Gim Olympiadé

Olympiadeutawaolimpiade(basa Prancis:les Jeux olympiques,JOtegesé "kridha olimpiade"), ya iku acaraulah ragainternasional petang tahunan sing nandingaké cabang-cabangulah ragamangsa katiga lan mangsa rendeng lan dimèloni déning éwonan atlet sing padha saingan ing warna-warna tetandhinganulah raga. Gim Olympiadé ya iku kompetisiulah ragagedhé dhéwé lan kaloka ing donya, kanthi punjul 200 nagara sing padha mèloni.
Awalé, Olympiade mung lumaku ingYunanikuna nganti wusanané ingtaun393 M Gim Olympiadé kuna iki dimandekaké déning KaisarRomawi,Theodosius. Gim Olympiadé salanjuté diuripne manèh déning salah sijining bangsawanPrancisjenengéPierre Frèdy Baron de Coubertiningtaun1896. Ing kongrestaun1894 sing diselenggaraké ingParis, digawé Komite Gim Olympiadé Internasional (IOC) lan kutha krajanYunani,Athenadipilih dadi tuan rumah Gim Olympiadé modhèren sing kapisantaun1896. Salanjuté, sakataun1896 tekan saiki, saben petangtaunpisan Gim Olympiadé Mangsa Ketiga terus dienekane kajaba taun-taun ing jamanPerang Donya II. Edisi mirunggan kanggoulah ragamangsa rendeng; Gim Olympiadé Mangsa Rendeng, lekas diènekaké ingtaun1924. Awalé Gim Olympiadé Mangsa Rendeng dienekake ing taun sing padha karo Gim Olympiadé Mangsa Ketiga, nanging sakataun1994 Gim Olympiadé Mangsa Rendeng diènèkaké saben petangtaunpisan, karo kaletan wektu rongtaunsaka Panitia Gim Olympiadé Mangsa Ketiga.
Evolusising digandrungi déning IOC sing suwéné sakaabad20 tekan 21 wis ndadèkaké pirang-pirang éwah-éwahan ing panyelenggaran Gim Olympiadé. Sak propirané kanggo njumbuhaké dilakokaké, kalebu uga panggawénan Gim Olympiadé Mangsa Rendeng kanggoulah ragaes lan salju, Paralimpiade kanggo atlet sing nduwé cacat fisik lan Gim Olympiadé Remaja kanggo para atlet rumaja. Ing perkembangané, Gim Olympiadé wés ngadepi warna-warna tantangan, kayadené padha mboikot, migunakakéobat-obatan, suap lanterorisme. Gim Olympiadé uga dadi kesempatan gedhékuthalannagaratuan rumah kanggo ngenalaké awaké dhéwé ingdonya.
IngIndonésia, Gim Olympiadé sing kerep kaloka lan ajeg dimèloni ya iku Gim Olympiadé Mangsa Panas. Indonésia dhéwé sing kepisan mèloni ya ikuGim Olympiadé Helsinki 1952ingFinlan, lan ora tau mbolos mèloni Gim Olympiadé ing taun-taun salanjuté kajaba ingtaun1964 lan 1980..
Wiwit éwonantaunkapungkur bangsaYunaniwés kenalulah ragaing pangertèn sing paling ringkes. Dewèké nglakoni kanggo kepentingan wadyabala perang utawakemiliteran. Kanthi ulah raga dikarepaké para prajurit dadi tangkas dan sregep ing perang. Gim Olympiadé sing paling dhisik kacrios wes diadani bangsaYunani kunaingtaun776 Sadurungé Masehi. Kegiyatan itu dimèloni kabèh bangsa Yunani lan nduwé kagunan kanggo ngurmati déwa sing paling dhuwur,Zeus. Zeus manggon ingGunung Olimpussing salanjuté dadi jeneng Gim Olympiadé nganti saiki. Gim Olympiadé kuna uga diadani pendak petangtaun, paraulah ragawanpaling apik saka Yunani padha teka ing arena cedhak Gunung Olimpus. Para ulah ragawan padha tandhing siji siji, dudu gawa jeneng tim. Paraatletsing arep tandhing luwih dhisik latihan sing tenanan sing suwéné sepuluh wulan ing laladané dewé-dewé. Jaman Mbiyèn, ing Yunani kerep kedadéan perang sadulur, nanging ing wektu pista ulah raga lumaku, wong sing padha ribut padha nglakoni gencatan senjata. Sapa waé sing nglanggar konsensus bakalé diwènèhi denda.Bangsa Spartatau dipeksa mbayar denda amarga nglanggar gencatan senjata saksuwénéPerang Peloponnesus. Amèh tetandhingan, panitia pelaksana mbelèh babi kurban.
