Anne saking Bretagne

Anne, Adipati Wanita Bretagne(25 Januari 1477 – 9 Januari 1514),uga dikenal minangkaAnna saking Bretagne(Prancis:Anne de Bretagne;basa Breton:Anna Vreizh), minangka salah sijining pamimpin Bretagne, kang dadi ratu saking rong raja Prancis kang maréntah. Panjenengané dilahiraké ingNantes,Bretagne, lan minangka putri Francis II, Adipati Bretagne lan Margaret saking Foix. Eyang maternalé ya iku Ratu Eleanor saking Navarra lan Gaston IV, Pangeran Foix. Sawisé tilar donyané bapaké, panjenengané dadi Adipati Wanita Bretagne kang ndaulat dadi Pangeran Wanita Nantes, Montfort lan Richmont lan Viscount Wanita Limoges. Ing mangsané, panjenengané minangka wanitaÉropapaling sugih.
Anne ya iku putri tunggal Francis lan Margaret kang slamet tekané gedhé (panjenengané duwé adhi wédok, Isabeau, kang tilar donya ing taun 1490). Panjenengané gedhé minangka pewaris wewengkon keadipatian. Panjenengané diwènèhipendhidhikankang apik lan diasuh déning Françoise de Dinan, Nyonya saka Laval lan Chateaubriant, lan pujangga Jean Meschinot.
Britannia ya iku bebungah kang apik lan Anne ora kurang-kurang kang nyenengi. Panjenengané kanthi resmi dijodohaké karo Edward, Pangeran Wales, putra Edward IV sakingInggrisingtaun1483; nanging, Edwar ngilang, lan dianggep mati, ora suwé sawisé tilar donyané Edward IV. Sing seneng liyané uga kalebu Maximilian saking Ostenrik (duda Mary saking Burgundia, pewaris liyané), Alain d'Albret, Jean de Châlons (Pangeran Orange) malah uga Louis, Adipati Orléans kang wés nikah.
Nanging, ingtaun1488, wadyabala Francis II dikalahaké ing Paprangan Saint-Aubin-du-Cormier, mungkasiGuerre folleing antaranéBritannialanPrancis. Ing Perjanjian Sablé, disimpulaké kanthi ngrampungaké babagan perdamaian, Adipati dipeksa kanggo nampa kalus kang dikukuhaké manawa putri-putriné ora bakal nikah tanpa ana kasepakatan saka RajaPrancis. Francis tilar donya ora suwé saka iku, tanggal 9September1488, amarga tiba saka jarané. Anne dadi Adipati Wanita, lan Britannia terjun ing krisis anyar kang ngarah ing perang pungkasanPerancis-Britannia.
Tumindak wigati kapisan kang dilakoni Anne ya iku golèki bojo kang luwih disenengi déning antiPrancislan cukup kuat kanggo njaga independen Bretagne. Maximilian I saking Ostenrik dianggep kandidat kang paling cocog. Nikahé karo Maximilian, kang digelar ing Rennes déning wali ya iku tanggal 19Dhésèmber1490, mènèhi Anne gelar Ratu Romawi, nanging babagan iki kabukti duwé konsekuensi kang gedhé.
Prastawa Pernikahan iku akhiré wés resmi déning Paus Innosensius VIII tanggal 15Fèbruari1492. Akad nikah kanthi ketentuan manawa pasangan kang urip luwih suwé saka kang liyané bakal nahan kaduwénan Britannia;  nanging, uga dikukuhaké mangkono manawa Charles tilar donya tanpa keturunan lanang, Anne nakal nikah karo pewarisé, salanjuté raja-rajaPrancisbakal nduwé kesempatan kaloro kanthi permanèn ngrebut Britannia.
Prastawa Pernikahan kapisan Anne diwiwiti kanthi ora apik: panjenengané nggawa rong kasur karo panjenengané nalika panjenengané teka arep nikah karo Charles, Raja lan Ratu kerep urip kapisah. Panjenengané ditunjuk lan dimahkotai RatuPrancising Saint-Denis  tanggal 8Fèbruari1492; panjenengané dilarang déning bojoné nganggo gelar "Adipati Wanita Bretagne", kang dadi rebutan ing antarané kalorone. Nalika garwané perang ing perang-perang ing nagaraItalia, kakuasaan karajan digunakaké déning seduluré, Anne saking Beaujeu. Sasuwené meteng ing uripé, Anne mapan ing kastil-kastil karajan Ambois, Loches lan Plessis utawa ing njerokutha-kuthaLyon, Grenoble utawa Moulins (nalika raja mapan ingItalia). Panjenengané dadi Ratu Sisilia lan gelar Ratu Yerusalem kanthi panguasaan Napoli déning Charles VIII.
