDvinské zátokyBílého moře.
Zdroj vody je smíšený s převahousněhového. Průměrný ročníprůtokvody v místě soutoku zdrojnic činí 770m³/sa vústí3490 m³/s. Nejvyššího rozsahu kolísání hladiny, až 14 m, dosahuje mezi ústímiVagyaPiněgy, k jejímuž ústí až dosahuje vlivpřílivu.Ledovápokrývka je na řece odříjnaažlistopadudo začátkudubnaaž začátkukvětna. Taní spojené s plovoucímikramije prudké a často vznikají ledové zátarasy.
PřesSeverodvinský kanál(Suchona,Kubenské jezero,Čekana) je řeka spojena sVolhoua tedy iVolžsko-baltskou vodní cestoua přesPiněgua vodní kanálKulojjespojena s řekouKuloj.Vodní dopravaje možná po celé délce toku po dobu 160 až 190 dní v roce, přičemž hlavní dopravovanou surovinou jedřevo. Větší města a přístavy, jimiž protéká, jsouVelikij Usťug,Krasavino,Kotlas,Krasnoborsk,Privodino,Čerevkovo,Verchňaja Tojma,Cholmogory,Archangelsk. V řece se vyskytuje přibližně třicetdruhůryb(jeseter malý,nelma obecná,síh malý,síh pyžjan,cejn velký).
Viljuj

Viljuj(ruskyВилюй,jakutskyБүлүү) jeřekavKrasnojarském krajia vJakutské republicevRuskua zároveň největší levostrannýpřítoksibiřskéhoveletoku, řekyLeny. Řeka je 2 650kmdlouháa její povodí má rozlohu 454 000km².
Pramení naStředosibiřské plošiněvKrasnojarském kraji. Teče přes ni nejprve jihovýchodním, později východním a nakonec severovýchodním směrem. Přitom nejprve protínábažinato-jezernatourovinu, níže pak přes oblast vyvřelýchčedičůjež má horský charakter. Vyskytují se zdekaňonyširoké do 160 m aříční údolíje značně členité. Svahy jsou prudké a porostlélesem. Vkorytěse vyskytují četnépeřeje. Od vesniceČernyševskijaž k ústí řekyČirkuose podél toku táhne vzdutíViljujské přehradní nádržejež vznikla zahrázíViljujské vodní elektrárny, jež byla dokončena v roce1967. Na dolním toku řeka protékáStředojakutskou rovinouvJakutské republice. Pod vesnicíSuntarse dolina rozšiřuje. Od městaViljujskk ústí protéká širokou dolinou, jež má po stranách zaplavovanéříční terasy. V korytě se vyskytujíostrovy, z nichžChočentachje dlouhý 15 km.
Zdroj vody je smíšený, přičemž převládajísněhovésrážky. Průměrný dlouhodobý ročníprůtokvody u vesniceČernyševskij(Viljujská vodní elektrárna) činí přibližně 600m³/s, uSuntaru800 m³/s a poblížústí1 700 m³/s. Maximálníjarníprůtoky dosahují v průměru 10 000 až 15 000 m³/s a minimálnízimní2 až 5 m³/s. Hladina se na jaře zvyšuje o 10 až 15 m. Zamrzá v poloviněříjnaa rozmrzá v poloviněkvětnu. Na jaře se tvoříledovézátarasy.
Vodní dopravaje možná od ústí v délce 1370 kma při vypouštění vody zpřehradní nádržeaž k vesnici Černyševskij. Hlavní přístavy jsouViljujsk,Ňurbaa Černyševskij. Řeka je bohatá naryby(jeseter,hlavatka sibiřská,lenok sibiřský,nelma obecná).V povodí řeky jsou nalezištědiamantů(Mirnyj,Ajchal, aj.),uhlí,zemního plynuasoli.
Nělemnoje

