davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
Список китайских языков и диалектов

На данной странице представленсписок китайских языков и диалектов. Все идиомы в нём разбиты на 10 групп: 7 языков согласно традиционной классификации —гань,северные диалекты,хакка(кэцзя),минь(включая фуцзяньский итайваньский),у(включаяшанхайский),сяниюэ, — а также на ещё 3 группы, которые признаёт всё большее число лингвистов в мире —аньхойский,цзиньипинхуа. В списке также представлены неклассифицированные идиомы.
Кроме вышеупомянутой классификации, в Китае также существует неофициальная практика названия идиомов по провинциям, напримерсычуаньский диалект,хэнаньский диалект. Данные названия не всегда совпадают с классификациями лингвистов, однако они также обладают своими отличительными характеристиками.
Частый в лингвистике вопрос «язык или диалект?» особенно интересен в ситуации с китайским. С одной стороны, в этом вопросе политический аспект не менее важен, чем лингвистический. С чисто лингвистической точки зрения многие из этихидиомовсоответствуют критериям языка. С другой стороны, в качестве письменного языка во всём Китае обычно используется письменный севернокитайский, алитературавплоть до XX века создавалась наклассическом китайском языке, ввиду чего отдельная литературная традиция развита не у всех из нижеперечисленных идиомов. По указанной причине многие китайцы воспринимаютсевернокитайский языккак «настоящий» китайский язык, а все остальные идиомы — как «диалекты». В мировой лингвистике основные группы идиомов рассматриваются как отдельные языки.
Пекинская ветвь 北京官話
Хэбэйско-шаньдунская ветвь冀魯官話
Цзянхуайская ветвь江淮官話
Ветвь Цзяо-Ляо膠遼官話
Ветвь Лань-Инь蘭銀官話
Северо-восточная ветвь东北官话/東北官話
Юго-западная ветвь西南官话/西南官話
Чжунъюаньская ветвь(диалекты Центральной равнины) 中原官話
Цзинь (晋语/晉語) иногда включают в группусеверных диалектов.
Группахойиногда включается в диалектыгань(Цзянси). Профессор Юань Цзяхуа включал их в составгуаньхуа.Джеймс Мэтисоффвключал их в составу. Иногда их объединяют в одну группу с диалектамихакка.
Чанъиская ветвь長益片
Лоушаоская ветвь娄邵片
Чэньсюйская ветвь
Тайхуская ветвь太湖片
Тайчжоуская ветвь婺州片
Оуцзянская ветвь甌江片
Учжоуская ветвь婺州片
Чуцюйская ветвь處衢片
Сюаньчжоуская ветвь宣州片
Юэхайская ветвь粤海片/粵海片
Ветвь гуаньбао 莞寶片
Логанская ветвь罗岗片/羅崗片
Ветвь сыи(сэйяп) 四邑片
Ветвь гаоян高阳片/高陽片
Гуйнаньская ветвь(Cancerese) 桂南片
Учуаньский диалект武川話
Диалект даньцзя蜑家話
Диалект Даньчжоу儋州话/儋州話
Пинхуа иногда включают в состав диалектовюэ.
Североминьские диалекты闽北语
Восточноминьские диалекты闽东语
Южноминьский диалект (язык)闽南语/閩南語
Среднеминьский闽中语
Пусянь莆仙
Цюнвэнь瓊文片
Шаоцзян邵將/邵将
Хаккой (тайп)

Хаккой(чечен.Хьаккой) — исконныйчеченскийтайп, входящий втукхумШуотой. Тайп имеют свою горуХаккой-Лам(Хьаккой-Лам).
Представители тайпа Хаккой проживают в более 20 населённых пунктахЧеченской Республики, в других регионах России, а также вГрузиии Турции. На территории Чеченской Республики Хаккой проживают (кроме одноименного села) вШатое,Чири-Юрте, Старых Атагах, Хьамбин-Ирзи (Лермонтов-Юрт), Гойты, Алхан-Юрте и в Грозном. Большая часть рода проживает в Ачхой-Мартане
Одноимённое село тайпа — Хаккой, расположено на левом берегу реки Аргун. Ближайшие населённые пункты: на севере — Большие Варанды, на юго-востоке — Шатой, на юге —Вашендарой, на западе — Сюжи.
Хаккой столетиями заселяют территорию называемую Хаккой-мохком в Аргунском ущелье и имеют все символы и признаки коренного чеченского тайпа —башенныекомплексы, территорию, горную систему Хаккой-лам, которая охватывает пространство от села Шатой до села Дачу-Барзой, между реками Чанты-Аргун и Шаро-Аргун.
Хаккой, как и другие представители тукхума Шуотой, отличались своей высокой духовной культурой, благородством, гостеприимством, достоинством и верностью данному слову. Об их мужестве и стойкости написали в своих произведениях Халид Ошаев («Пламенные годы») и Шима Окуев (роман-трилогия «Юьхь», «ЦIий, латтий», «ТIаьхьара верас»).
В 19-м веку ввиду сложной политической обстановки многие Хаккой переселились в равнинные села Чеченской Республики, часть уехала мухаджирами в Турцию, некоторое количество поселилось на горе Хаккой-Лам, образовав хутора, а оставшиеся переселились на свои уделы за Аргуном в местечках Хаьндаха, Юкъера-Хаьндаха, Зик-мохк, Тевзана и по хребту Хаьлкин-дукъ. Из-за оползней обширной территории Зик-мохк, Хаьндаха, Юкъера-Хаьндаха, центральная часть вновь созданного селения была перенесена к вершине ЦIа-гуне, вследствие чего за новым поселением закрепилось название ЦIа-Гуной. Как и многим другим чеченским тайпам на протяжении нескольких веков на долю Хаккой выпало немало испытаний, в которых речь шла о выживании, что сравни было с геноцидом. Особенно сложными были два этапа.
1. Геноцид против коренного тайпа Хаккой 1857—1858
Согласно хронологии архивных данных, 17 января 1857 года войсками полковника Мищенко аул — Хьакко был завоеван, после длительных, кровопролитных боев. Все исторические памятники, включая могилы были уничтожены. 9 августа 1858 года генерал-лейтенантом Евдокимовым на месте аула — Хьакко заложена крепость Шатой, как царское укрепление против горцев, вследствие чего 9 августа 1858 г. является датой образования села Шатой.
2. Село Советское 1944—1958 и второй геноцид коренного тайпа Хьаккой. В 1944 на территорию депортированных чеченцев вновь заселены преимущественно русские поселенцы, в основном из центральной России. Село названо Советским, и вошло как райцентр в состав Советского района Грозненской области.
Народы Китая

Официально вКитаенасчитывается56национальностей. Так какханьцысоставляют примерно 91,11 % населения страны, остальные народы обычно называют национальными меньшинствами. По состоянию на 2020 г. их доля в населении составила 8,89%.
На практике многие малые этноязыковые группы объединены с более крупными и реальное число этнических групп заметно выше. Так, согласноEthnologue, в Китае насчитывается 299языков— 298 живых и одинисчезнувший(чжурчжэньский).
Хотя большинство жителей южных провинций Китая говорят накитайских диалектах, значительно отличающихся отофициального стандарта, основанного насеверных диалектах(напр,кантонцы,жители Фуцзяни,хакка, и т. д.), они рассматриваются официально не как отдельные национальности, а как часть ханьской национальности.
В отдельные периоды число официально признанных групп отличалось. Так, при переписи1953 годабыло указано 41 национальное меньшинство. А при переписи1964 годабыло зарегистрировано 183 национальных меньшинства, из которых правительство признало только 54. Из оставшихся 129 народов 74 были включены в состав признанных 54, в то время как 23 были классифицированы как «другие» и 32 как «сомнительные».
В свою очередь, правительства специальных административных районовГонконгиМакаотакже не делают различия между многими этническими группами Китая.
Ниже в таблице сгруппированы по языковому критерию все 56 официальных национальностей с указанием китайского названия, самоназвания, языка, численности по данным Шестой Всекитайской переписи населения 2020 года и области расселения на территории страны.
Аль-Хакка

Аль-Ха́кка(араб.الحاقة—Судный день) — шестьдесят девятаясураКорана. Сурамекканская.  Состоит из 52 аятов.
В суре рассказывается о том, какие события произойдут в День воскресения, и указывается на гибель и сильное наказание, постигшие прежние народы за то, что они отрицали Судный день. В ней также рассказывается о том, что произойдет с землей, горами и небом в тот День, когда раздастся трубный глас: земля и горы рассыплются в прах, а небо разверзнется, и люди после этого предстанут перед Аллахом.
ภาษาจีนฮากกา

ภาษาแคะ,ภาษาฮากกาหรือเค่อเจียฮว่า(จีน:客家话;พินอิน:Kèjiāhuà;พักฟ้าซื้อ:Hak-kâ-va / Hak-kâ-fa,จีน:客家语;พินอิน:Kèjiāyǔ;พักฟ้าซื้อ:Hak-kâ-ngî) คือหนึ่งในภาษาของตระกูลกลุ่มภาษาจีนที่ชาวฮากกาพูดเป็นภาษาแม่ในพื้นที่ประเทศจีนตอนใต้ไต้หวันและพื้นที่พลัดถิ่นบางแห่งในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้และในชุมชนชาวจีนโพ้นทะเลทั่วโลก
สโมสรฟุตบอลสมาคมฮากกาแห่งประเทศไทย

