Berlin

AngBerlinay angkabeserangAlemanya. May 3.7 milyong naninirahan, ito angpinakamalaking lungsodsa bansa ayon sa lugar at populasyon,at ang pinakamalaking lungsod ayon sa populasyon sa buongUnyong Europeo, ayon sa populasyon sa loob ng mga limitasyon ng lungsod.Isa salabing-anim na kinabibilangang estadong Alemanya, ang Berlin ay napalilibutan ngEstado ng Brandeburgoat kadugtong ngPotsdam, ang kabesera ng Brandeburgo. Ang urbanong pook ng Berlin, na may populasyon na humigit-kumulang 4.5 milyon, ay ang pangalawang pinakamataong urbanong pook sa Alemanya pagkatapos ngRuhr. Angkabeserang rehiyon ng Berlin-Brandeburgoay may humigit-kumulang 6.2 milyong mga naninirahan at ito angikatlong pinakamalaking kalakhang rehiyon ng Alemanyapagkatapos ng mga rehiyon ngRin-RuhratRin-Meno.Nagkaroon ngbigong pagtatangkang pag-isahin ang parehong estado noong 1996, at sa kabila ng nananatiling hiwalay, ang dalawang estado ay nagtutulungan sa maraming kalakaran hanggang ngayon.
Ang Berlin ay tumatawid sa pampang ngSpree, na dumadaloy saHavel(isangtributaryongElbe) sa kanlurang boro ngSpandau. Kabilang sa mga pangunahing topograpikong tampok ng lungsod ay ang maraming lawa sa kanluran at timog-silangan na mga boro na nabuo ngSpree,Havel, atDahme, na ang pinakamalaki ay angLawa Müggelsee. Dahil sa lokasyon nito saKapatagang Europeo, ang Berlin ay naiimpluwensiyahan ng isangbanayad na pana-panahong klima. Halos sangkatlo ng lugar ng lungsod ay binubuo ng mga kagubatan,liwasan, hardin, ilog, kanal, at lawa.Ang lungsod ay nasa lugar ng diyalektongGitnang Aleman; angdiyalekto ng Berlinay isang varyant ng mgadiyalektong Lausitzisch-Neumärkisch.
Unang naidokumento noong ika-13 siglo at sa pagtawid ng dalawang mahalagang makasaysayangrutang pangkalakalan,ang Berlin ay naging kabesera ngMargrabyato ng Brandeburgo(1417 – 1701), ngKaharian ng Prusya(1701–1918), ngImperyong Aleman(1871). –1918), ngRepublikang Weimar(1919–1933), at ngAlemanyang Nazi(1933–1945). AngBerlin noong dekada '20ay ang ikatlong pinakamalaking munisipalidad sa mundo.Pagkatapos ngIkalawang Digmaang Pandaigdigat ang kasunod na pananakop nito ng mga matagumpay na bansa, nahati ang lungsod; angKanlurang Berlinay naging isang de facto naeksklabongKanlurang Alemanya, na napapalibutan ngPader ng Berlin(mula Agosto 1961 hanggang Nobyembre 1989) at ng teritoryo ng Silangang Aleman.AngSilangang Berlinay idineklara na kabesera ng Silangang Alemanya, habang angBonnay naging kabesera ng Kanlurang Alemanya. Kasunod ngmuling pag-iisa ng Alemanyanoong 1990, ang Berlin ay muling naging kabesera ng buong Alemanya.
Ang Berlin ay isangpandaigdigang lungsodngkultura,politika,media, at agham.Nakabatay angekonomiyanito sa mgahigh-techna kompanya atsektor ng serbisyo, na sumasaklaw sa magkakaibang hanay ng mgamalikhaing industriya, pasilidad ng pananaliksik, mga korporasyon ng media at mga pinagdadausang pangkumbensiyon.Ang Berlin ay nagsisilbing isang kontinental na pusod para sa trapiko sa himpapawid at tren at may napakakomplikadong ugnayan ng pampublikong transportasyon. Ang metropolis ay isang sikat na destinasyongpanturista.Kabilang din sa mga makabuluhang industriya angIT, mgaparmasyutiko,inhinyeriyang biyomedikal,malinis na teknolohiya,biyoteknolohiya, konstruksiyon, atelectronika.
Ang Berlin ay tahanan ng mga unibersidad na kilala sa buong mundo gaya ngPamantasang Humboldt,Pamantasang Teknikal,Malayang Unibersidad,Pamantasan ng mga Sining,ESMT Berlin,Paaralang Hertie, atKolehiyong Bard ng Berlin. AngZoolohikong Hardinnito ay ang pinakabinibisitang zoo sa Europa at isa sa pinakasikat sa buong mundo. Dahil angBabelsbergang kauna-unahang malakihang estudyong pampelikulang complex sa mundo, ang Berlin ay isang lalong sikat na lokasyon para sa mga pandaigdigangpaggawa ng pelikula.Kilala ang lungsod sa mga pagdiriwang, magkakaibang arkitektura, nightlife, kontemporaneong sining at napakataas na kaledad ng pamumuhay.Mula noong dekada 2000, saksi ang Berlin sa paglitaw ng isang kosmopolitangeksenangentrepreneurship.
Nagtataglay ang Berlin ng tatlongPandaigdigang Pamanang Pook:Pulo ng mga Museo, ang mgaPalasyo at Liwasan ng Potsdam at Berlin, at ang mgaModernismong Pabahay ng Berlin.Kabilang sa iba pang mga tanawin angTarangkahang Brandeburgo, anggusaling Reichstag, angPotsdamer Platz, angAlaala sa mga Pinaslang na Hudyo ng Europa, angAlaala ng Pader ng Berlin, angGaleriya ng Silangang Bahagi, angHaligi ng Tagumpay sa Berlin, angKatedral ng Berlin, at angToreng Pantelebisyon ng Berlin, ang pinakamataas na estruktura sa Alemanya. Maraming museo, galeriya, aklatan, orkestra, at mga pinagdadausan ng sports ang Berlin. Kabilang dito angAltes Museum, angLumang Pamabansang Galeriya, angMuseong Bode, angMuseo Pergamo, angMuseuong Pangkasaysayang Aleman, angMuseong Hudyo Berlin, angMuseo ng Likas na Kasaysayan, angForo Humboldt, angAklatang Estatal ng Berlin, angOpera Estatal ng Berlin, angFilarmonika ng Berlin, at angMaraton ng Berlin.
Matatagpuan ang Berlin sa hilagang-silangan ng Alemanya, silangan ng IlogElbe, na dating bumubuo, kasama ang Ilog (Sahon o Turingia)Saale(mula sa kanilangtagpuansaBarbypataas), ang silangang hangganan ngKahariang Franco. Habang ang Kahariang Franco ay pangunahing tinitirhan ng mga tribongAlemantulad ng mgaFrancoat mgaSahon, ang mga rehiyon sa silangan ng mga ilog sa hangganan ay pinaninirahan ng mga tribongEslabo. Ito ang dahilan kung bakit karamihan sa mga lungsod at nayon sa hilagang-silangan ng Alemanya ay may mga pangalang may pinagmulangEslabo(Germania Slavica). Ang mga karaniwangHermanisadongpangalan ng lugar nahulapingEslabo na pinagmulan ay-ow,-itz,-vitz,-witz,-itzschat-in, ang mgaunlapiayWindischatWendisch. Ang pangalangBerlinay nag-ugat sa wika ng mga naninirahan saKanlurang Eslabosa lugar ng Berlin ngayon, at maaaring nauugnay sa LumangPolabongtangkay naberl-/birl-("latian").Dahil angBer-sa simula ay parang salitang Aleman naBär("oso"), lumilitaw ang isang oso sa eskudo de armas ng lungsod. Kaya ito ay isang halimbawa ngarmas parlantes.
