Paprika

Paprika(ing US Inggris luwih asring sinebut/pəˈpriːkə/pra=| Prakawis swara iki/pəˈpriːkə/,Basa Inggris biasané/ˈpæprɪkə/pra=| Prakawis swara iki/ˈpæprɪkə/) yaikubumbu adhedhasar singdigawé saka woh-wohan abang garing saka tetuwuhan sing luwih gedhe lan legi saka tanduranCapsicum,sinebutbell pepperutawamrica manis. Varietas sing paling asing dipigunakake kanggo nggawe paprika yaikulada tomat,kadhangkala kanthi tambahan tanduran pungent, sing diaranilombok abang, lancayenne pepper.Ing sadhengah basa, nanging ora ing basa Inggris, tembungpaprikauga nuduhake tanduran uga woh saka bumbu iku digawé.
Senajan paprika asring digayutake karomasakan Hungaria, lada saka sing digawé digawé saka  JagadAnyarlan pungkasane dikenalaké karoJagad Lawas. Asalé saka nagara Meksiko bageyan tengah, paprika digawa menyang Spanyol ing abad kaping 16. Bumbu iki uga digunakake kanggo nambahi werna kanggo akeh jinis masakan.
Ing babagan adol tinuku ing paprika ditambahi sakaSemenanjung Iberiaing benua Afrika lan Asia,lan ngrambah wekasaneEropah Tengahliwat Balkan, banjur ingOttomanaturan, kang nerangake asal Hungaria saka tembung Inggris. Ing Spanyol, paprika dikenal minangkapimentónwiwit abad kaping 16, nalika dadi bahan khas ing masakan barat Extremadura .Senadyan anané ing dataran Eropah Tengah wiwit=wiwitan pamukangan Ottoman, dhèwèké ora pati misuwur ing Honggari nganti pungkasan abad kaping 19 Masehi.
Paprika bisa wiwit saka entheng nganti panas - rasa uga maneka warna saka negara menyang negara - nanging meh kabèh tanduran thukul ngasilake macem-macem manis.Paprika manis padatane digawé sakapericarp, kanthi luwih saka separo wiji diguwak, déné paprika panas ngandhut sawetara wiji, galih, kulit ari, lanangkup.Werna paprika abang, oren utawa kuning amarga isi sakakarotenoid.
Tanduran iki  asring digunakake kanggo nggawe rempah-rempah versi Hungaria saka  dituku nalika ing taun 1569 dening wongTurkiingBudasaiki(saiki bagéan sakaBudapest, ibu kutha Honggari). Paprika  saka Eropah Tengahluwih pedhesnganti taun 1920-an, nalika wong taniSzegednemu tanduran sing ngasilake woh kang duwe rasa legi, kang dicithak ana ing tetanduran liyané.
Panyebaran sing pisanan nggunakakepaprikatembung ing basa Inggris yaiku saka taun 1896 Masehi,sanajan referensi wiwitan kanggo paprikaTurkidibabarake ing taun 1831 Masehi.Tembung iki asalé sakapaprikaana ing tembungHungaria, singdiminutifsaka tembungSerbo-Kroasiapapar(Cyrillic: папар) sing tegesé "lada",sing asale sakapiperLatin utawapiperiYunani modern.Paprikalan tembung sing padha,peperke,piperke, lanpaparka, dipigunakaké ing sadhengahbasa Slaviking Balkan kanggo woh paprika .
Paprika iku diprodhuksi ing pirang-pirang papan panggonan kang  kalebu  ing Honggari, Serbia, Spanyol, Walanda, China, lan sawetara wilayah ing Amerika Serikat.
Ana ing Hungaria minangka sumber utama paprika sing biasané dipigunakake.Iku kasedhiya ing macem-macem gelar kaya ta:
Paprika Spanyol (pimentón) kasedhiya ing telung versi - ringan (pimentón dulce),radapedhes (pimentón agridulce) lan pedas (pimentón picante).PepinoSpanyol sing paling dimangerteni,Pimentón de la Vera, duwe rasa lan ambu sing asat, kaya ta digaringake karorokok, biasane nganggo kayuoak.Pimentón deMurciaora di garang, secara tradhisionalditanduring dhaerah kang kena srengenge utawa ing kiln.
Paprika digunakake minangka bahan ing akeh piring ing  donya iki. Utamané dipigunakaké kanggo rempah-rempah masakan lan menehi werna, duduh, lan sup, kaya tagoulash, lan ing sawetarasosis, dicampur karo daging lan uga karo rempah-rempah liyane. Ing Amerika Serikat, paprika asring disiram mentah ing panganan minangka hiasan, nanging rasa luwih apik diasilake kanthi ngolah minyak.Masakan nasional Honggari kangngandhutpaprika  ya iku kalebugulai(goulash), godhogan daging, lanpaprikash(resep : resep Hungaria sing nggabungake daging utawa pithik, duduh kaldu, paprika, lan krim hiyam). Ingmasakan Maroko, paprika (tahmira) biasane ditambahi kanthi tambahan woh zaitun cilik singdiasilake.
Werna abang saka bubuk paprika, warna oranye utawa werna kuning asalé saka campurankarotenoid.warna Kuning-oranye saka werna paprika ditemokake utamane sakaα-karotenlanβ-karoten(provitamin Asenyawa),zeaxanthin,luteinlanβ-cryptoxanthin, déné werna abang diudhunake sakacapsanthinkarocapsorubin.
IAna ng ukuran sing ukurane kurang luwih saben saksendok teh(2 gram), paprika nyedhiyakake 6kalorilan sugih ing kandhutanvitamin A(21% sakaNilai Saben, DV), moderat ingvitamin B6(14% DV) lanvitamin E(10% ), uga ora nyedhiyakakegiziliyane ing gizi wigati.