Formula Hiji

Formula 1(Formula Hiji,F1,Formula One, atawaFormula Hiji), atawa lengkepnaKajuaraan Dunya FIA Formula Hiji(dinabasa Inggris:The FIA Formula One World Championship) mangrupa salah sahiji kajuaraan balapmobilpaling bergengsi didunya. Kajuaraan ieu tos dimimitian ti taun1950. F1 mangrupa hiji-hijinaolahragabalap anu nami besarna tiasa nyainganmaenbaldi sababarahanagaradi dunya. Mobil-mobil anu milu kompetisi dina F1 mangrupa mobil-mobil balap husus anu gancangna leuwih ti 300 km/j.
Balap F1 sabenerna tos dimimitian ti taun1945, tepatna satutasPerang Dunia II. Ngan kakara dina taun1947Paniten anu ngurusna diadegkeun. Ngarana nyaéta Federation Internationale de l'Automobile (FIA), nu saterasna dipecenghulkeun nami Formula 1 ku ayana saran tiEnzo Ferrari.
Balap F1 resmi anu munggaran diayakeun nyaéta GP Eropa di sirkuitSilverstone,Inggris. Teras saacana ogé digelar diMonaco,Swiss,Belgia,Prancis, sarengItalia. Awalna timAlfa Romeojanten raja di ajang F1 ku ayana tilu pembalapna, Nino Farina,Juan Manuel FangiosarengLuigi Fagioli. Gelar dunya munggaran éta ahirna kacekel ku leungeunGiuseppe Farina. Taun 1951 Fangio hasil ngarebut titel ti batur satimna. Tapi di ahir usum balapan, tim Alfa Roméo malah ngundurkeun diri ti F1, padahal di taun 1950-51 tim éta téh kacida ngarajana pisan.
Taun1952-53gelar dunya ragrag ka leungeun timFerrariku pembalapna,Alberto Ascari. Teras di1954, ku datangna deui timMercedes-Benz, Juan Manuel Fangio naek deui ka puncak tahta. Fangio keukeuh ojoy prestasina di taun1955(Mercedes), 1956 (Ferrari), jeung1957(Maserati).
Mimiti1958tim-tim Inggris mimiti nunjukkeun kaparigelanana di F1.Mike Hawthornsacara teu di sangka-sanka jadi juara dunia 1958. Di taun eta, Hawthorn ngagabung jeung tim Ferrari. Sainganna nyaéta sasami pembalap Inggris,Stirling Mossti tim Vanwall.
Tim Cooper ogé nambahan kakuatan pasukan balap Inggris. Cooper mangrupa tim mimiti nu nyieun mobilna tina rangka blok mesin di beulah tukang. Sabenerna rancangan éta téh geus aya ti mangsa Dr.Ferdinand Porschengarancangna dua puluh taun katukang. Tapi euweuh tim anu hayang maké rancangan eta. Tina asalna nyoba-nyoba, tim Cooper malah mampu bisa jadi juara dunia dina1959-1960ku pembalapAustralia,Jack Brabham.
Di1961aturan balap robah deui. Ukuran mesin diturunkeun tina asalna 2500 cc jadi 1500 cc wungkul. Mobil anu aya akhirna dirobah jadi leuwih leutik jeung leuwih laun. Di fase periode ieu, tim Inggris mulai ngababat seep tim-tim sareng pembalap ti Italia. Ku ayana bantuan BRM,Graham Hilljanten juara dunia1962, teras di1963giliran Lotus anu juara. Lotus teras janten pelopor sasis monokok ngagentoskeun sasis heubeul anu beurat sareng berbahaya. Pembalap Lotus,Jim Clarknyumbangkeun juara dunia di taun 1963 jeung1965. Ferrari kungsi naek ka tahta juara di1964, tapi éta ogé ku ayana pembalap Inggris,John Surtess, anu samemehna, Surtess téh mantan juara duniaMotoGP. Tepi ka kiwari diabad ka-21, John Surtess mangrupa hiji-hijina jalmi anu tiasa juara dunia di roda dua sareng roda opat.
Di era ieu, kapasitas mesin robih deui. Tina asalna 1500 cc dinaekkeun janten 3000 cc. Tapi ieu téh malah janten masalah, sabab teu sadaya tim siap ku aturan eta. Tapi seperti biasa, aya waé anu cobi-cobi inovasi dina era tersebut. Jack Brabham, mantan juara dunia1959-1960nu ayeuna tos gaduh tim balap nyalira tiasa manfaatkeun éta peraturan. Kalayan bantuan pasokan mesin tin Repco Engine Australia, Brabham janten juara dunia deui di taun 1966. Taun satuluyna,Denny Hulme, rerencangan satim Brabham naek ka singgasana.