Salabindalawang borong Berlin, lima ang may (bahagyang) pangalang may pinagmulang Eslabo:Pankow(pinakamatao),Steglitz-Zehlendorf,Marzahn-Hellersdorf,Treptow-Köpenick, atSpandau(pinangalanang Spandow hanggang 1878). Sa siyamnapu't anim na kapitbahayan nito, dalawampu't dalawa ang may (bahagya) na pangalang may pinagmulang Eslabo:Altglienicke,Alt-Treptow,Britz,Buch,Buckow,Gatow,Karow,Kladow,Köpenick,Lankwitz,Lübars,Marchow,Marzahn,Pankow,Prenzlauer Berg,Rudow,Schmöckwitz,Spandau,Stadtrandsiedlung Malchow,Steglitz,Tegel, atZehlendorf. Ang kapitbahayan ngMoabitay may pangalang nagmula sa Pranses, at angFranzösisch Buchholzay ipinangalan sa mgaHuguenot.
Ang pinakaunang katibayan ng mga pamayanan sa lugar ng Berlin ngayon ay mga labi ng isang pundasyon ng bahay na may petsang 1174, na natagpuan sa mga paghuhukay sa Berlin Mitte,at isang barakilang kahoy na may petsang humigit-kumulang 1192.Ang unang nakasulat na mga talaan ng mga bayan sa lugar ng kasalukuyang Berlin ay mula sa huling bahagi ng ika-12 siglo. AngSpandauay unang binanggit noong 1197 atKöpenicknoong 1209, bagaman ang mga lugar na ito ay hindi sumanib sa Berlin hanggang 1920.Ang sentrong bahagi ng Berlin ay maaaring masubaybayan pabalik sa dalawang bayan. AngCöllnsaFischerinselay unang binanggit sa isang dokumento noong 1237, at ang Berlin, sa kabila ngSpreesa tinatawag ngayongNikolaiviertel, ay tinukoy sa isang dokumento mula 1244.Ang 1237 ay itinuturing na petsa ng pagkakatatag ng lungsod.Ang dalawang bayan sa paglipas ng panahon ay nabuo ang malapit na pang-ekonomiya at panlipunang ugnayan, at nakinabang mula sapangunahing bahagi mismosa dalawang mahalagangruta ng kalakalanngVia Imperiina mulaBrujashanggangNovgorod.Noong 1307, bumuo sila ng isang alyansa na may isang karaniwang patakarang panlabas, bagaman ang kanilang mga panloob na pangangasiwa ay pinaghihiwalay pa rin.
Noong 1415, siFederico Iay nagingtagahalalngMargrabyato ng Brandeburgo, na pinamunuan niya hanggang 1440.Noong ika-15 siglo, itinatag ng kaniyang mga kahalili ang Berlin-Cölln bilang kabesera ng margabyato, at ang mga sumunod na miyembro ng pamilyangHohenzollernay namuno sa Berlin hanggang 1918, una bilang mga tagahalal ng Brandeburgo, pagkatapos ay bilang mga hari ngPrusya, at kalaunan bilang mgaemperador ng Alemanya. Noong 1443, sinimulan niFederico II Ngiping Bakalang pagtatayo ng isang bagongpalasyong hari sa kambal na lungsod ng Berlin-Cölln. Ang mga protesta ng mga mamamayan ng bayan laban sa gusali ay nagtapos noong 1448, sa "Indignasyong Berlin" ("Berliner Unwille").Hindi naging matagumpay ang protestang ito at nawalan ang mga mamamayan ng marami sa mga pampolitika at pang-ekonomiyang pribilehiyo. Nang matapos ang palasyo ng hari noong 1451, unti-unti itong nagamit. Mula 1470, kasama ang bagong tagahalal na siAlberto III Aquiles, naging bagong tirahan ng hari ang Berlin-Cölln.Opisyal, ang palasyo ng Berlin-Cölln ay naging permanenteng tirahan ng mga Brandeburgong tagahalal na mga Hohenzollern mula 1486, nang siJuan Ciceronay maupo sa kapangyarihan.Gayunpaman, kinailangan ng Berlin-Cölln na talikuran ang katayuan nito bilang isang malayang lungsodHanseatico. Noong 1539, opisyal na nagingLuteranoang mga botante at ang lungsod.
AngDigmaan ng Tatlumpung Taonsa pagitan ng 1618 at 1648 ay nagwasak sa Berlin. Sangkatlo ng mga bahay nito ang nasira o nawasak, at ang lungsod ay nawalan ng kalahati ng populasyon nito.SiFederico Guillermo, na kilala bilang "Dakilang Tagahalal", na humalili sa kaniyang ama na siJorge Guillermobilang pinuno noong 1640, ay nagpasimula ng isang patakaran ng pagtataguyod ng imigrasyon at pagpaparaya sa relihiyon.SaKautusan ng Potsdamnoong 1685, nag-alok si Frederick William ng pagpapakupkop para sa mga Pranses naHuguenot.
Noong 1700, humigit-kumulang 30 porsiyento ng mga residente ng Berlin ay Pranses, dahil sa imigrasyon ng mga Huguenot.Marami pang ibang imigrante ang nagmula saBohemya,Polonya, atSalzburgo.
Mula noong 1618, ang Margrabyato ng Brandeburgo aypersonalna nakipag-isa saDukado ng Prusya. Noong 1701, nabuo ng dalawahang estado angKaharian ng Prusyahabang siFederico III, Tagahalal ng Brandeburgo, ay kinoronahan ang sarili bilang haringFederico I sa Prusya. Ang Berlin ay naging kabesera ng bagong Kaharian,pinalitan angKönigsberg. Ito ay isang matagumpay na pagtatangka na isentralisa ang kabesera sa napakalayong estado, at ito ang unang pagkakataon na ang lungsod ay nagsimulang lumago. Noong 1709, pinagsama ang Berlin sa apat na lungsod ng Cölln, Friedrichswerder, Friedrichstadt, at Dorotheenstadt sa ilalim ng pangalang Berlin, "Haupt- und Residenzstadt Berlin".
Noong 1740, si Federico II, na kilala bilangFederico ang Dakila(1740–1786), ay naluklok sa kapangyarihan.Sa ilalim ng pamumuno ni Federico II, ang Berlin ay naging sentro ngKaliwanagan, ngunit saglit ding sinakop noongDigmaan ng Pitong Taonng hukbong Ruso.Kasunod ng tagumpay ng Pransiya saDigmaan ng Ika-apat na Koalisyon,nagmartsasiNapoleon Bonapartesa Berlin noong 1806, ngunit nagbigay ng nagsasariling pamahalaan sa lungsod.Noong 1815, ang lungsod ay naging bahagi ng bagongLalawigan ng Brandeburgo.
Hinubog ngRebolusyong Industriyalang Berlin noong ika-19 na siglo; kapansin-pansing lumawak ang ekonomiya at populasyon ng lungsod, at naging pangunahing sentro ng riles at sentro ng ekonomiya ng Alemanya. Ang mga karagdagang suburb sa lalong madaling panahon ay umunlad at lumaki ang lugar at populasyon ng Berlin. Noong 1861, ang mga kalapit na suburb kasama angWedding,Moabit, at ilang iba pa ay isinanib sa Berlin.Noong 1871, ang Berlin ay naging kabesera ng bagong itinatag naImperyong Aleman.Noong 1881, naging distritong lungsod ito na hiwalay sa Brandeburgo.
Noong unang bahagi ng ika-20 siglo, ang Berlin ay naging isang matabang lupa para sa kilusangEkspresyonistang Aleman.Sa mga larangan tulad ng arkitektura, pagpipinta, at sine ay naimbento ang mga bagong anyo ng artistikong estilo. Sa pagtatapos ngUnang Digmaang Pandaigdignoong 1918, isangrepublikaang ipinahayag niPhilipp Scheidemannsagusaling Reichstag. Noong 1920, isinama ngBatas ng Kalakhang Berlinang dose-dosenang mga suburban na lungsod, nayon, at pagmamay-ari sa paligid ng Berlin sa isang pinalawak na lungsod. Ang batas ay nagpalaki sa lugar ng Berlin mula 66 kmtungo 883 km(25 tungo 341 sq mi). Halos dumoble ang populasyon, at ang Berlin ay may populasyon na humigit-kumulang apat na milyon. Sa panahongWeimar, ang Berlin ay sumailalim sa kaguluhan sa politika dahil sa kawalan ng katiyakan sa ekonomiya ngunit naging isang kilalang sentro ngRumaragasang Dekada '20. Naranasan ng metropolis ang kaniyang kapanahunan bilang isang pangunahing kabesera ng mundo at kilala sa mga tungkulin ng pamumuno nito sa agham, teknolohiya, sining, humanidades, pagpaplano ng lungsod, pelikula, mas mataas na edukasyon, pamahalaan, at mga industriya. SiAlbert Einsteinay sumikat sa publiko noong mga taon niya sa Berlin, na ginawaran ngGantimpalang Nobel para sa Pisikanoong 1921.
