หมวกทรงอ่อน

หมวกทรงอ่อนหรือที่นิยมเรียกว่าหมวกเบเร่ต์(อังกฤษ:beretUK:/ˈbɛreɪ/berr-ay,US:/bəˈreɪ/bə-RAY;ฝรั่งเศส:béret[beʁɛ];บาสก์:txapel;สเปน:boina) เป็นหมวกทรงกลมแบนที่อ่อนนุ่ม ทำจากขนสัตว์ถักมือ ผ้าฝ้ายโครเชต์ สักหลาดขนสัตว์หรือเส้นใยอะคริลิก
การผลิตหมวกทรงอ่อนจำนวนมากเริ่มต้นขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ทางตอนใต้ของฝรั่งเศสและทางตอนเหนือของสเปนซึ่งหมวกทรงอ่อนถือเป็นเครื่องประดับศีรษะที่พบเห็นได้ทั่วไปอยู่แล้ว และหมวกทรงอ่อนยังคงมีความเกี่ยวข้องกับประเทศเหล่านี้ โดยเฉพาะฝรั่งเศส หมวกทรงอ่อนถูกสวมใส่เป็นส่วนหนึ่งของเครื่องแบบของหน่วยทหารและตำรวจหลายแห่งทั่วโลก รวมถึงโดยองค์กรอื่นๆ
ข้อมูลทางโบราณคดีและประวัติศาสตร์ศิลปะระบุว่าหมวกที่คล้ายกับหมวกทรงอ่อนแบบสมัยใหม่นั้นถูกสวมใส่มาตั้งแต่ยุคสำริดในยุโรปตอนเหนือและไกลไปทางใต้จนถึงเกาะครีตโบราณและอิตาลีซึ่งชาวไมนอสอิทรัสคันและโรมันสวมใส่ หมวกดังกล่าวเป็นที่นิยมในหมู่ขุนนางและศิลปินทั่วทั้งยุโรปตลอดประวัติศาสตร์สมัยใหม่
หมวกทรงอ่อนสไตล์บาสก์เป็นหมวกแบบดั้งเดิมของชาวเลี้ยงแกะชาวอารากอนและนาวาร์จากหุบเขาอันโซและรอนคัลในเทือกเขาพิรินีซึ่งเป็นเทือกเขาที่แบ่งฝรั่งเศสตอนใต้กับสเปนตอนเหนือ การผลิตหมวกทรงอ่อนสไตล์บาสก์ในเชิงพาณิชย์เริ่มขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 17 ในพื้นที่โอโลรง-แซ็งต์-มารีทางตอนใต้ของฝรั่งเศส เดิมทีการผลิตหมวกทรงอ่อนเป็นงานฝีมือท้องถิ่น ต่อมาในคริสต์ศตวรรษที่ 19 การผลิตหมวกทรงอ่อนได้เริ่มมีการผลิตในเชิงอุตสาหกรรม โรงงานแห่งแรกคือBeatex-Laulhereซึ่งมีบันทึกการผลิตย้อนหลังไปถึง พ.ศ. 2353 ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1920 หมวกทรงอ่อนมีความเกี่ยวข้องกับชนชั้นแรงงานในส่วนหนึ่งของฝรั่งเศสและสเปน และใน พ.ศ. 2471 โรงงานในฝรั่งเศสมากกว่า 20 แห่ง รวมถึงโรงงานในสเปนและอิตาลีบางแห่งสามารถผลิตหมวกทรงอ่อนได้หลายล้านใบ
ในแฟชั่นตะวันตก ผู้ชายและผู้หญิงสวมหมวกทรงอ่อนมาตั้งแต่คริสต์ทศวรรษ 1920 โดยเริ่มจากการเป็นชุดกีฬาและต่อมาใช้เป็นแฟชั่น
หมวกทรงอ่อนทหารถูกนำมาใช้ครั้งแรกโดยChasseurs Alpinsของฝรั่งเศสใน พ.ศ. 2432หลังจากเห็นหมวกทรงอ่อนนี้ในช่วงสงครามโลกครั้งที่หนึ่งพลเอก ฮิว เอลส์ ของสหราชอาณาจักรได้เสนอให้กรมรถถังหลวง (Royal Tank Regiment) ที่เพิ่งจัดตั้งขึ้นใหม่ใช้งานหมวกทรงอ่อน เนื่องจากต้องเป็นหมวกสามารถที่สวมได้ในขณะปีนเข้าและออกจากช่องเก็บของขนาดเล็กของรถถัง หมวกทรงอ่อนนี้ได้รับการอนุมัติให้ใช้โดยสมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 5 แห่งสหราชอาณาจักรใน พ.