Eri (Pensilvaniya)

Eri(ing.Erie) —ABŞ-ninPensilvaniyaştatının şimal-qərbində yerləşən şəhər. Adını sahilində yerləşdiyigöldənvə cənub sahilində yaşayan eyniadlı xalqdan alan Eri şəhəriPensilvaniyaştatının ən böyük 4-cü şəhəridir (digərləriFiladelfiya,PittsburqvəAllentaundur). 1999-cu ilə qədər ştatın ən böyük 3-cü şəhəri idi.Erimetropolisbölgəsində 280 min,urbanizasiyabölgəsində isə 195 min nəfər yaşayır. Eri şəhəri Eri əyalətinin inzibati mərkəzidir.
Eri şəhərinin yaxınlığındaBuffalo,Klivlend,Pittsburqkimi şəhərlər yerləşir. Şəhərdə xidmət,səhiyyə,turizm,təhsilkimi xidmət sahələri inkişaf etməkdə olmasına baxmayaraq ağır sənayesinə görə Eri ştatda əhəmiyyətli yer tutur. Milyonlarla turist Presk Ayl Ştat Parkını ziyarət edir, eləcə də şəhərdəki kazino və at yarışlarına axışır.
Eri şəhəri"flaqman"ləqəbi ilə tanınır, çünki şəhərin tarixiABŞdəniz komandiri Oliver Azar Perrinin flaqman gəmisi"Niagara"ilə xatırlanır.Sahilində yerləşdiyiEri gölününparlaqlığına görə şəhər bəzən"Cəvahirat şəhəri"kimi də tanınır.1972-ci ildə şəhər Amerika Şəhər mükafatını qazanmışdır.
İrokez Konfedrasiyasının 6xalqı(Seneka xalqı da daxil) indiki Eri ərazisində məskunlaşmışdılar.Avropalılarbura ilk dəfə 1753-cü ildə fransızlarınYeni FransanıBöyük Britaniyaişğalından qurtarmaq üçün Presk Ayl qəsrini tikdikləri dövrdə çatdılar. Hazırda bu qəsr ərazisinin yaxınlığında Presk Ayl Ştat Parkı yerləşir. "Preske-isle"fransızsözü olub, "yarımada" deməkdir (hərfi tərcümədə "az qala ada"). 1760-cı ildə fransızlar qəsri tərk edəndə bu onların qərbiNiaqaradason vəzifələri idi. Həmin il —Fransa-Hindistanmüharibəsindən 3 il əvvəl britaniyalılar qəsri ələ keçirdilər.
Eri mübahisəli olmuş Eri üçbucağı ərazisində yerləşirdi və bu əraziNyu York,Massaçusets,PensilvaniyavəKonnektikutştatları tərəfindən iddia olunurdu. 1792-ci ilin 3 martındaKonnektikut,MassaçusetsvəNyu Yorköz iddialarını geri aldıqdan sonra hər hektarı 75 sentdən olmaqla Eri 151.640,25 $ qiymətə satıldı vəPensilvaniyanınbir hissəsi oldu. 1789-cu ilin yanvarında irokezlər federal dövlətdən aldıqları 1.200 $ vəPensilvaniyaştatından aldıqları 2.000 $ qarşılığında Erini tərk etdilər. Seneka xalqı isə ayrıca 1791-ci ilin fevralında 800 $ qarşılığında öz ərazi mübahisələrini geri çəkdilər.
Pensilvaniya General Assambleyası Presk Ayl yaxınlığındakı ərazinin mənimsənilməsi üçün tapşırıq verdi, amma bu tapşırıq 18 aprel 1795-ci ildə yerinə yetirildi. Pyerr Çarlz L'EnfantınVaşinqtondakıişini tamamlayan vəPensilvaniyailəNyu Yorkarasındakı sərhədin müəyyən edilməsində köməklik göstərən Endru Ellikot 1795-ci ilin iyununda Eriyə gəldi və şəhər planı üzərində işləməyə başladı. Eridə ilk yaşayış məntəqələri də həminilsalındı.Polkovnik Set Rid və onun ailəsiNyu Yorkştatının Qeneva şəhərindən (daha əvvəl isəMassaçusetsştatının Aksbric şəhərində yaşayırdılar) Eri şəhərinə köçdü və beləliklə, Eri şəhərinin ilk sakinləri oldular.
1812-ci ildəABŞprezidentiCeyms Medisonşəhərin yaxınlığında dəniz donanması quraraq britaniyalıların əlindən Böyük göllər üzərindəki nəzarətini ələ almaq istəyirdi. Eri şəhərindən olan Daniel Dobbins (hazırda şəhərdəkikörpülərdənbiri onun adını daşıyır) vəNyu Yorkştatından olan Noa Braun tanınmışgəmimühəndisləri idilər və onlar 4 artilleriya katerinin və 2 ikidorlu gəminin tikintisinə rəhbərlik etdilər. Oliver Azar Perri baş verəcək tarixi Eri gölü döyüşündə donanmaya rəhbərlik etmək üçünRod-AylenddənEriyə gəldi.