Nělemnoje(ruskyНелемное,jakutskyНелемнэй) je vesnice veVerchněkolymské oblastiRepubliky Sacha.
Obec dostala jméno po ryběnelma obecná, která se sem připlouvá rozmnožovat.
Do 50. let 20. století Nělemnoje patřilo keSredněkanskému obvoduMagadanské oblasti. Na začátku 70. let 20. století navrhlo vedení obvodu návrh na zrušení obce Nělemnoje a převedení poloviny obyvatel pod správu obceVerchněkolymsk, a druhou polovinu pod obecUsun-Kjujol. Na valné hromadě obyvatel obce návrh vyvolal pobouření a obrátili se na vyšší stranické orgány (krajský výbor). Tehdejší vedení strany díky všesvazovému úspěchu románuSemjona KurilovaChanido a Chaleržarychle odradilo místní politiky od myšlenek na uzavření neperspektivních vesnic. Díky tomu se obec od konce 70. let rychle rozvíjela: začaly se stavět dvoupatrové domy, kotelna, dieselová elektrárna, sauna, obchod, tělocvična.
V obci Nělemnoje žijíJukagirové, zástupci původního obyvatelstva severovýchodní Sibiře, v obci je jich asi 130.
V obci je k dispozici pošta na adrese ulice Těkki Odulok 6. Je zde také ambulance, střední škola,dům kultury, muzeum, mateřská školka, knihovna, pekárna, obchod a kotelna. Od roku 2009 při škole působí, filmový kroužek „Němelnoe production“.Chovanci kroužku se učí základům kinematografie. Mohou si vyzkoušet práci herců, režisérů, scenáristů, kulisáků.
V obci hospodaří rodinné podniky „Jukagir“, „Utajana“, „Tekki – Odulok“, které se zabývají tradičními řemesly: chovem jelenů a zpracování ryb a kožešiny.
V tomto článku byl použitpřekladtextu z článkuНелемноеna ruské Wikipedii.
Kolyma

Kolyma(ruskyКолыма,jakutskyХалыма) jeřekav severovýchodní částiSibiře. ProtékáMagadanskou oblastíaJakutskou republikouvRusku. Je dlouhá 2 129km. Povodí řeky je 643 000km²a zasahuje také na územíČukotského autonomního okruhu.
Vzniká soutokemzdrojnicAjan-JurjachaKuluvMagadanské oblasti. Zdrojnice pramení na svazíchChalkanského hřbetu. Na horním toku nad ústímBachapčiteče v úzké a hlubokédoliněpohořím Čerského. V tomto úseku se vkorytěvyskytujípeřejeaříční prahy. Nejvýznamnější z nich jsouPrižimajuščijaDlinnyj porognad ústímBachapči. Na středním toku je dolina široká. Na dolním toku v délce 1150 km protékáKolymskou nížinou, kde je levý břeh nízký a pravý místy hornatý. Koryto je velmi členité a rozděluje se na mnohoramen. Ústí doKolymského zálivudoVýchodosibiřského mořetřemi hlavními rameny, z nichžKolymskaja(také zvanéKamennaja) umožňujevodní dopravu. Další dvě jsouPochodskajaaČukočja. Délkadeltyje 110 km a rozloha 3 000 km²
Zdrojem vody jsousněhové(47 %) adešťové(42 %)srážkyapodzemní voda(11 %). Průměrný ročníprůtokvody uSredněkolymskuve vzdálenosti 641 km odústíčiní 2250m³/s, maximální průtok dosahuje 25 100 m³/s v červnu a minimální 23,5 m³/s v dubnu). Průtok v ústí činí 3900 m³/s, což představuje roční odtok 123km³. Ročně unáší 5,5Mtpevných usazenin. Zamrzá v poloviněříjnazřídka už na koncizáří. Před úplným zamrznutím po dva dny až měsíc unášíkryaledovou tříšť, která se může v některých místech hromadit. V zimě se vytvářejínáledí. Rozmrzá ve druhé poloviněkvětnaaž na začátkučervnaa opět po 2 až 18 dní unáší led a ten může vytvářet zátarasy. Od poloviny května do září dosahuje nejvyšších stavů. Rozsah kolísání hladiny činí až 14 m.
Vodní dopravaje možná odústířekyBachapča, pravidelná pak odUsť-Sredněkanapo dobu 3 až 3,5 měsíce. Hlavní přístavy jsouUsť-Sredněkan,Zyrjankaa v ústíČerskij,Zeljonyj MysaKraj Lesov. Nad ústímDěbinubyla vybudovánaKolymská vodní elektrárna. Na dolním toku je rozvinutýrybí průmysl(síh malý,muksun,síh severní,nelma obecná,síh omul).
V povodí řeky jsou nalezištězlata. První zlato zde našel za první světové války Tatar Safi Šafigulin, který dezertoval z ruské armády.V průběhu druhé světové války na kolymském zlatu závisela výroba sovětských tanků, letadel, děl, válečných lodí a nákup potravin.Zlato v povodí Kolymy běhemStalinovyhrůzovlády těžili vězni zgulagůa milionyjich zde zahynuly.Silnice Kolymaje dodnes zvanáCesta kostípodle mnoha vězňů, kteří jsou v ní pohřbeni; protože je silnice postavena napermafrostu, bylo praktičtější zakopávat mrtvé přímo do silnice, než vedle ní kopat nové hroby.
Seznam sladkovodních ryb Evropy

