Jakarta

Daérah Khusus Ibukota Jakarta(Aksara Sunda Baku:ᮓᮆᮛᮂ ᮮᮥᮞᮥᮞ᮪ ᮄᮘᮥᮊᮧᮒ ᮏᮊᮁᮒ), disinggetDKI JakartaatawaJakarta, nyaéta salah sahijipropinsisakaligusibu kotaIndonésia. Lantaran Jakarta minangka hiji dayeuh nu dijadikeun puseur dayeuh Indonésia, ku kituna Jakarta boga status nu sarua jeung propinsi. Jakarta aya di beulah kulon kidulPulo Jawa.  Dina taun2004, legana kurang leuwih 650 km² sarta pangeusina aya 8.792.000 jiwa.
Jakarta dipikawanoh minangkapalabuandi muharaWalungan Ciliwung. Asal-usulna bisa dijujut ti jamanHindudinaabad ka-5. UrangÉropahnu munggaran datang ka Jakarta nyaéta urangPortugis. Dinaabad ka-16, pangéréh ti Portugis dibéré idin ngadegkeunbénténgdiSunda Kalapa.
Asal-usul milangkala Jakarta kaping22 Juninyaéta ditalukeunnana Sunda Kalapa kuFatahillahtaun1527, ogé lantaran kitu ngaran dayeuhna diganti jadiJayakartanu hartina "kameunangan".
UrangWalandadatang ka Jayakarta ahir abad ka-16 dina taun1619,VOCdipingpin kuJan Pieterszoon Coennalukkeun Jayakarta sarta saterusna ngarobah ngaran dayeuhna jadiBatavia. Dina jaman Walanda, Batavia tumuwuh jadi kota gedé tur penting.
Éréhan kuJepangdimimitian taun1942sarta ngaganti ngaran Batavia jadiJakartakeur narik hate pangeusina dina mangsaPerang Dunya II. Kota ieu ogé minangka tempatProklamasi Kamerdékaan Républik Indonésiatanggal17 Agustus1945tur ditempatan ku Walanda nepi ka diakuna kadaulatan taun1949.
DinaMéi1998, kajadiankarusuhandi Jakarta nu sasarannana lolobana urangTionghoa.Gedong MPR/DPRdicicingan ku mahasiswa nu kahayangréformasi. Ahir tina karusuhan ieu nyaéta turunnaPrésidénSoehartotina korsi kaprésidenan.
KarajaanTarumanagaraanu puseurna di Sundapur, kungsi disérang sarta ditalukkeun ku karajaanSriwijayatiSumatera. Ku lantaran kitu étnis Sunda dipalabuanSunda Kalapalaér saméméhSumpah Pemuda. Masarakatna geus ngagunakeunbasa Malayuanu umum dipaké di Sumatéra saterusna dijadikeun minangka basa nasional. Alatan béda basa anu dipaké, dina awalabad ka-20,Walandanganggap jelema anu bubuara di sabudeureunBataviaminangka étnis anu béda jeung etnis Sunda sarta disebut etnisBatawi(kecap turunan tina Batavia). Sanajan kitu loba kénéh ngaran wewengkon sarta ngaranwalungananu masih tetep dipertahankeun maké basa Sunda saperti ngaran-ngaran Ancol, Pancoran, Cilandak, Ciliwung, Cideng (anu asalna tina Cihideung sarta saterusna robah jadi Cideung sarta ahirna jadi Cideng), sarta ngaran-ngaran séjénna anu masih luyu jeung ngaran-ngaran tempat anu digambarkan dina naskah buhunBujangga Manikanu ayeuna ditunda diperpustakaanBodleian, Oxford,Inggris.
Sanajan basa formal anu dipaké di Jakarta nyaétaBasa Indonésia, basa informal atawabasa gaulsapopoé nyaéta Basa Indonésia dialek Betawi.
Basa daérah ogé dipaké ku anu asalna ti wewengkon séjén, sapertibasa Sunda,basa Jawa,basa Minang,basa Batak,basa Madura,basa Bugis, ogébasa Tionghoa. Hal ieu lumangsung alatan Jakarta minangka tempat rupa-rupa séké sélér panggih. Pikeun komunikasi di antara rupa-rupa séké sélér, dipaké Basa Indonésia.