Noong 1933, siAdolf Hitlerat angPartido Naziaynaluklok sa kapangyarihan. Ang pamamahala ng NSDAP ay nagpabawas sa komunidad ng mga Hudyo ng Berlin mula 160,000 (isang-katlo ng lahat ng mga Hudyo sa bansa) sa humigit-kumulang 80,000 dahil sa pangingibang-bansa sa pagitan ng 1933 at 1939. Pagkatapos ngKristallnachtnoong 1938, libo-libong Hudyo ng lungsod ang ikinulong sa kalapit nakampong piitan ng Sachsenhausen. Simula noong unang bahagi ng 1943, marami ang ipinadala sa mgakampong piitan, gaya ngAuschwitz.Ang Berlin ay ang pinakamabigat na binomba na lungsod sa kasaysayan. Sa panahon ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ang malaking bahagi ng Berlin ay nawasak sa 1943–45 na reyd sa himpapawid ng mga Alyado at sa 1945Labanan ng Berlin. Ang mga Alyado ay naghulog ng 67,607 tonelada ng mga bomba sa lungsod, na sinira ang 6,427 ektarya ng tinayuang lugar. Humigit-kumulang 125,000 sibilyan ang napatay.Matapos angpagtatapos ng digmaan sa Europanoong Mayo 1945, nakatanggap ang Berlin ng malaking bilang ng mga bakwit mula sa mga lalawigan sa Silangan. Hinati ng mga matagumpay na kapangyarihan ang lungsod sa apat na sektor, na kahalintulad sa mga lugar ngpananakopkung saan hinati ang Alemanya. Ang mga sektor ngKanluraning Alyado(ang Estados Unidos, Reino Unido, at Pransiya) ay bumuo ngKanlurang Berlin, habang angSobyetikong sektorang bumuo ngSilangang Berlin.
Lahat ng apat naAlyadoay nagbahagi ng mga tungkuling pampamahalaan para sa Berlin. Gayunpaman, noong 1948, nang palawigin ng Kanluraning Alyado ang reporma sa pera sa Kanlurang mga sona ng Alemanya sa tatlong kanlurang sektor ng Berlin, angUnyong Sobyetikoay nagpataw ngpagharangsa mga daanan patungo at mula sa Kanlurang Berlin, na ganap na nasa loob ng kontrolado ng Sobyetikong teritoryo. Angpagbangkulong ng Berlin, na isinagawa ng tatlong kanlurang Alyado, ay nagtagumpay sa pagharang na ito sa pamamagitan ng pagbibigay ng pagkain at iba pang mga suplay sa lungsod mula Hunyo 1948 hanggang Mayo 1949.Noong 1949, itinatag ang Pederal na Republika ng Alemanya saKanlurang Alemanyaat kalaunan ay isinama ang lahat ng mga sonang Amerikano, Briton, at Pranses, hindi kasama ang mga sona ng tatlong bansang iyon sa Berlin, habang angMarxista-LeninistangDemokratikong Republikang Alemanay idineklara saSilangang Alemanya. Ang Kanlurang Berlin ay opisyal na nanatiling isang sinasakop na lungsod, ngunit ito ay nakahanay sa politika sa Republikang Federal ng Alemanya sa kabila ng heyograpikong paghihiwalay ng Kanlurang Berlin. Ang serbisyo ng himpapawid sa Kanlurang Berlin ay ipinagkaloob lamang sa mga kompanyang panghimpapawid ng mga Amerikano, Briton, at Pranses.
Ang pagkakatatag ng dalawang estadong Aleman ay nagpapataas ng tensiyon saDigmaang Malamig. Ang Kanlurang Berlin ay napapaligiran ng teritoryo ng Silangang Aleman, at ang Silangang Alemanya ay nagpahayag ng Silangang bahagi bilang kabesera nito, isang hakbang na hindi kinilala ng mga kanluraning kapangyarihan. Kasama sa Silangang Berlin ang karamihan sa sentrong pangkasaysayan ng lungsod. Ang pamahalaang Kanlurang Aleman ay nagsariling nagtatag saBonn.Noong 1961, sinimulan ng Silangang Alemanya na itayo angPader ng Berlinsa paligid ng Kanlurang Berlin, at ang mga pangyayari ay umabot sa isang tangke na paghaharap saTsekpoint Charlie. Ang Kanlurang Berlin ay de facto na ngayong bahagi ng Kanlurang Alemanya na may natatanging legal na katayuan, habang ang Silangang Berlin ay de facto na bahagi ng Silangang Alemanya. Ibinigay niJohn F. Kennedyang kaniyang talumpating "Ich bin ein Berliner" noong Hunyo 26, 1963, sa harap ngmunisipyongSchöneberg, na matatagpuan sa kanlurang bahagi ng lungsod, na sinalungguhitan ang suporta ng Estados Unidos para sa Kanlurang Berlin.Ang Berlin ay ganap na nahati. Bagaman posible para sa mga Kanluranin na dumaan sa kabilang panig sa pamamagitan ng mahigpit na kontroladong mga tsekpoint, para sa karamihan ng mga taga-Silangan, ang paglalakbay sa Kanlurang Berlin o Kanlurang Alemanya ay ipinagbabawal ng pamahalaan ng Silangang Alemanya. Noong 1971, ginagarantiyahan ng isangKasunduan ng Apat na Kapangyarihanang pagpunta sa at mula sa Kanlurang Berlin sa pamamagitan ng kotse o tren sa pamamagitan ng Silangang Alemanya.
Noong 1989, sa pagtatapos ng Digmaang Malamig at panggigipit mula sa populasyon ng Silangang Aleman, angPader ng Berlin ay bumagsaknoong Nobyembre 9 at kasunod na karamihan ay giniba. Ngayon, pinapanatili ngEast Side Galleryang malaking bahagi ng pader. Noong Oktubre 1990, mulingpinagsamaang dalawang bahagi ng Alemanya bilang Republika Federal ng Alemanya, at muling naging lungsod ang Berlin.SiWalter Momper, ang alkalde ng Kanlurang Berlin, ay naging unang alkalde ng muling pinagsamang lungsod sa pansamantala. Ang mga halalan sa buong lungsod noong Disyembre 1990 ay nagresulta sa unang "lahatang Berlin" na alkalde na nahalal na manungkulan noong Enero 1991, kung saan ang magkahiwalay na opisina ng mga alkalde sa Silangan at Kanlurang Berlin ay magtatapos sa panahong iyon, at siEberhard Diepgen(isang dating alkalde ng Kanluran Berlin) ang naging unang nahalal na alkalde ng isang muling pinag-isang Berlin.Noong Hunyo 18, 1994, ang mga sundalo mula sa Estados Unidos, Pransiya, at Britanya ay nagmartsa sa isang parada na bahagi ng mga seremonya upang markahan ang pag-alis ng mga kaalyadong tropang pananakop na nagpapahintulot samuling pinagsamang Berlin(ang huling tropang Ruso ay umalis noong Agosto 31, habang ang huling pag-alis ng mga puwersa ng Kanluraning Alyado ay noong Setyembre 8, 1994). Noong Hunyo 20, 1991, bumoto angBundestag(Parlamentong Aleman) nailipat ang luklukanng kabesera ng Alemanya mula Bonn patungong Berlin, na natapos noong 1999.
Angrepormang pampangasiwaan ng Berlin noong 2001ay nagsanib ng ilang boro, na binawasan ang kanilang bilang mula 23 hanggang 12.
Noong 2006, isinagawa sa Berlin angFIFA World Cup Final.
Sa isangpag-atakeng terorista noong 2016na nauugnay saISIL, isang truck ang sadyang inimaneho sa isang palengkeng pam-Pasko sa tabi ngPang-alaalang Simbahang Kaiser Guillermo, na nag-iwan ng 13 kataong namatay at 55 nasugatan.