Eri şəhəriXIX əsrinortalarında əhəmiyyətli balıqçılıq, dəmiryolu,gəmitikintisi mərkəzi idi. Burada 3 dəmiryolu xətti kəsişirdi. Gecikmələr zamanı sərnişinlərin minməsində və boşaldılmasında, yükün satış və səyahətdə yaranan problemləri zamanı Eri şəhərindən dayanacaq kimi istifadə edirdilər. Dəmir yolları üçün standard ölçü təklif olunduqda Eri şəhərinin dəmiryol mərkəzi olmaması və bu işlərin yox olması təhlükəsi ortaya çıxdı. Merin başçılığı altında Eri sakinlərikörpüləriyandırdılar, relsləri sökdülər, qiyam qaldıraraq dəmiryolları üçün standart ölçüyə etiraz etdilər. Bu hadisətarixdəEri dəmiryol müharibəsi adı ilə xatırlanır.
3 avqust 1915-ci ildə Millkrik çayının suları şəhərin işgüzar hissəsini basdı. Drenaj borusu və ya tunel töküntülərlə tıxanmışdı və nəticədə boru xarab oldu.Onun arxasınca şiddətli leysan səbəbi ilə 4 bloksuhövzəsi yarandı. Nəticədə, daşqın üzündən 225 ev yerlə-yeksan oldu, 36 nəfər isə öldü.Şəhəri sel basdıqdan sonra şəhər meri Mils Braun Kitts Millkrik çayının bölərəkşəhərinaltından 2 mil axmasına, daha sonra Presk Ayl körfəzinə tökülməsinə nail oldu.
XIX əsrdəşəhəriniqtisadiyyatıtənəzzül etməyə başladı və şəhərdə deindustrializasiya baş verdi. Eri şəhəri Paslı kəmərin bir hissəsi oldu.ABŞemaledici sənayesinin əhəmiyyəti,poladvədaş kömüristehsalı, balıqçılıq zəifləməyə başladı.Şəhərin işgüzar hissəsi 1970-ciillərdə əhali sayının tənəzzül etməsinə qədər böyüməyə davam etdi.Avtomobildövrünün başlamasından sonra şəhər əhalisinin böyük hissəsi Millkrik kimi əhalisi 50 mindən çox olan şəhərətrafı qəsəbələrə köçdü.Bu tənəzzülün rəsmi şəkildə qəbul edilməsindən sonra Eri sakinlər tərəfindən"Göldə səhv"və ya"Cansıxıcı Eri"adları ilə tanınmağa başlandı.
1972-ci ildə Eri şəhəri Amerika Şəhər mükafatını qazandı. 1961, 1994, 1995 və 2009-cu illərdə bu mükafat üçün finalçı oldu.
Eri şəhəri42°06′52″ şm. e. 80°04′34″ q. u.(42.114507, −80.076213) koordinatlarında,Klivlend,Ohayo,Buffalo,Pittsburq,Nyu Yorkarasında,Eri gölününcənub sahilində yerləşir. Eri ərazisinin süxur daşlarıDevondövrünə aid olub, alevrolit və gilli şistdən ibarətdir, üzərini isə bərk qaya gili və sandr örtür. Eridə çay sistemiEri gölününşimalına doğru axır,Ontario gölüvə Müqəddəs Lavrentiya çayı vasitəsiləAtlantik okeanınatökülür. Erinin cənubunda drenaj sistemi bölünür. Burada bir çox çay Alleqeni və Ohayo çaylarının cənub istiqamətinə axır.
ABŞ Siyahıyaalma Bürosununverdiyi məlumata görə şəhərin sahəsi 49,9 km-dır. Bunun 49,4 kmhissəsini quru, qalan hissəsinisuhövzəsi (1,03 %, 0,5 km) təşkil edir. Presk Ayl yarımadasında məşhur Presk Ayl Ştat Parkı yerləşir və bu park yerli sakinlər tərəfindən sadəcə"Yarımada"olaraq çağırılır. Presk Ayl yarımadasında 11 kilometr uzunluğunda ictimai çimərlik, balıqçılıq üçün yerlər, bataqlıqlar yerləşir.
Eri şəhərinin işgüzar hissəsinin planı Perri kvadratı şəbəkəsi əsasında tikilib.Şəhər mərkəzi ilə liman bölgəsini Bayfront parkı ayırır.Eri şəhərində ən hündür struktur 81 metr hündürlüyündəki Müqəddəs Piter kilsəsi, ən hündür bina isə 60 metr hündürlüyündəki Renessans Mərkəzi binasıdır. Eridə kiçik etnik şəhərciklər mövcuddur. Bu cür şəhərciklərə Kiçik İtaliya aiddir. 38-ci küçənin cənubundan 1970-ci illərdən inkişaf edən şəhərətrafı qəsəbələrə yol açılır. Millkrik şəhərətrafı qəsəbəsi və Sammit şəhərətrafı qəsəbəsindəki Piç küçəsi Eri paytaxt ərazisinin inkişaf edən bölgələrindəndir.
