මොරොක්කෝවේ භූගෝලය

මොරොක්කෝවට අත්ලාන්තික් සාගරයේ වෙරළ තීරයක් ඇති අතර එය ජිබ්‍රෝල්ටාර් සමුද්‍ර සන්ධිය පසුකර මධ්‍යධරණී මුහුදට ළඟා වේ. එය උතුරින් ස්පාඤ්ඤයට මායිම් වී ඇත ( සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා ජල මායිමක් සහ කුඩා ස්පාඤ්ඤ පාලිත කොටස් තුනක් සහිත ගොඩබිම් මායිම්, සියුටා, මෙලිලා සහ පෙනෝන් ඩි වේලෙස් ඩි ලා ගෝමරා), නැගෙනහිරින් ඇල්ජීරියාව සහ දකුණින් බටහිර සහරා. මොරොක්කෝව බටහිර සහරාවේ වැඩි කොටසක් පාලනය කරන බැවින්, එහි තථ්‍ය දකුණු මායිම මොරිටේනියාව සමඟ වේ.
රටෙහි ජාත්‍යන්තරව පිළිගත් මායිම් පිහිටා ඇත්තේ අක්ෂාංශ 27° සහ 36°N අතර දේශාංශ 1° සහ 14°W අතර ය. බටහිර සහරා එකතු කිරීම, මොරොක්කෝව බොහෝ දුරට 21° සහ 36°N, සහ 1° සහ 17°W අතර පිහිටා ඇත (රාස් නූආදිබු අර්ධද්වීපය 21°ට තරමක් දකුණින් සහ 17°ට බටහිරින් පිහිටා ඇත).
මොරොක්කෝවේ භූගෝලය අත්ලාන්තික් සාගරයේ සිට කඳුකර ප්‍රදේශ දක්වා සහරා කාන්තාරය දක්වා විහිදේ. මොරොක්කෝව යනු ඇල්ජීරියාව සහ ඈඳාගත් බටහිර සහරාව අතර උතුරු අත්ලාන්තික් සාගරයට සහ මධ්‍යධරණී මුහුදට මායිම්ව පිහිටි උතුරු අප්‍රිකානු රටකි. එය අත්ලාන්තික් සහ මධ්‍යධරණී වෙරළ තීරයන් ඇති රටවල් තුනෙන් එකකි (ස්පාඤ්ඤය සහ ප්‍රංශය සමග).
මොරොක්කෝවේ විශාල කොටසක් කඳුකරය. ඇට්ලස් කඳු ප්‍රධාන වශයෙන් රටේ මධ්‍යයේ සහ දකුණේ පිහිටා ඇත. රිෆ් කඳු රටේ උතුරු දෙසින් පිහිටා ඇත. මෙම පරාස දෙකෙහිම ප්‍රධාන වශයෙන් බර්බර් ජනයා වාසය කරති.එහි මුළු වර්ග ප්‍රමාණය බටහිර සහරා හැර වර්ගකිලෝමීටර 446,300 (වර්ග සැතපුම් 172,317 ) පමණ වේ. ඇල්ජීරියාව නැගෙනහිර සහ ගිනිකොන දෙසින් මොරොක්කෝවට මායිම් වේ, නමුත් දෙරට අතර දේශසීමා 1994 සිට වසා ඇත.
වයඹදිග අප්‍රිකාවේ අසල්වැසි මොරොක්කෝවේ ස්පාඤ්ඤ භූමිය මධ්‍යධරණී වෙරළ තීරයේ වාසස්ථාන පහකින් සමන්විත වේ: සියුටා, මෙලිලා සහ පෙනෝන් ඩි වේලෙස් ඩි ලා ගෝමරා, පීනෝන් ඩි අල්හුසෙමාස්, චෆරිනාස් දූපත් සහ මතභේදයට තුඩු දී ඇති පෙරෙජිල් දූපත. අත්ලාන්තික් වෙරළට ඔබ්බෙන් පිහිටි කැනරි දූපත් ස්පාඤ්ඤයට අයත් වන අතර උතුරින් මැඩෙයිරා පෘතුගීසි වේ. උතුරින්, මොරොක්කෝව මායිම්ව ඇත්තේ ජිබ්‍රෝල්ටාර් සමුද්‍ර සන්ධිය වන අතර, ජාත්‍යන්තර නැව් ගමනාගමනය අත්ලාන්තික් සහ මධ්‍යධරණී මුහුද අතර බාධාවකින් තොරව ගමන් කරයි.
