Catálogo alfabético de apellidos

Ang 'Catálogo alfabético de apellidos(Wikang Kastila para sa"Alpabetikong Katalogo ng mga Apelyido") ay isang aklat na binubuo ng apelyido na inilathala saPilipinasat iba pang mga pulo ngSilangang Indiya ng Espanyanoong kalagitnaan ng ikalabinsiyam (19th) na siglo. Ito ay bilang tugon sa isang utos ng kolonyang Kastila na magtatatag ng isang pamamaraan ng pagkalat ng mga ngalan ng angkan at pagpapatupad ngPamamaraang pagpapangalan ng mga Kastilasa mga naninirahan sa Pilipinas.
Ang aklat ay nilikha ngKastilangKapitanatGobernador HeneralNarciso Claveria y Zalduana nagpanukala ng kautusan noong Nobyemre 21, 1849 bilang pagtugon sa mga pabago-bagong pamamaraan ng mgaPilipinona mamili ng mga apelyidong nagkataon. Kasunod ngKristiyanong Pilipinas, maraming mga Pilipino ang kumuha ng mga apelyido tulad ngde los Santos,de la Cruz,del RosarioatBautistadahil sa kanilang kabuluhan sa relihiyon. Sa ngayon, higit na malaganap ang mga apelyidong nabanggit. Maraming mga Pilipino ang pumili rin ng mga apelyido ng mga tanyag nadatuatrahasa kasaysayang Pilipino tulad ngLakandula. Bukod pa rito, hindi kataka-takang magkaroon ng iba't ibang apelyido ang isang Pilipinong angkan. Dahil sa iba't ibang pamamaraan ng pagkuha ng apelyido, nagdulot ito ng kahirapan sa mgaKastilangnamamahala ng kolonya sapagkat pinigilan nito ang maayos na pagtatala ng isangsensong mga naninirahan sakapuluanat ang maayos na paniningil ngbuwis.
Ang aklat na ito ay binubuo ng isang-daan-at-apatnapu't isang (141) pahina. Ang mga apelyido ay nakatala sa anim na hana at ang pinakamaraming apelyido bawat hanay ay pitumpu't dalawa (72). Sa ilalim ng pamagat ng bawat hanay, ang mga apelyido ay hindi nakaayos ayon sa abakada (halimbawa, matapos ngGandainsusunod angGanavacastaposGandoy, at angBalledoray nakatala sa ilalim ng "V").
Lahat ng mga titik ngabakadangKastila ay nakalahad maliban sa mga titk "I" (sapalabaybayang Kastilang panahong iyon, ang "Y" ay ginagamit na unang titik sa halip na "I"), "K" at "W" (hindi nakikita sa alibatang Kastila) at "X" (dahil sa isang pamamalit ng kayinig, ang mga naunang mga apelyido tulad ng Ximénez ay ibinaybay bilang Jiménez, na mayJnoon.)
Ang mga apelyido ay nagmula sa mgaWikang Pilipinotulad ngHiligaynon,Tagalog,Ilokano,Cebuanoat marami pang iba ngunit angKastilaang pinagmulan ng karamihan ng apelyidong Pilipino.
Maraming mga salita mula sa mga Wikang Pilipino ang nanggaling sa iba't-ibang mga paksang diwa tulad ng kalikasan, behetasyon, heograpiya at iba pa.
Ang mga halimbawa ng mga apelyido ayDaquila(makabagong uri/palabaybayan:dakila) Magsaysay (magsalaysay), Balani (magnetisimo), Malaqui (malaki o mula sa propetangMalachi), Dimatulac (hindi matulak;), "Bathala" (Visayan-Sanskrito: Bathala o Diyos), Panganiban (Tagalog: "isang kagamitan ng, masasaniban ng [hal. Diyos]") Lagip (Ilokano: alaala), Puti , Talong , Maliuanag (maliwanag), Mabanglo (Ilokano: mabango), Tumacder (tumakder, Ilokano: tumayo), at Ycasiam (ikasiyam/ika-9).
Ang sumusunod ay ang listahan ng mga apelyido ng Filipino sa Catalogo alfabetico de apellidos (Alpabetikong katalogo ng apelyido), isang libro ng mga apelyido na ginawa ayon sa utos ni Gobernador Heneral Narciso Claveria na may petsang Nobyembre 21, 1849.
Tingnan kung mahahanap mo ang iyo sa isang listahan ng higit sa 2,300 mga apelyido