Şəhər mənzərəsinin böyük hissəsini bərpa edilmiş və yenilənən fabrikbinaları, tək ailəli evlər, orta-ölçülü mənzillər, ofis binaları formalaşdırır. Erinin liman bölgəsində Burger King amfiteatrı və onu çevrələyən park yerləşir, burada bir çoxfestivalkeçirilir. Bayfront Konvensiya Mərkəzi Dobbins körpüsü yaxınlığındakı Sassafras prisi üzərindədir. Presk Ayl Ştat Parkından baxdıqda üfüqdə, şəhərin mərkəzində, orta və böyük ölçülü binalarla çevrələnən İkiyüzillik qülləni görmək mümkündür. Liman bölgəsinin şərq qurtaracağında Eri Dəniz Muzeyi vəkitabxanasıyerləşir. Bu muzey böyüklüyünə görəPensilvaniyaştatında 3-cüdür və burada məşhur "Niagara" gəmisi sərgilənir.
Eri şəhərinin iqlimiBöyük göllərüçün səciyyəvidir. ŞəhərKlivlenddənSirakuzvə Uotertauna qədər uzanan Qar kəmərində yerləşir. Buna uyğun olaraq Erinin qışları soyuq keçir, amma arabir mülayim havanın yaranması yığılmış qarın əriməsinə səbəb olur. Eri rütubətli kontinental iqlim zonasında (Köppen iqlimi) yerləşir.Şəhərdəbir çoxiqlimhadisələri yaşanır:yağış,qar,buz,ildırımlar, duman. Şəhərin göl kənarındakı mövqeyiyayistisinin azalmasına kömək edir. İlin ancaq 3,8 günündə havanın temperaturu 32 °C-ni keçir. Eridə ən yüksək temperatur (38 °C) 25 iyun 1988-ci ildə qeydə alınıb. Eridə ilin 2,5 günündə havanın temperaturu −18 °C-dən aşağı düşür. Şəhərdə ən aşağı temperatur isə (-28 °C) 19 yanvar 1994-cü ildə və 16 fevral 2015-ci ildə müşahidə olunub.
Eri"The Dailiy Beast"xəbər portalına görəABŞ-nin 6-cı ən qarlı yeridir.Burada qarın hündürlüyü o.h. 200 sm olur. Halbuki, 1981–2010-cu illərdə bu rəqəm 256 sm idi. Eridəki əlverişsiz qış şəraiti 1986-cı ildə USAir Flight 499-un Eri Beynəlxalq Hava Limanına təcili eniş etməsinə, 50 avtomobilin I-90 yolunda qalmasına səbəb oldu.
2010-cu ilin ABŞ siyahıalmasına görə Eri şəhərində 101.786 nəfər və 22.915ailəyaşayır.Şəhərdə 44.760 mənzil var. Erinin əhalisi uzun müddət fabriklərin azalması vəbiznesinqeyri-sərbəst olması üzündən azalırdı.1960-cı illərin əvvəllərindən günümüzə qədər olan dövrdə Eri əhalisinin 40.000 nəfərini itirdi və Allentaun şəhəriFiladelfiyavəPittsburqdansonraPensilvaniyanınən böyük 3-cü şəhəri oldu.
Erinin əhalisi yaş baxımından bərabər paylanıb, insanların orta yaşı 34-dür.Ailələrin13 %-i,əhalinin19 %-i yoxsul olduğu göstərilib. Eri əhalisinin böyük hissəsiavropalılarıntörəmələri təşkil edir.
1990-cı illərin ortalarından etibarən 1919-cu ildə qurulmuş Eri Beynəlxalq İnstitutu keçmişSSRİ,Bosniya və Herseqovina,Eritreya,Qana,İraq,Kosova,Liberiya,Nepal,SomalivəSudandangəlmiş mühacirlərin köçürülməsində kömək edir. Qaçqınların Eri əhalisinə daxil edilməsi Erinindinimüxtəlifliyini artırır, burada mədənifestivallarınkeçirilməsinə səbəb olur.
XX əsrinəvvəllərinə Eri şəhəri rus immiqrantlar üçün əhəmiyyətli yaşayış məntəqəsinə çevrildi. Rusların çoxu şəhərin liman bölgəsində yerləşəngəmitikintisi müəssisələrində işləyirdilər.Böyük göllərərazisi üçün qəribə olan əhəmiyyətli saydakı rusların çoxuRus Pravoslav Kilsəsindənayrılmış Qədim dindarlar idi. 1983-cü ildə bu cəmiyyətin böyük hissəsi Xarici Rusiya Pravoslav Kilsəsi ilə birləşdi və Qədim ritualistlər oldular.Hazırda liman bölgəsində rusların keçmiş mərkəzinin yaxınlığında yerləşən qızıl qübbəli Nativiti kilsəsibu cəmiyyətə aiddir və burada ikonoqraf Feodor Yureviç rahiblik edib.
Eridə ilk yəhudi cəmiyyəti 150 il əvvəl yarandı. Yəhudilik İslahatı Birliyinin bir hissəsi olan Anşi Həsəd məbədi dini lider Ravvi Con Buş tərəfindən idarə olunub. Brit Şolom Konqreqasiyası Mühafizəkar Yəhudilik Sinaqoq Birliyi ilə birləşdi və 1989-cu ildə Ravvi Leonard Lifşen dini liderləri oldu.