สโมสรฟุตบอลสมาคมฮากกาแห่งประเทศไทยเป็นสโมสรฟุตบอลสมัครเล่นในประเทศไทยตั้งอยู่ที่เขตสัมพันธวงศ์กรุงเทพมหานครปัจจุบันลงแข่งขันในระดับไทยลีก อเมเจอร์ ทัวร์นาเมนต์กลุ่มภาคตะวันออก
โดยสโมสรฟุตบอลสมาคมฮากกาแห่งประเทศไทย ก่อตั้งขึ้นในชื่อสมาคมหัวเฉียวจีนแคะ เป็นหนึ่งในสโมสรฟุตบอลเก่าแก่ที่สุดสโมสรหนึ่ง ที่ยังคงส่งทีมเข้าร่วมการแข่งขันในรายการของสมาคมฟุตบอลแห่งประเทศไทยอยู่จนถึงปัจจุบัน และเคยประสบความสำเร็จด้วยการคว้าแชมป์ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ก.ซึ่งเป็นการแข่งขันฟุตบอลในระดับสูงที่สุดของประไทยในขณะนั้น ได้ 1 สมัย ในปี พ.ศ. 2497
หลังจากนั้น สมาคมหัวเฉียวจีนแคะ ได้เปลี่ยนชื่อเป็นสมาคมหัวเฉียวจีนแคะแห่งประเทศไทยและเป็น 1 ในภาคีสโมสร ที่ร่วมก่อตั้งควีนสคัพขึ้น โดยในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2515  ได้เปลี่ยนชื่อจากสมาคมหัวเฉียวจีนแคะแห่งประเทศไทย เป็นสมาคมฮากกาแห่งประเทศไทย
เดือนธันวาคม พ.ศ. 2470 สมาคมจีนแคะ ซึ่งเป็นการรวมตัวกันของชาวจีนฮากกาที่อาศัยอยู่ในประเทศไทย ได้จดทะเบียนในชื่อ สมาคมหัวเฉียวจีนแคะ และได้ส่งทีมฟุตบอลของสมาคมลงแข่งขันในฟุตบอลถ้วยพระราชทานโดยในปี พ.ศ. 2497 สโมสรฟุตบอลจีนแคะ ประสบความสำเร็จสูงสุดเมื่อคว้าแชมป์ฟุตบอลถ้วยพระราชทานประเภท ก. ได้สำเร็จ
หลังจากได้แชมป์ถ้วยพระราชทาน ก. สโมสรกลับมีผลงานที่ตกต่ำลงไปอย่างต่อเนื่อง จนกลายเป็นสโมสรแรกที่ตกชั้นจากถ้วย ก. ลงมาแข่งขันในฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานประเภท ค.
แต่สโมสรฟุตบอลฮากกาไม่เคยพลาดที่จะร่วมเข้าแข่งขันฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานควีนสคัพ แม้แต่ครั้งเดียว  โดยสโมสรฟุตบอลฮากกาจะรวมเอานักเตะระดับถ้วย ก. ที่ไม่ติดทีมทีมควีนสคัพของสโมสรอื่น มารวมตัวกันเล่นให้กับสโมสรฟุตบอลฮากกานักเตะของฮากกาบางคนโชว์ฟอร์มได้ดี  ในฟุตบอลควีนส์ คัพ  จนได้ติดทีมชาติร่วมแข่งขันฟุตบอล คิงสคัพก็มี เช่น ชาญชัย  กันอริ (ฟุตบอลควีนสคัพ แข่งเดือนตุลาคม  ฟุตบอลคิงสคัพ แข่งเดือนธันวาคม ปีเดียวกัน)  มีครั้งหนึ่งที่สโมสรฮากกาได้ยกเอาทีมพนักงานยาสูบ (เล่นในถ้วย ค.) หรือทีมจังหวัดตราด (เล่นกีฬาเขต)  มาเล่นฟุตบอลควีนส์ คัพ ในนามสโมสรฮากกา  และทีมยาสูบทีมนี้สามารถ ปราบทีมถ้วย ก. จนผ่านถึงรอบรองชนะเลิศ  นิตยสารฟุตบอลสยาม  ยกย่องทีมยาสูบทีมนี้ว่า  นักเตะบางคนมีความสามารถเล่นในระดับทีมชาติได้สบาย ๆ  เช่น ผู้รักษาประตูสุริยา  บุญเลิศ,  ชาลี  ภิรมย์ , อภิสิทธิ   กันหสุต  แต่ไม่ยอมเลื่อนชั้นขึ้นมาเพราะต้องการจะเล่นเพียงกีฬาเขต หรือกีฬาแห่งชาติ ในยุคปัจจุบัน เท่านั้น
http://www.thailandsusu.com/webboard/index.php?topic=40472เก็บถาวร2016-03-05 ที่เวย์แบ็กแมชชีน
พรรคฮากกา

พรรคฮากกา(จีน:客家黨;พินอิน:Kèjiādǎng) เป็นพรรคการเมืองเล็กในประเทศไต้หวันก่อตั้งขึ้นเมื่อเดือน ตุลาคม ค.ศ. 2006มีอุดมการณ์ทางการเมืองแบบสังคมประชาธิปไตยและเพื่อผลประโยชน์ของชาวฮากกา
สุสานและฌาปนสถานสมาคมจีนแคะ

สุสานและฌาปนสถานสมาคมจีนแคะหรือที่รู้จักกันในชื่อสุสานจีนแคะสีลม(ตัวเต็ม: 客屬義山 อ่านในภาษาฮากกาว่า "ฮากสู่อี้ซาน") เป็นสุสานสาธารณะของชาวจีนแคะ หรือ ฮากกาและถือเป็น 1 ใน 3 สุสานสาธารณะจีนในกลุ่มย่านแยกเดโช ถนนสีลมที่ยังหลงเหลืออยู่ ประกอบด้วยสุสานและฌาปนสถานสมาคมจีนแคะสุสานฮกเกี้ยนและสุสานจีนบาบ๋าตั้งอยู่บนถนนซอยสีลม 9แขวงสีลมเขตบางรักกรุงเทพมหานครมีพื้นที่ประมาณ 4.69 ไร่ ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2438ปัจจุบันสุสานแห่งนี้อยู่ในการดูแลรักษาของสมาคมฮากกาแห่งประเทศไทย
เดิมที่ตั้งสุสานแห่งนี้อยู่นอกเขตศูนย์กลางชุมชนของแรงงานชาวจีนที่เข้ามาตั้งถิ่นอยู่อาศัยในกรุงเทพมหานคร โดยย่านที่ประกอบด้วยแหล่งโกดังและขนส่งสินค้าที่มีขนาดใหญ่ที่สุด คือบริเวณเขตบางรักในปัจจุบัน ทางตอนใต้ของเขตพระนครตลอดช่วงแม่น้ำเจ้าพระยา ด้วยเหตุนี้ชาวจีนส่วนใหญ่จึงมาตั้งถิ่นอยู่อาศัยทางฝั่งตะวันออกของแม่น้ำจำนวนมากโดยเฉพาะตลอดเส้นถนนเจริญกรุงในอดีตบริเวณสามแยกเดโชที่มีถนนเดโชตัดเชื่อมกับถนนสีลมประกอบด้วยสุสานถึง 13 แห่งทั้งสุสานเอกชนและสุสานสาธารณะประกอบด้วยสุสานคริสต์นิกายคาทอลิก คริสต์นิกายโปรเตสแตนต์ สุสานแขก และสุสานจีนในหลายกลุ่มเชื้อสาย แต่ในปัจจุบันเหลือเพียง 6 แห่ง จึงถือเป็นกลุ่มย่านสุสานที่มีความหลากหลายที่สุดแห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร
ปัจจุบันสุสานและฌาปนสถานสมาคมจีนแคะได้รับการดูแลรักษาค่อนข้างดี เมื่อเทียบสุสานฮกเกี้ยนซึ่งตั้งติดต่อกัน โดยพบว่าทางเจ้าของพื้นที่ได้มีการปรับพื้นที่ส่วนกลางบริเวณทางเข้าให้เป็นที่จอดรถยนต์ เช่นเดียวกับสุสานฮกเกี้ยนและเปิดให้รถยนต์เข้ามาจอดได้ตั้งแต่เวลา 05.00 - 23.00 น.
13°43′28″N100°31′41″E﻿ / ﻿13.724375632507641°N 100.52801177329899°E﻿ /13.724375632507641; 100.52801177329899
พักฟ้าซื้อ

พักฟ้าซื้อ(pha̍k-fa-sṳ;IPA: /pʰak̚⁵ fa⁵⁵ sɨ⁵⁵/;จีนตัวย่อ:白话字;จีนตัวเต็ม:白話字) เป็นระบบถอดเสียงอ่านภาษาฮากกาด้วยอักษรละตินมีจุดเริ่มต้นจากศาสนจักรเพรสไบทีเรียนที่เข้ามาเผยแพร่ศาสนาในจีนตั้งแต่ช่วงศตวรรษที่ 19 ต่อมาทางไต้หวันได้นำมาใช้เพื่อแสดงเสียงอ่านของภาษาฮากกาไต้หวันด้วย ในปี 2012 มีการตีพิมพ์คัมภีร์ไบเบิลฉบับภาษาฮากกาโดยยึดเอาสำเนียงเหมียวลี่เป็นหลัก และสำเนียงซินจู๋บางส่วน
ตัวอักษรในระบบพักฟ้าซื้อใช้อักษรละตินพื้นฐาน 17 ตัว ได้แก่ A, C, E, F, H, I, K, L, M, N, O, P, S, T, U, V, Y และยังเพิ่ม Ṳ เข้ามาด้วย และมีการใช้อักษรพยัญชนะ 2 ตัวเพื่อแทนเสียงพยัญชนะเดียวได้แก่ Ch, Kh, Ng, Ph, Th และอักษร 3 ตัว คือ Chh
สำหรับอักษรละตินพื้นฐานที่เหลืออีก 10 ตัวได้แก่ B, D, G, J, Q, R, W, X, Z จะไม่มีการใช้เพื่อแทนเสียงในภาษาฮากกา แต่จะใช้เมื่อเขียนพวกคำยืมภาษาต่างประเทศเท่านั้น
เสียงพยัญชนะต้นของภาษาฮากกาแสดงดังตารางนี้
เสียงสระในภาษาฮากกาแสดงด้วยอักษรดังต่อไปนี้
ภาษาฮากกามีเสียงตัวสะกดทั้งหมด 6 เสียง แสดงดังในตารางต่อไปนี้
เสียงวรรณยุกต์แสดงโดยเครื่องหมายเสริมสัทอักษรโดยระดับเสียงของวรรณยุกต์ในภาษาฮากกาไต้หวันแสดงดังในตารางนี้
ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานควีนสคัพ ครั้งที่ 30

การแข่งขันฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานควีนส์คัพครั้งที่ 30 ประจำปี พ.ศ. 2546 เป็นการจัดการแข่งขันฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานควีนสคัพครั้งที่สามสิบ โดยจัดแข่งขันระหว่างวันที่ 18 ตุลาคม - 2 พฤศจิกายน 2546 โดยจะแบ่งสายตามจังหวัด และทำการแข่งขันในแต่ละสายที่สนามกีฬาพระราชวังสนามจันทร์,สนามกีฬาสิรินธร,สนามกีฬาจังหวัดพระนครศรีอยุธยา,สนามกีฬาโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า, และแข่งขันรอบสุดท้ายที่สนามกีฬาธูปะเตมีย์
แข่งขันที่สนามกีฬาพระราชวังสนามจันทร์จ.นครปฐม
แข่งขันที่สนามกีฬาสิรินธรจ.ชลบุรี
แข่งขันที่สนามกีฬาจังหวัดพระนครศรีอยุธยาจ.พระนครศรีอยุธยา
แข่งขันที่สนามกีฬาโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้าจ.นครนายก
ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานควีนสคัพ ครั้งที่ 29

