ภาษากัศมีร์

ภาษากัศมีร์,ภาษาแคชเมียร์(อังกฤษ:Kashmiri,ภาษาอังกฤษ:/kæʃˈmɪəri/)หรือภาษาเกอศูร์(کٲشُر, कॉशुर,𑆑𑆳𑆯𑆶𑆫𑇀,/kəːʃur/)เป็นภาษากลุ่มดาร์ดิก จัดอยู่ในตระกูลอินโด-ยูโรเปียน สาขาอินโด-อารยัน มีผู้พูดในดินแดนกัศมีร์ประมาณ 7 ล้านคน เรียงประโยคแบบประธาน-กริยา-กรรม ในยุคแรกเขียนด้วยอักษรศารทาแล้วเปลี่ยนเป็นอักษรอาหรับแบบเปอร์เซียภายหลัง วรรณกรรมภาษากัศมีร์มีมาก แต่ไม่ได้รับการสืบทอด ผู้พูดภาษานี้ก็ลดจำนวนลง ภาษานี้เพิ่งได้รับการยอมรับให้เป็นภาษาราชการและมีการสอนในโรงเรียนได้ไม่นาน นิตยสารและหนังสือพิมพ์ภาษากัศมีร์มีเพียงฉบับเดียว
ใน ค.ศ. 2020 ทางรัฐสภาอินเดียลงมติผ่านร่างกฎหมายให้ภาษากัศมีร์เป็นภาษาทางการในชัมมูและกัศมีร์ร่วมกับภาษาโฑครี,ฮินดี,อูรดูและอังกฤษภาษากัศมีร์ยังเป็นหนึ่งใน 22ภาษากำหนดของประเทศอินเดีย
ภาษากัศมีร์ประกอบด้วยหน่วยเสียงดังนี้
ภาษากัศมีร์มีระบบอักขรวิธี3 แบบ:อักษรเปอร์เซีย-อาหรับ,อักษรเทวนาครีและอักษรศารทาบางครั้งมีการเขียนอักษรโรมันในการเขียนภาษากัศมีร์อย่างไม่เป็นทางการ โดยเฉพาะในโลกออนไลน์
ภาษากัศมีร์เคยเขียนด้วยอักษรศารทาหลังคริสต์ศตวรรษที่ 8ภายหลังอักษรนี้เริ่มไม่เหมาะต่อการเขียนภาษานี้ เพราะไม่รองรับเสียงเฉพาะด้วยการใช้สัญลักษณ์สระอย่างเพียงพอนั่นทำให้ปัจจุบันไม่นิยมใช้อักษรนี้และจำกัดการใช้งานเฉพาะในพิธีทางศาสนาของกัศมีร์บัณฑิต
ปัจจุบันภาษากัศมีร์เขียนด้วยอักษรเปอร์เซีย-อาหรับและเทวนาครี (ซึ่งมีการปรับเปลี่ยนบางส่วน)ในกลุ่มภาษาที่เขียนด้วยอักษรเปอร์เซีย-อาหรับ ภาษากัศมีร์เป็นหนึ่งในภาษาที่ระบุเสียงสระทั้งหมด
รัฐบาลชัมมูและกัศมีร์และสถาบันศิลปะ วัฒนธรรม และภาษาชัมมูและกัศมีร์ยอมรับให้อักษรเปอร์เซีย-อาหรับเป็นอักษรทางการของภาษากัศมีร์
ถึงกระนั้น อักษรเปอร์เซีย-อาหรับยังคงมีการใช้งานทั้งชาวกัศมีร์ที่นับถือศาสนาฮินดูและอิสลามบางส่วนพยายามสร้างมุมมองทางศาสนาและทำให้อักษรเปอร์เซีย-อาหรับเป็นของมุสลิมส่วนอักษรเทวนาครีเป็นของฮินดู
มีการจัดสระกัศมีร์ด้วยอักษรเทวนาครีหลายแบบโดยตารางข้างล่างนี้มาจากรูปแบบใน ค.ศ. 2002ซึ่งมักมีเนื้อหาและผู้อ่านในอินเทอร์เน็ตมากกว่า ถึงแม้ว่าจะเป็นรูปแบบเก่าก็ตามรูปแบบนี้ใช้สระ ॲ/ऑ และสัญลักษณ์สระ
