Kabupatèn Kadhiri

Kabupatèn Kadhiri, (Basa Indonésia:Kediri, (Carakan:ꦏꦧꦸꦥꦠꦺꦤ꧀ꦏꦼꦣꦶꦫꦶ,Pegon: كابوڤاتين قديري), iku kabupatèn ingJawa Wétan,Indonésia.Pareiku kutha krajané. Jembar wewengkon kabupatèn iki ± 1368.05 km². Kabupatèn Kadhiri minangka lokasi punjer krajan wigatiNusantaraing wiwitanmileniumkapindho,Krajan Kadhiri. Ing mangsa kejayaané, ya iku nalika ana ing sangisoré papréntahan Raja Jayabaya, prabawané nganti tekanTernaté.Situs Tondowongso, sing tinemu taun 2007, nuduhaké yang ing panggonan iki dunungé punjer papréntahan krajan iki.
Kabupatèn Kadhiri duwé sawatara papan wisata, antaranéGunung KeludingWates,Guwa Maria PohsarangingSemen, Candhi Tegowangi ingParélan uga petilasan Sri Aji Jayabaya ing DésaMenang, KacamatanPagusing biyèn dadi papan muksané raga Raja Jayabaya lan sing kari mung sandhangané.
Kabupatèn Kadhiri wewatesan ing sisih lor karoKabupatèn Jombanglan Kabupatèn Nganjuk, ing sisih kulon karoKabupatèn Nganjuk(mligine Kertasana) lan Kabupatèn Tulungagung, ing sisih kidul karoKabupatèn TulungagunglanKabupatèn Blitar, sarta ing sisih wétan karoKabupatèn Malanglan Kabupatèn Jombang.
Kabupatèn Kadhiri katata sajeroning 25kacamatan, 344kalurahanlandésa. Kacamatan-Kacamatan ing kabupatèn iki ya iku:
Kadhiri duwé panganan kas, ya iku:tahukuning,gethukpisang, lan jangan tumpang. Jangan tumpang iku digawé sakatémpébosok utawa témpé sing wis sadina terus diuleg/dijur, dibumboni, banjur disanteni.
Tahu kuning Kadhiri uga mautahu takwa. Miturut katrangan para nimpuna sing mumpuni babagan sajarah, tembung takwa iku asalé saka tembung "tok wa" tembung sing asalé saka NegeriCina. Ing Kadhiri, tahu ora mung didol kaya adaté, nanging uga diolah dadi kripik tahu. Kabèh panganan kas Kadhiri iku akèh didol ing dalanPattimura, Kadhiri]]. Dalan Pattimura iku pancen punjeré tuku olèh-olèh saka Kadhiri.
Nanging béda karo jangan tumpang.Jangan tumpangiku gathukané karosega pecel, kang akèh didol wayah ésuk lan wengi. Yèn ésuk akèh ditemoni ing warung-warung omahan, nanging yèn wengi akèh didol ing pèrènging dalan. Pusat wong dodol jangan tumpang lan sega pecel iku ana ingDalan Daha. Awit saka jam 19.00 nganti jam 24.00, dalan Daha ora tau sepi. Saka punggawa pamaréntah nganti tukang bècak kabèh ngumpul dadi siji nèng Dalan Daha, mung kanggo bisa ngrasakaké jangan tumpang uga sega pecel kas Kadhiri.
Kadhiri kutha kang akèh duwé panggon plesir. Panggon-panggon plesir iku kaya ta Simpang Lima Gumul, Grojogan Dholo, Gumul"Paradise Island", Gunung Kelud, Bendungan Waru Turi, Candhi Tégawangi, Candhi Surawana, Candhi Tua Puh Sarang, Petilasan Sri Aji Jayabaya, lan Kadhirirafting.
Simpang Lima Gumuldiyasa taun 2003, nalika Sutrisno dadi Bupati Kadhiri. Akèh wong Kadhiri nyebut yèn SLG (Simpang Lima Gumul) iku kaya ka'bahe Kadhiri, nanging asliné SGL iku niru yasan ing Paris sing jenengéL'Ach de Triomphe.Simpang Lima Gumuldiyasa ing tlatah Kadhiri panjeré ing Désa Tugu Rejo Kacamatan Ngasem. Ana sing ngomong yèn Simpang Lima Gumung iku asliné kainspirasi sakaJangka Jayabayakang duwé pangarep-arep bisa ndadèkaké siji limang wewengkon ing Kadhiri.