Iwal ti éta, mucunghul ogé basa gaul anu tumuwuh di golongan nonoman kalawan kecap-kecap anu sakapeung dicampur jeung basa deungeun. Sababaraha conto pamakéan basa ieu téh Pléase dong ah!, Cape deh!, sarta So what gitu loh!.
Basa Inggrismangrupa basa deungeun anu panglobana dipaké, utamana pikeun kapentingandiplomatik,atikan, sartabisnis.
Minangka puseur dayeuhIndonésia, Jakarta ngirut pendatang ti sakumna Indonésia, alatan kurang ratana kamekaran di puseur sarta wewengkon ngabalukarkeun arusurbanisasianu gedé. Urbanisasi ieu pisan anu mawa sagala rupabudayaasup ka Jakarta. Suku-suku anu nyicingan Jakarta di antaranaUrang Batawi,Jawa,Sunda,Minang,Batak, jeungTionghoa.
Budaya Batawi minangka padumuk asli rada kasilih ku budaya séjén boh ti Indonésia boh budaya deungeun. Pikeun ngamumulé budaya Batawi, diadegkeuncagar budayadiDinya Babakan.
Budaya séjén anu ogé has di Jakarta nyaétabasa gaulanu diomongkeun ku pararumaja. Sawatara conto pamakéan basa ieu téhPlease deh ah!sartaSo what gitu loh!.
Musik tradisional atawa modérn di Jakarta ngagambarkeun ngahijina antarbudaya sarta étnis. Pangaruh ti luar Indonésia asalna tiWalanda,Tiongkok,Portugis,ArabsartaIndia. Komo nepi ka ayeuna, Jakarta masih dianggapkiblatpikeun kamekaran musik di Indonésia.
Pikeun musik tradisional di Jakarta, kawastanjidorsartagambang kromong, aya pangaruh etnis ti luar JakartaSundakawas pamakéanrebabsartatarompet tradisional. Saterusna pangaruh deungeun kawasTrombonesartaGitartiÉropasarta sawatara wirahma musik tradisionalTionghoa.
Seni ibing di Jakarta mangrupa ngahijina antar unsur-unsur budaya anu aya di jerona. Mimitina seni tari di Jakarta mibanda pangaruh ti Sunda sarta Tionghoa kawas ibing anu mibanda corak tari Jaipong kalawan kostum penari has pamaénOpera Beijing. Tapi Jakarta bisa dingaranan wewengkon anu pangdinamisna. Sajaba ti seni tari heubeul ogé mecenghul seni tari jeung gaya sarta koréografi anu dinamis.
Carita rahayat anu mekar di Jakarta, sajaba ti carita rahayat anu geus dipikawanoh kawasSi Pitung, ogé dipikawanoh carita rahayat séjén kawas serialJagoan Tulenanu ngalalakonkeun jawara-jawara Batawi boh dina pajoangan boh kahirupana anu katelah "heuras". Sajaba ti ngadongéngkeun jawara atawa jawara dunya pasilatan, ogé dipikawanoh caritaNyai Dasimaanu ngagambarkeun kahirupan jaman kolonial.
Sajaba ti budaya musik, tari-tarian sarta carita rahayat, balaréa Batawi ogé mikawanoh senilenongsarta topeng batawi Si Janthuk anu kiwari geus dianggap langka.
Jumlah pangeusi di Jakarta kira-kira 7.512.323 (2006) tapi lamun beurang, angka ieu nambah marengan datangna para pagawé tikota satelitsapertiBekasijeungDépok. Kota/kabupatén nu pangpadetna nyaétaJakarta Timurkalayan jumlah pangeusi 2.131.341 jiwa, sedengkeunKapuloan Seribumangrupa kabupatén nu pangeusina pangsaeutikna, nyaéta 19.545 jiwa.
Basa nu digunakeun di Jakarta nyaétabasa Indonésia.Basa daérahogé digunakeun ku para pangeusi nu sasélér, tur ku sabab di Jakarta loba pisan séké sélérna, basa Indonésia nu dipaké. Iwal ti éta, mucunghul ogébasa gaulnu tuwuh jeung mekar di kalangan barudak ngora, tur kecap-kecapna sakapeung dicokot tina basa deungeun.