Eri şəhəri həmçininştatdaən böyük olan və 13 əyaləti əhatə edən Eri yeparxiyasının mərkəzidir. Yeparxiyanın əsas binası 81 metr hündürlüyündə olan və iki 46 metrlik qüllələrlə əhatə olunan Müqəddəs Piter kilsəsidir. Lourens Tomas Persiko 1 oktyabr 2012-ci ildən Erinin baş keşişidir. Donald Trautman isə yeparxiyanın dini lideridir.
Dini Məlumatlar Arxivi Assosasiyasına görə2000-ci ildə əhalisi 280.843 nəfər olan Eri əyalətində əhalinin 103.333 nəfəri xristinalığın katolik, 40.301 nəfəri protestanlığın əsas, 12.980 nəfəri prostestanlığın yevangel məzhəbinə mənsubdurlar.
Eri şəhəriPensilvaniyaştatınınEri gölünə,Böyük göllərhövzəsinə və Müqəddəs Lavrenti Suyoluna əsas giriş nöqtəsidir. Şəhər Amerika inqilabı əsnasında dəniz mərkəzi kimi,ABŞ-nin qərbə doğru genişləndiyi dövrdə isə dəmiryolu mərkəzi kimi tanınıb. Sənaye inqilabı dövründə isə Eridəmirvəpolademalına görə əhəmiyyətli şəhərə çevrilmişdi və sənayesiXX əsrdəqədər inkişaf etdi.
XXI əsrinəvvəllərində General Electric şirkəti və teplovozların istehsalı Erinin iqtisadiyyatına təsir etdi. İri şirkətlər öz mövqelərini itirsələr də, müxtəlif orta ölçülü şirkətlər tanınmağa başlandı. İnkişaf edən iqtisadi bazaya sadəcə sürətli polad emalı və platik ləvazimatların hazırlanması deyil,turizm, siğorta, sağlamlıq kimi xidmət sektoru da aid idi. 2010-cu ilin dekabrına olan məlumata görə Eri əhalisinin sadəcə 8,9 %-i işsizdir.Pensilvaniyaştatında bu göstərici 8,5 %, ABŞ-də isə 9,4 % idi.
Eri şəhərində Eri Siğorta Qrupunun və Marketta Əmanət Bankının baş qərargahları yerləşir. Lord Korporasiyası Eri şəhərində qurulub və bu şirkət əsas əməliyyatları hələ də Eridə həyat keçirir.General Electric və Eri Siğorta Qrupu birlikdə əyalətin ən böyük şirkətləridir və buna görə də şəhərdə əyalət, ştat və federal hökumət orqanları yerləşir (eləcə də Eri Şəhər Məktəb Rayonu).
ABŞ-də emal olunan plastik kütlənin 10 %-i Erinin payına düşür.Eri bioyanacaq üzrə elmi-tədqiqat mərkəzi olmasına görə də tanınır. Şəhərdə ildə 45 milyon qallon bioyanacaq istehsal olunur.Turizmgetdikcə şəhəriqtisadiyyatındaəhəmiyyətli rol oyanyır. Turistlərin böyük hissəsi Presk Ayl Ştat Parkını və digər maraqlı yerləri ziyarət edirlər.Ohayo,Nyu Yorkştatlarından,KanadanınOntarioəyalətindən gələn müştərilər tez-tez Millcreek Mall və Piç küçəsindəki mağazalara baş çəkirlər.
UPMC Hamot və Sent Visent Sağlamlıq Qurumu şəhərdəki digər əhəmiyyətli iş yerləridir.Amma getdikcə buxəstəxanalarınəhəmiyyətlətini itirməsi səbəbi ilə UPMC Hamot 2011-ci ildə Pittsburq Tibb Mərkəzi Universiteti ilə, 2012-ci ildə isə Sent-Visent Sağlamlıq Qurumu Klivlend Klinikası ilə birləşmişdir.ABŞ Veteranlar İşləri Nazirliyi Şərq 38-ci küçədəki Eri Veteranlar Tibb Mərkəzinə nəzarət edir. Shriners isə 1927-ci ildən Shriners Uşaq Xəstəxanasını idarə edir.
1865-ci ildə Eri Su və Qaz Kompaniyası adı ilə qurulmuş Eri Su İşləri su hövzəsinə, ikisutəmizləmə müəssisəsinə və şəhər ilə şəhərətrafı qəsəbələrisuilə təchiz edən su boruları şəbəkəsinə malikdir. FirstEnergy şirkətinin filialı olan Penelec və Touchstone Energy regionu elektrik ilə təchiz edir. Time Warner Cable isə şəhərin əsas kabel televiziyası provayderidir (Adelphia isə ikincidir) və regionu həm də sürətli internet vəİP telefoniyailə təmin edir. Şəhərin bir digər əhəmiyyətli internet provayderi isə Verizondur.
Çirkab vəyağışsularının təmizlənməsinə Eri Kanalizasiya Qurumu nəzarət edir və şəhərin uzaq bölgələri də bu qurumla əməkdaşlıq edir. Qurum hər gün təxminən 30–40 milyon qallon (150.000 m) çirkabsuyutəmizləyir.