Grojogan Dholoana ing Dhusun Besuki, Désa Jugo, Kacamatan Maja kira-kira ana 25 kilomèter saka Kutha Kadhiri.Grojohan Dholoora tau sepi saka wong plesir, akèh wong kang seneng dolan menyang grojogan Dholo. Wisatawan ora mung saka Kadhiri nanging uga saka kutha liya lan provinsi liya. Hawa ing Grojogan Dholo adhem amarga ana 1.800 kaki saka rai laut. Wong kang plesir uga disuguhi panggon kanggo kémah utawa adaté ingaranCamping Ground. Ing kana uga ana kebon strobèri uga kebon janganan, dadi yèn dolan mrana para wisatawan uga bisa tuku strobèri lan janganan kang isih seger.
GumulParadise Islandutawa adaté ingaran GPI iku wisata bèji kang gedhé ing Jawa Wétan. GPI dadi salah sawijining panggon plesir sing disenengi karo masarakat Kadhiri, amarga duwé fasilitas kang pepak. Ing GPI anaspeed slide, body slide,kolam jamur,fun boomerang, kolam bak kutah, lanflying fox. Rega karcis ora larang mung Rp 20.000,00 kanggo wong tuwa, lan Rp 15.000,00 kanggo cah cilik. GPI duwé visi kang gedhé ya iku GPI dadi simbul wisata banyu kang paling apik lan gedhé ing Jawa Wétan lan Nasional.
Gunung Keludsalah sawijining gunung kang isih aktip ing Indonésia.Gunung Keludana ing Kacamatan Ngancar, Kabupatèn Kadhiri. Gunung kang tau mbledhos ing taun 2007 iki saiki nganakaké gunung cilik utawa ingaran anak Gunung Kelud. Kaanan iku luwih disenengi karo para wisatawan amarga Gunung Kelud sang saya ramé. Sesawangan ing puncuk kepundhèn kang ana bendhunganbanyuijo dadi biji tambahan kaélokané Gunung Kelud.
Bendhungan Waru Turi, bendungan kang ana ing pèrènging dalan gedhé Kertasana-Kadhiri. Bendhungan iki dadi papan wisata kang uga disenengi déning masarakat Kadhiri, amargafasilitaskang dicepakaké pepak.Flying foxora mung ana ing Gunung Kelud nanging uga ana ing Bendhungan Waru Turi, saliyané iku uga ana bendhungan teratai (bendhungan kang kebak kembang teratai). Ing kana uga ana kolam nglangi,dolanan bocah, lan sing paling wigati ya iku ana warung iwak seger. Saka dolanan banyu nganti wisata panganan kabèh ana ing wisata Bendhungan Waru Turi. Rega karcis uga murah, mung Rp 2.000,00 kémawon.
Candhi Tégawangi.Ing Jawa Wétan akèh ditemoni candhi-candhi cilik, salah sawijné ya ikucandhi Tégawangi. Candhi Tégawangi ana ing Kacamatan Plemahan Kabupatèn Kadhiri, kira-kira ana 24 kilomètèr saka Kutha Kadhiri. Ora ana karcis yèn arep lumebu papan wisata iki, amarga pancèn ora patia dirawati karo pamaréntah. Akèh péranganing candhi sing ilang amarga dicolong utawa rusak.
Candhi Surawanaya iku candhi Hindhu sing ana ing Désa Canggu, Kacamatan Paré, Kabupathèn Kadhiri, ± 25 km saka arah wétan Kutha Kadhiri.Candhi Surawanaduwé jeneng asli Wishnubhawanapura. Para ahli sajarah kang mumpuni ngira-ngira candhi iki diyasa abad 14 kanggo Yang MuliaBhre Wengker, ratu Karajan Wengker ing TlantahMajapahit. Candhi Surawana sing ana saiki ora wutuh saka asalé, sing ana saiki ya iku candhi kasil sakarekonstruksipara nimpuna arkéologi sing mumpuni.
Kampung Inggrispunika kampung ingkang kathah kursusan basa Inggris. Kampung Inggris panggoné ana ing Kacamatan Paré. Ancer-anceré ana ing dalan Anyelir, dalan Brawijaya, dalan Kemuning Désa Tulungrejo, lan Désa Singgahan, kacamatan Paré, kabupatèn Kadhiri, Jawa Wétan.