Atatürk Muzeyi

Atatürk Muzeyivə ya digər adıylaİnqilab Muzeyi,İstanbulunŞişlirayonunda yerləşən və 1942-ci ildəİstanbul Böyükşəhər Bələdiyyəsitərəfindən muzeyə çevrilmişMustafa Kamal Atatürkünyaşadığı evdir. Burada Atatürkün şəxsi əşyaları, Atatürk və Türkiyə İstiqlaliyyət müharibəsi ilə bağlı müxtəlif materiallar həmçinin fərqli rəssamlara aid tablolar sərgilənməkdədir.
Mustafa Kamal,Birinci Dünya müharibəsininsona çatmasından sonra Suriya cəbhəsindən ayrılaraq 13 noyabr 1918-ci ildəİstanbulagəldi. Bir müddətPera Palasdaqaldıqdan sonra dostu Salih Fansanın Bəyoğlunda yerləşən evində qonaq oldu. Bu arada Şişlidə, bu gün ki, Halaskarqazi Prospektində Osep Kasabyanın 1908-ci ildə tikdiyi 3 mərtəbəli evi kirayə aldı.
Mustafa Kamal, Akaretlerdə yaşayan anasıZibeydə xanımvə bacısıMakbuleniyanına gətirdi. Özü ikinci mərtəbədə, yavəri isə alt mərtəbədə otururdu.İstanbulunişgal olunduğu günlərdəMustafa Kamaldostlarıyla bu evdə tez-tez toplaşırdı.Samsunadoğru hərəkət etdiyi gün, 16 may 1919-cu ilə qədər bu evdə yaşadı.
Mustafa KamalAnkarayayerləşdiyində anasını və bacısını yanına gətirdi. Şişlidəki ev 1924-cü ildəƏrzurummillət vəkiliHəsən Tahsin Uzertərəfindən satın alındı. Bu tarixdə binaya Atatürkün 1919-cu ildə bu oturduğunu göstərən məlumat lövhəsi vuruldu. İstanbul Bələdiyyəsi binanı 1927-ci ildə Tahsin Uzerdən satın aldı və Atatürklə bağlı əşya, tarixi sənəd və xatirələri bu binada toplamağa başladı. Bina 1942-ci ildə Bələdiyyə sədriLütfi Kırdardövründə muzeyə çevrildi və Atatürk İnqilabı Muzeyi olaraq 15 iyun 1942-ci ildə ictimaiyyətə açıldı.
1960 hərbi rəhbərliyi dövründə Bələdiyyə sədriRafiq Tulqanıntəşəbbüsü ilə binada təmir işləri aparıldı. 1962-ci il 9 yanvar tarixində qismən yanğına məruz qalan muzey Atatürkün 100-cü ildönümü (1981) yaxınlaşarkən yenidən böyük ölçüdə təmir edildi. TəmirTürkiyə İş Bankınınmaliyyə dəstəyi ilə aparıldı, dekorasiya və tənzimləmə işləri isə Türkiyə Turing və Avtomobil Təşkilatı tərəfindən icra olundu. Bina, qapı tutacaqlarından pəncərələrə qədər 1910-cu illərin üslubuna uyğun olaraq təmir edildi. 19 may 1981-ci ildə Atatürk Muzeyi olaraq yenidən fəaliyyətə başladı.
Son olaraq 2014-cü ildə təmir edilən muzey, 2015-ci ilin 10 noyabr tarixində yenidən xidmətə başladı.
Muzeydə Atatürkün doğumundan vəfatına qədər keçən həyatı ilə bağlı foto şəkillər, geyimlər, istifadə etdiyi əşyalar, Atatürk və inqilablarla bağlı sənədlər,Türkiyə İstiqlaliyyət müharibəsivə Atatürk tabloları sərgilənməkdədir. Bundan savayı Atatürk və inqilablarla əlaqədar sənədlər, Milli Mübarizəni əks etdirən Atatürkə aid tablolar da bunları tamamlamışdır. Rəssamİbrahim ÇallıNikolaos Trikupisin qılıncını təslim etməsini əks etdirən tablo vəZəki Kocamemininhazırladığı tablo da muzeydəki önəmli əsərlər arasındadır.
Muzeyin giriş mərtəbəsində Atatürkün doğumu, təhsil illəri, ilk zabitlik illəri,İtaliya-Osmanlı müharibəsi,Balkan müharibələri(1911–1913), Heykəltəraş Hüseyn Gəzərin hazırladığı Atatürk büstü,Çanaqqala müharibəsi,Mudros müqaviləsivə Osmanlı dövlətinin durumu (30 oktyabr 1918),Türkiyə İstiqlaliyyət müharibəsihazırlıqları ilə bağlı sənədlər və məlumatlar sərgilənir.
Muzeyin birinci mərtəbəsində AtatürkünSamsunagəlişi, Amasya təmimnaməsi,Ərzurum konqresi(23 iyul – 7 avqust 1919),Sivas konqresindəgeyindiyi geyimi və jileti, 1918-ci ildə Karlsbadda (Karlovı Varı) aldığı jaket, Anadoluda baş verən daxili üsyanlar,Sevr müqaviləsi, I. və II. İnönü döyüşləri, Kütahya-Əskişəhər döyüşləri, Atatürkün 1920-ci illərdə geyindiyi şotland geyim dəsti, papağı, çəkmələr, termosu, marşal forması, astraqan papağı, paltarları, məclisdə səltənətin aradan götürüldüyü sırada istifadə edilən qələmlər, qeyd dəftəri, yonanı,Nitqinilk nəşri (1927), onun adınaAnkaradahazırlanmış vəsiqə,ABŞprezidentiFranklin Delano RuzveltinAtatürkə hədiyyə verdiyi musiqi şkafı həmçininBöyük hücumilə əlaqədar məlumatlar sərgilənir.
Muzeyin ikinci mərtəbəsində; Vittorio Pisaninın Yunanların İzmirə gəlməsi ilə bağlı,Türkiyə İstiqlaliyyət müharibəsindəyaralılara xidmət edən qadınlar, köçlərlə bağlı tablolar, AtatürkünSalonikidədoğulduğu evin maketi, qızıldan tütün qabı, Lozanna etiketli geyimi, frakı, son illərində geyindiyi sviter, yaz geyimləri, K. A markalı ipək köynəyi, medalları, təltif lövhələri, qəhvə fincanı, vizit kartlar, Cumhuriyyətin elanından sonra İstanbula ilk gəlişində bələdiyyədə imzaladığı dəftər (9 iyul 1927),İbrahim ÇallınınAtatürk portreti (1937), İbrahim Fəridin, Rəssam Eminin Atatürk portretləri, Zəki Kocameminin Atatürkün dəfn mərasimi ilə bağlı tablosu (1939) sərgilənir.