การแข่งขันฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานควีนส์คัพครั้งที่ 29 ประจำปี พ.ศ. 2545 เป็นการจัดการแข่งขันฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานควีนสคัพครั้งที่ยี่สิบเก้า โดยจัดแข่งขันระหว่างวันที่ 13 – 30 มีนาคม 2545
เทศมณฑลเหมียวลี่

เทศมณฑลเหมียวลี่(จีน:苗栗縣;พินอินจีนกลาง:miáo lì xiàn;พักฟ้าซื้อฮากกา:Mèu-li̍t-yen;เป่อ่วยจีฮกเกี้ยน:Biâu-le̍k-koānหรือMiâu-le̍k-koān) เป็นเทศมณฑลหนึ่งทางด้านตะวันตกของสาธารณรัฐจีน(ไต้หวัน) มีอาณาเขตทางทิศเหนือติดกับเทศมณฑลซินจู๋และนครซินจู๋ทิศใต้ติดกับนครไถจงและทิศตะวันตกติดกับช่องแคบไต้หวันตามการแบ่งภูมิภาคของสภาการพัฒนาแห่งชาติเหมียวลี่จัดเป็นเทศมณฑลในภาคกลางของไต้หวัน ในขณะที่สำนักพยากรณ์อากาศกลางจัดให้เป็นเทศมณฑลในภาคเหนือของไต้หวัน เทศมณฑลเหมียวลี่มีเมืองหลวงชื่อนครเหมียวลี่ซึ่งอาจถือได้ว่าเป็น "เมืองภูเขา"
เทศมณฑลเหมียวลี่แบ่งออกเป็น 2นคร, 5เมือง, 10ตำบลและ 1 ตำบลชนพื้นเมืองภูเขาเทศมณฑลเหมียวลี่มีจำนวนเมืองมากที่สุดเป็นอันดับสองรองจากเทศมณฑลจางฮว่ามีนครเหมียวลี่เป็นเมืองหลวงซึ่งเป็นที่ตั้งขององค์การบริหารเทศมณฑลเหมียวลี่และสภานครเหมียวลี่ผู้ดำรงตำแหน่งผู้ว่าการเทศมณฑลเหมียวลี่คนปัจจุบัน คือสวี เย่าชางสังกัดพรรคก๊กมินตั๋ง
สีที่แสดงในตารางบ่งบอกถึงสถานะความเป็นภาษากลางของภาษาฮากกาในแต่ละเขตการปกครอง นอกจากนี้หนานจวางและไท่อานก็เป็นพื้นที่ชนพื้นเมืองของชาวอตายัลด้วย
ฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานควีนสคัพ ครั้งที่ 28

การแข่งขันฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานควีนส์คัพครั้งที่ 28 ประจำปี พ.ศ. 2543 เป็นการจัดการแข่งขันฟุตบอลชิงถ้วยพระราชทานควีนสคัพครั้งที่ยี่สิบแปด โดยจัดแข่งขันระหว่างวันที่ 19 พฤศจิกายน – 1 ธันวาคม 2543 โดยทำการแข่งขันที่สนามศุภชลาศัย,สนามเทพหัสดิน, และสนามกีฬาธูปะเตมีย์
汉族民系

漢族民系指的根據語言、文化以及地域特徵而劃分的漢族支派（支系），除了汉族外，世界上其他民族內部也有不同支系，中國大陸以「民系」一詞稱之，台灣及歐美學者則使用「族群」一詞。
在20世紀以前，對漢族內部差異性的研究極少。直到1930年，客家學者羅香林意識到，像漢族這樣人口眾多的民族，會因為時代和環境的變遷而逐漸分化，形成有部分差異的亞文化群體。在《客家研究導論》中，為了描述這種亞文化群體，羅香林創造了「民系」這個概念。在該書中，羅香林指出：「『民系』一詞，是我個人新造出來用以解釋民族裡頭種種支派的。」按照羅香林的定義，民系就是某一個民族下面的支系，漢族民系指的就是漢族下面的分支（支系）。
民系的區分最主要的是由不同語言/方言、生活方式和心理素質所形成的特徵來反映。這個詞彙為中國大陸學者創造，境外甚少使用，多僅僅以族群來稱呼之。21世紀以後，在海外人類學家的影響下，中國大陸的客家學者開始更多地使用「族群」、「社區」這些社會人類學概念來代替「民系」這個詞。
漢族民系的劃分並不統一，目前存在多種的劃分方法。
按漢語方言來分類，漢族可以分為七大民系：官話民系、吳越民系、閩海民系、廣府民系、湖湘民系、江右民系、客家民系。
北方民系是以官話為母語的漢族使用者的統稱，官話是漢語中使用者最多的語言，由於大陸政府、台灣政府和新加坡政府推行漢語普通話（又曰國語、華語）的推行，傳統意義上的非官話區今日也可通行普通話，但港澳多講粵語，而海外華人社群還有其他漢語方言使用者（如閩南語、客家話、溫州話）。21世紀后，去歐美的大陸移民日益增多，使得普通話在華人聚集區逐漸流行起來。
有觀點認為漢族北方民系内部又可分為以下支系：
中原民系是中原官話的漢族使用者，是永樂年間洪洞大槐樹移民的後代。中原民系以河南為中心，分布於山東西南部、蘇北、皖北、晉南、陝西（北部除外）及河北（中南部），還包括甘肅東部、青海東部。
東北民系是東北官話的漢族使用者，是內地漢族移民的後代，比如來自膠東半島的漢族移民主要聚居在遼東半島，東北民系分布於遼寧、吉林、黑龍江三省以及内蒙古的东四盟，具有兼容并蓄的東北文化。
江淮民系是淮語的漢族使用者，分布於從長江到淮河間的江淮平原。語言分別以南京話和揚州話為代表。
巴蜀民系是巫山以西的西南官話漢族使用者，以重慶（巴）與四川（蜀）為中心，延伸至陝南及貴州，並在雲南境內形成雲南民系，西南官話桂柳片通行於廣西桂林、柳州一帶，西南官話湖廣片也與江淮官話黃孝片（受官話影響的贛語）同為湖廣民系（荊楚民系，巫山以東的西南官話區）的母語。
吳越民系是吳語的漢族使用者，分布於長江下游盆地，包含浙江（越）大部、江蘇（吳）與安徽南部（長江以南）、福建北端以及江西東北部，因此又稱江東民系。1964年後，吳越人也有部分遷移到貴州、四川、重慶與新疆。香港及台灣也有零星使用者。
江南的吳越人多使用吳語太湖片，以上海話、蘇州話與寧波話為代表。往南有使用甌江片的溫州人（甌人），往北有銜接江淮的宣州片使用者。吳越地區的少數方言族群是使用浙南閩語的閩南人、使用蠻講的蠻人以及使用徽語的徽州人。
嶺南民系，又稱粵民系，是粵語的漢族使用者，分布於珠江流域，包含廣東西半部、廣西東部以及港澳。粵語以廣府話為代表，分布順珠江而上，廣西梧州的邕潯粵語就與廣府話相當接近，反而與四邑民系的四邑粵語（Taishanese）有所差距。海南的邁話（Mai）使用者與儋州話使用者亦屬於粵民系。
東南亞越南、新加坡、馬來西亞、印尼（較少）等國皆有粵人社群，北美及紐澳也有許多粵人移民，特別是四邑民系的移民。因此粵語不只通行於珠江三角洲，也活躍全球，並未被普通話取代。
閩海民系是閩語的漢族使用者，以福建、海南為中心，散布於廣東潮汕與浙江南部等南方地區。
閩海民系内部有諸多不同的分支，比如以福建省首府福州市為中心的福州民系，以莆田市為中心的興化民系，分布於內陸的閩北民系等。
閩海諸民系中，人口數量最為龐大的是使用閩語閩南片泉漳小片的閩南民系，以漳州市和泉州市為中心，其中移居至廣東東部的閩南人發展為使用潮語的潮汕民系，在雷州半島的發展為使用雷語的雷州民系，在海南島的發展為使用瓊語的海南民系。浙江蒼南的浙南閩語使用人群也是閩南移民的一支。東南亞的新加坡、馬來西亞、印尼及菲律賓等國也有興盛的閩、潮、瓊語社群，閩南人亦為台灣的主要漢族民系之一。
湖湘人是湘語的漢族使用者，主要分布於湖南湘江流域，在湖北、江西、四川等地也有零星分布。分布區域內的少數族群為湘南土話的使用者。
客家人是客家語的漢族使用者，分布於廣東、福建、江西邊界，也是東南亞最大的華人族群之一。客家民系在台灣也佔有很大的人口比例。
江右民系是贛語的漢族使用者，以江西為中心，在福建、湖北、湖南與安徽南部也有分布。在陝西、四川、浙江、海南、廣東、福建亦有少數贛語人口。
蜑家、高山漢、臨高人、屯堡人、廣西平話人口亦是漢族民系分支。
回族（東干人、秦霍人、潘泰人）、开封犹太人、新加坡歐亞族、香港歐亞混血兒、澳門土生葡人等族群並非漢族，但族群形成有漢族人口參與。
潮汕民系