Seznam sladkovodních ryb Evropyobsahuje systematický seznamryb, které alespoň určitou fázi svého života obývajíevropskésladkénebobrakické vody. Neobsahuje druhy vymizelé nebo ty, které nejsou schopny zde dlouhodobě přežívat.
Druhy v Evropě nepůvodní jsou označeny (N).
Stenodus leucichthys

Elsalmón blanco(Stenodus leucichthys)​ es unpezmarino y de río de la familia de lossalmónidos.​ Es la especie de este género que habitaba en el ríoVolgay otros ríos que desembocan en elmar Caspio, enAsia, pero hoy día se la considera extinta en estado salvaje, tan solo queda un grupo de reproductores mantenidos en cautividad para su futura reintroducción.​
Cuerpo similar al resto de salmónidos, de un color claro y que puede alcanzar grandes dimensiones, la longitud máxima descrita fue para un ejemplar de 150cm,​ aunque el tamaño máximo normal es de 61 cm,​ con pesos máximos de 40 kg y una edad de hasta 22 años.​ Su nombre científico deriva de su morfología, en griego:stenos(estrecho) +odous(dientes) +leucichthys(pez blanco).​ No tiene espinas en las aletas, se distingue por su gran boca, la mandíbula inferior saliente, y la presencia de tan solo 13 a 17 branquiespinas en la rama inferior del primer arco branquial, sualeta dorsalalta y puntiaguda y sus aletas pélvicas con proceso axilar bien desarrollado.​ Generalmente plateado, con la parte trasera por lo general en lugar verde, azul o marrón pálido; blanco plateado abajo; aletas dorsal y caudal tienen márgenes oscuros, otras aletas pálidas.​
Son pecesanádromos,​ que viven en el mar en aguas frías y superficiales y remontan los ríos paradesovarcuando alcanzan la madurez, siendo también frecuentes las poblaciones que viven en lagos cerrados.​ Los adultos son depredadores de pequeños peces, mientras que los alevines se alimentan deinsectosycrustáceos,​ aunque durante las migraciones se alimenta un poco de todo.​
Era pescado con cierta importancia comercial, por lo que también es criado enacuicultura, donde se mantienen los últimos ejemplares reproductores de la especie; también es una especie usada en pesca deportiva.​ Su carne alcanza gran valor en el mercado, siendo blanca, dulce y ligeramente grasienta.​
Stenodus

Stenoduses ungénerode peces de la familiasalmónidos.​ Sonpecesteleósteosdeagua dulceque habitan en ríos que desembocan en elocéano Árticoy en ríos tributarios delmar Caspio.​ Anatómicamente y genéticamente emparentados con loscorégonosde la misma subfamilia, de cuerpo más esbelto.​​
Son especies de escasa pesca comercial pero que presentan un gran potencial su cultivo enacuicultura,​ con un gran interés en pesca deportiva.
Hasta fechas recientes se consideraba un género monoespecífico con subespecies, pero más recientemente se consideran las siguientes dos especies válidas en este género:​
Stenodus nelma

Elsalmón blanco nelma(Stenodus nelma) es unpezmarino y de río de la familia de lossalmónidos, distribuidos antiguamente de forma amplia por el norte deEuropa,SiberiayAmérica del Norte, en la cuencias fluviales de ríos que desembocan en elocéano Ártico,​ pero cuyas poblaciones están disminuyendo en algunos de estos sitios por lasobrepescay lapolución.​ Hasta fecha reciente se consideraba una subespecie deStenodus leucichthys, aunque hoy se la considera una especie aparte.​
La longitud máxima descrita fue para un ejemplar de 150 cm.​
Son pecesanádromos, que viven tanto en el mar como en aguas de río.​ En el mar habitan la zonapelágica, prefiriendo las aguas frías con temperaturas por debajo de 16 °C. Pasa el invierno en partes bajas de los grandes ríos,deltas,estuariosy el mar, a veces lejos de la costa. Anádromos o semi-anádromas, que viven en algunos ríos y sin salida al mar en algunos lagos. Realiza la migración ascendiendo paradesovaren la cabecera de los ríos, a veces largas distancias. Las poblaciones que viven en lagos en vez de en el mar migran hacia los afluentes.​ El desove tiene lugar en aguas poco profundas con fondo de arena-grava y 2.3 m de profundidad.​
Los juveniles se alimentan de crustáceosperacáridos,larvasdeinsectosy de moscas, cambiando exclusivamente a piscivoría cuando alcanzan una talla de unos 30cmde longitud, tras lo cual se alimenta activamente en todos los peces disponibles.​
Coregonus sardinella

