ทาเกดะ ชิงเง็ง

ทาเกดะ ชิงเง็ง(ญี่ปุ่น:武田 信玄;โรมาจิ:Takeda Shingen;1 ธันวาคมค.ศ. 1521-13 พฤษภาคมค.ศ. 1573) ไดเมียวแห่งแคว้นคาอิ (ญี่ปุ่น:甲斐;โรมาจิ:Kai) ผู้นำตระกูลทาเกดะเป็นไดเมียวคนสำคัญในยุคเซ็งโงกุได้รับยกย่องว่าเป็นไดเมียวที่ยิ่งใหญ่และกล้าหาญที่สุดคนหนึ่ง และเป็นคู่แข่งคนสำคัญของอูเอซูงิ เค็นชิงในแถบภาคตะวันออกของญี่ปุ่น ได้รับฉายาว่า "พยัคฆ์แห่งคาอิ" (ญี่ปุ่น:甲斐の虎;โรมาจิ:Kai-no-Tora)
ทาเกดะ ชิงเง็งเกิดเมื่อค.ศ. 1521ที่ปราสาทโคฟุ(ญี่ปุ่น:甲府;โรมาจิ:Kōfu) แคว้นคาอิจังหวัดยามานาชิในปัจจุบัน เป็นบุตรชายคนโตของทาเกดะ โนบูโตระ (ญี่ปุ่น:武田信虎;โรมาจิ:Takeda Nobutora) ไดเมียวแห่งแคว้นคาอิ กับนางโออิ (ญี่ปุ่น:大井の方;โรมาจิ:Ōi-no-kata) ภรรยาเอกของโนบูโตระ ในปีเดียวกันนั้นเองโนบูโตระผู้เป็นบิดามีชัยชนะเหนือตระกูลอิมางาวะ(ญี่ปุ่น:今川;โรมาจิ:Imagawa) เมื่อเสร็จสิ้นการรบจึงได้ตั้งชื่อให้บุตรชายว่าคัตสึจิโยะ(ญี่ปุ่น:勝千代;โรมาจิ:Katsuchiyo) ในค.ศ. 1534คัตสึจิโยะได้แต่งงานกับบุตรสาวของอูเอซูงิ โทโมโอกิ (ญี่ปุ่น:上杉朝興;โรมาจิ:Uesugi Tomooki) แต่ทว่าภรรยาคนแรกของคัตสึจิโยะได้เสียชีวิตลงในปีเดียวกัน ในค.ศ. 1535คัตสึจิโยะจึงแต่งงานใหม่อีกครั้งกับบุตรสาวของซันโจ คินโยริ (ญี่ปุ่น:三条公頼;โรมาจิ:Sanjō Kinyori) ซึ่งเป็นขุนนางในราชสำนักเกียวโตเนื่องด้วยความสัมพันธ์อันดีกับเมืองเกียวโต ทำให้ในพิธีเง็นปุกุของคัตสึจึโยะในปีเดียวกันนั้น คัตสึจึโยะได้รับชื่อ "ฮารุ" จากโชกุนอาชิกางะ โยชิฮารุ(ญี่ปุ่น:足利義晴;โรมาจิ:Ashikaga Yoshiharu) รวมทั้งได้คำว่า "โนบุ" จากโนบูโตระบิดาของตน รวมกันได้ชื่อใหม่ว่าทาเกดะ ฮารูโนบุ(ญี่ปุ่น:武田晴信;โรมาจิ:Takeda Harunobu)
แต่ทว่าโนบูโตระ บิดาของฮารูโนบุ หมายจะให้บุตรชายคนโปรดของตน คือ ทาเกดะ โนบูชิเงะ (ญี่ปุ่น:武田信繁;โรมาจิ:Takeda Nobushige) ให้เป็นทายาทสืบทอดตระกูลทาเกดะ ในค.ศ. 1541ด้วยความช่วยเหลือของซามูไรใต้บังคับบัญชาของบิดาและความช่วยเหลือจากอิมางาวะ โยชิโมโตะ(ญี่ปุ่น:今川義元;โรมาจิ:Imagawa Yoshimoto) ผู้ซึ่งเป็นพี่เขย (อิมางาวะ โยชิโมโตะได้สมรสกับนางจิวเก-อินญี่ปุ่น:定恵院;โรมาจิ:Jyukei-inซึ่งเป็นพี่สาวของฮารูโนบุ) ฮารูโนบุได้ก่อการยึดอำนาจจากโนบูโตระบิดาของตน และเนรเทศบิดาของตนไปเป็นตัวประกันที่แคว้นซูรูงะ (ญี่ปุ่น:駿河;โรมาจิ:Suruga) ซึ่งปกครองโดยตระกูลอิมางาวะ
เมื่อได้ขึ้นปกครองตระกูลทาเกดะแล้ว ฮารูโนบุจึงได้เริ่มทำการขยายอำนาจไปยังแคว้นชินาโนะ (ญี่ปุ่น:信濃;โรมาจิ:Shinano) ทางตอนเหนือจังหวัดนางาโนะในปัจจุบัน ซึ่งประกอบไปด้วยซามูไรหลายตระกูล ฮารูโนบุเอาชนะทัพของตระกูลต่าง ๆ ในแคว้นชินาโนะได้ ในยุทธการเซซาวะ(Sezawa) ในค.ศ. 1542และยุทธการโอตาอิฮาระ(ญี่ปุ่น:小田井原の戦い;โรมาจิ:Ōtaihara-no-tatakai) ในค.ศ. 1547แต่พ่ายแพ้อย่างราบคาบแก่มูรากามิ โยชิกิโยะ(ญี่ปุ่น:村上義清;โรมาจิ:Murakami Yoshikiyo) ในยุทธการอูเอดาฮาระ(ญี่ปุ่น:上田原の戦い;โรมาจิ:Uedahara-no-tatakai) ในค.ศ. 1548ในค.ศ. 1551ทาเกดะ ฮารูโนบุได้บวชเป็นพระภิกษุมีชื่อว่าชิงเง็ง(ญี่ปุ่น:信玄;โรมาจิ:Shingen) แม้จะบวชเป็นพระภิกษุแต่ยังคงดำรงตำแหน่งผู้นำตระกูลทาเกดะและทำสงครามต่อไป จนเป็นที่รู้จักด้วยชื่อทาเกดะ ชิงเง็ง
เมื่อรวบรวมแคว้นชินาโนะให้เข้ามาอยู่ภายใต้การปกครองได้แล้ว ตระกูลทาเกดะจึงต้องขัดแย้งกับตระกูลอูเอซูงิแห่งแคว้นเอจิโงะ ซึ่งเป็นอีกหนึ่งตระกูลที่กำลังเรืองอำนาจอยู่ในแถบคันโต โดยมีนางาโอะ คาเงโตระ (ญี่ปุ่น:長尾景虎;โรมาจิ:Nagao Kagetora) หรือต่อมาภายหลังคืออูเอซูงิ เค็งชิง(ญี่ปุ่น:上杉謙信;โรมาจิ:Uesugi Kenshin) ไดเมียวผู้ยิ่งใหญ่แห่งคันโตอีกคนหนึ่ง สองมหาอำนาจแห่งคันโตได้สู้รบกันในยุทธการคาวานางาจิมะ(ญี่ปุ่น:川中島の戦い;โรมาจิ:Kawanagajima-no-tatakai) ใกล้กับเมืองนางาโนะในปัจจุบัน อันเป็นยุทธการครั้งยิ่งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์ในบริเวณภาคตะวันออกของญี่ปุ่น เป็นจำนวนห้าครั้ง ในค.ศ. 1554,ค.ศ. 1555,ค.ศ. 1557,ค.ศ. 1561และค.ศ. 1564โดยที่ไม่มีฝ่ายใดชนะอย่างเด็ดขาด ในยุทธการคาวานางาจิมะครั้งที่สี่ในค.ศ. 1561ทาเกดะ ชิงเง็งได้สูญเสียน้องชายคือทาเกดะ โนบูชิเงะ และทหารเอกคนสำคัญคือยามาโมโตะ คันซูเกะ(ญี่ปุ่น:山本勘助;โรมาจิ:Yamamoto Kansuke)
ในค.ศ. 1565บุตรชายคนโตของชิงเง็งคือ ทาเกดะ โยชิโนบุ (ญี่ปุ่น:武田義信;โรมาจิ:Takeda Yoshinobu) ได้ก่อกบฏหมายจะยึดอำนาจจากชิงเง็งแต่ไม่สำเร็จจึงถูกลงโทษกักขังไว้ที่วัดโทโก (ญี่ปุ่น:東光寺;โรมาจิ:Tōkō-ji) ในเมืองโคฟุ จนกระทั่งโยชิโนบุเสียชีวิตสองปีต่อมาในค.ศ. 1567ชิงเง็งจึงแต่งตั้งให้บุตรชายคนที่สี่คือ ทาเกดะ คัตสึโยริ (ญี่ปุ่น:武田勝頼;โรมาจิ:Takeda Katsuyori) ที่เกิดกับภรรยาน้อยคือ นางซูวะ (ญี่ปุ่น:諏訪御料人;โรมาจิ:Suwa-Goryōnin) เป็นทายาทสืบทอดตระกูลทาเกดะต่อไป
ในค.ศ. 1560อิมางาวะ โยชิโมโตะ ได้ถูกโอดะ โนบูนางะสังหารในยุทธการโอเกฮาซามะ(ญี่ปุ่น:桶狭間の戦い;โรมาจิ:Okehazama-no-tatakai) ทำให้ตระกูลอิมางาวะตกอยู่ในสภาพที่อ่อนแอและผู้นำคนใหม่คือ อิมางาวะ อูจิซาเนะ (ญี่ปุ่น:今川氏真;โรมาจิ:Imagawa Ujizane) บุตรชายของโยชิโมโตะผู้เป็นหลานของชิงเง็ง (บุตรของนางจิวเก-อินพี่สาว) นั้นก็ไม่เข้มแข็ง ชิงเง็งจึงนำทัพตระกูลทาเกดะเข้ารุกรานแคว้นซูรูงะของตระกูลอิมางาวะ (จังหวัดชิซูโอกะในปัจจุบัน) ในค.ศ. 1568และในค.ศ. 1569ได้ยกทัพเข้ารุกรานแคว้นซางามิ (ญี่ปุ่น:相模;โรมาจิ:Sagami) (จังหวัดคานางาวะในปัจจุบัน) ของตระกูลโฮโจ(ญี่ปุ่น:北条;โรมาจิ:Hōjō) อีกตระกูลที่กำลังเรืองอำนาจในภาคตะวันออก เข้าล้อมปราสาทโอดาวาระที่มั่นของตระกูลโฮโจแต่ไม่สำเร็จ จนทำสัญญาสงบศึกกับตระกูลโฮโจไปในที่สุดในค.ศ. 1571
ในค.ศ. 1572โชกุนอาชิกางะ โยชิอากิ(ญี่ปุ่น:足利義昭;โรมาจิ:Ashikaga Yoshiaki) ได้ร้องขอให้ทาเกดะ ชิงเง็งต้านทานการขยายอำนาจของโอดะ โนบูนางะ ชิงเกนจึงนำทัพเข้ารุกรานแคว้นโทโตมิ (ญี่ปุ่น:遠江;โรมาจิ:Tōtōmi) จังหวัดชิซูโอกะ อันเป็นดินแดนของตระกูลโทกูงาวะนำโดยโทกูงาวะ อิเอยาซุขุนพลคนสำคัญของโอดะ โนบูนางะ ชิงเง็งสามารถเอาชนะอิเอยาซุได้ในยุทธการมิกาตะงาฮาระ(ญี่ปุ่น:三方ヶ原の戦い;โรมาจิ:Mikatagahara-no-tatakai)
ในช่วงชีวิตของทาเกดะ ชิงเง็ง ได้สร้างตระกูลทาเกดะให้เป็นหนึ่งในตระกูลที่มีอำนาจมากที่สุดในภูมิภาคคันโต และสามารถต้านทานการขยายอำนาจของโอดะ โนบูนางะได้ แต่ทว่าทาเกดะ ชิงเง็ง ได้เสียชีวิตลงอย่างกะทันหันในค.ศ. 1573ด้วยอายุ 52 ปี บุตรชายคนที่สี่คือ ทาเกดะ คัตสึโยริ สืบทอดตำแหน่งเป็นผู้นำตระกูลทาเกดะ และทำสงครามกับตระกูลโทกูงาวะในแคว้นโทโตมิต่อมา โดยสามารถยึดปราสาททากาเท็นจิง(ญี่ปุ่น:高天神城;โรมาจิ:Takatenjin-jō) ได้ในค.ศ. 1574แต่ล้มเหลวอย่างสิ้นเชิงในการล้อมปราสาทนางาชิโนะ(ญี่ปุ่น:長篠城;โรมาจิ:Nagashino-jō) ของตระกูลโทกูงาวะในค.ศ. 1575จนกระทั่งโอดะ โนบูนางะและโทกูงาวะ อิเอยาซุได้ร่วมมือกันเอาชนะตระกูลทาเกดะในยุทธการเทมโมกูซังญี่ปุ่น:天目山の戦い;โรมาจิ:Temmokuzan-no-tatakai) ในค.ศ. 1582ทาเกดะ คัตสึโยริพ่ายแพ้และกระทำการเซ็ปปุกุเสียชีวิตไป หลังจากการเสียชีวิตของทาเกดะ ชิงเง็ง เพียงเก้าปี อำนาจของตระกูลทาเกดะจึงได้ล่มสลายลงไปจากภูมิภาคคันโตและถูกแทนที่ด้วยการปกครองของตระกูลโอดะ
กองทัพของทาเกดะ ชิงเง็ง ถือธงเป็นคำว่าฟู-ริง-กะ-ซัน(ญี่ปุ่น:風林火山;โรมาจิ:Fūrinkazan) แปลว่า ลม-ป่า-ไฟ-ภูเขา อันมาจากข้อความในตำราพิชัยสงครามของซุนวูอันเป็นลักษณะของกองทัพที่ดีว่า "รวดเร็วดั่งลม เงียบสงัดดั่งป่าไม้ น่าเกรงขามดั่งไฟ มั่นคงดั่งขุนเขา"