davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
Géografi Prancis

Géografi Prancisinggih punika papan dunungipun géografis nagariPranciswonten ingÉropa Barat, ingkang winatesan kaliyanLempongan BiscaylanSelat Channel, wonten ing antawising wewengkon nagaraBèlgilanSpanyol, sarta wonten ing sisih kidulInggris Raya.Lajeng winatesan kaliyanMediterania,ItalialanSpanyol.
Perancis gadhah ruang lingkup ingkang wiyar sanget.Wewengkon lèr lan kilèn sapérangan ageng kasusun saking dataran cendhèk.Perbukitan lan pagunungan julang wonten ing wewengkon sisih wétan, tengah lan pérangan kidul.
Perancis gadhah 10 wewengkon daratan utama,inggih punika:
Cithakan:Topik Éropa
Cithakan:Prancis-stub
Ain (Departemen ing Prancis)

Ain(Arpitan:En) iku sawijiningdepartemenkang dijenengaké saka ananéKali Ainkang dumunung ana ing pinggir wétanPrancis, yaiku ingregionRhône-Alpes(Rôno-Arpes) ing tapel wates karonagaraSwitserlan. Nomer urut Departemen iki yaiku nomer 01.
Departemen iki minangka salah siji saka 83 departemen kang diyasa samangsa jamanRevolusi Prancisyaiku ing tanggal4 Maret,1790. Departemen iki diciptakaké saka patang(tilas) provinsi, yaiku:Bresse(Brêsse),Bugey(Bugê),Dombes(Domba), lanGex, lan sapérangan saka:Franc-Lyonnais.
Wis wiwitabad angka 13sing ndunungi tlatah iki omong nganggo dhialèk kang béda sakabasa Arpitankang diaraniBressan. Dhialèk iki isih kerep dipigunakaké ing tlatah pedhalaman Ain ngantiabad angka 20. Nganti dina iki isih dipigunakaké nanging ora sben dina.
Tlaytah iki asal muasalé péranganing karajan kunaBurgundy, sadurungé digabungaké karo Prancis déningdukessakaSavoying taun1601. Wiwit taun1798nganti1814, Gex dipisahaké lan dadi péranganing departemenLéman. Enemcommunepérangan kidul-kulon dipisahaké saka Ain ing taun1967lan dadi péranganingKomunitas Urban Lyon.
Departemen iki dibagi saka lor mangidul déningKali Ain. Pérangan kulon dumadi saka dhataran lan dhataran endhèk. Sisih wétan luwih wujud gunung-gunung, yaiku terusanéGunung Jurasisih kidul. Titik elevasi paling dhuwur sajeroning departemen iki(lan ing gunung Jura) yaiku dumunung ingCrêt de la Neige(1720 m).
Ain iku dikubengi déning departemenJura,Saône-et-Loire,Rhône,Isère,Savoie, lanHaute-Savoie. Ing sisih wétan, wewatesan karocanton-canton Switserlan, yaikuJenewalanVaud.
Ing ngisor iki sawatara kutha wigati ing departemen Ain:
Saliyané kali Ain, uga ana kali-kali kang mili ing departemen Ain, antarané yaiku:
Departemen iki ora nduwé kutha gedhé, lan populasi mencar ing sawatara kutha-kutha cilik. Populasi suda sithik ing paro kaloroabad angka 19amarga anané urbanisasi, lan luwih-luwih sudané mangsaPerang Donya I. Wiwit nambah manèh sawiséPerang Donya II, amarga ekspansi tlatah pinggirané (suburb) Lyon lan Jeneva. Saka taun 1968 nganti 1999, sing ndunungi nambah saka 339,262 dadi 515,270.
Loro atraksi utama turisme yaiku èstatVoltaireing Ferney-Voltaire lan makamJohn VianneyingArs-sur-Formans.
Departemen iki uga nawakké wisata alam, kanthi lumaku, numpakpitutawa nunggangjaran. Kali lan tlagané nyadhiakaké kasempatan kanggo warna-warna ulah raga banyu.
Sisih lor-wétan saka departemen iki, yaiku ingPays de Gexnduwé akèhski resortlan pemandhangan alamAlpen, kalebu ugaMont Blanc.
Parc Naturel Régional du Haut Juraiku sawijining cagar alam kanthi tlatah "sadhel" (mountain pass) kang dhuwur.
몽블랑산

몽블랑산(프랑스어:Mont Blanc,문화어:블랑 산) 또는몬테비안코산(이탈리아어:Monte Bianco)은 높이 4,807.81m(15,773.7ft)로알프스산맥의 최고봉이며서유럽에서 가장 높은 산이다.유럽에서 가장 높은 산은 5,642 m의옐브루스산이다. 한자로는 백산(白山)이라고 한다. 프랑스어로 몽블랑에서 몽(Mont)은 산(山), 블랑(Blanc)은 백(白)을 의미한다.
프랑스의오트사부아주와이탈리아의발레다오스타주사이에 있다. 몽블랑산 기슭의 유명한 도시로는 프랑스의샤모니(1924년 동계 올림픽의 개최지)와 이탈리아의쿠르마유르이다.
1957년부터 시작해서 1965년 완공된 11.6km의몽블랑 터널은 이 두 도시를 연결하며, 알프스산맥을 지나가는 주요 통로로 쓰이고 있다.
샤모니

샤모니몽블랑(프랑스어:Chamonix-Mont-Blanc,이탈리아어:Sciamonì,프랑코프로방스어:Chamôni), 혹은 간단히샤모니(Chamonix)는몽블랑산기슭에 자리한프랑스오트사부아주의코뮌으로 인구는 9,830 명(1999년)이다. 프랑스의겨울 스포츠리조트로 알려졌으며, 특히스키장이 유명하다.1924년 동계 올림픽과1960년 동계 유니버시아드가 이 곳에서 열렸다
1924년 동계 올림픽

1924년 동계 올림픽(영어:1924 Winter Olympics,프랑스어:Jeux olympiques d'hiver de 1924), 공식적으로는제1회 동계 올림픽(영어:I Olympic Winter Games,프랑스어:IJeux olympiques d'hiver)은프랑스샤모니에서 개최되었다.
원래1924년 파리 하계 올림픽과 연계하여 개최된 이 대회는 1924년 1월 25일부터 2월 5일까지 프랑스 샤모니의몽블랑산기슭과오트사부아주에서 열렸다.이 대회는프랑스 올림픽 위원회가 주최했으며, 원래는 “국제 동계 스포츠 주간”으로 간주되었다. 이 대회의 성공으로국제 올림픽 위원회는 “첫 번째 동계 올림픽”으로 소급해서 지정했다.
하계 올림픽과 같은 해에동계 올림픽을 개최하는 전통은1992년까지 이어졌고, 그 이후에는 하계 올림픽이 열린 2년 후에 동계 올림픽을 개최하는 현재의 관행이 시작되었다.
피겨스케이팅은런던과안트베르펜에서 열린 하계 올림픽 종목이었고, 아이스하키도 안트베르펜의 올림픽 종목이었지만, 동계 스포츠는 항상 계절에 따라 개최 시기가 제한되었다. 1921년 스위스로잔에서 열린 IOC 총회에서 동계 스포츠에 대한 평등한 대우가 제기되었고, 많은 논의 끝에 1924년 샤모니에서 "국제 동계 스포츠 주간"을 개최하기로 결정했다.
미국의찰스 주트로가스피드 스케이팅 남자 500m에서 우승을 해서 첫 동계올림픽 금메달을 땄다.
소냐 헤니가 11살이라는 어린 나이에피겨 스케이팅 여자 싱글경기를 참가했다. 경기에서 꼴찌를 기록하긴 했지만 팬들 사이에서 유명해졌으며 다음 3번의 올림픽에서 3개의 금메달을 따냈다.
일리스 그라프스트룀은피겨스케이팅 남자 싱글에서 금메달을 따서하계 올림픽에서 금메달을 따내고 동계 올림픽에서 동일 종목의 타이틀을 지켜내는 것을 성공한 유일한 선수가 되었다.
캐나다의아이스하키팀이 예선전에서스위스, 체코슬로바키아, 스웨덴, 영국을 꺾고, +107의 골득실을 기록(110/3), 본선 진출에 성공했다.
일리스 그라프스트룀이 금메달을 따낸 피겨 스케이팅처럼 아이스하키도1920년 하계 올림픽의 종목이었으며 캐나다는 전 대회(1920년)에 이어서 타이틀 방어에 성공, 하계 올림픽에서 우승을 한 종목을 동계 올림픽에서도 우승을 하는 것에 성공했다. 캐나다는 초기 동계 올림픽(1920년 대회 포함) 7번의 대회 중 6번이나 금메달을 땄으며 나머지 1번은 은메달이었다.
1925년에IOC는 동계 올림픽을 매 4년마다 열기로 결정했으며 《주간 국제 동계 스포츠》(International Winter Sports Week)에서도 이 대회를 첫 번째 동계 올림픽으로 인정했다.
1974년에 1924년 동계 올림픽의 마지막 메달이 수여되었다. 그 때까지스키 점프에서 4위로 기록된앤더스 하우겐이 동메달을 받았다. 그 전까지는 50년이 지나도록톨레이프 하우그가 3위를 한 선수로 알려져 있었다.
2006년에 IOC는 1924년 대회에컬링종목에 참가한 팀에게 메달을 수여했다.글래스고 헤럴드 지에서 한 가족이 영국 대표로 출전한 컬링 대표팀을 대신해서 의의를 제기했으며 IOC는 컬링이 이 대회에서 정식 종목이라고 결정했다.
첫 번째 동계 올림픽에서는 총 16개국이 참가했다.
에스토니아에서도 한 명의 선수가스피드 스케이팅에 참가 신청은 했으나 경기에 참가하지는 않았다.
서알프스산맥

서알프스산맥은알프스산맥의 서부에 위치한 산맥으로 길이는 300km, 너비는 150~185km이다.프랑스남동부,모나코전체 지역,이탈리아북서부,스위스남서부에 걸쳐 있다. 산맥의 동쪽에는동알프스산맥이 위치한다. 산맥에서 가장 높은 봉우리는 스위스, 프랑스에 위치한몽블랑산(Mont Blanc)으로 높이는 4,810m이다.
그라이안알프스산맥

그라이안알프스산맥(이탈리아어:Alpi Graie,프랑스어:Alpes grées)은알프스산맥서반부에 위치한 산맥 가운데 하나로프랑스(론알프),이탈리아(피에몬테주,발레다오스타주),스위스(발레주)에 위치한다. 산맥에서 가장 높은 지점은 프랑스와 이탈리아에 걸쳐 있는몽블랑산(Mont Blanc, 해발 4,810.45m)이다. 그라이안알프스산맥은 몽블랑 그룹, 중부 그룹, 동부 그룹, 서부 그룹으로 나뉜다.
몬테로사산

몬테로사산(이탈리아어:Monte Rosa)은알프스산맥에서몽블랑산에 이어 두 번째로 높은산으로이탈리아(피에몬테주,발레다오스타주)와스위스(발레주)의 국경에 걸쳐 있는 산으로,알프스산맥에서 두 번째로 높으며, 최고봉은 스위스 영토 내의두포우르슈피츠(해발 4,634m)로서 스위스에서 가장 높은 산이기도 하다.
이탈리아어로 분홍색 혹은 장미를 뜻하는 'rosa'에서 왔다고 생각하기 쉬우나,프랑코프로방스어의 한 방언으로빙하를 뜻하는 단어인 'rouése'에서 유래되었다.
프랑켄슈타인

프랑켄슈타인(Frankenstein) 또는프랑켄슈타인: 현대의 프로메테우스(Frankenstein; or, The Modern Prometheus)은메리 셸리가 과학 실험에 의해 만들어진 한 괴물에 대해 쓴소설이다. 첫 판은 1818년에 런던에 익명으로 출판되었다가 1823년에 프랑스에 그녀의 이름으로 두 번째 판이 출판되었다.
프랑켄슈타인은 편지 형식으로 쓰여진 액자 이야기이다. 로버트 월튼 대위와 그의 여동생 마가렛 월튼 사빌 사이의 허구적인 서신을 기록하고 있다. 이야기는 18세기에 일어난다. 로버트 월튼은 실패한 작가로, 과학 지식을 넓히고자 북극 탐험에 나선다. 항해 중 승무원들은 거대한 인물이 운전하는 개 썰매를 발견한다. 몇 시간 후, 승무원들은 빅터 프랑켄슈타인이라는 거의 얼어붙고 수척한 남자를 구출한다. 프랑켄슈타인은 월튼의 선원들이 관찰한 거대한 남자를 추적해왔다. 프랑켄슈타인은 그의 노력에서 회복되기 시작한다; 그는 월튼에서 자신을 파괴한 것과 같은 강박관념을 보고 경고로 월튼에게 자신의 삶의 비참한 이야기를 되뇌어 본다. 재조명된 이야기는 프랑켄슈타인의 이야기의 틀 역할을 한다.
빅터는 그의 어린 시절을 이야기하는 것으로 시작한다. 이탈리아 나폴리에서 부유한 제네반 집안에서 태어난 빅토르와 그의 동생 어니스트와 윌리엄은 알퐁스 프랑켄슈타인과 전 캐롤라인 보퍼트의 아들이다. 어려서부터 빅터는 세상을 이해하고자 하는 욕구가 강했다. 그는 연금술사 이론을 연구하는 데 집착하지만 나이가 들면 그러한 이론이 상당히 시대에 뒤떨어진다는 것을 깨닫는다. 빅토르가 5살이 되었을 때, 그의 부모는 수용된 이탈리아 귀족의 고아가 된 딸 엘리자베스 라벤자를 입양하고, 이후 빅토르는 결혼한다. 빅터의 부모는 나중에 윌리엄의 유모가 되는 또 다른 아이 저스틴 모리츠를 데려간다.
그가 독일 잉골슈타트 대학교로 떠나기 몇 주 전, 그의 어머니는성홍열로 죽는다; 빅토르는 슬픔을 다루기 위한 실험에 몰두한다. 대학에서, 그는 화학과 다른 과학에 뛰어났고, 곧 무생물에 생명을 전할 수 있는 비밀 기술을 개발했다. 그는휴머노이드제작을 맡지만, 인간의 미세한 부분을 복제하는 것이 어렵기 때문에 빅터는 이 생명체를 약 2.4m의 높이에 비례하여 크게 만든다. 빅터가 아름다운 모습을 선택했음에도 불구하고, 애니메이션과 동시에 크리쳐는 물기가 많은 하얀 눈과 그 밑의 근육과 혈관을 거의 가릴 수 없는 노란 피부를 가진 흉측한 모습을 하고 있다. 그의 일에 거부감을 느낀 빅터는 달아난다. 다음날 거리를 배회하던 그는 소꿉친구 헨리 클레르발을 만나 괴물을 보게 될 헨리의 반응을 두려워하며 헨리를 아파트로 데려간다. 하지만, 빅터가 실험실로 돌아왔을 때, 그 생명체는 사라졌다.
빅터는 그 경험으로 병이 들지만 헨리의 간호로 건강을 되찾는다. 4개월 만에 회복된 그는 아버지로부터 형 윌리엄의 살해를 알리는 편지를 받는다. 제네바에 도착한 빅터는 범죄 현장 근처에 있는 생명체를 보고 자신의 창조물이 자신의 소행이라고 확신하게 된다. 윌리엄의 유모인 저스틴 모리츠는 윌리엄의 주머니에서 캐롤라인의 미니어처 초상화가 담긴 로켓이 발견돼 유죄 판결을 받는다. 빅터는 그가 저스틴의 이름을 밝히려고 하면 아무도 그를 믿지 않을 것이라는 것을 알고 있었고, 결국 그녀는 교수형에 처해졌다. 비탄과 죄책감에 사로잡힌 빅터는 산으로 물러난다.몽블랑산의 메르 드 글라스를 타고 올라가던 중 갑자기 빅터에게 그의 이야기를 들려달라고 간청하는 프랑켄슈타인이 그에게 다가온다...
프랑켄슈타인은 원래 과학자의 이름이었고, 작품에서 괴물은 프랑켄슈타인이 아닌 그저 '괴물'로 불렸다. 그러나 시간이 지날수록 사람들은 프랑켄슈타인을 괴물이름으로 받아들였고, 지금은 프랑켄슈타인하면 괴물이 먼저 떠오르게 된다.
책이 유명한만큼 영화로도 제작되었다.
•프랑켄슈타인(1910년 영화)
•프랑켄슈타인(1931년 영화)
•프랑켄슈타인(1994년 영화)
영화 말고도 뮤지컬로도 제작이 되었다.
•프랑켄슈타인(뮤지컬)
몽블랑 (디저트)

몽블랑(Mont Blanc,이탈리아어:Monte Bianco/ 몬테 비앙코)은이탈리아와프랑스에서 처음으로 만들기 시작한 케익의 한 종류로밤을 주재료로 만드는디저트의 한 종류이다.
몽블랑은 프랑스어로 "Mont Blanc"이라 하는데, 하얀 산이라는 뜻을 가지고 있다. 또한몽블랑산은알프스산맥에서 제일 높은 봉우리의 이름이기도 하며, 이 산맥은프랑스와이탈리아에 걸쳐 있다. 따라서 몽블랑은 두 가지의 의미를 지니고 있는 셈이다. 몽블랑을 발음할 때프랑스인들은 몽블랑이라 하지만, 이탈리아어로 발음하면 몬테 비앙코이다.이름에서 유추할 수 있듯이 몽블랑 케이크의 제일 큰 특징은 하얀 눈처럼 표현된 파우더 슈가이다. 이것은 마론 크림 위에 뾰족한 모양으로 장식되어 있는데 몽블랑의 꼭대기를 연상시킨다. 이 케이크는 알프스 산맥의 최고봉인 몽블랑에 반한 이탈리아 요리사가 처음으로 만들었는데, 초창기에는 ‘몬테 비앙코’ 라는 이름으로 불리었다.
1475년이탈리아플로렌스(Florence)에서 출판된 지오바니 플라티나(Giovanni Platina)의 『순수한 요리(the Honest Cook)』라는 책에 처음으로 몬테 비앙코라는 요리가 등장한다. 1570년대에 발간된바르톨로메오 스카피(Bartolomeo Scappi)의 『교황 피오 5세의 요리비결(Cooking Secret of Pope Pius V)』에는 오늘날의 몽블랑과 거의 비슷한 배합 표가 최초로 기록되어 있다.
몬테 비앙코는 16세기 초에 이탈리아 전역에서 대중적인 후식으로 인기를 끌었는데, 이는 프랑스보다 앞선 것이었다.특히체사레 보르자와 그의 누이루크레치아 보르자집안에서 몬테 비앙코를 자주 접대했다는 이야기가 현재까지도 전해진다. (체사레 보르쟈는 교황 알렉산드르 6세의 사생아로서 마키아벨리가군주론에서 역할 모델로 삼은 인물이다.)
1620년에 프랑스 사모니의 한 제빵사가 몬테 비앙코를 만들어서 이를 몽블랑으로 명칭하기 시작한 이후에 프랑스인 리옹(Lyon)과 그레노블(Grenoble)이 몽블랑 오 마롱을 만들어냈고, 이 음식은 곧프랑스에 퍼지기 시작하였다. 몽블랑은프랑스에서 17세기 즈음 유행하기 시작했는데 1620년대에 이르러 그 인기의 절정을 찍었다.20세기 초일본으로 건너간 이 디저트는 현재일본에서 가장 인기가 많은 조각 케이크 중 하나이다. 초기의 몽블랑은 노란색이었는데, 이는 피클링 과정을 거친 밤이 사용됐기 때문이다. 하지만 지금은 밤 페이스트를 이용하여 만들기 때문에 몽블랑은 어두운 진 갈색 빛을 나타낸다.
몽블랑 케이크의 주 재료는 밤으로 만든 마론 크림,달걀흰자로 만든머랭, 그리고 생크림과설탕을 섞은 상티이 크림(creme Chantilly)이다.머랭은달걀흰자에 설탕을 저어서 만들고, 이후 낮은 온도에서 오랜 시간 동안 구워진다. 이것은 몽블랑의 제일 아래에 들어가는데 부드러우면서 매우 단 것이 특징이다. 그 위에는 상티이 크림이 올라간다. 상티이 크림은 모양유지가 잘 되기 때문에 몽블랑의 뾰족한 산 모양을 표현하는데 유용하다.상티이 크림 외에도머랭이 몽블랑의 모습을 연출하는데 기여한다. 한편 마론 크림은 진한 밤 맛을 지니고 있으며, 과자와 상티이 크림 위에 얹어 국수 모양으로 짜서 장식한다. 밤 페이스트로 만든 이 마론 크림은 몽블랑을 대표하는 특징인 밤 맛을 연출한다. 이 위에는 마지막으로 몽블랑의 제일 큰 특징인 흰색의 슈가 파우더를 뿌려서 몽블랑 산을 표현한다.몽블랑은 지역과 제빵장의 기량에 따라서 만드는 방법이나 들어가는 재료가 다양하기 때문에 보편적인 요리법이라고 할 수 있는 요리법은 없다. 하지만 모든 몽블랑에는 마론 크림이 들어간다.
1933년 사코타 치마오는 알프스 몽블랑의 아름다움을케이크로 표현한 프랑스 제과 몽블랑을일본으로 들여왔는데, 이것은 곧 유명세를 타기 시작했다. 몽블랑은 현재 일본인이 가장 즐겨먹는 디저트 3가지 중 하나이며, 일본의 어느 제과점을 찾아가도 볼 수 있다. 일본에서는 몽블랑의 주 원료인밤대신호박,참마등이 쓰이기도 한다. 또한밤과 함께코코아나 일본식녹차가루가 곁들여져서 만들어지기도 하며, 과일 몽블랑에는딸기나망고등의 과일이 사용된다.일본의 몽블랑은 각각의 제과점마다 만드는 방법이나 들어가는 재료가 다양하다
माँट ब्लँक

मॉंट ब्लॅंक(फ्रेंच:Mont Blanc,इटालियन:Monte Bianco;पांढरे शिखर) हाआल्प्सपर्वतरांगेमधीलमधील सर्वात उंचीचापर्वतआहे. ४,८१० मीटर (१५,७८० फूट) उंचीचा हा पर्वतइटलीवफ्रान्सदेशांच्या सीमेवर स्थित असून तोयुरोपियन संघाच्यादेशांमधील सर्वात उंच पर्वत आहे.
व्हाले दाओस्ता

व्हाले दाओस्ता(इटालियन:Valle d'Aosta,फ्रेंच:Vallée d'Aoste) हाइटलीदेशाच्या वायव्य कोपऱ्यातीलआल्प्सपर्वतरांगेमध्ये वसलेला एक अर्ध-स्वायत्त प्रदेश आहे. व्हाले दाओस्ताच्या पश्चिमेसफ्रान्सचारोन-आल्पप्रदेश, उत्तरेसस्वित्झर्लंडचेव्हालेहे राज्य तर इतर दिशांना इटलीचाप्यिमाँतप्रदेश आहेत. व्हाले दाओस्ता हा इटलीमधील आकाराने व लोकसंख्येने सर्वात लहान प्रदेश आहे.
आल्प्समधीलमाँट ब्लँकहा सर्वात उंचपर्वतयेथेच स्थित आहे.
युरोपियन मार्ग ई२५

