davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
Langues au Ghana

Lalangue officielleduGhanaest l'anglais.SIL Internationaldénombre 81 langues au Ghana.
Il existe neuf langues nationales : l'akan(twi,fanti), ledagaare(wale), ledagbane, ledangme, l'ewe, lega, legonja, lekasemet lenzema.
Lehaoussaest largement utilisé commelingua francachez les musulmans du Ghana.
Au total, 67,1 % de la population ghanéenne de 11 ans et plus sait lire et écrire l'anglais (soit 11 675 006 personnes), 53,7 % une des langues ghanéennes (soit 9 331 986 personnes) et 1,2 % le français (soit 200 311 personnes).
Au total, 64,5 % de la population ghanéenne de 15 ans et plus sait lire et écrire l'anglais (soit 9 803 663 personnes), 52,9 % une des langues ghanéennes (soit 8 052 593 personnes) et 1,2 % le français (soit 176 979 personnes).
1,2 % de la population ghanéenne de 11 ans et plus sait lire et écrire le français, soit 200 311 personnes.
Selon les recommandations du rapport analytique national portant sur le recensement de la population et de l'habitat du Ghana de 2010:« Le Ghana est entouré de pays francophones et l'on aurait pu s'attendre à ce qu'une part importante de la population au Ghana sache lire et écrire en français. À un pour cent, le niveau d'alphabétisation en français est faible. Il y a la nécessité d'améliorer le niveau d'alphabétisation en français afin d'approfondir la relation entre nous et nos voisins. L'enseignement obligatoire du français au niveau basique d'éducation est un pas dans la bonne direction. Cependant, il ne semble pas encore qu'il ait eu un impact significatif. La marche à suivre est d'intensifier et d'encourager l'enseignement du français et aussi des langues ghanéennes dans les écoles. ».
En avril 2019, le gouvernement ghanéen prévoit de faire du français l'une des langues officielles du Ghana en raison de l'entourage du pays par des pays francophones ( le Burkina Faso dans une moindre mesure, la Côte d'Ivoire et le Togo ) et de la présence d'une minorité francophone dans le pays.
घाना

घाना गणराज्यपश्चिम अफ्रीका में स्थित एक देश है। इसकी सीमा पश्चिम मेंकोत दीवुआर(आइवरी कोस्ट), उत्तर मेंबुर्किना फासो, पूर्व मेंटोगोऔर दक्षिण में गिनी की खाड़ी से मिलती है। घाना शब्द का अर्थ "लड़ाकू राजा" है।
औपनिवेशिक समय से पूर्व घाना पर अनेक प्राचीन राजवंशों का प्रभुत्व था, जिनमें पूर्वी तट पर गा-दामेस और अंदरुनी क्षेत्र में अशांति साम्राज्य के अलावा तटीय और अंदरुनी क्षेत्रों में अनेक फान्ते और इवे राज्य शामिल थे। १५ वीं सदी में पुर्तगालियों के साथ संपर्क में आने के बाद यूरोपिय देशों के साथ व्यापार की बढ़ोतरी हुई और ब्रिटेन ने १८७४ में गोल्ड कोस्ट, के नाम से राजशाही उपनिवेश की स्थापना की।
गोल्ड कोस्ट १९५७ मेंयूनाइटेड किंगडमसे स्वतंत्रता हासिल करने वाला पहला उप सहारा अफ्रीकी राष्ट्र बना। प्राचीन साम्राज्य घाना, जिसका विस्तार एक समय पूरे पश्चिम अफ्रीका में था, के नाम पर नए देश का नाम घाना रखा गया। घाना अनेक अंतरराष्ट्रीय संगठनों का सदस्य है, जिनमेंराष्ट्रमंडल,पश्चिम अफ्रीकी राज्यों का आर्थिक सामुदायिक,अफ्रीकी संघऔरसंयुक्त राष्ट्रशामिल हैं।
घाना क्रिकेट टीम

घाना क्रिकेट टीमअंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मेंघानाका प्रतिनिधित्व करती है। टीम, घाना क्रिकेट संघ द्वारा संचालित की जाती है, जो सन् 2017 मेंअंतर्राष्ट्रीय क्रिकेट परिषदका एकएसोसिएट सदस्यके रूप मे चुना गया।
ओलंपिक में घाना

घानाने पहली बार ओलंपिक खेलों में 1952 में भाग लिया था, जब इसे गोल्ड कोस्ट के औपनिवेशिक नाम से जाना जाता था। देश ने कई ग्रीष्मकालीन ओलंपिक खेलों में प्रतिस्पर्धा करने के लिए एथलीटों को भेजा है, तब से 1956 खेलों में गायब हुए, 1976 के खेलों में न्यूजीलैंड की भागीदारी (जो अभी भी रंगभेद दक्षिण अफ्रीका के साथ खेल रहे थे) के विरोध में, और अमेरिकन नेतृत्व में शामिल होने के विरोध में 1980 के खेलों का बहिष्कार करते थे। घाना ने 2010 में वैंकूवर में पहली बार शीतकालीन ओलंपिक खेलों में भाग लिया।
घाना के एथलीटों ने कुल मिलाकर चार ओलंपिक पदक, मुक्केबाजी में तीन (दो कांस्य और एक रजत), और 1992 में अंडर-23 घाना राष्ट्रीय फुटबॉल टीम द्वारा कांस्य पदक जीता।
घाना के लिए राष्ट्रीय ओलंपिक समिति 1951 में बनाई गई थी और आने वाले साल में अंतर्राष्ट्रीय ओलंपिक समिति द्वारा मान्यता प्राप्त थी।
घाना क्रिकेट टीम का रवांडा दौरा 2021

घाना क्रिकेट टीमने अगस्त 2021 मेंकिगालीकेगहंगा अंतर्राष्ट्रीय क्रिकेट स्टेडियममें पांच मैचों कीट्वेंटी 20 अंतर्राष्ट्रीय(टी20आई) श्रृंखला खेलने के लिएरवांडाका दौरा किया।इस श्रृंखला की मदद से दोनों टीमों ने2021 आईसीसी पुरुष टी20 विश्व कप अफ्रीका उप-क्षेत्रीय क्वालीफायरके लिए तैयारी की, जो कि अक्टूबर 2021 में किगाली में ही खेला जाएगा।
श्रृंखला के पहले दिन दो मैच खेले गए, जिसमें पहला मैच  रवांडा ने एक विकेट से जीता जबकि घाना ने दूसरे मैच दो विकेट से जीता।तीसरे मैच को  रवांडा ने 57 रनो से जीता, चौथे मैच को घाना ने जीता। श्रृंखला के अंतिम मैच को घाना ने अमोलुक सिंह केनाबाद80 रनो की मदद से 7 विकेट से जीतकर श्रृंखला को 3-2 से जीत लिया।
चौथे मैच के परिणाम के बारे में कुछ भ्रम था। बारिश आने से पहले रवांडा ने लक्ष्य का पीछा करते हुए पांच ओवरों में 30/1 स्कोर था। घाना केडीएलएस मेथडसे जीतने के बजाय, रवांडा की टीम ने वास्तव में मैच को हारा हुआ स्वीकार कर लिया।
रवांडा ने श्रृंखला के लिए अतिरिक्त खिलाड़ी के रूप में दमिश्क अबीजेरा और इग्नेस निरेंगन्या के नाम भी रखा।
घाना साम्राज्य

घाना साम्राज्य या औगाडौगू साम्राज्य 100 और 1076 के बीच स्थापित एक साम्राज्य था जो आज दक्षिण-पूर्वी मॉरिटानिया और पश्चिमी माली में है।
Tim nasional sepak bola Ghana

Tim nasional sepak bola Ghana, biasanya dijulukiBlack Stars, adalah tim yang mewakiliGhanadalam kejuaraansepak bolainternasional. Ghana lolos kePiala Dunia FIFAuntuk pertama kalinya pada2006. Timnas ini telah memenangkanPiala Afrikaempat kali (1963, 1965, 1978, dan 1982), sementara finis sebagai juara dua sebanyak lima kali (1968, 1970, 1992, 2010, dan 2015).
Para pemain berikut dipanggil untuk pertandingan kualifikasiPiala Afrika 2023melawanMadagaskarpada 18 Juni 2023.
Penampilan dan gol akurat per 18 Juni 2023, setelah pertandingan melawanMadagaskar.
Berikut ini telah dipanggil dalam 12 bulan sebelum draf di atas.
^MenangPiala Afrikasemasa melatih
Christian Atsu

Christian Atsu Twasam(10 Januari 1992 – 6 Februari 2023) adalah seorang mantan pemainsepak bolaasalGhanayang bermain pada posisigelandang sayap. Dia terakhir bermain untukHatayspor.
Atsu, yang lahir diAda Foah,bergabung denganFC Portopada usia 17 tahun. Pada 14 Mei 2011, ia dimasukkan ke dalam skuad utama oleh manajer saat ituAndré Villas-Boasuntuk sebuah pertandinganPrimeira LigamelawanC.S. Marítimo, tetapi hanya ia hanya tampil sebagai pemain cadangan pada pertandingan tersebut yang berakhir dengan kemenangan tandang 2–0 untuk Porto.
Atsu dipinjamkan keRio Avehingga akhir musim 2011–12. Ia membuat debut untuk pada 28 Agustus 2011 saat kekalahan kandang 0–1 dariS.C. Olhanense.
Pada 16 Desember 2011, ia mencetak satu gol saat kekalahan kandang 5–1 dariBenfica.
Pada 1 September 2013, Atsu bergabung keChelseadengan menandatangani kontrak berdurasi lima tahun. Ia kemudian dipinjamkan ke klubEredivisieVitesse.
Atsu membuat debut untuktim nasional senior Ghanapada 1 Juni 2013 di pertandingan melawanLesotho. Ia juga membuat gol pertamanya pada pertandingan yang dimenangkan Ghana dengan skor 7–0.
Porto
Newcastle United
Ghana
Individual
Kesalahan pengutipan: Ditemukan tag<ref>untuk kelompok bernama "lower-alpha", tapi tidak ditemukan tag<references group="lower-alpha"/>yang berkaitan
Ghana Air Force

