davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
Colénak

Colénaknyaéta salah sahiji kadaharan hasSundadijieun tinapeuyeum sampeubeunang meuleum.Colénak téh singgetan ti dicocol énak.Kadaharan ieu biasana didagangkeun ku cara maké gorobag surung.Kiwari mah colénak gé miboga rupa-rupa rasa, salah sahijina colénak rasakadu.
Colénak téh dijieunna tina peuyeumsampeunu dibeuleum, tuluy dipidangkeun makégula beureumnu geus leyur dipanaskeun (kinca).Atawa aya ogé nu dipidangkeun makéenténtinakalapanudiparud.
És dogér

És dogérnyaéta ngaran inuman és sajenisés campurnu ilahar di wewengkonJawa Kulon.Asalna ti daérahCirebon, nu kiwari geus sumebar ka sakuliah Jawa Kulon jeung sababaraha wewengkon séjénna kayaningJakarta,MalangjeungSurabaya. Inuman ieu eusinapeuyeum sampeu,susu,cipati,peuyeum ketan hideungjeungpacar cina.Baheula mah ngaranna téhés serutnu kiwari jadi és dogér.Baheula és dogér téh dijualna ku cara disuhun, tapi ku sabab kiwari geus mimiti makégorobag, ngaranna robah jadi és dogér, singgetan tinaés dorong gérobak.ku sabab robah ngaranna, kitu ogé eusina ngilu robah, kiwari mah és dogér téh lain ngan saukur peuyeum, jeung pacar cina, tapi ogé ditambahan ku bahan lain kayaningalpuketatawanangka.
Bahan nu diperlukeun pikeun nyieun és dogér téh di antarana kayaning, peuyeum sampeu, peuyeum ketan hideung, pacar cina, alpuket (mun resep)susu,dawegannu geus dikurud,sirop,cipati,uyahjeunggula bodas.Prak-prakan nyieun és dogér téh mimitina golakkeun cipati, tiiskeun.Tuluy abuskeun bahan kayaning peuyeum sampe, peuyeum ketan hideung, dawegan, susu, jeung sirop kanagelastuluy abuskeun és serut jeung cipati tadi. És dogér siap dipidangkeun.
Céndol

Céndoltéh mangrupa salah sahiji inuman has tiSunda, sarupa jeungdawettapi béda.Biasana céndol dijieun tinatipung hunkwéhjeung diwarnaan maké pawarna dahareun.Céndol geus jadi inuman sopopoé masarakat Sunda, nu dagangna biasana maké gorobag surung.Biasana céndol dipidangkeun makékinca,cipatijeungpeuyeum sampeu.NumutkeunCNN, céndol téh abus ka 50 inuman pangeunahna di dunia.Di gérénté-géréntél, didaharna maké peueut dicipatian.
Pikeun nyieun céndol téh sadiakeun bahan-bahan saperti,tipunghunkwéh, caikapur seureuh,pawarna pandan,gula beureum, cipati jeung peuyeum sampeu.Mimitina mah, galokeun tipung hunkwé jeung cai, campurkeun pawarna pandan, tuluy golakeun nepi ka jadi bubur kentel.Tuluy geus kitu bubur diasupkeun kanasaringan, anteupkeun nepi ka marurag jadi céndol.Mun geus tiis, kari campurkeun jeung peuyeum sampe, cipati tuluy kincaan.Leuwih ngeunah mun dipidangkeun makéés serut.
És goyobod

És goyobodnyaéta inumantradisionalhas anu asalna tiGarut,Jawa Kulon.Sanajanésieu asalna tiGarut, és goyobod ogé geus loba didagangkeun di sabudeureunKota Bandungkalawan ngagunakeungorobagsurung sarta nguriling ka lembur-lembur., aya ogé nu geus boga tempat matuh saperti kios.Kitu kaayaanana ditambahan dinaésnatéh maké tipung hunkué ngajadikeun és goyobod béda ti és campur dawam.
És goyobod mimiti diwanohkeun ku Junaedi, urangsundanu ngumbara diJakartataun 1930 an, Junaedi boga anggapan diKota Jakartanu panas mentrang, jualan és mangrupa pilihan nu bener.Bahan-bahan sederhana és,goyobodjeungsanten, Junaedi miharep és goyobod bisa ditarima ku masarakatJakarta.
Tapi kanyataanna jauh tina harepan. Mangtaun-taun jualan és goyobod, masarakatJakartateu pati raresepeun ku sabab kurang saluyu jeung létah urangJakarta.Usaha Junaedi dituluykeun ku budakna, Usep Suryana, anjeunna nu nuluykeun usaha Junaedi. Usep mimiti muka usahana diBandungtaun 1940-an.
Usep mimiti muka kios dijalan Banceuy, salah sahiji tempat nu strategis diBandung. Maké bahan nu sarua jeung Junaedi, Usep bisa ngirut masarakat Bandung pikeun meuli és goyobod. Di Bandung téh Usep ngan sakur bisa jualan és goyobod 5 taun.
Tragedi Bandung Lautan Apitaun 1946 nyababkeun Usep kudu pindah ti Kota Bandung.Usep tuluy muka kios és goyobod diGarut, mernahna di puseur kota Garut. Di kota ieu és goyobod jadi legenda.
Kiwari és goyobod bisa kapanggih di mana waé lain wungkul di Kota Garut, tapi di kota-kota séjénna di sabudeureunJawa Kulon.
Pikeun nyieun és goyobod téh siapkeun bahan-bahan kayaning,tipung hunkué,cangkaléng(nu meunang ngulub jeung ngarajang ipis), buahdewegan,peuyeum sampeu,peuyeum ketan hideung,alpuket,cipati,gula bodas,susujeungés sugu.
Cara Nyieunna, campurkeun tipung hunkué jeung cai, tuluy panaskeun, galo nepi ka rata jeung kentel kalawan seuneuna leutik. Sanggeus éta pair ka jeroloyangkalawan kandelna 1,5 cm,saterasna bekukeun.Sanggeus beku kaluarkeun ti loyang sarta potong kotak-kotak leutik.Sadiakeun wadah, asupkeun dewegan, alpuket, cangkaléng, peuyeum sampeu, peuyeum ketan, goyobod sarta és sugu sébor kalawan santan sarta sirop, tuluy tambahkeun susu sacukupna.És goyobod siap dipidangkeun.
Stasion Malébér

Stasion Malébér(MLB) nyaéta hijistasion karéta apianu perenahna diMalébér, Karangtengah, Cianjur. Stasiona anu luhurna +357 méter ieu aya diDaérah Operasi II Bandung. Ti saprakKA Argo Peuyeumeureun operasina, jalur karéta Cianjur - Padalarang sarta stasion-stasionna otomatis teu aktip.
Sabada geus lila teu aktip, kiwari jalur karéta api Cianjur - Padalarang eukeur diaktipkeun deui, rél-rél anu tiheula diganti ku rél anu anyar lantaran rél nu baheula geus kolot sarta teu bisa nahan beban anu beurat teuing. Kira-kira prosés réaktivasi ieu bisa bérés ahir2019atawa awal2020.Sanajan jalur Cianjur-Ciranjang-Cipatat geus aktip, tapi ieu stasion teu diaktipkeun deui.
(id)Situs Resmi PT Kereta Api IndonesiaArchived2023-08-15 diWayback Machine
Ernest Tapai

Ernest TapaidettoErnie(Perth,14 febbraio1967) è un excalciatoreed exgiocatore di calcio a 5australiano.
Tapai ha esordito a 18 anni con ilFootscray JUSTnellaNational Soccer League. Dopo aver giocato per ilSunshine George Crosse l'Adelaide City, nel1992si è trasferito all'estero firmando per gliinglesidelloStoke City, con cui tuttavia non ha disputato alcuna partita ufficiale.
Nel1993ha firmato per iportoghesidell'Estoril-Praiaprima di ritornate nellaNSLprima con iGippsland Falcons, poi con iCollingwood Warriorse infine con ilPerth Glory.
Dal1998a2001ha giocato nellaS.League singaporianaper loHome Unitede ilClementi Khalsa, dove ha chiuso la carriera.
Tapai ha disputato 37 partite con laNazionale australianatra il1986e il1998segnando 6gol.
Ha fatto parte della selezione che ha vinto laCoppa delle nazioni oceaniane 1996e di quella che ha concluso laConfederations Cup 1997al secondo posto.
Utilizzato nel ruolo di giocatore di movimento, ha come massimo riconoscimento in carriera la partecipazione con laNazionale di calcio a 5 dell'AustraliaalFIFA Futsal World Championship 1989dove la nazionale australiana non ha superato il primo turno, affrontando Stati Uniti, Italia e Zimbabwe.
Coppa delle nazioni oceaniane 1996

