จังหวัดเกียวโต

จังหวัดเกียวโต(ญี่ปุ่น:京都府;โรมาจิ:Kyōto-fu;ทับศัพท์: เคียวโตะ-ฟุ) เป็นจังหวัดหนึ่งของประเทศญี่ปุ่นตั้งอยู่ในภูมิภาคคันไซบนเกาะฮนชูจังหวัดเกียวโตมีจำนวนประชากร 2,526,096 คน (ณ วันที่ 1 มิถุนายน ค.ศ. 2024)และมีขนาดพื้นที่ 4,612 ตารางกิโลเมตร (1,781 ตารางไมล์) มีเมืองหลวงชื่อเดียวกันคือนครเกียวโตซึ่งเป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุดในจังหวัดด้วย เมืองที่สำคัญอื่น ๆ เช่น นครอูจิ, นครคาเมโอกะ, นครไมซูรุ
จังหวัดเกียวโตตั้งอยู่บนชายฝั่งทะเลญี่ปุ่นและทอดยาวไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ไปยังคาบสมุทรคิอิครอบคลุมพื้นที่ของแคว้นในอดีต ได้แก่แคว้นยามาชิโระแคว้นทัมบะและแคว้นทังโงะจังหวัดเกียวโตเป็นที่ตั้งของเมืองหลวงของจักรพรรดิในอดีตของญี่ปุ่น จังหวัดเกียวโตเป็นหนึ่งในสองจังหวัดของญี่ปุ่นที่ใช้คำว่า ฟุ (府fu) ต่อท้ายชื่อเช่นเดียวกับจังหวัดโอซากะในขณะที่จังหวัดอื่น ๆ ส่วนใหญ่ใช้คำว่า เค็ง (県ken) นครเกียวโตทำให้จังหวัดเกียวโตกลายเป็นจุดหมายปลายทางการท่องเที่ยวที่ได้รับความนิยมมากที่สุดแห่งหนึ่งในประเทศญี่ปุ่นทั้งนักท่องเที่ยวในประเทศและต่างชาติ และพื้นที่ร้อยละ 21 ของจังหวัดได้รับการกำหนดให้เป็นอุทยานทางธรรมชาติ จังหวัดเกียวโตเป็นส่วนหนึ่งของเขตมหานครเคฮันชิงซึ่งเป็นภูมิภาคที่มีประชากรมากเป็นอันดับสองของญี่ปุ่นรองจากเขตมหานครโตเกียวและเป็นหนึ่งในภูมิภาคที่มีผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศสูงที่สุดแห่งหนึ่งของโลก
ก่อนที่จะมีการปฏิรูปเมจิพื้นที่จังหวัดเกียวโตเดิมเคยเป็นพื้นที่ของแคว้นโบราณ ได้แก่แคว้นยามาชิโระแคว้นทัมบะและแคว้นทังโงะ
หลังการปฏิรูปเมจิเมื่อ ค.ศ. 1868 (ปีเคโอที่ 4) ยังมีการใช้ระบบจังหวัดควบคู่กับแคว้นศักดินา หรือฟูฮังเก็งซันจิเซ(府藩県三治制) ได้มีการจัดตั้งเคียวโตะ-ฟุ(京都府) ขึ้นเมื่อวันที่ 14 มิถุนายน ค.ศ. 1868 ในขณะนั้นยังมีแคว้นศักดินาหรือฮัง(藩) ในพื้นที่ที่เป็นจังหวัดเกียวโตในปัจจุบันอยู่มากกว่าสิบแคว้น ต่อมาใน ค.ศ. 1871 (ปีเมจิที่ 4) ได้มีการยกเลิกระบบแคว้นและแทนที่ด้วยระบบจังหวัด จึงได้มีการเปลี่ยนแคว้นศักดินาให้กลายเป็นเค็ง(県) การควบรวมจังหวัดครั้งแรกเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 22 พฤศจิกายน ค.ศ. 1891 โดยควบรวม 5เค็งในพื้นที่ที่เคยเป็นแคว้นทัมบะและแคว้นยามาชิโระ เข้ากับเคียวโตะ-ฟุและควบรวม 11เค็งในพื้นที่ที่เคยเป็นแคว้นทัมบะ แคว้นทังโงะ และแคว้นทาจิมะ กลายเป็นโทโยโอกะ-เค็งหรือจังหวัดโทโยโอกะ (豊岡県)
ต่อมาในการควบรวมจังหวัดครั้งที่สองใน ค.ศ. 1876 (ปีเมจิที่ 9) ได้มีการยุบจังหวัดโทโยโอกะ โดยโอนเฉพาะ 5 อำเภอที่เคยเป็นของแคว้นโทโงะ และอำเภออามาดะที่เคยเป็นของแคว้นทัมบะมาขึ้นกับจังหวัดเกียวโต ส่วนที่เหลือโอนไปขึ้นกับจังหวัดเฮียวโงะทำให้จังหวัดเกียวโตมีอาณาเขตใกล้เคียงกับในปัจจุบัน
เทศบาลนครเกียวโตได้รับการจัดตั้งขึ้นเมื่อ ค.ศ. 1889 (ปีเมจิที่ 22) โดยให้ผู้ว่าราชการจังหวัดเกียวโตทำหน้าเป็นนายกเทศมนตรีนครเกียวโตเป็นกรณีพิเศษจนถึง ค.ศ. 1898
