Asem asetat

Asam asetat(asem etanot) utawaasem cukaya ikusenyawa kimiaasem organikkang dikenal minangka bahan kang bisa mènèhirasa kecutlan aroma ing salebeté panganan. Asam cuka duwérumusèmpirisC2H4O2.Rumus iki kerep ditulis ing wujudCH3-COOH. Asem asetat murni (karan asem asetatglasial) ya iku cuwèranhigroskopiskang ora duwèni warna, lan duwèni titik beku16.7C.
Asam asetat wujud salah sijinéasem karbosilatkang paling prasaja, sak wiséasem format. Larutan asem asetat sajeroning banyu wujud salah sijiné asem lemah, artiné namungterdisosiasiminangkaionH+lanCH3COO. Asam asetat wujudpereaksikimialan bahan bakuindhustriwigati. Asam asetat digunakaké sajeroningproduksipolimerkaya tapolietilena tereftalat,solusaasetat, utawa warna-warnaseratlan gombal. Sajeroning produksi panganan, asem asetat digunakaké minangka ngatur rasa kecut. Ing omah-omah asem asetat èncèr uga kerep digunakaké minangka pelunak banyu. sajeroning setahun, kebutuhan donya déning asem asetat nganti 6,5 juta ton pertaun. 1,5 juta ton pertaun dihasilak ésaka daur ualang, turahané diasilaké saka indhustripetrokimiautawa sumberhayati.
Asam asetat wujud jenengtrivialutawa jeneng dagang saka senyawa iki, lan wujud jeneng kang paling kaprayogakaké déningIUPAC. jeneng iki asalé saka tembungLatinacetum, kang artinécuka. jeneng sistematis saka senyawa iki ya ikuasem etanot. Asam aseta glasial wujud jeneng trivial kang ngrujuk ing asem asetat kang ora kecampur banyu. Disebut kaya mangkono amarga asem asetat bébas saka banyu maujudkristalkayaesing 16.7 C, sithik sakasuhuruwang. Singkatan kang paling kerep digunakaké ya ikuAcOHutawaHOaCkang ngendiAcya ikugugus asetil, CH3-C(=0)-. Ing konteks asem-basa, asem asetat uga kerep disingkatHAc, sanajan akèh kang nganggep singkatan iki ora bener. Ac uga ora olèh disalah artekakè kanti lambangunsurAktinium(Ac).
Atom hidrogen (H) ing gugus karboksil (-COOH) sajeroning asem karbosilat kaya ta asem asetat bisa diculaké minangkaion H+(proton), sahéngga meènèhi sipat asem. Asam asetat ya iku asem monoprotik kanti aji pKa=4.8. Basa konjungsiné ya iku asetat (CH3OO-). Salah sijiné larutan 1.0 M asem asetat (kira-kira padha karo kosentarsi ing cuka omah) duwé pH kira-kira 2.4.
Struktur kristal asem asetat nuduhaké yènmolekul-molekul asem asetat berpasangan maujuddimerkang dihubungaké karoikatanhidrogen. Dimer uga bisa didetèksi inguwabing suhu120 C. Dimer uga kedadéan ing larutan èncèr ing sajeroningpelerutkang ora pasangan karo hidrogen, lan kadang-kadang ing cuwèran asem asetat murni. Dimer dirusak karo anané pelarut kang ana kaitané karo hidrogen kaya ta banyu.Entalpidisosiasi dimer mau dikira-kira65.0-66.0 kJ/mol, entropi disosiasi sakiwa-tengené154–157 J mol–1 K–1sipat dimerisasi iki uga diduwèni déningasem karbosilatprasaja liyané.
asem asetat sipatekorosiftumprapelogamkayat wesi,magnesium, lan seng, mbentu [[gas hidrogen lan uyah asetat (diarani logam asetat). Logam asett uga diéntuki kanti réaksi asem asetat karo salah sijinébasakang cocog. Conto kang kaloka ya iku reaksisoda roti(Natrium bikarbonat) bereaksi karocuka. conto reaksi pambéntukan uyah asetat:Mg(s) + 2 CH3COOH(aq) → (CH3COO)2Mg(aq) + H2(g)NaHCO3(s) + CH3COOH(aq) → CH3COONa(aq) + CO2(g) + H2O(l)Almuniumwujud logam kang tahan karokorosiamergaisa mbrntuk lapisan almunium oksida kang bisa nglindungi jabané. Amerga iku, racaké asem asetat diangkud kanti tèngki-tèngki kang bahané saka almunium.
Asam asetat ngalami reaksi-reaksiasem karbosilat, kayat ngasilaké uyah asetat yèn beréaksi karoalkali, ngasélakélogam etanoatyèn beréaksi karo logam, lan ngasélaké logam etanoat, banyu lankarbondioksidayèn bereaksi karo uyah karbonat utawabikarbonat. Raksi organik kang paling kaloka saka asem asetat ya iku pambéntukanetanolngléwatireduksi, pambéntukan turunan asem karbosilat kayatasetil kloridautawaanhidrida asetatngléwatisubtitusi nukleofilik. Anhidrida asetat kawujud ngléwatikondensasirong (2) molekul asem asetat.Estersaka asem asetat is dipikoleh léwat reaksiesterifikasi Fischer, lan uga pambéntukanamida. Ing suhu440 °C, asem asetat terurai dadimetanalankarbon dioksida, utawaetanalan banyu.