Coregonus sardinellaes unaespeciedepezde lafamiliaSalmonidaeen elordende losSalmoniformes.
Losmachospueden llegar alcanzar los 47 cm de largo total y 555 g de peso.​
Durante el periodo reproductor no come.
Comecrustáceosplanctónicoseinsectos.
Es depredado porCoregonus nelsoni,Esox lucius,Lota chica,Salvelinus namaycushyStenodus leucichthys.
Vive en aguas costeras,estuariosylagosgrandes.
Se encuentra enNorteamérica(desde elrío Murchison-Canadá- hastaBristol Bay-Alaska-) y al norte de losUrales(desde elrío Kolymahasta elrío Kara).
Vive hasta los 26 años.
Éteint à l'état sauvage

Éteint à l'état sauvage(de l'anglais,extinct in the wild, abrégéEW) est unstatut de conservationattribué aux espècestaxonsgardés en captivité ou dans une population naturalisée en dehors de leurs aires de répartition historique.
Voici des exemples d'espèces et de sous-espèces éteintes à l'état sauvage :
Pseudocapillaria salvelini

Pseudocapillaria salveliniest uneespècedenématodesde lafamilledesCapillariidaeet parasite depoissons.
L'espèce est redécrite et illustrée par le parasitologiste tchèqueFrantišek Moravecen 1980. Le corps compte deux bandes bacillaires latérales, lestichosomecompte 26 à 35stichocytes.
Pseudocapillaria salvelinia une répartitionholarctique, et parasite l'intestin, lecæcumpylorique et l'estomacdepoissons. En Europe, il été exclusivement trouvé chez lesSalmoninae(saumons, truites et ombles), et si ces poissons restent les hôtes principaux, dans le reste duPaléarctiqueet enAmérique du NordP. salveliniparasite aussi les ombres (Thymallinae), les chabots (Cottidae) et d'autres familles. Les hôtes répertoriés sont les espèces suivantes:
L'espèce est décrite en 1952 par le protistologiste russeYuri Polyansky, sous leprotonymeCapillaria salvelini, qui la trouve chez l'Omble chevalier(Salvelinus alpinus), puis est placée dans le genrePseudocapillariaet le sous-genreIchthyocapillariaparFrantišek Moravecen 1982 dans sa révision desCapillariidae.
Kobuk (fleuve)

Larivière Kobukest une rivière au nord-ouest de l'AlaskaauxÉtats-Unis, de450 kilomètres(280 mi) de long.
Elle prend sa source à l'est dulac Walkerdans les montagnes Endicott près duparc national et réserve des Gates of the Arctic, juste au nord duCercle Arctique. Elle se dirige ensuite brièvement vers le sud, passe dans deux canyons, (Upper et Lower kobuk Canyon), puis coule vers l'ouest, le long du flanc sur de laChaîne Brooks, au milieu d'une large vallée humide. Dans la vallée, la rivière passe à proximité des villages Kobuk,ShungnaketAmbleroù elle reçoit les eaux de la rivière homonyme. Elle traverse ensuite leParc national de Kobuk Valleypuis rejoint un large delta situé dans leGolfe de Kotzebue, à environ 48 kilomètres au sud-est deKotzebue.
La rivière Kobuk est la plus grande rivière du nord-ouest de l'Alaska, avec 280 kilomètres de long, 460 mètres de profondeur, et une vitesse d'écoulement de 5 à 8 kilomètres à l'heure. Elle draine un bassin de 31 850km. Elle héberge une nombreuse population deCoregonuset deStenodus leucichthys, de la famille des saumons. Des hordes de caribous en ont fait leuraire de répartition.
Le bassin de la rivière Kobuk est situé juste au nord duCercle Arctique, et bénéficie d'unclimat continental. Les étés sont courts et relativement chauds, tandis que les hivers sont longs et froids. La moyenne des températures annuelles dans la partie centrale du cours d'eau est de -6° l'hiver et de +15° l'été, lequel est gelé d'octobre à fin mai.
LesInuitsqui vivent là, l'avaient nomméeBig River(la grande rivière). Son nom a été retranscrit pour la première fois par John Simpson en1850enKowuk. G.M. Stoney, qui l'explora de1883à1886écrivitKu-buck, mais proposa de l'appelerPutnamen l'honneur de Charles Punam, officier, qui mourut noyé en1880. Le lieutenant J.C.Cantwell, qui l'explora à son tour entre1884et1885l'appelaKooaksur la carte etKowakdans son rapport, et W.H. Dall l'orthographiaKowken1870.
Des indigènes vivaient sur ses rives depuis des temps anciens, l'endroit étant un important lieu de déplacement des populations. Ils pratiquaient la chasse et la pêche. En1898, la rivière Kobuk fut le siège d'une courte ruée vers l'or, appeléeKobuk River Stampede(la ruée vers l'or de la rivière Kobuk), quand environ 2000 prospecteurs arrivèrent depuisSeattleetSan Franciscoen bateau jusqu'à son embouchure, ayant entendu parler de riches filons. Mais pas plutôt arrivés, les indigènes leur dirent qu'il ne s'agissait que d'une rumeur sans fondement. Ils trouvèrent d'ailleurs si peu d'or que la plupart repartirent.
En1980, leCongrès Américaina désigné110 milles(177 km) de son parcours depuis le lac Walker comme faisant partie desNational Wild and Scenic River.
Refuge faunique national de Selawik

