Hiroshima

Hiroshima(ingiaponesu広島市, Hiroshima-shi "Tzitade de Hiroshima") est una tzitade portuale giaponesa e biddamanna de sa prefetura omònima, chi s'agatat in s'ovest de s'ìsula printzipale de Honshū, girada cara a su mare internu, in suGiaponesud-otzidentale.
Est ammentada pro èssere sa prima tzitade in s'istòria a èssere atacada cun armas atòmicas, a òpera de isIstados Unidos de Amèricain s'agabbu de sasegunda gherra mundiale, su 6 austu1945.
Su territòriu est fatu a montigros, mentras su tzentru urbanu s'agatat in sa baia portuale omònima, cara a su mare internu de Aki-nada. Dae sa costa si bident unas cantu isuleddas. Is prus de importu sunt Itsukushima, Ninoshima e Etajima-Nomi. In su territòriu internu ddoe at is montes Gosasou e Shiraki. Dae in cue calat su riu Ota, chi si intrat a delta in sumare.
Sa tzitade est istada fundada in su perìodu feudale Sengoku in su1589, a òpera de su daimyō giaponesu Mōri Terumoto, chi nd'at fatu sa capitale de su feu suo, e nch'at fatu fàghere unu casteddu in su 1593. Cun sa pèrdida de sa batalla de Sekigahara (21 de su mese de ledàmene1600) pro is possedimentos territoriales, Terumoto at dèpidu tzèdere Hiroshima (e àteros feos suos) a su binchidore Tokugawa Ieyasu, chi dd'at fata amministrare dae su fidele suo daimyō Fukushima Masanori, chi est mortu in su 1624. Sa tzitade est colada insandus a sa dinastia Asano (浅野), chi dd'at guvernada finas a sa metade de su de XIX sèculos (perìodu de sa Restauratzione Meiji).
In su1871, sa tzitade est essida capitale de sa prefetura omònima, e in su1880, cun su fràigu de su portu deUjina, est essida unu tzentru cummertziale e navale giaponesu de importu. In su 1894, est istada fata sa ferrovia militare Sanyō (山陽), in ocasione de sa prima gherra tzinu-giaponesa, cando su guvernu imperiale de Meiji nd'at fatu sa capitale de su Giapone pro fache a un'annu, finas a su 1895.
A pustis, in s'agabbu de su de XIX sèculos, Hiroshima at tentu un'industrializadura prus manna, chi at tentu su puntu suo prus artu cun is istabilimentos bèllicos pesados in ocasione de sa gherra russu-giaponesa de su1904. Dae su1920, est essida fintzas sa sede printzipale de sa Mazda, domo automobilìstica giaponesa famada. Sa tzitade at tentu su pròpiu importu istratègicu-militare in su1938, in ocasione de sa segunda gherra tzinu-giaponesa, chi est istada parte de s'iscenàriu bèllicu de sasegunda gherra mundiale. Hiroshima est istada risparmiada dae sos bombardamentos istadunidensos pro totu sa durada de sa gherra finas a su 6 austu1945, a is 8:16 e 8 segundos (ora locale), candoLittle Boy, su nòmine de sa primabomba atòmicaimpreada in una faina militare comente resurtadu de suProgetu Manhattan, est esplòdida a un'artària de 576 metros, cun una potèntzia pari a 12 500 tonnelladas de tritolu. S'esplosione nucleare at provocadu luego agiumai 60 175 mortos, arribados a 100 000 me is meses imbenientes, pro neghe de saruta radioativa. Àteras persones si sunt ammalaidadas e/o sunt mortas pro disacatos dae espositzione radioativa a curtzu-mèdiu tèrmine, ma su nùmeru issoro no faghet a dd'istimare in manera pretzisa, ca belle 180 000 bividores ant lassadu sa tzitade me is chidas a pustis de s'atacu.
Fintzas cun un'atividaderadioativaresìdua, Hiroshima est istada torrada a fraigare giai a incumentzare dae su1949, torrende a èssere unu tzentru industriale de importu. Sunt istados fatos unos cantos istùdios sientìficos de is maladias dae espositzione radioativa a mèdiu-longu tèrmine. In su1955, a foras de tzitade est istadu istituidu su tzentru mèdicuHijiyama, in ue collire, istudiare e curare is malàidos. Me is annos setanta est istada istituida sa "Atomic Bomb Casualty Commission", chi previdiat, in prus chi is istatìsticas de is malàidos, fintzas anàlisis de su terrenu e de s'àera, istimende a su ribassu sa pertzentuale deradioatividaderesìdua in s'ambiente (de pagos milliSievert pro annu).In prus, segundu is datos ufitziales collidos in is annos, su nùmeru de sos hibakusha (is chi sunt subravìvidos a s'esplosione ma si sunt ammalaidados me is annos imbenientes pro neghe de saradioatividade), mancari fessint colados 57 annos, fiant in s'òrdine de 285 000.