कॅ/कॉ สำหรับสระคล้าย schwa[ə]และสระคล้าย schwa ยาว[əː]ซึ่งพบในภาษาอื่นที่ใช้อักษรเทวนาครีแต่ใช้ระบุเสียงสระอื่น เช่น มราฐีและฮินดี
ส่วนตารางข้างล่างเป็นรูปแบบล่าสุด (2009) ในการสะกดสระและพยัญชนะกัศมีร์สิ่งที่เปลี่ยนแปลงหลัก ๆ คืออักขระเดี่ยว ॳ / ॴ และสัญลักษณ์สระकऺ/कऻสำหรับเสียงสระคล้าย schwa[ə]และสระคล้าย schwa ยาว[əː]และรูปสระเดี่ยวॵกับสัญลักษณ์สระकॏใหม่สำหรับเสียงสระ[ɔ]ซึ่งสามารถใช้แทนพยัญชนะ व เดี่ยวได้
สัญลักษณ์สระ
ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนข้อที่ 1:
سٲری اِنسان چھِ آزاد زامٕتؠ۔ وؠقار تہٕ حۆقوٗق چھِ ہِوی۔ تِمَن چھُ سوچ سَمَج عَطا کَرنہٕ آمُت تہٕ تِمَن پَزِ بٲے بَرادٔری ہٕنٛدِس جَذباتَس تَحَت اَکھ أکِس اَکار بَکار یُن ۔
[səːriːinsaːnt͡ʃʰiaːzaːdzaːmɨtʲ.wʲakaːrtɨhokuːkt͡ʃʰihiwiː.timant͡ʃʰusoːt͡ʃsamad͡ʒataːkarnɨaːmuttɨtimanpazibəːjbaraːdəriːhɨndisd͡ʒazbaːtastahatakʰəkisakaːrbakaːrjun]
"มนุษย์ทั้งปวงเกิดมามีอิสระและเสมอภาคกันในศักดิ์ศรี และสิทธิ ต่างในตนมีเหตุผลและมโนธรรม และควรปฏิบัติต่อกันด้วยจิตวิญญาณแห่งภราดรภาพ"
โองการข้างล่างเขียนโดยLalleshwari:
𑆏𑆩𑆶𑆅 𑆃𑆑𑆶𑆪 𑆃𑆗𑆶𑆫 𑆥𑆾𑆫𑆶𑆩𑇀 𑆱𑆶𑆪𑆲𑆳 𑆩𑆳𑆬𑆴 𑆫𑆾𑆛𑆶𑆩𑇀 𑆮𑆶𑆤𑇀𑆢𑆱𑇀 𑆩𑆁𑆘 𑆱𑆶𑆅 𑆩𑆳𑆬𑆴 𑆑𑆤𑆴 𑆥𑇀𑆪𑆜 𑆓𑆾𑆫𑆶𑆩𑇀 𑆠 𑆖𑆾𑆫𑆶𑆩𑇀 𑆃𑆱𑆱𑇀 𑆱𑆳𑆱 𑆠 𑆱𑆥𑆤𑇀𑆪𑆱 𑆱𑆾𑆤𑇆
[oːmujakujat͡ʃʰurporum,sujmaːliroʈumwɔndasmanz,sujmaːlikanipʲaʈʰgorumtɨt͡sorum,əːsɨssaːstɨsapnissɔn.]
"I kept reciting the unique divine word "Om" and kept it safe in my heart through my resolute dedication and love. I was simply ash and by its divine grace got metamorphosed into gold."
𑆃𑆑𑆶𑆪 𑆏𑆀𑆑𑆳𑆫 𑆪𑆶𑆱 𑆤𑆳𑆨𑆴 𑆣𑆫𑆼 𑆑𑆶𑆩𑇀𑆮𑆪 𑆧𑇀𑆫𑆲𑇀𑆩𑆳𑆟𑇀𑆝𑆱 𑆪𑆶𑆱 𑆓𑆫𑆴 𑆃𑆒 𑆩𑆶𑆪 𑆩𑆁𑆠𑇀𑆫 𑆪𑆶𑆱 𑆖𑇀𑆪𑆠𑆱 𑆑𑆫𑆼 𑆠𑆱 𑆱𑆳𑆱 𑆩𑆁𑆠𑇀𑆫 𑆑𑇀𑆪𑆳 𑆑𑆫𑆼𑇆
[akujomkaːrjusnaːbidareː,kumbeːbrahmaːnɖassumgareː,akʰsujmantʰɨrt͡sʲataskareː,tassaːsmantʰɨrkjaːkareː.]
One who recites the divine word "Omkār" by devotion is capable to build a bridge between his own and the cosmic consciousness. By staying committed to this sacred word, one doesn't require any other mantra out of thousands others.