潮州民系，也稱潮汕民系、潮州人、潮汕人或潮人，是汉族民系之一，指潮州市、汕頭市、揭陽市與豐順縣以及周邊地區以潮州话為母語或有潮州認同感的漢族人。
潮州民系是閩南民系的一支。潮州民系給外界的印象，一般認為他們简朴而寡文，但具有较强的經商禀賦。
潮州人主要分布在原潮州府的潮州市（湘桥区、枫溪区、潮安区、饶平县）、汕头市（潮阳区、潮南区、澄海区、金平区、龙湖区、濠江区、南澳县）、揭阳市（榕城区、揭东县、揭西县、惠来县、普宁市（县级市））。国内潮州人约一千五百万，海外潮州人约一千五百万。
梅州市下轄的大埔县、丰顺县等地旧属潮州府，至今丰顺南部的𨻧隍镇、汤南镇仍通行潮州话，居民多數有潮州人的认同。大埔县居民主要為客家人，於1949年以前出生的大埔人不少也有潮州认同感，诸如碧野、邹文怀等人，而中華人民共和國成立後，大埔人則已多向梅縣地區靠攏。因此，潮州八属（或稱潮州八邑）一般指潮安、潮阳、揭阳、饶平、澄海、惠来、普宁、丰顺。
潮汕地區在行政上屬於廣東省，不過潮汕地區的潮州話使用者以及其海外移民後裔仍然认同自身是潮州人，学术界常將其归为闽南民系的分支。
香港至少有70万名潮州人，后裔多數用「家己儂」（潮州白話字：Ka-kī-nâng；潮拼：ga1 gi7 nang5）來表示自己人的意思，讀音亦與閩南語泉漳話頗為相似。潮州人在香港集中於九龍城、秀茂坪及大角咀等地區，這些地區亦是香港目前僅存舉辦盂蘭勝會的地方。
臺灣的潮州民系移民之初，不少居住地點鄰近客庄或位於客庄的，與客家人合作，因此會講客家話與潮州話，認同客家風俗，由於其所使用的潮州話被較強勢的客家話融合，因而自我認同轉為客家民系。此外，也有部分潮州移民轉而認同閩南泉漳民系，因其所使用的潮州話，與同屬古代閩南民系的泉州人、漳州人所使用之泉漳話有親緣關係，而且在台灣日治時期，被總督府歸類為「福建種族」，所以不少至台灣定居的潮州人後裔亦徹底融入閩南裔臺灣人之中，但在潮州人帶來的飲食及信仰方面未必。
旅居海外的潮州华裔基本遍布世界五大洲40多个国家和地区，主要包括：东南亚的泰国、新加坡、马来西亚、印度尼西亚、越南、柬埔寨，以及北美的加拿大、欧洲的法国，还有大洋洲的澳大利亚等等。其中，人口最为密集的地方当属泰国曼谷的唐人街，不仅全区通行潮州话，还藉此影响了泰语的不少词汇。
截止至1994年，海外潮州人口在泰国约有500万人，马来西亚和印尼各约有80万人，新加坡约有50万人，越南约30万人，柬埔寨约20万人，老挝约10万人，美国约30万人，加拿大约10万人，法国约15万人，澳大利亚约10万人。
泰國人稱呼華裔潮州人以「鄭小」（泰語：แต้จิ๋ว），指為鄭昭的人民。
1914年泰国国王拉玛六世署名Asavabahu将境内的以潮州人为主的华人对比犹太人，认为他们人数少，而生性多狡诈，善于经商，在泰国热衷敛财，且难以同化，犹如犹太人之危害美国，这些言论对以后泰国持续一段时间的排华运动产生了影响。但泰国没有爆发过大规模的排华运动。而东南亚其他国家的排华运动却是明显带着血泪，如印尼的黑色五月暴動。台湾歌手侯德健有一首歌叫《潮州人》，讲述的是華裔潮州人在越南的“排华运动”中所遭受的苦难。
潮州地区以榕江为界限南北分出两种人文性格不同的区域，分别是广东文风发达的潮澄饶和揭丰，以及教育相对落后的潮普惠。
榕江以北的潮州人，潮澄饶，即潮安、澄海、饶平，基本为潮州三阳旧海阳县的属地；揭丰，即揭阳、丰顺，基本为潮州三阳旧揭阳县的属地。此地「耕土文化」的影响显著一些，语言也相对细腻婉转，性格较为温润保守。此地相对而言多出文人，如潮澄饶的四大文化名人，即汉学大师饶宗颐（潮安），陈平原（潮安），张竞生（饶平），秦牧（澄海）。另外还有詹安泰（饶平）、赵汀阳（汕头）、蔡澜（潮州府城）、梅益（潮安县）、杨邨人（潮安县）等名家数不胜数。揭丰人文教育第二，曾习经（揭阳县）、洪子诚（揭阳县）、陈春声（原揭阳县，现属揭西县）等都来自揭丰。
榕江以南的潮州人，潮普惠，即潮阳、普宁、惠来，此地「海洋文化」的影响显著一些，商业气息浓厚，居民多不擅文墨，语言及性格相对粗鄙，存在人文教育落后的问题，是所谓的“人县”，外出求生最多，对比北岸保护完好的韩江，南岸污染严重，如练江被人为毒死，还要引北岸的韩江水。此地相对而言多出实用人才，如巨贾大商人，新闻媒体里所谓的潮商，大部分都是来自潮普惠。
潮汕民系（潮州人）的母語為閩南語潮州話，是汉语族閩南语的一支，與閩南语的泉漳話、海陸豐話是語言連續體。
潮汕人稱除夕為“年夜”或“大年廿九/三十”。這一天要祭祖，並撕下舊對聯，貼上新春聯和門神。祭拜的紙錢不能全部燒完，要留兩疊放著，象徵著給故去長輩（先人）的壓歲錢。
正月初一一早會祭拜天公（玉皇大帝），再來是祖先和各種神明，將除夕留給先祖，神明壓歲的紙錢在燒化掉，春節的文娛活動有英歌舞、營大鑼鼓、擎大標、布馬舞、舞龍、獅、鯉魚等。
元宵節當天每家每戶門楣上都要插上榕葉、竹枝，以保平安；慶元宵的活動有：營老爺（遊神繞境）、賞花燈、添燈、猜燈謎、拋錢擲彌勒佛等。
清明節要掃墓、壓墓紙（過春紙），舉行祭禮；並食用蒸朴籽粿和食潤餅。
潮汕民間把七夕這一天稱為「公婆母生」，潮汕人這一天有「拜公婆」的習俗。潮汕民間認為，公婆神（潮陽稱床腳婆，揭陽稱公婆母）是兒童的保護神，凡家中有15歲以下的小孩的人家都要在家中祭拜公婆神。並舉行出花園（成人禮）的儀式。
七月半中元，潮汕民間在自家門口擺上祭品、錢紙，祭畢燒錢紙、撒白米於地上，焚香禱祝，並把香插在房前屋後的地上。
中秋節在潮汕主要有三項活動：用芋頭祭祖、祭拜太陰星君（拜月娘）和燒塔。
冬節要祭祀神明和祖先，上墳掃墓壓冬紙（過冬紙），食用甜糯米圓，表示大團圓。
潮劇（潮州戲）形成於明朝，是中國最古老的地方劇種之一，屬元明南戲的一支，時稱為潮腔、潮調、泉潮雅調，為明代南戲五大聲腔之一。流行於廣東潮汕地區和閩南等地。
潮州音樂是潮州人的傳統民間器樂，演奏樂器包含弦類樂器、管類樂器和鼓板樂器；潮州英歌起源於明代中期，一種糅合南派武術、戲劇等地方藝術為一體的中國民間廣場舞蹈。
潮汕的傳統工藝有潮繡、陶瓷、木雕和花燈。
潮州民系的建築特點鮮明，美學價值極高，為粵東的傳統民居建築，更是潮州文化的重要組成得一部分。潮地農村至今保留著唐宋世家聚族而居的傳統，其民居規模巨大，以宗祠家廟為中心，相連形成外部封閉而內部敞開的建築群體，發展出諸如「下山虎」、「百鳳朝陽 」、 「四點金」 、 「五間過」 、「駟馬拖車」 、 「百鳥朝凰」 等多樣的建築形式。民居建築大多以形像生動的名字來命名。代表性的潮州民居群落如汕頭澄海的陳慈黌故居和東里寨等。
潮州人的傳統民間信仰非常豐富。除了三山國王等潮州普遍信仰的神祇外，還有眾多的地方神祇，包括大峰祖師、風雨聖者、珍珠娘娘、媽祖、保生大帝、雙忠公、韓文公、真君大帝、玄天上帝、神農大帝、註生娘娘、司命灶君、公婆母等等。每年新春到元宵期間都有「營老爺」（遊神繞境）的活動。
潮州菜是粵菜菜系之一 ，廣州菜亦受到潮州菜一定程度的影響，其特點為善烹海鮮、重湯輕油、崇尚清淡、注重養生。
潮州裔臺灣人

臺灣潮州人，為臺灣漢族的一支，是臺灣的一個文化認同已經消失的群體，指祖籍為清代潮州府地區，本屬潮州民系移民來臺的漢人，現今已徹底融入閩南民系或客家民系當中。
臺灣潮州人分散在臺灣西部各地，因為清代臺灣歷史上的閩粵不合，所以在當時，臺灣潮州人所講的潮州話，雖然跟福建省的閩南語泉漳話系出同源，但兩者亦是有差異的言語，本身也是粵人粵籍而被泉州人、漳州人敵視並肇生族群不合。所以在清代的臺灣潮州人，有時也跟同屬粵人的另一族群，也就是潮州客家人甚至是惠州、嘉應客家人，一起互相合作，脣齒相依，以抵抗泉州人與漳州人入侵家園。
原本在清代的臺灣潮州人因所使用的潮州話，因為與同屬古代閩南民系的泉州人、漳州人的閩南語泉漳話有親緣關係，而後到了台灣日治時期（1895年－1945年間），被日本人歸類為「福建種族」。現今，臺灣潮州人宥於世代居住的聚落周圍之客家族群、漳泉族群同化而產生客家民系、閩南民系的殊異認同，只有地名上，仍還留下吉羊崙（揭陽崙）、潮洋厝（潮陽厝）、惠來厝、普令厝（普寧厝）、程海厝（澄海厝）、潮州寮、潮州庄等潮州式地名。
除了屏東縣潮州鎮以外，今高屏地區，在六堆外的許多「六堆附堆」庄頭，如八老爺、力社、佳佐、林後、苦瓜寮、四塊厝、崁頂、新庄、九塊厝（位於今九如鄉），上武洛、下武洛（位於今里港鄉）、手巾寮、楠仙（位於今六龜區）、茄苳（今鹽埔鄉洛陽村）、鹽樹（今高樹鄉鹽樹村）等庄頭中，頗多先祖為原本就講潮州話的臺灣潮州人，所以加入六堆客家聯盟，成了「六堆附堆」庄頭。這些「附堆」，地理位置同樣也和「六堆客家庄」唇齒相依，共同保鄉衛土。但到今日，這些附堆庄頭的臺灣潮州人後裔，很多被形勢所迫，改為認同自己是講屬於泉漳片的臺灣閩南語，有些，則改講南四縣腔的六堆客家語。
然而，「附堆」村莊如海豐庄、佳佐庄，在文獻中，與六堆客莊之間亦存在粵人族群內部之爭端衝突。其餘粵莊，如八老爺庄，未有資訊證實潮州裔祖居的潮州府縣份及村落，現有文獻實際走訪當地氏族，已指出八老爺庄存在河洛人柯、楊兩姓及泉州府晉江縣賴姓宗族，並非客庄，亦無訪得當地氏族任何潮州來源。因此，此種缺乏文獻證實之潮州庄，很有可能只是尋常的漳泉裔村庄，且莊內漳泉裔放棄祖輩口音轉為現使用腔調。
早在明末清初，廣東潮汕地區也是鄭成功家族糧餉和兵員的主要來源地之一，鄭氏攻占安平之後，還從閩粵沿海招募移民開發土地。由是，蘇浙閩粵來源的軍民在鄭氏治下並存，例如臺南市境內善化區小新營的潮州府潮陽縣湯姓、漳州府漳浦縣李姓、江寧府上元縣吳姓宗族，以及永康區埔姜頭的溫州府樂清縣張姓宗族、高雄市路竹區蔡文的處州府龍泉縣蔡姓宗族、雲林縣大埤鄉埔姜崙的寧波府鄞縣沈光文後人沈姓宗族。
此外，臺灣潮州人又可指1949年金門爆發古寧頭戰役，當時參加此役的士兵有大約一、兩萬人是胡璉將軍從潮州揭陽、潮安的招募的青壯年，後來移防到臺灣本島後陸續退伍，一部份定居高雄。但許多已混入於使用中華民國國語的臺灣外省人之間，較難察覺。
臺灣三山國王信仰主要由來自廣東省潮州府移民攜入，早期研究普遍認為三山國王為客家人信仰，並一度認為是客家人特有神祇，但近年來田野調查分析，發現臺灣客家人口最多的桃園市，並無三山國王的大廟，而另一個客家人口很高的苗栗縣，也只有四座三山國王大廟，桃竹苗為臺灣客家人主要聚居的地區，只有廿一座三山國王大廟，在臺灣全島兩百餘間三山國王大廟中僅占百分之九，同樣有客家族群分佈的花東縱谷地區則連一間三山國王大廟都沒有，證明客家人不一定祭拜三山國王。
臺灣全島主祀三山國王大廟共有兩百三十一座，其中有潮汕人參與始建的就有一百六十座，佔百分之七十，由此證明三山國王為潮州府籍移民的鄉土神信仰。
深圳市本地居民村落和姓氏列表

