Tsokolate (inumin)

Angtsokolate(Tagalog:[tʃoko'late]), ay isang makapal at mainit na inumin na katutubo saPilipinas. Gawa ito mula sa tabliya otablea, mga tableta ng purong butil ngkakawna giniling at binusa, na pinatunaw sa tubig at gatas. Tulad ng sa mga bersiyong Espanyol at Mehikano ng tsokolateng mainit, kaugalian nang ihanda ito sa isang tsokolatera at mabilis na hinahalo sa isang kahoy na baton na tinatawag namolinilyo(tinatawag ding batidor o batirol), na nagpapabula sa inumin. Karaniwang pinapatamis ang tsokolate ng kauntingmaskabado, at may kakaibang gaspang.
Karaniwang iniinom ang tsokolate sa almusal, at sinasabayan ng mga tradisyonal nakakaninopandesalat iba pang uri ng mga pasteleryang Pilipino. Sikat din ito tuwingkapaskuhansaPilipinas, lalo na sa mga bata.
Kilala ang tsokolate sa mga katawagangsuklatisaKapampangan;sikulatesaMaguindanao; atsikwateorsikuwatesamga wikang Bisaya. Hango ang lahat sa Kastilangchocolate, ultimately fromNahuatlnaxocolātl.
Angtabliya(binabaybay ring tableya o tablea, mula sa Kastilangtablilla, "tableta") ay maliit na tableta, karaniwang gawang-bahay, na gawa sa purong butil ngkakaw. Nabubuo ang tabliya sa pagtutuyo ng butil ng hinog nakakawng dalawa o tatlong araw. Binabalatan at isinasangag ang pinatuyo na butil. Ginigiling ang mga ito hanggang sa maging malapot na likor de-kakaw na hinuhulma sa pamilyar na disko o bola at pinapatuyo.
Maliban sa tsokolate, ginagamit ang tabliya sa samu't saring baryante ng mga tradisyonal na panghimagas sa Pilipinas, lalo na satsamporado, isang niluwagang bigas na pinatamis ng tsokolate.
Kinaugaliang inihahanda ang tabliya sa pagpapakulo ng tubig at gatas sa isang espesyal na pitsel na may mataas na leeg na kilala bilang tsokolatera (o tsokolatehan, sikulatihan, sikwatehan, atbp.). Hinahango ito kapag nagsimulang bumula, at hinuhulog ang ilang disko ng tabliya sa likido. Dinaragdagan din ito ng maskabado at karagdagang gatas o krema, kung ninanais. Pagkatapos, ipinapasok sa pitsel ang isang espesyal na pamalis-kahoy na tinatawag nabatirol(tinatawag ding batidor o molinilyo) at pinapaikot ito nang mabilis sa pagkaskas ng palad hanggang sa maging mabula ang likido. Pagkatapos, ibinubuhos ito sa mga indibidwal na tasa.
Kabilang sa mga modernong paraan ng paghanda ng tsokolate ang paggamit ng palis, blender, o pampabula ng gatas upang kamtin ang naaayon na pagkamabula. Maaari rin itong dagdagan ng mga ibang sahog kagaya ngkanela,baynilya,pinipig, o kahit rum o tekila. Subalit pinagkukunutan ng noo ang paggamit ng komersiyal na pulbos de-kakaw, dahil hindi pareho ang nagreresultang tekstura o lasa.
Kadalasang iniinom ang tsokolate tuwing almusal omeryenda, at ipinapares sakakanino tinapay. Kabilang sa mga karaniwang ipinapares sa tsokolate angpandesal,puto maya, puto bumbong, churros,ensaymada, bunwelos (o kaskaron),suman,kesong puti, atbibingka. Sikat din ito tuwingKapaskuhansaPilipinas, lalo na sa mga bata.
Sa nobelangNoli Me Tangere(1887) niJosé Rizal, ang pambansang bayani ng Pilipinas, pinaghihinalaan si Padre Salvi ng kanyang karibal, ang alperes ng Guwardiya Sibil, na maghain ng malapot na tsokolate (espeso) sa mga importanteng bisita at malabnaw na tsokolate (aguado) sa mga bisita na itinuring niyang di-importante. Ayon sa alperes, palihim na sumesenyas si Salvi sa kanyang utusan kung ano ang ihahanda sa pagwiwika ng "tsokolate, eh?" o "tsokolate, ah?" - "eh" at "ah", na talagang daglat para saespesoataguado. Sinabi ng narador na hindi siya sigurado kung paninira lang ito dahil naikwento na ito tungkol sa mga  maraming pari, o maaaring isang kaugalian ngOrdeng Franciscano. Kasunod ni Rizal, nagamit ang mga terminong "Tsokolate Eh" at "Tsokolate Ah" ng ilang mga establisyimento.