จังหวัดเกียวโตตั้งอยู่เกือบกึ่งกลางของเกาะฮนชูและประเทศญี่ปุ่น ครอบคลุมพื้นที่ 4,612.19 ตารางกิโลเมตร (1,780.78 ตารางไมล์) ซึ่งคิดเป็นร้อยละ 1.2 ของประเทศญี่ปุ่น ขนาดพื้นที่ใหญ่เป็นอันดับ 31 ของประเทศ มีอาณาเขตทางทิศเหนือติดกับทะเลญี่ปุ่นทิศตะวันออกเฉียงเหนือติดกับจังหวัดฟูกูอิทิศตะวันออกติดกับจังหวัดชิงะทิศตะวันออกเฉียงใต้ติดกับจังหวัดมิเอะทิศใต้ติดกับจังหวัดนาระและจังหวัดโอซากะและทิศตะวันตกติดกับจังหวัดเฮียวโงะลักษณะภูมิประเทศของจังหวัดเกียวโตเป็นที่ราบสลับหุบเขา มีเทือกเขาทัมบะพาดผ่านตอนกลางของจังหวัด ทำให้สภาพภูมิอากาศแตกต่างกันมากระหว่างตอนเหนือและตอนใต้ของจังหวัด
ณ เดือนเมษายน ค.ศ. 2016 พื้นที่ร้อยละ 21 ของจังหวัดได้รับการกำหนดให้เป็นอุทยานทางธรรมชาติ ได้แก่อุทยานแห่งชาติซานิงไคงัง,กึ่งอุทยานแห่งชาติบิวาโกะ,กึ่งอุทยานแห่งชาติเกียวโตทัมบะโคเง็ง,กึ่งอุทยานแห่งชาติทังโงะ-อามาโนฮาชิดาเตะ-โอเอยามะและกึ่งอุทยานแห่งชาติวากาซะวังและอุทยานธรรมชาติระดับจังหวัด ได้แก่อุทยานธรรมชาติจังหวัดโฮซูเกียว,อุทยานธรรมชาติจังหวัดคาซางิยามะและอุทยานธรรมชาติจังหวัดรูริเก
ผู้ว่าราชการจังหวัดเกียวโตคนปัจจุบันคือทากาโตชิ นิชิวากิอดีตผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำสำนักงานการบูรณะซึ่งได้รับการเลือกตั้งเมื่อเดือนเมษายน ค.ศ. 2018
ผู้ว่าราชการจังหวัดเกียวโตคนก่อนเป็นอดีตข้าราชการกระทรวงมหาดไทยเคจิ ยามาดะเขาได้รับการเลือกตั้งให้ดำรงตำแหน่งในสมัยที่สี่ในเดือนเมษายน ค.ศ. 2014 โดยได้รับการสนับสนุนจากพรรคการเมืองหลักที่ไม่ใช่คอมมิวนิสต์ และมีคู่แข่งเพียงคนเดียวที่ได้รับการสนับสนุนโดยพรรคคอมมิวนิสต์ญี่ปุ่น
สภาจังหวัดมีสมาชิกทั้งหมด 60 คน จากเขตเลือกตั้ง 25 เขต และยังคงได้รับการเลือกตั้งในการเลือกตั้งท้องถิ่นพร้อมกันทั่วประเทศ (ครั้งล่าสุด ค.ศ. 2023) ณ เดือนเมษายน ค.ศ. 2023 ประกอบด้วยสมาชิกจากพรรคพรรคเสรีประชาธิปไตย30 คน,พรรคคอมมิวนิสต์ญี่ปุ่น23 คน,พรรคโคเม5 คน,พรรคประชาธิปไตยรัฐธรรมนูญ6 คน,พรรคประชาธิปไตยเพื่อประชาชน4 คน, กลุ่มฟื้นฟูเกียวโต 9 คน, พรรคขนาดเล็ก 1 คน และนักการเมืองอิสระ 7 คน
ผู้แทนของจังหวัดเกียวโตในรัฐสภาญี่ปุ่นประกอบด้วยสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร6 คน และสมาชิกวุฒิสภา4 คน (2 คนต่อการเลือกตั้งหนึ่งครั้ง) หลังจากการเลือกตั้งทั่วไปใน ค.ศ. 2016, 2017 และ 2019 จังหวัดเกียวโตมีผู้แทนในสภาล่างจากพรรคเสรีประชาธิปไตย4 คนและพรรคประชาธิปไตย 2 คน และมีผู้แทนในสภาสูงจากพรรคเสรีประชาธิปไตย 2 คน พรรคประชาธิปไตย 1 คน และพรรคคอมมิวนิสต์ 1 คน
จังหวัดเกียวโตแบ่งการปกครองออกเป็น 26เทศบาลประกอบด้วย 15เทศบาลนคร, 10เทศบาลเมืองและ 1เทศบาลหมู่บ้านนอกจากนี้ยังมีการแบ่งพื้นที่จังหวัดเกียวโตเป็นอำเภอ ซึ่งไม่มีหน่วยงานในการบริหาร มีจำนวน 6 อำเภอ โดยจะครอบคลุมเฉพาะพื้นที่ที่เป็นเทศบาลเมืองและเทศบาลหมู่บ้านเท่านั้น
จากการวิจัยของสํานักงานวัฒนธรรมใน ค.ศ. 2020 พบว่ามากกว่าร้อยละ 60 ของประชากรนับถือศาสนาชินโตและศาสนาพุทธ
จังหวัดเกียวโตมีชื่อเสียงด้านการท่องเที่ยว ทางตอนเหนือของจังหวัดบริเวณคาบสมุทรทังโงะประกอบอาชีพประมงและการขนส่งทางน้ำ ทางตอนกลางประกอบอาชีพเกษตรกรรมและป่าไม้