ศ. 2467แหล่งที่มาที่เป็นไปได้อีกประการหนึ่งของการใช้งานหมวกทรงอ่อนในกรมรถถังหลวง (Royal Tank Regiment) ก็คือ อีริก ดอร์แมน-สมิธ ได้เสนอให้ อเล็ก เกตเฮาส์ เป็นผู้เสนอ ในขณะที่นายทหารทั้งสองปฏิบัติหน้าที่ ณ แซนด์เฮิสต์ ใน พ.ศ. 2467 เกตเฮาส์ซึ่งได้ย้ายไปประจำการที่กองพลทัพน้อยรถถังหลวง (Royal Tank Corps) ได้รับมอบหมายให้ออกแบบหมวกทรงอ่อนที่ใช้งานได้จริงสำหรับกองพลใหม่ ขณะที่ดอร์แมน-สมิธ ได้เดินทางไปทั่วทั้งสเปน รวมถึงในภูมิภาคบาสก์ กับเออร์เนสต์ เฮมิงเวย์เพื่อนของเขาในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา และได้ซื้อหมวกทรงอ่อนบาสก์สีดำมาในระหว่างการเดินทางของเขา
หมวกทรงอ่อนกรมรถถังหลวง (RTR) สีดำถูกทำให้เป็นที่รู้จัก โดยจอมพลเบอร์นาร์ด มอนต์โกเมอรีในสงครามโลกครั้งที่สอง
หมวกทรงอ่อนสวมพอดีกับศีรษะ และสามารถ "เข้ารูป" ได้หลายวิธี ในอเมริกาโดยทั่วไปจะสวมหมวกทรงอ่อนโดยดันไปด้านใดด้านหนึ่ง ในอเมริกากลางและอเมริกาใต้ประเพณีท้องถิ่นมักกำหนดลักษณะการสวมหมวกทรงอ่อน ไม่มีกฎสากล และสุภาพบุรุษที่มีอายุมากกว่ามักจะสวมมันเป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสบนศีรษะและยื่นไปข้างหน้า สามารถสวมใส่ได้ทั้งชายและหญิง
หมวกทรงอ่อนเครื่องแบบทหารมีแถบคาดศีรษะหรือผ้าคาดเหงื่อติดอยู่กับผ้าขนสัตว์ ซึ่งทำจากหนัง ผ้าไหม หรือริบบิ้นผ้าฝ้าย บางครั้งมีเชือกรูดทำให้ผู้สวมใส่สามารถรัดหมวกให้แน่นได้ ตามธรรมเนียมแล้ว เชือกรูดจะผูกและตัดออกหรือซุกเข้าไว้ หรือไม่ก็ปล่อยทิ้งไว้ให้ห้อย หมวกทรงอ่อนมักประดับด้วยตราหน้าหมวกไม่ว่าจะทำด้วยผ้าหรือโลหะ หมวกทรงอ่อนบางชิ้นจะมีบักรัมหรือสารทำให้แข็งอื่น ๆ อยู่ในตำแหน่งที่จะประดับตรา
โดยปกติแล้วหมวกทรงอ่อนจะไม่มีซับใน แต่หมวกทรงอ่อนส่วนใหญ่จะมีซับในบางส่วนด้วยผ้าไหมหรือผ้าซาติน ในหมวกทรงอ่อนของทหาร จะสวมที่คาดศีรษะไว้ด้านนอก หมวกทรงอ่อนทหารมักจะมีแถบซับเหงื่อด้านนอกที่ทำจากหนัง หนังเทียม หรือริบบิ้น หมวกทรงอ่อนแบบดั้งเดิม (ซึ่งสวมใส่โดยหน่วยทหารที่ถูกคัดเลือก เช่น หน่วยทหารChasseurs Ardennaisของเบลเยียมหรือหน่วยทหารChasseurs Alpinsของฝรั่งเศส) มักจะพับ "แถบซับเหงื่อ" ด้านใน ในกรณีดังกล่าว หมวกทรงอ่อนเหล่านี้จะมีวัสดุขนสัตว์ชนิดเดียวกันที่พับเข้าด้านในเพิ่มขึ้นมาเพียงประมาณ 1 นิ้วเท่านั้น
หมวกทรงอ่อนรุ่นใหม่ที่ทำจากผ้าโพล่าฟลีซ (Polar fleece) ก็เป็นที่นิยมเช่นกัน