Lerefuge faunique national de Selawik(enanglais:Selawik National Wildlife Refuge) est une réserve faunique située enAlaskaauxÉtats-Unis. Son statut a été établi en1980par l'Alaska National Interest Lands Conservation Act.
Situé sur lecercle Arctique, à l'est dugolfe de Kotzebue, sa superficie est de 8700 kilomètres carrés. Il est bordé au nord par les montagnes Waring et leparc national de Kobuk Valleyet au sud par les collines Selawik et les montagnes Purcell. Le refuge s'étend à l'est de larivière Selawiket de la ligne de partage des eaux. Son administration est située àKotzebue.
Le refuge faunique national a une superficie de 8 701,4km. Il partage sa limite nord avec leparc national de Kobuk Valleyet lerefuge faunique national de Koyukukqui partage sa limite sud-est. Une partie du refuge (971,25km) fait partie de laréserve intégrale de Selawik.
Il est composé detoundraet detaïga, de nombreux lacs, et de zones humides, ainsi que des larges deltas des fleuves qui se déversent dans legolfe de Kotzebue.
Cet espace représente une zone de transition où la forêt boréale laisse la place à la toundra arctique. Les deltas des rivièresKobuketSelawikaccueillent des milliers d'oiseaux migrateurs, tandis que le réseau complexe des lacs, rivières et marécages offre un habitat unique pour de nombreuses espèces sauvages. Le refuge abrite environ 21 000 lacs.
Selawik, qui dérive dulac Selawiket de laSelawik. Il provindrait de l'Inupiaksiilvik, qui signifirait« endroit à l'inconnu»(Stenodus leucichthys).
Selawik est fréquenté par 30 espèces demammifères. Lesongulésqui fréquentent le refuge sont l'orignal(Alces alces), lecaribou(Rangifer tarandus) et lebœuf musqué(Ovibos moschatus). Lescarnivoressont représentés par l'ours noir(Ursus americanus), l'ours brun(Ursus arctos), lamartre d'Amérique(Martes americana), l'hermine(Mustela erminea), levison d'Amérique(Neovison vison), lecarcajou(Gulo gulo), laloutre de rivière(Lontra canadensis), leloup(Canis lupus), lerenard arctique(Vulpes lagopus) et lerenard roux(Vulpes vulpes). Les petits mammifères sont quant à eux représentés par lelièvre d'Alaska(Lepus othus), lelièvre d'Amérique(Lepus americanus), lespermophile arctique(Spermophilus parryii), l'écureuil roux(Tamiasciurus hudsonicus), lerat musqué(Ondatra zibethicus), lecastor du Canada(Castor canadensis), leporc-épic d'Amérique(Erethizon dorsatum), lelemming du Groenland(Dicrostonyx groenlandicus), lelemming brun(Lemmus sibiricus), lecampagnol boréal(Myodes rutilus), lecampagnol des prés(Microtus pennsylvanicus), lecampagnol nordique(Microtus oeconomus) et lecampagnol chanteur(Microtus miurus). L'une des caractéristiques du refuge est de protéger la harde de caribou de Western Arctic, qui avec ses 317 000 individus en 2007, la plus grande d'Alaska.
Il y a 180 espèces d'oiseauxqui fréquentent Selawik.
Stenodus