Prastawa Pernikahan iku ngahasilaké 4 putra, ora ana kang slamet tekan wiwitaning mangsa kanak-kanak. Mung anak kang kapisan, Charles Orland (11Oktober1492 – 16Dhésèmber1495), slamet ing mangsa kanak-kanak. Anak kang séhat lan pinter, panjenengané digawé manja déning wong tuwané, kang kesiksa lair batin amarga panjenengané tilar donya amarga lelara campak. Sawisé Charles lair, kang urip kurang saka sewulan; Francis lan Anne uga tilar donya ora suwé sawisé dilairaké. Prastawa iku nggawé Anne kasiksa batin, kang ndonga terang-terangan kanggo salah sijining putra sawisé tilar donyané Francis.
Ing sakiwa tengené, uga ana sapropirané pujangga pura: ing antarané panjenengané kabèh ana budayawanItaliaPublio Fausto Andrelini saking Forlì, kang nyebaraké Pelajaran anyar ingPrancis.
Nalika Charles VIII tilar donya ingtaun1498, Anne yuswané 21 taun lan ora duwé keturunan. Kanthi sah, panjenengané saiki dikudukaké nikah karo raja kang anyar, Louis XII sakingPrancis; nanging, panjenengané wés nikah karo Joan sakingPrancis, putri Louis XI sakingPrancislan seduluré Charles VIII. Ing tanggal 19Agustus1498, ing kutha Étampes, panjenengané setuju kanggo nikah karo Louis manawa panjenengané éntuk pembatalan saka Joan sasuwené setaun. Panjenengané masang toh-tohan manawa prastawa pembatalan mau bakal ditolak, nanging panjenenegané kalah: prastawa Pernikahan kang kapisan Louis dibatalaké déning Paus sadurungé pungkasaning taun iku.
Kanggo sawatara, ing wulanOktober1498, Anne maréntah manèh Bretagne. Panjenengane mbalekaké Philippe de Montauban kang loyal ing papan kanselir Bretagne, njenengaké Pangeran Orange minangka Herediter Letnan Jenderal Bretagne, nggawe kebon ing wewengkon-wewengkon Bretagne, mrintahaké produksi duit logam kang ana tulisan jenenge. Panjenengané njupuk kesempatan mubeng-mubeng ing wewengkon adipati, ngunjungi pirang-pirang papan kang durung dikunjungi ing mangsa ciliké. Panjenengané nggawé pemasukan kamenangan ing njerokutha-kuthawewengkon adipati, ing kunu pengikuté nyambut kanthi kamewahan.
Upacara nikahané kang katelu Anne digelar nlaika tanggal 8Januari1499 (panjenengané nganggo klambi putih, kang netapaké présidhèn kanggo klambi mantèn ing mangsa ngarep), disimpulaké ing kaanan bédha banget kang kaloro. Panjenengané dudu bocah manèh, nanging salah sijining randa ratu, lan duwé tekad kanggo njamin diakuiné hak-hak minangka wanita bangsawan kang ndaulat wiwit saiki. Sanadyan garwa anyaré nglakokaké kekuatané panguasa ing Britannia, panjenengané kanthi resmi ngakoni haké kanthi gelar "Adipati Wanita Bretagne" lan ngetokaké putusan kanggo jenengé.
Minangka salah sijining adipati wanita, Anne kanthi kuat mbéla kebebasan wewengkon adipatiné. Panjenengané ngatur prastawa pernikahan anaké, Claude, kanthi Charles sakingLuksemburgingtaun1501, kanggo gawé kuat aliansiPerancis-Spanyollan nggenahakéPrancissuksès ing perang-perangItalia; nanging, Louis gawé putusan prastawa pernikahan iku nalika nduwé firasat kayané Anne ora ngasilaké keturunan lanang. Sewaliké, Louis ngatur salah sijining prastawa pernikahan antarané Claude lan pewaris tahtaPrancis, Francis saking Angoulême. Anne, gawé putusan kanggo njaga independen Bretagne, nolak tekan mati kanggo sanksi prastawa pernikahan iku, sewalike ndorong Claude kanggo nikah karo Charles, utawa kanggo wewengkon adipati diwarisaké putriné kang liyané, Renee. Prastawa Pernikahan Claude lan Francis akhiré digelar ingtauniku sawisé Anne tilar donya.
Anne gagal kanggo urip ing mangsa ademtaun1513-1514, sekarat amarga serangan ginjel batu ing Chateau of Blois. Panjenengané dikubur ing kuburan Santo Denis. Upacara pemakamané dilangsungaké kanthi nggumunaké, ya iku sasuwené 40dina, lan mènèhi inspirasi kanggo kabèh upacara pemakaman karajanPrancistekan abad angka 18. Requiem kanggo Anne kemungkinan gedhé dikarang déning pengarang kaloka ya iku Johannes Prioris.