Eridətemperaturvəsaatıöyrənmək üçün 452–6311 telefon nömrəsindən istifadə olunur və əvvəlcə 2008-ci ilin oktyabrında Verizon tərəfindən kəsildi, 2010-cu ildə isə yenidən bərpa olundu.Eri şəhərinin vəPensilvaniyanınşimal-qərbinin nəqliyyat kodu 814-dür. 2010-cu ilin 16 dekabrında Pensilvaniya İctimai Komunal Xidmətlər Komissiyası nəqliyyat kodlarının ayrılması üçün səsvermə keçirdi və 2012-ci ilin 1 fevralında bu qərar qüvvəyə mindi.Şimali Amerika Nömrələmə Planı şimal-qərbiPensilvaniyanınyeni nəqliyyat kodunun 582 olmasına qərar verdi. Yerli vətəndaşlar bu qərara qarşı çıxdılar və qərarın yenidən baxılması üçün bir çox ərizə yazıldı. Pensilvaniya İctimai Komunal Xidmətlər Komissiyası tez bu qərara yenidən baxılması üçün səsvermə keçirdi.Nəqliyyat kodlarının ayırma planının NEUSTAR tərəfindən 2015-ci ildə müzakirə ediləcəyi qərara alındı.
Eri şəhərində bir neçə peşəkar və həvəskar incəsənət qrupu ilə rastlaşmaq olar. Ən əhəmiyyətlisi 1913-cü ildən aramsız (İkinci dünya müharibəsidövrü istisnadır) fəaliyyət göstərən Eri filarmonik orkestrıdır. Peşəkar musiqiçilərdən ibarət buorkestrınxorqrupu və bölgədə konsertlər verən gənclərdən ibarətorkestrıda var."The Lake Erie Ballet"isə bütünilərzində məşhur proqramlar keçirən qruppadır.Eri Şəhər Musiqi Assosasiyası sponsorlar cəlb edir və dünyanın müxtəlif yerlərindən gələn peşəkarmusiqiçilərin,müğənnilərin, estrada artistlərinin və musiqi ansambllarının Eridə konsert keçirməsinə nail olur.
Ştat küçəsindəki Qədim gömrükxanada yerləşən Eri İncəsənət Muzeyi şəhərin əsasincəsənətqalereyasıdır. Kolleksiyasında əsasən xalq incəsənəti və müasir incəsənət nümunələrinə rast gəlmək olar. Bura bəzənblüzvəcazqruplarına ev sahibliyi edir. Eri İncəsənət Muzeyi şəhəri inkişaf etdirmək və canlandırmaq üçün müxtəlif incəsənət layihələri üzərində ciddi səylə çalışır. 2000-ci ildə Eri İncəsənət Muzeyiİnəklər paradılayihəsinə çox oxşayanGoFrishadlı layihəni həyata keçirmişdi. Eri rəssamları tərəfindən 95 ədədşüşəbalıq hazırlandı və şəhərin hər tərəfində yerləşdirildi. Layihə təşkilatçıları hər balıq üçün 3.000 $ ödədilər, gəlir isə Qannon Universitetinin Təqaüd Fonduna və Eri İctimai İncəsənət İanə Fonduna verildi.Eri İncəsənət Universiteti 2004-cü ildə bu layihəyə bənzər başqa bir layihə keçirdi. Amma bu dəfə mövzu kimi balıqlar deyil,qurbağalarəsas götürüldü.2012-ci ildə Eri İncəsənət Universiteti yerli rəssamlar tərəfindən yaradılmış və dizayn edilmiş gözəl və funksional 40 velosiped dayancağını təqdim etdi.Muzeyin məqsədi Erinin işgüzar hissəsinə maraq və rəng qatmaq, velosipedlərə olan marağı artırmaq, ətraf mühiti və insan sağlamlığını qorumaqdır.
Erinin işgüzar hissəsində yerləşən tarixi və təmtəraqlıUorner teatrındansilsilə tamaşalar keçirilir. 1980-ci illərdə və 2007-ci ildə təmir olunan teatr binası Eri Şəhər Mərkəzinin diqqət mərkəzindədir.İşgüzar hissədəABŞ-nin ən qədim 3-cü teatrı olan və əyalətin ən məşhur teatrlarından biri olan Eri teatrı yerləşir.2007-ci ildən illik"Sahildə nərinti"motosiklet yarışı Eridə baş tutur.
6-cı Qərb küçəsində şəhərin varlı təbəqəsi yaşayır. Bu küçə boyuncaXIX əsrViktoriya dövründən qalma imarətlər yerləşir. Con Hill evi Eridə ən görkəmli iqamətgahlardan biridir. Mayak küçəsində Eri mayakı yerləşir.Bu mayak 1818-ci ildə tikilib və 1867-ci ildə indiki yerinə yerləşdirilib.
Dobbins körpüsü yaxınlığında yerləşən İkiyüzillik qüllə 1995–1996-cı illərdə şəhərin ikiyüzillik yubileyi münasibətilə tikilib. 57 metrlik hündürlüyə malik bu qüllədənEri gölünüvə şəhərin işgüzar hissəsini rahat görmək mümkündür. Bu qüllənin şərqində Blasko kitabxanası və Eri Dəniz Muzeyi yerləşir. 28 fevral 2007-ci ildə açılan"Presque Isle Downs"Pensilvaniyaştatında 4-cü, Qərbi Pensilvaniyada isə 1-ci rəsmi kazinodur.Kazinoda stolüstü oyunların keçirilməsinə 8 iyul 2010-cu ildə başlanılıb.