“客家人”的称呼，首先出现在清代复界区，源自土著人对外来移民的俗称。清代康熙八年（1669年），广东沿海地区开始复界，但效果不好，雍正五年（1727年），政府采取措施，大量招垦，外来移民大量涌入广州、肇庆等地区，他们大多来自粤北、粤东，存在共同的语缘一致性，在与土著杂居的环境中，这些移民因语言与土音不同，而被土著称为“客家”。
1970年，當時的寶安縣（即今天的深圳市）人口約三十萬，自1979建市以來人口迅速增加，直至2010年实际管辖人口超过1300万。由於深圳特殊的地位，導致大量外來人口遷入，而對在這個地方的本地居民则往往停留於小漁村的階段。深圳本地居民為“客家民系”與“廣府民系”(“圍頭”)，廣府民系多數自北宋年間遷入，客家民系多數在明末清初年間遷入。而原治所南頭和大鵬所城亦有不少軍籍人員後裔，多數與明洪武年間遷入。本地原居民与香港新界大多相同有客家与围头兩个民系，客家主要集中在龙岗区、宝安区东部、福田区北部、南山区北部等山地区域，围头则集中在罗湖区、福田区大部（中南部）、南山区中南部（大部）、宝安区中西南部等沿海平原区域。整个深圳总体来说，客家聚落主要分布在龙岗区，少量散布于罗湖区、宝安区等地，人口构成上以“广府民系”的村落与人口居多。
深圳各原居民村落与姓氏一览
閩民系

閩民系，又稱閩海民系、閩人、福建人，是汉族的一支民系，分佈在福建、海南、浙南（温州南部）、廣東部分地区（如雷州半島和潮汕地區）、臺灣、東南亞、歐美和日本。
閩越人是今福建一帶的早期原住民。秦设闽中郡以今福州为郡治，至汉代无诸因反秦有功而獲封闽越王，定都东冶（福州），武帝时期闽越反复叛乱，迁其民至江淮一带，后设一县即侯官县。三國孫吳入閩設立建安郡。晉代永嘉二年（公元308年）發生五胡亂華，當時開始有八姓入閩，漢人移民入閩始见记载。從此見諸於文字記載的漢人入閩漸多。到了初唐和晚唐，又有陳元光開漳以及王潮、王審知入閩（十八姓從王）建立閩國的事件，從而形成了一個中原漢族入閩的高潮。閩民系大致形成在隋唐五代這個時期。後期隨著福建海上貿易的發展以及農業土地的緊張，閩民系開始向粵東、雷州半島、海南島、臺灣與東南亞各地移民，在近現代乃向歐洲、美洲、日本等地移民，分布極為廣泛，成為海外華人中一大族群。
由於閩民系分佈地區靠近大海，對外移民的歷史很長。其中，有史可考的可以追述到漢朝年間。據《後漢書·東夷列傳》記載，在東漢年間，有會稽郡東冶縣（今福州市）人入海，因遭受風暴漂至澶洲上岸。而至唐朝時期，隨著海上運輸和海上對外貿易的發展，福建形成福州、泉州兩大對外貿易港口，其中福州港是秦汉至清代海上絲綢之路的起點之一，元代泉州港是海上絲綢之路的起點。至此福建對外移民的人數逐漸增多。宋朝對海外貿易的獎勵政策，更使僑居國外的閩人增多。在東南亞、高麗和日本都有閩商，不少閩人在進貢使團中扮演著翻譯的角色。
占城國王闍耶因陀羅跋摩四世（Jaya Indravarman IV，即宋史中的鄒亞娜）重用一位閩人，習得騎射之法，在對真臘的戰爭中大獲全勝。
元朝侵略南宋時，宋端宗南下逃亡福州，各地閩人多起兵抗元。南宋滅亡後，大量閩人逃亡到海南、雷州等地，乃至大越（今越南）、占城、真臘（今柬埔寨）等國。
明朝建立後，雖然實行海禁，但大量閩人仍私下出海貿易。其中，漳州的月港（今漳州龍海市）為重要的走私港口。洪武年間，琉球王察度向明朝朝貢，朱元璋派閩人三十六姓移民琉球，作為琉球與中國交往的使團。永樂年間，鄭和下西洋，有不少閩人跟隨鄭和船隊移民到國外。此後，閩人的海上活動非常活躍，甚至組建了海上貿易武裝力量，以閩南商人最為突出。鄭成功之父鄭芝龍便是在日本活動的閩商首領之一。這段時期，閩南人逐漸開始向臺灣移民。
清朝建立之後，仍舊實行海禁。後來隨著海禁的開放，閩人對外移民再次逐漸增多。鴉片戰爭結束後至1949年中華人民共和國成立之初，是閩人大規模對外移民的時期。在這段時期初期，他們多以契約華工的形式移民國外。後期因為國內局勢動盪，以及對共產主義的恐懼為原因。
根據陳支平所著的《福建六大民系》，福建的閩民系分為福州民系、閩南民系、興化民系、閩北民系和龍巖民系。
在福建以外，還有潮汕民系、瓊文民系和雷州閩民系等使用閩語的民系，亦屬於閩民系。
閩民系所操的閩語其內部的分支較為之複雜，被分為以下幾種的分支：閩東片（包括侯官小片和福寧小片）、莆仙片（又稱興化片）、閩南片（包括泉漳小片和潮汕小片，且在東南亞華人社會中俗稱福建話）、閩北片、閩中片、邵將片，海南的瓊文片和雷州片。廣東潮汕民系說的潮州話（屬閩語閩南片潮汕小片），以及閩南裔臺灣人使用的臺灣話，皆被視為閩語閩南片方言。
罗香林

罗香林（1906年10月19日—1978年4月20日），字元一，号乙堂，廣東省嘉應直隸州興寧縣寧新鎮（今梅州興寧市寧新街道）人，客家人族譜學奠基人。為中國國民黨黨員，1930年國立清華大學史學系畢業，1951年起任教於香港大學，1964年任港大中文系主任，退休後續任香港大學永遠名譽教授。
羅香林的最重要著作是《客家研究導論》（1933），該書首次建構了「客家民系」，羅香林「為了對抗『客家非漢族說』或『客家是漢族與其他少數民族的混血種說』透過對於地方志、族譜的重新解讀，創造獨特的客家歷史，即客家人原本是居住於中原一帶的漢人，經過晉代以來的五次南遷而形成了客家民系。羅香林這一學說影響深遠，是因為這一學說他從文化上闡述客家民系先進性，絕大多數運用『正統』、『中原』概念塑造客家族群的人均採用其說法。」此主流論調至2000年代方被遺傳學界推翻，繼而受方言學界多翻質疑。復旦大學生命科學學院教授李輝指「各地汉族在演变过程中，与外族混血是很普遍的现象，客家人也很难例外。客家人Y染色體裡，80%屬漢人，13%屬苗瑤語系的畲族。」同為客家人的劉鎮發教授指羅香林的論調在1930年代未經科學驗證，把客家話方言學界誤導至1980年代，遠離了人類學界對客家人的成果。
「这跟他又是基督教徒也有关系，因为这一方面帮助他的理念在教会间扩散，另一方面他也受教会的影响，比较早接受自己是“客家”这个概念。而有趣的是，把“客家”这个本来是侮辱的符号，当作荣誉的精神，又刚好与基督教把钉死耶稣的十字架捧为图腾的精神相符合。罗香林的概念很快便以香港为核心向嘉应州扩散，然后又在广州、上海、北京等大城市植根，同时通过崇正总会的成立，继续向南洋、欧美推进。」
羅香林1935年在南京與清華大學歷史系教授朱希祖教授的女兒朱倓結婚。朱倓本身亦從事歷史研究。1951年1月28日，羅氏與夫人及子女在粉嶺崇真會崇謙堂受洗入基督教。
Kheh-ka

Kheh-ka(客家,Hak-kâ) sīHàn-bîn-cho̍klāi-bīn ê chi̍t-êbîn-hē, chú-iàu tòa tīHok-kiàn,Kńg-tang,Kang-sechhamTâi-ôan, tīTang-lâm-amā-ū chiok-chōe. Chôan-sè-kài lóng-chóng ū tāi-iok 4000 bān ê Kheh-ka-lâng, tīBân-lâm-gíit-poaⁿ kiòKheh-lâng. Kheh-ka-lâng ê gí-giân sīKheh-gí, m̄-koh kóng Kheh-gí ê bîn-cho̍k m̄-chí Kheh-lâng.
Kheh-ka Tiān-sī-tâi

