อาณาจักรแพ็กเจ

อาณาจักรแพ็กเจ(เกาหลี:백제, ฮันจา: 百濟; 18 ปีก่อนค.ศ. - ค.ศ. 660) สถาปนาขึ้นโดยพระเจ้าอนจอพระราชโอรสองค์เล็กในจักรพรรดิดงเมียงยองในพุทธศตวรรษที่ 13เมื่อจักรวรรดิโคกูรยอพยายามจะกลืนอำนาจของอาณาจักรพูยอพระเจ้าอนจอได้นำกำลังคนกลุ่มหนึ่งแยกตัวออกมาจากจักรวรรดิโคกูรยอลงมาทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ ซึ่งเป็นเขตอิทธิพลอำนาจของอาณาจักรมาฮันโดยข้ามแม่น้ำฮันมา เลือกชัยภูมิอยู่ใกล้ ๆ กับที่เป็นโซลเมืองหลวงของเกาหลีใต้ในปัจจุบัน เพื่อตั้งเมืองใหม่ชื่อ วิเรซอง แล้วสถาปนาเป็นอาณาจักรซิปเจหลังสิ้นรัชกาลของพระองค์มีกษัตริย์ปกครองต่อมาอีกหลายพระองค์ จนถึงกษัตริย์รัชกาลที่ 31 ซึ่งเป็นรัชกาลสุดท้ายคือพระเจ้าอึยจาก็พ่ายแพ้แก่กองทัพพันธมิตรซึ่งประกอบด้วยกองทัพชิลลาและกองทัพถังของจีนในปีค.ศ. 660(พ.ศ. 1203) ทำให้อาณาจักรแพ็กเจที่ปกครองมานานถึง 678 ปีก็ถึงกาลอวสาน
ในบันทึกประวัติศาสตร์ซัมกุก ยูซากล่าวว่าพระเจ้าอนจอนั้นก็คือโอรสพระองค์หนึ่งของจักรพรรดิดงเมียงยองที่ขัดแย้งกับพี้น้องสายอื่น แล้วแยกตัวออกมาก่อตั้งอาณาจักรใหม่ชื่อว่าซิปเจต่อมาแคว้นบีริวถูกจักรวรรดิโคกูรยอโจมตี กษัตริย์ของแคว้นบีริวปลิดชีพตนเอง ผู้คนของบีริวก็อพยพเข้ามารวมกันในอาณาจักรซิปเจจึงทำให้อาณาจักรแห่งนี้ใหญ่ขึ้น ซึ่งต่อมาพระเจ้าอนจอก็เปลี่ยนชื่ออาณาจักรใหม่เป็น แพ็กเจ การเติบโตอย่างรวดเร็วของอาณาจักรแพ็กเจ ทำให้กษัตริย์ของอาณาจักรมาฮันคิดระแวง จึงพยายามกดดันพระเจ้าอนจอจนต้องย้ายเมืองหลวงอยู่หลายครั้ง
ในรัชกาลพระเจ้าโกอีกษัตริย์องค์ที่ 8 ของอาณาจักรแพ็กเจทรงทำให้อาณาจักรขยายตัวอย่างมากและในปีค.ศ. 249(พ.ศ. 792) ทรงแผ่ขยายการเป็นสัมพันธมิตรกับอาณาจักรกายา(ค.ศ. 42-642) อาณาจักรเล็ก ๆ ซึ่งตั้งอยู่ทางตะวันออกของแพ็กเจและในรัชกาลพระเจ้ากึนโชโกกษัตริย์องค์ที่ 13 แห่งอาณาจักรแพ็กเจได้ทรงขยายชายแดนออกไปถึงทางเหนือจนติดกับชายแดนของจักรวรรดิโคกูรยอ
กระทั่งพ.ศ. 675ในสมัยพระเจ้าแกรูเมืองหลวงก็ถูกย้ายไปอยู่ที่บริเวณภูเขาพุกฮัน ซึ่งปัจจุบันคือเมืองกวางจูตลอดช่วงพุทธศตวรรษที่ 6 แลที่ 7 แพ็กเจพยายามขยายอำนาจครอบคลุมเมืองอื่นๆโดยตลอด จนกระทั่งในพุทธศตวรรษที่ 8ก็สามารถกลืนเขตอิทธิพลทั้งหมดของอาณาจักรมาฮันได้อย่างเบ็ดเสร็จ แล้วตั้งตนเป็นอาณาจักรแพ็กเจที่ยึดครองอำนาจสืบต่อแทนอาณาจักรมาฮัน