Eri şəhərində bir çoxfilmdə çəkilib. 1996-cı ildəTom Henksinrejissorluğu ilə çəkilmiş"Sənin etdiyin!"filmində "Möcüzələr" musiqi qrupunun Eridə yaşadığı göstərildi. 1987-ci ildə çəkilmiş"Uol-strit"filmindəki "Anacott Steel" şirkətinin yerləşdiyi şəhər kimi təsvir olundu. Eri şəhərinin ən tanınmış musiqi qrupu"Train"musiqi qrupudur. Şəhərin tanınmış şəxsiyyətləri arasında yazıçı Mark Braun da var.
Eri şəhərinin yeganə gündəlikqəzeti"Erie Times-News"-dur."Nielsen N. V."2011-ci ildəABŞ-nin 210 ən böyükteleviziyabazarında Erini 144-cü yerdə göstərmişdir.Eridə WICU-TV (NBC), WJET-TV (ABC), WFXP (FOX), WSEE-TV (CBS) və WSEE-DT2 (CW) kimi televiziya stansiyaları ilə əməkdaşlıq edən stansiyalar fəaliyyət göstərir. WQLN İctimai Radioverilişləri Xidmətinin üzvüdür və bu kanalKanadanınOntarioəyalətində yerləşən London şəhərində də yayımlanır. Şəhərdə fəaliyyət göstərən kabel televiziyalarına Time Warner Cable, DirecTV və Dish Network aiddir. Eridə bir neçə FM və AMradiostansiyaları da fəaliyyət göstərir.
Eri şəhəri bir neçə yarı-peşəkar və peşəkaridmankomandalarına ev sahibliyi edir."Eri SiVulvz"beyzbolklubu"Detroyt Tayqers"klubunun filialı kimi Şərq Liqasında mübarizə aparır."Eri Otters"buzüstü hokkeyklubu isə Ontario Hokkey Liqasında çıxış edir."Eri BeyHavks"basketbolklubu isə NBA İnkişaf Liqasının üzvüdür."Eri İlluyşın"qadın reqbi komandası isə ABŞ Qadınlar Futbol Liqasının üzvüdür. Hokkey vəbasketboloyunları Eri Siğorta Arenada baş tutur. Minor Basketbol Liqasının oyunları isə Cerri Uyt Parkda keçirilir.
Qannon, Mersiurst, Edinboro Universitetlərinin və Behrend kollecinin Amerika Kollec İdman Qurumu ilə əlaqədar idman proqramları var. Yerli ali təhsil ocaqları PMİA-nın 10-cu zonasının idman yarışlarında iştirak edir. Bundan əlavə, Kafedral Hazırlıq Məktəbi 2010-cu ildən hər il mütəmadi olaraq 4 komandanın iştirakı ilə"Burger King Classic"adlıbasketbolturniri keçirir. Sxolastikidmanlarəsasənməktəblərdəvə ictimai parklarda baş tutur. Mersiust Buz Mərkəzi, JWC Buz Mərkəzi, Ailəvi Birinci İdman Parkı və Eri Veteranlar Xatirə Stadionuşəhərdəkiən böyükidmankompleksləridir.
Qrinfild şəhərətrafı qəsəbəsində yerləşən 0,6kmuzunluğundakıEri Gölü Sürət Yolu NASCAR tərəfindən təsdiqlənmiş avtodromdur. Sammit şəhərətrafı qəsəbəsindəki"Presque Isle Downs"kazinosunun yaxınlığındaat yarışlarıkeçirilir.
Eri şəhərininEri gölününsahilində yerləşməsi bütünilboyuncainsanlaraçıq havada istirahət etməsinə zəmin yaradır. Şəhərin ən böyük və ən məşhur parkı Presk Ayl Ştat Parkıdır. Bu parkı ildə 4 milyondan çoxinsanziyarət edir.Regionda həmçinin üzümçülüyə böyük əhəmiyyət verilir vəşərabistehsalına görə EriABŞ-də 3-cü yeri tutur.
Eri şəhərinin işgüzar hissəsi Təbii Milli Mənzərəolan Presk Ayl Ştat Parkı ilə əhatə olunub. Böyük göllər suyolu Erinin işgüzar hissəsinin içindən göl sahili boyunca uzanır. Presk Ayl Ştat Parkının yaxınlığında yerləşən Tom Ric Ekologiya Mərkəzinin sahəsi 650 m-dır.
Turistlərin ziyarət etdikləri digər yerlərə isə Bayfront Konvensiya Mərkəzi, ən yuxarı mərtəbəsindənEri gölününgöründüyü İkiyüzillik qüllə, Erinin işgüzar hissəsində yerləşən Dobbins körpüsü, Eri mayakı və"Niagara"gəmisinin sərgiləndiyi Eri Dəniz Muzeyi aiddir. Milkrik şəhərətrafı qəsəbəsində, Piç küçəsində yerləşən və sahəsi 240.000 molanMillcreek MallABŞ-nin ən böyük ticarət mərkəzlərindən biridir.Splash LagoonakvaparkıABŞ-nin şərqində ən böyük,ABŞ-də isə ən böyük 3-cü akvaparkdır.Presk Ayl Ştat Parkında yerləşən Uoldemar parkıPensilvaniyanınən qədim 4-cü,ABŞ-nin isə ən qədim 10-cu əyləncə parkıdır.