Kheh-ka Tiān-sī-tâi(客家電視台;Hakka TV), kán-chhengKheh-ka-tâi(客家台),Kheh-tâi(客台) ia̍h-sīKheh-sī(客視), tī 2003 nî 7 goe̍h 1 hō khai-sí hòng-sàng, sī chi̍t ê choan-sio̍kKheh-kakoh choân-têng sú-iōngKheh-ka-ōelâi hoat-im hòng-sàng êtiān-sī pîn-tō. Kheh-ka Tiān-sī-tâi āu-lâi tī 2007 nî 1 goe̍h 1 hō, i-kìBô-soàⁿ Tiān-sī Sū-gia̍p Kong-kó͘ Chhú-lí Tiâu-lēlâi ka-ji̍pTâi-oân Kong-kiōng Kóng-pò͘ Tiān-sī Chi̍p-thoân.
Ko-hiông-chhī Kheh-ka Bûn-bu̍t-koán

Ko-hiông-chhī Kheh-ka Bûn-bu̍t-koán(高雄市客家文物館) sī chi̍t keng ūi-tīTâi-oânKo-hiông-chhīSam-bîn-khuSin Kheh-ka Bûn-hòa Hn̂g-khulāi êphok-bu̍t-koán, iā sī choân-kok tē-it keng chiam-tùiKheh-kacho̍k-kûn só͘ sêng-li̍p ê bûn-bu̍t-koán. Chú-tê sī chi̍t keng âng-sek chhù-hiā ê sann-ha̍p-īⁿ kiàn-tio̍k, chò-ûi tián-sī Kheh-ka bûn-bu̍t kap kí-pān Kheh-ka bûn-hòa oa̍h-tāng ê tiûⁿ-só͘.
Kheh-ka Tông-hoe-chè

Kheh-ka Tông-hoe-chè(客家桐花祭) sīTâi-oânê sin-heng chiat-khèng, iûHêng-chèng-īⁿKheh-ka Úi-oân-hōetī2002 nîchhòng-li̍p, sī chi̍t-ê kiat-ha̍pkheh-kabûn-hòa, lí-iû, seng-thài, sán-gia̍p ê siúⁿiû-tông-hoeoa̍h-tāng.
Tâi-oân Kheh-ka-gí

Tâi-oân Kheh-ka-gí(Hàn-jī: 臺灣客家語), sio̍k-chheng Kheh-ōe (客話), sīTâi-oânêKheh-lângleh kóng êKheh-ka-gí, goân-chūTiong-kokKńg-tangtang-pō͘, koh ūHok-kiànlâm-pō͘ kap sai-pō͘, taⁿ sīTâi-oânêkok-ka gí-giân.Ji̍t-pún sî-tāitiāⁿ-tiāⁿ hō-chòKńg-tang-gí(廣東語), tī hit-chūn ia̍h-ū chiâⁿ chōe Kheh-gí-bûn ê chok-phín.Kin-kù 2020 nî ê pò-kò, Tâi-oân Kheh-ka-gí ê sú-ēng chêng-hêng, Sì-koān-kiuⁿ--ê chiàm ū 57.5%, Lâm Sì-koān-khiūⁿ--ê chiàm ū 1.3%, Hái-lio̍k-khiuⁿ--ê chiàm ū 35.8%, Tōa-pō͘-khiuⁿ--ê chiàm ū 4.1%, Jiâu-pêng-khiuⁿ--ê chiàm ū 0.6%, koh-ū Chiàu-an-khiuⁿ--ê chiàm ū 0.7%.
Tâi-oân Kheh-ka-gí ê khiuⁿ-kháu sī àn-chiàu chó͘-che̍k-tē hō-miâ--ê.
Sì-koān-khiuⁿ(四縣腔; Kheh-pheng: xi ien kiongˊ) lâi-chūChheng-kokKńg-tang-séngKa-èng Ti̍t-lē-chiu(嘉應直隸州) Têng-hiong-koān (程鄉縣), Heng-lêng-koān (興寧縣),  Tìn-pêng-koān (鎮平縣), Pêng-oán-koān (平遠縣) chit sì koān. Sî-koān-kiuⁿ sī Tâi-oân Kheh-ka-gí siōng chú-liû ê khiuⁿ-kháu, mā sī kong-chiòng to͘-ha̍p hòng-sàng (thih-lō͘,chia̍t-ūn) só͘ sú-iōng ê phiau-chún.
Sì-koān-kiuⁿ tī Tâi-oân hun-pò͘ ê só͘-chāi ū:
In-ūiLio̍k-tuiTē-khu ê Sì-koān-khiuⁿLâm Sì-koān-khiūⁿ(南四縣腔)
Hái-lio̍k-khiuⁿ(海陸腔; hoiˊ liugˋ kiongˋ) lâi-chū Chheng-kok Kńg-tang-séngHūi-chiu-hùê Hái-hong-koān (海豐縣) kap Lio̍k-hong-koān (陸豐縣).
Tōa-pō͘-khiuⁿ(大埔腔; taiˋ pukiong)
Jiâu-pêng-khiuⁿ(饒平腔; ngiau pin kiongˇ;Biâu-le̍kTah-lân: ngiauˋ pinˋ kiongˇ）
Chiàu-an-khiuⁿ(詔安腔; zhio^ onˇ kiongˇ) lâi-chū  Chheng-kokHok-kiàn-séngChiang-chiu-húê Chiàu-an-koān (詔安縣), Lâm-chēng-koān (南靖縣), Pêng-hô-koān (平和縣), Hûn-siau-koān (雲霄縣). Sû-lūi kahHo̍h-lò-ōeū bē-chió só͘-chāi sio-kâng, m̄-koh mā ū chiok chē te̍k-sû ê sû-lūi kap im-ūn cho͘-ha̍p.
Chit tiuⁿ pió í Sì-koān-khiuⁿ ûi chú, kî-thaⁿ khiuⁿ-kháu ē chò chù-kái.Kî-tiong téng chōa sīKok-chè Im-piau, ē pâi tò-chhiú sīKheh-ka-gí Pheng-im Hong-àn, ē chōa chiàⁿ-chhiú sīTâi-oân Hông-im Hû-hō.
Í-hā ê chu-liāu sī tùi Kheh-ka Úi-oân-hōe ê kàu-châi lâi--ê.Tān-sī ha̍k-chiá Tēⁿ Bêng-tiong (鄭明中) bat chò-kòe tiâu-cha, tit-tio̍h bô-kâng ê tiāu-ta̍t.
Ín-iōng chhò-gō͘: 使用群組名稱 "chù" 的<ref>標籤已存在，但查無對應的<references group="chù"/>標籤
Kheh-ka Úi-oân-hōe

Kheh-ka Úi-oân-hōe(客家委員會;Kheh-ōe Pe̍h-ōe-jī:Hak-kâ Vî-yèn-fi), kán-chhengKheh-úi-hōe(客委會) sīTiong-hôa Bîn-kokchèng-hú chhú-líKheh-kacho̍k-kûn sū-bū êchòe-ko chú-koán ki-koan, lē-sio̍kHêng-chèng-īⁿ. 2001 nî sêng-li̍p, bo̍k-piau sī ho̍k-hengTâi-oânê Kheh-ka bûn-hòa.
Kheh-gí Pe̍h-oē-jī

Kheh-gí Pe̍h-ōe-jī(Kheh-gí: Pha̍k-fa-sṳ;Hàn-jī: 客語白話字) sī se-iûⁿthoân-kàu-sūthèKheh-gísiat-kè--ê 1 chióngLô-má-jī, sêngHô-ló-oē--êPe̍h-ōe-jī. Piau-im íSì-koān-khiuⁿ(四縣腔; Kheh-gí: Si-yen-khiông) ûi-chú.
客家文維基百科

客家文維基百科係維基百科協作計劃嘅客家文版本，係由非牟利組織──維基媒體基金會負責搞嘅。佢哋響2006年7月28日喺Wikimedia Incubator測試，響2007年5月27日正式成立，直到2021年，暫時有超過九千篇文章，即係響323種唔同語文嘅維基百科裏面，規模排響第158名（跟番文章數量去計算）嘅維基百科。
客家電視台

客家電視台（英文：Hakka Television Station，縮寫Hakka TV），簡稱客家台、客台、客視，係臺灣嘅電視台，喺2003年7月1號開播，廣播語言係客家話（包括四縣腔、海陸腔、大埔腔、詔安腔、饒平腔），不過字幕係翻譯成國語嘅中文。每週四、週五凌晨兩點至五點收台。
客家話

客家話（粵拼：haak3gaa1waa6*2；客家白話字：Hak-kâ-ngî）係屬於漢藏語系漢語族嘅聲調語言。呢種語言主要分佈喺中國南方嘅廣東東部、江西南部、福建西南部、廣西中南部同埋台灣、毛里裘斯、東南亞嘅部分國家或者地區，範圍相當之闊。
佛塱上南客家圍屋

23°21′49.11″N113°31′55.33″E﻿ / ﻿23.3636417°N 113.5320361°E﻿ /23.3636417; 113.5320361
佛塱上南客家圍屋係中國廣東廣州一古蹟，喺黃埔區九龍鎮佛塱南龍街入面，呢間嘢嘅風格主要似客家圍屋而出名。2014年1月26號被列入廣州市歷史建築。
漢劇

漢劇，又叫做廣東漢劇、閩西漢劇、外江戲、客家戲，係一種傳統既客家大戲，被譽為「南國牡丹」，係廣東三大劇種（粵劇、潮劇、漢劇）既一種。呢種劇主要流行喺粵閩等地方同埋多客家人既地方。漢劇以皮黄（西皮、二黄兩種戲曲唱腔既叫法）唱腔演繹咗中原地區既古調，發音同北方話近似。
最佳客語歌手獎

金曲獎最佳客語歌手獎係依家金曲獎流行音樂類獎項。客家流行音樂嘅興起，受到現代音樂同全球化嘅發展趨勢影響，同埋為促進客家音樂嘅保存同創意，金曲獎對客家歌手嘅肯定有佢嘅重要性。2003年第14屆起最佳方言男、女演唱人2個獎項跟演唱語言分做台語（臺灣閩南語）男演唱人、台語女演唱人、客語演唱人同埋原住民語演唱人4個獎項，其中最佳客語演唱人獎自2007年第18屆起改名做最佳客語歌手獎到依家。
最佳客語歌手獎單獨設立前，鄧百成、顏志文、劉劭希都曾以演唱客語歌曲做主而入圍演唱人獎項。
福建土樓