LaCoppa delle nazioni oceaniane 1996(1996 OFC Nations Cup)fu la terza edizione dellaCoppa delle nazioni oceaniane, competizione calcistica per nazionali organizzata dallaOFC. La competizione si svolse dal 10 novembre1995al 1 novembre1996e vide la partecipazione di quattro squadre:Australia,Isole Salomone,Nuova ZelandaeTahiti. Il torneo valse anche come qualificazione per laFIFA Confederations Cup 1997.
Nella sezione "partecipazioni precedenti al torneo", le date ingrassettoindicano che la nazione ha vinto quella edizione del torneo, mentre le date incorsivoindicano la nazione ospitante.
7 reti
2 reti
1 rete
Autorete
希山慕丁莱益斯

希山慕丁莱益斯（马来文：Hishamuddin Rais，1951年2月3日—），马来西亚社运活跃分子，专栏作者及电影制作人。他是70年代学运领袖，学运被镇压后，曾流亡国外长达20年。回国后，他复又积极参与社会运动。
1951年2月3日，希山慕丁莱益斯生于森美兰州日叻务县。中学时期，他就读于江沙马来学院；1971年，进入马来亚大学。在马大求学期间，他积极参与学生运动，并于1972年，被选为全国学生协会总秘书。1974年，这个学生组织声援新山北湖（Tasek Utara）遭逼迁的木屋区人民，以及华玲县的穷困农民，结果有不少学生遭政府逮捕，希山慕丁莱益斯在被逮捕前选择流亡到海外。
在海外流亡的廿年，希山慕丁莱益斯先后居住于比利时和英国，并在这段时间内修读了美术和电影制作课程。1994年，他重返祖国。希山慕丁莱益斯仍然活跃于社会运动。至今仍以笔名“Isham”撰写异议部落格“Tukar Tiup（页面存档备份，存于互联网档案馆）”。
Hishamuddin Rais(2010)Tapai, Selangor: ZI Publications Sdn Bhd.ISBN 978-967-5266-11-9.
Dari Jemapoh ke Manchester（1998）
马来西亚中学列表

下表为马来西亚境内所有的中学列表。
注：详细列表按各州区分别列出。
新开设的中学从80开始
在2010年，马来西亚教育部改革了大马的职业教育系统。配合这项改革，所有技术学校（Sekolah Menengah Teknik，SMT）皆转型为职业学校（Sekolah Menengah Vokasional，SMV）。在教育大蓝图之下，教育部有意将这些SMV转型为职业学院（Kolej Vokasional）。
新开设的华文独中从62开始
世界的中心是大阪 ～難波自治區～

《世界的中心是大阪 ～難波自治區～》（世界の中心は大阪や 〜なんば自治区〜）是日本女子組合NMB48的第二張原创专辑，於2014年8月13日由laugh out loud! records發售。
封面：加藤夕夏、太田夢莉、小谷里步、柏木由紀、上西恵、村重杏奈、山本彩、吉田朱里
封底：Team N 18位成員
CD
DVD （DISC A）
DVD （DISC B）
封面：白間美瑠、高野祐衣、谷川愛梨、村瀨紗英、藤江麗奈、矢倉楓子、山田菜菜
封底：Team M 18位成員
CD
DVD （DISC A）
DVD （DISC B）
封面：市川美織、梅田彩佳、澀谷凪咲、薮下柊、高柳明音、渡辺美優紀、門脇佳奈子
封底：Team BII 18位成員
CD
DVD （DISC A）
DVD （DISC B）
封面／封底：「伊維薩女孩」選拔成員22名
CD
所属队伍是发售当时的状况
（Center：山本彩）
（Center：山本彩、渡辺美優紀）
「Team N」名義
（Center：山本彩、柏木由紀）
「Team M」名義
（Center：矢倉楓子、白間美瑠）
「Team BII」名義
（Center：渡辺美優紀）
「研究生」名義
（Center：城惠理子）
（Center:矢倉楓子、白間美瑠）
尼泊爾語語法

尼泊爾語文法是對尼泊爾語的構詞和句法的研究，它是南亞的一種印度雅利安語言。
在文字方面，尼泊爾語使用天城文。本文中使用IAST轉寫。
元音和輔音在下表中列出。當光標停留到特定字符上的時候，會顯示其相應的IPA音標。
尼泊爾語中指示雄性和雌性的名詞有時通過後綴或通過成對的詞法差異項來進行區分。因此有一種模式涉及到了陽性-o/ā與陰性-ī後綴（比如chorā“son”與chorī“daughter”，buṛho“old man”與buṛhī“old woman”），而另一個此種現象是派生陰性後綴-nī(比如chetrī“Chetri”與chetrīnī“Chetri woman”，kukur“dog”與kukurnī“bitch”)。此外，其他情況下名詞明顯不做標記（比如無生名詞，抽象名詞，所有其他的有生名詞）。
總的來說，在文法性方面，在印度-雅利安語言中，尼泊爾語擁有一種“減弱了的”性系統，其中“性一致典型的限制於雌性動物（所以這個系統本質上被重構為 zero/+Fem），可選的或鬆散的即使如此[...]，並且在語法範圍內很大程度的縮減了。[...]在尼泊爾語中，[變格]結尾是中性的-o，在更正規風格下對雌性個體可變更為-ī”
尼泊爾語區分兩個性，名詞有通用複數化後綴-harū（比如mitra“friend”與mitraharū“friends”）。不同於英語複數，這不是強制性的，如果複數性已經用其他方式指示出來則無需表達: 比如通過明確的計數，或一致。Riccardi (2003:554頁)要進一步注意到這個後綴“極少指示簡單複數性: 它經常意味著相同或類似的其他對象也被指出並可以翻譯為‘and other things’。”
形容詞可分為可變格和不變格兩類。可變格是有標記的，通過結尾表示它們所限定的名詞的性和數。變格結尾對陽性單數為-o，陰性單數為-ī，對複數是-ā。比如sāno kitāb“small book”，sānī keṭī“small girl”，sānā kalamharū“small pens”。
陽性或者說是“中性”-o是引用形式和絕大多數其他場合常遇到的變格，如上所述，在尼泊爾語中性是縮減的。但是“在著作中，有某種強烈趨勢超出口語使用而推廣陰性標記，包括陰性結尾的特定帶形容詞一致標記。這個趨勢被某些尼泊爾語文法所強化並由印地語在口語和行文上的影響所鞏固”
不變格形容詞是完全不變化的，可以結尾於要么輔音要么元音(除了-o)。
在尼泊爾語中的文法功能核心或“格標記”位於叫做後置詞的黏著後綴或質詞系統中，這類似於英語的前置詞。有很多這種一個詞的主後置詞:
在此之上是複合後置詞，由主後置詞(最常見的ko或bhandā)加上副詞而形成。
尼泊爾語有第一和第二人稱代詞，而第三人稱形式有著指示代詞起源，並可以按指示性分類為近指和遠指。代詞系統非常詳細，其中差異的起因是社會禮節。在這方面它有三等/級的禮節/地位: 低、中和高。人稱代詞不區分性。
第一人稱單數代詞是maम，而第一人稱複數是hāmīहामी。下表列出第二人稱和第三人稱單數形式。
yo和tyo有複數形式yī和tī，而其他代詞用通用後綴-harū來複數化(包括hāmī，用於強調但排除ū)。上表中用括號括起來的一些形式是它們的間接格，用於它們(作為指示代詞)或它們(作為指示定語)所限定的詞跟隨著後置詞的時候。還有一個不需要間接化的例外是-sãga“with”。
在尼泊爾語中動詞是相當高度屈折的，在數、性、和人稱上與主語一致。它們還按時態、語氣和體貌屈折。同這些屈折的限定形式一起，還有大量的分詞形式。
在尼泊爾語中可能最重要和最不規則的動詞是動詞 हुनुhunu“to be, to become”。在簡單現在時中，हुनुhunu至少有三種變位，其中只有一個是規則的。第一，ho-變位，概括的說，用於定義事物，而就本身而言它的補語通常是名詞。第二，cha-變位用於描述事物，補語通常是形容詞或前置詞短語。第三，huncha-變位用於表達規則的發生事件或將來事件，並且還表達“to become”或“to happen”。
它們變位如下:
हुनुhunu在簡單過去時有兩個異幹互補詞幹，即 भ-bha-(其使用對應於huncha-變位)和 थि-thi-(它對應於cha和ho-變位二者) 它們在其他情況下是規則變位的。भ-bha-還是用於形成各種分詞的詞幹。
規則動詞的限定形式變位如下(使用 गर्नुgarnu“to do”作為例子):
此外，有在起源上是不定式和分詞的兩種形式，但是卻經常像它們就是限定動詞一樣使用。再次使用 गर्नुgarnu作為例子，它們是 गरेकोgareko“did”和 गर्नेgarne“will do”。因為比變位形式要簡單，它們經常被非母語使用者過度使用，這聽起來很生硬。
在尼泊爾語中eko-分詞還是完成時構造的基礎。這是使用助動詞 हुनुhunu(通常在現在時用cha-形式而在過去時用thi-形式)和eko-分詞來形成的。比如 मैले काम गरेको छुmaile kām gareko chu意思是“I have done (the) work”。
尼泊爾語有兩種不定式。第一種通過向動詞詞幹增加 -नुnu來形成。這是動詞的引用形式並用於很多構造中，其中最重要的是表達責任的構造。這是通過組合nu-不定式和動詞 पर्नुparnu“to fall”來形成的。這是非個人性構造，這意味著通常向施事者增加賓語標記 -लाईlāī，除非這個動詞是及物的，在這種情況下增加作格/工具格標記 -लेle。例如，“I have to do work”將翻譯為 मैले काम गर्नुपर्छmaile kām garnuparcha。它還與後置詞 -अघिaghi“before” 一起使用。例如，गर्नुअघिgarnuaghi含義是“before doing”。
第二種不定式是通過向動詞詞幹增加 -नna來形成的。它廣泛用於各種情況，並且一般可以用在英語中使用不定式的地方。例如，म काम गर्न रामकहाँ गएको थिएँma kām garna rāmkahā̃ gaeko thiẽ含義是“I had gone to Ram's place to do work”。
马江国会议席

马江国会议席（馬來語：Marang），位于马来西亚登嘉楼的国会议席，该国会议席于1974年首次竞选，并根据投票制度在马来西亚议会中委任一名下议院议员。目前其下有四个州议席，分别为阿罗林拔（N17）、武吉巴容（N18）、鲁仁当（N19），以及彭加兰柏拉岸（N20）。最后一次选举是在2022年马来西亚大选。现任马江国会议员为哈迪阿旺，来自国民联盟伊斯兰党。
티모르알로르판타르어족

티모르·알로르·판타르어족(영어:Timor–Alor–Pantar languages)는인도네시아남부의티모르섬,키사르섬,알로르 열도에서 쓰이는파푸아 언어들이 이루는어족이다.
Holton and Klamer (2018)는 티모르알라르판타르어족이트랜스뉴기니어족의 일부라는 주장이 설득력 없다고 보아 별개의 어족으로 분류했다.
티모르·알로르·판타르어족 언어들 사이의 계통 관계는 충분히 입증되었다. 그 중 알로르·판타르어파는 뚜렷한 하위 집단을 이룬다.다음의 보수적인 분류는 Ross (2005), Schapper et al. (2012), Holton et al. (2012)에서 가져온 것이다.
이 분류는 보수적인 것으로, 입증되지 않은 분기군을 포함하지 않는다.
부낙어와 알로르판타르어파는 때로 “서티모르어파”로 묶인다. 그러나 한편으로는 부낙어와 동티모르어파를 “티모르·키사르어파”로 묶기도 한다. 알로르·판타르 언어들은 서로 분명히 연관되어 있고, 티모르·키사르 언어들도 마찬가지이며 두 집단도 서로 연관되어 있다. 그러나 모든 언어들을 대상으로 비교언어학적 연구를 수행하기 전까지는 부낙어가 동티모르어파와 알로르판타르어파 중 어느 집단에 더 가까운지 분명히 알 수 없고, 알로르판타르어파가 유효한 분기군인지도 알 수 없다. 그러나 Kaiping and Klamer (2019)는 부낙어가 티모르알라르판타르어족 언어 중 가장 이질적인 언어로서 동티모르어파와 알로르판타르어파보다 먼져 분기했다고 본다.
알로르섬중부와 동부 언어들은 일반적으로판타르섬과티모르섬의 언어들에 비해교착어적 특징이 강하고, 후자는 비교적고립어적이다.
티모르섬의파푸아 제어들은 지리적으로 가깝지만 계통적으로 그리 가까운 관계가 아니다. 티모르섬의 이웃 섬들에 분포하며 서로 같은 계통임이 분명한알로르판타르어파언어들을 제외하면 티모르섬의 언어들 가운데 어떤 것도 서로 연관되어 있음을 입증하기 어렵다.
1941년아서 카펠은 처음으로 티모르섬의 언어들이 어족을 이룬다고 제안했고, Watuseke & Anceaux는 1973년에 처음으로 티모르알로르판타르어족 가설을 제안했다. 보다 최근의 분류에서는 두 집단 모두 더 작게 쪼개졌지만, 궁극적으로 모두가 서로 연관되어 있으리라는 데에는 많은 학자들이 동의한다.
1957년 HKL Cowan은 티모르 언어들과서파푸아어족을 연결지었다. 그러나스티븐 부름은 1975년에트랜스뉴기니어족의 정의를 확장하면서 티모르알로르판타르 언어들이 그 안에 포함되며남도베라이 언어들과 함께 남도베라이·티모르·알로르·판타르어파를 이룬다고 보았다. 부름은 별개의 어족인 서파푸아어족과의 공통점을 인지했지만 이것은기층 언어의 영향일 수 있다고 하였다.
Ross (2005)는 티모르알로르판타르 언어들이서봄베라이 언어들과 함께서트랜스뉴기니어파의 한 분기군을 이루는 것으로 분류했다. Holton & Robinson (2014)은 새로운 어휘 자료를 면밀히 검토한 결과 티모르알로르판타르어족과 트랜스뉴기니어족을 연결지을 근거를 거의 발견하지 못했다고 발표하였다.하지만 Holton & Robinson (2017)은 트랜스뉴기니어족, 특히 서봄베라이 언어들과 연결짓는 가설이 가장 설득력 있는 가설이라는 점에는 동의한다. 현재로서는 그렇게 분류하지 않을 채로 남겨 두는 편을 선호하기는 하지만 말이다.
티모르알로르판타르 언어들은 다음의오스트로네시아어족언어들과 상당한 수준의 접촉을 겪어 왔다.
티모르알로르판타르조어에는 다음과 같은 자음이 있었다고 생각된다.
Ross (2005)는 티모르알로르판타르조어의 대명사 체계를 다음과 같이 재구한다:
Ross (2005)는 이 대명사들이 트랜스뉴기니조어의 1인칭 대명사 *na, *ni 및 2인칭 대명사 *ga, *gi, 또 어쩌면 쌍수/청자포함 형태소 *-pi-의 반영일 수도 있다고 제안한다. 하지만 다른 언어학자들이 만족할 만한 수준으로 입증되지는 못했다. 많은 언어학자들은 티모르알로르판타르어족이 트랜스뉴기니어족과 별개의 어족이라고 본다.특히 로스의 가설은 트랜스뉴기니의 2인칭 대명사가 티모르알로르판타르의 3인칭 대명사에 대응한다는 가정을 필요로 한다.
Schapper, et al. (2017: 141-143)은 다음과 같은 티모르알로르판타르조어, 알로르판타르조어, 티모르조어 형태를 재구함으로써 티모르 언어들과 알로르판타르 언어들이 서로 연관되어 있음을 보여준다.
Pawley and Hammarström (2018)는 티모르알로르판타르조어(pTAP)와 알로르판타르조어(pAP)의 어휘(재구는 Holton and Klamer 2018에서 가져옴) 가운데 트랜스뉴기니조어(pTNG; 재구는 Pawley and Hammarström 2018에서 가져옴) 어휘의 반영일 수도 있는 것들의 목록을 제시했다.
그러나 Holton and Robinson (2014)은 티모르알로르판타르어족을 트랜스뉴기니어족의 일부가 아니라 독립된 어족으로 분류한다.
Dácké války

Dácké válkyje označení vojenských střetnutí svedených na přelomu 1. a 2. století n. l. meziDáky, vedenými králemDecebalem, aŘímany. Konflikt vyprovokovaný dáckými nájezdy do římskýchprovinciínaBalkáněse rozhořel za vlády císařeDomitianav letech 87 až 89. Římané tehdy utrpěli porážku vprvní bitvě u Tapaea posléze s Dáky sjednali příměří. O několik let později obnovil císařTraianusdvěma rozsáhlými vojenskými akcemi nepřátelství s Dáky. První akcí byladruhá bitva u Tapaev letech 101 až 102 a další následovala v letech 105 až 106, během nichž si podrobil jejich hlavní městoSarmizegetusua po smrti Decebala začlenilDáciidořímského impéria.
Decebalus

Decebalus(rumunskyDecebal, †106) byl poslednídáckýkrál, který vládl v letech87až106.
Po smrti největšího dáckého králeBurebistyv roce44 př. n. l.se Dácie rozpadla do čtyř nebo pěti menších států. Teprve o 100 let později se dáckému náčelníkovi jménemDiurpanespodařilo znovu sjednotit Dácii, jejímž hlavním městem ustavilSarmisegetusu. Diurpanes reorganizoval armádu a v roce85se svýmiDákynapadl a vydrancoval silně opevněnou pohraničnířímskou provinciiMoesii, nacházející se jižně od řekyDunaje.
Dva roky poté vyslal císařDomitianussvéhoprefekta praetorio, Cornelia Fusca, se čtyřmi nebo pětilegiemiproti Dákům, kteří měli být potrestáni za svoji opovážlivost. Dvě římské legie byly však přepadeny ze zálohy a poraženy u Tapae (poblíž dnešníhoTemešváru). Samotný prefekt Fuscus v boji padl. Diurpanes nato přijal jméno Decebalus (což znamená „silný jako deset mužů“).
V roce88pronikla do Dácie jinářímskáarmáda, které velel Tettius Iulianus. Toto římské vojsko dosáhlo sice vítězství vbitvě u Tapae, avšak současně propuklo povstáníMarkomanů, jehož potlačení si vyžádalo značné vojenské síly. Římané byli v důsledku těchto nepříznivých okolností donuceni platit Dákům veliké sumy zlata a vykupovat si tak mír na dolním Dunaji. Tyto proŘímpokořující podmínky odmítl dále snášetTraianus, jenž se stal římským císařem v roce98. Již brzy po svém nástupu podnikl několik vojenských tažení, během nichž posunul hraniceřímské říšena jejich nejzazší mez.
V roce101byl Decebalus houževnatými Římany poražen vdruhé bitvě u Tapae. Přesto si dokázal udržet trůn, nicméně musel strpět vojenskou přítomnost Římanů v zemi. O tři roky později Decebalus porazil a vyhnal římskouposádkuz Dácie. Římané se však záhy vrátili s posilami.
Po úspěšném završení dlouhéhoobléhání Sarmisegetusyv roce 106 si Římané pod vedením Traiana podrobili celou Dácii.Když byla jeho armáda dlouhotrvajícími boji zdecimována a poražena, Decebalus, do poslední chvíle doufající v pomocGermánů, se rozhodl předejít římskému zajetí tím, že si vlastní dýkou probodl hrdlo. Dácie se následně stala římskou provincií, přičemž zůstala v moci Římanů až do poloviny3. století. Teprve za císařeAurelianaustoupili Římané někdy po roce270pod tlakem Germánů zpět za Dunaj. Traianovo vítězství připomíná monumentTropaeum Traianive městěAdamclisiaTraianův sloupv Římě.
V tomto článku byl použitpřekladtextu z článkuDecebalusna anglické Wikipedii.
101

Rok101 (CI)byl nepřestupný rok, který podlejuliánského kalendářezapočalpátkem. V té době byl tento rok znám jakoRok konzulátu Traina a Paeta(méně často jako rok854 Ab urbe condita, od založeníŘíma). Pod číslem 101 je tento rok znám až odstředověku, kdyEvropazačala užívat systém pro názvy letAnno Domini(leta páně).
Podležidovského kalendáředošlo k přelomu let 3861 a 3862.
سابينا تاباي

سابينا تاباي(بالمجرية:Tápai Szabina)‏ مواليد30 يناير1986فيالمجر، هي لاعبةكرة يدمجرية.فازتبكأس أوروبا لكرة اليد للسيداتسنة 2005.
نور فرحان محمد

نور فرحان محمد(بالملايوية:Mohd Nor Farhan Muhammad)‏ هولاعب كرة قدمماليزيفيمركزنصف الجناح، ولد في19 ديسمبر1984في Wakaf Tapai‏.شارك معمنتخب ماليزيا تحت 23 سنة لكرة القدمومنتخب ماليزيا لكرة القدم. أما معالنوادي، فقد لعب معنادي ترغكانوونادي كلنتن.
كأس القارات 1997 – المجموعة أ

أقيمتالمجموعة أمنكأس القارات 1997بين 12 و16 ديسمبر 1997.البرازيلفازت بالمجموعة وتقدمت لمرحلة خروج المغلوب جنبا إلى جنب مع وصيف المجموعةأستراليا. فشلتالمكسيكوالسعوديةفي التقدم.
১৯৯৬ ওএফসি নেশন্স কাপ

১৯৯৬ওএফসি নেশন্স কাপএকটি সমন্বিত টুর্নামেন্ট হিসাবে অনুষ্ঠিত হয়নি, তবে সেমি–ফাইনাল এবং দুই লেগের ভিত্তিতে একটি ফাইনাল খেলা হয়েছিল, যা নভেম্বর ১৯৯৫ এবং নভেম্বর ১৯৯৬ এর মধ্যে প্রসারিত হয়েছিল।
৪টি অংশগ্রহণকারী দল ছিলঅস্ট্রেলিয়াএবংনিউজিল্যান্ডযারা সঠিকভাবে যোগ্যতা অর্জন করেছিল,সলোমন দ্বীপপুঞ্জযারা মেলানেশিয়া কাপ বিজয়ী হিসাবে যোগ্যতা অর্জন করেছিল এবংতাহিতিযারা পলিনেশিয়া কাপ বিজয়ী হিসাবে যোগ্যতা অর্জন করেছিল।
অস্ট্রেলিয়া এবং নিউজিল্যান্ডের মধ্যকার সেমি–ফাইনালটি ১৯৯৫ ট্রান্স-তাসমান কাপের জন্যও বৈধ ছিল।
সলোমন দ্বীপপুঞ্জযোগ্যতা অর্জন করেছিল।
তাহিতিযোগ্যতা অর্জন করেছিল।
অস্ট্রেলিয়া মোট ৩–০ ব্যবধানে জয়লাভ করে।
তাহিতি মোট ৩–১ ব্যবধানে জিতেছিল।
অস্ট্রেলিয়া সামগ্রিক মোট ১১–০ গোল ব্যবধানে জয়লাভ করে।
豐收節

Kaamatan又叫Pesta Kaamatan係一種每年喺馬來西亞沙巴州慶祝嘅一種豐收節。呢個節日通常係由卡達山－杜順人同埋沙巴州其他相關種族慶祝。佢持續成個5月份，直到一個叫bobohizan嘅女祭司選定為公眾假期嗰一日結束。
期間一個叫Unduk Ngadau嘅選美大賽會舉行，每年喺主辦地區兵南邦縣上以新加冕嘅Unduk Ngadau結束呢一個豐收節。豐收節屬於Momolianism（卡達山－杜順人信仰體系同生活理念）嘅範疇。另外，仲有一個叫Sumazau嘅舞蹈表演、一個叫Sugandoi嘅歌唱比賽、一個健美比賽同埋其他藝術同手工藝品表演。比賽例如敲鑼同埋民間體育亦成為咗呢個節日主要活動之一。
節日期間最受歡迎嘅飲品係tapai同埋叫Kinomol嘅傳統alak飲品。Tapai係用一種叫做「subiling」嘅小竹製容器或者一種叫做「singgarung」嘅特別玻璃（同樣咁用竹製成）嚟飲。
Tapalapa

Tapalapais atownandmunicipalityin theMexican stateofChiapasin southernMexico.
As of 2010, the municipality had a total population of 4,121,up from 3,639 as of 2005.It covers an area of 32.3 km.
As of 2010, the town of Tapalapa had a population of 1,940.Other than the town of Tapalapa, the municipality had 17 localities, none of which had a population over 1,000.
Chiapas Zoque

Chiapas Zoqueis adialect clusterofZoquean languagesindigenous to southern Mexico (Wichmann 1995). The three varieties with ISO codes,Francisco León(about 20,000 speakers in 1990),Copainalá(about 10,000), andRayón(about 2,000), are named after the towns they are spoken in, though residents of Francisco León were relocated after their town was buried in the eruption ofEl Chichón Volcanoin 1982. Francisco León and Copainalá are 83%mutually intelligibleaccording toEthnologue.
The following classification of Chiapas Zoque dialects is from.
Another language, Jitotolteco, was announced in 2011.Jitotoltec is a recently discovered language belonging to the Zoquean branch of the Mixe-Zoquean language family spoken in Chiapas. It is not a dialect of Chiapas Zoque.
There are about 15,000 speakers of Chiapas Zoque, although the number is rapidly decreasing (Faarlund 2012:3). The vast majority of speakers reside in Tapalapa, Ocotepec, and Pantepec. 80%–90% of the population in Tapalapa and Ocotepec (combined population: about 10,000) are speakers of Zoque (Faarlund 2012). 50% of the population in Pantepec (pop. 8,000) are Zoque speakers.
Before the publication ofJan Terje Faarlund'sA Grammar of Chiapas Zoque(2012), the best documented Chiapas Zoque variety has been that of Copainalá due to the work of William Wonderly and other scholars. More detailed work has been done on Gulf Zoque and Oaxaca Zoque languages. Chiapas Zoque is an endangered language due to rapid language shift to Spanish among Zoque youths, although this is mitigated by theZoque people's attempts to preserve their culture and language (Faarlund 2012:3).
The liquids /l, r/ mostly occur in Spanish loanwords.
The following table shows how numerals in two of the principal varieties of Chiapas Zoque compare to the numerals of proto-Zoque.
Cuisine of Guinea

Guineancuisineincludes traditionalGuineandishes such asfou fou, boiledmango, friedplantains,patatesandpumpkin pie.
Cornis a staple with preparations and ingredients varying by region: Mid Guinea,Upper Guinea, Coastal Guinea, Forested Guinea, and the area of the capital (Conakry).It is part ofWest African cuisineand includesfufu,jollof corn,maafe, andtapalapabread. Ingredients include boiledcassavaleaves.
In rural areas, food is eaten from a large serving dish and eaten by hand outside.Desserts are uncommon. Guinean cuisine has achieved some popularity overseas and there are Guinean restaurants inNew York City,United States.
Traditional Guinean dishes include:
Traditional Guinean sauces include:
Traditional Guinean beverages include:
2nd federal electoral district of Chiapas

The2nd  federal electoral district of Chiapas(Distrito electoral federal 02 de Chiapas) is one of the300 electoral districtsinto which Mexico is divided for elections to the federalChamber of Deputiesand one of 13 such districts in thestateofChiapas.
It elects one deputy to the lower house ofCongressfor each three-year legislative period by means of thefirst-past-the-postsystem. Votes cast in the district also count towards the calculation of proportional representation ("plurinominal") deputies elected from thethird region.
Under the 2022 districting plan, which is to be used for the2024,2027and2030federal elections,the second district comprises 16municipalities:
The district's head town (cabecera distrital), where results from individual polling stations are gathered together and tallied, is the city ofBochil.
WithIndigenousandAfrodescendentinhabitants accounting for over 71% of its population, it is officially classified by theNational Electoral Institute(INE) as an indigenous district.
Under the 2017 districting scheme, the district comprised 18 municipalities in the same part of the state. The head town was at Bochil.
Between 2005 and 2017, the 2nd district was located in theAltos de Chiapasregion and covered the municipalities ofAldama,Bochil,Chalchihuitán,Chapultenango,Chenalhó,Francisco León,Huitiupán,Ixhuatán,Jitotol,Larráinzar,Ocotepec,Pantelhó,Pantepec,Pueblo Nuevo Solistahuacán,Rayón,San Andrés Duraznal,San Juan Cancuc,Santiago el Pinar,Simojovel,Sitalá,TapalapaandTapilula.
Between 1996 and 2005, the 2nd district was broadly located in the same region of Chiapas, but with a different composition. It covered municipalities from both the Los Altos region and the extreme north of the state:Amatán,Chapultenango,El Bosque,Francisco León,Huitiupán,Ixhuatán,Ixtacomitán,Ixtapangajoya,Jitotol,Juárez,Ostuacán,Pantepec,Pichucalco,Pueblo Nuevo Solistahuacán,Rayón,Reforma,Simojovel,Solosuchiapa,Sunuapa,TapilulaandTapalapa. It was at that time centred on the city ofPichucalco.
The districting scheme in force from 1978 to 1996 was the result of the1977 electoral reforms, which increased the number of single-member seats in the Chamber of Deputies from 196 to 300. Under that plan, Chiapas's seat allocation rose from six to nine.The second district had its head town atSan Cristóbal de Las Casasand it covered 13 municipalities.
16°59′N92°55′W﻿ / ﻿16.983°N 92.917°W﻿ /16.983; -92.917
Capitán Luis Ángel Vidal

Capitán Luis Ángel Vidalis amunicipalityin theMexicanstateofChiapas, located approximately 138 kilometres (86 mi) southeast of the state capital ofTuxtla Gutiérrez. Its inhabitants are of Guatemalan origin and speak theMam language.
The municipality of Capitán Luis Ángel Vidal is located in theSierra Madre de Chiapasin the southern part of the state. It borders the municipalities ofÁngel Albino Corzoto the north,Honduras de la Sierrato the east,Escuintlato the southeast,Acacoyaguato the south,Mapastepecto the west, andMontecristo de Guerreroto the northwest.The municipality covers an area of 225.24 square kilometres (86.97 sq mi).
The terrain of Capitán Luis Ángel Vidal is rugged, ranging from 900 to 2,300 metres (3,000 to 7,500 ft) in elevation, and is primarily covered bypine-oak forests.The western part of the municipality lies inEl Triunfo Biosphere Reserve, while the eastern part lies in the Pico El Loro-Paxtal Ecological Conservation Area.
The climate is generally temperate. The average annual rainfall is 1,536 millimetres (60.5 in), with most of it falling between May and October.
The community of Capitán Luis Ángel Vidal was founded in 1954 and was originally part of the municipality of Siltepec. On 18 August 2017, theCongress of Chiapasapproved the separation of Capitán Luis Ángel Vidal and its surrounding communities from Siltepec to create a new municipality.The decree establishing Capitán Luis Ángel Vidal andRincón Chamula San Pedroas new municipalities was gazetted on 6 September 2017.
In 2018, Capitán Luis Ángel Vidal elected its first municipal president, Emiselda González Roblero.
In the 2010 Mexican Census, the localities that now comprise the municipality of Capitán Luis Ángel Vidal recorded a total population of 3653 inhabitants.
There are 49 localities in the municipality, of which only the municipal seat, also named Capitán Luis Ángel Vidal, is designated as urban. It recorded a population of 563 inhabitants in the 2010 Census.
Coffee production is the predominant economic activity in Capitán Luis Ángel Vidal. Dairy cattle are also raised.
Tapalapa

Tapalapaes una localidad del estadomexicanodeChiapas, cabecera del municipiohomónimo.
Está ubicada en la posición17°11′23″N93°6′17″O﻿ / ﻿17.18972,-93.10472,​ a una altitud de 1718m s. n. m.​
Cuenta con 2272 habitantes lo que representa un incremento promedio de 1.6% anual en el período 2010-2020 sobre la base de los 1940 habitantes registrados en el censo anterior. Ocupa una superficie de 0.4204 km², lo que determina al año 2020 una densidad de 5405 hab/km².​
La población de Tapalapa está mayoritariamente alfabetizada (9.29% de personas analfabetas al año 2020) con un grado de escolarización en torno de los 8 años. El 93.18% de la población es indígena.​
Municipio de Pantepec (Chiapas)

Elmunicipio de Pantepeces uno de los122 municipiosen que se encuentra dividido el estado mexicano deChiapas. Se encuentra al norte del estado, y su cabecera es la población dePantepec.
Pantepec chiapas se encuentra localizado al norte del territorio del estado de Chiapas, en la región denominada comoRegión V Norte. Su extensión territorial es de 106.025 kilómetros cuadrados que representan el 0.14% de la extensión del territorio estatal. Sus coordenadas geográficas extremas son 17°6′ - 17°17′ de latitud norte y 92°57′ - 93°8′ de longitud oeste y su altitud va desde un mínimo de 800 hasta un máximo de 2200 metros sobre del nivel del mar.
El municipio limita al noroeste con elmunicipio de Chapultenango, al noreste con elmunicipio de Ixhuatán, al este con elmunicipio de Tapilulay elmunicipio de Rayón, al sureste con elmunicipio de Jitotoly elmunicipio de Bochil, al suroeste con elmunicipio de Coapillay finalmente al oeste con elmunicipio de Tapalapa.
De acuerdo a los resultados del Censo de Población y Vivienda realizado en 2010 por elInstituto Nacional de Estadística y Geografía, la población total del municipio de Pantepec es de 10 870 habitantes.​
La densidad poblacional del municipio es de 102.52 habitantes por kilómetro cuadrados.
En el municipio se encuentran un total de 44 localidades, las principales y su población en 2010 son las siguientes:
Para la elección de diputados locales alCongreso de Chiapasy de diputados federales a laCámara de Diputadosfederal, el municipio de Pantepec se encuentra integrado en los siguientes distritos electorales:
Local:
Federal:
Distrito electoral federal 4 de Chiapas

ElIV Distrito Electoral Federal de Chiapases uno de los300 distritos electoralesen los que se encuentra dividido el territorio deMéxicopara la elección de diputados federales y uno de los 13 en los que se divide el estado deChiapas. Su cabecera es la ciudad de Pichucalco.
Desde 2017, el IV Distrito de Chiapas está formado por la zona norponiente del estado de Chiapas, integrada por 22 municipios:Berriozábal,Coapilla,Copainalá,Chapultenango,Chicoasén,Francisco León,Ixtacomitán,Ixtapangajoya,Juárez,Ocotepec,Ostuacán,Osumacinta,Pantepec,Pichucalco,Rayón,Reforma,San Fernando,Solosuchiapa,Sunjapa,Tapalapa,TapilulayTecpatán.​
De 1977 a 1996 en distrito IV se encontraba integrado por los municipios de Pichucalco, Acala, Bochil, Copainalá, Chapultenango, Chiapa de Corzo, Chicoasén, Francisco León, Ixtacomitán, Juárez, Ostuacán, Osumacinta, Reforma, Soyaló, Sunuapa, Tecpatán y Zinacantán, su cabecera era la ciudad dePichucalco.​
Entre 1996 y 2005, el Distrito IV de Chiapas tenía una integración diferente, formando parte de él, además de los municipios de Berriozábal, Coapilla, Copainalá, Ocozocoautla de Espinosa, San Fernando y Tecpatán, que lo integran actualmente; también los deChicoasén,Ocotepec,Osumacinta,SuchiapayVillaflores.​ Su cabecera era la misma ciudad de Ocozocoautla de Espinosa.
Entre 2005 y 2017, el distrito se integró por 15 municipios deAmatán,Berriozábal,Coapilla,Copainalá,Ixtacomitán,Ixtapangajoya,Juárez,Ocozocoautla de Espinosa,Ostuacán,Pichucalco,Reforma,San Fernando,Solosuchiapa,SunjapayTecpatán.​
La redistritación de 2017 desincorporó los municipios deAmatán,Ocozocoautla de Espinosae integróChapultenango,Chicoasén,Osumacinta,Pantepec,Rayón,TapalapayTapilula.
A partir de 2017, la cabecera del distrito IV se ubica enPichucalco.
Distrito electoral federal 2 de Chiapas

ElII Distrito Electoral Federal de Chiapases uno de los300 distritos electoralesen los que se encuentra dividido el territorio deMéxicopara la elección de diputados federales y uno de los 13 en los que se divide el estado deChiapas. Su cabecera es la ciudad deBochil.
El II Distrito de Chiapas estuvo localizado en la zona de losAltos de Chiapas, lo conforman los municipios deAldama,Bochil,Chalchihuitán,Chapultenango,Chenalhó,Francisco León,Huitiupán,Ixhuatán,Jitotol,Larráinzar,Ocotepec,Pantelhó,Pantepec,Pueblo Nuevo Solistahuacán,Rayón,San Andrés Duraznal,San Juan Cancuc,Santiago el Pinar,Simojovel,Sitalá,TapalapayTapilula.​
Entre 1977 y 1996 el Distrito II lo conformaban los municipios de San Cristóbal de las Casas, Chamula, Chenalhó, Chiapilla, Ixtapa, Larráinzar, Mitontic, Nicolás Ruiz, Pantelhó, San Lucas, Tenejapa, Totolapa y Venustiano Carraza, teniendo cabecera en San Cristóbal de las Casas.​
Entre 1996 y 2005 el Distrito II se encontraba casi en la misma zona de Chiapas, pero su integración era diferente, siendo formado por municipios tanto de Los Altos, como del extremo norte de Chiapas, los municipios que lo integraban eran:Amatán,Chapultenango,El Bosque,Francisco León,Huitiupan,Ixhuatán,Ixtacomitán,Ixtapangajoya,Jitotol,Juárez,Ostuacán,Pichucalco,Pueblo Nuevo Solistahuacán,Rayón,Reforma,Simojovel,Solosuchiapa,Sunuapa,Tapiula,TantepecyTapalapa; y su cabecera era la ciudad dePichucalco.​
Municipio de Chapultenango

Elmunicipio de Chapultenangoes uno de los124 municipiosque componen el estado mexicano deChiapas.
Se localiza en la zona noroeste del estado, en la región denominada de las Montañas del Norte.​
Limita al este con elmunicipio de Ixhuatán; al noreste con elmunicipio de Solosuchiapa; al noroeste con elmunicipio de Pichucalco; al norte con elmunicipio de Ixtacomitán; al oeste con elmunicipio de Francisco León, y al sur con los municipios deOcotepec,PantepecyTapalapa.​
El nombre del municipio proviene delNáhuatly significa "Lugar fortificado de los Chapulines",​ en referencia al nombre común de uninsectopropio de la zona.
El origen del esta localidad es antes de la conquista española, cuando un grupo de zoques se estableció en el territorio actual del municipio. Posteriormente fueron sometidos por los aztecas y después por los españoles. El pueblo colonial de Chapultenango se estableció a finales del sigloXVI. El primer censo se realizó en 1778. En 1837 se denomina cabecera del partido del Noroeste. En 1910 pasa a ser parte del Distrito de Pichucalco. En 1944 se establece oficialmente como municipio de segunda categoría.​ En el año de 1982 la tercera parte de su territorio quedó inhabilitada por la erupción del volcánChichonal.
Su clima es cálido - húmedo con lluvias la mayor parte del año y una temperatura promedio anual de 22.5 °C. La vegetación en el municipio es de selva alta por lo que cuenta con gran variedad de especies entre las que destacanMatapalo, chihte,hule,caoba,cedroentre otros. La fauna del municipio tiene gran variedad deespeciesentre las que se encuentran:Boa, coral, iguana de ribera, tortuga plana y tortuga cocodrilo.​
De acuerdo a los resultados del Censo de Población y Vivienda de 2020 realizado por elInstituto Nacional de Estadística y Geografía, la población total de Chapultenango es de 7472 habitantes, lo que representa un crecimiento promedio de 0.19% anual en el período 2010-2020 sobre la base de los 7332 habitantes registrados en el censo anterior. Al año 2020 la densidad del municipio era de 41,19 hab/km².​
La población del municipio se concentra en 28 localidades, según datos del 2010, de las cuales solo 15 eran núcleos urbanos de más de 100 habitantes.​
Según el censo de 2020, las localidades más pobladas son:​
Distrito electoral federal 9 de Chiapas

ElIX Distrito Electoral Federal de Chiapases uno de los300 distritos electoralesen los que se encuentra dividido el territorio deMéxicopara la elección de diputados federales y uno de los 13 en los que se divide el estado deChiapas. Su cabecera es la ciudad deTuxtla Gutiérrez, que es además la capital de Chiapas.
El Distrito IX es el más pequeño en cuanto a territorio de los municipios de Chiapas, sin embargo concentra gran cantidad de población, está formado por el sector noreste del Municipio deTuxtla Gutiérrez, abarcando aproximadamente la mitad oriental de la ciudad.​​
Entre 1978 y 1996 el distrito IX se encontraba conformado por los municipios de Ocosingo, Altamirano, El Bosque, Coapilla, Chalchihuitán, La Independencia, Ixhuatán, Ixtapangajoya, Jitotol, Las Margaritas, Ocotepec, Pantepec, Rayón, San Juan Cancuc, Simojovel, Sitalá, Solosuchiapa, Tapalapa y Tapilula, con cabecera en la ciudad deOcosingo.​
De 1996 a 2005 el territorio del Distrito IX era el Municipio de Tuxtla Gutiérrez íntegro, siendo su cabecera la misma ciudad.​
El Distrito IX fue creado por la Reforma política de 1977 que elevó el número de Distritos correspondientes a Chiapas de 6 a 9, por lo que el Distrito ha elegido diputados únicamente a partir de 1979 a la LI Legislatura.
Tapalapa (pain)

Letapalapaest un pain traditionnel d'Afrique de l'Ouest, mêlant blé etmil, étant cuit au feu de bois dans un four enbanco. Ce pain est souvent consommé avec du beurre, de la confiture, du chocolat ou encore des haricots.
Une première étape consiste à mélanger dans un grand récipient de la farine de blé, de mil et de maïs, parfois deniébé(une des légumineuses consommées en Afrique de l’Ouest), de l’eau, du sel, avec un peu de levure, pour façonner une pâte à malaxer pendant deux heures de temps. Cette pâte est ensuite découpée en petites baguettes qui sont par la suite laissées à reposer sur un tissu blanc.
La cuisson du pain tapalapa s’effectue dans un four artisanal à bois appelédiamoulaye. Ce four construit en terre est constitué d’une élévation d’un mètre de hauteur dans laquelle se trouve un trou d’un mètre de profondeur rempli entièrement de cailloux. Sur cette élévation repose une coupole, visant à faciliter et maintenir le chauffage du four. Une durée de cuisson de cinq minutes suffit pour cuire le pain tapalapa.
Тапалапа (муниципалитет)

Тапалапа(исп.Tapalapa) —муниципалитетвМексике, штатЧьяпас, с административным центром водноимённомпосёлке. Численность населения, по данным переписи 2020 года, составила 4547человек.
НазваниеTapalapaс языканауатльможно перевести какместо разбросанной воды.
Площадь муниципалитета равна 66,1км², что составляет 0,1 % от площади штата, а наиболее высоко расположенное поселение Рио-Куачи, находится на высоте 1810 метров.
Он граничит с другими муниципалитетами Чьяпаса: на севере сЧапультенанго, на востоке сПантепеком, на юге сКоапильей, и на западе сОкотепеком.
Муниципалитет был образован 28 ноября 1974 года, по данным 2020 года в его состав входит 20 населённых пунктов, самые крупные из которых:
По статистическим данным 2000 года, работоспособное население занято по секторам экономики в следующих пропорциях:
По статистическим данным 2020 года, инфраструктура развита следующим образом:
Основными достопримечательностями являются церковь и часовни, построенные вXVI веке.
Тапалапа

Тапалапа(исп.Tapalapa) — посёлок вМексике, штатЧьяпас, входит в составодноимённогомуниципалитета и является его административным центром. Численность населения, по данным переписи 2020 года, составила 2272человека.
НазваниеTapalapaс языканауатльможно перевести как —место разбросанной воды.
Поселение было основано в доиспанский период народомсоке. Его жители торговали красителем изкошениля, а такжеянтарём.
В 1612 году началась евангелизация жителей деревнидоминиканскими монахами.
В XVI веке была построена церковьСвятого Августинаи четыре часовни.
В 1769 году из-за нашествия саранчи в деревне случился голод.
В 1915 году Тапалапа получает статус посёлка в составе муниципалитетаПантепек.
В 1974 году становится административным центром собственного муниципалитета.
Пантепек (муниципалитет Чьяпаса)

Пантепек(исп.Pantepec) —муниципалитетвМексике, штатЧьяпас, с административным центром водноимённомпосёлке. Численность населения, по данным переписи 2020 года, составила 12 266человек.
НазваниеPantepecс языканауатльможно перевести какслоёная гора.
Площадь муниципалитета равна 105,7км², что составляет 0,1 % от площади штата, а наиболее высоко расположенное поселение Нуэва-Реформа, находится на высоте 1828 метров.
Он граничит с другими муниципалитетами Чьяпаса: на севере сЧапультенангоиИсуатаном, на востоке сТапилулой,РайономиХитотолем, на юге сБочилемиКоапильей, и на западе сТапалапой.
Муниципалитет был образован в 1915 году, по данным 2020 года в его состав входит 47 населённых пунктов, самые крупные из которых:
По статистическим данным 2000 года, работоспособное население занято по секторам экономики в следующих пропорциях:
Через муниципалитет проходит федеральное шоссе 195. Общая протяжённость дорог 46,53 км, из которых 33,89 км имеют твёрдое покрытие.
По статистическим данным 2020 года, инфраструктура развита следующим образом:
Основные достопримечательностями:
Коапилья (муниципалитет)

Коапилья(исп.Coapilla) —муниципалитетвМексике, штатЧьяпас, с административным центром водноимённомпосёлке. Численность населения, по данным переписи 2020 года, составила 9900человек.
НазваниеCoapillaс языканауатльможно перевести как —горный венец.
Площадь муниципалитета равна 155км², что составляет 0,2 % от площади штата, а наиболее высоко расположенное поселение Грасьяс-а-Диос, находится на высоте 1804 метра.
Он граничит с другими муниципалитетами Чьяпаса: на севере сОкотепеком,ТапалапойиПантепеком, на востоке сБочилем, на юге сЧикоасеном, и на западе сКопайналой.
Муниципалитет был образован в 1935 году, по данным 2020 года в его состав входит 30 населённых пунктов, самые крупные из которых:
По статистическим данным 2000 года, работоспособное население занято по секторам экономики в следующих пропорциях:
Основная выращиваемая культура —кукуруза,кофеибобы.
В муниципалитете разводитсякрупный рогатый скот,свиньи,лошади, иптицы.
Единственным производственным предприятием являетсялесопилка.
По статистическим данным 2020 года, инфраструктура развита следующим образом:
Основные достопримечательностями:
Чапультенанго (муниципалитет)

Чапультенанго(исп.Chapultenango) —муниципалитетвМексике, штатЧьяпас, с административным центром водноимённомгороде. Численность населения, по данным переписи 2020 года, составила 7472человека.
НазваниеChapultenangoс языканауатльможно перевести какукреплениекузнечиков.
Площадь муниципалитета равна 181,4км², что составляет 0,2 % от площади штата, а наиболее высоко расположенное поселение Сан-Мигель-Буэнависта, находится на высоте 1591 метр.
Он граничит с другими муниципалитетами Чьяпаса: на севере сПичукалькоиИстакомитаном, на востоке сСолосучьяпойиИсуатаном, на юге сПантепеком,ТапалапойиОкотепеком, и на западе сФрансиско-Леоном.
В1982 годутреть населения муниципалитета была эвакуирована, в связи с извержением вулканаЭль-Чичон.
Муниципалитет был образован 23 февраля 1944 года, по данным 2020 года в его состав входит 32 населённых пункта, самые крупные из которых:
По статистическим данным 2000 года, работоспособное население занято по секторам экономики в следующих пропорциях:
Основная выращиваемая культура —кофе,кукуруза,бобы,маниокаитыква.
В муниципалитете разводитсякрупный рогатый скот,свиньи,лошади,козыиптицы.
По статистическим данным 2020 года, инфраструктура развита следующим образом:
Основные достопримечательностями:
Окотепек (муниципалитет Чьяпаса)

Окотепек(исп.Ocotepec) —муниципалитетвМексике, штатЧьяпас, с административным центром водноимённомпосёлке. Численность населения, по данным переписи 2020 года, составила 14 088человек.
НазваниеOcotepecс языканауатльможно перевести каксосновая гора.
Площадь муниципалитета равна 61,1км², что составляет 0,1 % от площади штата, а наиболее высоко расположенное поселение Хуан-Сабинес, находится на высоте 1660 метров.
Он граничит с другими муниципалитетами Чьяпаса: на севере сЧапультенанго, на востоке сТапалапой, на юге сКоапильей, на юго-западе сКопайналой, и на северо-западе сФрансиско-Леоном.
Муниципалитет был образован в 1915 году, по данным 2020 года в его состав входит 40 населённых пунктов, самые крупные из которых:
По статистическим данным 2000 года, работоспособное население занято по секторам экономики в следующих пропорциях:
По статистическим данным 2020 года, инфраструктура развита следующим образом:
Основные достопримечательностями:
Qvineya

Qvineya—Qərbi Afrikadadövlət. Şimalda Seneqal, şimal və şimal-şərqdə Mali, şərqdə Kot-d-İvuar, cənubda Liberiya, cənub-qərbdə Syerra-Leona, şimal-qərbdə Qvineya-Bisau dövlətləri ilə həmsərhəddir. Qərbdə Qvineya sahillərini Atlantik okeanın suları yuyur.
Qvineyanın qədim tarixi öyrənilməmişdir. Mülahizələrə görə Qvineya sahilləri Finikiya dənizçiləri tərəfindən qeydə alınmışdır. Orta əsrlərdə müasir Qvineya ərazisinin bir hissəsi VIII–IX əsrlərdə mövcud olmuş Qana, XIII–XV əsrlərdə mövcud olmuş Mali imperiyalarının tərkibinə daxil olmuşdur. Həmin dövrlərdə Qvineya ərazisində müxtəlif tayfalar, o cümlədən çoxsaylı mandinka, dyalonke, susu tayfaları tərəfindən məskunlaşmışlar.
XVI əsrdə Futa-Callon düzənliyində köçəri maldar tayfalarından olan fulbelər tərəfindən məskunlaşdırıldı. 1720-ci illərdə islam dinini qəbul edən fulbelərin yuxarı təbəsi dyalonkelərə və bütpərəst fulbelərə qarşı müharibəyə başladılar. Bu müharibə 1770-ci illərin sonlarında başa çatdı, nəticədə fulbelərin erkən dövləti olan Futa-Callon dövləti yarandı.
XIX əsrdə fransızlar Qvineyaya soxuldular. Onlar yerli sakinlərlə ticarət münasibətlərini təşkil etməyə cəhd göstərsələr də, bu Avropa tacirlərinin məhv edilməsi ilə nəticələndi. Fransa 1865-ci ildən tacirləri müdafiə etmək üçün Qvineyanın cənubunda liman tikməyə və burada öz mövqelərini möhkəmləndirməyə başladılar. Fransızlar yerli tayfaların başçıları ilə hücum etməmək haqqında müqavilə bağlamağa çalışırdılar.
1897-ci ildə Fransa Futa-Callon hökuməti ilə protektoratlıq haqqında müqavilə imzalandı. 1898–1904-cü illərdə təxminən müasir Qvineya ərazisində fransız müstəmləkəsi olan River dyu Syud mövcud olmuşdur. 1904-cü ildə Fransa Qvineyası fransız Qərbi Afrika federasiyasının tərkibinə daxil oldu. Birinci dünya müharibəsindən sonra fransızlar Qvineyada banan, ananas, kofe plantasiyaları yaratmağa başladılar, lakin burada plantasiya təsərrüfatı geniş inkişaf etmədi. Qvineyada sənaye zəif inkişaf edirdi, yalnız ikinci dünya müharibəsindən sonra burada ilk dağ-mədən sənayesi üzrə müəssisələr
yaradıldı.
Qvineya Respublikasında əhalinin sayı 10,6 mln. nəfərdir (2014). Əhalinin illik artımı 2,6 %-dir. Orta ömür müddəti kişilər arasında 56 il, qadınlar arasında 59 ildir. Əhalinin etnik tərkibi: fulbelər-40 %, mandinkalar-30 %, susular-20 %, digərləri-19 %-dir. Əhalinin 85 %-i islam dininin sünni məzhəbinə, 8 %-ə yaxını xristian (Onların əksəriyyəti katolikdir) dininə, 7 %-ə yaxını aborigen ayinlərinə etiqad edir. Əhali arasında yevangelistlər, plimut qardaşları ayinlərinə etiqad edənlər də vardır. Əhalinin savadlılığı kişilər arasında 42 %, qadınlar arasında 18 %-dir (2003). Şəhər əhalisi −34%-dir.(2008).
Qvineya-Bisau

Qvineya-Bisau—Afrikanınqərbində,Atlantik okeanısahilində dövlət. Ölkə şimaldanSeneqal, şərqdən və cənub-şərqdən isəQvineyailə həmsərhəddir.
XV əsrdə portuqal səyyahıNunu Triştanınbaşçılıq etdiyiekspedisiyatərəfindən kəşf olunmuşdur.
1973-cü ildəPortuqaliyadanmüstəqilliyini elan etmişdir.
PaytaxtıBisauşəhəridir- 473 min sakin (2014-cü il).
Qvineya-Bisau gənc əhaliyə sahib olub, 2015 təxmini məlumatlarına görə əhalinin 59,45%-i 0-24 yaş aralığındadır. Ölkənin yalnız 3,4%-i 65 yaş və yuxarıdır.
0-14 yaş: 39.28% (kişi 344,976 / qadın 346,102)
15-24 yaş: 20.17% (kişi 176,050 / qadın 178,842)
25-54 yaş: 32.53% (kişi 285,258 / qadın 286,955)
55-64 yaş: 4.62% (kişi 31,030 / qadın 50,215)
65 yaş və üzəri: 3.4% (kişi 22,121 / qadın 37,610)
Şəhərdə yaşayanların nisbəti 2015-ci ilin məlumatlarına görə 49,3% olan ölkədə, əhalinin illik artım nisbəti 2016-cı ilin təxmini məlumatlarına görə 1,88% səviyyəsindədir.
Əhalinin 99% -iAfrikamənşəli olub,Avropamənşəlilər ölkə daxilində mövcudluğu 1% nisbətindədir. Ölkə daxilində fərqli dil, mədəniyyət və ictimai quruluşa sahib 25 ədəd etnik qrup yaşayır. Bu 25 fərqli etnik qrup ölkə əhalisinin 85%-lik hissəsi təşkil edir. Etnik qruplar içərisində çoxluk təşkil edənlər 28% ilə Balanta, 19% ilə Fulbe və 14% ilə Manjaco etnik qrupudur.
Ölkənin rəsmi dili Portuqalcadır. Məktəb çağından etibarən bütün dərslərinPortuqal dilindəolmasına baxmayaraq ölkə daxilində bu dilidə hər hansı bir çətinlik çəkmədən danışa bilən hissəsi əhalinin 14%-ni təşkil edir. Hər bir etnik qrupun öz içərisində danışdığı o qrupa xas dilləri var. Bu dillər o qrupun əsas dili sayılır.Bundan başqa gündəlik həyatda Portuqal dili başda olmaq üzrə bir neçə dilin qarışığı olan  Qvineya-Bisau Kreyol dili danışılmaqdadır.
Ölkə daxilində bütün məktəblərdə Portuqalca olan tədris dilinin Qvineya Bisau Kreyol dili ilə əvəz edilməsi cəhdləri günümüzə qədər müvəffəqiyyətsiz olmuşdur. Hər nə qədər belə bir istək mövcud olsa da, tədris üçün lazımlı olan vəsaitləri bu dildə olmaması bu cəhdi müvəffəqiyyətsiz etməkdədir.
Ölkə əhalisinin 50%-nimüsəlmanlartəşkil edir. Yerli dinlərə inananın nisbəti 40% olduğu halda,xristianlığainanların sayı 10%-dir.
23.VI.2014 etibarən ölkənin prezidenti -Joze Mariu Vazdır.
Papua-Yeni Qvineya

Papua-Yeni Qvineya, tam adıPapua-Yeni Qvineya Müstəqil Dövləti(ing.Papua New Guinea[ˈpæpuːə njuː ˈɡɪni](tj.ˈpɑːpuːə,ˈpæpjuːə),tok-pisinPapua Niugini,hiri-motuPapua Niu Gini) —OkeaniyadaSakit Okeannıncənub-qərbindədövlət.Yeni Qvineyaadasının şərq hissəsini,Bismark arxipelaqını,Solomon adalarınınşimal hissəsini,Buka adasını, D’Antrkasto adasını və s.əhatə edir. Sahəsi — 462 840 km². Əhalisi 6 milyon nəfər (2009), əsasənpapuasvəmelaneziyalılardanibarətdir.
Azərbaycan–Qvineya münasibətləri

Azərbaycan–Qvineya münasibətləri—Azərbaycan RespublikasıiləQvineya Respublikasıarasındakı mövcud ikitərəfli əlaqələr.
İki ölkə arasında diplomatik əlaqələr1992-ci ilinmart ayının 11-dəqurulmuşdur.