Pitaka

Angpitaka,bulsiko, okartamunetaay isang maliit at patag na lalagyan na maaaring gamitin upang magdala ng mga personal na bagay tulad ngpera,tarheta de taranta, at mga dokumento ng pagkakakilanlan (lisensya sa pagmamaneho,tarhetang pagkakakilanlan,tarhetang gantimpala, atbp.),litrato,permisong panlipat,tarhetang panregalo,tarhetang pangnegosyoat iba pangpapelo tarhetangnakalamina. Karaniwang gawa sakatadotelaang mga pitaka at kadalasang sukat ngbulsaang mga ito ngunit hindi palagingmatitiklupan.
Nilunsad ni klasistangA. Y. Campbellang pagsasagot sa tanong, "Saan ba...sa sinaunang panitikan, ginagamit ang pitaka?" Inihayag niya, bilang isang Teokritang iskolar, na "ang pitaka ay ang maibibitbit na paminggalan ng mga mahihirap na tao, o, bukod sa karalitaan, ito ay isang imbakan ng mga probisyon."Natuklasan niya na kung minsan ginagamit ito bilang lalagyan ng pagkain ngunit naglalarawan ang mga pinakakaraniwang sanggunian sa pagiging "punong-puno tulad ng reserba" niya, hindi tulad ngbaon (pantanghalian)ngunit tulad ngsurvival kit.
Nilkha ang mga pitaka pagkatapos ng pagpapakilala ngsalaping papelsa Kanluran noong ika-17 siglo. (Ipinakilala ang unang salaping papel sa Bagong Mundo saKolonyang Look ng Massachusettsnoong 1690.) Bago ang pagpapakilala ng salaping papel, ginamit ang mgalukbutan(karaniwang mga simplengdrawstringna lukbot na gawa sa katad) ay  para sa pag-iimbak ng mgabarya. Ang mga unang wallet ay kadalasang ginawa mula sa katad ng baka o kabayo at mayroong kasamang maliit na supot para sa mga nakalimbag natarhetang pantawag.
Sa pagsaysay sa buhay ng negosyantengIsabelinona siJohn Frampton, inilalarawan niLawrence C. Wrothang mangangalakal bilang "isang lalaking Briton na dalawampu't limang taon, nakabihis nang disente, ..., may suot na tabak, at nakakabit sa kanyang sinturon, isang bagay na tinawag niyang 'bowgett' (obudget), iyon ay, isang katad na lukbutan o pitaka kung saan tinatago niya ang kanyang salapi, ang kanyangbook of accounts, at maliliit na bagay pang-araw-araw na pangangailangan".
Bukod sa pera o salapi, ginamit din ang pitaka para sa pagdala ng pinatuyong karne, pagkain, "kayamanan", at "mga bagay na hindi mailantad". Orihinal na ginamit ang mga pitaka ng mga maagang Amerikanong industryal. Itinuring na "semi-sibilisadong" sa panahon ng ika-19 na siglo sa Amerika ang pagkabit ng isang pitaka sa sinturon. Sa kapanahunang ito, itinuturing na walang kabihasnan at hindi pangkaraniwan ang pagdadala ng tao ng mga kalakal o pitaka sa bulsa.
SaEspanya, ang pitaka ay naging lalagyan para sa mgapaninigarilyo: "Magdadala ang bawat tao ng isang maliit na tungkos ng puting papel pati isang maliit na pitakang katad na naglalaman ng pingkian at bakal kasama ng kauntingyesca, isang pinatuyong hibla ng gulay na agad-agad na papagningasin ng kislap."
Pinamantayan ang modernong pitakang ditiklop na may maraming "lalagayan ng tarheta" noong unang bahagi ng dekada 1950 noong kailang ipinakilala ang mga unangtarheta de taranta. Kabilang sa mga makabagong-likha ang pagpapakilala ng mgavelcro-closure walletsa dekada 1970. Nananatiling popular ang mga pitakang sinlaki ng bulsa sa kasalukuyan.
Para sa mgasalaping kriptona umiiral lamang sa sayberispasyo bilang mga entrada sa ilangonline ledger, ang "pitakang pangkripto" ay isang instrumentong pangkuwenta at ang layunin nito ay panatilihing ligtas ang palihim na susi (Ingles:secret key) ng may-ari, patotohanan ang may-ari, at pahintulutan ang may-ari na lumagda ng mga transaksyon nang ligtas. Ang "pitakang hardwer" ay isang kompyuter na may tanging layuning gawin ito nang mas ligtas.
Kadalasang dinidisenyo ang mga pitaka upang humawak ng mga papel de bangko at mga tarheta de taranta at magkasya sa isang bulsa (ohanbag). Maaaring iuri ang mga maliliit na lalagyan para sa protektahan ng mgapapel de bangkona walang espasyo para sa mga tarheta de taranta o mga tarhetang pagkakakilanlan bilang mgapang-ipit ng pera: maaari rin itong gamitin upang ilarawan ang mga maliliit na lalagyan na idinisenyo upang hawakan ang mga tarhetangISO/IEC 7810lamang.
Nagtatampok ang karamihan sa mga pangunahing taga-disenyo ng mga pana-panahon at pangmatagalang koleksyon ng pitaka ng mga katad na itim at kayumanggi. Nagbebenta rin ang mga pangunahing tagatingi ng mararaming pagpipilian ng mga pitakang panlalaki kabilang ang mga may tatak at pitakanghouse-name.
Katadotelaang mga tradisyonal na materyal para sa mga pitaka, ngunit maaaring magamit ang mararaming iba pang materyales na nababaluktot at patag sa kanilang katha. Ginagamit ang mga hindi pinagtagpi ng mga tela tulad ngTyvek, kung minsan kasama ang muling paggamit ng mgadi-nababasang papelna nakalimbag sa materyal na iyon. Isinama ang mgapinagtagpi na metal, tulad ng pinong mesh na gawa satansooaserong di-kinakalawangsa mga pitakang itinataguyod na mayroong ng mga katangian ngelektromagnetikong kalasagupang maprotektahan mula sa di-awtorisadong pag-scan ng mga naka-embed naNFCatRFID tag. Nagpapakita ang mga websaytpan-DIYtulad ng mgainstruktableng maraming mga proyekto para sa paggawa ng mga pitaka mula sa mga materyales tulad ngmaong,Kevlar, oduct tape.
Ang ilang mga pitaka, lalo na sa Europa kung saan laganap ang mga barya na may mas malaking halaga, ay naglalaman ng isang kompartimentong lukbutang pambarya. May mgabuilt-in claspso banda ang ilang mga pitaka upang mapanatili itong sarado. Dahil karaniwang mas malaki ulad ng mga Europeong papel de bangko, tulad ngeuroatpoundkaysa sa mgaAmerikanong papel de bangko, hindi sila kasya sa mga iilang maliit na mga Amerikanong pitaka.