福建土樓（粵拼：fuk1gin3tou2lau4）係指福建西南獨有、利用冇加工嘅生土，夯築承重生土墙壁構成嘅群居同埋防衛一嘅大型屋企，客家人叫佢「生土樓」（saang1tou2lau4）。福建省嘅土樓約莫有三千多座，主要分布喺龍岩市嘅永定同埋漳州市嘅南靖、平和、華安地區。
最早學術界叫佢「客家土樓」（haak3gaa1tou2lau4），之不過打後發現閩南人都有起土樓，因此今日改叫佢做「福建土樓」。
Toad in the hole

Toad in the holeis a traditional Britishdish consisting ofsausagesinYorkshire puddingbatter, usually served withonion gravyand vegetables.Historically, the dish has also been prepared using other meats, such asrump steakand lamb's kidney.
Batter puddings became popular in the early 18th century.Cookery writer Jennifer Stead has drawn attention to a description of a recipe identical to toad in the hole from the middle of the century.
Dishes like toad in the hole appeared in print as early as 1762, when it was described as a "vulgar" name for a "small piece of beef baked in a large pudding".Toad in the hole was originally created as a way to stretch out meat in poor households.Chefs therefore suggested using the cheapest meats in this dish. In 1747, for example,Hannah Glasse'sThe Art of Cookerylisted a recipe for "pigeon in a hole", calling forpigeonrather than sausages.
In 1861,Isabella Beetonlisted a similar recipe usingrump steakandlamb's kidney, whileCharles Elmé Francatelli's 1852 recipe mentions "6d.or 1s." worth of any kind of cheap meat.This recipe was described as "English cooked-again stewed meat" (lesso rifatto all'inglese) or "toad in the Hole", in the first book of modern Italian cuisine,which stressed that meat was to be left over from stews and re-cooked in batter.
During World War I, school children were often fed toad in the hole for the midday meal.
In 2017, a marketing survey found that 23% of British people had never tried toad in the hole.In the 21st century, vegetarian and vegan versions of toad in the hole appeared. These included vegan versions made withLinda McCartney Food's vegan sausagesand a vegetarian version published byRavinder Bhogalthat combined toad in the hole withcauliflower cheese.
The dish with left over meat was originally not called toad in the hole. In the 1787 bookA Provincial GlossarybyFrancis Grose, for example, "toad in a hole" was referred to as "meat boiled in a crust", though a 28 September 1765 passage in The Newcastle Chronicle reads, "No, you shall lay on the common side of the world; like a toad in a hole that is bak'd for the Devil's dinner". The first appearance of the word "hole" in the dish's name, not countingPigeons in a Holefound in the cookbook by Hannah Glasse, appeared in the 1900 publicationNotes & Queries, which described the dish as a "batter-pudding with a hole in the middle containing meat".Despite popular belief, there is no record of the dish ever being made with toad.
The origin of the name is unclear, but it may refer to the way toads wait for their prey in their burrows, with their heads poking out, just as sausages peep through the batter.It may also derive from the "living entombed animal" phenomenon of live frogs or toads supposedly being found encased in stone, which was a popular hoax / false belief of the late 18th century.
The term is sometimes used for "egg in the basket" (an egg fried in a hole of a slice of bread).
Roast beef

Roast beefis adishofbeefthat isroasted, generally served as the main dish of meal. In theAnglosphere, roast beef is one of the meats often served atSunday lunch or dinner.Yorkshire puddingis a standard side dish. Sliced roast beef is also sold as acold cut, and used as asandwichfilling. Leftover roast beef may be minced and made intohash.
Roast beef is a characteristicnational dishof England and holds cultural meaning for the English dating back to the 1731 ballad "The Roast Beef of Old England". The dish is so synonymous with England and its cooking methods from the 18th century that a French nickname for the English is "les Rosbifs".
Thebeef on weck sandwichis a tradition inwestern New Yorkdating back to the late 1800s.Roast beef is sometimes served withhorseradishor horseradish sauce. In Denmark, it is mostly used in open sandwiches, calledsmørrebrød.
In the UK the roast beef sandwich is often served hot with fried onions, gravy and horseradish sauce.  When it is served cold it consists of bread, cold roast beef, lettuce orrocket, tomatoes and horseradish sauce or mustard
بودينج يوركشاير

بودينج يوركشاير(بالإنجليزية:yorkshire pudding)‏ هو كيك يقدم مع وجبات الطعام فيإنجلتراواسكتلندا وويلز.وهو يقدم بصفة خاصة مع اللحم المشوي والروزبيف والدجاج المحمر.
وتحضر كيكة اليوركشاير من الدقيق والحليب والبيض ودهن (وعادة يكون الدهن من دهن الكلى) . يضاف إلى العجين الملحوالفلفل الأسودوجوزة الطيبوالمقدونس. يجب أن تكون العجين سائلا نوعا ما، ويترك جانبا على الأقل لمدة نصف ساعة. بعد ذلك توجد طريقتان لإعداده :
تشتهر إنجلترا أكلة تُعد يوم الأحد، وهي تؤكل سواء في البيت أو المطاعم في وقت الغداء . وهي تتكون من بودينج يوركشاير وروزبيف . عندئذ توضع صينية اليوركشاير في الفرن تحتالروزبيف، فيتساقط سائل التحمير من الروزبيف على بودينج اليوركشاير، ويعطيه طعما مميزا.
يؤكل بودينج اليوركشاير أيضا بالمربى أو بالعسل الأسود كحلو، وخصيصا مع شربالشاي.
مطبخ إنجليزي

يتأثرالمطبخ الإنجليزيبطقس وتضاريس وتاريخ البلاد.ويتسم تاريخ إنجلترا بالتلاحم والمنافسة مع دول القارة الأوروبية، واستيراد التوابل من بلاد بعيدة مثلالهندوالصينوقتالإمبراطورية البريطانية. وبعد نهايةالحرب العالمية الثانيةنزح أناس كثيرون إلى إنجلترا وعلى الأخص من المستعمرات القديمة، وأحضروا معهم خصائص مطابخ بلادهم الأصلية.
يتصف المطبخ الإنجليزي خارجإنجلتراعموما بقلة استخدامهالتوابل، وصعوبة هضمه وقلة الإقبال عليه. ولكن تتمتع بعض الأطباق الإنجليزية بإقبال واسع مثللحم الخرافوتقدم معهصلصة نعناع، ربما بسبب غرابة محتويات ذلك الطبق.
تتمثل الأطباق التقليدية في إنجلترا والتي تجمع بين اللحوموالبطاطسوالخضرواتفي الطبق الشهير «طبق يوم الأحد»Sunday dinnerالذي يُقدم ظهر يوم الأحد في البيوت أو في المطاعم. وتقدم البطاطس في هذا الطبق في صورة البطاطس المحمرة. ومن الخضروات المفضلةالجزروالبازلاءوالكرنبوالقرنبيطوالبروكولي. ويقدم بالإضافة لذلك لحمالخرافأوالخنزيرأوالبقر، ويُقطع اللحم قبل التقديم إلى شرائح رقيقة.
وطريقة إعدادالبطاطسالمحمرة هو غسلها وتنظيفها ثم رشها بقشرتها رشا رقيقابالزيت، وإدخالها في الفرن على صاج عريض حتى تحمر وتكتسب اللون الذهبي.
ومن أهم ما يدخل في طبق الأحد في إنجلترابودينج يوركشاير.
تلعب البطاطس دورا أساسيا في المطبخ الإنجليزي، حتى أنالبطاطسالمحمرة تقدم أيضا مع الإفطار. وأحيانا تقدم حبات البطاطس الكبيرة (حجم 200جرامعلى الأقل، مطبوخة أو ومحمرة في الفرن صحيحة وبقشرتها بعد طلاؤهابالزيت. وتوجد في إنجلترا من طرق إعداد البطاطس ما يشبه «البومفريت الفرنسي» ألا وهو الشيبس.
وتقدم البطاطس المهموكة «بوريه البطاطس» معالسمكومع أنواعالسجقالمختلفة، كما تدخل في العديد من الصواني مثل صينية الغنّامshepherd's pieأو صينية البطاطس والسمكfisherman's pie.
وتجهز تلك الصواني بتتبيل اللحم المفروم أو السمك بالملحوالفلفل الأسودوتسويتها على النار. تتطلى الصينيةبالزبدويوضع بها 2/3 من كمية بوريه البطاطس، ثم يوضع مخلوط اللحم المفروم والخضار ويوزع وسط البوريه. بعد ذلك يوضع فوقها طبقةبوريه البطاطسالباقية وتدخل الفرن.
وتقدم في جميع أنحاء إنجلتراصينية لانكشايرLancashire Hot Pot، وهي مجهزة من البطاطس ولحم الخراف. يطبخ اللحم أولا ويقطع إلى مكعبات، ويُرص في صينية مع شرائح البطاطس وترش بالملح والفلفل وتدخل الفرن.
لحم بقري مشوي

لحم البقر المشوي، هوطبق (طعام)منلحم البقرالمحمّرفيالفرن. يعدّ هذا الطبق كوجبة رئيسية، ويستخدم اللحم المتبقي بعد الطعام في إعداد الشطائر. فيالمملكة المتحدةوالولايات المتحدةوكنداوجزيرة أيرلنداونيوزيلنداوأستراليا، يقدّم لحم البقر المشوي فيعشاء الأحدكموروث تقليدي، على الرغم من أنه يقدّم أيضاً كساندويتشاتلانشونفي المتاجر. كما يقدمبودينج يوركشايركطبق جانبي معه.
لحم البقر المشوي هوالطبق الوطنيفيإنجلتراويحمل معانٍ ثقافية تعود إلى أغنية من عام 1731. يكاد هذا الطبق أن يكون رديفاً لإنجلترا وطرق الطهو فيها من القرن الثامن عشر. أما بالفرنسية فيعرف باسم "les Rosbifs" .
يفضّل البعض اللحم البقري المشوي بلون وردي أو مطهو طهواً خفيفاً، وهذا يعني أن منتصف القطعة يكون مطهواً حتى يصبح لونه ضارباً إلى الحمرة. بينما يفضّل البعض الآخر أن يكون الطهو متوسطاً (نصف استواء)
تتكون الشطيرة عادة من خبر ولحم بقري مشوي بارد (من بقايا اللحم المقدم كطبق رئيسي) وماستردوخسوطماطم، وقد تستخدمالجبنةوفجل الخيل الريفيأيضاً، والفلفل الحار، وأحياناً يوضع البصل.
Britaniya mətbəxi