Saiki, ing laladanOlympia, Yunaniwes ana yasan cilik lan gelanggang ing alam terbuka. Sisa-sisa puing gelanggang latihan iku kagolong tilasarkeologissing dilestarèkaké déning pamaréntah Yunani. Ing pista Gim Olympiadé kerep kedadéan perjanjian perdamaian utawa persekuthuan antar bangsa. Kedadéan uga pirang-pirang kegiyatan transaksi. Barang-barang sing didol ya iku anggur, panganan, jimat, lan barang-barang ngibadah. Gim Olympiadé kuna nandhingaké cabang-cabangatletikmisalé lumayu, mencolot, lan mbalang. Ana ugapacuan jaranlan pacuan kereta. Amarga aturané durung tetep, para penonton kerep kena bandeman watu utawa ditabrak kereta jaran para peserta.
Macemé tetandhingan ing Gim Olympiadé kuna bisa diarani sarwa atos. Para atlet lumayu padha lumayu sak kenceng-kencengé tanpa nganggo lambaran sikil. Para panunggang jaran padha lomba entèk-entèkan tanpa pelana utawa sanggurdi. Para atlet sing mencolot gawa pemberat sing diayunké kanggo nambah surungan maju.Ulah ragasing paling abot ya ikupankration,ulah raganggabungakégulatlantinjugaya tradhisional.Para atlet olèh nyépak utawa nekak lawané, sing ora diéntukaké ya iku mencèt mata, nyokot, lan nyeklèkake driji.Fairplaybener-bener digatèkaké para atlet. salah sijining artefak purba ngetokaké adegan tinju antarané rong atlet. Sing menang tinju ya iku pihak sing bisa ngampleng sirah lawané. Pihak sing kalah kudu ngacungaké driji tanda ngaku kalah.
Gim Olympiadé kuna mung éntuk ditonton lan dimeloni para priya. Amarga para atlet kudu tandhing nganggo awak ora nganggo busana, kajaba kanggo kesempatan mirunggan, kaya lomba keréta jaran. Dèwèké nanggo busana manéko warna kanggo nudhuhaké status sosial sing nduwé keréta lanjaran. Kanggo wongYunaniora nganggo busana dadi cara paling pas kanggoulah raga. Dèwèké bungah manawa duwèni awak sing atletis.Sing menang tetandhingan éntuk makutha godong, kaya godong zaitun alasan sing ngganteni medhali. Kadang-kadang sing juara diarak lumebukuthalumantar siji bolongan/trowongan sing digawé mirunggan ing témbokkutha. Dewèké dielu-elu ing dalankuthalan disambut kanthi wacanangurit.Bebungah liyané kanggo ulah ragawan sing berprestasi wujud bébas saka pajeg lan éntuk mangan gratis. Salah sijining kutha uga diwènèhi bonus duit sing cacahé gedhé. Malah ingkuthasing dinggo panggon pemenang digawèkaké patung sing dewèké. Akèh patung watu lan perunggu isih sisa tekan saiki lan iku dadi bebungah sing paling langgeng duwéné sing juara. Salah siji pérangan cabang atletik sing isih tetep kaloka tekan saiki ya ikumaraton, ya iku perlombaan lumayu sing adohe kira-kira 42 km.
Gim Olympiadé tekan nduwurané ingabadkaping 6 lan kaping 5 SM, nanging sabanjuré kanthi alon-alon ngalami kunduran bebarengan kalahé Yunani karoRomawi. ora ana konsensus sing nyatakné kanthi resmi babagan rampungé Gim Olympiadé, nanging téyori sing paling umum dicekel saiki ya iku ing taun 393 M, pasKaisar Romawi,Theodosiusnyatakné manawa kabèh budaya praktek-praktek kuna Yunani kudu diilangi.Sabanjure, ing taun 426 M,Theodosius IImrintahaké ngrusak kabèh kuil Yunani. Sawisé kui, Gim Olympiadé ora diènèkaké manèh tekan pungkasan abad 19.
Tetandhingan kapisan sing pelaksanaané padha karo Gim Olympiadé kuna ya ikuL'Olympiade de la République, salah sijining festival ulah raga nasional sing diènèkaké ingtaun1796 tekan 1798 saksuwené mangsaRevolusi Prancis.Ing pelaksanané, kegiyatan iki ngadopsi sapérangan aturan-aturan sing lumaku ing Gim Olympiadé kuna. Kegiyatan iki uga nandani ditrepakésistem metriking cabang-cabang ulah raga.
Ingtaun1850 siji Kelas Gim Olympiadé diadekake déning Dr. William Penny Brookes ingMuch Wenlock,Shropshire,Inggris. Sabanjure, ingtaun1859, Dr. Brookes ngganti jeneng Kelas Gim Olympiadé dadi Gim Olympiadé Wenlock. Kegiyatan mau tetep dienekake tekan dina iki.Tanggal 15 November 1860, Dr. Brookes membéntuk Perkumpulan Gim Olympiadé Wenlock..