StenodusRichardson, 1836è ungeneredi pesci appartenente all'ordinedeiSalmoniformi.
Il genereStenodusappartiene alla famiglia deiSalmonidie costituisce, assieme aCoregonuseProsopium, la sottofamiglia dei Coregonini (Coregoninae).
Il genereStenodusè risultato esserefilogeneticamentepiù imparentato conCoregonuspiuttosto cheProsopium, ma rispetto aCoregonussi differenzia per avere un'ampia apertura boccale e altri aspettimorfologiciadatti ad un comportamentopredatorio.
Il genere comprende due specie:
Stenodus leucichthysè ormai estinto in natura, mentreStenodus nelmaè ancora presente in gran numero.
In passato le due specie erano considerate due sottospecie (Stenodus leucichthys leucichthyseStenodus leucichthys nelma) di una singola specie, alla quale veniva dato il nome comune di salmone bianco (Stenodus leucichthys).
La struttura del cranio, le dimensioni delle scaglie, la colorazione e altre caratteristiche portano a classificare il genereStenodustra iCoregonini, sebbene nell'aspetto esteriore assomigli assai più aiSalmoniniche alle altre specie della sottofamiglia. Il nelma vive, come forma migratrice, nella parte settentrionale del mar Glaciale Artico e nei fiumi che sfociano in questo, dalmar BiancoalMackenzie(Canada); il bieloribitza popola ilmar Caspioe i suoi immissari settentrionali (VolgaeUral). Nelle zone salmastre del mar Glaciale Artico, i nelma adulti conducono vita di predatori, dedicandosi alla caccia di altri pesci, e raggiungono lamaturità sessualesoltanto a un'età di 7-10 anni (nelKolymaaddirittura a 11-12 anni).
In estate, di norma, cominciano a risalire il corso dei fiumi, spingendosi nelloEnisejfino a 1500-1900 km dalla foce, nell'Ob'addirittura a oltre 3500, per raggiungere le località in cui in autunno deporranno le uova. Queste, che misurano poco più di 2 mm e il cui numero oscilla, per ogni femmina, tra le 125.000 e le 325.000, vengono abbandonate fra i ciottoli che ricoprono il fondo e successivamente in gran parte divorate da giovaniHucho taimen, datemoli,girinie altri nemici. Conclusa la deposizione, i nelma sovente si trattengono ancora per un certo tempo nelle acque dolci e migrano infine in quelle salmastre, che abbandonano nuovamente tre o quattro anni più tardi per raggiungere le località di deposizione. Questi Coregonini possono arrivare all'età di oltre 20 anni e raggiungere in tal caso una lunghezza di oltre un metro e anche i 40 kg di peso.
I bieloribitza si sviluppano assai più rapidamente e raggiungono la maturità sessuale all'età di 5-7 anni, durante la permanenza nelle zone di pascolo, situate in prevalenza nella parte centrale del mar Caspio; le località di deposizione più importanti si trovano nell'Ufa, un subaffluente del Volga. Il popolamento di questa specie appare oggi gravemente minacciato dal crescenteinquinamentocui sono soggette le acque delle località di deposizione e dalla costruzione di dighe e bacini idrici, in particolare dalla grande diga eretta nei pressi di Volgograd, che ne ostacolano la migrazione.
Specie estinta in natura

Una specie si consideraestinta in natura(abbreviato ufficialmente comeEWdal nome originale ininglese,Extinct in theWild) quando i suoi unici membri esistenti sopravvivono in cattività (in collezioni botaniche nel caso dei vegetali), o come specie naturalizzate al di fuori del loro areale storico.Per esempio l'axolotl (un noto anfibio con gran capacità di rigenerazione di arti) una specie che per via del cambiamento climatico, dell'inquinamento perse il suo habitat e al giorno d'oggi si trova quasi solamente in cattività.
Tale categoria compare sullaLista Rossadelle specie minacciate dellaIUCN. Si presume che untaxonsia estinto allo stato selvatico quando, dopo esaustivi sopralluoghi nel suo areale storico, non viene rinvenuto nessun esemplare.
Nella versione2021dellaLista Rossa, la categoriaestinto in naturacomprendeva 37taxadianimalie 42 dipiante. Tra le specie più conosciute che figurano in questa categoria vi sono l'orice dalle corna a sciabolae ilcervo di Padre David.
La reintroduzione della specie è il rilascio deliberato di una specie in natura, dalla cattività o da altre aree in cui l'organismo è stato in grado di sopravvivere.
L'obiettivo della reintroduzione delle specie è stabilire una popolazione sana, geneticamente diversificata e autosufficiente in un'area in cui è stata estirpata o aumentare una popolazione esistente: le specie che possono essere idonee per la reintroduzione sono tipicamente quelle minacciate di estinzione in natura. Tuttavia, la reintroduzione di una specie può essere anche motivata da scopi diversi dalla tutela dellabiodiversità: ad esempio, ilupifurono talvolta reintrodotti nelle aree selvatiche delNord Americaper frenare la sovrappopolazione dicervi. Poiché la reintroduzione può comportare il ritorno di specieautoctonenelle località in cui erano state estirpate, alcuni preferiscono il termine "ristabilimento".
Coregoninae