ค.ศ. 384 ในรัชสมัยพระเจ้าชิมนยูพระภิกษุมาลานันทา (Mālānanda) จากประเทศอินเดียเดินทางมายังอาณาจักรแพ็กเจเพื่อเผยแพร่พุทธศาสนา ทำให้พุทธศาสนามาถึงอาณาจักรแพ็กเจเป็นครั้งแรก ต่อมาในค.ศ. 526 ในสมัยพระเจ้าซ็องพระภิกษุชาวแพ็กเจชื่อว่าคย็อม-อิก (겸익, 謙益) เดินทางไปยังประเทศอินเดียเพื่อศึกษาพระธรรม พระภิกษุคย็อม-อิก เดินทางกลับจากอินเดียพร้อมกับพระภิกษุเวทัตตา (Vedatta) มายังแพ็กเจ ก่อตั้งพุทธศาสนานิกาย กเย-ยูล (계율, 戒律) หรือนิกายวินัยศึกษา เน้นการศึกษาพระธรรมวินัยเป็นหลัก ในสมัยพระเจ้าซ็องพุทธศาสนาในแพ็กเจเจริญรุ่งเรือง และยังเผยแพร่พุทธศาสนาต่อไปยังญี่ปุ่นอีกด้วย
อเล็กซานเดอร์ โววิน (Alexander Vovin) นักภาษาศาสตร์เสนอทฤษฎีว่า ในยุคซัมฮันนั้นประชากรในคาบสมุทรเกาหลีเดิมพูดภาษาในกลุ่มโปรโต-ญี่ปุ่น (Proto-Japonic)หรือภาษาญี่ปุ่นคาบสมุทร (Peninsular Japonic)โดยอาศัยหลักฐานจากชื่อสถานที่ต่างๆที่ปรากฏในซัมกุกซากีและบันทึกของจีน ต่อมาเมื่ออาณาจักรพูยอและอาณาจักรโคกูรยอซึ่งพูดภาษากลุ่มเกาหลี(Koreanic) เรืองอำนาจขึ้นในทางตอนเหนือของคาบสมุทรเกาหลี ทำให้ภาษากลุ่มเกาหลีจากทางเหนือเข้าแทนที่ภาษากลุ่มญี่ปุ่นทางภาคใต้ของคาบสมุทรเกาหลี ซึ่งสอดคล้องกับประวัติศาสตร์ของอาณาจักรแพ็กเจในยุคต้น ซึ่งผู้ก่อตั้งอาณาจักรแพ็กเจนั้นมาจากอาณาจักรโคกูรยอทางเหนือเข้าปกครองประชากรท้องถิ่นในรัฐมาฮัน และการขยายอิทธิพลของกลุ่มชนที่พูดภาษากลุ่มเกาหลีจากทางเหนือยังทำให้ประชากรดังเดิมของคาบสมุทรเกาหลีที่พูดภาษากลุ่มญี่ปุ่นอพยพข้ามทะเลไปสู่หมู่เกาะญี่ปุ่นและหมู่เกาะรีวกีวกลายเป็นชาวยาโยอิในที่สุด อย่างไรก็ตามทฤษฎีนี้ไม่ได้รับการยอมรับจากนักวิชาการเกาหลีใต้
ไม่มีวรรณกรรมในภาษาแพ็กเจตกทอดหลงเหลือมาถึงยุคปัจจุบัน บันทึกประวัติศาสตร์ราชวงศ์เหลียงกล่าวว่า ภาษาของอาณาจักรแพ็กเจนั้นคล้ายคลึงกับภาษาของอาณาจักรโคกูรยอบันทึกของราชวงศ์โจวเหนือกล่าวว่า ในภาษาของแพ็กเจนั้น ชนชั้นขุนนางเรียกกษัตริย์ของตนเองว่า於羅瑕 (จีนยุคกลาง: ʔɨʌ lɑ ɦˠa) ในขณะที่ราษฎรแพ็กเจทั่วไปเรียกกษัตริย์ของตนว่า 鞬吉支 (จีนยุคกลาง: kɨɐn kiɪt̚ t͡ɕiᴇ) โคโนะ โรกูโร่ และคิม บัง-ฮัน นักภาษาศาสตร์ตั้งทฤษฎีว่าในอาณาจักรแพ็คเจนั้นประกอบไปด้วยสองภาษาซึ่งชนชั้นปกครองและชนชั้นสามัญชนพูดภาษาที่ต่างกันโดยที่ชนชั้นปกครองของแพ็คเจนั้นพูดภาษากลุ่มเกาหลี ในขณะที่ชนชั้นสามัญชนพูดภาษากลุ่มญี่ปุ่นนิฮนโชกิบันทึกประวัติศาสตร์ของญี่ปุ่นบันทึกคำภาษาแพ็กเจไว้จำนวนสี่สิบสองคำ โดยเรียกกษัตริย์ของแพ็กเจว่า "โอริโกเกะ (Orikoke)" ผู้ปกครองแพ็กเจเรียกว่า "กิชิ (Ki1si)"
oinclude>