पोलंड

पोलंडहामध्य युरोपातीलएकदेशआहे. पोलंडच्या उत्तरेलाबाल्टिक समुद्रवरशियाचेकालिनिनग्राद ओब्लास्ट, ईशान्येलालिथुएनिया, पूर्वेलाबेलारूसवयुक्रेन, दक्षिणेलास्लोव्हाकिया, नैऋत्येलाचेक प्रजासत्ताकतर पश्चिमेलाजर्मनीहे देश आहेत. ३,१२,६८५ वर्ग किमी क्षेत्रफळ असलेला पोलंड हा आकाराने  युरोपातील ९वा व जगातील ६९वा मोठा देश आहे.वर्झावातथा वॉर्सो ही पोलंडचीराजधानीव सर्वात मोठेशहरआहे.
पोलंडचे अधिकृतचलनन्यु झ्लॅाटीहे होते .जगात सर्वाधिकगंधकाचेसाठे याच देशात आहे.ओडरआणिव्हिस्चुलाया देशातील प्रमुखनद्याआहेत.
पोलिश मातीवरील मानवी क्रियाकलापांचा इतिहास जवळजवळ ५००,००० वर्षांचा आहे.लोहयुगसंपूर्ण काळात विविध संस्कृतींमध्ये व विविध संस्कृती व जमाती नंतरपूर्वजर्मनियामध्ये स्थायिक झाले. तथापि, पाश्चात्य पोलांनीच या प्रांतावर प्रभुत्व मिळवत पोलंडला हे नाव दिले. पहिल्या पोलिश राज्याची स्थापना इ.स.६६ पर्यंत शोधली जाऊ शकते, जेव्हामिआस्को प्रथम, सध्याच्या पोलंडच्या प्रांताशी सुसंगतख्रिश्चनधर्मात परिवर्तित झाले. पोलंड किंगडमची स्थापना १०२५ मध्ये झाली आणि १५६९ मध्ये त्यानेलुब्लिनसंघटनेवर स्वाक्षरी करूनलिथुआनियाच्याग्रँड डचीशीदीर्घकाळपासून चाललेल्या राजकीय संबंधांनासिमेंटबनविले. या संघटनेनेपोलिश लिथुआनियन राष्ट्रकुलाचीस्थापना केली, सर्वात मोठा (१,००,००,००० चौरस किलोमीटर क्षेत्रातील एक (0 s ०,००० चौरस मैल)) आणि १६ व्या आणि १७ व्या शतकातीलयुरोपमधीलसर्वाधिक लोकसंख्या असलेल्या देशांमध्ये, अनोखीउदारमतवादीराजकीय व्यवस्था ज्यांनी युरोपची पहिली अंगीकारली राष्ट्रीय संविधान, ३ मे १७९१ची घटना.
प्रतिष्ठा आणि समृद्धीच्या अस्तित्वामुळे, १८ व्या शतकाच्या शेवटी शेजारील देशांनी देशाचे विभाजन केले आणि १९१८ मध्येव्हर्सायकराराद्वारे त्याचे स्वातंत्र्य पुन्हा मिळवले. प्रादेशिक संघर्षांच्या मालिकेनंतर, नवीन बहु-वंशीय पोलंडने युरोपियन राजकारणातील महत्त्वाचा खेळाडू म्हणून आपले स्थान पुनर्संचयित केले. सप्टेंबर  १९३९ मध्येजर्मनीनेपोलंडच्या स्वारीवरदुसरे महायुद्धसुरू केले आणि त्यानंतरसोव्हिएत संघानेमोलोटोव्ह – रिबेंट्रॉपकरारानुसार पोलंडवर आक्रमण केले. देशातील ९०%ज्यूंसहसुमारे सहा दशलक्ष पोलिश नागरिक युद्धामध्ये मरण पावले. १९४७ मध्ये, पोलिश पीपल्स रिपब्लिकची स्थापनासोव्हिएतच्याप्रभावाखालीउपग्रहराज्य म्हणून झाली. १९८९ च्या क्रांतीनंतर, विशेषतः एकता चळवळीच्या उदयातून पोलंडने स्वतःलाराष्ट्रपती/अध्यक्षीयलोकशाहीप्रजासत्ताकम्हणून प्रस्थापित केले.☪︎
पोलंडची विकसित बाजारपेठ आहे आणिपूर्व-मध्ययुरोपीय क्षेत्रातील सर्वात मोठा स्टॉक एक्सचेंज असलेल्यामध्य युरोपमधीलएक प्रादेशिक शक्ती आहे.युरोपियन संघामध्येजीडीपी (पीपीपी) द्वारे सहाव्या क्रमांकाची अर्थव्यवस्था आहे  आणि जगातील सर्वात गतीशील अर्थव्यवस्था आहे,  एकाच वेळी मानव विकास निर्देशांकात उच्च स्थान मिळवित आहे. [२ २३] पोलंड हा एक विकसित देश आहे, जी राहणीमान, जीवन गुणवत्ता, सुरक्षा, शिक्षण आणि आर्थिक स्वातंत्र्य यासह उच्च-उत्पन्न-अर्थव्यवस्था [२ २५] राखते. [२]] [२]] विकसित शालेय शैक्षणिक व्यवस्थेसह, राज्य विनामूल्य विद्यापीठ शिक्षण, सामाजिक सुरक्षा आणि सार्वत्रिक आरोग्य सेवा प्रणाली देखील प्रदान करते. [२]] []०] देशात १६ युनेस्को जागतिक वारसास्थाने आहेत, त्यापैकी १५ सांस्कृतिक आहेत.
पोलंड हेयुरोपियन संघ,शेंजेन एरिया,संयुक्त राष्ट्र,नाटो,ओईसीडी,थ्री सीज इनिशिएटिव्ह,व्हिसेग्रीड ग्रुपचेसदस्य राष्ट्र आहे आणिजी -२०वर अंदाजे आहे.
इतिहास प्रागैतिहासिक आणि आद्यप्रतिबंधकमुख्य लेखः कांस्य- आणि लोह-युग पोलंड, प्राचीन काळातील पोलंड, प्रारंभिक स्लाव्ह आणि प्रारंभिक मध्यम वयातील पोलंड.
पोलंडमधील सुरुवातीच्या कांस्ययुगाची सुरुवात इ.स.पू. 2400च्या सुमारास झाली, तर लोहयुग इ.स.पू. 750 मध्ये सुरू झाला. या काळात, कांस्य आणि लोह युगांतील विस्तारित लुसाटियन संस्कृती विशेषतः प्रख्यात झाली. प्रागैतिहासिक आणि पोलंडच्या आद्य ग्रंथातील सर्वात पुरातन शोध म्हणजे बिस्कूपिन किल्ला (आता ओपन-एर संग्रहालय म्हणून पुनर्बांधणी केली गेली) आहे, इ.स.पू. सुमारे ८00च्या आसपासच्या लोहयुगाच्या लुसाटियन संस्कृतीतून.
१सप्टेंबर१९३९ रोजी पोलंडवर हल्ला करूनजर्मनीचाहुकूमशहाहिटलरनेदुसऱ्या महायुद्धाचीसुरुवात केली. त्याने या देशातील लक्षावधीज्यू धर्मियांनागॅस चेंबरमध्ये डांबून ठार मारले होते. एकूण सुमारे ३१ लाख ज्यूंपैकी केवळ १ लाख ज्यू कसेबसे वाचले. त्यानंतर हा देश बऱ्याच काळापर्यंतरशियाचाअंकित राहिल्याने येथेकम्युनिस्टांचीराजवट स्थिरावली.
+कातोवित्सा