Britaniya mətbəxi(ing.British cuisine) —Böyük Britaniyadamətbəx. İngilis mətbəxi arxasında çox zərif olmayan bir incəlik yaradılıb, lakin yerli olaraq istehsal olunan məhsulların keyfiyyətinə diqqət yetirir. Souslar və ənənəvi ingilis yeməklərinin çeşidləri də nisbətən sadədir və onlar ərzaqın təbii dadını dəyişdirmək üçün istifadə olunur. Böyük Britaniyanın koloniyalarında hakimiyyətinin çiçəklənməsi dövründə Britaniya mətbəxi "xarici" ölkələrə, birinci növbədə isə,Hindistanatəsir göstərmişdir. Buna misal olaraqtoyuqdanhazırlanan ingilis-hind yeməyi — tikka masalanı göstərmək olar. Ənənəvi Britaniya yeməkləribalıq və çips, ətli kartof zapekankası və püredir.
Britaniya mətbəxinə bir sıra milli və regional mətbəxlər daxildir:ingilis mətbəxi,Şotland mətbəxi,Uels mətbəxivə s.
Rostbíf

Rostbíf(takéroastbeefneboroasted beef, doslova „pečené hovězí“) je způsob úpravyhovězího masa, který je charakteristický proanglickou kuchyni. Používá se k nínízký roštěnec, který se před přípravoumarinujev oleji a koření a pak se peče vcelku v předehřáté troubě, přičemž váček masa se obvazuje nití, aby si udržel tvar. Hotový se krájí na tenké příčné plátky, zpravidla se vyžaduje příprava „medium“, s dokřupava propečenou kůrkou a růžovým polosyrovým středem. Teplý rostbíf je v anglosaských zemích obvyklou součástí svátečního oběda, zpravidla s bramborami ayorkshirským pudinkem.Může se podávat také za studena, jako součástsendvičůa obložených mís. Dochucuje sedijonskou hořčicí,křenema různou zeleninou.
Henry Fieldingoslavil toto národní jídlo v textu k písni „The Roast Beef of Old England“, kterou složilRichard Leveridge. Ve Francii je výrazles rosbifspoužíván jako ironické označení pro Angličany.
Yorkshire pudding

ElYorkshire pudding, en españolbudínde Yorkshire, es una oblea demasahorneada, con forma de cuenco, especialidad de lagastronomía del Reino Unido. Se elabora con una masa líquida hecha conharina,huevos, agua oleche, que sehornea(a temperatura de 230 °C) en un molde. Puede ser originaria del condado deYorkshire, aunque es muy popular a lo largo de todo el territorio británico.
Cuando se extendió el uso de la harina de trigo para hacer tartas y pasteles, llamados todos indistintamentepuddingen inglés, ybudíno pudín en español, unos cocineros del norte deInglaterraidearon una manera de aprovechar losjugosy la grasa que goteaban de las piezas de carne que se asaban, colocando debajo una masa en un molde.
Se cree que esta receta existía desde hacía siglos, pues en 1737 se recoge una primera receta bajo el nombre dedripping puddingen la obraThe Whole Duty of a Woman.​ En 1747, aparece una receta parecida en la obra deHannah GlasseThe Art of Cookery Made Plain and Easy, esta vez denominadaYorkshire pudding.​ Esospuddingstradicionales se hacían con una masa más densa que las versiones actuales.
Tiene forma de base de cuenco, con bordes altos de unos 10 cm, una forma destinada a recoger los jugos de la carne que se asa en la parte superior del horno. LaRoyal Society of Chemistry(Real Sociedad de Química) británica publicó en 2008 las normas a las que tiene que responder el verdaderoYorkshire pudding.​
Tradicionalmente elYorkshire puddingse sirve en primer plato, como una torta empapada en los jugos de la carne que se consumía como segundo plato. Como era un plato sencillo y económico, se cree que para ahorrar "llenaba" a los comensales antes de que se les sirviera elplato principal, compuesto de ingredientes más costosos. Todavía se sirve como entrante en el condado deYorkshire. Hoy en día es una de la guarniciones de los platos de carne de las comidas dominicales británicas.
Por su forma, elYorkshire puddingse utiliza también como recipiente, y se puede rellenar con verduras o carne. Esta variante se suele encontrar en losmenúsde lospubsbritánicos, y su versión más conocida es eltoad in the hole(eninglés"sapo en el agujero") unYorkshire puddingque se hornea consalchichasen su interior.
Se ha difundido desde finales del sigloXXla costumbre de servir porciones individuales deYorkshire pudding, a menudo hechas con una masa más ligera y crujiente que la tradicional.
LosYorkshire puddingsson objeto a veces de fiestas populares en elReino Unido. Por ejemplo en el mes de mayo, en las fiestas del pequeño pueblo deClifton,Yorkshire del Oeste, se suele servir raciones para 400 personas.
Popover

Unpopoveres un bollo ligero y hueco hecho con unamasaligera o batido dehuevo,harinayleche, parecida a la que se emplea para elaborar elYorkshire pudding. El nombrepopover(literalmente eninglés‘saltar por encima’) procede del hecho de que la masa sube por encima del molde cuando se hornea.
Los historiadores gastronómicos suelen coincidir en los orígenesestadounidensesde la receta, aunque proceda delYorkshire puddingy demás budines parecidos hechos enInglaterradesde el sigloXVII.
La referencia más antigua conocida a lospopoversestá en una carta de E. E. Stuart (un pariente deRobert Stuart) de 1850.​ El primerlibro de recetasen incluirlos fuePractical Cookingde M. N. Henderson (1876).​ El primer libro no de recetas en mencionarlos fueJesuit's Ringde A. A. Hayes (1892).
EnAmerican Food(1974), Evan Jones escribió: «Los colonos deMaineque fundaronPortland (Oregón)americanizaron el pudin deYorkshirecociendo la masa en cuencos denatillasengrasados con grasa sobrante del asado de ternera (o a veces de cerdo); otra modificación fue el uso deajoy, frecuentemente, hierbas. El resultado se llamabaPortland popover pudding: bolas individuales de masa crujiente con sabor a carne.»
Sin embargo es muy dudoso que el uso de grasa de ternera americanizase el plato, ya que las recetas tradicionales inglesas delYorkshire puddingafirman que dicha grasa es esencial.​
Actualmente la mayoría de lospopoversestadounidenses no se condimentan con grasa de vaca o cerdo, o hierbas, sino conmantequilla. Suelen servirse para desayunar, con eltéde la tarde o con carnes para comer y cenar.
Toad in the hole

Letoad in the hole, littéralement « le crapaud dans le trou », est un platanglaistraditionnel, composé de saucisses cuites au four dans une pâte qui ressemble à celle duYorkshire pudding; il est habituellement servi avec deslégumes, de lapuréeet de lasauce.
L'origine du nomtoad in the holeest vague. On suggère généralement que la ressemblance du plat avec un crapaud passant sa petite tête hors d'un trou lui a donné son nom quelque peu inhabituel. Une recette de 1861, donnée par Charles Elme Francatelli, ne mentionne pas les saucisses mais plutôt des morceaux de n'importe quel type de viande, achetés moins chers le soir, quand la vente est terminée, ce qui pourrait être une définition des saucisses.
Toad in the holeest utilisé par certains auxÉtats-Unispour décrire un autre plat, composé d'un œuf de poule frit déposé dans un trou coupé dans une tranche de pain. Ce plat est originaire d'Angleterre, mais est plus communément appelé là-bas commeegg in the basket(« œuf dans le panier »). Cependant, il y a beaucoup de variantes du nom dans les deux pays et peut-être même ailleurs.
Popover

Unpopoverest unpetit painléger fabriqué à partir d'une pâte auxœufssemblable à celle duYorkshire pudding, généralement cuit dans des moules àmuffinsou dans des moules àpopoverspéciaux, dont les parois sont droites plutôt qu'inclinées. Lespopoverspeuvent être servis soit comme une friandise, garnie defruitset de crème fouettée, soit avec dubeurreet de laconfitureaupetit déjeuner, soit avec lethé de l'après-midi, soit avec des viandes au déjeuner et au dîner.
Nom
Le nompopovervient du fait que lapâtegonfle ou « saute » au-dessus du moule pendant la cuisson. Lespopoverssont également connus sous le nom delaplanders.
Lepopoverest une version américaine duYorkshire puddinget depuddingsà la pâte similaires fabriqués enAngleterredepuis leXVIIsiècle. La plus ancienne référence connue auxpopoversdate de 1850. Le premierlivre de cuisineà imprimer une recette depopoverdate de 1876.
Une variante despopoversavec de l'ailet des herbes est appeléepopover puddingdePortland, dans l'Oregon. D'autres sortes depopoversaméricains consistent à remplacer une partie de la farine par de la purée de citrouille et à ajouter des épices comme lepiment de la Jamaïqueou lanoix de muscade. La plupart despopoversaméricains d'aujourd'hui ne sont toutefois pas aromatisés à la viande ou aux herbes. Ils ont plutôt un goût de beurre.
Dutch baby

UnDutch baby, parfois appeléecrêpe allemande, unBismarck, unDutch puffou unHootenanny, est un grandpopoveraméricain.
UnDutch babyest semblable à un grandYorkshire pudding. Par rapport à une crêpe typique, unDutch babyest toujours cuit au four, plutôt que d'être frit des deux côtés sur la cuisinière, il est généralement plus épais que la plupart des crêpes, et il ne contient pas d'ingrédients chimiques levants, comme lalevure chimique.
L'idée d'une crêpe bébé hollandaise peut avoir été dérivée duPfannkuchenallemand, mais la forme actuelle est née aux États-Unis au début desannées 1900.
Une David Eyre est une variante duDutch babynommée d'après l'écrivain et éditeur américain David W. Eyre (1912-2008). La recette a été publiée par le rédacteur en chef duNew York TimesCraig Claiborne dans un article du10 avril 1966intituléPancake Nonpareil; outre la régularisation générale des quantités et des températures pour un usage moderne, elle omettait le sucre et le sel de la pâte. Dans cet article, Claiborne racontait avoir découvert le plat lors d'unpetit-déjeunerpréparé par Eyre, alors rédacteur en chef du Honolulu Magazine, alors que Claiborne visitait la maison d'Eyre àHonolulu.