Lamina propria

Lamina propria—tənəffüs yolları,mədə-bağırsaqtraktı vəsidik-cinsiyyət yolları kimi bədəndəki müxtəlif boruları əhatə edən vəselikli qişakimi tanınan nəmli qişaların bir hissəsini təşkil edən nazik birləşdiricitoxumatəbəqəsi.
Lamina propria nazik boş (areolar) birləşdiricitoxumatəbəqəsidir,epitelinaltında yerləşir və epitel və bazal membranla birlikdəselikli qişanıtəşkil edir. Latın adından göründüyü kimi, selikli qişanın xarakterik komponenti "öz xüsusi təbəqəsidir". Beləliklə, selikli qişa terminiepitelvə lamina proprianın birləşməsinə aiddir.
Lamina proprianın birləşdirici toxumasıhüceyrələrləzəngindir. Lamina proprianın hüceyrələri dəyişkəndir və bunlara fibroblastlar,limfositlər, plazma hüceyrələri,makrofaqlar,eozinofilleykositlər və mast hüceyrələri daxil ola bilər.O, epitelə dəstək və qidalanma, eləcə də əsas toxuma ilə bağlanma vasitələri təmin edir. Dildə aşkar edilən papillalar kimi birləşdirici toxuma səthindəki pozuntular lamina propria və epitelin təmas sahəsini artırır.
Lamina propria boş birləşdirici toxumadır, buna görə də submukozanın altında yatan birləşdirici toxuma kimiliflideyil.Lamina proprianın birləşdirici toxuması və düzülüşü çox sıx və elastikdir. Bu,sidik kisəsikimi genişlənmə tələb edən orqanlarda görünə bilər.
Elastik orqanların lamina propriasında olan kollagenin mexaniki funksiyada böyük rol oynadığı sübut edilmişdir. Sidik kisəsində onun lamina propriasınınkollagentərkibi mürəkkəb qıvrımlar vasitəsilə quruluşa, dartılma gücünə və uyğunluğa imkan verir.
Bəzi orqanların lamina propriasında da miofibroblastlara rast gəlindiyi irəli sürülür. Bu hüceyrələr həmhamar əzələ, həm də fibroblast xüsusiyyətlərinə malikdir.
Lamina propria həmçinindamarlar,limfadamarları, elastik liflər və selikli qişanınhamar əzələlərinindəstələri ilə zəngin ola bilər. Lamina propriada da afferent və efferent sinir sonluqlarına rast gəlmək olar.İmmunhüceyrələri, həmçinin limfoid toxuma, o cümlədənlimfa düyünlərivəkapilyarlarola bilər. Hamar əzələ lifləri lamina propriada, məsələn, bağırsaq villisində tapıla bilər. O, demək olar ki, yağ hüceyrələrindən məhrumdur.Limfa damarları selikli qişaya nüfuz edərək epitelin bazal membranının altında yerləşir, oradan selikli qişanın lamina propriasına boşalır.Ölü hüceyrələr vəepitelinbərpasının yüksək dərəcəsi bir çox apoptotik hüceyrə cisimlərini geridə qoyur. Onların əksəriyyəti onun makrofaqlarında olan lamina propriaya daxil olduqları aşkar edilmişdir.
Epitel çox vaxt xarici stress altında və bir qədər zərif olduğundan, lamina propria çoxlu immun hüceyrələrə sahibdir.Bağırsaqsistemindəimmun sisteminormal bağırsaq florasına dözümlü olmalı, lakin patogenmikroorqanizmlərəcavab verməlidir. Bunun balanssızlığı iltihablı bağırsaq xəstəliyi kimiiltihablıxəstəliklərə səbəb olur.Lamina proprianınmakrofaqlarvə limfoid hüceyrələrlə zənginliyi onu immun reaksiyaların baş verməsi üçün əsas yerə çevirir. O, daxili toxumaları xaricipatogenmikroorqanizmlərdən, xüsusən də mədə-bağırsaq traktından qoruyan maneənin bir hissəsini təşkil edir.
Epitelxərçənginininkişafı çox vaxt dərin və regionallimfa düyünlərininişğalına əsaslanır.Submukoza üçün maneələrdən biri olan lamina propria epitelial xərçəng invaziyasının əhəmiyyətli olduğu bir sahədir, çünki limfatik invazyon limfa düyünlərinin, xüsusən də mədə xərçəngində metastazın müstəqil proqnozlaşdırıcısıdır.Şişlər bazal membranı sındıran və lamina propriaya çatan kimi, metastaz və xərçəngin irəliləmə sürətini artıra bilən limfa düyünlərinə məruz qalırlar.
Uzun müddət davam edəniltihabxərçəngin inkişafı üçünrisk faktorudur. Lamina propria makrofaqları çox stress altında olduqda xərçəngə tutulma ehtimalının artmasına səbəb ola biləcəkiltihabəleyhinə siqnallar buraxır. Buna misal olaraqkolitləəlaqəli xərçənglə əlaqəli olan IL-6/STAT3 yolunun həddindən artıq aktivləşməsidir.
Slide at ucla.edu