Ageman nu dianut ku masarakat DKI Jakarta kacida rupa-rupana kaasup di antarana kalima ageman nu diaku kupamaréntah Indonésia(Islam,Kristen,Katolik,Hindu, jeungBudha)Tempat ibadahageman-ageman éta ogé aya di Jakarta contona:
DKI Jakarta mibanda status husus minangkaDaerah Khusus Ibukota. DKI Jakarta ieu dibagi jadi limakotajeung sakabupatén, nyaéta:
Di DKI Jakarta, aya jaringan jalan raya jeungjalan tolnu ngalayanan sakuliah kota sanajan dina kanyataanaana jumlah mobil henteu sabanding jeung jumlah jalan ogé (5-10% jeung 4-5%).
Numutkeun data ti Dinas Perhubungan DKI, kacatet aya 46 kawasan nu kalayan 100 titik simpang rawan macét di Jakarta. Définisi rawan macét nyaéta arus henteu stabil, kecepatan handap sarta antrian panjang. Kawasan nu miboga leuwih ti opat titik simpang rawan macét nyaéta:
MRT Jakarta nyaéta sistemTransit Gancanganu nganggoKaréta rél ListrikdiJakarta. Prosés pangembangan mimitian 10 Oktober 2014 diresmikeun tanggal 24 Maret 2019.MRT ieu anu geus beropérasi nyaéta Fase 1 (Lebak Bulus - Bunderan HI) anu liwat sabaraha stasion nyaéta:
LRT Jakarta nyaéta salasahiji sistem angkutan cepat kalawan Karéta api Ringan (LRT) anu direncanakeun diwangun di Jakarta, Indonésia. Aya 2 panaratas LRT di Jakarta, Pemprov DKI nu ngawangun LRT dina dalam kota nyaéta LRT Jakarta. LRT ieu dioperasikeun kuPT LRT Jakarta(Anak pausahaan Jakpro). LRT Jakarta ieu nu kiwari dioperasikeun nyaéta Fase 1 (Pegangsaan Dua - Velodrome) anu liwat sabaraha stasion nyaéta:
KRL Commuter Line(saméméhna KRL Commuter Jabodetabék) nyaéta layanan jalurkaréta rél listrikanu dioperasikeun ku PT Kereta Commuter Indonésia, anak pausahaanPT Kereta Api Indonésia.KRL geus beroperasi di wilayahJakartati mimiti taun1976nepi ka kiwari ngalayanan ruteu komuter di wilayahDKI Jakarta,Kota Dépok,Kota Bogor,Kabupatén Bogor,Kota Bekasi,Kabupatén Bekasi,Kabupatén Lebak,Kota Tangerang,Kabupatén Tangerang, sartaKota Tangerang Selatan.
Transjakartanyaéta sistem angkutanBus Rapid Transit (BRT)anu pertama diAsia Kidul WétandanKidul, nu parantos operasi saprak taun2004diJakarta,Indonésia. Sistem ieu dirancang dumasar kana sistemTransMilenioanu suksés diBogota,Kolombia. Transjakarta dirancang minangka moda transportasi massal pangrojong aktivitas ibu kota anu sangat padat. Transjakarta nyaéta sistem BRT anu jalur lintasan tarpanjang di dunia nyaéta 230,9 km, sarta ngabogaan 243 stasion BRT (samemehna disebut halteu) yang tersebar dalam 13 koridor (jalur), anu mimitina beroperasi ti jam 05.00 - 22.00WIB, sareng ayeuna beroperasi 24 jam dina sabagian koridor..
DKI Jakarta miboga sababaraha tujuanpariwisatasaperti:
Tempo Ogé:Musium-musium di Jakarta
Posisi DKI Jakarta minangka puseur paekonomian geus ngarojong pandatang ti luar Jakarta jeung luar Jawa daratang pikeun néangan rejeki di Jakarta. Loba di antara nu daratang ka Jakarta teu dibekelan ku kaahlian jeung katérampilan husus, nepi ka dampak sosial nu sok mucunghul nyaéta masalahpanganggurannu patali jeung masalahkamiskinansartakriminalitas.
Catetan: * perkiraan(id)Sumber: Dinas Kependudukan Dan Catatan Sipil Provinsi DKI Jakarta
Polusi udara jeung runtah mangrupa masalah nu disanghareupan di Jakarta. Iwal ti eta, Jakarta biasana jadi langgananbanjirnalika usum hujan sabab mangpetnasaluran caijeung beuki kurangnaleuweungdi daérahBogorjeungDépok.
salah sahiji kadaharan tradisional Jakarta nyaétaKerak TelorjeungSoto Betawi.