เคเอฟซี

เคเอฟซี(อังกฤษ:KFC) หรือไก่ทอดเคนทักกี(อังกฤษ:Kentucky Fried Chicken) เป็นร้านอาหารจานด่วนที่มีหลายสาขาทั่วโลกและเน้นอาหารประเภทไก่ทอดเคเอฟซีมีสำนักงานใหญ่อยู่ที่เมืองหลุยส์วิลล์รัฐเคนทักกีสหรัฐเคเอฟซีเป็นร้านอาหารฟาสต์ฟู๊ดหลายสาขาที่ใหญ่เป็นอันดับที่สองรองจากแมคโดนัลด์ด้วยจำนวนร้าน 18,875 ร้านใน 118 ประเทศนับถึงเดือนธันวาคม 2013 เคเอฟซีเป็นบริษัทย่อยของยัม! แบรนด์ส ไอเอ็นซีบริษัทภัตตาคารที่เป็นเจ้าของพิซซ่าฮัทและทาโก้ เบลล์อีกด้วย
เคเอฟซีก่อตั้งโดยฮาร์แลนด์ แซนเดอส์นักลงทุนที่เริ่มขายไก่ทอดจากร้านอาหารข้างถนนในคอร์บิน รัฐเคนทักกีในช่วงภาวะเศรษฐกิจตกต่ำครั้งใหญ่แซนเดอส์เริ่มเห็นความเป็นไปได้เกี่ยวกับการเปิดแฟรนไชส์ร้านอาหาร และแฟรนไชส์ "เคนทักกีฟรายด์ชิกเคน" (Kentucky Fried Chicken - ไก่ทอดเคนทักกี) ร้านแรกเปิดที่รัฐยูทาห์ในปี 1952 เคเอฟซีทำอาหารประเภทไก่ให้เป็นที่นิยมในอุตสาหกรรมอาหารจานด่วน และกระจายตลาดโดยท้าทายผู้นำด้านร้านอาหารประเภทแฮมเบอร์เกอร์หลังจากตั้งชื่อตราสินค้าของตนเป็น "เคอเนลแซนเดอส์" (Colonel Sanders) ฮาร์แลนด์กลายเป็นบุคคลโดดเด่นในประวัติศาสตร์วัฒนธรรมอเมริกัน และรูปภาพของเขาเป็นที่รู้จักกว้างขวางในภาพโฆษณาเคเอฟซี อย่างไรก็ตาม การขยายตัวอย่างรวดเร็วของบริษัททำให้แซนเดอส์รู้สึกว่ายากที่จะรับมือ และในปี 1964 เขาขายบริษัทให้กับกลุ่มนักลงทุนกลุ่มหนึ่งที่นำโดยจอห์น วาย. บราวน์ จูเนียร์และแจ็ก ซี. แมสซีย์
เคเอฟซีเป็นหนึ่งในกิจการอาหารจานด่วนกิจการแรก ๆ ที่ขยายตัวเข้าสู่สากล เปิดสาขาในสหราชอาณาจักรเม็กซิโกและจาไมกาในช่วงกลางคริสต์ทศวรรษ 1960 ตลอดคริสต์ทศวรรษ 1970-1980 เคเอฟซีประสบกับโชคชะตาทั้งร้ายและดีคละกันไป หลังจากมีการเปลี่ยนแปลงหลายครั้งเกี่ยวกับหุ้นส่วนที่ไม่มีประสบการณ์เรื่องธุรกิจร้านอาหาร หรือมีประสบการณ์เพียงน้อยนิด เมื่อต้นคริสต์ทศวรรษ 1970 เคเอฟซีถูกขายให้กับผู้จำหน่ายสุราฮิวไบลน์(Heublein) ซึ่งก็ถูกธุรกิจอาหารและยาสูบอาร์.เจ. เรย์โนลด์และขายกิจการให้กับบริษัทเป๊ปซี่โคกิจการขยายตัวต่อไปอีกหลายประเทศ และในปี 1987 เคเอฟซีกลายเป็นกิจการร้านอาหารตะวันตกกิจการแรกที่เปิดที่ประเทศจีน กิจการได้ขยายตัวในจีนอย่างรวดเร็ว จนปัจจุบันกลายเป็นตลาดที่ใหญ่ที่สุดของบริษัท เป๊ปซี่โคแยกแผนกร้านอาหารออกเป็นไทรคอนโกลบอลเรสเตอรอนส์(Tricon Global Restaurants) ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็นยัม! แบรนด์ส ไอเอ็นซีในปัจจุบัน
ผลิตภัณฑ์แรกเริ่มของเคเอฟซีคือไก่ทอดที่ทอดด้วยอุณหภูมิสูง (pressured frying) ปรุงรสด้วยสูตรสมุนไพรและเครื่องเทศ 11 ชนิดของแซนเดอส์ ส่วนผสมของสูตรนี้เป็นความลับทางการค้า ไก่ทอดหากมีปริมาณมากจะเสิร์ฟใน "ถัง" ที่ทำจากกระดาษแข็ง ซึ่งกลายเป็นลักษณะที่รู้จักกันดีของกิจการตั้งแต่เปิดตัวครั้งแรกโดยลูกค้าแฟรนไชส์พีต ฮาร์แมนในปี 1957 ตั้งแต่ต้นคริสต์ทศวรรษ 1990 เคเอฟซีขยายเมนูให้มีอย่างอื่นนอกจากไก่ทอด เช่นเบอร์เกอร์ไก่ไม่มีกระดูกและแซนด์วิชไก่ไม่มีกระดูกชนิดห่อด้วยแป้งรวมถึงสลัดและเครื่องเคียงเช่นเฟรนช์ฟรายส์และโคลสลอว์ขนมหวาน และน้ำอัดลมซึ่งจัดหาโดยบริษัทเป๊ปซี่โค เคเอฟซีเป็นที่รู้จักด้วยสโลแกนว่า "finger linkin' good" ต่อมาเปลี่ยนเป็น "Nobody does chicken like KFC" และ "So Good"
ร้านแรกของเคเอฟซีเปิดเมื่อปี 1939 โดยผู้พันฮาร์แลนด์ เดวิด แซนเดอส์ที่สถานีบริการน้ำมันเชื้อเพลิงในเมืองคอร์บินรัฐเคนทักกี  และเปิดร้านสัมปทานสาขาแรกเมื่อ 1952 ในภายหลังเมื่อกิจการได้รับความนิยม ผู้พันแซนเดอส์จึงขายกิจการให้กับกลุ่มนักลงทุนอื่นในปี 1962 ด้วยมูลค่า 2 ล้านดอลลาร์สหรัฐ
ในภายหลังแบรนด์เคเอฟซีถูกซื้อกิจการโดยกลุ่มบริษัทเป๊ปซี่โค ซึ่งได้แยกธุรกิจเกี่ยวกับอาหารออกมาเป็นบริษัทไทรคอน ก่อนจะเปลี่ยนชื่อมาเป็น ยัม! แบรนด์ส ไอเอ็นซี ในปัจจุบัน
เคเอฟซีได้เปลี่ยนจากชื่อเต็ม "เคนทักกีฟรายด์ชิกเคน "(Kentucky fried chicken) มาเป็นชื่อย่อ "เคเอฟซี"(KFC) เมื่อปี 1991 โดยให้เหตุผลว่าต้องการลดความสำคัญของคำว่า "ชิคเก้น" หรือ "ไก่" ลง เนื่องจากมีผู้ประท้วงเกี่ยวกับการใช้ไก่ดัดแปลงพันธุกรรมของเคเอฟซี เหตุผลอีกข้อหนึ่งคือต้องการทิ้งคำว่า "ฟรายด์" แปลว่า "ทอด" (Fried) เพื่อให้เข้ากับกระแสสุขภาพในการลดการบริโภคของทอด อย่างไรก็ตาม เมื่อปี 2005 เคเอฟซีเปิดร้านอาหารใหม่ในรัฐเคนทักกี ได้ใช้ชื่อว่า "เคนทักกีฟรายด์ชิกเคน" เช่นเดิม และมีแผนจะใช้ชื่อเดียวกันนี้ในอนาคต
ในประเทศไทย เคเอฟซีเคยเปิดในช่วงปี 1970 บริเวณถนนสีลม และปากซอยวัฒนา แต่ปิดตัวหลังสงครามเวียดนามสิ้นสุดลงต่อมาเซ็นทรัลพัฒนาซื้อคืน โดยมีสาขาแรกที่เซ็นทรัลลาดพร้าวเมื่อปี 1984ปัจจุบันเคเอฟซี ประเทศไทย เป็นแบรนด์ร้านอาหารบริหารด่วนอันดับหนึ่งที่มีสาขามากที่สุดในประเทศมากกว่า 1,000 แห่ง KFCในไทย ติด Top 10 ของ KFC ทั่วโลกที่มีสาขามากสุดจากจำนวนสาขาทั้งหมดทั่วโลก 28,000 สาขา (อันดับ 1 คือ จีน มีสาขา KFC มากที่สุดในโลก ตามมาด้วย, ญี่ปุ่น, แอฟริกาใต้, อังกฤษ, สหรัฐฯ) (ณ เดือนธันวาคม 2022) โดยมีบริษัท ยัม เรสเทอรองตส์ อินเตอร์เนชั่นแนล (ประเทศไทย) จำกัด เป็นผู้บริหารแบรนด์และแฟรนไชส์ และมีบริษัทเซ็นทรัล เรสตอรองส์กรุ๊ป จำกัด, บริษัท เรสเทอรองตส์ ดีเวลลอปเม้นท์ จำกัด และบริษัท คิวเอสอาร์ออฟเอเชีย จำกัด เป็นผู้ได้รับสิทธิ์ในการบริหารร้านเคเอฟซี (แฟรนไชส์ซี่) เคเอฟซี ประเทศไทย ยังคงเดินหน้าครองความเป็นหนึ่งด้วยการพัฒนาด้านนวัตกรรมและการขยายสาขา
ในเดือนเมษายน พ.ศ. 2567 เคเอฟซีได้แต่งตั้งกันต์พิมุกต์ ภูวกุลเป็น Friend of KFC คนแรกของประเทศไทยและในเดือนตุลาคมปีเดียวกันเคเอฟซีประเทศไทยได้เปิดสาขาที่ 500 ในศูนย์การค้าพาเหรด แอทวัน แบงค็อก