Edit Piaf

Edit Piaf(fr.Édith Piaf;19 dekabr1915,Paris–10 oktyabr1963,Qras) — Dünyaca məşhur fransız müğənnisi.
1915-ci ildə Paris şəhərində doğulmuşdur. Anası, Annetta Covanni Maillard, yarı italyan-yarı mərakeş əsilli bir köçəri tayfadan idi. Atası, Lui Alfons Qasson isə küçələrdə oyunbazlıq edən bir kəndirbaz idi. O, küçədə tretuarda doğulub və ilk səhnəsi də küçə olub. Ata müharibəyə gedir, ana isə uşağı əyyaş nənə və babanın yanında qoyub dönüşü çətin olan yola üz qoyur. Günlərin bir günü ata müharibədən qayıdır və Editi özü ilə fahişəxanada yaşayan anasının yanına gətirir. Editin ən qayğısız uşaqlıq həyatı burada-bu iyrənc məkanda keçir. Daha sonra, atası onu özü ilə küçələrdə gəzdirib, mahnı oxutduraraq pul qazanırdı, onun küçələrdə ifa etdiyi mahnı isə, uşaq vaxtı ən yaxşı bildiyi mahnı, Fransanın milli himni olan Marselyoza idi. Sonra, konyuktivitdən gözləri kor olan qızcığaz möcüzənin hesabına gözlərinə yenidən qovuşur. 17 yaşında olarkən, dünyaya gətirdiyi ilk və tək qızı 2 yaşındaykən, meningitdən dünyasını dəyişir. Günlərin birində həyat üzünə gülür və onu Edit Piaf edir. Getdikcə spirtli içkilərin aludəçisi olmağa başlayır, karyerasının inkişafı ilə yanaşı şəxsi həyatında da əhəmiyyətli dəyişikliklər baş verir, dövrünün peşəkar boks üzrə dünya çempionu olanMarsel Serdanilə tanış olur və onunla özünün dediyinə görə həyatının ən maraqlı eşqini yaşayır. Şəxsi həyatında xoşbəxtliklərin baş verməsi ilə yanaşı, karyerasında da böyük sıçrayış olur, onun mahnıları fransızların və bütün dünyanın sevimlisinə çevrilir. Ona Parisin"sərçəcik"müğənnisi deyiblər və deyirlər də. Oxuduğu mahnılardan birinin sözləri kimi "sərçə kimi doğuldum, sərçə kimi yaşadım, sərçə kimi öldüm" 1963-cü ildə ağ ciyər xərçəngindən dünyasını dəyişir və həmin dövrün Paris Katolik Kiləsəsinin keşişi, keçirdiyi əxlaqsız həyat tərzinə görə ona dəfn mərasimi keçirtməyi rədd edir və tabutu 100.000-dən çox fanatının əlləri üstündəPer-Laşez qəbiristanlığınaaparılır. Fransız müğənnisi Şarl Aznavurun Edit Piafın dəfn olunmasını belə xatırlayırdı:
Edit Piaf, daha doğrusu Edit Covanna Qasson artist ailəsində dünyaya gəlib. Özü də küçədə. Bəli, məhz küçədə. Onun atası Lui Alfons Qasson arvadı Anet Mayeri xəstəxanaya çatdırmaq üçün taksi axtararkən, uşağın dünyaya gəlməsində o zaman məhəlləni nəzarətdən keçirmək üçün növbə başına keçən, polislər kömək edib.
Altı yaşına kimi dünya işığına həsrət qalan Editin səhnə adı "Piaf" fransız dilindən tərcümədə sərçəcik deməkdir. Onun ulduzu Troyo küçəsindəki səkidən sonra parlamağa başlayıb. "Jerni" kabaresinin sahibi Lui Leplenin diqqətini çəkən Edit tezliklə səhnədə parlamağa başlayıb.
1936-cı ildə Edit "Medrano" sirkinin səhnəsində fransız estradasının Moris Şevalye, Mistangett, Mari Dübua kimi məşhur ulduzları ilə eyni səhnəni paylaşıb.
Çox vaxt yeni parlayan ulduz üçün şou-biznesdə yeni addım atmağa başlayanbəstəkarvə şairlər mahnı bəstələyirdilər.
Yaradıclığının əksər hissəsini Edit hamıya əyləncə üçün çalıb-oxuyan ifaçı kimi deyil, sənət sahibi olduğunu sübut etməklə keçirib. Tamaşaçını onu olduğu kimi qəbul etməsini istəyən Edit Piafın bir dəfəABŞdanəzərdə tutulan turnesi az qala alt-üst olacaqmış. O, hətta, bu turne üçünParisdəki mənzilini belə satmışdı.
Səhnədə əsl parıltılı ulduz görəcəklərini düşünən amerikalılar, bunun əvəzində qara libaslı qadın gördükdə təəccübləniblər. Və o zama,n Edit Piaf başa düşüb ki, qastrollara gedəcəyin ölkənin adət-ənənsini və zövqünü nəzərə almaqla ciddi hazırlaşmaq lazımdır. Tədricən Amerikanı fəth etməyə müvəffəq olan Edit, düz 11 ay bu ölkədə konsert proqramları ilə çıxış edib.
Onun adı afişalarda kimlərinsə isimləri ilə yanaşı balaca bir sətirdən yazılmaqla, fərdi şəkildə xüsusi plakatlara qədər inkişaf edib. Artıq Edit dünyanın bir çox məşhur konsert salonlarının səhnələrində çıxış edirdi. Onların arasında "Olimpio", "Mulen-Ruj","Karneüi-Hol", "Versal" da var idi. "Versal", Nyu-Yorkun Manhetten rayonunda yerləşən ən məşhur kabarelərindəndir.
Ömrü boyu öz təhsili ilə məşğul olan Edit Piaf həmkarlarının da konsert proqramlarını maraqla izləyib. Musiqi təhsili olmasa da, eşitdiyi mahnını bir başa pianoda ifa etməyi bacarırdı.
Tədricən mahnılar bəstələyən Piafı müəlliflər, bəstəkarlar və musiqi naşirləri cəmiyyətinə üzv də qəbul ediblər. Onun üçün mahnıda daha çox mətn əhəmiyyətli olub.
Özünün "Çəhrayi rəngli həyat" adlı ilk mahnısını Edit Piaf 1945-ci ildə gecə qatarındakı görüşlərindən birinin təsiri altında olduğu zaman yazıb. Sonra, ifa etmək üçün bu mahnınıMariann Mişelətəqdim edib. Müğənninin sözlərinə görə, bu mahnı da daxil olan valın tirajı 3 milyon nüsxə ilə satılıb. Sonralar, "Çəhrayi rəngli həyat" mahnısını repartuarlarına daxil edən müğənnilər arasında Binq Krosbi və Luis Armstronq kimi ifaçılar da vardı. Mahnı Edit Piafın vizit kartına çevrilib.
O, hər şeyə qalib gəldi. Xəstəliyə də, alkoqol asılılığına da, narkotiklərə də. Onu dəfn edən Fransa olduğu halda, ölümünə bütün dünya ağlayırdı.
Edit Piaf hələ sağ ikən özü haqqında kitab yazıb. Sonradan, onun bacısı bu kitaba müəyyən əlavələr edib.
1935
1936
1937
1938
1939
1940
1941
1942
1943
1944
1945
1946
1947
1948
1949
1950
1951
1952
1953
1954
1955
1956
1957
1958
1959
1960
1961
1962
1963