Dietrich Bonhoeffer

SiDietrich Bonhoeffer(pinakamalapit na bigkas [dí·trishbón·he·fer]; 4 Pebrero 1906–9 Abril 1945) ay isangAlemanna pinunong pangrelihyon at kalahok sa kilusangresistancelaban saNazismo. Isang pastor atteologongLutherano, nakisapi si Bonhoeffer sa mga tangkang binabalak ng mga kasapi ngAbwehr(Tanggapan ng Intelihensyang Militar; pinakamalapit na bigkas [áp·ver]) na asesinahin siHitler. Siya ay naarresto, nakulong, at binigti din sa huli matapos ang pagkabigo ng tangkang pagpatay ng 20 Hulyo 1944.
Ipinanganak si Bonhoeffer saWrocław(ngayong nasaPoland) sa isang pamilya ng pagitna-hanggang-pantaas na uri. IsangsikyatrasaBerlinang kaniyang ama; pinaaralan sila ng kaniyang mga kapatid ng kaniyang ina. Bata pa lang ay napasiyahan na niyang maging isangministro. Sinuportahan siya ng kaniyang mga magulang sa kaniyang desisyon at sa pagkamit ng tamang edad ay nagkolehyo saTübingen, tinanggap ang kaniyang doktorado sa teolohiya mula saUnibersidad Humboldt ng Berlin, at inordena. Nagpalipas siya sa ibayong dagat ng isang taong posgrado ng pag-aaral saUnion Theological SeminarysaLungsod ng New York. Sa panahong ito, lalagiin niya angAfrican Methodist Episcopal ChurchsaHarlem, kung saan nakilala niya ang musikangspiritualna Afroamerikano. Nakatipon siya ng isang malawak na koleksiyon ng mgaspiritualna ito na kasalukuyan niyang iniuwi sa Alemanya.
Nagbalik siya ng Alemanya noong 1931 kung saan naglektyur siya ng teolohiya sa Berlin at nagsulat ng maraming aklat. Isang masugid na katunggali ngNazismo, kalahok siya, kasama ninaMartin Niemöller,Karl Barthat iba pa, sa pagtatag ngBekennende Kirche. Sa mga pagitan ng mga huling buwan ng 1933 at 1935 nagsilbi siya bilang pastor ng dalawang simbahang protestante saLondonng mga tagapagsalita ngAleman. Nagbalik siya ng Alemanya upang pamunuhan ang isang ilegal na seminaryo para sa mga pastor ng Bekennende Kirche, una saSzczecin-Zdrojeat pagkatapos sa asyendangvon Blumenthalsa Groß Schlönwitz, na isinara pagkasiklab ngdigmaan. Ipinagbawal din siya ngGestapona magsermon, magturo, at sa huli pati na ring magsalita sa publiko. Sa panahong ito, nakilahok nang malapit si Bonhoeffer sa mga katunggali ni Hitler.
NoongIkalawang Digmaang Pandaigdig, nagtamo si Bonhoeffer ng isang susing papel sa pamumuno ng Bekennende Kirche, na tinutulan ang mga patakarang anti-Semitiko ni Hitler. Isa siya sa mga nagpahiling ng mas malawak na pagtutol sa pagtrato ni Hitler sa mgaHudyo. Bagaman hindi malaki ang Bekennende Kirche, kinatawanan nito ang isang pangunahing fokus ng oposisyong Kristyano sa pamahalaang Nazi sa Alemanya.
Noong 1939 nakisapi si Bonhoeffer sa isang limim na pangkat ng mga matataas na opisyal ng militar sa Abwehr, o Tanggapan ng Intelihensyang Militar, na hangaring pabagsakin ang rehimeng Nazi sa pamamagitan ng pag-asesina kay Hitler. Naarresto siya noong Abril 1943 pagkatapos mai-tracesa kaniya ang halaga ng perang ginamit upang matulungan makalikas ang mga Hudiyo saSwitserland, at nasakdalan siya ng pakikisabwat. Nakulong siya sa Berlin nang isang taon at kalahati. Matapos ang nabigongSabwatan ng Hulyo 20noong 1944, natuklasan ang koneksiyon nito kay Bonhoeffer at sa iba pang mga konspirador, at nilipat siya sa isang serye ng mga kulungan atconcentration campsat sa huli saFlossenbürg. Dito, ibinigti si Bonhoeffer sa liwayway ng 9 Abril 1945, tatlong linggo lang bago ng pagpapalaya ng lungsod. Binigti din dahil sa kanilang mga papel sa sabwatan ang kaniyang kapatid na siKlausat mga bayaw na sinaHans von DohnányiatRüdiger Schleicher. Para sa kanilang kahihiyan at dahil sa sadikong trip ng mgaSSna nandoon, sapilitang pinahubad nang kompleto ang apat sa kanilang mga selda bago maglakad ng hubo’t hubad sa bibitayan.
Itinuturing si Dietrich Bonhoeffer bilang martir para sa Kristyanismo; ipinawalang-sala siya ng pamahalaang Aleman ng lahat ng mga krimen noong gitnang dekada 1990. Nakatakda sa mga kalendaryo ngEpiscopal Churchat ngEvangelical Lutheran ChurchsaAmerikaangAbril 9, ang araw ng kaniyang pagbigti, bilang pag-aalala.
Isang madalas sipiing linyang mula sa isa sa kaniyang mas malalawak na binabasang aklat naNachfolge(1937) ang nagpahiwatig ng kaniyang kamatayan. Nakasulat, “Kapag ang isa ay tinatawag ni Kristo, siya ay hinihiling na humalina’t mamatay.” Postumong inilathala ang kaniyang mga aklat naEthik(1949) atLetters and Papers from Prison(1953).
Ang mga teolohiko at pampolitikang dahilan sa paglipat-pananaw mula sapasipismongKristyano—na isinulong niya noong gitnang dekada 1930—tungo sa pagbalak ng pagpatay kay Hitler ay malawakang dinedebate.
Naglalaman ang mga liham at papel ni Bonhoeffer mula sa kulungan ng mga di-maliliwanag na pahayag na nakapag-intriga ng mararaming mga teologo, kasama na ang puna tungkol sa isang “religionsloses Christentum” o Kristyanismong walang-relihyon. Hindi maitiyak kung ano ba talaga ang ibig sabihin ni Bonhoeffer dito at sa kaniyang mga iba pang idea. Sinisikap mula noon ng mga teologong Kristyanong makalikha ng isang bagong teolohiya para sa tinawag ni Bonhoeffer na “a world come of age.” Si Bonhoeffer ay isa sa mga kakaunting teologong tinatanggap ng mga liberal at pati na rin ng mga konserbador na Kristyano. Unibersal na sinasang-ayunan na, sa kaniyang kamatayan, nawala sa daigdig ang isa sa mga pinakamaunawang serebrong teolohiko.
Pamangkin ni Bonhoeffer sa kaniyang kapatid na si Sabine ang direktor pang-orkestrang siChristoph von Dohnányi, anak ni Hans von Dohnányi.