หมวกทรงอ่อนได้รับความนิยมไปทั่วยุโรปและส่วนอื่น ๆ ของโลกในฐานะหมวกสไตล์ชาวบาสก์ซึ่งสะท้อนให้เห็นในชื่อของพวกเขาในหลายภาษา (เช่นbéret basqueในภาษาฝรั่งเศส,Baskenmützeในภาษาเยอรมัน,Bascoในภาษาอิตาลี,Tascu/Birrittaในภาษาซิซิลี หรือbaskeriในภาษาฟินแลนด์) ในขณะที่ชาวบาสก์เองก็ใช้คำว่าtxapelaหรือbonetaเป็นที่นิยมและแพร่หลายในประเทศบาสก์สีที่ใช้สำหรับเครื่องแต่งกายพื้นบ้านแตกต่างกันไปตามภูมิภาคและวัตถุประสงค์ โดยสีดำและสีน้ำเงินจะสวมใส่บ่อยกว่าสีแดงและสีขาว ซึ่งมักใช้ในงานเฉลิมฉลองในท้องถิ่นชาวอารากอนและประเทศบาสก์ใช้หมวกทรงอ่อนสีแดง ในขณะที่หมวกทรงอ่อนสีดำกลายเป็นหมวกทั่วไปของคนงานทั้งในสเปนและฝรั่งเศส
หมวกทรงอ่อนสีดำขนาดใหญ่เพื่อเป็นอนุสรณ์เป็นถ้วยรางวัลตามปกติในการแข่งขันกีฬาหรือการแข่งขันbertsoรวมถึงกีฬาชนบทของชาวบาสก์ การแข่งขันตูร์ เดอ ฟรองซ์ของชาวบาสก์ และVuelta Ciclista al Pais Vascoอาจมีการเย็บประดับถึงความสำเร็จหรือการชนะการประกวด
หมวกทรงอ่อนสีดำเคยถือเป็นหมวกประจำชาติของฝรั่งเศสในกลุ่มประเทศแองโกล-แซกซอนและเป็นส่วนหนึ่งของภาพลักษณ์เหมารวมของหัวหอมจอห์นนี่ (Onion Johnny) ปัจจุบันหมวกทรงอ่อนไม่ได้เป็นที่นิยมอย่างแพร่หลายเหมือนเมื่อก่อนอีกต่อไป แต่ยังคงเป็นสัญลักษณ์ของเอกลักษณ์เฉพาะตัวของท้องถิ่นในฝรั่งเศสตะวันตกเฉียงใต้ เมื่อชาวฝรั่งเศสต้องการนึกภาพตัวเองเป็น "ชาวฝรั่งเศสทั่วไป" ในฝรั่งเศสหรือในต่างประเทศ พวกเขามักใช้ภาพลักษณ์แบบแผนนี้จากประเทศแองโกล-แซกซอนปัจจุบันมีผู้ผลิตในฝรั่งเศสสามรายLaulhère(ซึ่งได้เข้าซื้อกิจการผู้ผลิตที่เก่าแก่ที่สุดในอดีตอย่างBlancq-Olibetในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2557) ผลิตหมวกทรงอ่อนมาตั้งแต่ พ.ศ. 2383 หมวกทรงอ่อนยังคงเป็นสัญลักษณ์ที่โดดเด่นของเอกลักษณ์เฉพาะตัวของฝรั่งเศสตะวันตกเฉียงใต้ และมักสวมใส่ในงานเฉลิมฉลองตามประเพณี
ในสเปน หมวกทรงอ่อนมักเรียกกันว่า โบอินา (boina) บางครั้งเรียกว่าบิลไบนา (bilbaína)หรือบิลบา (bilba)หมวกทรงอ่อนเคยเป็นเครื่องหัวของผู้ชายทั่วไปในพื้นที่ตอนเหนือและตอนกลางของประเทศ พื้นที่แรกที่สวมหมวกทรงอ่อนคือแคว้นบาสก์ นาวาร์อารากอนและคาสตีล แต่การใช้หมวกทรงอ่อนได้แพร่หลายไปทั่วส่วนอื่น ๆ ของสเปนในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19
ในคริสต์ศตวรรษที่ 20 หมวกทรงอ่อนกลายเป็นส่วนหนึ่งของภาพลักษณ์การเหมารวมของชาวชนบท โดยมักจะมีความหมายเชิงลบว่าเงอะงะและงุ่มง่าม พบได้ในสำนวนเช่น "paleto de boina a rosca" ("คนบ้านนอกที่สวมหมวกทรงอ่อนแบบขันเกลียว") ซึ่งทำให้ความนิยมของหมวกทรงอ่อนในสเปนลดลงอย่างมาก