La sottofamigliaCoregoninaecomprende 75 specie di pesci appartenenti alla famigliaSalmonidaee suddivisi in due generi:CoregonuseStenodus.
Questa sottofamiglia ha distribuzione circumpolare artica, comprendente l'Europacentrosettentrionale, laRussia, laSiberiae l'America settentrionale. Non sono naturalmente presenti nelle regioni mediterranee per cui tutti i coregoni presenti in Italia sonointrodotti.
Нельма

Не́льма(лат.Stenodus leucichthys nelma) — рыба семействалососёвых, подвидбелорыбицы. Иностранныеихтиологисчитают нельму отдельным видом (лат.Stenodus nelma)Распространена в бассейнах рек, впадающих вСеверный Ледовитый океан(отр. Понойк востоку, до р.Маккензив Канаде).
Проходная, либо полупроходная рыба, есть жилые (пресноводные) формы, например в оз.Кубенское. Кормится и нагуливается в опреснённых участках морей или в низовьях рек, нанерестподнимается в верховья рек. Длина — до 1,5 м, масса — до 40 кг. Нерест осенью.Плодовитость— 125—420 тыс. икринок. Икра развивается между камнями в течение всей зимы.Хищникначиная с первого года жизни. Питаетсякорюшкой,ряпушкой, молодьюсигов, а также молодьюкарповыхиокунёвых рыб. Ценная промысловая рыба; объект разведения. Известны местные формы, напримеркубенская нельма. Нельма — крупная рыба. Она достигает 30 и даже 40 кг; средний вес в разных водоёмах колеблется от 5 до 12 кг. Нерестится нельма во второй половине сентября и в октябре при температуре воды от 3 до 6°, главным образом на быстрых местах с песчано-галечным грунтом. Длительность жизненного цикла данной рыбы вИртыше,ПечореиОби— до 16 лет, вЕнисее,ЛенеиАнадыре— до 22 лет.
В прошлом нельма была многочисленна в крупных реках — Оби, Иртыше, Енисее, Лене иИндигирке. В последнее время стала интенсивно вылавливаться рыбаками-любителями на различныеблесныв летне-осенний период. Численность нельмы повсеместно снижается из-за  интенсивного неконтролируемого вылова, ухудшения условий воспроизводства и загрязнения рек нефтепродуктами. Во всех сибирских реках численность нельмы в настоящее время находится на критически низком уровне и продолжает сокращаться. В р. Поной и на Кольском полуострове не встречается с 1930-х годов.
Нельму запрещено ловить во всех южных и центральных районах Сибири. С 2015 года для её промысла закрыты водоёмыТюменской области, включаяЯмало-НенецкийиХанты-Мансийскийавтономные округа, с 2017 года — ещё и водоёмыТомской области. Ранее запрет ежегодно продлевался, теперь ограничение носит постоянный характер до улучшения состояния популяции. Занесена вКрасную книгу Магаданской области, Красные книги Архангельской обл. (2020), Ненецкого автономного округа (2020), Республики Коми (2019) и вКрасную книгу России, как находящаяся под угрозой исчезновения в европейской части России.
Работы по искусственному воспроизводству и выпуску молоди в естественные водоёмы находятся на стадии экспериментов и осуществляются в малых объёмах. Мясо нельмы характеризуется высокими вкусовыми качествами, что ставит её в ряд перспективных объектов товарного рыбоводства.
От остальных лососевых нельма отличается строением рта, придающего нельме более хищный вид, чем у родственных видов. Внешние особенности рыбы позволяют возвести ее наименование кфинно-угорскомуисточникусаамскоготипа: ср.саамскоеnjalˈmē, njalme, njalˈbme ‘рот, уста’ (примарийскомjǝlmǝ,мансийскомn´il’ǝm, n´ilǝm, n´ēlǝm,хантыйскомn´älǝm,венгерскомnyelv ‘язык, речь’).
Местное название небольших экземпляров нельмы наПечоре- сявка.
Нерест