Binuksan angPaliparang Berlin Brandeburgo(BER) noong 2020, pagkalipas ng siyam na taon kaysa binalak, kung saan papasok na ang Terminal 1 sa serbisyo sa katapusan ng Oktubre, at ang mga lipad papunta at mula saPaliparang Tegelay magtatapos sa Nobyembre.Dahil sa pagbaba ng bilang ng mga pasahero na nagreresulta mula sa pandemya ngCOVID-19, inihayag ang mga plano na pansamantalang isara ang Terminal 5 ng BER, ang datingPaliparang Schönefeld, simula sa Marso 2021 nang hanggang isang taon.Ang nag-uugnay nalinyang U-Bahn U5mula Alexanderplatz hanggangHauptbahnhof, kasama ang mga bagong estasyong Rotes Rathaus at Unter den Linden, ay binuksan noong Disyembre 4, 2020, kung saan inaasahang magbubukas ang estasyon ng Museumsinsel U-Bahn sa bandang Marso 2021, na kokompleto sa lahat ng mga bagong gawa sa U5.Ang isang bahagyang pagbubukas sa pagtatapos ng 2020 na museongForo Humboldt, na makikita sa muling itinayongPalasyo ng Berlin, na inihayag noong Hunyo, ay ipinagpaliban hanggang Marso 2021.
Ang legal na batayan para sa pinagsamang estado ng Berlin atBrandeburgoay iba sa ibang mga panukala sa pagsasanib ng estado. Karaniwan, ang Artikulo 29 ngBatayang Batasay nagsasaad na ang pagsasanib ng estado ay nangangailangan ng isang pederal na batas.Gayunpaman, ang isang sugnay na idinagdag sa Batayang Batas noong 1994, Artikulo 118a, ay nagpapahintulot sa Berlin at Brandeburgo na magkaisa nang walang pag-aprubang federal, na nangangailangan ng isang reperendo at ratipikasyon ng mga parlamento ng parehong estado.
Noong 1996, nagkaroon ng hindi matagumpay na pagtatangka na pag-isahin ang mga estado ng Berlin at Brandeburgo.Parehong may iisang kasaysayan, diyalekto, at kultura at sa 2020, mayroong mahigit 225,000 residente ng Brandeburgo na namamasahe patungong Berlin. Ang pagsasanib ay nagkaroon ng halos nagkakaisang suporta ng isang malawak na koalisyon ng parehong mga pamahalaan ng estado, mga partidong pampolitika, media, mga asosasyon ng negosyo, mgaunyon ng manggagawa, at mga simbahan.Bagaman bumoto ang Berlin ng pabor sa maliit na palugit, higit sa lahat ay nakabatay sa suporta sa datingKanlurang Berlin, hindi inaprubahan ng mga botante ng Brandeburgo ang pagsasanib sa malaking palugit. Nabigo ito higit sa lahat dahil sa ayaw ng mga botante ng Brandeburgo na tanggapin ang malaki at lumalaking utang ng publiko sa Berlin at takot na mawala ang pagkakakilanlan at impluwensiya sa kabesera.
Ang Berlin ay nasa hilagang-silangan ng Alemanya, sa isang lugar ng mababang latiang makahoy na may pangunahing patag natopograpiya, bahagi ng malawak naHilagang Kapatagang Europeona umaabot mula hilagang Pransiya hanggang kanlurang Rusya. AngBerliner Urstromtal(isang panahon ng yelolambak glasyar), sa pagitan ng mababangTalampas ng Barnimsa hilaga at ngTalampas ng Teltowsa timog, ay nabuo sa pamamagitan ng natunaw na tubig na dumadaloy mula sa mga yelo sa dulo ng hulingglasyasyong Weichseliense. AngSpreeay sumusunod sa lambak na ito ngayon. Sa Spandau, isang boro sa kanluran ng Berlin, ang Spree ay umaagos sa ilogHavel, na dumadaloy mula hilaga hanggang timog sa kanlurang Berlin. Ang daloy ng Havel ay mas katulad ng isang hanay ng mga lawa, ang pinakamalaki ay ang Tegeler See at angGroßer Wannsee. Ang isang serye ng mga lawa ay dumadaloy din sa itaas na Spree, na dumadaloy saGroßer Müggelseesa silangang Berlin.
Ang malalaking bahagi ng kasalukuyang Berlin ay umaabot sa mababang talampas sa magkabilang panig ng Lambak Spree. Malaking bahagi ng mga boro naReinickendorfatPankoway nasa Talampas ng Barnim, habang ang karamihan sa mga boro ngCharlottenburg-Wilmersdorf,Steglitz-Zehlendorf,Tempelhof-Schöneberg, atNeuköllnay nasa Talampas ng Teltow.
Ang boro ng Spandau ay bahagyang nasa loob ng Lambak Glasyar ng Berlin at bahagyang nasa Kapatagang Nauen, na umaabot sa kanluran ng Berlin. Mula noong 2015, ang mga burol ng Arkenberge sa Pankow sa 122 metro (400 tal) taas, ay ang pinakamataas na punto sa Berlin. Sa pamamagitan ng pagtatapon ng mga labi ng konstruksiyon nalampasan nito angTeufelsberg(120.1 m (394 tal)), na kung saan mismo ay binubuo ng mga durog na bato mula sa mga guho ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig.AngMüggelbergesa 114.7 114.7 metro (376 tal) taas ay ang pinakamataas na natural na punto at ang pinakamababa ay ang Spektesee sa Spandau, sa 28.1 metro (92 tal) taas.
Ang Berlin ay mayklimang pangkaragatan(Köppen:Cfb);ang silangang bahagi ng lungsod ay may bahagyang impluwensiyang kontinental (Dfb), isa sa mga pagbabago ay ang taunang pag-ulan ayon samasa ng hanginat ang mas malaking kasaganaan sa isang panahon ng taon.Nagtatampok ang ganitong uri ng klima ng katamtamang temperatura ng tag-init ngunit kung minsan ay mainit (para sa pagiging semikontinental) at malamig na taglamig ngunit hindi mahigpit sa halos lahat ng oras.
Dahil sa mga transisyonal na sonang klima nito, karaniwan ang pagyeyelo sa taglamig, at may mas malaking pagkakaiba sa temperatura sa pagitan ng mga panahon kaysa sa karaniwan para sa maramingklimang pangkaragatan. Higit pa rito, ang Berlin ay inuri bilang isangkatamtamangklimang kontinental(Dc) sa ilalim ng iskema ngklima ng Trewartha, gayundin ang mga suburb ng Lungsod ng Bagong York, bagaman inilalagay sila ngsistemang Köppensa iba't ibang uri.
Ang mga tag-araw ay mainit-init at kung minsan ay mahalumigmig na may karaniwang mataas na temperatura na 22–25 °C (72–77 °F) at mababa sa 12–14 °C (54–57 °F). Ang mga taglamig ay malamig na may karaniwang mataas na temperatura na 3 °C (37 °F) at mababa sa −2 hanggang 0 °C (28 hanggang 32 °F). Ang tagsibol at taglagas ay karaniwang malamig hanggang banayad. Lumilikha ng mikroklima ang tinayuang bahagi ng Berlin, na mayinit na iniimbak ng mga gusali at bangketa ng lungsod. Ang mga temperatura ay maaaring 4 °C (7.2 °F) mas mataas sa lungsod kaysa mga nakapaligid na lugar.Ang taunang pag-ulan ay 570 millimetro (22 pul) na may katamtamang pag-ulan sa buong taon. Ang Berlin at ang nakapalibot na estado ng Brandeburgo ay ang pinakamainit at pinakatuyong rehiyon sa Alemanya.Ang pag-ulan ng niyebe ay pangunahing nangyayari mula Disyembre hanggang Marso.Ang pinakamainit na buwan sa Berlin ay Hulyo 1834, na may karaniwang temperatura na 23.0 °C (73.4 °F) at ang pinakamalamig ay Enero 1709, na maykaraniwang temperatura na −13.2 °C (8.2 °F).Ang pinakabasang buwan na naitala ay Hulyo 1907, na may 230 millimetro (9.1 pul) ng pag-ulan, samantalang ang pinakamatuyo ay Oktubre 1866, Nobyembre 1902, Oktubre 1908 at Setyembre 1928, lahat ay may 1 millimetro (0.039 pul) ng pag-ulan.
