Rusiya–Ukrayna müharibəsi

Bu məqalə 2014-cü ildən davam edən müharibədən bəhs edir. 2022-ci ilin fevralından bu yana davam edən müharibə üçünRusiya–Ukrayna müharibəsi (2022–hal-hazırda)məqaləsi ilə tanış olun.
Rusiya–Ukrayna müharibəsi— 2014-cü ilin fevral ayındanRusiya(Ukraynadakı rus separatçıları ilə birlikdə) vəUkraynaarasında davam edən müharibə. Ukraynanın Ləyaqət İnqilabından sonra RusiyaKrımı Ukraynadanilhaq etdi və Donbasda Ukrayna hökumət qüvvələrinə qarşı müharibədə rusiyayönlü separatçıları dəstəklədi. Münaqişənin ilk səkkiz ilində gedən döyüşlərə dəniz insidentləri,Rusiya-Ukrayna kibermüharibəsivə artan siyasi gərginlik də daxildir.
2014-cü ilin əvvəlində rusiyayönlü Ukrayna prezidentiViktor YanukoviçAvropayönlüAvromeydanvə Ləyaqət İnqilabı nəticəsində vəzifəsindən uzaqlaşdırıldı. Yanukoviçin devrilməsindən və Rusiyaya sürgün edilməsindən qısa müddət sonra Ukraynanın şərq və cənub vilayətlərində rusiyapərəst iğtişaşlar başladı.  Eyni zamanda, adı açıqlanmayan rus qoşunlarıKrımadaxil olub və strateji mövqelərə və infrastruktura, o cümlədən hökumət binalarına nəzarəti ələ keçirib.  RusiyaKrımın statusu ilə bağlı referendum'dan sonra Krımı ilhaq etdi.2014-cü ilin aprelində Ukraynanın şərqindəki Donbas bölgəsindəki rusiyapərəst separatçılar Rusiyanın əhəmiyyətli və gizli dəstəyi iləDonetsk Xalq RespublikasıvəLuqansk Xalq Respublikasınınyaradıldığını elan etdilər.  Ukraynanın 2014-cü ilin sonunda separatçıların nəzarətində olan əraziləri geri almaq cəhdləri uğursuz alındı ​​vəDonbass müharibəsi'nə səbəb oldu.  Rusiya iştirakını inkar etməyə davam etsə də, rus qoşunları elan olunmamış müharibədə birbaşa iştirak edirdi.  2015-ci ilin fevralında həm Rusiya, həm də Ukrayna münaqişəni sona çatdırmaq məqsədiləMinsk razılaşmalarıimzalasa da, sonrakı illərdə heç vaxt tam icra olunmayıb.  Donbasdakı müharibə Ukrayna və Rusiya qüvvələri arasında şiddətli, lakin statik münaqişəyə çevrildi, tez-tez qısamüddətli atəşkəs əldə edildi, lakin davamlı sülh olmadı və ərazi nəzarətində az dəyişiklik oldu.
2021-ci ildən başlayaraq Rusiya Ukrayna ilə sərhədi yaxınlığında, o cümlədən qonşu Belarus daxilində böyük hərbi varlıq yaratdı.  Rusiya prezidenti Vladimir Putin NATO-nun genişlənməsini tənqid edib və Ukraynanın heç vaxt hərbi alyansa qoşulmasına qadağa qoyulmasını tələb edib.  O, həmçinin irredentist fikirlər səsləndirib və Ukraynanın mövcud olmaq hüququnu şübhə altına alıb.  21 fevral 2022-ci ildə Rusiya Donetsk Xalq Respublikası və Luqansk Xalq Respublikasını müstəqil dövlət kimi rəsmən tanıdı.  Üç gün sonra Putin televiziya ilə yayımlanan veriliş zamanı Ukraynada “xüsusi hərbi əməliyyat” elan etdi və bu, Ukraynaya genişmiqyaslı işğalın başlanğıcı oldu.  İşğal beynəlxalq səviyyədə pisləndi və bu, bir çox ölkələrin Rusiyaya qarşı sanksiyalar tətbiq etməsinə və mövcud sanksiyaların gücləndirilməsinə səbəb oldu.Rusiya 2022-ci ilin aprelin əvvəlində şiddətli müqavimət fonundaKiyevi ələ keçirməkcəhdindən əl çəkdi. Ukraynanın cənub və şimal-şərqdəki əks-hücumları avqust ayından bəri əhəmiyyətli əraziləri geri alıb.  Sentyabrın sonlarındaRusiyanın Cənubi və Şərqi Ukraynanı özünə birləşdirməsibaş verdi və geniş qınaqla qarşılandı. Davam edən genişmiqyaslı müharibə böyük bir qaçqın böhranı və on minlərlə insanın ölümü ilə nəticələndi. Müharibədəazərbaycanlılar da iştirak edirlər.