LaGhana Air Force, nota anche con la siglaGAF, tradotto dallalingua ingleseForza aerea del Ghana, è l'attualeaeronautica militaredelGhanae parte integrante, assieme alGhana Army,esercitoeGhana Navy,marina militare, delleforze armate ghanesi.
Sezione aggiornata annualmente in base al World Air Force di Flightglobal del corrente anno. Tale dossier non contempla UAV, aerei da trasporto VIP ed eventuali incidenti accorsi durante l'anno della sua pubblicazione. Modifiche giornaliere o mensili che potrebbero portare a discordanze nel tipo di modelli in servizio e nel loro numero rispetto a WAF, vengono apportate in base a siti specializzati, periodici mensili e bimestrali. Tali modifiche vengono apportate onde rendere quanto più aggiornata la tabella.
Red Bull Ghana

IlRed Bull Ghanaè stata una società calcisticaghanesecon sede aSogakope.
Il club è stato fondato nel 2008 dall'azienda di energy drinkRed Bull. La squadra ha raggiunto il secondo campionato più alto inGhananel 2009.
Nell'agosto 2014 laRed Bullha abolito l'accademia e il club si è fuso con la Feyenoord Academy creando laWest African Football Academy.
Għana

IlGħana([ɑana], "canzone") è un genere dimusica popolaretipica dell'arcipelago maltese, di chiare origini arabo-sicule. Questo genere musicale è proprio dell'arcipelago maltese, con ritmi che possono andare dal veloce, a vere e proprie ballate a ritmi ancora più melanconici. Vi sono poi due tipi di Għana, quello informale e quello formale (quest'ultimo il più diffuso e con altri sottogeneri).
Suonato e cantato indistintamente da uomini e donne, parla della vita quotidiana dei maltesi, tornando ad esempio alla vita rurale di un tempo, all'essere mediterranei e sentirsi fieri delle proprie origini.
Da questo ne derivano altri 3 sottogeneri:fil-Għoli,tal-Fatte ilSpirtu Pront. Għana fil-Għoli è anche conosciuto comeBormliża, prendendo di fatto il nome dalla città diBormladov'è molto popolare. Bormliża cantato dagli uomini costretti a cantaresopranocon note alte senza romperefalsetto. Questo è derivato da un għana informale cantato dalle donne, ma data la difficoltà estrema delle qualità vocali, questo stile è raramente praticato. Il Għana tal-Fatt translitterato ‘fatto’ o ‘realmente accaduto’. Questa melanconica ballata induce ilgħanneja raccontare una storia su sfondo locale e ben conosciuta, con eventi recenti, talvolta umoristici. La seconda,spirtu pront, è la forma più comune dell'Arcipelago. Spirtu verrebbe translitterato ‘intelligenza rapida’, e originò dall'informale ‘duelli di canzone?. Gli altri tipi di għana sono:bil-QamsaandMakjetta
Economia del Ghana

L'economia del Ghanasi basa principalmente sull'agricolturae lo sfruttamento delle risorse minerarie. IlPILsi aggira intorno ai 7.000.000USD(dato del2003), pari a 370 USD procapite, uno dei valori più bassi del mondo.
Il paese conobbe un periodo di fortissima crisi neglianni ottanta, che portò allasvalutazionedella moneta ghanese, allaprivatizzazionedi molte attività precedentemente statali, e all'aumento del prezzo dei prodotti agricoli.
L'agricoltura contribuisce per oltre il 30% al PIL del Ghana, e occupa oltre il 60% dellaforza lavoro. Fra i prodotti agricoli da esportazione predomina ilcacao, coltivato soprattutto da piccoleaziende agricoledellaregione dell'Ashanti. Importanti sono anche la coltivazione dicaffè,tabacco,arachidi,olio di palma,coccoefruttatropicale. Nel sudovest si coltiva anche ilcaucciù.
A sud est piantagioni Firestone
I prodotti agricoli venduti sul mercato interno (coltivati soprattutto al sud) includonomanioca, olio di palma,igname, arachidi,cotone,mais,miglio,sorgoeriso.
La pesca ha subito una discreta espansione dagli anni Sessanta. Una buona parte del pescato proviene dai corsi d'acqua interni.
Consistenti sono le risorse minerarie. Ricchi sono i giacimenti didiamanti,oro,argento,ferro,manganeseebauxite, dalla quale si ricava l'alluminio. Sono inoltre presenti piccole quantità dipetrolioegas naturale. Molte sono le segherie, i laboratori dove si fabbricanomobilie gli impianti poligrafici. Si produconosigarette,birre,bevandedi ogni genere e oli commestibili.
Le buone infrastrutture del Ghana, la stabilità politica e l'uso diffuso dell'inglese lo rendono una destinazione gratificante per i visitatori che vanno in Africa per la prima volta (talvolta è chiamata "Africa per principianti"), le persone sono generalmente molto disponibili e accoglienti. Sebbene il loro atteggiamento rilassato e la mancanza di gite organizzate e luoghi turistici attrezzati possono essere un po' di intralcio all'inizio, alla lunga ci si rende conto che è una delle delizie di questo Paese.
Il turismo in Ghana sta crescendo molto rapidamente e un numero crescente di tour operator vede le richieste crescenti per il Ghana come destinazione di viaggio. Il Paese ha miniere d'oro ed è politicamente stabile con un buon potenziale di crescita.
Fino al 1957 il Ghana fu una colonia dell'Impero Britannico e fu la prima nazione dell'Africa occidentale ad ottenere l'indipendenza. Il nome di Ghana fu scelto per la nuova nazione in riferimento all'antico Impero del Ghana, un tempo esteso in gran parte dell'Africa occidentale. Da un punto di vista etimologico, Ghana significa re guerriero, ed era il titolo concesso ai re del medievale Impero del Ghana
Bandiera del Ghana

Labandiera delGhanavenne adottata nel 1957. Fu rimpiazzata da una variante con una banda bianca centrale dal 1964 al 1966.
La bandiera venne disegnata daTheodosia Okohper rimpiazzare labandiera britannicaa seguito dell'ottenimento dell'indipendenza nel 1957. Consiste di tre bande orizzontali di uguali dimensioni con icolori panafricanidell'Etiopia, ovvero, dall'alto, rosso, oro e verde. Al centro della banda centrale è presente una stella nera a cinque punte. La bandiera del Ghana fu la prima bandiera africana a mostrare questi colori.
Il rosso rappresenta il sangue di coloro che morirono nella lotta per l'indipendenza della nazione, l'oro rappresenta le risorse minerarie della nazione, il verde simboleggia le ricche foreste e le risorse naturali del Ghana, mentre la stella nera rappresenta il simbolo dell'emancipazione ed unione africana nella lotta contro ilcolonialismo.
駐日ガーナ大使館

駐日ガーナ大使館（英語:Embassy of Ghana in Japan）は、ガーナが日本の首都東京に設置している大使館である。
1957年3月6日、日本はガーナの独立と同時に承認。1960年5月20日、ガーナが東京に大使館を開設した。初代駐日大使はウィリアム・バイド・アンサー。
2022年4月14日より、ジェネヴィーヴ・エドゥナ・アパルゥ（英語版）が特命全権大使を務めている。
2014年3月、駐日ガーナ大使館の特命全権大使であったエドモンド・コフィ・アグベヌチェ・デー（英語版）による東京都渋谷区内での闇カジノ開帳が発覚した。大使名義で部屋を賃貸借することで外交特権があるかのように装っていたが、外務省への届け出がなかったために特権が効かず、捜査される。闇カジノに参加していた日本の民間人10人が逮捕。デー大使は、摘発直後に警視庁保安課の事情聴取要請を拒否して日本を出国、以後帰任しないまま、同年12月22日に後任者のシルベスタ・ジュドゥ・パポ・パーカー＝アロテ（英語版）が皇居で信任状を捧呈し、新大使として正式に着任した。なおこの問題では、福岡市でも大使名義で賃借された部屋を使って、闇カジノ営業をしたとして、賭博店の元従業員の日本人8人が、常習賭博容疑で9月に逮捕されている。
在大阪ガーナ総領事館（英語:Consulate-General of Ghana in Osaka）は、かつてガーナが日本の大阪府に設置していた総領事館である。
1966年8月20日に在大阪ガーナ総領事館の開設が定められ、同年11月1日、初代総領事ドゥジエウォアヌ・クワク・クレヴォメ（英語版）(Dziewoanu Kwaku Kulevome) が総領事館を開設した。しかし1968年2月9日、ガーナ政府が財政上の理由で大阪の総領事館を閉鎖する旨を日本側に伝達したことにより、総領事館は設立から僅か15ヶ月でその歴史を終えた。
サッカーガーナ代表