युरोपियन मार्ग इ२५हानेदरलँड्समधीलहूक ऑफ हॉलंडपासून सुरू होणारा आणिइटलीमधीलपालेर्मोपर्यंतपसरलेला मार्ग आहे. हा उत्तर-दक्षिण युरोपीय मार्ग आहे. ज्यामध्येजेनोवातेबस्तिया(कोर्सिका), बोनिफेसिओ ते पोर्तो टोरेस (सार्डिनिया) आणिकॅग्लियारीतेपालेर्मो(सिसिली) पर्यंत फेरी क्रॉसिंगचा समावेश होतो.
हा मार्ग खालील शहरांमधून जाते: हूक ऑफ हॉलंड -रॉटरडॅम-उट्रेच-आइंडहोव्हन-मास्ट्रिच-लीज-बास्टोन्य- आर्लन -लक्झेंबर्ग-मेटझ-सें-अवोल्ड-स्ट्रासबर्ग-मुलहाऊस-बासेल- ओल्टेन -बर्न-लॉसने-जिनिव्हा-माँट ब्लांक बोगदा– आओस्टा – इव्रिया – व्हेर्सेली – अलेस्सांड्रिया –जेनोआ...बस्तिया-पोर्तो-व्हेचियो- बोनिफेसियो ...पोर्तो तोरेस- सासारी -कॅग्लियारी...पालेर्मो
इ२५ चा बेल्जियन भाग 'रूट दु सोलील' म्हणून देखील दर्शविला जातो. फ्रान्सने हे शीर्षक नाकारले होते कारण पॅरिस आणि मार्सेलला जोडणारा 'रूट डु सोलील' आधीच आहे. बेल्जियन 'रूट डु सोलील' ही मूळ मार्गाचीच एक शाखा आहे. ही शाखा आम्सटरडॅम आणि मार्सिले ला जोडते. इ२५ ला उत्रेक जवळ मेट्झ च्या दिशेने जोडतो.
इ२५ ला मॉन्ट ब्लँक बोगद्याकडे घेऊन जाणाऱ्या एन२०५ ला "रूट ब्लँचे" असे नाव देण्यात आले आहे.
१४ ऑगस्ट २०१८ रोजीइटलीतील जेनोआशहरात मोरांडी ब्रिज नावाचा ए१० महामर्गावरील एक भाग कोसळला आणि ४३ नागरिकांचा मृत्यू झाला. कोसळण्याचे कारण म्हणजे विजेचा झटका आणि खराब डिझाइन तसेच शंकास्पद बांधकाम पद्धती असल्याचे मानले जाते. यांमध्ये साक्षीदाराने दिलेल्या माहितीचे मिश्रण होते. इ२५ चा हा विभाग ४ ऑगस्ट २०२० रोजी पुन्हा उघडला.
इटलीमधील जागतिक वारसा स्थाने

संयुक्त राष्ट्र शैक्षणिक, वैज्ञानिक आणि सांस्कृतिक संघटना(UNESCO)जागतिक वारसा स्थळेही 1972 मध्ये स्थापन झालेल्या UNESCO जागतिक वारसा अधिवेशनात वर्णन केल्याप्रमाणे सांस्कृतिक किंवा नैसर्गिक वारशासाठी महत्त्वाची ठिकाणे आहेत.सांस्कृतिक वारशात स्मारके (जसे की वास्तुशिल्प, स्मारक शिल्पे किंवा शिलालेख), इमारतींचे गट आणि स्थळे (पुरातत्वीय स्थळांसह) यांचा समावेश होतो. नैसर्गिक वैशिष्ट्ये (भौतिक आणि जैविक रचनांचा समावेश असलेला), भूगर्भीय आणि भौतिक रचना (प्राणी आणि वनस्पतींच्या धोक्यात आलेल्या प्रजातींच्या अधिवासांसह), आणि नैसर्गिक स्थळे जी विज्ञान, संरक्षण किंवा नैसर्गिक सौंदर्याच्या दृष्टिकोनातून महत्त्वाची आहेत, त्यांना नैसर्गिक म्हणून परिभाषित केले जाते. वारसा
इटलीने२३ जून १९७८ रोजी या अधिवेशनाला मान्यता दिली.सन् २०२२ पर्यंत, इटलीच्या जागतिक वारसा यादीत ५८ स्थाने आहेत व ३१ स्थाने हे तात्पुरत्या यादीत आहे.५८ स्थानांसोबत इटली हा सर्वात जास्त जागतिक वारसा स्थाने असलेला देश आहे.
Монблан (десерт)

Монбла́н(фр.Mont-Blanc) — десерт, состоящий избезе,взбитых сливокикаштановойпасты.
На основу из меренги горкой укладывается вермишелью каштановая паста, а затем на вершину горки кладётся розочка взбитых сливок. Получившийся десерт напоминаетвысочайшую вершинуЕвропы в снежной шапке, откуда блюдо и получило свое название. В Италии (на предположительной родине блюда) этокондитерское изделиеназываетсяMonte Bianco, так же как и гора Монблан на итальянском языке. Идею «монблана» подхватил мангеймский мороженщикДарио Фонтанелла, придумавший в 1969 годумороженое-спагетти.
Пюреиз варёных каштанов издавна было частью западноевропейской кухни. Его добавляли в супы, использовали в качестве гарнира или ели в виде каши.
Но когда этот продукт стали использовать в сладких десертах, достоверно неизвестно. Некоторые исследователи утверждают, что похожие рецепты были известны итальянским кулинарам ещё в Средние века; в частности, упоминались в первой печатной поваренной книгеБартоломео Платины«De honesta voluptate et valetudine» в 1470 году, а также в трактате кулинараБартоломео Скаппи«Opera» (1570). В 1620 году блюдо добралось до Франции.
Так или иначе, со временем пасту начали готовить иззасахаренных каштанов, и блюдо стало десертным.
Изначально выложенная «лапшой» каштановая паста называлась просто «вермишельиз каштановой пасты», «каштановая вермишель», подавалась без взбитых сливок и не вызывала ассоциаций с горной вершиной. Но уже в середине XIX века обнаруживаются упоминания этого блюда со взбитыми сливками как «десерт Монблан». Его подавали впарижской«Кондитерской месьё Десса» на улице Шуазёль. С тех пор начинается распространение этого десерта под названиями «каштановый факел» (фр.torche aux marrons), «каштановый Монблан» (фр.Mont-Blanc aux marrons).
В 1903 году этот десерт берёт на вооружение основатель чайного ресторана «Анжелина» наулице РиволиАнтуан Румпельмайер. «Монблан» становится визитной карточкой этого заведения и вскоре приобретает большую популярность в Париже. Слава о десерте разлетается по другим странам; в частности, кондитер из Японии Тимао Сакота под впечатлением от «монблана» в «Анжелине» основывает вТокиов 1933 году собственное кафе, центральным блюдом которого становится этот десерт, и даже даёт заведению одноимённое название — モンブラン. Японский вариант приготовления блюда несколько отличался от французского, поскольку владелец кафе использовал в качестве сырья карамелизированныеяпонские каштаны, отчего цвет пасты получался ярко-жёлтым.
Семь вершин

Семь вершин— высочайшие вершины всехчастей света(Северная и Южная Америки считаются отдельно).
Следует отличать этот список, поделённый по частям света, отсписка высочайших вершин Земли. Все сто самых высоких гор планеты находятся в Азии, в горных хребтахГималаи,Каракоруми других, прилегающих к ним.
* В зависимости от определенияграницы между Европой и Азией
** Высочайшая вершина Земли
Наивысшийпикконтинентальной Австралии —гора Косцюшко(2228 м). Если же рассматривать всюАвстралийскую плиту, высочайшей точкой окажетсяДжаянаиндонезийскойполовине островаНовая Гвинея(4884 м). Высочайшая вершина, расположенная на территории государства, целиком относящегося кОкеании—гора ВильгельмвПапуа — Новой Гвинее(4509 м).
В зависимости от разных определений европейскогосубконтинентакавказскуювершинуЭльбрус(5642 м) относят или не относят к Европе. В последнем случае высочайшей точкой Европы считаетсяМонблан(4810 м) вАльпах.
Клуб семи вершин— неформальное объединениеальпинистов, совершивших восхождения на высочайшие вершины шести континентов. Идея покорить все высочайшие вершины различныхконтинентовЗемли возникла в1981г.и с тех пор стала пользоваться популярностью.
Однако в определении того, что считать высшей точкойконтинента Австралия, есть разногласия. Если не учитывать другие вершины, кроме тех, которые расположены на континенте Австралии, то седьмой вершиной должен быть пик Косцюшко — высшая точка Австралии. Однако, если учитывать всюАвстралию и Океанию, то высшей точкой следует признатьпирамиду Карстенса— вершину высотой 4884 м, расположенную на островеНовая Гвинея.
Поэтому на сегодняшний день существует два варианта программы семь вершин: Программа с пиком Косцюшко и Программа с Пирамидой Карстенса. Основным вариантом программы 7 вершин признаётся вариант с Пирамидой Карстенса. По даннымсайта, на котором ведётся статистика восхождений, 231 альпинист, в том числе 33 женщины, по состоянию на декабрь 2011 полностью завершили эту программу, 347 спортсменов покорили все 7 вершин хотя бы по одному варианту (либо по варианту с Карстенсом, либо по варианту с Косцюшко)и 118 альпинистов выполнили оба варианта программы 7 вершин.
В настоящее время всё большее число людей из разных стран мира стремятся взойти на высочайшие вершины всех континентов Земли. Статистика покорителей всех семи вершин по обеим версиям ведётся насайте.
Вторые семь вершин— вторые по высоте горы каждого из семи континентов.
Третьи семь вершин— третьи по высоте горы каждого из семи континентов.
มงบล็อง (เขา)

มงบล็อง(ฝรั่งเศส:Mont Blanc) หรือมอนเตเบียนโก(อิตาลี:Monte Bianco) ตั้งอยู่บริเวณพรมแดนระหว่างประเทศฝรั่งเศสกับประเทศอิตาลีเป็นเขาที่สูงที่สุดในเทือกเขาแอลป์มีความสูง 4,808.7 เมตร ทั้งมงบล็องและมอนเตเบียนโกต่างมีความหมายว่า "ภูเขาสีขาว" สภาพทั่วไปของตัวเขามีร่องรอยการกัดเซาะของธารน้ำแข็ง มงบล็องมีรูปร่างยอดขรุขระ เพราะเกิดจากการโก่งตัวของแผ่นเปลือกโลก 2 แผ่นคือแผ่นแอฟริกากับแผ่นยูเรเชียแต่หินบริเวณที่โก่งตัวกลับเป็นหินทรายกับหินปูนยอดเขาสูงบริเวณเทือกเขาแอลป์จึงสึกกร่อนได้ง่าย จึงเป็นสาเหตุให้มงบล็องก็มียอดแหลมขรุขระ เพราะถูกสภาพอากาศและธารน้ำแข็งกัดกร่อนมาเป็นเวลานานหลายล้านปี สภาพภูมิอากาศของมงบล็องเป็นแบบเมดิเตอร์เรเนียนบนยอดมีหิมะปกคลุมตลอดทั้งปี เป็นสถานที่ท่องเที่ยวทางธรรมชาติที่สำคัญของอิตาลีและฝรั่งเศส
มงบล็อง (ของหวาน)

มงบล็อง(ฝรั่งเศส:Mont Blanc) หรือมอนเตเบียนโก(อิตาลี:Monte Bianco) เป็นชื่อของหวานทำจากเกาลัดปั่นจนเหลว ปรุงให้หวาน แล้วราดวิปครีมเป็นอาหารยอดนิยมในประเทศฝรั่งเศสประเทศอิตาลีประเทศจีนประเทศญี่ปุ่นและประเทศฮังการีชื่อขนมนี้เอาชื่อยอดเขามงบล็องมาตั้ง เพราะมีรูปลักษณ์เหมือนภูเขามีหิมะปกคลุมอยู่ที่ยอด
ของหวานมงบล็องนี้มีบรรยายอยู่ในตำราอาหารอิตาลีมาตั้งแต่ปี ค.ศ. 1475 มงบล็องดั้งเดิมนั้นต้องสีเหลือง เพราะใช้เกาลัดดองหวานปั่น นอกจากนี้ ยังปรากฏว่า ขุนนางเชซาเร บอร์จา(Cesare Borgia) กับลูเกรเซีย บอร์จา(Lucrezia Borgia) มักทำมงบล็องรับประทานที่บ้านเป็นนิจด้วย ต่อมาในปี ค.ศ. 1620 จึงไปโด่งดังในประเทศฝรั่งเศส
ในหลาย ๆ ประเทศ มีการดัดแปลงมงบล็องเป็นหลายรูปแบบ เช่น ในประเทศญี่ปุ่น ใช้ฟักทองและแยมองุ่นทำมงบล็องแทนหรือประสมกับเกาลัดก็มี และใส่โกโก้หรือมัจจะด้วยก็มี นอกจากนี้ โดยทั่วไปยังปรากฏว่ามีการทำมงบล็องเป็นรสผลไม้ด้วย เช่น รสมะม่วงและสตรอว์เบอร์รี
ในประเทศญี่ปุ่น, ในบางครั้งฟักทอง,พืชบด, และแยมสีม่วงแทนที่จะใช้เชสนัทส์, และบางครั้งก็ใช้ร่วมกับเชสนัทส์,โกโก้หยาบหรือ เพิ่มผงชาเขียวนอกจากนี้ยังมีมงบล็องผลไม้ พร้อมกลิ่นผลไม้เช่นมะม่วงและสตรอว์เบอร์รี
เทือกเขาแอลป์

เทือกเขาแอลป์(เยอรมัน:Alpen;ฝรั่งเศส:Alpes;อิตาลี:Alpi;สโลวีเนีย: Alpe;อังกฤษ:Alps) เป็นเทือกเขาที่ใหญ่สุดของทวีปยุโรปโดยครอบคลุมตั้งแต่ออสเตรีย,อิตาลีและสโลวีเนียทางด้านตะวันออก ไปจนถึงสวิตเซอร์แลนด์,ลีชเทินชไตน์,เยอรมนีและฝรั่งเศสทางด้านตะวันตก
เทือกเขาแอลป์เป็นเทือกเขาอายุน้อย เกิดขึ้นเมื่อแผ่นทวีปแอฟริกามุดใต้แผ่นทวีปยูเรเซีย (อนุทวีปสเปนและอิตาลีชนกับแผ่นดินใหญ่) ภูเขาที่สูงที่สุดในเทือกเขาแอลป์คือมงบล็องที่ความสูง 4,807 เมตร บริเวณชายแดนฝรั่งเศสกับอิตาลี
คำว่า "แอลป์" (Alps) ซึ่งเป็นคำในภาษาอังกฤษนำมาจากคำว่าแอลป์ในภาษาฝรั่งเศสและภาษาละตินจากคำว่า "Albus" ที่แปลว่า "สีขาว" อันหมายถึง "เทือกเขาสีขาวที่ปกคลุมไปด้วยหิมะ"
45°50′01″N6°51′54″E﻿ / ﻿45.833611°N 6.865°E﻿ /45.833611; 6.865
ชิลท์ฮอร์น

ชิลท์ฮอร์น(เยอรมัน:Schilthorn) เป็นภูเขาในเทือกเขาแอลป์ตั้งอยู่ในรัฐแบร์นประเทศสวิตเซอร์แลนด์มีความสูง 2,970 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล ชิลท์ฮอร์นตั้งอยู่ทางตะวันตกของหุบเขาเลาเทอร์บรุนเนินถัดจากหมู่บ้านมือเรินโดยมีกระเช้าลอยฟ้าจากมือเรินมายังภูเขาแห่งนี้ บริเวณจุดยอด สามารถมองเห็นได้ทัศนียภาพของเขาทิทลิส,เขาไอเกอร์,เขาเมินช์,เขายุงเฟราและยังสามารถเห็นไปถึงป่าดำทางทิศเหนือ ตลอดจนมงบล็องทางทิศตะวันตกเฉียงใต้
ฌ็อง-โกลด บล็อง

ฌ็อง-โกลด บล็อง(ฝรั่งเศส:Jean-Claude Blanc; เกิด 9 เมษายน 1963 ในช็องเบรีประเทศฝรั่งเศส) เป็นผู้จัดการทั่วไปชาวฝรั่งเศส อดีตผู้บริหารฝ่ายการตลาดของปารีแซ็ง-แฌร์แม็งและอดีตประธานเจ้าหน้าที่บริหารของยูเวนตุส
บล็อง เป็นประธานกรรมการบริหารของ INEOS Sportและนั่งอยู่ในคณะกรรมการบริหารของแมนเชสเตอร์ยูไนเต็ด
บล็องสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาธุรกิจและการตลาดระหว่างประเทศจากวิทยาลัยธุรกิจสเกมา และปริญญาโทสาขาบริหารธุรกิจจากวิทยาลัยธุรกิจฮาร์วาร์ด
บล็องคือหนึ่งในผู้บริหารการตลาดด้านกีฬาที่มีประสบการณ์มากที่สุดในยุโรป โดยเป็นผู้นำองค์การด้านกีฬาประเภทต่าง ๆ ในช่วง 20 ปีที่ผ่านมา เขาบริหารจัดการทั้งโอลิมปิกฤดูร้อน,โอลิมปิกฤดูหนาว,ตูร์เดอฟร็องส์,ปารีสดาการ์,เฟรนช์โอเพน,เดวิสคัพและดำรงตำแหน่งประธานและประธานเจ้าหน้าที่บริหารของยูเวนตุส
ก่อนที่จะมาเป็นประธานบอร์ดของยูเวนตุสในเดือนตุลาคม 2009 บล็องถูกดึงเข้ามาเป็นสมาชิกบอร์ดในช่วงเวลาที่เลวร้ายที่สุดในประวัติศาสตร์ของสโมสร เมื่อสโมสรตกชั้นไปเซเรียบีเนื่องจากคดีอื้อฉาวกัลโชโปลีบล็องมุ่งความสนใจไปที่การสร้างทีมและเจ้าหน้าที่ด้านเทคนิคขึ้นมาใหม่ทันที เขายังเจรจาสัญญาทางธุรกิจที่สำคัญใหม่ทั้งหมดและปรับปรุงสถานะทางการเงินของสโมสร ทีมทำผลงานได้ดีและกลับมาสู่เซเรียอาทันทีในฤดูกาล 2006–07 โดยขึ้นอันดับ 3 อย่างไม่คาดคิดในฤดูกาล 2007–08 จากนั้นรองแชมป์ในฤดูกาล 2008–09 ทำให้การเงินของสโมสรดำเนินไปอย่างคุ้มทุน
ผลงานชิ้นเอกของบล็องในช่วง 5 ปีที่ผ่านมาคือโครงการสร้างสนามฟุตบอลแห่งใหม่ของยูเวนตุส สนามฟุตบอลแห่งนี้ประกอบด้วยห้างสรรพสินค้าขนาด 35,000 ตร.ม. เป็นสนามฟุตบอลแห่งแรกที่สร้างขึ้นในอิตาลีตั้งแต่ปี 1990 และเป็นสนามแห่งเดียวในอิตาลีที่มีสโมสรฟุตบอลเป็นเจ้าของ บล็องเคยกล่าวไว้หลายครั้งว่าสนามฟุตบอลคืออนาคตของยูเวนตุส เป็นแหล่งสร้างรายได้หลักและเป็นจิตวิญญาณใหม่ของทีม
เมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม 2010 บล็องลาออกจากตำแหน่งประธานบอร์ดของยูเวนตุส และส่งมอบตำแหน่งให้กับอันเดรีย อันเญลลีบุตรชายของอุมแบร์โต อันเญลลีอดีตประธานสโมสร บล็องยังคงดำรงตำแหน่งผู้จัดการทั่วไปและประธานเจ้าหน้าที่บริหารคำตอบของอันเญลลีต่อความรับผิดชอบของบล็องคือ “เขาจะดูแลการบริหารจัดการของสโมสรแบบ 360 องศา และมุ่งเน้นไปที่การพัฒนารายได้เป็นหลัก, จัดการความสัมพันธ์ระหว่างประเทศของเรากับฟีฟ่าและยูฟ่าตลอดจนติดตามโครงการสร้างสนามฟุตบอลสำหรับอนาคตของสโมสร”
ปีแยร์ ฌ็องซ็อง

ปีแยร์ ฌูล เซซาร์ ฌ็องซ็อง(ฝรั่งเศส:Pierre Jules César Janssen, 22 กุมภาพันธ์ 1824 – 23 ธันวาคม 1907) เป็นนักดาราศาสตร์ชาวฝรั่งเศส
ในปี 1868 เขาค้นพบเส้นสเปกตรัมของฮีเลียมในแสงอาทิตย์การค้นพบนี้เกิดขึ้นโดยอิสระจากการค้นพบของนอร์แมน ล็อกเยอร์ของอังกฤษในปีเดียวกัน เขายังคิดค้นวิธีการสังเกตการณ์พวยก๊าซของดวงอาทิตย์โดยไม่ต้องรอให้เกิดสุริยุปราคา
ฌ็องซ็องเกิดที่ปารีสพ่อเป็นนักดนตรีที่มีชื่อเสียง เขาเรียนคณิตศาสตร์และฟิสิกส์และทำงานเป็นครู แต่ใช้ชีวิตโดยบินไปทั่วโลกด้วยการเป็นสมาชิกของทีมสังเกตการณ์ทางดาราศาสตร์ ตั้งแต่ปี 1857 เขาไปเปรูหลายครั้งเพื่อศึกษาการลดลงของสนามแม่เหล็กในปี 1874 เขาได้ไปเยือนประเทศญี่ปุ่นเพื่อสังเกตการเคลื่อนผ่านของดาวศุกร์ และประสบความสำเร็จในการสังเกตการณ์ในวันที่ 9 ธันวาคม (มีอนุสาวรีย์สังเกตการณ์ที่ภูเขาคมปิระในเมืองนางาซากิ) และยังสังเกตการณ์การเคลื่อนผ่านของดาวศุกร์ในแอลจีเรียปี 1882 เขายังได้ติดตามสุริยุปราคาไปยังที่ต่าง ๆ เขาไปเยือน เมืองตรานีของอิตาลีในปี 1867คุนตูร์ทางตอนใต้ของอินเดียในปี 1868แอลเจียร์ในปี 1870ประเทศไทยในปี 1875 (พ.ศ. 2418)หมู่เกาะแคโรไลน์ในปี 1883 และในสเปนในปี 1905
ในปี 1870 ระหว่างสงครามฝรั่งเศส-ปรัสเซียเขาหนีออกจากกรุงปารีสซึ่งถูกกองทัพปรัสเซียปิดล้อมด้วยบอลลูนและเข้าร่วมในการสังเกตการณ์ในปี 1875 เขาได้ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการหอดูดาวปารีสในปี 1893 ขณะอายุได้ 69 ปี เขาได้ทำสังเกตการณ์เป็นเวลาสี่วันที่ใกล้กับยอดเขามงบล็องเพื่อลดอิทธิพลของบรรยากาศ
ระหว่างการสังเกตการณ์สุริยุปราคาในอินเดียเมื่อวันที่ 18 สิงหาคม 1868เขาได้ค้นพบสเปกตรัมของธาตุใหม่ และเมื่อวันที่ 20 ตุลาคมของปีเดียวกันนั้นนอร์แมน ล็อกเยอร์ก็ได้ค้นพบสเปกตรัมเดียวกันนี้ในการสังเกตการณ์สเปกตรัมของดวงอาทิตย์ที่อังกฤษ ธาตุนี้ได้รับการตั้งชื่อภายหลังว่าฮีเลียมโดยล็อกเยอร์ และเอ็ดเวิร์ด แฟรงก์แลนด์
ในปี 1897 ได้มีการจัดตั้งรางวัลฌูล-ฌ็องซ็อง(Prix Jules-Janssen) ขึ้นมา
ยอดเขาเอลบรุส

ยอดเขาเอลบรุส(รัสเซีย:Эльбрус;อังกฤษ:Mount Elbrus) เป็นยอดเขาที่ตั้งอยู่บนเทือกเขาคอเคซัสทางตะวันตกของประเทศรัสเซียใกล้กับชายแดนประเทศจอร์เจียเป็นภูเขาไฟที่สงบมาแล้วประมาณ 2,000 ปี มียอดสูงสุดสองยอด ยอดทางทิศตะวันตก ชื่อเอลบรุส มีความสูง 5,642 เมตร อยู่ในเขตทวีปยุโรปส่วนยอดทางทิศตะวันออก มีความสูงน้อยกว่าเล็กน้อย ที่ 5,621 เมตร อยู่ในเขตทวีปเอเชีย
ยอดเขาเอลบรุส เป็นหนึ่งใน Seven Summits และ Volcanic Seven Summits ยอดเขาเอลบรุสไม่ได้เป็นยอดเขาที่สูงที่สุดในยุโรปอย่างที่หลายคนคิดเพราะมีผู้เชี่ยวชาญบางท่านกล่าวไว้ว่ายอดเขาเอลบรุสจัดว่าอยู่ในทวีปเอเชีย และยอดเขาที่สูงที่สุดในยุโรปคือยอดเขามงบล็องในเทือกเขาแอลป์
คนไทยที่สามารถพิชิตยอดเขาเอลบรุสสำเร็จเป็นคนแรกคือวิทิตนันท์ โรจนพานิชส่วนหญิงไทยที่สามารถพิชิตยอดเขาเอลบรุสสำเร็จเป็นคนแรกคือนภัสพร ชำนาญสิทธิ์ซึ่งสามารถพิชิตยอดเขาได้เมื่อวันที่ 14 สิงหาคม พ.ศ. 2560
แคว้นโรนาลป์

โรนาลป์(ฝรั่งเศส:Rhône-Alpes;อาร์เปอตัง:Rôno-Arpes;อุตซิตา:Ròse Aups) เป็นอดีตแคว้นในประเทศฝรั่งเศส(ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของแคว้นโอแวร์ญ-โรนาลป์) ตั้งอยู่บริเวณภาคตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศฝรั่งเศสทิศเหนือติดกับแคว้นบูร์กอญและฟร็องช์-กงเตทิศตะวันตกติดกับแคว้นโอแวร์ญทิศใต้ติดกับแคว้นล็องก์ด็อก-รูซียงและพรอว็องซาลป์โกตดาซูร์ส่วนทางทิศตะวันออกติดกับประเทศสวิตเซอร์แลนด์และอิตาลี
แคว้นโรนาลป์ได้ชื่อมาจากแม่น้ำโรนและเทือกเขาแอลป์มีเมืองหลวงคือลียงซึ่งเป็นเมืองที่ใหญ่เป็นลำดับที่สองของประเทศฝรั่งเศสรองลงมาจากกรุงปารีสแคว้นโรนาลป์นี้ยังเป็นสถานที่ตั้งของยอดเขาที่สูงที่สุดในทวีปยุโรปตะวันตกอีกด้วยซึ่งก็คือยอดเขามงบล็องภายในแคว้นมีแม่น้ำสองสายไหลผ่านคือแม่น้ำโรนและแม่น้ำโซนซึ่งมาบรรจบกันที่เมืองหลวงลียงทั้งยังมีแม่น้ำอาร์แด็ชอีกด้วย และยังพรมแดนติดต่อกับทะเลสาบเจนีวาและทะเลสาบอานซี
ภาษาฝรั่งเศสเป็นภาษาราชการในแคว้นโรนาลป์ แต่มีภาษาท้องถิ่นที่พูดกันมากอยู่สองภาษาคือภาษาอาร์เปอตังซึ่งถูกจัดว่าเป็นภาษาใกล้สูญพันธุ์และภาษาอุตซิตาประชาชนบางส่วนเป็นประชาชนอพยพมาจากประเทศโปแลนด์อิตาลีโปรตุเกสและแอฟริกาเหนือ
แม้ว่าจะมีประชาชนอาศัยอยู่ในแคว้นโรนาลป์มาตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์แต่ผู้ที่อาศัยอยู่บนผืนแผ่นดินนี้ที่ได้มีการบันทึกไว้ชนชาติแรกคือกอลเมืองอย่างเช่น "ลียง" (Lugdunumในภาษาละตินมีชื่อมาจากเทพเจ้าลูของชาวกอล) ถูกค้นพบโดยพวกกอลและเป็นเมืองค้าขายระหว่างทางเหนือและใต้ ดินแดนส่วนมากได้กลายเป็นของอาณาจักรโรมันเมื่อจูเลียส ซีซาร์ได้เข้าโจมตีและยึดครอง ซึ่งทำให้เมืองลียงเป็นเมืองสำคัญแห่งหนึ่งของโรมัน
ทั้งแคว้น (ยกเว้นจังหวัดซาวัว) เคยเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรเมโรแว็งเชียงและกาโรแล็งเชียงก่อนที่จะไปเป็นดินแดนภายใต้ราชวงศ์กาเปเตียงและเมื่อได้เป็นส่วนหนึ่งของดินแดนของฝรั่งเศสแล้ว ประวัติศาสตร์ของแคว้นโรนาลป์จึงไม่ต่างจากแคว้นอื่น ๆที่เป็นส่วนหนึ่งของประเทศฝรั่งเศส
แคว้นโรนาลป์เป็นศูนย์กลางการขนส่งและเดินทางของยุโรปที่สำคัญแห่งหนึ่ง  โดยเชื่อมประเทศฝรั่งเศสตอนเหนือและยุโรปเข้ากับดินแดนบริเวณทะเลเมดิเตอร์เรเนียนประชากรหลายล้านคนเดินทางผ่านมอเตอร์เวย์ในช่วงฤดูร้อนจากกรุงปารีสสู่ทะเลเพื่อพักผ่อน ถนนยุโรปสาย E15 (จากสหราชอาณาจักรไปยังสเปน) พาดตัวลงผ่านแคว้นโรนาลป์นี้ ทั้งยังมีสนามบินนานาชาติที่เมืองลียงแซ็งเตเตียนเกรอนอบล์และสนามบินภายในประเทศอีกหลายแห่งอีกด้วย แคว้นแห่งนี้ยังเป็นศูนย์กลางของการขนส่งโดยรถไฟอีกด้วย เนื่องจากรถไฟฟ้าเตเฌเว(TGV) แล่นผ่านกลางเมืองลียงจากเมืองหลวงปารีสอีกด้วย ทั้งนี้ยังมีการก่อสร้างรถไฟข้ามประเทศจากเมืองลียงไปยังตูรินอีกด้วย
แคว้นโรนาลป์เป็นแคว้นหนึ่งที่มีความร่ำรวย เพราะเศรษฐกิจของแคว้นนี้อยู่ในลำดับที่ 2 รองลงมาจากแคว้นอีล-เดอ-ฟร็องส์ที่เป็นเช่นนี้ก็เนื่องมาจากผลผลิตที่หลากหลายและแตกต่างกันภายในแคว้น เช่นอุตสาหกรรมขนาดเบา เทคโนโลยีระดับสูงและเครื่องยนต์ เป็นต้น ทั้งยังเป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญของประเทศฝรั่งเศสเพราะมีเทือกเขาแอลป์อยู่ภายในบริเวณแคว้น การศึกษาของแคว้นโดยมหาวิทยาลัยชั้นนำที่เมืองลียงและเกรอนอบล์เป็นสถานที่ดึงดูดให้มีผู้คนหลั่งใหลเข้ามาแลกเปลี่ยนเศษสตางค์กัน ณ แคว้นแห่งนี้
และเป็นที่น่าสนใจว่า บริเวณพื้นที่ที่ติดกับประเทศสวิตเซอร์แลนด์จะมีเศรษฐกิจคล้ายคลึงกับนครเจนีวาเป็นอย่างมาก ซึ่งทำให้หน้าที่เป็นเสมือนสถานที่ส่งสินค้าและอุตสาหกรรมของเจนีวาไปโดยปริยาย
แคว้นโรนาลป์เป็นเสมือนบ้านของสโมสรฟุตบอลที่สำคัญของประเทศฝรั่งเศส ซึ่งรวมถึงสโมสรออแล็งปิกลียอแน(แชมป์ปัจจุบัน) และอาแอ็สแซ็งเตเตียน
勃朗峰

勃朗峰（法語：Mont Blanc，義大利語：Monte Bianco，意為「白色山峰」），是阿爾卑斯山的最高峰，位於法國的上薩瓦省和義大利的瓦萊達奧斯塔大區的交界處。勃朗峰是西歐與歐盟境內的最高峰，海拔為4,808.73公尺。勃朗峰於1786年8月8日首次被人類登頂。勃朗峰有時也被稱為「白色少女」（法語：La Dame blanche）或「白色山峰」（義大利語：Il Bianco）。
勃朗峰附近最有名的兩個城鎮是義大利瓦萊達奧斯塔大區的库马约尔與法國罗讷-阿尔卑斯大區上薩瓦省的霞慕尼（Chamonix），這裡也是第一屆冬季奧運會的舉辦地區。遊客可以搭乘纜車上山，路線會經過庫爾馬耶烏爾與霞慕尼。
白山隧道於1957年開始建造，於1965年完成，連接著法國的霞慕尼及義大利的库马约尔，全長11.6公里，是穿越阿爾卑斯山主要的交通路線。
勃朗峰的登山活動、遠足、滑雪和單板滑雪都相當盛行。
雅克·巴爾瑪和米歇爾-加百利·帕卡德於1786年8月8日首次成功登上勃朗峰。這次攀登由瑞士博物學家奥拉斯-贝内迪克特·德索叙尔所發起，他為了研究高山植物，出重金懸賞登頂阿爾卑斯山脈最高峰勃朗峰或提供攀登路線的人，這也標誌著現代登山運動的開始。
每年白朗峰都會出現許多罹難者，在週末（通常是在八月份）時期，當地救援任務平均出動12次。目前設置課程教導登山者高海拔登山的必備知識、指引（或至少是資深登山家）與適當的設備。這是長期的課程，包括教授登山者登山路線和土石流的危險。此外，至少有一個晚上讓登山者避難所過夜，讓受訓人員可以逐漸適應白朗峰的高度，雖然有時會甚至可能導致受訓人員罹患高山症，甚至死亡。
白朗峰的峰頂永遠覆蓋著厚實的冰雪，厚度並不一致，所以無法確定白朗峰的海拔。但是科學家已經進行過精確的測量。長久以來，官方的海拔高度是4,807公尺（15,771英尺）。然後在2002年，法國國家地理學院和測量專家依靠GPS技術的幫助，測量出白朗峰的高度是4,810.45公尺（15,782.2英尺）。
經過2003年歐洲熱浪侵襲後，一個科學家團隊於6日和9月7日重新測量勃朗峰的高度。該小組指出勃朗峰的海拔是4,808.45公尺（15,775.9英尺），与2002年測量的峰顶水平距离有75厘米（30英寸）。
在這些測量結果發表後，科學家已經針對超過500點進行過測量，並評估氣候變化的影響。從此之後，勃朗峰的海拔每兩年就進行一次測量。
熱浪已造成山峰高度產生這種波動是有爭議的，因為熱浪不知道對於超過4,000公尺（13,000英尺）的冰川是否會有顯著的影響。山峰高度和位置可能會被冰川的力量所移動。在這種海拔，溫度上升幅度很少超過於0°C（32°F）。在2003年夏季，溫度上升到2°C（36° F），甚至達到3°C（37°F），但這不會融化冰層，冰層會一直保持在-15°C（5°F）。
科學家在2005年再次測量白朗峰的高度，結論於2005年12月16日公佈。科學家發現白朗峰的高度為4,808.75公尺（15,776.9英尺），与上次測量的峰顶水平距离有30厘米（12英寸）。山峰實際的岩石面高度被認為是在4,792公尺（15,722英尺），岩石面山顶与被冰覆蓋的冰雪面山頂水平距离有40公尺（130英尺）。
印度航空曾經在勃朗峰發生兩次空難，分別為1950年（印度航空245號班機空難）和1966年（印度航空101號班機空難）。兩架飛機均於即將抵達日內瓦國際機場，飛行員下降時發生空難，死亡人數分別為48人和117人。
2007年6月8日，丹麥藝術家马尔科·埃瓦里斯蒂（Marco Evaristti）使用紅布覆蓋山頂，並持著一根長20英尺（6.1米）的杆子，旗子上面寫著「粉紅國度」。他於6月6日被逮捕和拘留。他聲稱目的是要提高社會大眾對於環境惡化的注意。
2007年9月13日，一組20人的團體設立了一個熱水池。
2008年8月24日，勃朗峰發生大規模雪崩，至少造成8人受傷，8人失蹤。
2009年5月29日，奧運滑雪金牌得主卡里娜·吕比（Karine Ruby）和一位同伴遇難，她和她的小組部分成員跌入冰隙當中。她在都靈奧運之後退休，並接受訓練，成為登山領隊。
2024年6月27日，台灣知名登山家張元植在白朗峰群山地帶的山峰「南針峰」北壁時，意外墜落身亡，享年36歲。
勃朗峰隧道

勃朗峰隧道（法語：Tunnel du Mont-Blanc；義大利語：Traforo del Monte Bianco；又譯白山隧道）是法國和意大利兩國的跨國境行車隧道之一，位於阿爾卑斯山的勃朗峰附近。
這條隧道連接著法國的沙莫尼及意大利的库马约尔，全長11.6公里，宽8.6米。建造工程於1957年開始，至1965年竣工。
1999年3月24日，一輛裝載人造牛油及麵粉的比利時貨車從法國開往義大利，於隧道內起火并引致大量浓烟，共導致39人死亡。事故後隧道關閉進行重建，於事發三年後的2002年3月9日重新開放通車，经重建的隧道強化了安全設備，在隧道入口前加裝熱感應儀以偵測車輛是否過熱，加强了消防系统和逃生路线等。此事件被收录于《重返危機現場》第一季第二集。
勃朗峰山脉

45°50′01″N06°51′54″E﻿ / ﻿45.83361°N 6.86500°E﻿ /45.83361; 6.86500
勃朗峰山脉（法語：Massif du Mont-Blanc），是中歐的山脉，位於法國、意大利和瑞士接壤的邊境，屬於阿爾卑斯山的一部分，面積400平方公里，最高點勃朗峰海拔高度4,809米。
环勃朗峰超级越野耐力赛

环勃朗峰超级越野耐力赛（法語：Ultra-Trail du Mont-Blanc），简称UTMB，是一项山地超级马拉松比赛。它每年在阿尔卑斯山举行，穿越法国、意大利和瑞士。比赛距离大约为171公里（106英里），海拔总爬升大约10,000m。它是欧洲最大的跑步比赛之一，每年有超过2000人参加，也被广泛认为是欧洲最困难的行走比赛之一。如果把它的其他比赛线路都算上，总参赛者超过1万名。
顶尖的越野跑者完成比赛需要20小时多一点，而大部分选手需要30-45小时到达终点线。比赛没有奖金。
2021年，UTMB集團與著名世界鐵人三項賽事的主辦公司「IRONMAN」聯手，從2022年開始推出UTMB世界系列賽，环勃朗峰超级越野耐力赛由2023年起改名為UTMB世界系列賽總決賽，作為2022年起年度賽季的煞科賽事。
首屆賽事於2003年起揭幕，最初只有153公里的全程賽事（現時已提升至171公里），从2006年开始，增加了第二个比赛：库马约尔-尚佩克斯（英语：Champex）-霞慕尼的半环线；2009年，开设了第三个比赛：“萨瓦公爵之足迹”（ "Sur les Traces des Ducs de Savoie"）；2014年，开设了第四个较短的线路：奥西耶尔-尚佩克斯-霞慕尼。
“莱昂的小小漫步”（La Petite Trotte à Léon）是2011年设立的非竞赛团队活动。为了安全，2-3名选手需要组成一队参赛。其路线和方向每年都会改变，2015年是逆时针方向的线路。
目前，比赛包含以下赛事：
過往UTMB的報名，是靠其認可的賽事累積「積分」而參加抽籤。2021年5月6日，UTMB集團與著名世界鐵人三項賽事的主辦公司「IRONMAN」結盟後，宣佈由2022年起推出UTMB世界系列賽，取代「越野跑世界巡迴賽」（UTWT）作為全球越野跑賽事的系列賽。其中环勃朗峰超级越野耐力赛由2023年起改名為UTMB世界系列賽總決賽，作為2022年起年度賽季的煞科賽事。
自2022年起，UTMB世界系列賽將包括以下四個級別的賽事：
由2023年起，參加UTMB世界系列賽總決賽 (UTMB World Series Finals)的資格將有重大改動，以取得「跑石 (Running Stones)」作為唯一獲得抽籤資格的途徑。要參加總決賽的抽籤，跑手必須：
勃朗峰省

勃朗峰省（法語：Département du Mont-Blanc；義大利語：Dipartimento del Monte Bianco）是一个法国历史上的一个省份，对应今法国萨瓦省与上萨瓦省，以划定了法国与皮埃蒙特之间边界的西欧最高峰勃朗峰命名，省会尚贝里。该省份成立于1792年，时值薩伏依地区（属于薩丁尼亞王國）被法国占领。
1812年，该省人口为300239，面积为6404.27平方千米。
拿破仑在滑铁卢战败后，该省份被废除并回归薩丁尼亞王國。
印度航空101號班機空難

印度航空101號班機空難是印度航空一班的來回賈特拉帕蒂·希瓦吉國際機場至倫敦希斯洛機場定期航班，1966年1月24日，一架波音707客機墜毀於白朗峰附近，造成117人死亡，其中包括印度核物理学家霍米·贾汗季·巴巴。
AI101號班機由孟買起飛，經德里、貝魯特、日內瓦飛往倫敦。事發當天，一架名為“干城章嘉號”的波音707-437執行此班機，由貝魯特飛往日內瓦途中經過白朗峰，隨後獲准下降。機長認為飛機已飛過白朗峰，隨即令飛機下降並飛向白朗峰，最終在法國境內撞上4750米高的山丘墜毀。106名乘客和11名機組人員全部遇難。
失事客機於1961年4月5日首飛，同年5月25日交付給印度航空，失事前累計飛行16188小時。
飛行員錯判飛機位置導致了空難的發生。
1950年也曾有一架印度航空的客機在勃朗峰墜毀（印度航空245號班機空難），導致48人死亡。
2012年8月21日，一個重9千克的外交郵袋在勃朗峰一带被法國救援人員發現，該郵袋裝有一些1966年1月中旬的印度報紙和一封致時任印度駐紐約總領事的信件，被認定為印航101空難的遺留物。
哈利法克斯爆炸

哈利法克斯爆炸發生在1917年12月6日，加拿大新斯科舍省哈利法克斯，法國貨船勃朗峰號（英语：SS Mont-Blanc）滿載炸藥，與挪威船舶SS伊莫（英语：SS Imo）在連接哈利法克斯港與貝德福德窪地（英语：Bedford Basin）的海峽相撞。勃朗峰號（英语：SS Mont-Blanc）上發生火災，大約二十分鐘後船上的炸藥爆炸，摧毀哈利法克斯列治文區，並觸發18米高海嘯。大約有2000人死於海嘯，火災和建築物倒塌，近9000人受傷。哈利法克斯爆炸是核武器發展前最大的人造爆炸，約2900噸TNT炸藥当量。1918年5月，達爾豪西大學教授霍華德·L.布朗森估計爆炸約2400噸TNT炸藥当量。
勃朗峰号货船接收到法国政府的命令，负责将货物从纽约市途径哈利法克斯运往法国的波尔多港。大约在当天上午8点45分，勃朗峰号以一节的速度与挪威货船SS伊莫号相撞，该船由比利时救济委员会租用，用于提取一船救济物资。由于撞击使得勃朗峰号上存放在甲板上的装有苯的桶泄露，泄露出的苯蒸汽又被撞击产生的火花点燃，导致了船上迅速燃起了大火。在大约燃烧了20分钟后，大火引发了爆炸。
事後有目擊者指出見到附近有德国潛艇的潛望鏡，故有傳為德軍偷襲，但此事無法証實，也隨德国戰敗而不了了之。但二戰時加拿大海軍卻曾在附近擊沉另一德軍潛艇，亦因此此事為德軍偷襲的傳言仍流傳在該地。
在哈利法克斯港两边有两座城市，西岸为哈利法克斯，东岸为达特茅斯。到1917年，哈利法克斯港已成为前往英国和法国商船船队的主要集结点。有益该港口是英国皇家海军在北美最重要的基地之一，同时也是战时贸易中心，因此哈利法克斯曾经在一战期间十分繁荣。
1880年，哈利法克斯深水码头竣工，这增加了海上贸易量，也促进了地区的发展。但由于1885年加拿大太平洋铁路的建成，使得当地企业难以与加拿大中部企业进行竞争，当地开始出现经济衰退的现象。英国驻军于1905年底和1906年处陆续离开这座城市。1907年，港口被出售给加拿大，开始成为加拿大造船厂。该船坞于1910年成立后开始成为加拿大皇家海军的指挥中心。
在第一次世界大战爆发之前，加拿大政府开始对港口建设进行投资。第一次世界大战的爆发也使得哈利法克斯重新崛起。由于加拿大皇家海军几乎没有自己的适航船只，英国皇家海军决定，重新采用哈利法克斯港口作为其在北美东岸的行动基地，从而达到维护大西洋贸易航线的目的。1915年，也就是战争爆发的第二年，哈利法克斯港正式开始由加拿大皇家海军接管。到1917年，哈利法克斯舰队变得空前壮大。
上萨瓦省

上萨瓦省（法語：Haute-Savoie）是法国的一个省（74），為歷史上薩伏依的一部分，这个省份和萨瓦省、安省接壤，同瑞士和意大利毗连。
在1860年以前，这个地区属于萨瓦公国。
阿爾卑斯山

阿爾卑斯山（德文：Alpen；法文：Alpes；意大利文：Alpi；斯洛文尼亞文：Alpe；英文：Alps）係歐洲最大山脈，東起奧地利同斯洛文尼亞，西至法國，穿過意大利，瑞士，列支敦士登同德國。最高峰係白朗峰，響正法意邊境。
阿爾卑斯山係中歐一個新月形嘅地理特徵，由東到西延伸咗800 km（500 mi）嘅弧形（彎曲線），闊度有200 km（120 mi）。山峰嘅平均高度係2.5 km（1.6 mi）。呢個山脈由地中海北面嘅波河流域開始，經過法國嘅格勒諾布爾，向東延伸穿過瑞士嘅中部同南部。之後繼續向維也納、奧地利延伸，再向東南延伸到亞得里亞海同斯洛文尼亞。
喺南面，佢深入到北意大利，而喺北面就延伸到德國巴伐利亞嘅南部邊界。喺瑞士嘅基亞索同巴伐利亞嘅阿爾高等地方，山脈同平原嘅分界好清楚；但喺其他地方，好似日內瓦，分界就冇咁明顯。
阿爾卑斯山分布喺以下國家：奧地利（佔山脈面積嘅28.7%）、意大利（27.2%）、法國（21.4%）、瑞士（13.2%）、德國（5.8%）、斯洛文尼亞（3.6%）、列支敦士登（0.08%）同摩納哥（0.001%）。
山脈最高嘅部分由羅納河谷嘅冰川峽谷分開，由勃朗峰到南面嘅馬特洪峰同蒙特羅莎，以及北面嘅伯恩高地。喺奧地利同斯洛文尼亞嘅東部山脈，峰頂比中部同西部嘅要矮。
阿爾卑斯山地區嘅命名差異好大，令到山脈同亞區嘅分類變得好困難，但一般嘅分類係分做東阿爾卑斯山同西阿爾卑斯山，根據地質學家Stefan Schmid嘅講法，兩者嘅分界喺瑞士東部，靠近斯普呂根山口。
西阿爾卑斯山同東阿爾卑斯山最高嘅山峰分別係勃朗峰，高4,810 m（15,780 ft），同貝爾尼納峰，高4,049 m（13,284 ft）。第二高嘅主要山峰分別係蒙特羅莎，高4,634 m（15,203 ft），同奧特勒山，高3,905 m（12,810 ft）。
有一系列較低嘅山脈平行於阿爾卑斯山主脈，包括法國嘅法國前阿爾卑斯山同瑞士同法國嘅侏羅山脈。阿爾卑斯山嘅次要山脈由地中海到維也納森林沿住分水嶺延伸，經過阿爾卑斯山好多最高同最有名嘅山峰。由卡迪博納山口到滕德山口，佢向西延伸，之後轉向西北，然後喺馬達萊納山口附近轉向北面。到達瑞士邊境之後，主脈嘅線大約向東北方向延伸，一直到維也納附近結束。
阿爾卑斯山弧形嘅東北端，就喺流入黑海嘅多瑙河上，係維也納附近嘅利奧波德山。相比之下，阿爾卑斯山嘅東南部喺的里雅斯特附近嘅杜伊諾同巴爾科拉一帶嘅亞得里亞海結束。
阿爾卑斯山曾經畀軍隊、商人、朝聖者、學生同遊客穿越過。無論係公路、鐵路定係步行嘅穿越路線都叫做「山口」，通常由平原同丘陵地帶嘅山谷引領到山間嘅低窪處。
喺中世紀時期，宗教團體喺好多主要山口嘅頂峰設立咗山間收容所。最重要嘅山口包括伊瑟蘭山口（最高嘅山口）、阿涅爾山口、布雷納山口、蒙塞尼山口、大聖伯納山口、滕德山口、聖哥達山口、澤默靈山口、辛普朗山口同斯泰爾維奧山口。
布雷納山口橫跨意大利同奧地利邊界，分隔開外茨塔爾阿爾卑斯山同齊勒塔爾阿爾卑斯山，由14世紀開始就俾人用嚟做貿易路線。澤默靈山口係阿爾卑斯山最低嘅山口，海拔985 m（3,232 ft），由下奧地利州通往施蒂利亞州。自12世紀有收容所喺度建立之後，呢度一直都有人使用。喺19世紀中期，有條鐵路喺山口路線上建咗個長1.6 km（1 mi）嘅隧道。大聖伯納山口係阿爾卑斯山最高嘅山口之一，海拔2,469 m（8,100 ft），橫跨意大利同瑞士嘅邊界，喺霞慕尼東面嘅瓦萊阿爾卑斯山山麓。1800年，拿破崙·波拿巴帶領40,000名士兵經過呢個山口。
蒙塞尼山口一直都係西歐同意大利之間重要嘅商業同軍事通道。好多軍隊都經過呢個山口前往意大利半島。由君士坦丁一世、小丕平同查理曼到亨利四世 (神聖羅馬帝國)、拿破崙，以至第二次世界大戰期間嘅德國山地獵兵。
而家呢個山口已經畀弗雷瑞斯公路隧道（1980年開通）同弗雷瑞斯鐵路隧道（1871年開通）取代咗。
聖哥達山口由瑞士中部通往提契諾州。1882年，長15 km（9.3 mi）嘅聖哥達鐵路隧道開通，將瑞士嘅琉森同意大利嘅米蘭連接起嚟。98年之後，聖哥達公路隧道（長16.9 km（10.5 mi））開通，將A2高速公路北面嘅格舍嫩同南面嘅艾羅洛連接起嚟，就好似鐵路隧道一樣。
2016年6月1號，全世界最長嘅鐵路隧道聖哥達基線隧道開通喇，佢用兩條各57.1 km（35.5 mi）長嘅單管將烏里州嘅厄斯特菲爾德同提契諾州嘅博迪奧連接起嚟。
呢個係第一條平地穿越阿爾卑斯山嘅隧道。
由2016年12月11號開始，佢已經成為正常鐵路時間表嘅一部分，每小時都有定期列車來往巴塞爾/琉森/蘇黎世同貝林佐納/盧加諾/米蘭之間。
阿爾卑斯山最高嘅山口係法國薩瓦省嘅伊瑟蘭山口，海拔2,770 m（9,088 ft），其次係意大利北部嘅斯泰爾維奧山口，海拔2,756 m（9,042 ft）。呢條路喺1820年代建成。
國際攀山聯合會（UIAA）定咗82個「官方」阿爾卑斯山峰頂，佢哋都係至少4,000 m（13,123 ft）高。呢個名單唔單止包括山，仲有啲突出度唔高但係被認為係重要登山目標嘅副峰。下面列出咗29個至少有300 m（984 ft）突出度嘅「四千米山峰」。
雖然白朗峰喺1786年首次被登頂，少女峰喺1811年，但係大部分阿爾卑斯山嘅四千米山峰都係喺19世紀下半葉先被攀登，特別係貝爾尼納峰（1850年）、多姆峰（1858年）、大康班峰（1859年）、懷斯霍恩峰（1861年）同埃克蘭峰（1864年）；1865年馬特洪峰嘅攀登標誌住登山黃金時代嘅結束。卡爾·布洛迪希（1859-1956）係最早成功攀登所有主要四千米山峰嘅人之一。佢喺1911年完成咗佢嘅一系列攀登。好多大型阿爾卑斯山三千米山峰都係喺19世紀初期被攀登，特別係格羅斯格洛克納峰（1800年）同奧特勒峰（1804年），儘管有啲要到好耐之後先被攀登，例如佩爾武峰（1848年）、維索山（1861年）同梅熱峰（1877年）。
第一個登上白朗峰嘅英國男性係喺1788年；第一個女性係喺1808年。到咗1850年代中期，瑞士登山家已經攀登咗大部分山峰，並且好受歡迎成為山嶺嚮導。愛德華·惠姆珀喺1865年（經過七次嘗試之後）登頂馬特洪峰，而喺1938年，阿爾卑斯山六大北壁嘅最後一個——艾格峰北壁——終於被首次攀登成功。
2030年冬季奧林匹克運動會

2030年冬季奧林匹克運動會，係2030年將會舉行嘅冬季奧林匹克運動會，係第26屆現代冬季奧運會。
國際奧委會喺2024年7月24號舉行嘅國際奧委會第142次全體大會入便，決定由法國嘅法國阿爾卑斯山地區（包括格勒諾勃、白朗峰霞慕尼、安錫、尚貝里、埃維昂萊班、阿爾貝維爾）主辦，會期係2030年2月1號到2月17號。
Alpen

Alpen([ˈalpn̩];Basa Inggris:Alps/ælps/;Basa Prancis:Alpes[alp];Basa Itali:AlpiCitakan:IPA-it;Romansh:Alps;Slovene:AlpeCitakan:IPA-sl) nyaéta sistimpagununganpangluhurna jeung pangluasna nu kasaluruhan bagéanna aya diÉropa,misahkeunÉropa KidultiTengahjeungKulonjeung ngabentang kira-kira 1,200 kilometres (750 mi) ngaliwatan dalapannagara Alpen(ti kulon ka wétan):Perancis,Swiss,Monako,Italia,Liechtenstein,Austria,Jérman, jeungSlovénia.Ieu pagunungan kawangun leuwih ti sapuluh juta taun ku sabablémpéng téktonikAfrika jeung Eurasia tubrukan. Paméndékan nu ékstrim disababkeun ku paristiwa nu nyababkeunbatu sédiménlaut naék kudoronganjeunglipetanka puncak gunung luhur sapertiMont BlancjeungMatterhorn. Mont Blanc ngabentang di pabatasan Perancis–Italia nu luhurna 4,810 m (15,781 ft), jadi gunung pangluhurna di Alpen. Wewengkon Alpen ngamuat sakitar ratusan puncak nu luhurna leuwih ti4,000 metres (13,000 ft).
Kriolit

Kriolit(Na3AlF6,natrium héksafluoroaluminat) téhmineralahéng nu jumlahna di alam saeutik pisan, salah sahijina aya diIvigtut, basisir kulonGreenland, nu béak diala taun1987.
Baheula, kriolit téh bahan bakualumunium, tapi ka dieunakeun jadi bahan pikeun éléktrolisisbauksit, hiji jenis bijih aluminium, nu mangrupa campuran mineral-mineralalumunium oksidakayaninggibsit,buhmit, jeungdiaspor. Guna kriolit dina ieu prosés nyaéta pikeun nurunkeun titik lééh alumunium oksida (tina di luhur 2000 jadi 900-an °C). ku sabab ayeuna mah geus jarang pisan, pancén kriolit di industri diganti ku natrium alumunium fluorida anu dijieun tinafluorit.
Kriolit bungkeuleukanana kristal teu warnaan. Teuasna 2,5 n.k. 3 skala Mohs, sedengkeungravitasi spésifikna2,95 n.k. 3.Indéks réfraktifnaleutik pisan: a=1.3385–1.339, b=1.3389–1.339, g=1.3396–1.34; deukeut pisan jeung cai. Ku kituna, mun dikeueum dina cai, ieu kristal ampir teu katémbong.
Lian ti di Greenland, kriolit ogé kungsi kabéjakeun aya diPuncak PikesdiColorado,Amérika Serikat,Mont Saint-Hilaire,Quebec,Kanada, jeungMiass,Russia.
Ayana kriolit munggaran dilaporkeun taun1799. Ieu ngaran dicokot tinabasa Yunanicryò= beku jeunglithòs= batu.
Seychéll

Seychéll, resminaRépublik Seychéll(Basa Prancis:République des Seychelles;Basa Inggris:Republic of Seychelles;Kréol:Repiblik Sesel), nyaéta hijinagara kapuloannu diwangun ti 115 pulo diSamudra Hindia, kira-kira 1,500 kilometres (932 mi) wétaneun daratan utamaAfrika, kalér wétaneun puloMadagaskar. Nagara jeung téritori lian nu deukeut ti dieu contonaZanzibar,Mauritius,Réunion,Komoro, jeungMayotte. Seychéll mangrupanagara Afrika nu populasina pangsaeutiknakalawan 86.525 jiwa.
Seychéll dibagi kana 25 wewengkon administratif. 8 distrik ngawangunibu kotanagara ieu jeung sok disebut salakuVictoriaRaya. 14 distrik nu lian mangrupa bagian désa ti pulo utamana,Mahékalawan 2 distrik diPraslinjeung 1 diLa Digue. SésaKapuloan Luarlianna sanés bagian ti distrik nanaon.
Citakan:Seychelles topics
Kalédonia Anyar

Kalédonia Anyar(Basa Prancis:Nouvelle-Calédonie) mangrupa hijikoléktivitas husus piboga Perancis; aya di bagian kidul-kulonSamudra Pasifik, 1.500 km wétaneunAustraliajeung kira-kira 20.000 km tiPerancis Métropolitan.Kapuloan ieu, bagian ti subrégionMélanésia, ngawengku pulo utama, Grande Terre,Kapuloan Loyalty, kapuloanBelep,Pulo Pines, jeung sababarahaislét.
Kapuloan ieu dibagi kana 3 propinsi:
Kalédonia Anyar salajengna dibagi kana 33 kotamadya:Hiji komune,Poya, aya dina 2 propinsi. Bagian kalér Poya, tempat ayana padumukan utama jeung kalobaananana populasi, mangrupa bagian ti Propinsi Kalér, samentara bagian kidulna, kalawan ukur 127 padumuk (2009), mangrupa bagian ti Propinsi Kidul.
Galat Lua: bad argument #2 to 'title.new' (unrecognized namespace name 'Templat').
Supa kincir

Supa kincir;Lentinus; nyaéta hiji supa anu asalna tina kulawargaPolyporaceae. Supa ieu loba kapanggih hirup di daérah subtropical, kalawan mibanda spésiésanu loba.Ngaran genusnaLentinusdicokot tina basaLatinlent, hartina "lumur", jeunginus, hartina "nyarupaan".
Index FungorumAya 120 spésiés tinaLentinus.Dina genus ieu di jerona aya:
Panalungtikanmolecularyén sababarahaPolyporusspésiés di handap ieu kagolongkeunLentinus-radiation.
Lémbér hideung

Lémbér hideung(Auricularia polytricha, sinonimHirneola polytricha) nyaéta salah sahiji spésiés supa ti kelas supa geunyal atawaHeterobasidiomycetes(jelly fungi) kalayan awak buah nu warnana coklat kolot satengah hérang, ngawangunmangkoknyarupaandaun ceulimanusa.
Dina basaTionghoa, lémbér hideung dipikawanoh minangka 云耳 (pinyin:yún ěr), 毛木耳 (pinyin:máo mù ěr) atawa 木耳 (pinyin:mù ěr). Lémbér hideung ilahar dipaké dina asakan Asia.
Awak buah némpél dina tangkal kai anu geus buruk di tempat baseuh sarta beueus. Mangsa seger kénéh katempo jigaager(jelly) baseuh sarta lamun digaringkeun jadi murengked.
Lémbér leuwih loba dijual dina wangun garing sarta kudu dikeueum dina cai saméméh diasakan. Lémbér anu geus diasakan miboga tékstur garing kawas sawaktu ngadahar tulang rangu sarta henteu miboga rasa. Lémbér hideung ogé mindeng dipaké minangka bahan ubar tradisional alatan dipikanyaho miboga sipatantikoagulan.
Bélis (komune)

Koordinat:44°03′52″N0°27′36″W﻿ / ﻿44.0644444444°N 0.46°W﻿ /44.0644444444; -0.46
Bélisnyaéta hijikomunedideparteménLandesdiAquitainediPeranciskidul-kulon.
Citakan:Landes communes
ඔලිම්පස් කන්ද

ඔලිම්පස් කන්ද(/ɵˈlɪmpəs/;ග්‍රීක:Όλυμπος;ඔලිම්පොස්ලෙස අක්ෂර පරිවර්තිත සහ ග්‍රීක සිතියම්වලඔරොස් ඔලිම්පොස්ලෙස හැඳින්වෙන),ග්‍රීසියේඋසම කන්ද වන අතරබෝල්කන් රටවල්වල දෙවන උසම කන්ද ද වෙයි.තෙසලොනිකියට 80km (50mi) නිරිත දිගින්, පීරියා සහ ලැරිසා කලාපීය ඒකක අතරමැද,තෙසලිය සහමැසිඩෝනියාව මගින් මායිම් වන ඔලිම්පස් ප්‍රදේශය තුළ එය පිහිටා ඇත. මුදුන් 52ක්, ගැඹුරු දුර්ග මාර්ග සහ සුවිශේෂීජෛව විවිධත්වයකින් ඔලිම්පස් කඳුවැටිය සමන්විත වෙයි. "නාසය" යන තේරුම සහිතමිටිකාස්නමින් හැඳින්වෙන උස්ම මුදුන මීටර් 2,919 (අඩි 9,570) ක් උසැති වෙයි. භූ විෂමතා ප්‍රමුඛත්වයන්ට අනුකූලව එයයුරෝපයේඋසම කඳු මුදුන් අතුරින් එකක් වෙයි.
Anjelica Huston

Anjelica Huston(tí wọ́n bí ní ọjọ́ kẹjoo, oṣù keje , ọdún 1951)  jẹ́ òṣèré orí ìtàgè , oludari fiimu ti orílé èdè Améríkà. Ó je osere to gbaEbun Akademiti Obinrin Osere Keji Didarajulo.
Wọ́n bí Anjelica Huston lọ́jọ́ kẹjoo, oṣù keje, ọdún 1951 si ile-iwosan tithe Cedars of Lebanon Hospitalni Los Angelessínú idìlé 
oludari ati oserekunrin ori itage; John Huston ati Enrica Soma.Ó lọ sí ile ẹ́kọ́ Kylemore Abbey ati Holland Park School ki o to pada lo si orílé èdèEngland.
Èdè Esperanto

Esperantojẹ ede atọwọda ti a ṣẹda nipasẹ onimọran ophthalmologist Polandi Ludvig Zamenhof ni Oṣu Keje ọjọ 26, ọdun 1887. Ni afiwe si gbogbo awọn ede agbaye, Esperanto ko ni awọn imukuro ati nitorinaa o rọrun lati kọ ẹkọ.
(Adjektivo/ õrõ àpéjúwe)-agranda: (= ókìkítóbiñlápö / þlá, tóbi, gbórin)grandadomo-  tóbi ilé
(Pluralo/ õpõ, ìlöpo méji   )-j:grandajdomoj
posedaj pronomoj+-a: (ìní, àröpò orúkô)mia- via- lia- ...miaamiko(örêçgbêçnìkejì ),viahundo(=  ajá),liahundo
(deklinacio)
Preterito/  àtijô:-is:
Futuro/  ôjô iwájúìgbà tí mböëhìn-ölaôjô mírànìgbóÿeàsìkò-ôjô iwájú-os:
Kondicionalo/(õrõ ìÿe)/  (ipòìwàkání):-us
Imperativo-u
Demanda frazo:Ĉu ?
Postsilabo-Mallonga klarigo( àlàyéìtumöìlàdìàwíyéàsôyé)
(1 litro da lakto) (litr/o)- [l]; 1 l = 1 dm3) / wàrà;(peco da pano -   ) (peco - êlà, apá, ìrépé, ìjàýjá, ègé, èbù)/  pano - àkàrà òyìnbóonjçbúrêdì);(La riĉulo havas multe da mono),(mono - owó);
(..6.01.2011 - ìfàpêtítíàìdúróìbálôítësíwájú)
(ẹ̀kúnrẹ́rẹ́)
San Giovanni di Fassa

AngSan Giovanni di Fassa(saLadin:Sèn Jan) ay isangcomune(komuna o munisipalidad) saLalawigang Awtonomo ng Trento, rehiyon ngTrentino-Alto Adigio, hilagang-silangangItalya. Ito ay nabuo noong Enero 1, 2018 pagkatapos ng pagsasama ng datingcomuningPozza di FassaatVigo di Fassa. Isa ito saI Borghi più belli d'Italia("Ang mga pinakamagandang nayon ng Italya").
Ang bagong munisipalidad ay nagpapatakbo mula noong Enero 1, 2018, na may punong-tanggapan ng munisipyo sa Pozza di Fassa; sa una ay bininyagan ito sa pangalang "Sèn Jan di Fassa", isang halo-halong-wika na pangalan, bahagyang sa Ladin at bahagyang sa Italyano,ay idineklara na hindi lehitimo ngKorteng Konstitusyonalnoong Disyembre 1, 2018.
Kabilang sa munisipalidad ng San Giovanni di Fassa ang mgafrazionengPera,Pozza,Vigoat mgalocalitàng Costa, Larzonei (Larcionè), Monzon (Muncion),Passo di Costalunga(Mont de Vich), Ronch, San Giovanni (Sèn Jan), Tamion, Val, atVallonga(Valongia).
Sa munisipal na lugar mayroong dalawang ski resort:Buffauresa dating munisipalidad ng Pozza di Fassa atCiampediesa Vigo di Fassa.
Villa Latina

AngVilla Latinaay isangkomuna(munisipalidad) saLalawigan ng Frosinonesa rehiyon ngLaziong gitnangItalya, na matatagpuan mga 120 kilometro (75 mi) timog-silangan ngRomaat mga 40 kilometro (25 mi) silangan ngFrosinone.
Sa munisipal na sakop ay angMont Blancna umaabot sa 1,167 metro mula sa antas ng dagat at angilog Mollarinona sasanib sailog Melfa.
Mondovì

AngMondovì(bigkas sa Italyano: [mondoˈvi];Piamontes:Ël Mondvì[ʊŋl mʊŋdˈvi],Latin:Mons Regalis) ay isang bayan atkomuna(bayan) saPiamonte, hilagang Italya, mga 80 kilometro (50 mi) mula saTurin. Ang lugar sa paligid nito ay kilala bilang Monregalese.
Ang bayan, na matatagpuan sa burol ng Monte Regale, ay nahahati sa maramingrioni(sinaunang tirahan): Piazza (ang pinaka sinaunang), Breo, Pian della Valle, Carassone, Altipiano, Borgato at Rinchiuso, mas mababa, sa tabi ng sapang Ellero, binuo mula ika-18 siglo nang umunlad ang mga industriya sa Mondovì at nang maabot ito ng riles.
Itinatag sa tuktok ng burol noong 1198 ng mga nakaligtas sa nawasak na nayon ng Bredolo at ng mga naninirahan sa mga kalapit na nayon ng Vico (ngayon ayVicoforte), Vasco (ngayon ayMonastero di Vasco), at Carassone (na inabandona pagkatapos ng pagtatatag ng bagong lungsod): isang independiyentengcomunena pinangalanang Ël Mont ëd Vi, na nangangahulugang "Ang Bundok ng Vico" saPiamontes, ang binuo.
Champdepraz

AngChampdepraz(Arpitano:Tsandeprà, lit. kaparangan ng pastulan); ay isangbayanatcomune(komuna o munisipalidad) sa rehiyon ngLambak Aosta, hilagang-kanlurangItalya.
Ang toponimo ay binubuo ng mga salitangPransesna "Champ" (= kaparangan) at "de" (= ng), at mula sapatois ng Lambak Aosta"pra", ibig sabihin, "pastulan".
Ang bayan ay matatagpuan sa Lambak Champdepraz, isang lateral na lambak ng Lambak Aosta.
Anghidroelektrikong estasyon ng enerhiyang Champdepraz ay gumagamit ng kapangyarihan ng tubig mula sa sapa ng Chalamy upang makabuo ng koryente. Ang punong-tanggapan ng Liwasang Likas ngMont Avic, na itinatag noong 1989, ay matatagpuan din sa munisipalidad na ito.
Montecopiolo

AngMontecopioloay isangkomuna(munisipalidad) saLalawigan ng Riminisa rehiyon ngEmilia-Romaña,Italya, na matatagpuan mga 139 kilometro (86 mi) timog-silangan ngBoloniaat mga 29 kilometro (18 mi) sa kanluran ngRimini. Ito ay nabuo ng ilang mga nayon, walang eksaktong tinatawag na Montecopiolo; ang luklukan ng komuna ay nasa Villagrande.
Ang Montecopiolo ay may hangganan sa mga sumusunod na munisipalidad:Carpegna,Macerata Feltria,Maiolo,Monte Cerignone,Monte Grimano,Pennabilli,Pietrarubbia, atSan Leo. Ito ay tahanan ng isang burol na kastilyo, na itinayo noong ika-10 siglo, sa taas na 1,030 metro (3,380 tal) sa itaas ng antas ng dagat.
Mula 17 Hunyo 2021, ang munisipalidad ng Montecopiolo, kasama ng Sassofeltrio, ay inihiwalay salalawigan ng Pesaro at Urbino, sa rehiyon ngMarche, at bahagi nglalawigan ng Rimini, saEmilia-Romaña.
Ang Montecopiolo ay pareho sa heograpiya at kasaysayan ngMontefeltro. Ito ang pinakamataas na munisipalidad (lokasyon ng luklukan ng munisipal) salalawigan ng Riminiat sa buong Montefeltro.