රයිෆ් කඳු වයඹ සිට ඊසාන දෙසින් මධ්‍යධරණී මුහුදට මායිම් වන කලාපය පුරා විහිදේ. ඇට්ලස් කඳු රටෙහි කොඳු නාරටිය දිගේඊසාන දෙසින් නිරිත දෙසින් දිව යයි. රටේ ගිනිකොනදිග කොටසෙන් වැඩි කොටසක් සහරා කාන්තාරයේ පිහිටා ඇති අතර සාමාන්‍යයෙන් ජනාකීර්ණ නොවන අතර ආර්ථික වශයෙන් ඵලදායී නොවේ. ජනගහනයෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් මෙම කඳුකරයට උතුරින් වෙසෙන අතර දකුණින් බටහිර සහරා පිහිටා ඇත, එය 1975 දී මොරොක්කෝව විසින් ඈඳා ගන්නා ලද පැරණි ස්පාඤ්ඤ යටත් විජිතයක්බටහිර සහරාව කොටසක් බව මොරොක්කෝව ප්‍රකාශ කරයි. එහි භූමි ප්‍රදේශය සහ එය එහි දකුණු පළාත් ලෙස සඳහන් කරයි.
මොරොක්කෝවේ අගනුවර රබාත් ය; එහි විශාලතම නගරය එහි ප්‍රධාන වරාය වන කැසබ්ලැන්කා වේ. 2014 මොරොක්කෝ සංගණනයේදී 500,000 ට වැඩි ජනගහනයක් වාර්තා කරන අනෙකුත් නගර වන්නේ ෆෙස්, මාරකෙක්, මෙක්නෙස්, සැලේ සහ ටැන්ගර් වේ.
මොරොක්කෝව ISO 3166-1 alpha-2 භූගෝලීය කේතීකරණ ප්‍රමිතියෙන් MA සංකේතයෙන් නියෝජනය වේ.මෙම කේතය මොරොක්කෝවේ අන්තර්ජාල වසම, .ma සඳහා පදනම ලෙස භාවිතා කරන ලදී.
ප්‍රදේශය අනුව, මොරොක්කෝව ප්‍රධාන වශයෙන් "උණුසුම් ගිම්හාන මධ්‍යධරණී දේශගුණය" (Csa) සහ "උණුසුම් කාන්තාර දේශගුණය" (BWh) කලාප වලින් සමන්විත වේ.
මධ්‍යම කඳු වැටි සහ අත්ලාන්තික් වෙරළට ඔබ්බෙන් වූ සීතල කැනරි ධාරාවේ බලපෑම්, උතුරු හා මධ්‍යම කඳුකරයේ සශ්‍රීක වනාන්තරවල සිට පඩිපෙළ, අර්ධ ශුෂ්ක සහ කාන්තාර දක්වා විහිදෙන මොරොක්කෝවේ සාපේක්ෂ වශයෙන් විශාල විවිධ වෘක්ෂලතා කලාපවල සැලකිය යුතු සාධක වේ. මොරොක්කෝ වෙරළබඩ තැනිතලා ගිම්හානයේදී පවා සැලකිය යුතු ලෙස මධ්‍යස්ථ උෂ්ණත්වයක් අත්විඳිති. සමස්තයක් ලෙස ගත් කල, මෙම දේශගුණික පරාසය දකුණු කැලිෆෝනියාවේ දේශගුණයට සමාන වේ.
රයිෆ්, මැද සහ උස් ඇට්ලස් කඳුකරයේ, විවිධ දේශගුණික වර්ග කිහිපයක් පවතී: වෙරළබඩ පහත් බිම් දිගේ මධ්‍යධරණී, විවිධ ඕක් වර්ග, පාසි කාපට් වර්ධනය වීමට ප්‍රමාණවත් තෙතමනයක් සහිත ඉහළ උන්නතාංශවල තෙතමනය සහිත සෞම්‍ය දේශගුණයකට මග පාදයි. , ජුනිපර් සහ අත්ලාන්තික් ෆිර් මොරොක්කෝවට ආවේණික රාජකීය කේතුධර ගසකි. නිම්නවල සාරවත් පස සහ අධික වර්ෂාපතනය ඝන සහ සශ්‍රීක වනාන්තර වර්ධනයට ඉඩ සලසයි. වලාකුළු වනාන්තර රිෆ් කඳුකරයේ සහ මැද ඇට්ලස් කඳුකරයේ බටහිරින් සොයාගත හැකිය. ඉහළ උන්නතාංශවල, දේශගුණය ඇල්පයින් ස්වභාවයක් ගන්නා අතර, ස්කී රිසෝට් පවත්වාගෙන යා හැකිය.
ඇට්ලස් කඳුකරයේ ගිනිකොන දෙසින්, ඇල්ජීරියානු දේශසීමා අසල, දේශගුණය දිගු හා උණුසුම් ගිම්හාන සමඟ ඉතා වියළි වේ. කඳු පද්ධතියේ වැසි සෙවනැලි බලපෑම හේතුවෙන් ඇට්ලස් පරාසයට නැගෙනහිරින් පිහිටි පහත් බිම් ප්‍රදේශවල අධික තාපය සහ අඩු තෙතමන මට්ටම් විශේෂයෙන් ප්‍රකාශ වේ. මොරොක්කෝවේ ගිනිකොන දෙසින් ඇති ප්‍රදේශ ඉතා උණුසුම් වන අතර, සහරා කාන්තාරයේ කොටස් ද ඇතුළත් වන අතර, එහි විශාල වැලි කඳු සහ පාෂාණ තැනිතලා සශ්‍රීක ක්ෂේම භූමියෙන් පිරී ඇත.
දකුණේ සහරා කලාපයට ප්‍රතිවිරුද්ධව, වෙරළබඩ තැනිතලා රටේ මධ්‍යම සහ උතුරු ප්‍රදේශවල සාරවත් වන අතර ජනගහනයෙන් 95% ක් ජීවත් වන රටේ කෘෂිකර්මාන්තයේ කොඳු නාරටිය සමන්විත වේ. උතුරු අත්ලාන්තික් සාගරයට සෘජුව නිරාවරණය වීම, යුරෝපයේ ප්‍රධාන භූමියට සමීප වීම සහ දිගු විහිදී ඇති රිෆ් සහ ඇට්ලස් කඳු රටේ උතුරු අර්ධයේ තරමක් යුරෝපීය දේශගුණයේ සාධක වේ. එය මොරොක්කෝව පරස්පර විරෝධී රටක් බවට පත් කරයි. වනාන්තර ප්‍රදේශ රටේ 12% ක් පමණ ආවරණය වන අතර වගා කළ හැකි ඉඩම් 18% කි. මොරොක්කෝ භූමියෙන් ආසන්න වශයෙන් 5% කෘෂිකාර්මික භාවිතය සඳහා වාරි ජලය සපයනු ලැබේ.
සාමාන්‍යයෙන්, ගිනිකොන දිග ප්‍රදේශ (පූර්ව සහරා සහ කාන්තාර ප්‍රදේශ) හැර, මොරොක්කෝවේ දේශගුණය සහ භූගෝලය අයිබීරියානු අර්ධද්වීපයට බෙහෙවින් සමාන ය. එබැවින් මොරොක්කෝවට පහත දේශගුණික කලාප ඇත:
ඇල්ජීරියානු දේශසීමා ආසන්නයේ අගාදිර් සහ ජෙරාඩා නැගෙනහිරට දකුණින්, ශුෂ්ක සහ කාන්තාර දේශගුණය පවතිනු ඇත.
මොරොක්කෝව සහරා කාන්තාරයට සහ අත්ලාන්තික් සාගරයේ උතුරු මුහුදට සමීප වීම හේතුවෙන්, සිරොක්කෝව නැගෙනහිරින් හමා එන විට තාප තරංග ඇති කරන විට උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 7-8 කින් ඉහළ නැංවීමෙන් හෝ උෂ්ණත්වය අඩු කිරීමෙන් කලාපීය සෘතුමය උෂ්ණත්වයට බලපෑම් කිරීමට සංසිද්ධි දෙකක් සිදු වේ. වයඹ දෙසින් සීතල තෙත් වාතය හමන විට සෙල්සියස් අංශක 7-8 කින්, සීතල තරංගයක් හෝ සීතල කාලගුණයක් ඇති කරයි. කෙසේ වෙතත්, මෙම සංසිද්ධි සාමාන්‍යයෙන් දින දෙක පහකට වඩා පවතින්නේ නැත.
දේශගුණික විපර්යාස බහු මානයන් මත මොරොක්කෝවට සැලකිය යුතු ලෙස බලපානු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. උණුසුම් හා ශුෂ්ක දේශගුණයක් සහිත වෙරළබඩ රටක් ලෙස පාරිසරික බලපෑම් පුළුල් හා විවිධ විය හැකිය. 2019 දේශගුණික විපර්යාස කාර්ය සාධන දර්ශකයට අනුව, මොරොක්කෝව ස්වීඩනයට වඩා සූදානමින් දෙවන ස්ථානයට පත් විය.
මොරොක්කෝවේ ජෛව විවිධත්වය පුළුල් පරාසයක පවතී. එය මධ්‍යධරණී ද්‍රෝණියේ කොටසක් වන අතර, ශීඝ්‍ර වාසස්ථාන විනාශයට ලක්වන ආවේණික විශේෂවල සුවිශේෂී සාන්ද්‍රණයක් සහිත ප්‍රදේශයක් වන අතර, එබැවින් සංරක්ෂණ ප්‍රමුඛතාවය සඳහා උණුසුම් ස්ථානයක් ලෙස සැලකේ.අවිෆානා සැලකිය යුතු ලෙස වෙනස් වේ.මොරොක්කෝවේ සත්ව විශේෂ 454 ක් ඇතුළත් වන අතර, ඉන් පහක් මිනිසුන් විසින් හඳුන්වා දී ඇති අතර, 156 ක් කලාතුරකින් හෝ අහම්බෙන් දක්නට ලැබේ.
වනයේ වඳ වී යාමට දඩයම් කරන ලද බර්බරි සිංහයා, මොරොක්කෝවේ උපන් උප විශේෂයක් වන අතර එය ජාතික ලාංඡනයකි. කැලෑවේ සිටි අවසන් බාර්බරි සිංහයාට වෙඩි තබා ඇත්තේ 1922 දී ඇට්ලස් කඳුකරයේදීය.උතුරු අප්‍රිකාවේ අනෙකුත් ප්‍රාථමික විලෝපිකයන් දෙදෙනා වන ඇට්ලස් වලසා සහ බාබරි දිවියා පිළිවෙළින් වඳ වී ගොස් වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇත. බටහිර අප්‍රිකානු කිඹුලන්ගේ ධාතු ගහනය 20 වන සියවස දක්වා ඩ්‍රා ගඟේ පැවතුනි.
මොරොක්කෝවට සහ ඇල්ජීරියාවට ආවේණික ප්‍රයිමේට් වර්ගයක් වන බාබරි මැක්කා ද වෙළදාමසඳහා ඉවත්වීම, නාගරීකරණය, දැව සහ දේපළ වෙළඳාම් ව්‍යාප්තිය හේතුවෙන් වනගත ප්‍රදේශය - මැක්කන්ගේ වාසභූමිය අඩු කිරීම හේතුවෙන් වඳවීමේ තර්ජනයට මුහුණ පා සිටී.
ආහාර, සුරතල් සතුන්, ඖෂධීය අරමුණු, සිහිවටන සහ ඡායාරූප මුක්කු සඳහා සතුන් සහ ශාක වෙළඳාම් කිරීම මොරොක්කෝව පුරා බහුලව දක්නට ලැබේ, නීති බොහෝමයක් නීති විරෝධී බවට පත් කර ඇත.මෙම වෙළඳාම නියාමනය නොකළ අතර දේශීය මොරොක්කෝ වන ජීවීන්ගේ වන ගහනය නොදන්නා අඩුවීමක් ඇති කරයි. උතුරු මොරොක්කෝව යුරෝපයට සමීපව පිහිටා ඇති නිසා, පතොක්, කැස්බෑවන්, ක්ෂීරපායී හම් සහ ඉහළ වටිනාකමකින් යුත් පක්ෂීන් (උකුස්සන් සහ බස්ටර්ඩ්) වැනි විශේෂයන් රටේ විවිධ ප්‍රදේශවල අස්වනු නෙලනු ලබන අතර විශේෂයෙන් විශාල ඊල් තොගයක් සමඟ සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයකින් අපනයනය කරනු ලැබේ. අස්වැන්න - 2009-2011 කාලය තුළ ඈත පෙරදිගට අපනයනය කරන ලද ටොන් 60 කි.
මොරොක්කෝව භෞමික පරිසර කලාප හයකට නිවහන වේ: මධ්‍යධරණී කේතුධර සහ මිශ්‍ර වනාන්තර, මධ්‍යධරණී ඉහළ ඇට්ලස් ජුනිපර් පඩිපෙළ, මධ්‍යධරණී ෂිටිම්-ආර්ගානියා වියළි වනාන්තර සහ සාරවත් පඳුරු, මධ්‍යධරණී වියළි වනාන්තර සහ පඩිපෙළ, උතුරු සහ මධ්‍යධරණී වනාන්තර, සහ මධ්‍යධරණී වනාන්තර.එහි 2019 වනාන්තර භූ දර්ශන අඛණ්ඩතා දර්ශකයේ මධ්‍යන්‍ය ලකුණු 6.74/10ක් තිබූ අතර එය රටවල් 172 කින් ගෝලීය වශයෙන් 66 වැනි ස්ථානයට පත් විය.
උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: "note" නම් කණ්ඩායම සඳහා<ref>ටැග පැවතුණත්, ඊට අදාළ<references group="note"/>ටැග සොයාගත නොහැකි විය.