サッカーガーナ代表（サッカーガーナだいひょう、アカン語:Gaana adehyeman nan-bɔɔl tiim,英語:Ghana national football team）は、ガーナサッカー協会（GFA）によって構成されるガーナのサッカーのナショナルチームである。愛称は「ブラック・スターズ」。
オリンピック・マルセイユなどで活躍しアフリカ年間最優秀選手に2度選ばれたアベディ・ペレ、ドイツ・ブンデスリーガで2度にわたって得点王に輝いたアンソニー・イエボア、バイエルン・ミュンヘンで長年に渡り活躍したサミュエル・クフォーなど世界的な選手を輩出し、アフリカネイションズカップでは4度の優勝を誇るアフリカを代表する強豪国である。
FIFAワールドカップは、2006年ドイツ大会が初出場であった。この大会と続く2010年南アフリカ大会のいずれもアフリカ勢唯一のベスト16進出を果たし、2010年はベスト8に進出した。2014年ではこの大会優勝するドイツ代表相手に2-2と引き分けを演じるもグループリーグ敗退に終わった。近年の代表チームはマイケル・エッシェンを筆頭に、欧州各国のトップリーグで活躍する選手を多く擁している。
2009年U-20ワールドカップでは決勝でブラジルを下してアフリカ勢初の優勝を果たした。2018 FIFAワールドカップはアフリカ3次予選で敗退し、本大会連続出場は3大会で途絶えた。2022 FIFAワールドカップはアフリカ3次予選ではナイジェリアと対戦し、アウェーで行われた第2戦においてトーマス・パーテイが先制点を挙げ、2戦合計1-1の引き分けに終わったものの、アウェーゴールルールにより2大会ぶりの出場を果たした。
GK
DF
MF
FW
国民議会 (ガーナ)

国民議会（こくみんぎかい、英語:Parliament of Ghana）は、ガーナの議会である。
4年。
276人。
小選挙区制。
特定の民族や地域、または宗教を代表する政党の結成は禁止されているほか、政党は3分の2以上の選挙区に支部を持つ必要がある。
在日ガーナ人

在日ガーナ人（ざいにちガーナじん）は、日本に一定期間在住するガーナ国籍の人々である。日本に帰化や亡命した人、およびその子孫のことをガーナ系日本人と言う。
日本の法務省の在留外国人統計によると、2023年12月末時点で在日ガーナ人は2,857人である。
ほとんどのガーナ人は1990年代初頭より外国人労働者として来日し、工場、建設現場や飲食店等で働く男性が大半を占めていた。また、留学生として来日した人も多い。そして、後に日本人と結婚し永住権を得たり、日本国籍を取得したものも少なくなく、ガーナ系日本人の2世も多く誕生しており、特にスポーツ界を中心として活躍する人が続々と出ている。
オリンピックのガーナ選手団

オリンピックのガーナ選手団（オリンピックのガーナせんしゅだん）は、イギリス領ゴールド・コーストおよびガーナ共和国のオリンピック選手団。ガーナ選手団はイギリス領ゴールド・コースト時代の1952年ヘルシンキオリンピックから参加したが、1956年メルボルンオリンピックは不参加となった。独立後の1976年モントリオールオリンピックでは、当時人種隔離政策を行っていた南アフリカへニュージーランドラグビー代表が遠征したことに抗議し他のアフリカ諸国とともにボイコットにより不参加、続く1980年モスクワオリンピックも西側諸国とともにボイコットにより不参加となった。冬季オリンピックには2010年バンクーバーオリンピックで初出場した。
これまで夏季オリンピックで獲得したメダルは5個。そのうち4個をボクシングで獲得しており、1960年ローマオリンピック・1964年東京オリンピック・1972年ミュンヘンオリンピック・2020年東京オリンピックで銀メダル1個・銅メダル3個を獲得。その他1992年バルセロナオリンピックのサッカーで銅メダルを獲得している。
2008年北京オリンピックのガーナ選手団

2008年北京オリンピックのガーナ選手団（2008ねんペキンオリンピックのガーナせんしゅだん）は、2008年8月8日から8月24日まで開催された2008年北京オリンピックにおけるガーナ選手団の名簿および記録。
男子
女子
ガーナの政党一覧

ガーナの政党の一覧
2012年現在23の政党がガーナ選挙管理委員会（Electoral Commission of Ghana）に登録されている。2012年時点では国民民主会議（NDC）と新愛国党（NPP）の二大政党。第4共和制になってからはこの二党だけが大統領を出している。また、2004、2008、2012年の大統領選挙でも得票率は拮抗しており、2004、2008年には一次投票では決まらずに二次投票が行われている。
Ghana

Ghana, kanthi resmi disebutRépublik Ghanaiku nagara ingAfrika. Ghana diwatesi karoPanté Gadhinging sisih kulon,Burkina Fasoing sisih lor,Togoing sisih wétan, lanteluk GuinealanSamodra Atlantiking sisih kidul. Kutha krajané yaikuAccra. Nagara iki nduwé padunung kurang luwih 27.043.093 lan jembaré ana 238.535 km². Jembaré nagara iki arep kaping pindhonépulo Jawa. Ghana misuwur kanthi pangasilsoklatgedhé dhéwé ing donya, liyané iku nagara iki uga misuwur pangasilalumuniyumakeh dhéwé ing Afrika.
Tembung Ghana duwé teges yaiku raja prajurit saka basa Soninkelan sesebutan iku kanggo raja Karajan Ghana ingabad tengahaning Afrika Kulon. Nanging, karajan iki kapernah ing laladan Guinea lan sisih loré (adoh) saka negara Ghana modhèrn.
Iklim ing Ghana yaiku tropis, kang dumadi rong mangsa yaikumangsa udanlanmangsa katiga.
Ghana ing Olimpiade

Ghanamiwiti melu ingPermainan Olimpiadeing 1952, nalika nagara kasebut diarani karo jeneng kolonialPasisir Emas. Nagara kasebut sampun ngirimi para atlet kanggo melu ing sabagean gedheOlimpiade Musim Panassawise iku, mung absen ingPermainan 1956, ngaboikotPermainan 1976amargi ngaprotes kamelusertaanNiu Selan(sing isih nduweni hubungan ulahraga karoAfrika Kidulsingapartheid), lan melu ingpamboikotan Olimpiade Musim Panas 1980sing dipimpin dening Amerika Sarekat. Ghana melu ingOlimpiade Musim Dinginkanggo kapisan ingVancouvering 2010.
Cithakan:Olimpiade-stubCithakan:Ghana-stub
Pratélan kabiskopan ing Ghana

Pratélan kabiskopan ing Ghanayaiku pratelan sing ngalebokake lan njlèntrèhaké pambagian kanggo wilayah administratifGreja Katulik Romasing dipimpin deningbiskoputawaordinarisingGhana.
Konferensi para biskop Ghana gabung ingKonferensi Waligreja Ghana.
Ing Juni 2020, ana 20 yurisdiksi, ning endi 4 menikakabiskopan agung, 15 menikakabiskopan sufragan, lan 1 menikavikariat apostolik.
Tim nasional bal-balan Ghana

Tim nasional bal-balan Ghana, racaké dijulukiBlack Stars, iku tim kang makiliGhanasajeroning kajuwaraanbal-balaninternasional. Ghana lolos menyangPiala Donya FIFAkanggo kang sapisanan ing2006.
Pelatih:Ratomir Dujkovic
Cithakan:Nagara peserta piala donya 2006
God Bless Our Homeland Ghana

God Bless Our Homeland Ghanaikulagu kabangsanéGhana.
God bless our homeland GhanaAnd make our nation great and strong,Bold to defend foreverThe cause of Freedom and of Right;Fill our hearts with true humility,Make us cherish fearless honesty,And help us to resist oppressors' ruleWith all our will and might for evermore.
Hail to thy name, O Ghana,To thee we make our solemn vow:Steadfast to build togetherA nation strong in Unity;With our gifts of mind and strength of arm,Whether night or day, in the midst of storm,In ev'ry need, whate'er the call may be,To serve thee, Ghana, now and evermore.
Accra

Accraikukutha krajansisan kutha gedhé dhéwé ingGhana. Accra dumunung ing pérangan kidul Ghana ing koordinat5°33' LU 0°15' BB. Sing ndunungi gunggung 1.970.400 jiwa (2005).
Accra diadegaké déning sukuGaingabad kaping 15minangka punjer perdagangan kanggo bangsaPortugal.
Accra saiki dilayani déningPapan Anggegana Internasional Kotokalan pelabuhan utama kang dumunung ing kuthaTema.
Gendéra Ghana

Gendéra Ghanadikenalake kapisaning tanggal1957. nggantkake wujud endéra  kang ana gsris letak ing tengah wiwit taun1964kanthi1966. 
Gendéra kang digawé déning panjenenganéTheodosia Okohnganti sakaGendéra Britania Rayasawisé mangsa kamardhikan ing taun1957. Werna-warna kang digunakaké ya iku warna obahan Pan-Afrika lan wujud bangun kaya taGendéra Honggari. Wernaabangnyimbolake kamardhikan,emasnyimbolake tambang utama, lan warna ijo kanggo pralambangalas(wana).
Vikariat Apostolik Donkorkrom

Vikariat Apostolik Donkorkromyaiku yurisdiksi pra-kabiskopan misionaris Katulik Latin ing wetanGhana. Tahta episkopal katedrale menika katedralSanto Fransiskus XaveriusingDonkorkrom, Ghana.
Koordhinat:7°02′46″N0°04′52″W﻿ / ﻿7.0462°N 0.0810°W﻿ /7.0462; -0.0810
가나 (문자)

가나(일본어:仮名, 가명→가짜 글)는일본어를 표기하기 위해 만들어진문자이다. 현재 쓰이는 것은히라가나(ひらがな)와가타카나(カタカナ)이며 그 밖에헨타이가나(変体仮名),만요가나(万葉仮名) 등이 있다. 한자를 음차 표기한만요가나가 시초다.
이름의 유래는 한자를 '마나'(真名→진짜 글)라고 부른 것에 대비되어 지어진 것으로, 처음에는 '가리나'(かりな)라고 읽히던 것이, 점차 '간나', '가나'로 바뀌었다.
가나는표음문자이며, 기본적으로 한 글자로 한 개의 음절을 표시하는음절 문자이기도 하다. 일본에서도도부현을 나열하거나올림픽경기가 일본에서 열릴 때에는 가나의 음절 순서로 나열한다.
현대 가나 표기법에서는,음운론상, 즉 일본어가 모어가 되는 하는 화자의 일반적인 인식에 따르면, 1개의 가나 문자는 1개의 음과 연결된다. 예외로는 /ha/ 또는 /wa/로 읽혀지는 'は'와, /he/ 또는 /e/로 읽혀지는 'へ'가 있다. 한편 'お'와 'を', 'じ'와 'ぢ', 'ず'와 'づ'는 각각 같은 발음인 /o/, /ji/, /zu/으로 인식되며 발음된다.
단,음성학적 측면에서 보면 현대 가나 표기법에서도 반드시 1개의 문자가 1개의 음절에 대응하지 않는 경우가 있다.
히라가나는 모두 46자로 되어 있으며,만요가나를 기원으로 하여 만들어진 문자이다.초서또는행서로 표기되던 만요가나를 더욱 흘려쓰는 식으로 만들어졌다.헤이안 시대부터 본격적으로 사용되기 시작하였다. 예전에는 여자들만 쓴다고 하여 온나데(女手)라고 불리기도 했으며, 처음에는 멸시를 받았다. 공문서에 사용되기 시작한 것은 8세기 부터이다.제2차 세계대전이후에는 카타카나를 누르고 널리 사용되고 있다.
가타카나는만요가나에서 쓰던 한자의 일부 획을 따서 그 발음을 표시하던 데에서 비롯되었다. 주로고유 명사와의성어, 외래어 표기에 쓰인다.
가나 초콜릿

가나 초콜릿(일본어:ガーナチョコレート,영어:Ghana Chocolate)은롯데가 판매하는초콜릿브랜드 중 하나다.롯데창업 16년 후인 1964년 2월까지는 주로껌을 제조하고 있던 롯데가 처음 밀크 초콜릿을 출시했다.
대한민국에서는 1975년부터 출시하고 있다.
1948년에 창업한롯데는 1961년경에초콜릿분야에 진출했다. 〈가나 밀크 초콜릿〉의 개발에 있어서는 분량의 차이로 맛이 달라지기 때문에 원료의 조합은 매우 섬세하고 중요한 문제였다. 그래서 롯데 초콜릿 제조법을 숙지하고 있던 스위스인 막스 블락크에 협력을 요구해 롯데가 만족하는 밀크 초콜릿이 탄생했다.
1964년 2월 우라와 초콜릿 공장이 완공해, 〈가나 밀크 초콜릿〉의 생산이 시작되었다. 롯데는 신상품 〈가나 밀크 초콜릿〉의 인지도를 높이기 위해 대규모 홍보 전략을 실시했다. 새빨간 〈가나〉의 손가방을 든 여대생 집단이 한 주 동안 도쿄를 산책하는 홍보 방법은 주간지에도 소개되어 화제를 불러 일으켰다.
1974년 일본 내에서 오일 쇼크가 발생했던 당시에는 30엔, 50엔, 100엔, 150엔이라는 가격 범위로 나뉘어 판매되고 있다.
2003년 롯데는 제품 이름의 유래가 된카카오산지가나에 〈가나 기금〉을 설립, 가나 기술자를 지원하는 활동에 임했다.
가나 초콜릿 시리즈는 시대의 풍조에 따라 채도와 문자의 배치를 변경하는 등 여러 번 패키지 디자인을 변경하고 있다.
일본의 롯데 직원이 〈가나〉 빨간색에서어머니날카네이션을 연상해 어머니날에 〈가나〉를 전달하여 가족 내에서의 커뮤니케이션을 깊게 가져다 주는 것을 목적으로 기획되었다. 저렴한 가격으로 구입할 수 있어, 어린이부터 어머니에게 주는 선물이라는 이미지 홍보를 실시했다. 텔레비전 CM에서는 유명 인사(가나뿐만 아니라 다른 제품의 이미지 캐릭터가 출연하기도 한다.)가 어머니에게 선물로 가나 초콜릿을 내미는 묘사가 일본 전국에 방송 되고 있다.
가타카나

가타카나(일본어:カタカナ가타카나,영어:Katakana,문화어:가따까나)는일본어에서 사용하는음절 문자중 하나이다.히라가나와 함께가나라고 부른다. 가타카나는 해당하는 음을 갖는 한자의 일부분을 가져와헤이안 시대에 만들어진 것으로, 한문을 뜻으로 읽기 위해 신라의각필구결일부를 사용하여 만들어졌다는 주장이 있으나 정설은 아니다.
가타카나를히라가나보다 어렵다고 인식하는 것은 일본인도 마찬가지라 일본유아들이 가나를 배울 때 히라가나를 먼저 배운 뒤에 가타카나를 배우고 유아용 그림책 등에는 가타카나로 쓴 단어 위에 히라가나를후리가나로 덧붙이기도 한다. 한영 자판 상태에서 가타카나 입력을 하려면 ㅃ+한자 키를 써야 한다. 히라가나가 ㄸ과 한자 키의 조합 방식과 유사한 개념이 될 수도 있다.
일본어에서는 주로 다음과 같은 경우에 쓰인다.
이밖에도, 일본에서 어떤 항목들을 열거할 때 그 순서를 구별해 나타내는 기호 (ア, イ, ウ…)로 사용되기도 한다. 이 경우이로하순(일본의가나다순)대로 적는 경우가 많다.
과거메이지 유신기부터태평양 전쟁기에 이르기까지의일본 제국시대에 작성된 공문서와 법령은 무조건 가타카나와 한자만 사용하도록 하였다.
또 'v'음을 나타낼 때 쓸 수 있는 가나는 가타카나의 'ヴ' 뿐이며, 그 활용형인 'ヴァ, ヴィ, ヴェ, ヴォ' 역시 가타카나로만 적을 수 있다.
한편 일본어 이외에도아이누어를 표기할 때 주로 사용되며, 과거일제 점령기의대만에서도대만어를 표기하는 데 활용되기도 하였다. 오늘날 대만어는 한자 내지는알파벳 표기법을 따라쓰고 있다.
로마자 표기는헵번 표기법을, 한글 표기는 외래어 표기법의 어중/어말 표기법을 따랐다.(다만, 근현대에 추가된 가타카나에 대해서는 표기법에 정해진 한글 표기가 없다.)회색은 지금은 사용하지 않는 글자들 또는 사용이 드문 글자들이다.
고대 일본에서한자의 일부 획을 따서 문자로 삼은 것은 일찍이7세기부터였으나,오늘날 가타카나의 직접적 기원은9세기초나라지방의 고종파 (古宗派)에 속한 학승들이 불경에 쓰인한문을 일어로훈독하기 위해 만든 글자 체계에서 비롯됐다. 이들이 만든 글자는 한문 옆에 작게 붙여 쓰는 일종의 훈점 (訓点)으로, 한자음만 빌려 쓰는만요가나의 일부 획을 다시금 생략하여 만든 것이었다.  예를 들어 "カ"(카)는 "加(더할 가)"의 왼쪽 부분을 따서 만들었다. 초창기만 해도 경전의 각 행간 여백에오코토텐(ヲコト点)과 같이 쓰였으나 점차 빠르고 조그맣게 적기 위해 형태의 간략화가 이뤄지게 되었으며, 그 결과 지금 쓰는 가타카나의 원형이 된 것은 물론, 오코토텐의 역할을 대신하여 훈독에 널리 쓰이기에 이르렀다.
가타카나는 그 유래에서 짐작되듯이 승려나 박사들이 한자의 음과 훈을 주기하기 위해 사용한 경우가 많았으며, 꽤 초창기부터 현대 일본어처럼 한자와 가나를 번갈아 쓴 사례도 발견된다. 나중에는 한문의 주석 역할을 벗어나 노래 가사집이나 이야기집과 같이 일상 속 필기에도 쓰이는 등 사용 범위가 넓어졌지만,히라가나로 쓰인 글이 미적 가치를 평가받고 감상하는 수준에 이른 것과 비교하면 아직까지 기호적인 성격이 강했다. 초창기 가타카나는 그걸 쓰는 개개인과 집단마다글꼴의 차이가 컸고,10세기중반까지만 해도 이체자 (異体字)의 종류가 많았지만, 시간이 흐르면서 글꼴이 통일되었고12세기에 이르러 오늘날의 모습에 가깝게 되었다.
가타카나가 히라가나와 같은 하나의 문자 체계로 인식되기 시작한 것은헤이안 시대중기이다. 이때 쓰여진 <우쓰호모노가타리> (宇津保物語) '국양 상' (国譲上) 권의 '글씨의 모범' (書の手本)에 가타카나가 실려 있다.또에도 시대의 학자였던 반 노부토모 (伴信友)의 설에 따르면, 헤이안 시대 후기에 만들어진 것으로 보이는 <츠츠미추나곤모노가타리> (堤中納言物語)의 '무시메즈루 공주님' (虫めづる姫君) 편에 무시메즈루 공주가 남자에게 보낸 연애편지에서 "가나 (히라가나)는 아직 쓰지 못하오니 가타칸나 (가타카나)로"라는 구절이 있어, 이 당시 문자를 습득하는 순서는 가타카나에서 시작해 히라가나로 나아갔음을 알 수 있다. 그러나 이에 대한 반론으로 일어학자 고마쓰 히데오 (小松英雄)는 '무시메즈루 공주님'에서 보이는 서술은 기본적으로 허구인 이야기에서 쓰인 특수한 사례이며, 실제로는 가나 (히라가나)를 아릅답게 쓸 수 있게 배우는 것이 당대 여성들 사이에서 일반적인 일이었다고 밝히고 있다.
메이지 시대에 들어와서부터는 서양 외래어 유입에 따라 그 활용 빈도가 한층 높아졌으며, J. C. 햅번이 지은 일영사전인 <일영어림집성> (和英語林集成)의 도표에서 메이지 초의 가타카나 글꼴을 찾아볼 수 있다.1900년소학교령 시행 규칙으로 한 소리 한 글자라는 원칙에 따라 표준 글꼴만 보급되기 시작하였으며, 이를 통해 지금의 가타카나가 확립되었다. 한편 가타카나는히라가나에 비해 학문적으로 쓰이는 경향이 강했기 때문에,제2차 세계 대전시기까지만 하더라도 일본에서는 보다 정식적인 문자로 취급되어법령과 기타 공문의 표기 문자로 쓰였고, 교육상으로도 히라가나에 앞서 가르쳤다. 그래서 이 당시 교과서를 보면 가타카나와 한자로만 서술된 것이 많다. 하지만신문이나 문예집 등 민간 분야에서의 서술법에까지 가타카나 사용이 강제되진 않았다.
히라가나

히라가나(일본어:ひらがな,영어:Hiragana)는일본어에서 사용하는 두 가지가나가운데 하나다.가타카나는 주로 외래어 표기 등에 쓰고, 히라가나는 다음과 같은 용도로 쓴다.
히라가나는 여성이 많이 썼다고 한다. 그래서 온나데(일본어:おんなで)라고 불린 적도 있다. 이런 이유로 히라가나는 여자들만 쓰는 글이라 하여 오랫동안 일본 공용 문서에서가타카나와한자(칸지)만 사용했다. 현재 일본 철도 역명판에는 히라가나와 칸지가 적혀 있다. 히라가나는헤이안 시대부터 썼다고 알려져 있다.일본유아들도 가나를 배울 때 히라가나를 먼저 배우고가타카나를 나중에 배우기 때문에 유아용 그림책 등에는 가타카나로 쓴 단어 위에 히라가나를 후리가나로 덧붙이기도 한다. 음절문자다.
한영 자판 상태에서 히라가나를 입력할 경우 ㄸ+한자 키를 누르면 된다. 가타카나는 장음 등 일부 문자를 제외하면 꼭 ㅃ+한자 조합을 해야 한다.
히라가나는만요가나에서 왔다.
메이지 시대이전에는 히라가나의 모양이 확실히 정해지지 않고, 여러 형태의 문자가 사용되었다. 메이지 시대의 학제 시행 후에야 위와 같은 자형이 표준화되어 쓰이기 시작했다. 위 이외의 구식 자형은헨타이가나(変体仮名)라고 부른다.
가나 축구 국가대표팀

가나 축구 국가대표팀(영어:Ghana national football team)은가나를 대표하는 축구팀으로 가나 축구 협회에서 운영 중이다. '검은 별'이라는 별칭으로 알려져 있는 아프리카의 축구 강호로 1950년 5월 28일나이지리아와의국제 A매치데뷔전에서 1-0으로 승리를 거두었으며 현재 바바야라 스타디움 외에 7개의 경기장을 홈 구장으로 사용하고 있다.
월드컵 본선에는 단 4번 밖에 출전을 못했지만 처음 출전했던2006년 대회에서 16강에 오른 것을 시작으로2010년 대회에서는 8강에 오르며1990년카메룬,2002년세네갈에 이어 월드컵 8강에 오른 역대 3번째 아프리카팀이 되었다. 그러나2014년 대회에서는 조별리그 탈락의 고배를 마셨고2018년 대회에서는지역 예선에서 탈락하면서 본선에 오르지 못했다가2022년 FIFA 월드컵 아프리카 지역 3차 예선2차전에서나이지리아를 상대로 원정 다득점에 힘입어 간신히 승리를 거두며 8년만에 4번째 월드컵 본선에 진출하였으며, 본선에서는 조별리그에서 탈락하였지만, 12년 전 아프리카 팀 최초 준결승 진출을 좌절시켰던우루과이의 16강 진출을 저지시켰다.
이 대회 본선에는 23번 출전하여 그 가운데 9번의 대회에서 결승에 올라 4번의 대회(1963년,1965년,1978년,1982년)에서 우승컵을 들어올렸고 나머지 5번의 대회(1968년,1970년,1992년,2010년,2015년)에서는 준우승하는 등 조별리그에서 탈락한 5번의 대회를 제외한 나머지 18번의 대회에서 꾸준히 토너먼트 진출의 성과를 내고 있다.
자국 리그에서 활동하는 선수들만 참가할 수 있는 아프리카 네이션스 챔피언십 본선에는 3번 출전하여2009년과2014년 대회에서 준우승했다.
2018년 6월 7일 가나축구협회 내 만연한 부패로 인해 축구협회는 결국 가나 정부에 의해 해체 수순을 밟고 말았다. 이로 인해 가나는 FIFA 주관 대회에 출전할 자격이 상실되었고 FIFA 내 투표권도 없어졌다. 그러다가 1년 후인 2019년 8월 가나 축구 협회가 다시 창설되었다.
일본어 입력기

일본어 입력기(일본어:日本語入力システム)는컴퓨터나휴대전화등에일본어를 입력하기 위한 도구를 가리킨다. 보통은 키보드 입력을 소프트웨어로 제어해 실현하는데,포인팅 디바이스를 이용해 손으로 직접 입력하여 문장을 입력하는 방법도 존재한다.로마자를 바탕으로 입력하는 방법과가나를 바탕으로 입력하는 방법이 있는데 전자가 많이 쓰인다.
PC에서 영문 입력은 일반키보드에서타자기와 같이 입력할 수 있지만, 일본어와 같이 사용 문자수가 수천을 넘는 언어의 문장을 입력할 때는 모든 문자에 하나의 키를 해당하는 키보드는 비현실적이기 때문에, 여러 키의 조작으로 한 글자를 입력하는 등의 방법이 필요하다.
일본어의 입력방법으로 현재 주류인 것은, 읽기로서의가나를 어떠한 방식으로(가나 입력 또는 로마자 입력 등) 입력해 놓고, 한자·가나·영문자 등의 변환 후보 중에서 선택해 입력하는 "가나한자변환(かな漢字変換)"이다. 이것은 1978년 9월 26일에,도시바의 "JW-10"의 발매를 통해 실현되었다. 일본어 입력기는MS-DOS시절에는 오로지프론트 엔드 프로세서(Front-end processor)로서 구현되었기 때문에, 일본어 입력 프론트 엔드 프로세서(日本語入力フロントエンドプロセッサ, 일본어입력FEP, 약칭 FEP) 등으로 불리는 경우가 많았다.윈도우보급 이후에는 인풋 메소드 에디터(input method editor, IME)로 불리는 경우가 많아졌다.
워드프로세서·PC 뿐만이 아니라,휴대전화나 비디오 레코더·게임기등의디지털 가전,내비게이션,정보 키오스크 단말등 일본어의 입력을 필요로 하는 여러 가지 기기에 일본어 입력기가 내장되어 있다.
가나 한자 변환을 스마트폰이나 휴대 전화로 할 경우, 하드웨어 키보드나 소프트웨어 키보드로멀티탭 입력혹은플릭 입력(フリック入力)으로 가나 입력을 하는 것이 일반적이다. 그 후,2터치 입력이나입력예측에 의해 타자 수를 줄이는 시도를 볼 수 있으며, 근래에는 PC용 가나 한자 변환시스템에도 입력예측기능을 가지고 있다.
이 때, 크게 로마자로 가나를 입력하는 방식과 직접 가나를 입력하는 방식의 2가지 유형이 있다. 로마자를 가나로 바꿀 경우, 로마자를 가나로 변환하는 것도 일본어 입력 시스템의 기능 중 하나이다.
히라가나로 어느 정도 정리된 문장의 읽기를 가나로 입력하고(미변환 문자열), 변환키(変換キー)를 누름으로써한자가나 섞임문장으로 변환된다.
IME는 문절(文節)의 구절을 판별하여 문절마다 한자변환을 한다. 문절을 자동 판별하는 것을형태소 해석(形態素解析)이라고 부르며, 많은 IME는 이 형태소 해석을 이용해 변환한다. 문절마다 나뉜 단어는 사전을 이용하여 변환된다. 사전에는 단순한 명사나 동사 외에 관용구 등 복수 문절에 걸친 용례의 데이터베이스를 가지고, 전후 문절을 참조하여 적절한 변환이 이루어진다. 일부 IME에는 미변환 문자열이 쌓이면 자동적으로 순차적으로 변환하거나구두점입력으로 변환하는 기능이 있다.
변환된 결과가 적절한 경우에는 확정키(確定キー)를 눌러 변환 후 문자열이 어플리케이션에 전달된다. 의도하지 않은 변환 결과가 나왔을 경우 사용자가 문절별로 적절한 변환 후보를 선택하거나 문절의 구절을 수정할 수 있다. 그러한 작업을 하지 않고 "한방 변환(一発変換)"할 수 있는 것이 이상적이며, 변환 정도의 우열은 IME의 성능에서 결정적인 요소 중 하나가 되고 있다.
각 IME는 가나 한자 변환용어휘데이터베이스(시스템 사전)를 내장하고 있다.더불어기호/특수문자·영단어·이모티콘·방언·인터넷 슬랭등 다양한 어휘에 대응하거나우편번호와 지명의 상호변환·번역·계산등 변환시스템을 이용한 편리한 기능을 갖는 경우가 있다.
사용자가 원하는 단어·용례를 등록할 수 있는사용자 사전기능이 있다. 학습 기능이 뛰어나거나 IME가 준비하는 사전 자체가 충실하면 등록 작업이 적게 된다. 또 특정 불필요한 변환 후보가 빈번히 표시되어 곤란한 경우, 그 단어가 변환 결과에 나타나지 않게 등록하는 "억제 단어(抑制単語)"라고 하는 구조도 있다.
사용자 변환·확정 결과를 기억해 변환 정도를 높이는 구조로, 학습이 축적됨으로써 IME는 자동적으로 각 사용자 개인에게 최적화되어 간다. 잘못된 변환 결과도 저장되기 때문에 오류가 다음 번 이후에 재현되는 것이 난점으로, ATOK 등에서는 변환 이력을 직접 편집해 불필요한 학습만을 제거할 수 있다.
학습이 많이 축적되면 반대로 변환 정확도가 떨어졌다고 느끼거나 학습 기능에 이상을 초래하는 경우가 있다(마이크로소프트 IME항목 등을 참조). 이 경우는 학습 결과를 재설정여 초기 상태로 되돌리는 등의 작업이 요구된다.
가나 입력량을 줄일 수 있는입력 예측(入力予測)은 키보드에 비해 입력이 느린 휴대전화용으로 발전했다. 그 후(2000년대 후반), ATOK나구글 일본어 입력등 PC용 IME에도 도입되었지만, 구글 일본어 입력의 경우는구글 검색시스템을 우회한 것 등, 휴대전화와는 구조가 다른 경우도 있다.
혼동하기 쉬운동음이의어를 사용자가 올바르게 선택하는 것을 지원하기 위해 일부 IME에는 동음이의어의 의미·용법을 해설하는 서브 윈도우를 띄우는 기능이 있다.
빠른타자를 할 수 있는 사용자는 예측 후보를 일일이 선택하는 등의 작업으로 입력 속도가 거꾸로 떨어지거나 지원 기능이 귀찮아지게 만드는 경우도 있다. 또 서브 윈도우의 표시 등으로 응답 속도(반응 시간·체감 속도)가 손상될 수도 있다. 이 때문에 설정에서 개별 부가 기능을 무효화할 수 있는 것이 보통이다.
घाना

घानाहापश्चिम आफ्रिकेतीलएकदेशआहे. घानाच्या पश्चिमेलाकोट दि आईव्होर, उत्तरेलाबर्किना फासोव पूर्वेलाटोगोहे देश तर दक्षिणेलागिनीचे आखातआहे.आक्राही घानाची राजधानी व सर्वांत मोठे शहर आहे. येथेस्वामी घनानंद सरस्वतीयांनी हिंदू धर्माची ध्वजा रोवली आणि मठ स्थापन केला आहे.
१५ व्या शतकातयुरोपीयशोधक दाखल होण्याआधी येथे स्थानिक जमातींचे राज्य होते. १८७४ सालीब्रिटिशांनीयेथे वसाहत स्थापन केली व येथीलसोन्याच्यामुबलक साठ्यांमुळे ह्याचे नावगोल्ड कोस्टअसे ठेवले. गोल्ड कोस्टला १९५७ साली स्वातंत्र्य मिळाले व घाना देशाची निर्मिती झाली.
सध्या घानासंयुक्त राष्ट्रे,राष्ट्रकुल परिषद,आफ्रिकन संघइत्यादी आंतरराष्ट्रीय संघटनांचा सदस्य आहे.आफ्रिकाखंडात सुवर्ण उत्पादनातदक्षिण आफ्रिकेखालोखालघानाचा दुसरा क्रमांक लागतो.कोकोच्याउत्पादनात देखील घाना जगात अग्रेसर आहे.
घाना देश पश्चिम आफ्रिकेतअटलांटिक महासागराच्याकिनाऱ्यावर वसला आहे. घानाच्या आग्नेय भागातव्होल्टा सरोवरहे जगातील सर्वात मोठे कृत्रिम सरोवर स्थित आहे.
प्रमुख धर्म ख्रिस्ती आहे. तरीही येथेस्वामी घनानंद सरस्वतीयांनी हिंदू धर्माचा मठ स्थापन केला आहे. येथेगणेशोत्सवही साजरा केला जातो.
घानाचे चलन घानायनसेडी(GHS) आहे. एक सेडी १०० पेसोमध्ये विभागली जाते. घानायन सेडीचा वापर १९६७ मध्ये सुरू झाला. याआधी घानाब्रिटिश पाउंडवापरत असे. घानाची अर्थव्यवस्था ही शेती, खाणकाम आणि सेवांवर आधारित मध्यम-उत्पन्न असलेली अर्थव्यवस्था आहे. घाना हा पश्चिम आफ्रिकेतील सर्वात श्रीमंत देशांपैकी एक आहे आणि त्याची अर्थव्यवस्था २०२२ मध्ये २.९% वाढल्याचा अंदाज आहे.
कोको,कापूस,तांदूळ,मकाआणिकसावाही घानाच्या कृषी अर्थव्यवस्थेतील प्रमुख पिके आहेत. घाना हा जगातील दुसऱ्या क्रमांकाचा कोको उत्पादक देश आहे आणि कोको हे त्याचे प्रमुख निर्यात उत्पादन आहे. सोने, चांदी, बॉक्साईट आणि लोह ही घानाच्या खाण अर्थव्यवस्थेतील प्रमुख खनिजे आहेत. घाना हा जगातील तिसरा सर्वात मोठा सोन्याचा उत्पादक देश आहे.
घाना क्रिकेट असोसिएशन

घाना क्रिकेट असोसिएशनही घानामधील क्रिकेट खेळाची अधिकृत प्रशासकीय संस्था आहे.त्याचे मुख्यालय अक्रा, घाना येथे आहे.
घाना राष्ट्रीय फुटबॉल संघ

घाना फुटबॉल संघहाआफ्रिकाखंडामधीलघानादेशाचा राष्ट्रीय पुरुषफुटबॉलसंघ आहे. २००६ सालापर्यंत एकाहीफिफा विश्वचषकस्पर्धेमध्ये पात्रता न मिळवलेला घाना २००६, २०१० व २०१४ ह्या सलग तीन स्पर्धांसाठी पात्र ठरला आहे. तसेच त्यानेआफ्रिकन देशांचा चषकआजवर ४ वेळा जिंकला आहे.
घाना क्रिकेट संघाचा ऱ्वांडा दौरा, २०२१

घाना क्रिकेट संघानेपाचआंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामनेखेळण्यासाठी ऑगस्ट २०२१ दरम्यानरवांडाचादौरा केला. या दौऱ्यात रवांडाने आपले पहिले अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामने खेळले. दोन्ही संघांनी या मालिकेद्वारे२०२१ ट्वेंटी२० क्रिकेट विश्वचषक आफ्रिका पात्रता स्पर्धेसाठीसराव केला. सर्व सामनेकिगालीमधीलगहांगा आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट मैदानयेथे झाले. रवांडा आणि घाना या दोन्ही देशांमधील ही पहिलीच द्विपक्षीय मालिका होती.
घानाने ट्वेंटी२० मालिका ३-२ ने जिंकली.
ऑलिंपिक खेळात घाना

घानादेश १९५२ सालापासून सर्वउन्हाळी ऑलिंपिकस्पर्धांमध्ये (१९५६, १९७६ व १९८०चा अपवाद वगळता) सहभागी झाला असून त्याने आजवर ४ पदके जिंकली आहेत.
केवलादेव राष्ट्रीय उद्यान

केवलादेव घाना राष्ट्रीय उद्यानहेराजस्थानमधीलभरतपूरयेथे आहे. या राष्ट्रीय उद्यानाचे वैशिष्ट्य म्हणजे येथे हिवाळ्यात येणारे स्थलांतरितपक्षी. भारतातील एकूण सर्वच मुख्य स्थलांतरित पक्षी येथे दिसून येतात.
घाना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ

घाना राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघहा आंतरराष्ट्रीयमहिला क्रिकेटमध्येघानाचेप्रतिनिधित्व करणारा संघ आहे.
घाना क्रिकेट संघाने खेळलेल्या आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची यादी

खालील यादी घाना क्रिकेट संघाने आतापर्यंत खेळलेल्या सर्व अधिकृत आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामन्यांची आहे. घानाने २० मे २०१९ रोजी नामिबिया विरुद्ध पहिला आंतरराष्ट्रीय ट्वेंटी२० सामना खेळला.
Лестница Гана

Лестница Гана(эст.Hahni trepp) —инженерное сооружение-достопримечательность висторической части города Нарва.
Построена в 1875 году в южной части городского «Темного сада», как спуск отулицы Койдулавниз к рекеНарова. Инициатором строительства выступил мэр НарвыА. Ган, имя которого лестница и получила.
Также, как и весь Старый город, сильно пострадала в годыВеликой Отечественной войны.
Первоначально была длиннее, но при строительстве нового моста через Нарову нижний марш лестницы оказался засыпан землёй.
С организацией пограничного перехода у моста через Нарову в этой части Петербургского шоссе лестница утратила свою функцию, поскольку пограничная зона перекрыла нижнюю часть лестницы.
Премия Отто Гана

Премия Отто Гана(нем.Otto-Hahn-Preis) названа в честь химика-ядерщика,лауреата Нобелевской премииОтто Гана. Учреждена весной 2005 годаОбществом немецких химиков,Немецким физическим обществоми городомФранкфурт-на-Майне.
Согласно статуту, премия «служит развитию науки, особенно в областихимии,физикииинженерного делапосредством признания выдающихся научных достижений». Премия была создана путём объединения Премии Отто Гана по химии и физике с Премией Отто Гана города Франкфурта-на-Майне. Премия Отто Гана вручается каждые два года вЦеркви Святого Павлаво Франкфурте. Лауреатами поочередно становятся физики (2005) и химики. Премия представляет собой золотую медаль и пожертвование в размере 50 000 евро. Половина призовых средств поступает от города Франкфурт-на-Майне, четверть отОбщества немецких химикови вторая четверть отНемецкого физического общества.
Существует так жеМедаль мира имени Отто Гана, учреждённая внуком Отто Гана Дитрихом Ганом в 1988 году.
Премия Отто Хана по химии и физикеприсуждалась германским деятелям, которые внесли «уникальный вклад в развитие химии и физики посредством теоретических или прикладных исследований». Премия была основана в 1953 году по предложению Общества немецких химиков организациями, образованными в составеНемецкого центрального комитета по химии (Deutschen Zentralausschuss für Chemie)и Немецкого физического общества (Deutschen Physikalischen Gesellschaft). Награда состояла из золотой медали, денежной суммы, которая в 2003 году составляла 25 000 евро и свидетельства.
Премия Отто Хана города Франкфурта-на-Майнебыла вручена в 1969 году по случаю 90-летия. Премия учреждена в его родном городе в ознаменование дня его рождения. ВручаласьФондом Отто Хана города Франкфурта-на-Майне(Otto-Hahn-Stiftung der Stadt Frankfurt am Main)и составляла 25 000 немецких марок.
Машкова, Гана

Га́на Ма́шкова(чеш.Hana Mašková, 26 сентября 1949,Прага,ЧССР— 31 марта 1972) —фигуристкаизЧССР, бронзовый призёрзимней Олимпиады 1968 года,чемпионка Европы, двукратный призёрчемпионатов мира, пятикратная чемпионка Чехословакии вженском одиночном катании.
Первым тренером Ганы Машковой стал Карел Глогар, следующий тренер Ярослав Садилек.
C 1963 года тренировалась у Милы Новаковой.
На своём дебютном чемпионате Европы заняла 15-е место.
С 1965 года неоднократно побеждала на чемпионатах Чехословакии.
1967—1969 годы были самыми успешными в её карьере — бронзовая медаль Олимпиады 1968, две бронзовые медали чемпионатов мира, золотая и две серебряные медали чемпионатов Европы.
Гана Машкова единственная из чешских одиночниц, выигравшая медаль Олимпиады.
В 1969 году перешла в профессионалы (Холидей он айс).
Погибла 31 марта 1972 года в автокатастрофе около французского городаВувревоФранции.
Похоронена в Праге наВышеградском кладбище.
Топ Ган 3

«Топ Ган 3»(англ.Top Gun 3) — будущийамериканскийдраматический боевикДжозефа КосинскисТомом Крузомв главной роли, продолжение фильма «Топ Ган: Мэверик». Работа над ним началась в 2024 году.
Известно, что в будущем фильме появятся те же персонажи, что и в предыдущих частях франшизы. Главный герой — легендарный пилот, капитан ВМС США Питер «Мэверик» Митчелл.
В январе 2024 года студияPicturesсообщила о начале работы над третьей частью франшизы «Топ Ган».Эрен Крюгерпишет черновой вариант сценария.Том Круз,Майлз ТеллериГлен Пауэллсыграют главные роли, как и в предыдущих частях. Джерри Брукхаймер и Дэвид Эллисон стали продюсерами проекта,Джозеф Косински— режиссёром. Производством занимается студияParamount.
Съёмки картины начнутся после того, как Круз закончит работу надочередным фильмомиз цикла «Миссия невыполнима».
Гана (индуизм)

Гана(санскр.गण,IAST:gaṇa) илиГаны— «толпа», «множество», «совокупность», «группа», «община» и т. д.
В мифологии Гана — свитаШивы. Может состоять как из различных групп божеств, так и из различных существ т. н. демонического плана. Они находятся под начальствомГанешии обитают на горе Гана-парвата (Кайласа) в Гималаях. Иногда наряду с самим Шивой начальника его свиты именуют такжеМахакала(санскр. — «маха-кала»; «Великое время»).
Ганаили «Паривара-девата» (санскр.परीवारदेवता,IAST:parīvāra-devatā, «боги свиты») включает в себя девять групп божеств пантеона Риг-веды. Эти божества выступали как помощники и свита Шивы и обычно возглавляютсяГанешейилиАндхакой.
Иногда в состав Ганы также включались:
Так же есть описание ганы Шивы как собрания всевозможных духов, асуров, пишачей, бхутов, ракшасов и других, сопровождающих Шиву по собственной воле.
Термин «Гана» вДревней Индииобозначал различного рода объединения корпоративного типа; оказал сильное влияние на устройствобуддийскихиджайнийскихмонашеских орденов, корпораций ремесленников и т. п.
Группынакшатр, разделенная на три класса и соотнесенная с богами, людьми и ракшасами.
Ghana

Coordinadas:8°01′48″N1°04′48″W﻿ / ﻿8.03°N 1.08°W8.03; -1.08
SuGhana(AFI: /ˈɡana/), ufitzialmenteRepùblica de Ghana(ininglesu:Republic of Ghana), est un'Istadu deÀfrica otzidentalecun capitaleAccra.
Tenet istèrrida de 238.540 km² pro unos 27 milliones de bividores. Allàcanat a ovest cun saCosta de Marfilu, a norte cun suBurkina Faso, a est cun suTogo, e a sud cun sugolfu de Guinea. Est unu paisu multiculturale e multiètnicu, sende chi sa populatzione s'agatat ispartzida intre grupos ètnicos, linguìsticos e religiosos varios. Su 71,2% de sa populatzione estcristiana, su 17,6%musulmanae su 5% estanimista.
Su territòriu de saCosta de Oro(nùmene de su Ghana durante sa colonizatzione europea, in riferimentu a is setziduras deoromannas chi si bi agataiant), abitadu dae millis de annos (is primos rastos de presèntzia umana àrtziant torra a susèculu XI a.C.), fiat intradu in is mìrios de is colonizadores europeos giai de susèculu XV. Cara a sa fine de susèculu XIXsu territòriu fiat intradu suta de su controllu de isbritànnicose su 6 de martzu1957su paisu aiat otentu, primu intre is natziones de s'Àfrica subsahariana, s'indipendèntzia dae suRegnu Unidu. Su Ghana est unu de sos istados de s'Àfrica otzidentalein ue fiat presente sa trata de is iscraos cara aAmèrica, susetotus in sacentral regionde s'Istadu, comente testimòniant monumentos e fortilesas numerosos calesCape Coast CastleeElmina Castle, is prus connotos e bisitados.
Su Ghana est una repùblica democràtica ghiada dae unu presidente chi est siat cabu de Istadu siat cabu de su guvernu. Su paisu est membru de medas organizatziones internatzionales intre cales suCommonwealth de is natziones, saComunidade econòmica de sos Istados de Àfrica otzidentale, s'Unione africana, saFrancofonia(membru assotziadu) e isNatziones Unidas. Su paisu bantat una de sas economias prus istàbiles e pròsperas de su continentee est su segundu majore produtore mundiale decacau.
Subra de su territòriu suo est istadu realizadu sulagu Volta, su lagu artifitziale prus mannu de su mundu.
Accra

Coordinadas:5°32′46″N0°12′24″W﻿ / ﻿5.546111°N 0.206667°W5.546111; -0.206667
Accra(pronuntziadu "acrà") est sa capitale de suGhana. Est sa tzitade prus manna de su paisu e su tzentru amministrativu, econòmicu e de comunicatziones. Setores de importu pro s'economia sua sunt s'indùstria alimentare, sa de sa linna, sa de tèssìngiu e sa chìmica. Tenet una populatzione de 1.661.400 bividores (2001), cun prus de tres milliones in su conglomeradu urbanu. Sa tzitade disponet de s'Aeroportu de Kotoka.
S'Accra atuale si fiat isvilupada a giru de duos de casteddos, unu de britànnicu e unu olandesu, pesados in su sèculu XVII. In su1877, Accra aiat pigadu su logu deCastro Coastche a capitale de sa colònia britànnica deCosta de Oro. A pustis de sa fraigadura de sa ferruvia pro comunicare s'internu mineri e agrìculu cun su mare, Accra si fiat fatu su tzentru econòmicu de su Ghana. Est sa sede de su Museu Natzionale, s'Acadèmia Ghanesa de Sièntzias e Artes, s'Archìviu Natzionale e sa Biblioteca Tzentrale. Intre is monumentos de importu deghit fentomu a sucasteddu de Christianborg, fraigadu dae isdanesosin su sèculu XVII. Foras de sa tzitade b'at s'Achimota School, s'iscola segundària printzipale de su paisu, e a 13 km in su norte, inLegon, s'Universidade de Ghana. Sa Cummissione de Defensa de s'Organizatzione de s'Unione Africanatenet sa sede in Accra. Accra est fintzas sa capitale de saRegione de Accra Manna.
Togo

Coordinadas:8°15′N1°11′E﻿ / ﻿8.25°N 1.183333°E8.25; 1.183333
SuTogo, ufitzialmenteRepùblica Togolesa(infrantzesuRépublique Togolaise) est un'istadu de s'Àfrica Otzidentalecun capitale inLomé.
Tirat a 56.785 km² e contat unos 7.797.694 bividores. Allàcanat in su norte cun suBurkina Faso, in s'estu cun suBenìn, in s'ovest cun suGhanae in su sud tenet essida a s'otzèanu Atlànticu. Su puntu prus artu est su monte Agou (984 m). In su norte su terrinu si caraterizat pro unasavanaprana, in cuntrastu cun su tzentru de su paisu, chi si caraterizat pro èssere formadu dae montigros. Dae s'àtera banda, su sud de Togo est un'artupranu chi arribat a su pranu costerinu cun lagunas e istàngios mannos.
Sa economia subsahariana de su Togo est pitia e foras de modu dipendente de sa massaria siat cummertziale siat de sussistèntzia. Su 65% de sa populatzione dipendet dae custu setore, chi rapresentat su 41% de suPIB. Is cultivos printzipales sunt sucafè, sucacaue sucotone, chi totu paris ingènnerant unu 30% de sas intradas pro esportatziones. Togo est autosufitziente pro su chi pertocat benes de alimentatzione fundamentales cando is regortas sunt normales, cun dificultades de frunidura ocasionales.
Burkina Faso

Coordinadas:12°16′N2°04′W﻿ / ﻿12.266667°N 2.066667°W12.266667; -2.066667
SuBurkina Faso, fintzas a su 1984Artu Volta(infrantzesuHaute-Volta), est un'istadu indipendente de s'Àfrica otzidentalechentza de essidas in su mare. Sa capitale sua estOuagadougou.
Tenet una superfìtzie de 274.200 km² e làcanat cun suMalia norte, suNigera estu, suBenìna sud-estu, suTogoe suGhanaa sud e saCosta de Avòriua sud-ovest. Sa forma sua de guvernu est una repùblica semi-presidentziale su cale cabu de istadu, elègidu ogni chimbe annos, est fintzas responsàbile de s'esecutivu. Sa populatzione totale istimada a su 2020 de suWorld Factbookde saCIAest de pagu inferiore a is 21 milliones de bividores, sende su tzensu prus reghente in su Paisu de su 2006.
Excolònia frantzesafintzas su1960, annu cando at otentu s'indipendèntzia assumende su nùmene de Artu-Volta, dae su nùmene de s'frùmene omònimusu cale cùrsu superiore rugrat su Paisu. Su 2 austu 1984 su tando presidenteThomas Sankaraat cambiadu su nùmene de s'Artu-Volta in Burkina Faso chi signìficat "sa terra de sos òmines intregos" inmoree inbambara, chistinadas respetivamente dae s'etniamossie de s'etniadioulachi bivent in su Paisu. Su decretu presidentziale est istadu cunfirmadu dae s'Assemblea Natzionale duas dies a pustis.
Sighende is sortes de unos àteros paisos africanos decolonizados, su Burkina Faso est istadu caraterizadu pro bona parte de s'istòria indipendente sua de vàrios corfos de istadu e ditaduras esplìtzitas ode facto: una prima furriadura de regìmene s'at tentu in su1966a chi aiat sighidu unu perìodu ditatoriale fintzas a su1978; unu segundu fiat acontèssidu in su1980cun unu guvernu a pustis ispoderadu in su1980; a issos aiat sighidu sighidu su guvernu de imprentasotzialistaetertzumundistadeThomas Sankarachi efiat istadu ochidu dae un'aversàriu polìticu chi diat tènnere su pòdere dae su1987a su2014; de custa data su Burkina Faso est ghiadu dae unu presidente e unu primu ministru tzivile e is militares non sunt prus a su guvernu deretu de su Paisu.
Sa limba ufitziale de su Burkina Faso est sufrantzesue sa moneda est sufrancu CFAde s'UEMOA, moneda cumpartzida cun Paisos de sa matessi àrea africana comente aBenìn,Costa de Avòriu,NigereSenegàl.
Lomé

Coordinadas:6°07′48″N1°12′57″E﻿ / ﻿6.13°N 1.215833°E6.13; 1.215833
Loméest una tzitade de unos 750.757 bividores, capitale deTogo. Est situada in su sud-ovest de su paisu, in sugolfu de Guineae a costadu de sa frontera cun suGhana. Est su tzentru amministrativu e industriale de Togo e su portu printzipale suo. Sa tzitade est comunicada dae bia ferruviària cun is tzitades de s'internu de su paisu (Kpalimé,AtakpaméeTabligbo) e cunAného, in sa costa. S'aeroportu printzipale de s'istadu s'agatat meda a curtzu de sa tzitade.
Dae su portu de Lomé s'esportatcafè,cacau,ràmeneeògiu de prama. Disponet de una rafineria depetròliu. S'universidade de Lomé est una de sas prus reputades de s'Àfrica otzidentale.
Ouagadougou

Coordinadas:12°22′07″N1°31′39″W﻿ / ﻿12.368611°N 1.5275°W12.368611; -1.5275
Ouagadougouest sa capitale de suBurkina Fasoe su tzentru amministrativu, culturale e econòmicu de sa natzione. Est fintzas sa tzitade prus manna de s'istadu, cun una populatzione de 2.200.000 persones in su 2015.
Is indùstrias primàrias de Ouagadougou sunt s'indùstria alimentària e de tessìngiu. Sa tzitade est serbida dae un'aeroportu internatzionale e est acapiada dae una ferrovia cuAbidjaninCosta de Marfilu. Non b'at niunu servìtziu ferruviàriu cara aKaya. B'ant diversas autoistradas chi acàpiant sa tzitade cunNiamey, inNiger, su sud cun suGhanae su sud-ovest cun saCosta de Marfilu. In Ouagadougou ddoe est unu de is mercados prus mannos de s'Àfrica otzidentale, chi est brusiadu in su 2003 e dae tando est istadu torradu a abèrrere cun istruturas mègius pro prevènnere unos àteros possìbiles fogos. Unas àteras atraidas incluent suMuseu Natzionale de su Burkina Faso, suPalatzu Moro-Naba, su Museu Natzionale de sa Mùsica e diversos mercados artesanales.
සවනෙස් කලාපය, ටෝගෝ

සවනෙස් කලාපයයනු ටෝගෝ හි කලාප පහෙන් උතුරු කෙළවරයි. ඩපාඕං යනු ප්‍රාදේශීය අගනුවරයි. කලාපයේ තවත් ප්‍රධාන නගරයක් වන්නේ අඹ ය.
සවනේස් සින්කාසේ, ක්පෙන්ඩ්ජල්, ඔටි, ටැන්ඩ්ජවුරේ සහ ටෝන් යන ප්‍රාන්තවලට බෙදී ඇත.
සවනෙස් හි දකුණට කරා කලාපය, එහි එකම දේශීය මායිම වේ. එය පහත සඳහන් විදේශීය ප්‍රදේශ සමඟ දේශසීමා බෙදා ගනී:
බුර්කිනා ෆාසෝමායිම් වන එකම කලාපය සවනෙස් ය.
සෙන්ට්‍රාල් කලාපය, ටෝගෝ

සෙන්ට්‍රාල් කලාපයයනු ටෝගෝ හි කලාප පහෙන් එකකි. සොකෝඩේ යනු කලාපීය අගනුවරයි. 2022 දී කරන ලදසංගණනයකටඅනුව සෙන්ට්‍රල් යනු ටෝගෝ හි අඩුම ජනාකීර්ණ කලාපය වන අතරමුළු පුද්ගලයින් 795,529 කි.
මධ්‍යම කලාපයේ අනෙකුත් ප්‍රධාන නගර වන්නේ ටචම්බ සහ සොටුබුවා ය .
සෙන්ට්‍රල් බ්ලිට්ටා, සබ්පර්ෆෙක්චර් මො,සොටුබුවා, ච්චම්බා සහ ටචෞද්ජෝ යන ප්‍රාන්තවලට බෙදී ඇත.
සෙන්ට්‍රාල් පිහිටා ඇත්තේ ප්ලටෙක්ස් කලාපයට උතුරින් සහ කරා කලාපයට දකුණින් ය. ටෝගෝ හි අනෙකුත් ප්‍රදේශ මෙන්ම, එය බටහිරින්ඝානාවසහ නැගෙනහිරින්බෙනින්- විශේෂයෙන් වයඹ දෙසින් උතුරු කලාපය සහ නිරිත දෙසින් වෝල්ටා කලාපය සහ ඊසාන දෙසින් ඩොන්ගා දෙපාර්තමේන්තුව සහ ගිනිකොන දෙසින් කොලින්ස් දෙපාර්තමේන්තුව මායිම් වේ. .
ISO 3166-1

ISO 3166-1යනුප්‍රමිතිකරණය සඳහා වූ අන්තර්ජාතික සංවිධානය(ISO) විසින් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදISO 3166ප්‍රමිතියෙහිකොටසක් වන අතර, මෙමගින්රටවල්වල නම්,පරාධීන දේශභූමි, සහ භූගෝලීය බැඳියාවල විශේෂ ප්‍රදේශ සඳහාසංකේතනියම කරනු ලබයි.
The following is a complete ISO 3166-1 encoding list of the countries which are assigned official codes. It is listed in alphabetical order by the English short country name used by the ISO 3166/MA.
Click on the button in the header to sort each column. For more information on each country and the assignment of its code elements, click on itsalpha-2 code.