Perkembangan mesin beuki réa ku ayana mesin DFV terbaru tiFord. Awalna éta mesin téh ngan dipaké ku tim Lotus. Tapi ku sabab ferformana alus sareng hargana anu mirah, mesin éta téh dipaké ku sadaya tim F1 (kajaba Ferrari). Jadi intina mah kaleuwihan tim di zaman DFV ditangtukeun ku kahebatan pembalap sareng mekanik dina ngolah mesin sareng rancangan mobil.
Di1968Graham Hill kaluar deui janten juara dunia. Di taun ieu, sisi aerodinamika mulai janten perhatian utama. Tur keur munggaranana, mobil balap mulai ngagunakeun jangjang anu fungsina pikeun ngikis hambatan angin. Di taun éta oge, ban slick (botak tanpa garis) mulai dikembangkeun. Hasil tina inovasi eta, mobil beuki ka dieu beuki ramping jeung hampang.
Kajayaan mesin DFV anu ngadominasi F1 di akhir1960-anmulai meunang panantang serius di awal 1970-an. Ferrari mulai bangkit deui.Niki Laudajanten juara dunia di taun1975dan1977. Pembalap Ferrari séjéna,Jody Schekternaek ka podium juara dunia di taun1979.
Di akhir1970-an, pengembangan tehnologi ngajadikeun rupa mobil F1 janten leuwih handap tur ampir paantel jeung taneuh (aspal). Di1977-78, Lotus ngawanohkeun mobil kalayan konsep ground effect. Ceuk sang penciptana,Colin Chapman, aliran udara di handap mobil nalika mobil maju bisa ngabantu fungsi jangjang dina ningkatkeun kacepatan.
Bentuk rupa mobil anu leuwih rumit kemudian muncul. Saterasna muncul istilah sliding skirt, nyaéta plat panutup tambahan antara body mobil jeung aspal. Skirt téh fungsina pikeun aliran angin di handap mobil sangkan teu berhamburan ka mana-mana tapi langsung ka pengker mobil. Ku kituna, mobil narima daya tekan anu disebat downforce. Ku lantaran ayana downforce, mobil moal langsung ngalayang sanajan majuna kacida gancangna oge.
Konsep éta buahan manis taun 1978.Mario Andrettiti Amérika janten juara dunia pikeun tim Lotus. Dua taun saatosna, Williams F1 berhasil nyampurnakeun konsep ground effect tur hasilnaAlan Jonesjanten juara dunia1980.
Konsep mesin turbo sabenerna tos aya di F1 ti Juli 1977 nalika timRenaultngawanohkeun mesin turbo 1500 cc, anu di luar dugaan tiasa ngimbangan mesin normal 3000 cc milik DFV Ford. Sayangna tim-tim anu aya (kaasup Ferrari) masih percaya kana mesin konvensional. Sanajan mesin turbo tiasa meunang hiji balapan di taun 1978, euweuh tim sanes anu serius kana mesin ieu tepi ka taun1983. Di taun eta,BMWnyobian mesin turbo anu dipasok ka tim Brabham, tur ahirna sukses, di mana di akhir musimNelson Piquetakhirna naek janten juara dunia.
Saatos kaberhasilan Brabham sareng BMW, sababaraha pabrikan mulai ngalirik mesin turbo. Misalna TAG-Porsche anu kerjasama sarengMcLarenatawaHondasareng tim Williams. Mesin turbo teras ngadominasi era1980-an. Ukur Ferrari anu teu milu sibuk ku mesin Turbo. Prestasi Ferrari di era 1980-an ogé nyirorot pisan, ngadadak janten awon.
Sayangna, mesin turbo anu gancang téh sering nyababkeun kacilakaan. Akhirna dina tungtung taun1989, FIA ngalarang digunakeunana mesin turbo. Tapi ragam téhnik di F1 teu eureun. McLaren teras nimukeun sasis bahan carbon, tur Ferrari nimukeun girboks semi otomatis sareng tuas transmisi anu nempel di setir.
Di musim 1989, kapasitas mesin naek janten 3500 cc. Tapi lima taun saatosna, kapasitas mesin turun deui janten 3000 cc. Panyababna nyaéta kacilakaan tragis anu nyababkeunAyrton SennasarengRoland Ratzenbergerpupus di sirkuit Imola. Antara 1989-1995, tim bebas ngembangkeun mesin sadaekna. Aya nu nganggo V8, V10, sareng V12. Tapi ku sabab hayang nyeragemkeun konfigurasi, akhirna FIA mutuskeun mulai1996sadaya tim anu turun di F1 wajib ngagunakeun mesin V10 3000 cc. Kameunangan terakhir mesin V12 nyaéta di GP Kanada 1995 nalika FerrariJean Alesifinish kahiji. Sabenerna, usulan panggunaan mesin V10 téh datang ti tim Ferrari anu prestasina di era1990-antéh masih sami sapertos era 1980-an.
Era 1990-an ditandai ku ayana perkembangan komputer. Di F1 di era 1990-an perkembangan téhnik anu ujungna kana alat elektronik berkembang pesat. Tina asalna mekanis manual janten otomatis komputer. Konsep drive-by-wire muncul. Jadina nyupiran mobil F1-teh rada sami jeung maen vidéo game diPlayStation.
Ku sabab kitu, daek teu daek biaya anu dikaluarkeun pikeun riset ngaageungan. Akhirna sababaraha tim kolaps, anu tungtungna bangkrut. di antarana anu bangkrut téh tim Brabham sareng Lotus.
Awal dominasi Ferrari di abad 21 tos dimimiti saprak tim beureum éta janten juara konstruktor taun1999ngaliwatanEddie IrvinesarengMika Salo. Teras di taun2000tepi ka2004tim éta teras-terasan janten juara dunia lewatMichael Schumacher.Kimi Raikkonen,Fernando Alonso, sarengJuan Pablo Montoyasempet masihan perlawanan ketat di2003, tapi di akhir, Schumi janten juara dunia deui.
Sayangna gambaran juara dunia Ferrari téh kadang-kadang malah dibungbuan ku tampilan anu kirang sedap. salah sahijina di GP Austria2001nalika Schumi naek ka P2, di manaRubens Barrichellongelehan akibat téam order. Paling parah di musim2002, di balapan anu sami, Rubens Barrichello anu harusna meunang ngelehan deui ka Schumacher. Schumacher memang meunang GP Austria 2002, tapi manéhna ogé kudu narima denda 1 juta dollar ku FIA.
Taun2005, Ferrari akhirna eleh oge. Salasahiji sababna nyaéta panggunaan ban anu teu meunang leuwih ti dua set salila balapan. Gelar di 2005 jatuh ka tangan Fernando Alonso. Alonso teras nyetak sejarah, di antarana juara dunia termuda, juara balapan termuda, sareng pamegang pole termuda.
Di musim2006kapasitas mesin turun janten 2400 cc konfigurasi V8. Alasanna mesin V10 beuki ka dieu beuki gancang tur ngabahyakeun. Di 1995 kakuatan mesin V10 nyaéta 750 bhp, tapi di 2005 kakuatanna ampir tepi ka angka 1000 bhp.
Minangka juara dunia pertama di era V8 2400 cc nyaéta Fernando Alonso. Teras di musim2007Ferrari naek deui ka luhur. Kimi Raikkonen janten juara dunia anyar. Sateuacanna, dua kandidat kuat juara musim 2007, Fernando Alonso sarengLewis Hamiltonanu ngagabung di tim McLaren malah saling perang sodara. Kajadian ieu tangtu nguntungkeun tim Ferrari.
Awalna F1 téh sawates ajang nyalurkeun hobi babalapan urang Eropa. Tipayun, di era1950-ananu janten pembalap F1 téh seulobana mah nu baleunghar. Tapi kondisi éta mulai robih di awal1970-andi mana sababaraha sponsor mulai asup ka F1. Ku sabab kitu, di zaman éta teh, janten pembalap F1 teu kedah nu beunghar wae. Jalma biasa ogé gaduh kasempetan, asal aya sponsor.
Tungtutan sponsor mulai ngadominasi F1 di pertengahan 1970-an. di antarana nyaéta nyebarkeun informasi F1 ka sakuliah dunya. Laun-laun F1 janten ajang balapan kasohor di dunia. Nincak ka1990-an, nami F1 tos sajajar sareng Piala Dunia Maenbal atau Olimpiade. Tapi kedah dicatet, Piala Dunia sareng Olimpiade digelar opat taun sakali. Sedengkeun F1 digelar unggal taun dina 17 (atawa 18) lomba babalapan di sakuliah dunia ieu.
Zaman ayeuna, janten pagawe atau pembalap di F1 tiasa ngandelkeun dompet anjeun sadaya ku lantaran perputaran duit di F1 tina hasil promosi ka seluruh dunia sareng hak siar TV. F1 téh disiarkeun sacara langsung atawa tunda di 210 nagara lewat TV sareng radio.
Kahebatan promosi F1 ieu téh mangrupa salasa hiji jasa ti Mr.Bernie Ecclestone. Di tangan manéhna, F1 nu asalna olahraga biasa disulap janten olahraga menarik. Memang sapopoena Mr. Ecclestone téh sifatna tangan beusi. Tapi berkat jasana, F1 tiasa ekspansi ka sakuliah dunia. Sanajan ayeuna aya ajang-ajang balapan lain sapertosIndyCar,A1GP, atawaSuperleague Formula, tapi teu tiasa dibantah yén fans F1 masih leuwih seeur dibanding ajang-ajang balapan anu sanes.