Не́рест—сложное инстинктивное поведение рыб в период размножения.
Обычно происходит в определённых местах (на нерестилищах). У многих рыб во время нереста появляется брачный наряд - меняется окраска тела. Некоторые рыбы (проходные) для нереста идут из моря в реки (лососёвые,осетровые) или из рек в моря (речной угорь).
Нарушение нерестилищ в результате загрязнений токсичными промышленными отходами, строительстваГЭС,плотини т. п.привело к сокращению численности многих (например, на Волге и других реках), в том числе, ценных видов рыб, напримербелуги,белорыбицы,русского осетра.
Во время нереста может запрещатьсярыбалка. Послеоткладывания икрыу представителей некоторых групп (например,лососёвыхрыб), родители погибают.
Некоторые группы рыб (в частности, многиеокунеобразные) проявляют заботу о потомстве — охраняют икру и вышедших из неёличинок. Представители семействацихловыхохраняют и мальков. Большинство же видов рыб заботы о потомстве не проявляет и в условиях аквариума поедают собственную икру.
極北鮭

極北鮭，俗名大白魚，為輻鰭魚綱鮭形目鮭科的其中一種。本魚被中國列入中國國家重點保護野生動物名錄中第二級的保護物種。
本魚分布於北冰洋諸水系，自北美洲加拿大馬更些河直至歐洲西北部的科拉半島之波諾伊河與白海南岸奧涅加河、中國新疆維吾爾族自治區的額爾齊斯河、布爾津河等均有分佈。
本魚體延長，側扁，尾柄較短。頭尖、口大、端位，下頜略長於上頜。眼上側位，眼間隔寬平，眼前緣具脂眼瞼。鰓蓋膜不連頰部，假鰓退化，鰓耙長約鰓絲長的2/3。體被圓鱗，側線中位，較平直。胸鰭低位，腹鰭起點稍後於背鰭起點。尾鰭叉形，脂鰭較小，全體背部灰色，腹側為銀白色。背鰭軟條11至19枚、臀鰭軟條14至19。體長可達150公分。
本魚在其棲息分布區內，由於受地形條件限制，形成在生態上有較大差異的兩個生態型：
於秋季溯河進行生殖洄游，產卵盛期為9至10月。產卵量為13至42萬顆。卵呈黃色或淺黃色，產於無雜草，水流緩慢，水深3至4公尺，底多礫石的河床上，孵化後的仔魚及順流而下，在河的中下游成長。以水生的昆蟲幼生與浮游性甲殼動物為食。
本魚為新疆維吾爾族自治區額爾齊斯河的名貴魚類，含脂量高，肉味鮮美，為人們所嗜食。每年6至9月為捕撈季節。
1960年代初由於過度捕撈此魚，其後產量逐漸下降，1980年代，極其罕見，幾乎瀕臨絕跡。導致這種局面有兩個原因：其一額爾濟斯河近年一直處於枯水年，水量少，特別是產卵的秋季；二是哈薩克農業灌溉水源，在額爾齊斯河中下游開出一條引水渠，造成流入鄂畢河的水源減少，阻止魚群溯河產卵。
2.《中國名貴珍稀水生動物》，民82年。
鮭科

鮭科（学名：Salmonidae）為輻鰭魚綱鮭形目唯一现存的一科，下分3个亞科约11個屬，皆为有纯淡水或溯河洄游习性的广盐性鱼类，都是位于水域食物网中层的掠食性鱼类，也常是在海洋、淡水和陆地生态系统之间起联系作用的基石物种。鲑科鱼类广泛分布于北半球高纬度或高海拔的低温水体，但在现代因为水产养殖和增殖放流等人类活动已被引进到除南极洲外的世界各地，其中一些物种（如虹鳟和褐鳟）在新栖息地已成为威胁本土生态系统的入侵物种。
鲑科在英文中常称为“鲑类鱼”（salmonid），而其词根salmo-来源于拉丁语中对大西洋鲑的称呼，后缀-id源于法语-ide（源于新拉丁语-idae和希腊语-ides，意思是“后代”）。汉语的「鮭」字在康熙字典成書時有數義，其一爲河魨之意；但自杜亚泉主编的《动物学大辞典》（維基數據：Q51379387）始，原意卻消失，演變成對數種鮭科魚的中文通稱。
本目属于真骨下纲、正真骨鱼群、原棘鳍亚群的一目，与其它原棘鳍鱼类的演化关系如下：
本科3亚科11属的225个物种如下：
北鮭屬

北鮭屬（Stenodus），為鮭科的其中一屬，是淡水鮭魚，其下有兩種，但有時白北鮭也被當做極北鮭（Stenodus leucichthys）的亞種。
該屬的魚雖然有獨特的捕食形態，但是在系統發生學上與白鮭屬（Coregonus）區別不大。