Unang tao

Angunang taoomga unang taoang mga pinaniniwalaang unangtaona lumitaw o umiral samundo.
Ayon sa mga ebidensiyang pang-agham, angmga anatomikal na modernong tao ay nagebolbsaSilangang Aprikanoong mga 200,000 taong nakakalipas mula saHomo heidelbergensisbago kumalat sa iba't ibang panig ng mundo. Ang pinakamatandang nahukay na fossil ng mga anatomikal na modernong tao ang mgalabing OmosaEthiopiana may edad na 195,000 (±5,000) taong gulang.
Ayon sa mgamitolohiyang mga iba't ibang mgarelihiyon, angunang lalakiat/ounang babaeang unang (mga) tao na nilikha ng kanilang (mga)diyosna naging ninuno ng kasalukuyang sangkatauhan.
Angebolusyonang pagbabago sa mganamamanang katangianng mga populasyon ng organismo sa loob ng mga sunod sunod na henerasyon sa paglipas ng mahabang panahon. Ang ebolusyon ang paliwanag na tinatanggap saaghamng paglitaw ng mga magkakaiba ngunit magkakaugnay na mga anyo ng buhay sa mundo.Ang sentral na ideya ng ebolusyong biyolohikal ay ang lahat ng mga anyo ng buhay sa mundo ay nagsasalo ng isang pinagmulangkaraniwang ninuno. Ito ay nangangahulugang ang mga organismo mula sa mgatao,ibon, mgabalyenaat hanggang sa mgahalamanay mga magkakamag-anak. Ang karaniwang ninuno na ito ay nagsanga o naghiwalay sa iba't ibang mgaspeciessa pangyayaring tinatawag naspeciation. Sa paglipas ng mahabang panahon, ang ebolusyon ay lumikha at kasalukuyan pa ring lumilikha ng mga pagbabago at mga iba't ibang species sanhi ng mga pagbabagong ebolusyonaryo nanatural na seleksiyon,mutasyon,daloy ng gene, atgenetic drift.
Angebolusyon ng taoang proseso ngebolusyonna tumungo sa paglitaw ng mga modernong tao. Ang proseso ng ebolusyon ng tao ay nagsimula pa sa hulingpinakakaraniwang ninunong lahat ng buhay ngunit ang paksa ngebolusyong pang-taoay karaniwang sumasakop lamang sa kasaysayang pang-ebolusyon ng mgaprimadosa partikular na anghenus na Homoat sa paglitaw nghomo sapiensbilang natatanging species ng mgahominid(dakilang bakulaw). Ang pag-aaral nito ay kinabibilangan ng maraming mga disiplinang pang-agham kabilang ang pisikal naantropolohiya,primatolohiya,arkeolohiya,embryolohiyaathenetika. Ang lahat ng mga kasalukuyang nabubuhay na tao ay nagmula saSilangang Aprikakung saan ang modernong tao ay nagebolb.Ang ebolusyon ng tao ay inilalarawan ng mga isang bilang ng mga pagbabagong morpolohikal, pang pag-unlad, pisiolohikal at pang-pag-aasal na nangyari mula sa paghahati sa pagitan ng huling karaniwang ninuno ng mga tao at chimpanzee. Ang pinakamahalagang mga pagbabagong ito sa tao angbipedalismo, lumaking sukat ngutak, humabangontoheniya, lumiit na dimorpismong seksuwal.Noong mga 40 milyong taong nakakalipas, ang impraorden naSimiiformesay nagsanga tungo sa mga pangkat naPlatyrrhini(mgaBagong Daigdig na unggoy) atCatarrhini(mgahominoidat mgaLumang Daigdig na unggoy).Ang mgahominoid(bakulaw) ay humiwalay mula sa mgaLumang Daigdig na unggoysa pagitan ng 29 milyon at 34.5 milyong taong nakakalipas.AngHylobatidae(mga gibbon) ay humiwalay mula saHominidae(mga dakilang bakulaw) noong mga 15–20 milyong taong nakakalipas.  AngPonginae(mga orangutan) ay humiwalay mula saHominidaenoong mga 12–15 milyong taong nakakalipas.Ang mga ninuno ng mga orangutan o mga malapit na nauugnay rito ay maaaring kinakatawan ng mga fossil gaya ngSivapithecusatRamapithecusna natuklasan sa mga burol na Siwalik ng Pakistan. Ang mga gorilya ay humiwalay sa linya na tumutungo saPan(chimpanzeeatbonobo) at tao noong mga 10 milyong taong nakakalipas.Ang species na malapit sa huling karaniwang ninuno ng mga gorilya, mgachimpanzee, mgabonoboat mgataoay maaaring kinakatawan ng mga fossil naNakalipithecusna natagpuan sa Kenya atOuranopithecusna natagpuan sa Gresya. Ang linyangPan(chimpanzee at bonobo) ay humiwalay sa linya na tumutungo sa tao noong mga 6 hanggang 7 milyong taong nakakalipas. Pagkatapos nito, angchimpanzeeatbonoboay naghiwalay noong kaunti sa 1 milyong taong nakakalipas.Ang pinakamaagang hominin na bipedal angSahelanthropusoOrrorinna posibleng ang pinagsasaluhang ninuno ng parehong tao at chimpanzee. AngArdipithecusang kalaunang unang buong bipedal na hominin na posibleng nagebolb tungo sa henus naAustralopithecusAngaustralopithecusay nag-ebolb naman tungo sa henus naHomo. Ang pinakamaagang kasapi ngHomoanghomo habilisna nagebolb noong mga 2.3 milyong taong nakakalipas. Ang homo hablis ang unang species na gumamit ng mga kasangkapang bato. Sa sumunod na mga milyong taon, ang proseso ng ensepalisasyon ay nagsimula sa paglitaw ngHomo erectus. Anghomo erectusathomo ergasterang unang mga hominina na lumisan sa Aprika. Ang mga ito ay kumalat sa Aprika, Asya at Europa sa pagitan ng 1.3 hanggang 1.8 milyong taong nakakalipas. Ang mga ito ang pinaniniwalaang ang mga species na unang gumamit ng apoy at mga komplikadong kasangkapan. Ayon sa Recent African Ancestry theory, ang mga modernong tao ay nagebolb sa Aprika noong mga 200,000 taong nakakaraan mula saHomo heidelbergensisna nag-ebolb naman mula saHomo ergaster. Ang mga homo sapiens ay lumisan sa kontinenteng Aprika noong 50,000 hanggang 100,000 taong nakakalipas. Ang mga ito ang pumalit sa mga lokal na populasyon nghomo erectusatHomo neanderthalensis. Ang paglipat sa pag-aasal na pang-moderno at ang pag-unlad ng kultura, wika at lithic na teknolohiya ay nangyari noong 50,000 taong nakakalipas. Kabilang sa mga modernong pag-aasal na pang-tao ang paggamit ng mga kasangkapan, paggamit ng mga alahas at pagguhit sa kweba, pagsasaayos ng tirahan, mgaritwalgaya ng paglilibing ng mga tao kasama ang mga regalo, panganaso, eksplorasyon ng mga lugar pang-heograpiya, atbarter.  Ang pinakamaagang alam na paglibing ng isangshamanay mula 30,000 BCE.Ang organisadongrelihiyonay inimbento ng mga tao noong 11,000 BCE sa Malapit na Silangan.Kalaunan, ang iba't ibang mga relihiyon ay inimbento pa ng mga kalaunang tao.
Ang sumusunod ang ilan sa mga kilalang kuwento na inimbento ng mga sinaunang tao tungkol sa pinagmulan ng mga tao sa mundo: