Suzhou

AngSuzhou(Tsino:苏州;IPA:[səu tsøʏ],pagbigkas saPamantayang Mandarin:[su1.t͡ʂɤ́ʊ̯]),alternatibong romanisadobilangSoochow, ay isang pangunahing lungsod sa timog-silangang bahagi ng lalawigan ngJiangsungSilangang China, sa layong humigit-kumulang 100 kilometro (62 milya) hilagang-kanluran ngShanghai. Isa itong pangunahing sentrong ekonomiko at katumbukán ng kalakalan at komersiyo, at ito rin ang pangalawang pinakamalaking lungsod sa lalawigan, kasunod ng kabisera nitongNanjing. Ang lungsod ay matatagpuan sa ibabang abot ngIlog Yangtzeat sa pampang ngLawa ng Tai, at nasa rehiyon ngDelta ng Ilog Yangtze. Administratibong isangantas-prepektura na lungsodang Suzhou na may populasyong 4.33 milyong katao sacity propernito, at kabuoang residenteng populasyon na 10.58 milyon sa pook administratibo nito (magmula noong 2013).Lumaki nang 6.5% ang populasyong urbano nito mula 2000 hanggang 2014, isa sa pinakamataas sa mga lungsod na may populasyong higit sa 5 milyong katao.
Ang Suzhou, na itinatag noong 514BK (Bago ang kapanganakan ni Kristo), ay may higit sa 2,500 taon ng kasaysayan, kalakip ang napakaraming mga relikiya at sityong may kaugnayan sa kasaysayan. Noong mga 100PK (Pagkatapos ng kapanganakan ni Kristo), sa kasagsagan ngdinastiya ng Silangang Han, ito ay naging isa sa sampung pinakamalaking mga lungsod sa mundo dahil sa emigrasyón mulaHilagang Tsina.Isa na itong mahalagang sentro ng komersiyo sa Tsina, simula noongdinastiyang Songng ika-10 dantaon. Noong mga dinastiya ngMingatQing, isang pambansang sentrong ekonomiko, pangkalinangan, at pangkomersiyo ang Suzhou,gayon din pinakamalaking lungsod na hindikabiserasa buong mundo, hanggang sa naganap angHimagsikang Taipingnoong 1860.Nang muling nakuha ninaLi HongzhangatCharles George Gordonang lungsod pagkaraan ng tatlong taon, nakamit na ng Shanghai ang nangingibabaw na puwesto sa bansa.Mula nang ilunsad angmga pagbabago sa ekonomiya noong 1978, ang Suzhou ay naging isa sa pinakamabilis na lumalagong mga pangunahing lungsod sa mundo, na may humigit-kumulang 14% sa reyt ng paglaki ng GDP nito sa loob ng 35 mga taon.Kalakip ng mataas nainaasahang haba ng buhay(life expectancy) atkita ng bawat tao(per capita income), ang mga panukat ngTalatuntunan ng Kaunlarang Pantaong Suzhou ay halos maihahambing sa isang bahagyang maunlad na bansa, kaya ito ay isa sa pinakamaunlad at pinakamasaganang lungsod sa Tsina.
Ang mga kanal, batong tulay,pagoda, athardinna masusì ang pagkadisenyo ay nakapag-ambag sa katayuan nito bilang isa sa pangunahing mga atraksiyón sa mga turista sa Tsina. Idinagdag angKlasikal na mga Hardin ng Suzhousa talaan ng mgaPandaigdigang Pamanang PookngUNESCOnoong 1997 at 2000. Malimit na pinalayawang "Venezia ng Silangan" o "Venezia ng China" ang Suzhou.
Noongdinastiyang Zhou, isang pamayanang nakilala bilangGusu(hango sa kalapit naBundok Gusu,Tsinong pinapayak:姑苏山;Tsinong tradisyonal:姑蘇山;pinyin:Gūsūshān) ay naging kabisera ngestadongWu. Mula sa gampanin nito, nakilala rin ito bilangWu. Noong 514BK, itinatag niHaring Helüng Wu ang isang bagong kabisera sa isang kalapit na sityo at pinangalanangLungsod ng Helü, at ito ang lumago at naging Suzhou. Noongpanahon ng Naglalabanang mga Estado, patuloy na nagsilbing luklukang pampook ng pamahalaaan ang Lungsod ng Helü. Mula sa mga lugar na pinamahalaan nito, nakilala ito bilangWuxian(lit. "Kondado ng Wu") atWujun("Wu Commandery").Sa ilalim ngdinastiyang Qin, nakilala ito bilangKuaijikasunod ng pinalakingcommanderynito, na ipinangalan mula saipinalálagáy na himlayanniYu ang Dakilamalapit sa makabagongShaoxingsaZhejiang.
Unang opisyal na ginamit ang pangalang "Suzhou" noong 589 PK sa panahon ngdinastiyang Sui. Angsū(蘇o苏) sa pangalan nito ay kontraksiyon ng lumang pangalang Gusu. Tumutukoy ito sashisona isang barayti ngperilla, isang espesye ngmalipukon. Angzhou州ay orihinal na nangangahulugangisang katulad ng lalawigan o kondado(ikompara saGuizhou), ngunit paglaon ay malimit na ginamit sapagpapalit-tawagna paraan para sa kabisera ng gayong rehiyon (ikompara saGuangzhou,Hangzhou, atbp.).Ang Suzhou ayHanyu Pinyinna pagbaybay ng Putonghua na pagbigkas ng pangalang ito. Bago pinagtibay ang paggamit ng pinyin, nakilala ito saiba't ibang mga pangalantulad ngSoo-chow,Suchow, atSu-chow.
Ang pusod urbano ng Suzhou ay impormal na tinatawag na "Old Town". Ito ay nasaDistrito ng Gusu. Nasa silangan nito angLiwasang Industriyal ng Suzhou, at sa kanluran naman angSonang Pagpapaunlad ng Mataas at Bagong Teknolohiya ng Suzhou. Noong 2000, hinati ang orihinal na Kondado ng Wu sa dalawang mga distrito: angDistrito ng XiangchengatDistrito ng Wuzhong. Bumubuo ang mga ito ngayon sa hilaga at katimugang mga bahagi ng lungsod. Noong 2012, ang dating Lungsod ng Wujiang ay naging Distrito ng Wujiang ng Lungsod ng Suzhou.
Ang Suzhou ay isa sa pinakamaunlád na lungsod sa Tsina. May tuwirang kaugnayan ang pagunlad nito sa paglago ng mgakaratig lungsodnito, kabilang na angKunshan,Taicang,Changshu, atZhangjiagang, na kasama ang lungsod ng Suzhou ay bumubuo saantas-prepektura na lungsodng Suzhou. Ang antas-prepektura na lungsod ng Suzhou ay tahanan ng maraming mga kompanya sa larang ngmataas na teknolohiya.
Gabay panlakbay saSuzhoumula sa Wikivoyage