Ang kasaysayan ng Berlin ay nag-iwan sa lungsod ng isangpolisentrikongpagkakaayos at isang napakaeklektikong hanay ng arkitektura at mga gusali. Ang hitsura ng lungsod ngayon ay higit na nahubog ng pangunahing papel na ginampanan nito sa kasaysayan ng Germany noong ika-20 siglo. Lahat ng pambansang pamahalaan na nakabase sa Berlin – ang Kaharian ng Prusya, ang Ikalawang Imperyong Aleman ng 1871, ang Republikang Weimar, Alemanyang Nazi, Silangang Alemanya, pati na rin ang muling pinagsamang Alemanya – ay nagpasimula ng mga ambisyosong programa sa muling pagtatayo, na ang bawat isa ay nagdaragdag ng sarili nitong natatanging estilo sa arkitektura ng lungsod.
Sinalanta ang Berlin ng mgapagsalakay sa himpapawid, sunog, at labanan sa kalye noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, at marami sa mga gusaling nakaligtas sa parehong Silangan at Kanluran ay giniba noong panahon pagkatapos ng digmaan. Karamihan sa demolisyong ito ay pinasimulan ng mga programa sa arkitektura ng munisipyo upang magtayo ng mga bagong distrito ng negosyo o tirahan at ang mga pangunahing arterya. Karamihan sa mgapalamutisa mga gusali bago ang digmaan ay nawasak kasunod ng mgamakabagong dogma, at sa parehong mga sistema pagkatapos ng digmaan, gayundin sa muling pinagsamang Berlin, maraming mahahalagang estrukturang pamana angmuling itinayo, kabilang angForum Fridericianumkasama ang,Operang Estatal(1955),Palasyo Charlottenburg(1957), ang mga monumental na gusali saGendarmenmarkt(dekada '80), angKommandantur(2003), at gayundin ang proyekto sa muling pagtatayo ng mga barokong patsada ngPalasyo ng Lungsod. Maraming mga bagong gusali ang naging inspirasyon ng kanilang makasaysayang mga nauna o ang pangkalahatang klasikong estilo ng Berlin, gaya ngOtel Adlon.
Ang mga kumpol ng mgaskyscraperay tumaas sa iba't ibang lokasyon:Potsdamer Platz, angCity West, atAlexanderplatz, ang huling dalawa ay naglalarawan sa mga dating sentro ng Silangan at Kanlurang Berlin, na ang una ay kumakatawan sa isang bagong Berlin noong ika-21 siglo, na bumangon mula sa mga guho no-man's land ng Pader ng Berlin. Ang Berlin ay may lima sa nangungunang 50pinakamataas na gusalisa Alemanya.
Mahigit sa sangkatlo ng sakop ng lungsod ay binubuo ng luntiang espasyo, kakahuyan, at tubig.Ang pangalawang pinakamalaki at pinakasikat na liwasan ng Berlin, angGroßer Tiergarten, ay matatagpuan sa gitna mismo ng lungsod. Sinasaklaw nito ang isang lugar na 210 ektarya at umaabot mulaBahnhof Zoosa City West hanggang saTarangkahang Brandeburgosa silangan.
Kabilang sa mga tanyag na kalye, angUnter den LindenatFriedrichstraßeay matatagpuan sa lumang sentro ng lungsod (at kasama sa dating Silangang Berlin). Ang ilan sa pangunahing kalye sa City West ay angKurfürstendamm(o pinaikling Ku´damm) atKantstraße.
AngFernsehturm(toreng pantelebisyon) saAlexanderplatzsaMitteay kabilang sa pinakamataas na estruktura sa Unyong Europeo sa 368 m (1,207 tal). Itinayo noong 1969, makikita ito sa karamihan ng mga sentral na distrito ng Berlin. Ang lungsod ay makikita mula sa 204 metro (669 tal)palapag ng pagmamasid. Simula rito, angKarl-Marx-Alleeay patungo sa silangan, isang abenida na may linya ng mga monumental na gusali ng tirahan, na dinisenyo sa estilongSosyalismong Klasisismo. Katabi ng lugar na ito ay angRotes Rathaus(Bulwagang Panlungsod), na may natatanging pulang-ladrilyong arkitektura nito. Sa harap nito ay angNeptunbrunnen, isang balong na nagtatampok ng mitolohikong pangkat ng mgaTriton, mgapersonipikasyonng apat na pangunahing Prusong ilog, atNeptunosa ibabaw nito.
AngTarangkahang Brandeburgoay isang ikonikong tanawin ng Berlin at Alemanya; ito ay tumatayo bilang isang simbolo ng mga pangyayaring Europeo at ng pagkakaisa at kapayapaan. Anggusaling Reichstagay ang tradisyonal na luklukan ng Parlamentong Aleman. Hinubog muli ito ng arkitektrong Briton na siNorman Fosternoong dekada '90 at nagtatampok ng salaming simboryo sa ibabaw ng pook ng pagpupulong, na nagbibigay-daan sa libreng pampublikong tanaw sa mga pinagdadausang parlamento at magagandang tanawin ng lungsod.
AngGaleriyang East Sideay isang open-air na eksibisyong sining na direktang ipininta sa mga huling bahagi ng Pader ng Berlin. Ito ang pinakamalaking natitirang ebidensiya ng makasaysayang dibisyon ng lungsod.
AngGendarmenmarktay isangneoklasikong liwasansa Berlin, ang pangalan ay nagmula sa punong-tanggapan ng sikat na Gens d'armes regiment na matatagpuan dito noong ika-18 siglo. Dalawang katulad na disenyong katedral ang hangganan nito, angFranzösischer Domkasama ang platapormang pang-obserbasyon nito at angDeutscher Dom. AngKonzerthaus(Bulwagang Pangkonsiyerto), tahanan ng Orkestra Sinfonika ng Berlin, ay nakatayo sa pagitan ng dalawang katedral.
AngPulo ng mga MuseosaIlog Spreeay naglalaman nglimang museona itinayo mula 1830 hanggang 1930 at isangPandaigdigang Pamanang PookngUNESCO. Ang pagpapanumbalik at pagtatayo ng isang pangunahing lagusan sa lahat ng mga museo, pati na rin ang muling pagtatayo ngStadtschlossay nagpapatuloy.Gayundin sa pulo at sa tabi ngLustgartenat palasyo ay angKatedral ng Berlin, ang ambisyosong pagtatangka ni Emperador Guillermo II na lumikha ng Protestanteng karibal saBasilika ni San Pedrosa Roma. Ang isang malaking kripta ay naglalaman ng mga labi ng ilan sa mga naunang Prusong maharlikang pamilya. AngKatedral ni Santa Eduvigisay ang Katoliko Romanong katedral ng Berlin.
AngUnter den Lindenay isang silangan–kanlurang abenidang nalilinyahan ng mga puno na mula sa Tarangkahang Brandeburgo hanggang sa pook ng dating Berliner Stadtschloss, at dating pangunahing promenada ng Berlin. Maraming Klasikong gusali ang nakahanay sa kalye, at naroon ang bahagi ngPamantasang Humboldt. AngFriedrichstraßeay ang maalamat na kalye ng Berlin noongGinintuang Dekada Beynte. Pinagsasama nito ang mga tradisyon ng ika-20 siglo sa modernong arkitektura ng Berlin ngayon.
AngPotsdamer Platzay isang buong kuwarto na binuo mula sa simula pagkatapos bumaba angPader.Sa kanluran ng Potsdamer Platz ay ang Kulturforum, na naglalaman ngGemäldegalerie, at nasa gilid ngNeue Nationalgalerieat ngBerliner Philharmonie. AngAlaala sa mga Pinaslang na Hudyo ng Europa, isang alaalang pang-Holokausto, ay nasa hilaga.
Ang lugar sa paligid ngHackescher Marktay tahanan ng mga kulturang moda, na may 'di-mabilang na mga bilihan ng damit, club, bar, at galeriya. Kabilang dito angHackesche Höfe, isang kalipunan ng mga gusali sa paligid ng ilang patyo, na muling itinayo noong 1996. Ang kalapit naBagong Sinagogaay ang sentro ng kultura ng mga Hudyo.
AngStraße des 17. Juni, na nagkokonekta sa Tarangkahang Brandeburgo at Ernst-Reuter-Platz, ay nagsisilbing gitnang silangan-kanlurang axis. Ang pangalan nito ay ginugunita ang mgapag-aalsa sa Silangang Berlin noong Hunyo 17, 1953. Humigit-kumulang sa kalahati mula sa Tarangkahang Brandeburgo ay ang Großer Stern, isang isla ng sirkulong trapiko kung saan matatagpuan angSiegessäule(Haligi ng Tagumpay). Ang monumentong ito, na itinayo upang gunitain ang mga tagumpay ng Prusya, ay inilipat noong 1938–39 mula sa dati nitong posisyon sa harapan ng Reichstag.
AngKurfürstendammay tahanan ng ilan sa mga mararangyang tindahan ng Berlin kung saan angPang-alaalang Simbahan ni Kaiser Guillermosa silangang dulo nito saBreitscheidplatz. Ang simbahan ay nawasak noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig at iniwang guho. Ang malapit sa Tauentzienstraße ay angKaDeWe, na sinasabing pinakamalaking almasen sa kontinental na Europa. AngRathaus Schöneberg, kung saan ginawa niJohn F. Kennedyang kaniyang tanyag na talumpating "Ich bin ein Berliner!", ay nasaTempelhof-Schöneberg.
Kanluran ng sentro, angPalasyo Bellevueay ang tirahan ngPangulo ng Alemanya. AngPalasyo Charlottenburg, na nasunog noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig, ay ang pinakamalaking makasaysayang palasyo sa Berlin.
AngFunkturm Berlinay isang 150 metro (490 tal)lattice tore ng radyo sa pook fairground, na itinayo sa pagitan ng 1924 at 1926. Ito ang tanging toreng pang-obserbasyon na nakatayo sa mga insulator at may restawran 55 m (180 tal) at isang larangang pantanaw 126 m (413 tal) sa ibabaw ng lupa, na mapupuntahan ng elevator na may bintana.
AngOberbaumbrückesa ibabaw ng ilog Spree ay ang pinakaikonikong tulay ng Berlin, na nag-uugnay sa pinagsama-samang mga boro ngFriedrichshainatKreuzberg. Nagdadala ito ng mga sasakyan, tao, atlinyang U1ngBerlin U-Bahn. Ang tulay ay nakompleto sa isang estilongladrilyong gotikonoong 1896, na pinapalitan ang dating kahoy na tulay na may isang pang-itaas na daanan para sa U-Bahn. Ang gitnang bahagi ay giniba noong 1945 upang pigilan angPulang Hukbosa pagtawid. Pagkatapos ng digmaan, ang inayos na tulay ay nagsilbingcheckpoint at tawiran sa hangganansa pagitan ng mga sektor ng Sobyetiko at Amerikano, at kalaunan sa pagitan ng Silangan at Kanlurang Berlin. Noong kalagitnaan ng dekada '50, ito ay sarado sa mga sasakyan, at pagkatapos ng pagtatayo ng Pader ng Berlin noong 1961, ang trapiko ng tao ay mahigpit na pinaghigpitan. Kasunod ng muling pag-iisang Aleman, ang gitnang bahagi ay muling itinayo gamit ang isang kuwadrong asero, at ipinagpatuloy ang serbisyo ng U-Bahn noong 1995.
Sa pagtatapos ng 2018, ang lungsod-estado ng Berlin ay mayroong 3.75 milyong rehistradong naninirahansa isang lugar na 891.1 km(344.1 mi kuw).  Ang densidad ng populasyon ng lungsod ay 4,206 na naninirahan bawat km. Ang Berlin angpinakamataong lungsodsaUnyong Europeo. Noong 2019, ang urbanong sakop ng Berlin ay may humigit-kumulang 4.5 milyong naninirahan. Magmula noong 2019anggumaganang urbanong pookay tahanan ng humigit-kumulang 5.2 milyong tao.Ang buongkabeserang rehiyon ng Berlin-Brandeburgoay may populasyon na higit sa 6 milyon sa isang lugar na 30,546 km(11,794 mi kuw).
Noong 2014, ang lungsod-estado na Berlin ay nagkaroon ng 37,368 buhay na panganak (+6.6%), isang rekord na bilang mula noong 1991. Ang bilang ng mga namatay ay 32,314. Halos 2.0 milyong kabahayan ang binilang sa lungsod. 54 porsiyento ng mga ito ay mga sambahayang iisa ang naninirahan. Mahigit sa 337,000 pamilya na may mga batang wala pang 18 taong gulang ang nanirahan sa Berlin. Noong 2014, ang kabeserang Aleman ay nagrehistro ng dagdag sa paglipat ng humigit-kumulang 40,000 katao.
Ang pambansa at pandaigdigang paglipat sa lungsod ay may mahabang kasaysayan. Noong 1685, pagkatapos ng pagpapawalang-bisa ngKautusan ng Nantessa Pransiya, tumugon ang lungsod sa pamamagitan ngKautusan ng Potsdam, na tinitiyak ang kalayaan sa relihiyon at katayuang walang buwis sa mga Pranses na Huguenot na bakwit sa loob ng sampung taon. AngBatas ng Kalakhang Berlinnoong 1920 ay nagsama ng maraming suburb at nakapalibot na mga lungsod ng Berlin. Binuo nito ang karamihan sa teritoryo na binubuo ng modernong Berlin at pinalaki ang populasyon mula sa 1.9 milyon tungo 4 milyon.
Ang aktibong imigrasyon at asilong pampolitika sa Kanlurang Berlin ay naghudyat ng mga alon ng imigrasyon noong dekada '60 at '70. Ang Berlin ay tahanan ng hindi bababa sa 180,000 residentengTurkoatTurko-Aleman,na ginagawa itong pinakamalaking komunidad ng mga Turko sa labas ng Turkiya. Noong dekada '90 angAussiedlergesetze aynagbigay-daan sa imigrasyon sa Alemanya ng ilang residente mula sa datingUnyong Sobyetiko. Sa ngayon, ang mga etnikongAlemanmula sa mga bansa ng dating Unyong Sobyetiko ang bumubuo sa pinakamalaking bahagi ng komunidad na nagsasalita ng Ruso.Ang huling dekada ay nakaranas ng pagdagsa mula sa iba't ibang bansa sa Kanluran at ilang rehiyon sa Africa.Ang isang bahagi ng mga imigranteng Africano ay nanirahan saAfrikanisches Viertel.Ang mga batang Aleman, EU-Europeo, at Israeli ay nanirahan na rin sa lungsod.
Noong Disyembre 2019, mayroong 777,345 na rehistradong residente ng dayuhang nasyonalidad at dagdag pang 542,975 mamamayang Aleman na may "pinanggalingang imigrante"(Migrationshintergrund, MH),ibig-sabihin sila o ang isa sa kanilang mga magulang ay nandayuhan sa Alemanya pagkatapos ng 1955. Ang mga dayuhang residente ng Berlin ay nagmula sa mga 190 bansa.Apatnapu't walong porsiyento ng mga residenteng wala pang 15 taong gulang ay may pinagmulang imigrante.Ang Berlin noong 2009 ay tinatayang mayroong 100,000 hanggang 250,000 hindi rehistradong mga naninirahan.Ang mga Boro ng Berlin na may malaking bilang ng mga migrante o populasyon na ipinanganak sa ibang bansa ayMitte,Neukölln, atFriedrichshain-Kreuzberg.
Mayroong higit sa 20 hindi katutubong komunidad na may populasyong hindi bababa sa 10,000 katao, kabilang ang mga komunidad ng mgaTurko, Polako, Ruso, Lebanes, Palestino, Serbio, Italyano, Indiyano, Bosnio,Biyetnames, Amerikano, Rumano, Bulgaro, Croata, Tsino, Austriako, Ukrano, Pranses, Briton, Españo, Israeli, Thai, Irani, Ehipsiyo, at Siryo..
Ang Aleman ay ang opisyal at nangingibabaw na sinasalitang wika sa Berlin. Ito ay isangwikang Kanlurang Alemanna nagmula ang karamihan ng bokabularyo nito mula sa sangay ng Aleman ng pamilya ng wikangIndo-Europeo. Ang Aleman ay isa sa 24 na wika ng Unyong Europeo,at isa sa tatlongwikang pantrabahongKomisyong Europeo.
Ang Berlinerisch o Berlinisch ay hindi isang diyalekto sa lingguwistika. Ito ay sinasalita sa Berlin at sanakapaligid na kalakhang pook. Nagmula ito sa isangBrandeburgesna varyant. Ang diyalekto ay nakikita na ngayon na mas katulad ng isangsosyolekto, higit sa lahat sa pamamagitan ng pagtaas ng imigrasyon at mga uso sa mga edukadong populasyon na magsalita ngkaraniwang Alemansa pang-araw-araw na buhay.
Ang pinakakaraniwang ginagamit na wikang banyaga sa Berlin ay Turko, Polako, Ingles, Persa, Arabe, Italyano, Bulgaro, Ruso, Rumano, Kurdo, Serbo-Croata, Pranses, Español, at Biyentames. Mas madalas na naririnig ang Truko, Arabe, Kurdo, at Serbo-Croata sa kanlurang bahagi dahil sa malalaking komunidad ng Gitnang Silangan at dating Yugoslavia. Ang Polako, Ingles, Ruso, at Biyetnames ay may mas maraming katutubong nagsasalita sa Silangang Berlin.
Ayon sa senso noong 2011, humigit-kumulang 37 porsiyento ng populasyon ang nag-ulat na mga miyembro ng isang legal na kinikilalang simbahan o relihiyosong organisasyon. Ang iba ay hindi kabilang sa naturang organisasyon, o walang impormasyong makukuha hinggil sa kanila.
Ang pinakamalaking relihiyong denominasyon na naitala noong 2010 ay angProtestantengrehiyonal na samahang simbahan—angEbanghelikong Simbahan ng Berlin-Brandeburgo-Mataas na Lusacia Silesiana(EKBO) —isangnagkakaisang simbahan. Ang EKBO ay miyembro ngSimbahang Ebanghelika sa Alemanya (EKD)atUnion Evangelischer Kirchen (UEK). Ayon sa EKBO, ang kanilang kasapian ay umabot sa 18.7 porsiyento ng lokal na populasyon, habang angSimbahang Katolikong Romanoay mayroong 9.1 porsyento ng mga residenteng nakarehistro bilang mga miyembro nito.Humigit-kumulang 2.7% ng populasyon ang nakikilala sa iba pang mga denominasyong Kristiyano (karamihan saSilangang Ortodokso, ngunit iba't ibang mga Protestante rin).Ayon sa rehistro ng mga residente ng Berlin, noong 2018, 14.9 porsiyento ay miyembro ng Simbahang Ebanghelika, at 8.5 porsiyento ay miyembro ng Simbahang Katolika.Ang gobyerno ay nagpapanatili ng rehistro ng mga miyembro ng mga simbahang ito para sa mga layunin ng buwis, dahil kinokolekta nito angbuwis sa simbahansa ngalan ng mga simbahan. Hindi ito nag-iingat ng mga rekord ng mga miyembro ng ibang relihiyosong organisasyon na maaaring mangolekta ng kanilang sariling buwis sa simbahan, sa ganitong paraan.
Noong 2009, humigit-kumulang 249,000Muslimang iniulat ngTanggapan ng Estadistikana mga miyembro ng mga Masjid at Islamikong relihiyosong organisasyon sa Berlin,habang noong 2016, tinatantiya ng pahayagangDer Tagesspiegelna humigit-kumulang 350,000 Muslim ang nag-obserba ngRamadansa Berlin.Noong 2019, humigit-kumulang 437,000 rehistradong residente, 11.6% ng kabuuan, ang nag-ulat na mayroong pinanggalingan sa paglilipat mula sa isa sa mgaestadong Miyembro ng Organisasyon ng Kooperasyong Islamiko.Sa pagitan ng 1992 at 2011 halos dumoble ang populasyon ng Muslim.
Humigit-kumulang 0.9% ng mga Berlines ay kabilang sa ibang mga relihiyon. Sa tinatayang populasyon na 30,000–45,000 na mga residenteng Hudyo,humigit-kumulang 12,000 ang mga rehistradong miyembro ng mga relihiyosong organisasyon.
Ang Berlin ay ang luklukan ngKatoliko Romanong arsobispo ng Berlinat ang nahalal na tagapangulo ngEKBOay pinamagatang obispo ng EKBO. Higit pa rito, ang Berlin ay ang luklukan ng maraming mga Ortodoksong katedral, tulad ng Katedral ni San Boris ang Bautista, isa sa dalawang luklukan ngBulgarong Ortodoksona Diyosesis ng Kanluran at Gitnang Europa, at ang Katedral ng Muling Pagkabuhay ni Kristo ng Diyosesis ng Berlin (Patriarkado ng Mosku).
Ang mga mananampalataya ng iba't ibang relihiyon at denominasyon ay nagpapanatili ng maraminglugar ng pagsamba sa Berlin. AngMalayang Simbahang Ebangheliko-Luteranoay may walong parokya na may iba't ibang laki sa Berlin.Mayroong 36 na kongregasyongBautista(sa loobSamahan ng mga Ebanghelikong Malayang Simbahang Kongregasyon sa Alemanya), 29Bagong Apostolikong Simbahan, 15Nagkakaisang Metodistana simbahan, walong Malayang Ebanghelika na Kongregasyon, apat naSimbahan ni Kristo, Siyentipiko(una, iklawa, ikatlo, at ikalabing-anim), anim mga kongregasyon ngAng Simbahan ni Jesucristo ng mga Banal sa mga Huling Araw, isangLumang Simbahan, at isangAnglicanongsimbahan sa Berlin. Ang Berlin ay may higit sa 80 moske,sampung sinagoga,at dalawang templongBudista.
Mula noongmuling pag-iisanoong Oktubre 3, 1990, ang Berlin ay isa sa tatlongestadong lungsod sa Alemanyana kabilang sa kasalukuyang 16 na estado ng Alemanya. AngKapulungan ng mga Kinatawan(Abgeordnetenhaus) ay kumakatawan bilang parlamento ng lungsod at estado, na mayroong 141 na luklukan. Ang ehekutibong tanggapan ng Berlin ay angSenado ng Berlin(Senat von Berlin). Binubuo ang Senado ngNamamahalang Alkalde(Regierender Bürgermeister), at hanggang sampung senador na may hawak na ministerong posisyon, dalawa sa kanila ang may hawak na titulong "Alkalde" (Bürgermeister) bilang kinatawan ng Namamahalang Alkalde.Ang kabuuang taunang badyet ng estado ng Berlin noong 2015 ay lumampas sa €24.5 ($30.0) bilyon kabilang ang surplus sa badyet na €205 ($240) milyon.Ang estado ay nagmamay-ari ng malawak na pag-aari, kabilang ang mga gusaling pang-administratibo at pamahalaan, mga kompanya ng real estate, pati na rin ang mga stake sa Estadio Olimpiko, mga paliguan, mga kompanya ng pabahay, at maraming mga pampublikong negosyo at mga subsidiyaryo na kompanya.
Hawak ngPartido Sosyo-Demokratiko(Sozialdemokratische Partei Deutschlandso SPD) at ngKaliwa(Die Linke) ang pamahalaang lungsod pagkatapos nghalalang estatal noong 2001at nanalo ng isa pang termino sahalalang estatal noong 2006.Mula noonghalalang estatal noong 2016, nagkaroon ng koalisyon sa pagitan ng Partido Sosyo-Demokratiko, mga Lunti, at Kaliwa.
Ang Namumunong Alkalde ay magkasabay na Panginoong Alkalde ng Lungsod ng Berlin (Oberbürgermeister der Stadt) at Ministro na Pangulo ng Estado ng Berlin (Ministerpräsident des Bundeslandes). Ang tanggapan ng Namamahalang Alkalde ay nasaRotes Rathaus (Pulang Munisipyo). Mula noong 2014 ang tanggapang ito ay hawak niMichael Müllerng mga Sosyo-Demokratiko.
Ang Berlin ay nahahati sa 12 boro o distrito (Bezirke). Ang bawat boro ay may ilang mga subdistrito o mga kapitbahayan (Ortsteile), na nag-ugat sa mas matatandang munisipalidad na nauna sa pagbuo ng Kalakhang Berlin noong Oktubre 1, 1920. Ang mga subdistritong ito ay naging urbanisado at isinama sa lungsod nang maglaon. Maraming residente ang lubos na nakikilala sa kanilang mga kapitbahayan, na kolokyal na tinatawag naKiez. Sa kasalukuyan, ang Berlin ay binubuo ng 96 na mga subdistrito, na karaniwang binubuo ng ilang mas maliliit na pook residensiyal o kuwarto.
Ang bawat boro ay pinamamahalaan ng isang sangguniang pamboro (Bezirksamt) na binubuo ng limang konsehal (Bezirksstadträte) kasama ang alkalde ng boro (Bezirksbürgermeister). Ang konseho ay inihahalal ng asamblea ng boro (Bezirksverordnetenversammlung). Gayunpaman, ang mga indibidwal na boro ay hindi mga independiyenteng munisipalidad, ngunit nasa ilalim ng Senado ng Berlin. Ang mga alkalde ng boro ay bumubuo sa konseho ng mga alkalde (Rat der Bürgermeister), na pinamumunuan ng Namamahalang Alkalde ng lungsod at nagpapayo sa Senado. Ang mga kapitbahayan ay walang mga lokal na katawan ng pamahalaan.
Ang Berlin ay nagpapanatili ng opisyal na pakikipagsosyo sa 17 lungsod.Angpagkakambal ng lungsodsa pagitan ng Berlin at iba pang mga lungsod ay nagsimula sa kapatid nitong lungsod na Los Angeles noong 1967. Kinansela ang mga pagsosyo ng Silangang Berlin sa panahon ng muling pag-iisa ng Alemanya ngunit kalaunan ay bahagyang muling itinatag. Ang mga pakikipagsosyo ng Kanlurang Berlin ay dati nang pinaghihigpitan sa antas ng boro. Noong panahon ng Digmaang Malamig, ang mga partnership ay sumasalamin sa iba't ibang hanayan ng kapangyarihan, kung saan ang Kanlurang Berlin ay nakikipagsosyo sa mga kabesera sa Kanluraning Mundo at Silangang Berlin na karamihan ay nakikipagsosyo sa mga lungsod mula saPakto ng Varsoviaat mga kaalyado nito.
Mayroong ilang magkasanib na proyekto sa maraming iba pang mga lungsod, tulad ngBeirut, Belgrade, São Paulo,Copenhague, Helsinki,Amsterdam,Johannesburg,Mumbai, Oslo,Hanoi, Shanghai,Seoul,Sofia,Sydney, Lungsod ng New York, atViena. Lumalahok ang Berlin sa mga pandaigdigang asosasyon ng lungsod gaya ng Samahan ng mga Kabesera ng Unyong Europeo, Eurocities, Ugnayan ng mga mga Europeong Lungsod ng Kultura, Metropolis, Pagpupulong Kumperensiya ng mga Pangunahing Lungsod ng Mundo, at Kumperensiya ng mga Kabeserang Lungsod ng Mundo.
Ang Berlin ay kakambal sa:
Mula noong 1987, ang Berlin ay mayroon ding opisyal na pakikipagsosyo sa Paris, Pransiya. Ang bawat boro ng Berlin ay nagtatag din ng sarili nitong kambal na bayan. Halimbawa, ang borough ngFriedrichshain-Kreuzbergay may pagsosyo sa Israeling lungsod ngKiryat Yam.
Ang Berlin ay isang UNESCO "City of Design" at kinikilala para sa mgamalikhaing industriyanito atstartup ecosystem.
Noong 2018, ang GDP ng Berlin ay umabot sa €147 bilyon, isang pagtaas ng 3.1% kumpara sa nakaraang taon.  Ang ekonomiya ng Berlin ay pinangungunahan ngsektor ng serbisyo, na may humigit-kumulang 84% ng lahat ng kompanya na nagnenegosyo sa mga serbisyo. Noong 2015, ang kabuuang lakas-paggawa sa Berlin ay 1.85 milyon. Ang tantos ng walang trabaho ay umabot sa 24 na taon na mababang noong Nobyembre 2015 at tumayo sa 10.0%.Mula 2012 hanggang 2015, ang Berlin, bilang isang estado ng Aleman, ay may pinakamataas na taunang tantos ng paglago ng trabaho. Humigit-kumulang 130,000 trabaho ang naidagdag sa panahong ito.
Kabilang sa mahahalagang sektor ng ekonomiya sa Berlin ang mga agham pambuhay, transportasyon, impormasyon at mga teknolohiya sa komunikasyon, media at musika, pananalastas at disenyo, bioteknolohiya, mga serbisyong pangkapaligiran, konstruksiyon, e-komersiyo, retail, negosyo sa hotel, at inhinyeriyang medikal.
Ang pananaliksik at pag-unlad ay may kahalagahang pang-ekonomiya para sa lungsod.Maraming malalaking korporasyon tulad ng Volkswagen, Pfizer, at SAP ang nagpapatakbo ng mga laboratoryong pang-inobasyon sa lungsod.Ang Science and Business Park sa Adlershof ay ang pinakamalaking parke ng teknolohiya sa Alemanya na sinusukat ng kita.Sa loob ngEurozone, ang Berlin ay naging sentro para sa paglipat ng negosyo at pandaigdigangpamumuhunan.
Magmula noong 2014, ang Berlin ay may 878 na paaralan, na nagtuturo sa 340,658 mag-aaral sa 13,727 klase, at 56,787 nagsasanay sa mga negosyo at saanman.Ang lungsod ay may 6 na taong programa sa primaryang edukasyon. Pagkatapos matapos ang elementarya, magpapatuloy ang mga mag-aaral saSekundarschule(isang komprehensibong paaralan) oGymnasium(paaralan para sa paghahanda sa kolehiyo). Ang Berlin ay may natatanging na programa sa paaralang bilingual saEuropaschule, kung saan tinuturuan ang mga bata ng kurikulum sa Alemanya at isang wikang banyaga, simula sa elementarya at magpapatuloy sa mataas na paaralan.
AngFranzösisches Gymnasium Berlin, na itinatag noong 1689 upang turuan ang mga anak ng lumikas na Huguenot, ay nag-aalok ng pagtuturo (Aleman/Pranses).AngPaaralang John F. Kennedy, isang bilingweng Aleman–Ingles na pampublikong paaralan saZehlendorf, ay partikular na tanyag sa mga anak ng mga diplomatiko at komunidad ng ekspatriado na nagsasalita ng Ingles. 82Gymnasienang nagtutro ngLatinat 8 ang nagtuturo ngSinaunang Griyego.
Kilala ang Berlin sa maraming institusyong pangkultura nito, na marami sa mga ito ay tumatangkilik sa pandaigdigang reputasyon.Ang pagkakaiba-iba at kasiglahan ng metropolis ay humantong sa isang trendsetting na eksena.Isang makabagong musika, sayaw at eksena sa sining ang nabuo noong ika-21 siglo.
Kilala ang Berlin sa maraming institusyong pangkultura nito, na marami sa mga ito ay tumatangkilik sa pandaigdigang reputasyon.Ang pagkakaiba-iba at kasiglahan ng metropolis ay humantong sa isang trendsetting na eksena.Isang makabagong musika, sayaw at eksena sa sining ang nabuo noong ika-21 siglo.
Ang lumalawak na kultural na pangyayari sa lungsod ay binibigyang-diin ng paglipat ngUniversal Music Groupna nagpasya na ilipat ang kanilang punong-tanggapan sa pampang ng Ilog Spree.Noong 2005, ang Berlin ay pinangalanang "Lungsod ng Disenyo" ngUNESCOat naging bahagi na ngCreative Cities Networkmula noon.