Mitirut wasiaté, atine dipanggonaké ing salah sijining  peti kang dilapisi nganggo émas, salanjute diangkud ing Nantes, ing tanggal 19Maret1514, ing salah sijining lemari wési ing biara Carmelite, ing salah sijining kuburan kang digawé kanggo wong tuwané, salanjuté dipindahaké ing Katedral Santo Pierre. Peti kang isiné ati Anne, Adipati Wanita Bretagne ya iku kothak lonjong, bivalvular, digawé saka lembaran emas kang bisa disurung manèh lan disambung karo engsel, selebaran saka emascordelièrelan ditutup nggango salah sijining makutha saka lili lan semanggi. Peti iku ditulisi:
Peti iki digawé déning salah sijining pande wesi anonim saka wangsa Blois, mungkin digambar déning Jean Perréal. Ingtaun1792,  préntah saka Convensi Nasional, peti jenazah iku dikeruk, dikosongaké, lan disita minangka péranganing koleksi logam mulia kang nduwé gayutan karogréja-gréja, lan dikirim menyang Nantes kanggo dilebur. Nanging, peti iku disimpan ing Perpustakaan Nasional, lan dibalekake ing Nantestaun1819, disimpen ing sapropirané mangsa, lan ing njeroMusium Dobréewiwittaun1896.
Wasiate Anne uga dirundingaké suksesi Bretagne saka putri kaloroné, Renee. Babagan iki dilerwehaké déning garwané kang ngakoni Claude minangka Adipati Wanita lan ngawinkaké panjenengané karo Francis.
Anne ya iku wanita kang pinter kang ngentekaké wektuné ing administrasi Bretagne. Panjenengané digambaraké minangka salah sijining wanita kang pinter, kemayu lan bangga ing tabiate.Panjenengané nggawé pengamanan otonomi Britannia, lan pelestarian Kadipaten ing njaba makuthaPrancis, karya uripé, sanadyan tujuan iku gagal ora suwé sawisé tilar donyané.
Anne uga minangka salah sijining pelindung kesenian lan seneng musik. Salah sijining kolektor produktif saka permandani, mungkin banget manawa permandani jaran kang nduwé sungu saiki dipajang di museum The Cloisters ingKuthaNew Yorkkang tinanggenah déning panjenengané kanggo karaméan prastawa pernikahané karo Louis XII.Panjenengane uga nugasaké salah sijining buku naskahPrancis(Book of Hours), kang dikenal minangkaThe Great Hours of Anne of Brittany.  Panjenengané uga gawé institusi Pelayan Kehormatan Ratu ing pura.
Siji saka sikilé Anne luwih cendek saka sijiné, lan nggawé abot sisih. Kanggo ndandani masalah iki, panjenenegané nganggo sepatu kang ana hak kang luwih dhuwur saka sikil sijiné.
Anne nyimpen salah sijining kothakwatu permata. Panjenengané kanthi acak bakal milih siji saka watu-watu iku kanggo pengunjungé.
Panjenengané minangka ibu kang setia, kang ngentèkaké akèh wektuné karo anak-anaké. Kanggo putrané, Charles-Orland, panjenengané nugasake salah sijining buku donga, kang nduwé tujuan kanggo ngajaraké carané donga, lan minangka pemandu kanggo panjenengané minangka  calonRaja Perancis; nanging, Charles-Orland tilar donya ingtaun1495, lan ora ana putra liya kang urip punjul sapropirané minggu.
Ing Prastawa pernikahané karo Charles VIII, yuswa 14taun, Anne digambaraké minangka salah sijining prawan kang enom lan ayu; nalika prastawa pernikahané karo Louis, yuswa 22, sawisé ping pitu ngandut tanpa anak kang slamet, panjenengané digambaraké minangka wanita kang nduwé rai kang pucet lan lesu. Ing pungkasan uripé, nalika yuswa 36taun, panjenengané ngandut ping 14, kanthi 7 anak kang lair mati. Saka 7 kang slamet, mung rong anak kang slamet saka mangsa cilik.
Nikahe kang kapisan Anne tanggal 19Dhésèmber1490, minangka nikahané wali karo Maximilian saking Habsburg. Prastawa pernikahan iku dibubaraké déning Paus ingtaunsalanjute; amarga mung léwat wali (ora kanthi pribadi), babagan mau ora dianggep prastawa pernikahan kang sajatiné.
Garwa kaloroné ya iku Charles VIII sakingPrancis, kang penjenengané nikahi ing Chateau Langeais tanggal 6Dhésèmber1491. Panjenengané ngandut ping pitu:
Garwa kateluné ya iku Louis XII sakingPrancis. Panjenengané saora-orané ngandut ping 7 kali karo panjenengané: