Gitnang Java

AngGitnang Java(Indones:Jawa Tengah;Javanes:Jåwå Tengah; Hanacaraka: ꦗꦮꦠꦼꦔꦃ) ay isang lalawigan ngIndonesia, matatagpuan sa gitna ng pulo ngJava. Semarang ang administratibongkabiseranito. Napapaligiran ito ngKanlurang Javasa kanluran, angKaragatang Indiyanoat Espesyal na Rehiyon ng Yogyakarta sa timog,Silangang Javasa silangan, at ang Dagat Java sa hilaga. May kabuuang sukat ito na 32,800.69 km², na may populasyon na 36,516,035 ayon sa senso noong 2020na ginagawang ikatlong pinakamataong lalawigan sa parehong Java at Indonesia pagkatapos ngKanlurang JavaatSilangang Java. Kabilang din sa lalawigan ang pulo ng Nusakambangan sa timog (malapit sa hangganan ng Kanlurang Java), at ang Kapuluang Karimun Jawa sa Dagat Java. Isa ring konseptongpangkalinanganang Gitnang Java na kinakabilangan ng Natatanging Rehiyon at lungsod ng Yogyakarta. Bagaman, sa pamamahala, may nabuo ang lungsod at palibot nitong rehensiya na hiwalay na natatanging rehiyon (katumbas ng isang lalawigan) simula noong lumaya ang bansa, at pinapamahalaan ito ng hiwalay. Bagaman kilala bilang "puso" ng kalinangang Javanes, may mga ilang ibang di-Javanes napangkat etniko, tulad ngmga Sundasa hangganan nito sa Kanlurang Java. Nakakalat sa buong lalawigan ang mga Tsino Indonesiyo, Arabe Indonesiyo, at Indiyano Indonesiyo.
Nanirahan din sa lalawigan ang mga tao simula noong panahon bago ang kasaysayan. Natagpuan ang mga labi ng isangHomo erectus, kilala bilang "Taong Java", sa mga pampang ng Ilog Bengawan Solo, at pinetsahan na nabuhay ang Taong Java noong 1.7 milyong taong nakaraan.Ang ngayo'y Gitnang Java ay dating na sa ilalim ng kontrol ng ilang mga kahariang Hindu-Budista,sultanatongIslamiko, at angSilangang Indiyas ng Olandana pamahalaang kolonyal. Gitnang Java din ang sentro ng kilusang kalayaan ng Indonesia. Habang ang mayorya ng kasalukyang mga Indonesiya ay may lahingJavanes, may isang malaking epekto ang parehong Gitnang Java atSilangang Javasa panlipunan, pampolitika, at ekonomikong buhay ng Indonesia.
Sa bisperas ngIkalawang Digmaang Pandaigdignoong 1942, nahati ang Gitnang Java sa pitong paninirahan o residensya  (Olandes:residentieoresidentiessa maramihan,Javaneskarésiḍènanorkarésidhènan) na higit kumulang na tumutugma sa mga pangunahing rehiyon ng lugar na ito. Ang mga residensyang ito ayBanjoemas,Kedoe,Pekalongan,Semarang, atDjapara-Rembanggayon din ang tinatawag naGouvernement SoerakartaatGouvernement Jogjakarta. Bagaman, pagkatapos ng lokal na halalan noong 1957, nabawasan ang ginampanan ng mga residensyang ito hanggang nawala na rin sila sa wakas.
Noong 2021, nahati ang Gitnang Java (kabilang ang Espesyal na Rehiyon ng Yogyakarta) sa 29 rehensiya (kabupaten) at anim na mga lungsod  (kota, datingkotamadyaatkota pradja), ang huli ay malaya sa kahit anumang rehensiya. Hindi kinikilala ng Pamahalaan ng Indonesia ang lugar sa Timog-silangan (Solo) na dating Surakarta Sunanate hanggang noong monarkiya. Karagdagan pang mahahati ang mga kapanahong rehensiya na ito sa 565 distrito (kecamatan). Nahahati pa ang mga distrito na ito sa 7,804 rural na mga komuna o "nayon" (desa) at 764urbanongkomuna (kelurahan).
Nakatala ang mga distrito sa ibaba sa kanilang mga lugar atpopulasyonnoong mga senso ng 2000, 2010 at 2020, at nakagrupo (para sa kaginhawaan) ayon sa wala na ngayongresidentiesna kung saan dating matatagpuan.
Mga pananda
Lumalabas na ngayon ang mga rehensiya sa pormal na ayos na inatas ng Lupon ng Estadistikang Indonesiyo (Badan Pusat Statistik).
Ang katamtamang temperatura ng Gitnang Java ay nasa pagitan ng 18–28 °C (64–82 °F) at nag-iiba ang relatibong kahalumigmigan sa pagitan ng 73–94%.Habang mataas ang kahalumigmigan sa karamihan ng mga mababang lugar ng lalawigan, makabuluhang bumababa ito sa matataas nabundok.Naitala sa Salatiga ang pinakamataas na katamtamang taunang dami ngulansa 3,990 mm na may 195 araw na maulan.