F. Sionil José

SiF. Sionil JoséoFrancisco "Franky" Sionil José, 3 Disyembre 1924 - 6 Enero 2022), ay isa mga pinakabantog na mga Pilipinong manunulat sa wikangIngles.Nagpapakita ang kaniyang mga nobela at maikling-kuwento ng mga sitwasyon at pakikibakang panlipunan at maging ngkolonyalismosaPilipinas.Naisalinang mga gawa ni José sa 22 mga wika.
Si F. Sionil José ay isangIlokanongipinanganak saRosales, Pangasinan, na tagpuan sa karamihan ng kaniyang mga kuwento.  Lumaki siya sa Baryo Cabugawan ng Rosales, ang bayan kung saan siya nagsimulang magsulat.  Upang makatakas sa kahirapan, naglakbay ang kaniyang mga ninuno mula saIlokospatungo saLambak ng Cagayansa pamamagitan ng daan ngSanta Fe.  Katulad ng ibang mga pamilyang peregrino, dinala nila ang kanilang mga mahahalagang kagamitan, kasama ang mga haligingmulawinng kanilang mga lumang bahay at ang kanilangalsong, isang dikdikan ng mgabigas.
Isa sa pinakamahalagang impluho kay José ang kaniyang ina, na ginawa ang lahat upang mabigyan si José ng mga paborito niyang aklat, habang sinisiguradong hindi magugutom ang kaniyang pamilya bagaman nagdaranas ng kahirapan at kawalan ng aring-lupa.  Nagsimulang magsulat si José noong nag-aaral siya sa elementarya, kung kailan nagsimula siyang magbasa.  Sa ikalimang grado, binuksan ng isa sa mga guro ni José ang silid-aklatan para sa mga mag-aaral, na naging dahil kung bakit nabasa ni José ang mga nobela niJose Rizal, angMy Antonia(Aking Antonia) niWilla Cather, mga gawa ninaFaulkneratSteinbeck.  Napaluha si José nang mabasa niya ang kuwento tungkol kinaBasilioatCrispinsaNoli Me Tangereni Jose Rizal, sapagkat hindi nakikilala ni José ang kawalan ng katarungan.  Noong limang taong gulang na si José, umiiyak na ipinakita sa kaniya ng isang lolong naging sundalo noong kapanuhan ng pagaalsang Pilipino ang lupang dating sinasaka ng kanilang pamilya subalit kinamkam ng mga mayayamangmestisongmay-lupa, na nakaaalam kung paano gamitin ang sistema laban sa mga hindi nakapag-aral at mangmang, katulad ng lolo ni José.
Nang matapos angIkalawang Digmaang Pandaigdig, nag-aral si José saPamantasan ng Santo Tomas, ngunit hindi nagpatuloy at piniling magsulat at maging mamahayag sa peryodiko saMaynila.  Sa sumunod na mga taon, naging patnugot siya ng sari-saring mga palimbagang pampanitikan at pampahayagan, nagsimula siyang magtayo ng isang bahay-palimbagan, at itinatag niya ang sangang pang-Pilipinas ngPEN, isang organisasyong pandaigdigan ng mga manunulat.  Tumanggap si José ng maraming mga premyo para sa kaniyang mga gawa.  AngThe Pretenders(Ang mga Mapagbalatkayo) ang kaniyang pinakatanyag na nobela, na tungkol sa pagkaasiwa ng isang lalaki dahil sa kaniyang pinanggalingang kahirapan at sa karangyaan sa buhay ng mayamang pamilya ng kaniyang asawa.
Sa kabuuan ng kaniyang karera, tinataguyod sa mga sulatin ni José ang katarungang panlipunan at mga pagbabago upang mapabuti ang mga buhay ng mga pangkaraniwang mamamayang Pilipino.  Isa siya sa mga kinikilalang Pilipinong manunulat sa labas ng Pilipinas, bagaman hindi gaanong nabigyan ng pansin sa kaniyang bansa dahil sa kaniyang natatanging paggamit ngPilipinong Inglesat sa mga pananaw niyang laban sa mga elitista.
Sariling pag-aari ni Sionil José angSolidaridad Bookshop, isang tindahan ng mga aklat, na matatagpuan sa kalye ng Padre Faura saErmita, Maynila.  Nagbebenta ang tindahan ng mga aklat ng mga librong mahirap hanapin at ng mga babasahing Pilipinyana (Filipiniana).  Sinasabing kinahihiligan itong puntahan ng mga lokal na manunulat.
Isang serye na may limang-nobela ang saga ng Rosales, na sumasakop sa tatlong dantaon ng kasaysayan ng Pilipinas, na binabasa sa buong mundo at naisalin sa 22 mga wika:
And Dula ay Isa ring Nobela (1989)