หมวกทรงอ่อนแบบสก็อตแลนด์ดั้งเดิมมีอยู่หลายแบบ เช่น หมวกทรงอ่อนสก็อตแลนด์หรือบลูบอนเนต(เดิมเรียกว่าโบนาอิดbonaidในภาษาเกลิกGaelic) ซึ่งริบบิ้นและขนนก จะระบุตระกูลและยศของผู้สวมใส่ หมวกทรงอ่อนสก็อตแลนด์แบบอื่น ๆ ได้แก่ หมวกแก็ป-โอ-แชนเตอร์tam-o'-shanter(ตั้งชื่อตามตัวละครของโรเบิร์ต เบิร์นส์ในบทกวีของเขา) และหมวกทรงอ่อนลายทางของคิลมาร์น็อค ซึ่งทั้งสองแบบมีปอมปอมขนาดใหญ่ตรงกลาง
จากประโยชน์ของหมวกทรงอ่อน ทำให้กลายมาเป็นเสื้อผ้าของทหาร ตำรวจ และเครื่องแบบอื่น ๆ มานานแล้ว
ตัวอย่างทางประวัติศาสตร์ที่มีชื่อเสียงบางส่วน ได้แก่ ทหารสก็อตแลนด์ซึ่งสวมหมวกสีน้ำเงินในศตวรรษที่ 17 และ 18 ขณะที่กองกำลังอาสาสมัครกันตาเบรีย (Volontaires Cantabres) ของฝรั่งเศสที่เติบโตขึ้นในแคว้นบาสก์ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1740 ถึง 1760 ซึ่งสวมหมวกทรงอ่อนสีน้ำเงินเช่นกัน และกลุ่มกบฏคาร์ลิสต์ซึ่งสวมหมวกทรงอ่อนสีแดงในสเปนช่วงคริสต์ทศวรรษ 1830
กองทหารภูเขาเชสเซอร์อัลพิน (Chasseurs alpins) ของฝรั่งเศส ซึ่งก่อตั้งขึ้นใน พ.ศ. 2431 เป็นกองทหารชุดแรกที่ก่อตั้งถาวรและสวมหมวกทรงอ่อนทหารเป็นหมวกมาตรฐาน หมวกทรงอ่อนของเชสเซอร์ยังคงใช้มาจนถึงปัจจุบัน โดยหมวกทรงอ่อนเป็นเครื่องหัวขนาดใหญ่และพลิ้วไหวเล็กน้อย
ในคริสต์ศตวรรษที่ 20 ได้มีพระราชทานพระบรมราชานุมัติให้กองกำลังราชยานเกราะ (Royal Tank Corps) สวมหมวกทรงอ่อนสีดำใน พ.ศ. 2467โดยกองทหารม้าที่ 11 (11th Hussars) สวมหมวกทรงอ่อนสีน้ำตาลใน พ.ศ. 2471ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สองรอยัลดรากูนส์ (Royal Dragoons) ได้สวมหมวกทรงอ่อนสีเทาในช่วงปลาย พ.ศ. 2482 ส่วนหน่วยยานยนต์อื่น ๆ ของกองทัพสหราชอาณาจักรเช่น กองกำลังราชยานเกราะ และกองพลยานเกราะรักษาพระองค์ ได้สวมหมวกทรงอ่อนสีดำใน พ.ศ. 2484นายทหารชาวอังกฤษเบอร์นาร์ด มอนต์โกเมอรี("มอนตี้") สวมหมวกทรงอ่อนสีดำซึ่งคนขับรถบังคับบัญชาของเขาให้มาใน พ.ศ. 2485 และหมวกทรงอ่อนนี้กลายมาเป็นเครื่องหมายประจำตัวของเขา
หมวกทรงอ่อนสีมะรูน(อย่าสับสนกับหมวกทรงอ่อนสีแดง) ได้รับการแนะนำอย่างเป็นทางการในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2485 ตามคำสั่งของ พลตรี เฟรเดอริก บราวนิง ผู้บัญชาการกองพลส่งกำลังทางอากาศที่ 1 ของสหราชอาณาจักร และในไม่ช้าก็กลายเป็นสัญลักษณ์สากลของกองกำลังทหารอากาศในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1950หน่วยรบพิเศษของกองทัพบกสหรัฐได้เริ่มสวมหมวกทรงอ่อนสีเขียวเป็นหมวกประจำตัว โดยยึดตามธรรมเนียมของราชนาวิกโยธินซึ่งนำมาใช้เป็นทางการใน พ.ศ. 2504 โดยหน่วยรบดังกล่าวเป็นที่รู้จักในชื่อ "หมวกทรงอ่อนสีเขียว" และกองกำลังพิเศษอื่น ๆ ในกองทัพบก กองทัพอากาศสหรัฐ และหน่วยงานอื่น ๆ ก็ใช้หมวกทรงอ่อนเป็นหมวกประจำตัวด้วยเช่นกัน
