Segunda Repùblica de Polònia

Coordinadas:52°13′48″N21°00′40″E﻿ / ﻿52.23°N 21.011111°E52.23; 21.011111
SaSegunda Repùblica de Polònia(inpolacu:II Rzeczpospolita) est su nùmene istòricu de saRepùblica de Polòniaintre is annos1918e1939. Sa Repùblica tiraiat a 389.720 km²  e contaiat unos 35 milliones de bividores. Faghiat làcana cunGermània,Tzecoslovàchia,Romania,Letònia,LituàniaeUnione Soviètica.
Cun sa firma de s'Armistìtziu de Compiègne, su guvernadore tedescuVon Beseleraiat tzèdidu su pòdere a su generale polacuJózef Piłsudskisu 11 de santandria de su1918.​ Custu trasladadura de pòdere aiat significadu s'istabilimentu de sa prima entidade istatale polaca indipendente in prus de chentubinti annos, chi aiat pigadu nùmeneRegèntziaoRegnu de Polònia.
Sa Segunda Repùblica de Polònia aiat sessadu de esìstere a pustis de su cumintzu de saSegunda Gherra Mundialesu 1 de cabudanni de su1939, cando saGermàniaaiat ocupadu Polònia. Su 17 de cabudanni de su 1939 matessi, s'Unione Soviètica, sighende su protocollu additzionale secretu cun sa Germània chi acumpangiaiat suPatu Mòlotov-Ribbentrop, aiat ocupadu Polònia dae s'estu, portende is defensas polacas a su caos mediante s'abertura de unu segundu fronte de gherra. Una a pustis, tantis su presidente polacu comente su cumandante in càrriga fiant fuidos aRomania. Sa 1 de santugaine, a pustis de unu mese acometendeVarsàvia, is fortzas inimigas fiant intradas in sa tzitade. Is ùrtimas unidades polacas si fiant rèndidas su 6 de santugaine de su1939. Durante s'ocupatzione de Polòniasi fiat mantentu suGuvernu de Polònia in s'esìliu.
A pustis de torrare a conchistare s'indipendèntzia, sa Polònia aiat dèpidu acarare dificultades econòmicas mannas. In is làcanas de sa repùblica, costituida subra su territòriu de tres istados diferentes (Impèriu Àustru-Ungheresu,Impèriu Tedescu,Impèriu Russu), fiant galu in vigore tres sistemas econòmicos diferentes, cun tres monedas diferentes e cun colligamentos infrastruturales iscassos intre issos e issos. Sa situatzione fiat gasi grae chi tzentros industriales a curtzu pare·pare non possediant is ferruvias deretas, ca fiant istados in antis partes de natziones ocupantes diferentes. A custu s'agiunghiat sa destruidura lassada siat dae saprima gherra mundialea pustis sagherra sovièticu-polaca. Bi fiat fintzas disparidade econòmica manna intre s'est e s'ovest de sa natzione, in cantu su chirru otzidentale fiat prus isvilupadu e pròsperu, s'orientale fiat rurale a fundu. Fintzas is serradas fitianas de is fronteras e is gherras tarifàrias (ispetzialmente cun saGermània Nazista) aiant tentu impatos negativos subra de s'economia polaca.
Sa Polònia fiat istada  in tempus passadu traditzionalmente unu Paisu multiètnicu, cun minoriasgiudeaseucràinascunsistentes. A pustis de torrare a  s'indipendèntzia, su tzensu de su1918aiat registradu su 30,8% de is abitantes de sa Polònia non polacos.Cun sa vitòria polaca in sa gherra sovièticu-polaca, sa Polònia aiat istèrridu fintzas de prus is territòrios suos, faghende aumentare sa pertzentuale de is minorias. In su1931su tzensu aiat ammustradu chi su 66% de sa populatzione fiat polaca, su 15% ucràina, su 9% ebrea, su 5% bielorussa e su 2,5% tedesca.
Sa Polònia fiat fintzas una natzione de religiones medas, de orìgineebràicaecristiana. In su1921unu 62,5% de is polacos  fiat catòlicu, unu 11,8% fiatortodossu, unu 10,95%gregu-ortodossu, unu 10,8%ebràicose unu 3,7%protestante. In su1931sa Polònia contaiat sa prus pertzentuale arta de populatzione giudea a su mundu, cun su chimbe unu de totu is ebreos de su mundu chi biviant in ie.