Baganga

AngBaganga(/bəˈɡɑːŋɡə/), opisyal naMunisipalidad  ng Baganga, ay isang unang klasengmunisipalidadsalalawiganngDavao Oriental,Pilipinas. Ayon sa census noong 2020, mayroon itong populasyon na 58,714 katao, kaya ito ang pangatlo sa pinakamalaking bayan sa lalawigan.
Ito ang pinakamalaki sa mga munisipalidad at lungsod sa lalawigan sa mga tuntunin ng lawak ng lupa, at itinuturing na punong bayan ng unang lehislatibong distrito ng lalawigan.
Ang Baganga ay nakuha ang pangalan nito mula sa isang matitinik na bush na may kaakit-akit tulad ng mga prutas na sagana sa pagdating ng mga Espanyol. Sinasabi ng iba na ito ay tinutukoy sa isang malaking bukana ng isang ilog na bumabagtas sa gitnang bahagi ng bayan.
Ang mga tribo ng Mandaya ay nagbigay ng mga maligayang pagtanggap sa mga naunangEspanyolna mga explorer at nakatanggap ng katumbas na maliwanag na paglalarawan ng mga taong nakabalik saEspanya. Si Garcia Descalante Alvarado, na nagsalaysay ng pagdating ngVillalobos Expeditionnoong Agosto 7, 1543, ay partikular na masigla sa pagpuri sa kagandahan nito kayKing PhilipII. Sa ilalim ngpamumuno ng Espanyol, ang Baganga ay inorganisa bilang bahagi ngEncomiendadeBisligkasama ngCateel,CaragaatHina-tuanng Surigao sa ilalim ni Sargent Mayor Juan Camacho dela Peña. Isa itong nayong Kristiyano sa ilalim ngDiocese of Cebu. Noong 1894, ang Baganga, kasama ang iba pang mga pamayanan, ay nagkaroon ng unang paring Espanyol, si Fr. Gilbert, isang Heswita. Opisyal na naging bayan ang Baganga noong Oktubre 29, 1903, sa ilalim ng Organic Act 21.Sa paglikha nito ay kasama nito ang mga barangay ng Mahan-ub, Dapnan, Lambajon, San Isidro, Mikit, Campawan, San Victor, Salingcomot, Saoquigue, Baculin, Bobonao, Batawan, Binondo, Ban-ao, Central at Kinablawan. Ang Lucod ay ang ika-18 barangay na nilikha sa ilalim ng Provincial Resolution No. 110. Ang pagkasira ng mga Hapones noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig noong 1941 ay lumikha ng kamalayan sa mga residente para sa bagong pag-unlad. Ang pagpapanumbalik ng mga lokal na opisyal noong 1949 ay nagbukas nito bilang venue para sa pag-unlad ng Agri-base. Ang niyog, Abaca, at pagtatanim ng prutas ay sagana, na sinundan ng mga pananim na ugat ng iba't ibang uri ng hayop na angkop sa lupa.
Baganga ay merongtropical rainforest climate(Af) na may malakas hanggang napakalakas na pag-ulan sa buong taon.
Ang Baganga ay politikal na nahahati sa 18barangay.
Ang barangay na ito ay tahanan ng maraming talon, at isa sa mga pangunahing atraksyon ng "Campawan" ay ang tinatawag na "Curtain Falls".
Ang Dapnan ay tahanan ng maraming white-sand beach sa Baganga tulad ng sikat na Agawon Beach. Ang pangunahing industriya ng maliit na barangay na ito ay ang industriya ng niyog.
Mga lugar ng turista:
Sa Oktubre 18 ipagdiwang ng Kinablanganion angAraw Ng Kinablangano ang Niyogan Festival. Ang lakas ng ekonomiya ay agrikultura at pangingisda.
Mga Paaralan:
Mga lugar ng turista:
Hinango ang pangalan ng Mahan-ub sa ilog na "mahan-ub". Ang Barangay na ito ay matatagpuan sa isang malayong lugar, at nahahati sa 12 purok (Olin, Catabuanan II, Banahao, Pagsingitan, Abuyuan, Coog, Mercedez, RC, Kaputian, Kasunugan, Kati-han II, Bisaya). Ang kasalukuyang Barangay Chairman ay si Roy Aguilon Nazareno. Ang kanilang lakas sa ekonomiya ay agrikultura, na gumagawa ng palay, niyog, abaka, at troso. Ipinagdiriwang nila ang taunang fiesta tuwing Hunyo 13 bilang parangal sa patron na si San Antonio de Padua. Ipinagdiriwang nila angAraw ng Mahan-ubtuwing Hunyo 11 ang Carabao Festival.
Mga Paaralan:
Mga lugar ng turista:
Ang San Victor ay isang maliit na barangay na matatagpuan sa San Victor Island. Ang pangunahing pinagmumulan ng kita ay ang pagsasaka at pangingisda. Ang kapitan ng barangay ay si Ike Fontillas.
Mga Paaralanl:
Ang Saoquigue ay isang liblib na barangay, na nahahati sa 8 purok o purok. Ang kasalukuyang Tagapangulo ng Barangay ay si G. Balug. Ang pangunahing pinagmumulan ng kita ay ang agrikultura (niyog) at pangingisda, kung saan ang ilang mga tindahan at negosyo sa marketing ay bumibili ng copra at uling mula sa bao ng niyog.
Mga Paaralan:
Baganga, bilang bahagi ng Davao Oriental, ay gumagamit ng Southern Kamayo dialect. Ang Southern Kamayo ay medyo iba saWika ng KamayongBislig, Surigao Del Sur. Ang Southern Kamayo ay sinasalita din sa SouthernLingig, Surigao del Sur, sa Cateel, Caraga at ilang bahagi ng Davao Oriental. May kaugnayan din ito saSuriganononat Butuanon.
Ang mga pagkakaiba-iba ng diyalekto ay sanhi ng magkahalong diyalektong komunikasyon sa pagitan ngMandaya,Cebuanoat iba pang mga imigrante na naninirahan ngayon sa lugar. Ang isang suffix ay idinagdag sa karamihan ng mga adjectives. Halimbawa: Ang salitanggamaysa Cebuano (Ingles: "small") aygamayaysa Baganga. Ngunit hindi mo magagamit ang "ay" na suffix na laging may mga adjectives. Halimbawa, ang salitangdako(Ingles; "big") ay sinasalita bilang "bagas-AY" o "bagasay" sa halip na sabihing "dako-ay". dutayayay (Ingles: "very small")