Eri şəhəriPensilvaniyaştatının qəbul etdiyi qərara əsasən 3-cü sinif şəhərdir.Şəhər mer-şura hökuməti tərəfindən idarə olunur. Hökumət merdən, xəzinədardan, müfəttişdən və 7 üzvü olan şəhər şurasından ibarətdir. Şəhərin idarəsinə seçilən şəxslər bu vəzifələrində 4 il qala bilərlər.Mer CEO-dur, şəhər şurası isə qanunlar hazırlayır. Şəhər şurası iclaslarını Mario Baqnoni Şura Zalında keçirir.Demokrat Partiyasınınüzvü Cozef Sinnot Eri şəhərinin meridir və o bu vəzifəyə ilk dəfə 2005-ci ildə seçilib. Suzan DiVeççio xəzinədar, Kazimir Kvitovski isə şəhər müfəttişidir.2013-cü ilin yanvarına əsasən şəhər şurası bu şəxslərdən ibarətdir:
Vergigəliri sayəsində şəhərəhalisinipolislərləvə yanğınsöndürənlərlə təmin edir. Üçaylıq ödənişlər şəhərin tullantı,su,velosiped,kanalizasiyaxidmətlərinə xərclənir. Eri Polis Departamaneti şəhərdə qanunun keşiyində tutur və şəhərdə Endi Boversin başçılığı altında 173 polis fəaliyyət göstərir. Eri Yanğın Departamenti isə günün bütün zamanlarında işləməyə hazırdır və departamentin 150işçisivardır. Onlar Toni Polun başçılığı altında işləyirlər. Şəhərdə hal-hazırda 6 yanğınsöndürmə məntəqəsi yerləşir və onlar 52 kməraziyənəzarət edirlər. Şəhər Sammit, Milkrik şəhərətrafı qəsəbələrində və Şərq əyalətində yerləşən yanğınsöndürmə məntəqələrinə qarşılıqlı kömək edir.
Pensilvaniya 3-cü konqres bölgəsində Eri ən böyük şəhərdir və konqresdə 2010-cu ildə seçilənRespublikaçılar Partiyasınınüzvü Mayk Kelli ilə təmsil olunur. Respublikaçı və 49-cu bölgədən olan Ceyn Örl 1997-ci ildən Erini Pensilvaniya Ştat Senatında təmsil edirdi. Onun yerinə isə 2012-ci ildəDemokrat Partiyasınınüzvü Sin Uiley gəldi. Eri şəhəri Pensilvaniya Nümayəndələr Evinin 1-ci və 2-ci bölgələrinin tərkib hissəsidir vəDemokrat Partiyasınınüzvləri Patrik Harkins və Florindo Fabrizio tərəfindən təmsil olunur.
Eri Şəhər Məktəb Rayonunda 12.527 nəfər təhsil alır.Rayonda 23 məktəb yerləşir: ibtidai, orta, ali məktəblər. İctimai məktəblərlə yanaşı Eridə 40-dan çox özəlməktəbvəakademiyavardır. Betel Xristianlıq Məktəbi Eridə yerləşir.
Eridə 4liseyvəakademiya— Sentral Tex liseyi, İst Hay liseyi, Şimal-qərbi Pensilvaniya Kollegial Akademiyası, Stronq Vinsent Liseyi, 3 katolikliseyi— Kafedral Hazırlıq Məktəbi, Mersiurst Hazırlıq Məktəbi, Villa Mariya Akademiyası vardır. Milkrik və Lourens Park şəhərətrafı qəsəbələrində isə Makdauel liseyi və İrokez liseyi yerləşir.
Eri şəhəri bir neçəkollecevəuniversitetəev sahibliyi edir. Eri Gölü Osteopatik Tibb Kolleci böyük bir tibb təhsil mərkəzidir. KollecinFloridaştatının Bradenton vəPensilvaniyaştatının Qrinsburq şəhərlərində tələbə şəhərcikləri var. Kollecdə hal-hazırda 3.000 tələbə təhsil alır.
Behrend Kolleci 40-dan çox dərəcə təklif edir. Kollecin 4.400 təhsil alan tələbəsi vardır.
Erinin işgüzar hissəsində katolikQannon Universitetiyerləşir. Şəhərin cənub-şərqində isə bir digər katolik təhsil ocağı olan Mersiurst Universiteti yerləşir.
Eri şəhərinin və əyalətinin, eləcə də Eri Şəhər Məktəb Rayonunun məmurları 2006-cı ildə şəhərdə ictimai birkollecinqurulması üçün müzakirələr aparmağa başladılar.2008-ci ilin yanvarına qədər şəhər məmurları və Behrend Kollecinin,Qannon Universitetininvə Mersiurst Universitetinin rəsmi nümayəndələri 2009-cu ilin sentyabrında Şimal-qərb Pensilvaniya İctimai Kollecinin yaradılması haqqında qərar qəbul etdilər.