หมวกทรงอ่อนเป็นส่วนหนึ่งของแบบแผนเก่าแก่ของนักวิชาการ,ผู้กำกับภาพยนตร์,ศิลปิน,ฮิปสเตอร์, กวี, โบฮีเมียน, และบีตนิก จิตรกรแร็มบรันต์และนักประพันธ์เพลงริชชาร์ท วากเนอร์เป็นต้น สวมหมวกทรงอ่อนในสหรัฐและอังกฤษ กลางศตวรรษที่ 20 หมวกทรงอ่อนได้รับความนิยมอย่างแพร่หลายในหมู่ผู้หญิง ในช่วงปลายศตวรรษที่ 20 หมวกทรงอ่อนได้รับการยอมรับจากชาวจีนทั้งในฐานะแฟชั่นและความหมายแฝงทางการเมือง หมวกทรงอ่อนยังถูกสวมใส่โดยนักดนตรีแนวบีบ็อปและแจ๊สเช่นดิซซี กิลเลสพี, จีน ครูปา, วาร์เดลล์ เกรย์ และทีโลเนียส มังค์
เกร์ริเยโรเอรอยโกภาพถ่ายอันเป็นสัญลักษณ์ของเช เกบารานักปฏิวัติชาวอาร์เจนตินาแสดงให้เห็นว่าเขาสวมหมวกทรงอ่อนสีดำพร้อมดาวทองเหลือง
ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1960 กลุ่มนักเคลื่อนไหวหลายกลุ่มได้นำหมวกทรงอ่อนสีดำมาใช้ ได้แก่กองทัพเฉพาะกาลสาธารณรัฐนิยมไอริช(Provisional Irish Republican Army หรือ PIRA) กลุ่ม ETA (ซึ่งสวมหมวกทรงอ่อนสีดำทับเครื่องหัวเมื่อปรากฏตัวต่อสาธารณะ) กลุ่มพรรคเสือดำแห่งสหรัฐอเมริกา (Black Panther Party) ซึ่งก่อตั้งขึ้นใน พ.ศ. 2509และ "Black Beret Cadre" (องค์กร Black Power ที่คล้ายคลึงกันในเบอร์มิวดา)นอกจากนี้Brown Beretsยังเป็นองค์กรของชาวชิคาโนที่ก่อตั้งขึ้นใน พ.ศ. 2510
พรรคยังลอร์ด (Young Lords Party) ซึ่งเป็นองค์กรปฏิวัติละตินในสหรัฐอเมริกาในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1960 และ คริสต์ทศวรรษ 1970 ก็สวมหมวกทรงอ่อนเช่นเดียวกัน เช่นเดียวกับหน่วยลาดตระเวนพลเมืองต่อต้านอาชญากรรมที่ไม่มีอาวุธ กราเดียนแองเจิล (Guardian Angels) ซึ่งก่อตั้งขึ้นโดย เคอร์ติส สลิวา (Curtis Sliwa) ในนครนิวยอร์กในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1970 เพื่อลาดตระเวนตามท้องถนนและรถไฟใต้ดินเพื่อป้องกันการก่ออาชญากรรม (สวมหมวกทรงอ่อนสีแดงและเสื้อเชิ้ตสีเดียวกัน)
ผู้ที่นับถือขบวนการราสตาฟารีมักสวมหมวกทรงอ่อนสีดำถักหรือโครเชต์ขนาดใหญ่ที่มีวงกลมสีแดง ทอง และเขียวบนเดรดล็อก สไตล์นี้มักเรียกผิด ๆ ว่ากูฟี(kufi) ตามชื่อเครื่องหัวที่เรียกว่าคูฟูเนะ(kufune) พวกเขาถือว่าหมวกทรงอ่อนและเดรดล็อกเป็นสัญลักษณ์ของพันธสัญญาในพระคัมภีร์ระหว่างพระเจ้ากับชนชาติที่พระองค์เลือก ซึ่งก็คือ "ชาวอิสราเอลผิวดำ"หมวกสไตล์นี้เรียกอีกอย่างว่าราสตาแคป(Rastacap)