อำเภออิซูมิ (จังหวัดชิบะ)

อำเภออิซูมิ(ญี่ปุ่น:夷隅郡;โรมาจิ:Isumi-gun) เป็นอำเภอที่ตั้งอยู่ในจังหวัดชิบะประเทศญี่ปุ่นมีขนาดพื้นที่ทั้งสิ้น 154.72 ตารางกิโลเมตร (59.74 ตารางไมล์) ณ วันที่ 1 เมษายน ค.ศ. 2024 อำเภอนี้มีจำนวนประชากรประมาณ 14,653 คนและมีความหนาแน่นของประชากร 94.7 คนต่อตารางกิโลเมตร เดิมอำเภอนี้ครอบคลุมพื้นที่ทั้งหมดของนครคัตสึอูระส่วนใหญ่ของนครอิซูมิและบางส่วนของเมืองมุตสึซาวะขนาดของอำเภอได้ลดลงเนื่องจากการควบรวมเทศบาลอำเภอนี้ตั้งอยู่นอกเขตมหานครโตเกียว ห่างจากใจกลางเมืองหลวงประมาณ 70 กิโลเมตร (43 ไมล์)
อำเภออิซูมิเป็นหนึ่งในอำเภอเก่าแก่ของแคว้นคาซูซะอำเภอนี้ตั้งชื่อตามแม่น้ำอิซูมิซึ่งไหลจากพื้นที่ภูเขาคัตสึอูระไปทางทิศใต้ของหาดคูจูกูริไหลลงมหาสมุทรแปซิฟิกอำเภอนี้ถูกกล่าวถึงในพงศาวดารยุคนาระด้วยชื่อต่าง ๆ โดยมักถูกเรียกว่า อิชิมิ (ญี่ปุ่น:伊志美)นิฮงโชกิปรากฏชื่อ อิจิมิโนะคูนิ (ญี่ปุ่น:伊甚国) และโคจิกิปรากฏชื่อ อิจิมุ (ญี่ปุ่น:伊自牟)ในสมัยโบราณ อำเภอนี้มีพรมแดนติดกับอำเภอโมดะและอำเภออูนากามิทางทิศตะวันตก และอำเภอฮาบุและอำเภอนางาระทางทิศเหนือ
ในยุคเฮอัง(ค.ศ. 794–1185) อำเภอนี้ถูกแบ่งออกเป็นที่ดินโชเอ็ง2 ส่วน ส่วนทางเหนือและส่วนทางใต้มินาโมโตะ โนะ โยริโตโมะ(ค.ศ. 1147–1199) ดึงทหารจากที่ดินโชเอ็งทั้งสองแห่งโดยได้รับความช่วยเหลือจากซามูไรในท้องถิ่นคาซูซะ ฮิรตสึเนะ(ค.ศ. ?–1184) 
แล้วโยริโตโมะก็ได้สถาปนารัฐบาลโชกุนคามากูระต่อมาในยุคเซ็งโงกุ(ค.ศ. 1467–1573)ปราสาทมังงิและปราสาทโอตากิได้ถูกสร้างขึ้นในช่วงเวลานี้ คูนิโยชิซึ่งครั้งหนึ่งเคยเป็นหมู่บ้านและปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของนครอิซูมิ ได้กลายเป็นเมืองตลาดที่มีชื่อเสียงในช่วงเวลานั้น และโรกูไซอิจิหรือตลาดที่จัดขึ้นหกวันของเดือนก็ยังมีอยู่จนถึงทุกวันนี้เมื่อสิ้นสุดยุคเซ็งโงกุ อำเภอนี้ถูกควบคุมโดยหลายตระกูล ได้แก่ตระกูลโทกิตระกูลโฮโจและตระกูลซาโตมิตระกูลซาโตมิยกพื้นที่ให้กับโอดะ โนบูนางะ(ค.ศ. 1534–1582) เมื่อ ค.ศ. 1590
ในยุคเอโดะชื่อของอำเภออิซูมิถูกกำหนดเป็นอักษรคันจิและการออกเสียงตามมาตรฐานโทกูงาวะ อิเอยาซุ(ค.ศ. 1543–1616) ซึ่งเป็นหนึ่งในผู้ที่รวมชาติญี่ปุ่นเป็นปึกแผ่น ได้เข้ามาสู่ภูมิภาคคันโตเมื่อ ค.ศ. 1590 และมอบอำเภออิซูมิให้กับไดเมียวที่ได้รับความไว้วางใจฮนดะ ทาดากัตสึ(ค.ศ. 1548–1610)
ภายใต้การปกครองของรัฐบาลโชกุนโทกูงาวะแคว้นศักดินาโอตากิซึ่งควบคุมโดยฮนดะ ทาดากัตสึจากปราสาทโอตากิได้ควบคุมหมู่บ้าน 18 แห่งในอำเภอนี้ อีก 57 หมู่บ้านอยู่ภายใต้การควบคุมของแคว้นศักดินาอื่น และหมู่บ้านที่เหลืออีก 108 หมู่บ้านเป็นที่ดินเท็นเรียวที่อยู่ภายใต้การควบคุมโดยตรงของรัฐบาลโชกุน ซึ่งปกครองโดยฮาตาโมโตะหรือซามูไรหลายคน ในความควบคุมโดยตรงของรัฐบาลโชกุนโทกูงาวะอำเภอนี้ในยุคเอโดะมีการพัฒนาเป็นพื้นที่นาข้าวกันอย่างกว้างขวาง
ในช่วงการปฏิรูปที่ดินหลังการฟื้นฟูเมจิพื้นที่ดังกล่าวอยู่ภายใต้การปกครองของจังหวัดชิบะและในวันที่ 1 เมษายน ค.ศ. 1889 พื้นที่แห่งนี้ได้ถูกแบ่งออกเป็น 2 เมือง (เมืองโอตากิและเมืองอาซาฮิ) และ 21 หมู่บ้าน หมู่บ้านคัตสึอูระได้รับการยกฐานะเป็นเมืองเมื่อวันที่ 12 มีนาคม ค.ศ. 1890 เช่นเดียวกับหมู่บ้านคูนิโยชิเมื่อวันที่ 22 กันยายน ค.ศ. 1893 หมู่บ้านโอฮาระเมื่อวันที่ 2 ธันวาคม ค.ศ. 1899อนจูกุเมื่อวันที่ 1 เมษายน ค.ศ. 1914 และหมู่บ้านโอกิตสึเมื่อวันที่ 1 มกราคม ค.ศ. 1921
เมืองอิซูมิจัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 29 เมษายน ค.ศ. 1954 โดยการควบรวมเมืองคูนิโยชิกับหมู่บ้านใกล้เคียง และเมืองไทโตก็ได้รับการจัดตั้งในเดือนธันวาคมของปีเดียวกัน เมืองคัตสึอูระได้ผนวกรวมเมืองโอกิตสึและหมู่บ้านใกล้เคียงเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งเมื่อ 11 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1955 ต่อมาเมืองคัตสึอูระก็ได้รับการยกฐานะเป็นนครและแยกออกจากอำเภออิซูมิเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 1958 เมืองไทโตและเมืองโชจามาจิได้ควบรวมกันเพื่อจัดตั้งเป็นเมืองมิซากิเมื่อวันที่ 1 สิงหาคม ค.ศ. 1961 ทำให้อำเภอนี้มีอยู่ด้วยกัน 5 เมือง
เมื่อวันที่ 5 ธันวาคม ค.ศ. 2005 เมืองอิซูมิ มิซากิ และโอฮาระ ควบรวมกันเป็นนครอิซูมิและแยกออกจากอำเภออิซูมิ ทำให้อำเภอนี้เหลือเพียง 2 เมือง