Eri şəhərində Barber Milli İnstitutu və Elizabet Li Blek Məktəbi yerləşir. Elizabet Li Blek Məktəbində əqli çatışmazlıqları olanuşaqlarvə böyüklər təhsil alırlar. MəktəbinFiladelfiyavəPitsburqşəhərlərində filialları var.Müvəffəqiyyət Mərkəzi isə əqli və fiziki qüsurları olan 21 yaşa qədər şəxslərin ehtiyaclarını qarşılayır. Eridəki ictimaikitabxanalarEri əyalətinin kitabxana sisteminin bir hissəsidir. Blasko kitabxanası 1996-cı ildə açılıb və adını onun havadarından alıb.Bu kitabxanaPensilvaniyaştatındakı ən böyük 3-cü kitabxanadır.Bu kitabxana Eri Dəniz Muzeyi ilə əlaqələnir və ikisi də sahilyanı abadlıq layihəsinin tərkib hissələridir. Bu layihəyə Bayfront Konvensiya Mərkəzi və İkiyüzillik qüllə də daxildir.
Eri şəhəri ABŞ ştatlararası avtomagistralı ilə əlaqələnib.BostondanSietlaqədər uzanan I-90 avtomagistralı boyunca Eri şəhərinin 6-cı çıxışı yerləşir və bu avtomagistral böyük əhəmiyyət daşıyır. Eri şəhəriQərbi VirciniyayavəPitsburqaqədər davam edən I-79 avtomagistralının şimal dayanacağıdır."Cənub avtomagistralı"kimi də adlandırılan I-86 avtomagistralının qərb dayanacağı Eri ilə Nort İst arasındakı I-90 avtomagistralı üzərində yerləşir. I-86 avtomagistralıNyu YorkdanBirqemptona qədər davam edir. Bayfront avtomagistralı isə Harbokrikdə I-90 avtomagistralından başlayıb Bayfront park yoluna və şəhərin işgüzar hissəsinə qədər uzanır, şəhərin şərqi boyu davam edərək qərbdə I-79 yolu ilə birləşir. Şəhərdəki əsas küçələr 12-ci, 26-cı, 38-ci küçələr, eləcə də Piç küçəsidir. Piç küçəsi şimal dayanacağı Eri şəhərində yerləşən vəMeksika körfəzinəqədər uzanan US 19 avtomagistralının bir hissəsidir.Şəhərdəkidigər əhəmiyyətli avtomagistral Suyolu kimi də tanınan PA 5-dir. Bu avtomagistral boyunca 6-cı, 8-ci, 12-ci küçələr və İst Leyk yolu yerləşir. Şəhərdən US 20 avtomagistralı da keçir. Ştat küçəsi tərəfindən şəhər qərbə və şərqə bölünür.
Eri Mitropolit Tranzit Qurumu"e"adlandırılan şəhər avtobus sisteminə nəzarət edir. Şəhəravtobuslarıhəftəninyeddigünüxidmət göstərir,həftədəiki dəfə isə əyalətin bəzi bölgələrinə səyahətlər həyata keçirir. Şəhərlərarası avtobuslarBuffalo,PitsburqvəKlivlendşəhərlərinə səyahət edirlər və xidmət Greyhound Lines tərəfindən idarə olunur.BuffalovəKlivlendəsəyahətlər Coach USA tərəfindən də həyata keçirilir. Hər iki qurum avtobus xidmətinə 2002-ci ildə açılan və Holland küçəsində yerləşən İntermodal Nəqliyyat Mərkəzindən nəzarət edir.
Nyu York Mərkəzi dəmiryolunun bir hissəsi Eridən keçir. CSX yük qatarları üçün burada əhəmiyyətli dəmiryol qovşağı yerləşir. Nikel Pleyt dəmiryolunun yaxınlığında salınan Norfolk Cənub dəmiryolunun əsas xətti Eri şəhərindən keçir. Əvvəllər bu dəmiryolunun bir hissəsi 19-cu küçənin ortasından keçirdi, amma 2002-ci ildə bu aradan qaldırılmışdır.Sərnişin qatarları xidməti ilə Amtrak məşğul olur. Eri şəhərində ən böyük vağzal 14-cü küçədə yerləşən vağzal İttifaq vağzalıdır.
Eri Beynəlxalq Hava Limanı (IATA kodu: ERI; IACO kodu: KERI) şəhərin 5 km qərbində yerləşir və ümumi aviasiyaya, çarterə və hava yolu xidmətinə malikdir. United Airlines vasitəsilə Çikaqo O'Hare Beynəlxalq Hava Limanına, US Airways vasitəsilə Filadelfiya Hava Limanına, Delta Air Lines vasitəsilə Ueyn Əyalət Hava Limanına birbaşa reyslər həyata keçirilir.
Eri Limanı Presk Ayl körfəzində yerləşir. Presk Ayl yarımadası özü burada təbii liman əmələ gətirmişdir. Bu limanBöyük göllərhövzəsi üzərində yük daşınmasında böyük əhəmiyyət daşıyır. Eri-Qərbi Pensilvaniya Liman Qurumu yay aylarında şəhərin işgüzar hissəsində Azadlıq parkı ilə Dobbins körpüsü arasında su taksisi xidməti verir.
Eri şəhərinin Sister Cities İnternational tərəfindən təyin olunmuş 4 qardaş şəhəri var: