davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
ডাল ভাত

ডাল ভাতবাডাইল ভাত(নেপালি:दालभात,ইংরেজি:Dal bhat,গুজরাতি:દાળ ભાત,মারাঠি:डाळ भात,অসমীয়া:দাইল ভাত/ডালি ভাত) হল দক্ষিণ এশিয়া উপমহাদেশের একটি ঐতিহ্যবাহী খাবার, যা বাংলাদেশ, ভারত ও নেপালের অনেক এলাকায় বিশেষ করে এসব দেশের গ্রামাঞ্চলে বেশ জনপ্রিয়।এটি সেদ্ধ করা চাল (ভাত) এবং মসুর ডালের স্যুপ (ডাল) নিয়ে গঠিত। এটি এইসব দেশের একটি প্রধান খাদ্য। ভাত বা চাওল হল ইন্দো-আর্য ভাষায় একটি নির্দিষ্ট সংখ্যার সেদ্ধ চাল।
কুট্টু

কুটু(তামিল:கூட்டு) হল দক্ষিণ ভারতীয়, বিশেষ করে তামিল এবং কেরালার মসুর ডাল এবং উদ্ভিজ্জ্ খাবারের সেদ্ধতরকারি।কুটুর ব্যুৎপত্তিতামিলশব্দ "কুটু" থেকে এসেছে যার অর্থ "যোগ" বা "মিশ্রণ" অর্থাৎমসুরডালের সাথে যোগ করাসবজিরথালা যা অর্ধগলিত। থালাটি বাদাম বা গঠন উপকরণ ও জটিল স্বাদের জন্য বিখ্যাত। সম্ভবত মসুর ডাল এবং নারকেলের স্বাধীন সংযোজনের কারণে। এটি সাধারণত সম্ভারের তুলনায় কমজলযুক্ত। তবে শুষ্ক ভাজার চেয়ে বেশি। বিরুন্ধু সাপ্পাদু (সাধারণ তামিল ভোজ) সিদ্ধ চালের সংমিশ্রণ (তামিল ভাষায়চোরু),সাম্বার, রসম, দই, পোরিয়াল, কুটু,আপ্পালাম, আচার এবং কলার সংমিশ্রণ নিয়ে আসে। সমস্ত কুটুতে কিছু শাকসবজি এবং মসুর থাকে। কিন্তু কুটুর অনেক বৈচিত্র বিদ্যমান:
অন্যান্য অনেক আঞ্চলিক বৈচিত্র বিদ্যমান।
বিশি বেলে ভাত

বিশি বেলে ভাত(কন্নড়: ಬಿಸಿ ಬೇಳೆ ಭಾತ್)হচ্ছে চাল ভিত্তিক খাবার যার উৎপত্তি হয়েছে ভারতের কর্ণাটক রাজ্যে।কন্নড় ভাষার বিশি বেলে ভাতের অর্থ গরম ডাল ভাত।
প্রথাগতভাবে এই খাবার তৈরীতে মশলা, তুর ডাল (এক ধরনেরমসুর ডাল) এবং সবজি ব্যবহার করা হয়। মৌরি, তেজপাতা এবংতেঁতুলপাতার ব্যবহার একে অনন্য স্বাদ দেয়। এই খাবার তৈরীতে কোথাও ৩০ রকমের উপাদান ব্যবহার করা হয়। এটা গরম গরম পরিবেশন করা হয় এবংচাটনি,সালাদ,পাঁপড়, বুন্দি ওআলুর চিপসেরসাথে খাওয়া হয়।
বিশি বেলে ভাত কন্নড় ভাষায় একটি শব্দগুচ্ছ যার অর্থ গরম মসুর ডালের ভাত। কন্নড় ভাষায় বিশি মানে গরম, বেলে মানে মসুর ডাল।
কোশারি

কোশারি(মিশরীয় আরবি:كشري, [ˈKoʃæɾi] ) বাকুশারিহলো মিশরের জাতীয় খাবার এবং একটি বহুল জনপ্রিয় রাস্তার খাবার।একটিমিশরীয় রান্নাযা উনিশ শতকের মাঝামাঝি সময়ে উত্থিত হয়েছিল, রান্নাটি ইতালীয়, ভারতীয় এবং মধ্য প্রাচ্যের রন্ধন উপাদানের সমন্বয় করে। কোশারিতেচাল, ম্যাকারোনি এবংমসুর ডালএকসাথে মিশানো হয়,মশলাদার টমেটো সস এবং রসুনের ভিনেগার উপরে দেয়া হয় এবংছোলাখাস্তা ভাজা পেঁয়াজ দিয়ে সাজানো হয়। এটিতে প্রায়শইরসুনেররস ছিটিয়ে দেওয়া হয়; রসুন ভিনেগার এবং গরম সস ঐচ্ছিকভাবে দেয়া হয়।
'কোশারি' সরাসরি "কোশার" শব্দ থেকে উদ্ভূত, যা আফ্রো-এশিয়াটিক ভাষায়নিরামিষ খাবারনামে পরিচিত, যাতে মাংস, দুগ্ধ বা মাছ নেই এমন খাবার বুঝায়। মিশরের সর্বাধিক জনপ্রিয় ইংরেজি বানানটিকোশারি; বানানটির অন্যান্য রূপগুলিহলো কুশারী,কুশারি,কোশারিএবংকোশেরি।
কোশারিমধ্য ১৯ শতকের মধ্যে উদ্ভূত, যখন মিশর একটি বহুবিচিত্র সংস্কৃতির দেশ হিসেবেঅর্থনৈতিক সমৃদ্ধিরমধ্যে ছিল। এতে ভাজা পেঁয়াজ, মসুর ডাল, চাল, ম্যাকারনি এবংলেবুরসস থাকে। এটিখানিকটা ইতালীয় খাবারএবং শুধু ভাত ও মসুর ডালের তৈরিভারতীয় খাবারের,খিচুড়িথেকে তৈরি, তবেমিশরীয় থালাটিতেআরও উপাদান এবং স্বাদ রয়েছে, বিশেষত স্থানীয় মিশরীয় সসের কারণে এর স্বাদ একদমই অন্যরকম যে জন্য এই খাবার এতো জনপ্রিয়।কোশারিশুরুর দিকেখাবারের গাড়িতেবিক্রি হতো এবং পরেরেস্তোঁরাতেবিক্রি শুরু হয়।
এই রান্না শ্রমিক এবং শ্রমিকদের মধ্যে ব্যাপকভাবে জনপ্রিয় এবং খাবারটি মিলনসভায় খাওয়ার মতো জায়গায় ভালো চলে। এটি বাড়িতে প্রস্তুত হতে পারে, এবং সারা মিশরের রাস্তার পাশে স্টল এবং রেস্তোঁরাগুলোতেও পরিবেশিত হয়; কিছু রেস্তোরাঁ অন্যান্য খাবারের জায়গায়কোশরিবিশেষভাবে বানায়, আবার অন্যরা অনেক খাবারের মধ্যে এটি বিশেষভাবে বিক্রি করে।যেহেতু ঐতিহ্যগতভাবে প্রস্তুত কোশরিতে কোনও প্রাণীর পণ্য থাকে না, ততক্ষণ এটিনিরামিষহিসাবে বিবেচনা করা যেতে পারে, যতক্ষণ ভাজার জন্য ব্যবহৃত তেল উদ্ভিজ্জ হয়।
আলেকজান্দ্রীয়কোশারির স্বাদ এবং আকারে, অন্যান্য কোশারি থেকে একদমই ভিন্ন। রান্না প্রক্রিয়ায় হলুদ ডাল ও ভাত আছে, এতেঝোলএবং জিরা চালের সাথে দেয়া হয়, যা কোশারিকে একটা বিশেষ রং দেয়। এর মধ্যে রয়েছে মিশরীয় প্যাঁচানো ডিম, যা প্রথমে সিদ্ধ করা হয় তারপর ঘি বা মাখন দিয়ে ভাজা হয়, পাশাপাশি টমেটো সসের পরিবর্তে হালকা আচারযুক্ত টমেটো এবং পাশেফ্রেঞ্চ ফ্রাইথাকে।
কোশারি সাম্প্রতিক বছরগুলিতে অন্যান্য আরব দেশগুলোতে, বিশেষত পূর্ব আরব এবংইয়েমেনেজনপ্রিয়তা পেয়েছে। প্রতিটি দেশ বা অঞ্চলের উপর ভিত্তি করে বিভিন্ন ধরন বিদ্যমান যেমন ভাজা সবজি যোগ করা এবং সাদা বা হলুদ রান্না করাবাসমতী চালব্যবহার করা। এই অঞ্চলগুলির অন্যান্য রন্ধনপ্রণালিগুলোর মধ্যে ম্যাকারোনির অন্যান্য আকার ব্যবহার করা হয়। এই রন্ধনপ্রণালিগুলোতে মুরগিও থাকতে পারে, যা কিছু ক্ষেত্রে কাবসের কাছাকাছি হয়।
খাবারটি জাপানি কার্টে পরিবেশন করা হয় এবং মূল রন্ধনপ্রণালির সাথে কিছু যোগ করা হয়েছে। অতিরিক্ত উপাদান, যা সাধারণত মিসরীয় রেসিপি পাওয়া যায় না, হলো: পুদিনা পাতা, মুরগি, কাঁচা টমেটো, টক ক্রিম,ভাজা ডিম, চেডারপনির পনিরের সস,অ্যাভোকাডোটুকরা, এবং হালাপিনো সমেত মসলার গুঁড়া।
তাৎক্ষণিক কোশারিরপ্রস্তুতিতাৎক্ষণিক নুডলসেরমতো।
Čočka (rod)

Čočka(Lens) je rod rostlin z čeledibobovité. Jsou to jednoletébylinys drobnýmikvětya zpeřenýmilisty, rozšířené v 5 druzích hlavně v oblasti odStředomořípoStřední Asii.Čočka jedláje stará kulturní plodina a je pěstována jakoluštěnina.
Čočky jsou jednoleté vzpřímené nebo plazivébylinyse sudozpeřenými listy a vřetenovitými kořeny. Lodyhy jsou tenké a chabé.Listyjsou sudozpeřené, složené ze 2 až mnoha párů celokrajných lístků, osa listu je zakončena úponkou nebo hrotem.Květyjsou drobné, nejčastěji bílé, bledě modré nebo růžové, v chudých úžlabníchhroznechnebo jednotlivé.Kalichmá 5 dlouhých zubů, které jsou nejméně 2x delší než kališní trubka.Pavézaje obvejčitá.Tyčinkyjsou dvoubratré, 9 je srostlých nitkami a jedna horní volná.Semeníkje téměř přisedlý nebo jen krátce stopkatý, nejčastěji se 2 vajíčky.Čnělkaje zploštělá, pod bliznou na vnitřní straně chlupatá.Luskyjsou krátké, silně zploštělé a obsahují 1 až 2 čočkovitá semena.
Rod čočka zahrnuje 5 druhů. Je rozšířen odStředomořípoStřední AsiiaPákistán, s přesahy do tropickéAfrikya naKanárské ostrovy. V jižní Evropě se přirozeně vyskytují 4 druhy.Čočka jedlápochází z oblasti jihozápadní Asie a je pěstována po celém světě včetně České republiky. Zplaňuje velmi vzácně, zejména na jižníMoravě.DruhLens ervoidesmá rozsáhlý areál odŠpanělskapojihozápadní AsiiaKavkaz, vyskytuje se i vseverní Africea má izolované arely i v rovníkové Africe (Etiopie,Uganda,Demokratická republika Kongo). Velký areál má takéLens nigricansaLens orientalis.
Čočka jedlá(Lens culinaris) je jedna z nejstarších kulturních rostlin a známáluštěnina. Největším pěstitelem je v současnostiIndie. Mladé lusky jsou konzumovány jako zelenina, nať po sklizni semen představuje hodnotné krmivo. Semena čočky jsou také zdrojem průmyslově využívanéhoškrobu.
Palouse

Palouseje region veSpojených státech americkýchležící na rozhraníWashingtonu,OregonuaIdaha. Protéká jímstejnojmenná řeka, která je přítokem řekySnake. Významnými městy jsouSpokane,Walla WallaaMoscow. Název oblasti je odvozován od domorodého kmenePalusů.
Krajina v Palouse je proslulá fotogeničností. Tvoří ji množství izolovaných kopců vymodelovaných vesprašizapleistocénníhozalednění.Původně se zde nacházelaprérieporostlá travouPseudoroegneria spicatanebo smíšené lesy, ve dvacátém století byla většina území proměněna na ornou půdu. V Palouse bylo vyšlechtěno koňské plemenoappaloosa.
Palouse patří mezi nejdůležitější zemědělské oblastiseverozápadních USA. Pěstuje se zde předevšímpšenice,čočka jedláaréva vinná.
V regionu se natáčely filmyHračkyneboKouřové signály.
Luštěniny

Luštěninyneboliluskovinyje souhrnné označení pro skupinu rostlin a jejich plodů zahrnujícíhrách,fazole,čočku,cizrnu,sóju,lupinu. Většina z nich spadá do čeledibobovitých.
Luštěniny mají vysoký obsahbílkovin. Běžně obsahujísacharidy(nepřesně uhlovodany) krátkých řetězců, které, ač nestravitelné lidským trávicím ústrojím, jsou tráveny bakteriemi nacházejícími se v tlustém střevě, což způsobuje nadýmání. Dále obsahují značné množstvívitaminů skupiny B, poměrně dost nerostných látek,vápník,fosfora železo.
Díky vysokému obsahu bílkovin jsou velmi důležitým prvkem ve stravě vegetariánů.Velmi vhodné jsou také pro diabetiky, snižují hladinu cukru v krvi, neboť mají nízkou hladinu glykemického indexu.
Až na sóju apodzemnici olejnoujsou všechny chudé natuky.
Rostliny luštěnin mají vysokou schopnost vázat atmosférický dusík symbiózou s baktériemi (rodRhizobium), díky čemuž vyžadují méně hnojiv. Jsou proto používány pro obnovení půdy, v níž byl dusík vyčerpán.
S výjimkou čerstvého hrášku by se luštěniny kvůli nestravitelnosti svého obalu neměly konzumovat syrové.Dalším důvodem je obsah následujících látek:
Obě uvedené toxické látky lze odstranit pomocí namáčení avarem. Doba máčení je 12 hodin, poté je třeba vodu vylít a dát luštěniny vařit v čerstvé vodě. Množství toxických látek lze rovněž snížitklíčením.
Fabeae

Fabeaejetribus(seskupení rodů) čeledibobovitédvouděložnýchrostlin. Zahrnuje pouze 5 rodů a asi 330 druhů, rozšířených zejména v mírném pásu severní polokoule. Jsou to byliny povětšině se zpeřenými listy a s motýlovitými květy. Náležejí sem významné luštěniny (hrách,čočka,bob) i plané rostliny (vikev,hrachor) rozšířené v české přírodě.
Zástupci tribuFabeaejsou jednoleté nebo vytrvalébyliny. Mohou být přímé, poléhavé nebo šplhavé pomocí úponků na listech.Listyjsou obvykle sudozpeřené a se středním vřetenem listu končícím úponkou, štětinou nebo žlázkou, řidčeji lichozpeřené nebo bezlistové čepelea redukované nafylodia. Lístky jsou celokrajné nebo pouze výjimečně zubaté.Palistyjsou často velké a listovité, palístky chybějí.Květyjsou jednotlivé nebo v úžlabníchhroznechčisvazečcích.Kalichje zvonkovitý, zakončený 5 stejnými nebo nestejnými zuby.Korunaje klasicky motýlovitá.Tyčinekje 10, jedna tyčinka je volná nebo do různé míry srostlá se zbývajícími.Semeníkobsahuje 2 až mnoho vajíčko|vajíček.Luskyjsou zpravidla zploštělé a pukající 2 chlopněmi. Obsahují 2 až mnoho semen, výjimečně jen jedno.Semenajsou kulovitá, zploštělá, čočkovitá nebo podlouhlá.
TribusFabeaezahrnuje 5 rodů a asi 330 druhů. Největší rody jsouhrachor(Lathyrus) avikev(Vicia), oba zahrnují po 160 druzích. Tribus je rozšířen především v mírném pásu severní polokoule, rody vikev a hrachor mají největší areál rozšíření a oba zasahují i do východníAfrikya mírného pásuJižní Ameriky. Jeden druh vikve roste i naHavaji. Rodyhráchačočkase vyskytují v oblasti odStředomořípo západníAsii. RodVaviloviaobsahuje jediný druh, který jeendemitemKavkazu.
V přírodě České republiky jsou jako původní rostliny zastoupeny rodyhrachor(Lathyrus) avikev(Vicia).
Čočka jedláahrách setýnáležejí mezi významné luštěniny, v minulosti se hojně pěstoval ibob obecný.Hrachoryavikvejsou výživné pícniny. Některéhrachoryjsou pěstovány jakookrasné rostliny.
Lathyrus,Lens,Pisum,Vavilovia,Vicia
Tierra de Campos

Tierra de Campos(Země polí) je rozsáhlá úrodná rovina našpanělskéMesetě, ležící na území provinciíPalencia,Valladolid,ZamoraaLeón. Zaujímá rozlohu okolo 4500 km² (přesné hranice nejsou oficiálně vymezeny) a má asi 130 000 obyvatel, z nichž většina žije ve městěPalencia, zatímco venkov se vylidňuje.Významným sídlem je iMedina de Rioseco, jejíž historické centrum je památkovou rezervací. Nadmořská výška regionu se pohybuje okolo 720 m. Podnebí je kontinentální, s horkými léty a mrazivými zimami.
Nejdůležitějšími vodními toky v Tierra de Campos jsouSequilloaValderaduey. Oblastí procházíCanal de Castilla, který byl vybudován na přelomu osmnáctého a devatenáctého století jako dopravní tepna, je však využíván především k zavlažování polí. Na bohatýchjílovitýchpůdách se pěstuje převážněpšenice setá,ječmen setýačočka jedlá.Rozvinutá je i živočišná výroba (ovce, prasata, holubi). Ekonomická orientace se projevila i na místní architektuře – krajině dominují četné mlýny, sýpky a holubníky. Chráněným územím jsouLagunas de Villafáfila, kde žije největší světová populacedropa velkého.
Původními obyvateli byli příslušníci keltského kmeneVaccaei, na počátku středověku kraj ovládliVizigótia později ležela Tierra de Campos na hranici mezi křesťanskými a muslimskými státy. V novověku byla označována za obilnici Španělska. Nejsevernější části regionu procházíSvatojakubská cesta.
David Truebazasadil do oblasti děj svého stejnojmenného románu, vydaného roku 2017.
Jedle balzámová

Jedle balzámová(Abies balsamea) je jehličnatýstromz čelediborovicovité. Pochází ze Severní Ameriky, je však pěstována i v České republice.
Vždy zelený strom středního vzrůstu, dosahující výšky 14-20 m, výjimečně až 30 m, s úzkou kuželovitou korunou. Borka mladších stromů je hladká, tmavošedá a pokrytá eliptickými, horizontálně protáhlými puchýřky, obsahujícími bezbarvou lepivou a velmi intenzívně vonící pryskyřici. Jehlice jsou ploché, 1,5-3 cm dlouhé, tmavozelené, se dvěma světlejšími proužky na rubu. Přestože jsou jehlice k větvičkám připojeny spirálovitě, natočení jejich řapíků způsobuje, že vytvářejí dvě spíše ploché řady na letorostech. Šišky jsou vzpřímené, 4-8 cm dlouhé, mladé jsou purpurově červené, zralé světle hnědé, rozpadávají se na stromech. Obsahují okřídlená semena, která dozrávají většinou v září.
Původně se vyskytovala v chladnějších a vlhčích horských a podhorských oblastech severovýchodníchUSA(až k severní hranici lesa) a jihovýchodní a centrálníKanady. Lesnicky a zahradnicky se však pěstuje v mírném pásmu na celém světě. DoČechji introdukovali v 19. století lesníci na panství rodiny Colloredo-Mansfeld naDobříši(arboretumAglaia), odkud se rozšířila i do jiných oblastí Čech.
V oblasti přirozeného výskytu se používá jako surovina pro výrobucelulosyv papírenském průmyslu.
Surová pryskyřice, která se získává ze zářezů do kůry, je známá jakokanadský balzám. Destilací se z ní připravuje kanadský terpentýn. Pryskyřice se používala k výrobě balzámu na rty a je jedním z nejlepších kloktadel proti bolestem v krku. Léčí se s ní katary a ve formě teplých obkladů pomáhá proti artritidě, ranám a pohmožděninám. Dříve se také používala na lepení čoček v optických systémech (objektivech a okulárech), při spojování rámečků na diapozitivy a při výrobě laků.
Pryskyřice se dá žvýkat. Děti ji dříve používaly též jako náhražku parfému.
VUSAaKanaděpatří k nejoblíbenějšímu druhu vánočních stromků. Za tím účelem se pěstuje i v jiných světadílech, zejména vEvropě.
V zahradnictví je vysazována jako ozdobný solitérní strom v sadech a zahradách.
Dnes je obecně přijímán názor, žeAbies balsameavar.phanerolepisje křížencem severoamerických druhůA. balsamea×A. fraseri.
Lens (planta)

El géneroLensde las leguminosas familiaFabaceaecontiene cuatro especies dehierbaspequeñas, erectas o decumbentes conhojaspinnadas yfloresblancas pequeñas inconspicuas y también pequeñosfrutoslegumbres achatadas. Lassemillascomestibles de las spp. deLensson laslentejas; la más común esLens culinaris.
Lenteja pardina

Lalenteja pardina(conocida también comolenteja franciscana) es unalegumbre(Lens culinarisvarianteVariabilis) empleada en lagastronomíade algunos países.​ Suele desecarse desde su recolección con el objeto de su conservación durante periodo de varios meses. Generalmente se suele encontrar seca, pero igualmente envasada.​ Su pequeño tamaño la hace ideal en la preparación desopas. Se suele comercializar también, ya cocida, envasada en tarros de cristal.
Se denomina pardina por tener una piel decolor pardo, que no se desprende durante la cocción. Se trata de unalegumbreapropiada para utilizarse en diversoscocidosysopas. El diámetro de la lenteja suele oscilar entre los 3,5 y 4,5 mm. Su pequeño tamaño hace que no sea necesario un largo periodo de remojo antes de cocinarse.
En el norte deEspañase producen algunas variantes de la lenteja pardina debido a su color marrón, en contraposición a lalenteja verdina. La pardina, junto a la verdina y castellana, es una las tres variedades de lenteja con producción más extendida enCastilla y León. EnTierra de Camposse cultiva en el área que comprende zonas de las provincias dePalencia,Valladolid,ZamorayLeón. Esta producción posee un Consejo Regulador encargado de garantizar la trazabilidad y la calidad de la Lenteja de Tierra de Campos.​ Sobre todo en lo que respecta a las normas en la siembra, el abonado, la cosecha, el almacenamiento. la Lenteja Pardina de Tierra de Campos la que empezó a operar con el sello de calidad “I.G.P.”.
En laprovincia de Salamanca, enla Armuña, se produce en cierta cantidad, generalmente conocida comorubia de la Armuña.
La lenteja pardina se suele emplear en platos como laslentejas con chorizo, a veces enensaladas. Generalmente se pone a remojo durante unos minutos, aunque debido a su tamaño no necesita tiempo de remojo para su posterior cocción.
Lenteja verdina

Laslentejas verdinas(denominadas igualmentelenteja verde de Puyo simplementelenteja de Puy) es un tipo delenteja(Lens culinarisde la variedaddupuyensis) cultivado en ciertas partes deCastilla y León.​ La lenteja es originaria de la región de "Le Puy-en-Velay" (Francia), denominada "Lentille verte du Puy" (Lens esculenta puyensis) y cuenta con denominación de origen protegida a nivel Europeo "Apellation d’Origine Protégée".​ De tamaño pequeño, su color varía entre el verde y el verde amarillento con manchas oscuras. Conocida, por esta razón, enEspañacomolenteja francesa.
Se cultiva en la provincia de Valladolid, en la provincia de León, en la provincia de Palencia y en la provincia de Burgos. El tamaño del grano oscila entre 3 a 4 milímetros de diámetro. Las normativas de calidad alimentaria suelen fijar unos calibres mínimos y máximos para cada variedad de lenteja. Se suele sembrar entre marzo y abril, se cosecha de julio a septiembre. Se aconseja, al igual que otras legumbres, conservar en lugar fresco seco y no expuesto a la luz.
Se utiliza enpurésycremas. Las verdes de Puy son muy utilizadas paraensaladasy enpotesde legumbres tradicionales deCastilla. La 
verdina es una variedad muy apreciada sobre todo para la elaboración de platos con productos de lamatanza del cerdo.
Este tipo de lentejas, bajo la denominaciónLentille verte du Puy, están reconocidas en Francia comoappellation d'origine contrôlée (AOC)desde 1935.​ Desde 1997, es unadenominación de origen protegida (PDO)ante laUnión Europea.​ A nivel internacional, cuenta con registro como denominación de origen, conforme alSistema de Lisboa, ante laOrganización Mundial de la Propiedad Intelectual, desde el 20 de diciembre de 1967.​
Lenteja de La Armuña

Lalenteja de La Armuñaes una indicación geográfica protegida que agrupa a los productores de lenteja de la comarca deLa Armuña, en laprovincia de Salamanca,Castilla y León,España.​
La Armuñaes una comarca de lasubmeseta norteconocida desde siempre por el cultivo de cereal en sus campos. La lenteja que en ella se cultiva es lens culinaris medicus de color verde claro, a veces jaspeado, con hasta 9 mm de tamaño y un elevado contenido de proteínas, hierro y calcio. El Consejo Regulador de la IGP «Lenteja de la Armuña» se encuentra enPajares de la Laguna. Su zona de producción abarca más de 70 000hectáreas.​
Bruchus lentis

Bruchus lentises unaespeciedeinsectocoleópterode lafamiliadeChrysomelidae. Tanto las larvas como los adultos se alimentan de semillas. Es el principal de los denominadosgorgojos de la lenteja.
Presenta metamorfosis completa, con fases delarva, decrisálidayadulta. Los adultos miden de 2-3,5 mm y nacen en primavera.​
Infesta con frecuencia laslentejas.​ La pérdida media de peso para las partidas de lentejas atacadas es del 35 %.​ Afecta también a su capacidad germinativa.
En la zona mediterránea y laIndialas especies de legumbres más consumidas y que con mayor frecuencia están implicadas en las reacciones alérgicas son la lenteja y el garbanzo.​
Para que las larvas no perforen las lentejas parasitadas es preciso matarlas mediante la fumigación, por ejemplo con bobulina. Un estudio de 2007 ha determinado que el 30 % de las lentejas que se consumen contienen estos coleópteros en su interior que, en un reducido número de personas, causan reacciones a dicho alimento siendo sualérgenoel artrópodo. Se trata, normalmente, de personas que habían estado expuestas a un contacto continuado con el parásito debido a su ocupación como agricultores, ganaderos, ingenieros agrónomos y cocineros.​
Las emanaciones que desprenden las lentejas infectadas porBruchus lentisson causa derinoconjuntivitisy deasmaocupacional. La lenteja es una de las legumbres que produce alergia con más frecuencia, sobre todo en los niños; su incidencia va en aumento.​​
Jardín Botánico de la Universidad Bíblica Seinan Gakuin

ElJardín Botánico de la Universidad Bíblica Seinan Gakuin(enjaponés:西南学院大学聖書植物園) es unjardín botánicoque se encuentra esparcido por el campus de laUniversidad Bíblica Seinan Gakuiny un pequeño recinto de cultivo de unos 600m², en laciudad de Fukuoka,Prefectura de Fukuoka,Japón. Depende administrativamente de la universidad.
33°35′N130°24′E﻿ / ﻿33.583,130.400
Este jardín botánico fue creado el 13 de noviembre de 1999, con motivo del 50.º aniversario de la creación de la universidad.
Actualmente el jardín botánico alberga más de 80 plantas mencionadas en labiblia, con las etiquetas enhebreo,griego,latín,inglés, yjaponés, así como una referencia a la cita bíblica en la cual se menciona la planta.
Entre las especies de sus colecciones son de destacar,Abies firma,Aloe arborescensvar. natalensi,Aloe vera,Anemone coronaria,Anethum graveolens,Brassica nigra,Cinnamomum verum,Cistus creticus,Coriandrum sativum,Crocus sativus,Cuminum cyminum,Cupressus sempervirens,Cyperus papyrus,Echinops ritro,Ficus carica,Foeniculum vulgare,Gossypium herbaceum,Hedera helix,Hordeum vulgare,Hyoscyamusspp.,Hyoscyamus aureus,Hyssopus officinalis,Laurus nobilis,Lavandula stoechas,Lawsonia inermis,Lens culinaris,Lilium candidum,Linum usitatissimum,Lolium temulentum,Lycium chinense,Majorana syriaca,Mentha longifolia,Micromeria fruticosa,Morus nigra,Myrtus communis,Nerium oleander,Nicotiana glauca,Nigella sativa,Olea europaea,Ornithogalumspp.,Phoenix dactylifera,Phragmites australis,Pinus densiflora,Populus nigravar. Italica,Prunus dulcis,Punica granatum,Quercus calliprinos,Quercus glauca,Ricinus communis,Rosa canina,Rosa hybrida,Rosa phoenicia,Rubia tinctorum,Ruta chalepensis,Salvia fruticosa,Salvia hierosolymitana,Silybum marianum,Sternbergia clusiana,Trachycarpus fortunei,Triticum aestivum,Urtica urens,Vitis vinifera,Zelkova serrata, yZizyphus spina-christi.
Lentille de Cilaos

Lalentille de Cilaosest un type delentillescultivé sur l'îledeLa Réunion.
Comme son nom l'indique, elle est produite dans lecirque natureldeCilaos, sur le territoire de lacommunedu même nom, où sa culture est traditionnelle. Elle est de petite taille et traditionnellement servie avec du riz.
La culture de cette lentille est connue sur l'île de La Réunion depuis 1836. Mais ce n'est qu'en 1857 qu'elle est officiellement produite dans le cirque de Cilaos.La production pour l’année 1881 est évaluée à 25 tonnes. Chaque année en octobre a lieu la fête de la lentille.
Semées en avril, les lentilles se récoltent en septembre. Autrefois effectuée manuellement à l'aide d'une gaulette, la récolte se fait majoritairement, de nos jours, au moyen d'une batteuse électrique.
Lens (genre)

Lensest ungenredeplantesà fleurs de la famille desFabaceae, sous-famille desFaboideae, tribu desFabeae. Il comprend cinq espèces de petites plantes. Les graines comestibles sont appelées «lentilles».
Le genreLensest originaire des régions tempérées et chaudes de l'Ancien Monde(Europeméridionale,Moyen-Orient,Asie centrale,Afrique du Nord).
La lentille cultivée a été largement répandue par la culture.
Proche des genresVicia(vesce) etPisum(lespetits pois), ce genre comprend cinq espèces d'aprèsBioLib(19 mai 2018):
Seule la première est cultivée.
En France, lalentille verte du Puy(Haute-Loire) bénéficie d'une appellation d'origine contrôlée (AOC).
Lalentille verte du Berrya obtenu lelabel rouge. Cette dernière est produite dans les départements duCheret de l'Indre.
La lentille cultivée, originaire du bassin méditerranéen, est une plante annuelle de petite taille, à feuilles bipennées munies d'une vrille terminale. Les gousses contiennent deux graines aplaties. Le nom de cette forme aplatie a été donné à certainsinstruments optiques.
La lentille, en raison de ses qualités nutritives exceptionnelles a souvent été considérée comme la « viande du pauvre », notamment en période de guerre. LeBulletin de Lille, dedécembre 1915, durant le premier hiver de guerre encourage les Lillois à en manger :
Les lentilles sont plus tendres cuites dans de l’eau additionnée debicarbonate de soude. Elles sont mieux cuites dans l’eau basique car l’acidité du milieu de cuisson détermine l’amollissement des légumes.
Les végétaux sont composés de cellules jointes par une lamelle pariétale, composée depectineet decelluloseque l'on doit attendrir en changeant le ciment pectique. En milieu acide, les molécules de pectine sont neutralisées : leurs groupescarboxylate–COO– captent les atomes d'hydrogène, de sorte que les groupes résultants –COOH sont électriquement neutres. Les molécules de pectine n’exercent pas de répulsion électrique les unes sur les autres ; elles restent associées et les lentilles restent dures. En revanche, le bicarbonate de soude provoque l’ionisationdes groupesacide carboxylique–COOH en –COO– , de sorte que les répulsions électrostatiques entre molécules de pectine favorisent leur séparation et la dégradation des parois végétales ; les lentilles sont amollies.
Il est recommandé de cuire les lentilles à une température inférieure à90°C.
Cultures fondatrices du Néolithique

Lescultures fondatrices du NéolithiqueduProche-Orientsont les huitespècesdeplantesqui ont étédomestiquéespar les premières communautés d'agriculteurs de l'Holocène(époque géologiques'étendant sur les 12 000 dernières années) dans la région duCroissant fertile, auMoyen-Orient(Néolithique précéramique B). Elles comprennent lelin, troiscéréales(l'orge commune, lepetit épeautreet l'amidonnier) et quatrelégumineuses(lalentille cultivée, lepois cultivé, lepois chicheet lavesce amère), qui sont les huit premières plantes domestiquées connues dans le monde.
Bien que leseigledomestiqué (Secale cereale) apparaisse auNatoufien(épipaléolithiquefinal) àTell Abu Hureyra, enSyrie(c'est la plus ancienne attestation d'espèce de plante domestiquée), il est resté insignifiant pendant  la période néolithique en Asie du Sud-Ouest, et n'est devenu commun qu'avec la diffusion de l'agricultureen Europe septentrionale, plusieurs millénaires plus tard.
Féculent

Lesféculentssont desalimentsd'originevégétale, constitués dans une forte proportion d'amidonou plus généralement deglucidescomplexes.
Il peut s'agir de parties de plantes non transformées (graines,fruits,tubercules,racines,tiges) ou de produits dérivés de l'industrie agroalimentaire (farine,fécule,pâtes alimentaires…).
Selon les instances gouvernementales, les féculents seraient la source principale d'énergie humaine. D'un point de vue évolutif, les céréales n'auraient été incluses dans notre alimentation que depuis 10 000 ans, début de la sédentarisation des êtres humains. Avant cette période, ceux-ci ne se nourrissaient que de peu ou pas de féculents. Les glucides que les féculents contiennent peuvent être assimilés plus ou moins rapidement (indice glycémiqueélevé ou faible) : bien que possédant des glucides complexes, certains féculents sont classés dans les «sucres rapides».
Le terme « féculent » est attesté depuis leXVIsiècle. Il dérive dulatinfaeculentus(plein de lie, de vase, de boue), lui-même dérivé defaex, faecis, dépôt, sédiment, fèces. Il désignait à l'origine un liquide épais, chargé d'impuretés.
Les féculents ne sont pas tous des «sucres lents». Depuis l'an 2000 environ, cette notion n'est plus utilisée par les diététiciens qui lui préfèrent celle de « glucides complexes », laquelle correspond simplement à la présence d'amidon, sans indiquer l'influence sur laglycémie. Pour refléter cet effet sur la montée de la glycémie, on utilise la notion d'indice glycémique(souvent appelé «indexglycémique », qui est un anglicisme voire un latinisme).
Il existe deux formes d'amidon : l'amyloseet l'amylopectine.
L'amylopectine est une forme ramifiée d'amidon, la plus rapide à digérer, et correspondant plutôt à des aliments à indice glycémique élevé.
L'amylose est un amidon linéaire, libérant plus lentement le glucose dans le sang, et correspondant plutôt à des aliments à indice glycémique modéré.
Les travaux sur l'indice glycémique ont commencé dans les années 1980.
Cette mesure est également modulée par la notion decharge glycémique, plus efficace pour guider le consommateur.
De nombreux produits finis, industriels ou artisanaux, sont composés en bonne partie de féculents, tels que par exemple lespâtes, lepain, les frites, les chips, etc.
मसूरी एक्स्प्रेस ४०४२

मसूरी एक्स्प्रेस 4042भारतीय रेलद्वारा संचालित एकमेल एक्स्प्रेस ट्रेनहै। यह ट्रेनदेहरादून रेलवे स्टेशन(स्टेशन कोड:DDN) से 09:30PM बजे छूटती है औरदिल्ली सराय रोहिल्ला रेलवे स्टेशन(स्टेशन कोड:DEE) पर 08:20AM बजे पहुंचती है। इसकी यात्रा अवधि है 10 घंटे 50 मिनट।
मसूरी एक्स्प्रेस ४०४२क

मसूरी एक्स्प्रेस 4042Kभारतीय रेलद्वारा संचालित एकमेल एक्स्प्रेस ट्रेनहै। यह ट्रेनकोटद्वार रेलवे स्टेशन(स्टेशन कोड:KTW) से 10:00PM बजे छूटती है औरदिल्ली सराय रोहिल्ला रेलवे स्टेशन(स्टेशन कोड:DEE) पर 08:20AM बजे पहुंचती है। इसकी यात्रा अवधि है 10 घंटे 20 मिनट।
मसूरी एक्स्प्रेस ४०४१

मसूरी एक्स्प्रेस 4041भारतीय रेलद्वारा संचालित एकमेल एक्स्प्रेस ट्रेनहै। यह ट्रेनदिल्ली सराय रोहिल्ला रेलवे स्टेशन(स्टेशन कोड:DEE) से 09:05PM बजे छूटती है औरदेहरादून रेलवे स्टेशन(स्टेशन कोड:DDN) पर 08:00AM बजे पहुंचती है। इसकी यात्रा अवधि है 10 घंटे 55 मिनट।
मैसूर पाक

मैसूर पाक(कन्नड़: ಮೈಸೂರು ಪಾಕ್),कर्नाटकका एकमीठा व्यंजनहै, जिसे बहुत सारेघी,बेसन,मेवावचीनीसे बनाया जाता है। मूल रूप से इसे मसूर (दाल) पाक कहा जाता था और इसे मसूर की दाल से तैयार बेसन से बनाया जाता था। इसके नाम का उद्गम संभवत: इसीमसूर दालऔरपाक(किसी खाद्य वस्तु को चीनी की चाशनी में पका पर उस पर चीनी की परत चढ़ाना) से हुआ है।
मसूर, सतारा

मसूर(Masur)भारतकेमहाराष्ट्रराज्य केसतारा ज़िलेमें स्थित एक बड़ा गाँव है। यहकराडसे 14 किमी उत्तर में स्थित है। यहाँसंत रामदासद्वारा स्थापितहनुमानको समर्पित 11 मारुति मन्दिरों में से एक स्थित है, जिस कारणवश यहाँ भारी तादाद मेंहिन्दूश्रद्धालु आते हैं।
दाल

भारतमें कई प्रकार कीदालेंप्रयोग की जाती हैं। दालें अनाज में आती हैं। इन्हें उगाने वाली उपज कोदलहनकहा जाता है। दालें हमारे भोजन का सबसे महत्वपूर्ण भाग होती हैं। दुर्भाग्यवश आज आधुनिकता की दौड़ में फास्ट फूड के प्रचलन से हमारे भोजन में दालों का प्रयोग घटता जा रहा है, जिसका दुष्प्रभाव लोगों, विशेषकर बच्चों एवं युवा वर्ग के स्वास्थ्य पर पड़ रहा है।दालों की सर्व प्रमुख विशेषता यह होती है कि आँच पर पकने के उपरांत भी उनके पौष्टिक तत्व सुरक्षित रहते हैं। इनमेंप्रोटीनऔरविटामिनबहुतायत में पाए जाते हैं। इनमें से कुछ प्रमुख दालें हैं:
खेसरी,गौर,लोबिया,कुल्थी,मटर,सोयाबीन
दालें मानव आहार में प्रोटीन की आवश्यकता पूर्ति का प्रमुख स्रोत हैं। मानव शरीर के लिए लगभग ३ प्रतिशत प्रोटीन की पूर्ति दालों द्वारा की जाती है। भोजन में प्रयोग की जाने वाली दालें मुख्यत: छिलका रहित दो टुकड़ों वाली होती हैं। अत: दलहनों से दाल बनाने के लिए उनके ऊपर का छिलका उतारना सर्वप्रथम तथा प्रमुख क्रिया है। इसके लिए दानों को उपचारित किया जाता है और तत्पश्चात् ही उनका संसाधन किया जाता है। पुरानी पद्वति द्वारा दाल बनाने में लगभग १ से १५ प्रतिशत तक दाल की हानि संसाधन क्रिया में होती है। अत: दालों की उपलब्धि बढ़ाने के लिए उन्नत उत्पादन तकनीक के साथ ही साथ संसाधन की भी उन्नत तकनीक एवं उपकरणों का उपयोग किया जाना चाहिए। इसी दिशा में केन्द्रीय कृषि अभियांत्रिकी संस्थान, भोपाल तथा अन्य संस्थानों में शोध किये गये हैं।
वरूथिनी एकादशी

हिंदू धर्म में एकादशी का व्रत महत्वपूर्ण स्थान रखता है। प्रत्येक वर्ष चौबीस एकादशियाँ होती हैं। जब अधिकमास या मलमास आता है तब इनकी संख्या बढ़कर 26 हो जाती है।
पद्मपुराणमें भगवान श्रीकृष्ण युधिष्ठिर को बताते हैं-वैशाख के कृष्णपक्ष की एकादशी वरूथिनी के नाम से प्रसिद्ध है। यह इस लोक और परलोक में भी सौभाग्य प्रदान करने वाली है। वरूथिनी के व्रत से सदा सौख्य का लाभ तथा पाप की हानि होती है। यह सबको भोग और मोक्ष प्रदान करने वाली है।
वरूथिनी के व्रत से मनुष्य दस हजार वर्षो तक की तपस्या का फल प्राप्त कर लेता है। इस व्रत को करनेवालावैष्णव दशमी के दिन काँसे के पात्र, उडद, मसूर, चना, कोदो, शाक, शहद, दूसरे का अन्न, दो बार भोजन तथा रति-इन दस बातों को त्याग दे। एकादशी को जुआ खेलना, सोना, पान खाना, दातून करना, परनिन्दा, चुगली, चोरी, हिंसा, रति, क्रोध तथा असत्य भाषण- इन ग्यारह बातों का परित्याग करे। द्वादशी को काँसे का पात्र, उडद, मदिरा, मधु, तेल, दुष्टों से वार्तालाप, व्यायाम, परदेश-गमन, दो बार भोजन, रति, सवारी और मसूर को त्याग दे।
इस प्रकार संयमपूर्वकवरूथिनीएकादशी का व्रत किया जाता है। इस एकादशी की रात्रि में जागरण करके भगवान मधुसूदन का पूजन करने से व्यक्ति सब पापों से मुक्त होकर परमगति को प्राप्त होता है। मानव को इस पतितपावनीएकादशी का व्रत अवश्य करना चाहिए। इस व्रत के माहात्म्य को पढने अथवा सुनने से भी पुण्य प्राप्त होता है। वरूथिनीएकादशी के अनुष्ठान से मनुष्य सब पापों से मुक्ति पाकर वैकुण्ठ में प्रतिष्ठित होता है। जो लोग एकादशी का व्रत करने में असमर्थ हों, वे इस तिथि में अन्न का सेवन कदापि न करें। वरूथिनी एकादशी महाप्रभु वल्लभाचार्यकी जयंती-तिथि है। पुष्टिमार्गीयवैष्णवों के लिये यह दिन सर्वाधिक महत्वपूर्ण है। वे इस तिथि में श्रीवल्लभाचार्यका जन्मोत्सव मनाते हैं।
इस व्रत को करने वाला दिव्य फल प्राप्त करता है।
दलहन

दलहनउसअन्नको कहा जाता है जिससेदालबनती है।यहवनस्पति जगतमेंप्रोटीनका मुख्य स्रोत हैं।मटर,चना,मसूर,राजमा,उडद,कुलथी,मूँगइत्यादि इसके उदाहरण हैं। इन से दाल प्राप्त होती हैं।
Miju-miju

Vicia lens,miju,miju-miju, atauKacang Lentil(bahasa Inggris:lentil; , "kacang merah kecil") merupakan sejenis tumbuhan penghasilkacang.Tumbuhan tahunanini berbentuk semak darifamilialegumeyang dikenal karena biji-bijnya bentuklensa. Tinggi tumbuhan sekitar 40 cm (16 in). Bijinya tumbuh dalampolong, biasanya masing-masing berisi 2 biji kacang.
Kacang miju-miju telah menjadi bagian makanan manusia sejak zaman purba (masa sebelum pembuatan tembikar atau "aceramic Neolithic"), sebagai salah satujenis tumbuhan pertama yang dibiakkandiTimur Dekat. Bukti arkeologi menunjukkan bahwa jenis kacang ini telah menjadi bahan makanan 9.500 sampai 13.000 tahun silam.
Warna kacang miju-miju bervariasi dari kuning, jingga-kemerahan, hijau, coklat dan hitam.Miju-miju juga bervariasi dalam ukuran dan dijual dalam berbagai bentuk, baik dengan atau tanpa kulitnya, baik utuh atau terbelah.
Kacang lentil denganhuskakan tetap utuh bila dimasak dalam suhu sedang, sedangkan yang tanpahuskcenderung hancur menjadi semacam bubur kental, yang dijadikan berbagai masakan.
Sekitar 30% sumber kalori kacang ini berasal dari protein, sehingga berada di peringkat ketiga dalam kadar protein menurut beratnya dari semua jenis kacang-kacangan, yaitu setelahkedelaidanhemp.Protein yang terkandung meliputiasam amino esensielisoleucinedanlisin. Kacang lentil merupakan sumber protein esensiel yang murah pada banyak bagian tempat di bumi, khususnyaAsia BaratWdansubkontinen India, yang dihuni oleh populasi luasvegetarianpopulations.Kacang lentil tidak mengandung duaasam aminoesensiel, yaitumethioninedancysteine.Lentil merupakan sumberzat besiyang baik, mampu memberikan lebih dari kebutuhan harian seorang dewasa hanya dalam takaran satu cangkir.
Kacang lentil cukup toleran terhadapkekeringan, dan dibiakkan di seluruh dunia.FAOmelaporkan produksi kacang lentil dunia pada tahun 2009 mencapai 3,917 juta ton, terutama dariKanada,India,TurkidanAustralia.
}}</ref>MontanaandNorth Dakotaare also significant lentil growers.TheNational Agricultural Statistics Servicereported United States 2007 production at 154.5 thousand metric tons.
-->
0
Templat:Unimelb
Bahasa Miju

Kaman(Geman, Geman Deng, Kùmán), atauMiju(Miju Mishmi, Midzu), adalah bahasa kecil diIndiadanChina.
Sepanjang masa dianggap sebagaibahasa Sino-Tibet, bahasa ini mungkin merupakan bahasa yang terisolasi.
Di Cina, Miju dikenal sebagai Deng 僜人. Jumlah Deng lebih dari 1.000 diZayü County, Tibet, Cina, dengan 1.000 Deng memiliki autonymtɑ31ruɑŋ53(大让), dan 130 orang Geman memiliki autonymkɯ˧˩mɑn˧˥(格曼). Mereka juga bertetangga dengan orangIduataui53du31(义都).
India, bahasa Miju dituturkan di Lingkaran Hawai dan daerahParsuram KunddiDistrik Lohit,Arunachal Pradesh(Boro 1978,Dasgupta 1977.)Ethnologuemelaporkan bahwa bahasa Miju dituturkan di 25 desa yang terletak di daerah dataran tinggi di sebelah timur lembah Lohit dan Dau atas, yang terletak di sebelah timur lembah Haguliang, Billong, dan Tilai.
Ini adalah pengucapan dalam bahasa Miju/Kaman.
Ada 3 nada utama dalam bahasa Miju, yaitu tinggi (á), rendah (à), dan datar (ā).
Milenium ke-8 SM

Dalammilenium ke-8 SM,pertanianini telah dipraktikkan secara meluas diHilal SuburdanAnatolia.
Tembikartersebar luas (dengan pengembangan independen diAmerika Tengah) danpeternakan(pastoralisme) menyebar keAfrikadanEurasia.Populasi penduduk duniaadalah sekitar 5 juta.
Senjata Mughal

Senjata Mughalberkembang secara signifikan selama periode pemerintahanBabur,Akbar,AurangzebdanTipu Sultan. Selama penaklukan berabad-abad, militer dariKekaisaran Mughalmenggunakan berbagai senjata termasukpedang,busurdan panah, juga kendaraan perang seperti kuda, unta,gajah, lalu beberapa meriam besar dan berat,senapandanflintlockbedil.
Selama era Mughal, pusat produksi peralatan militer yang paling penting adalah Delhi dan Lahore.
Kebanyakan kavaleri bergantung pada senjata pendek (kotah-yaraq) untuk pertempuran jarak dekat. Mereka diklasifikasikan ke dalam lima kategori : pedang, perisai, gada, kapak perang, tombak dan belati. Sementara senjata yang digunakan untuk serangan jarak jauh adalah busur dan anak panah (Kaman & Tir),matchlock(Banduq atau Tufanq) dan pistol. Roket juga digunakan oleh pasukan artileri (Topkanah).
Perisai selalu menyertai pedang sebagai bagian dari perlengkapan pendekar pedang. Dibawa di lengan kiri, atau ketika tidak digunakan, disampirkan di bahu, perisai terbuat dari baja atau kulit dan umumnya berdiameter 17 hingga 24 inci (430 hingga 610 milimeter). Jika terbuat dari baja mereka sering sangat dihiasi dengan pola emas damascening, perisai dilapisi perak atau emas, bulan sabit atau bintang. Beberapa jenis perisai terbuat dari kulit rusa sambar, kerbau,nilgai, gajah atau badak. Prajurit Brahman mengenakan perisai yang terbuat dari empat puluh atau lima puluh lipatan sutra yang dicat warna-warni.
Jenis perisai
Vicia

ViciaL.1753è ungeneredipiantedellafamigliadelleFabacee(o Leguminose), comprendente oltre 200specie,  note volgarmente comeveccie.
A questo genere appartengono anche alcune specie coltivate, le più note delle quali sono la fava (Vicia faba) e la lenticchia (Vicia lens).
Le specie di questo genere sono erbe annuali o perenni.
Lefogliesono composte, e in quasi tutte le specie terminano con filamenti dotati di capacità rampicanti.
Ifiorihanno la tipica conformazione dei fiori delle leguminose (corolla papilionacea) e, a seconda delle specie, sono solitari o riuniti inracemi. I colori variano con le specie e talvolta anche all'interno della stessa specie; i colori più frequenti sono porpora, viola e blu, ma non mancano il bianco, il giallo e il rosso.
Ifruttisono legumi.
Leradicicontengono noduli per lafissazione dell'azoto.
Il genereViciaè rappresentato inEuropa,AsiaeAfrica.
Il genereViciacomprende oltre 200 specie.
InItaliasono presenti una cinquantina di specie, di cui riportiamo un elenco limitato alle specie diffuse in tutte o quasi tutte le regioni.
Ricordiamo anche due vecce tipicamente mediterranee:
Tra le specie più rare, meritano una menzione:
Diverse specie diViciasono usate comeforaggio. Alcune specie, delle quali la più nota èVicia faba(la fava), sono usate per l'alimentazioneumana.
Molte specie diVicia, tuttavia, contengono sostanze debolmente o moderatamente tossiche come lafasina.
Prime colture domesticate

Leprime colture domesticatesono le ottospeciedipianteche sono state rese domestiche, cioè coltivabili, dalle prime comunità agricole dell'Olocene(Neolitico preceramicoA e B) nella regione dettaMezzaluna fertiledell'Asia occidentalee che formarono la base dell'agricolturanelMedio Oriente,Nord Africa,India,Persiae più tardiEuropa. Esse consistono inlino, trecerealie quattrolegumie sono le prime piante rese domestiche nel mondo euro-asiatico.Sebbene lasegalacompaia negli strati finali Epi-Palaeolitici aTell Abu Hureyra(il primo caso di specie di pianta domesticata),essa non era significativa nel Periodo Neolitico dell'Asia sud-occidentale e divenne comune solo con la diffusione dell'agricoltura nell'Europa settentrionaleparecchi millenni dopo.
Centri di Vavilov

Icentri di origine(ocentri di differenziazione) sono le aree geografiche in cui un gruppo di organismi, domesticati o selvatici, ha sviluppato originalmente le sue caratteristiche distintive.I centri di origine sono anche considerati i centri di diversificazione delle specie.
La localizzazione del centro di origine delle colture agricole è di cruciale importanza per il lavoro di selezione genetica. Questa identificazione delle zone di origine dei raccolti, infatti, permette di indirizzare geograficamente la ricerca dei parenti selvatici, delle specie imparentate e di nuovi geni (specialmente igenidominanti, che possono introdurre resistenze specifiche a malattie o altre caratteristiche desiderate nelle colture industriali).
La conoscenza delle aree di origine delle specie coltivate è importante per contrastare l'erosione genetica, la perdita del germoplasma conseguente alla scomparsa di ecotipi erazzeautoctone, la scomparsa deglihabitat(per esempio le foreste pluviali) e l'estendersi dell'urbanizzazione. La preservazione delgermoplasmaè sostenuta dalle banche del gene, in parte ospitate all'interno della rete di centri di ricerca agricola internazionale che sono raggruppati nel CGIAR e in parte attivate da una miriade di iniziative di conservazionein situdel germoplasma. Più recentemente, la costruzione e la messa in opera dellaSvalbard Global Seed Vault(la banca mondiale del germoplasma, localizzata sotto terra, nelpermafrostdelle isoleSvalbard) ha rappresentato un importante passo avanti nella consapevolezza dell'importanza di mantenere, e rendere disponibile per le prossime generazioni, la ricchezza costituita dalla diversità del patrimonio genetico dei vegetali.
UnCentro di Vavilov(conosciuti anche comecentri di diversità di Vavilov) è una regione del mondo identificata in origine dallo scienziato russoNikolaj Ivanovič Vavilovcome uno dei centri originale didomesticazionedelle piante.Vavilov ha sviluppato la teoria originale dei centri di origine delle specie coltivate; ha dimostrato che la domesticazione dei vegetali non è accaduta in modo casuale in varie parti del mondo, ma è avvenuta in centri di differenziazione caratteristici per ogni specie. I centri di origine sono considerati anche icentri di diversitàe ancora oggi i centri di Vavilov sono regioni del mondo dove si può riconoscere una vasta presenza di parenti selvatici dei raccolti coltivati, che rappresentano ancora un pool genico ampio e differenziato delle specie di interesse commerciale. Il fatto di poter attingere a un ampio spettro di geni diversi rappresenta non solo una ricchezza potenziale per il lavoro dei fitomiglioratori, ma anche una sicurezza per il futuro quando nuove malattie o nuove esigenze determinate dal cambio delle condizioni climatologiche, ecologiche o sociali renda preferibile o necessario modificare il comportamento di certe colture e - per poterlo fare - sia indispensabile attingere a un patrimonio genetico altrimenti estinto.
Centri mondiali di origine delle specie coltivate
レンズ

レンズ（蘭:lens、中:透鏡）とは、
光を屈折させて発散または集束させるための光学素子。通常は、両側面を球面と球面または球面と平面とした透明体である。
「透鏡」とも呼ばれる。
用途によっては、片面または両面を球面ではなくした非球面レンズも利用される。
実用上の多くのレンズは1つの軸（光軸）のまわりに回転対称な面でできていて、以下の説明では主にこの場合を扱う。回転対称でない例として乱視用めがねレンズ（トーリックレンズ）、棒状の半円柱形ルーペなどがある。入射した平行光束を収束させる働きを持つものを凸レンズ、発散させるものを凹レンズという。通常、レンズ中央部は凸レンズでは厚く、凹レンズでは薄い。
素材としてはガラスや、有機ガラスなどの透明なプラスチック類が主に使われる。特に光学機器のレンズには光学ガラスが使われ、特殊な性質が必要とされることも多く蛍石などの特殊材料がある。
顕微鏡として微細な世界とそこに潜む微細な生命を発見させたり、望遠鏡として地球外の世界を見せるなど、レンズは科学の発展（科学史）に大きく関与している。
その他、写真およびその延長である映画、今や写真の技術が不可欠である印刷、その延長である集積回路のフォトマスクなど現代の文明に欠くことのできない物である。
写真撮影用のレンズなど、1セットのモジュールとなっているもの全体をレンズと言うことも多い。眼の水晶体もレンズと呼ばれる。
懐中電灯などの照明器具の灯り（光束）を制御する目的でも多く利用される。
レンズの語源はレンズマメ（ヒラマメ、ラテン語:lens）である。当初作成されたレンズは凸レンズであり、その形状がレンズマメに似ていたことからこの名前が付いた。
日本では、眼鏡、拡大鏡、顕微鏡、望遠鏡のように、元来は反射鏡の意だった「鏡」がレンズにも流用された。宝石の意味もある「玉」（鏡筒の前後端のレンズを前玉・後玉等）や、稀に「鏡玉」といった言い回しも使われるが、一般的ではない。
文脈によるが「鏡玉」は、宝物としての鏡と玉という意味のことも多い。
光は、ガラスなど透明な物質に入るときに屈折し、出るときにも屈折する。回転対称なガラスで軸から離れるほど内側に屈折するように傾けた形状（ふちより中央が厚い形状）にすれば、光が集まるようにすることができる。これを凸レンズ（とつレンズ、英:convex lens）という。
一枚のレンズについては、その回転対称軸を光軸と呼ぶ。以下ではレンズに入射する光束が光軸付近の十分細い領域を通る（近軸近似が成り立つ）とする。光軸に平行な光線は凸レンズを通過したのち一点に集まる。この点を焦点と呼ぶ。レンズに入る前の光線とレンズから出て焦点を通る光線とが交わる点から光軸上に下ろした垂線の足を主点と呼ぶ。主点から焦点までの距離を焦点距離と呼ぶ。また平行光をレンズの前後どちら側から入れるかに対応して二つの焦点が存在することになり、主点も二つ存在する。ただし、焦点距離は前後どちらも等しい。レンズの厚みが無視できる程度に薄いと仮定（薄レンズ近似）した場合、二つの主点は一致する。
凸レンズには主に下記のような性質がある（図1-1）。
物側焦点より遠い物体上の点（物点）から出た光（図1-2）について考えると、
結果として物点から出てレンズへ向かう光はレンズの反対側の一点（像点）を通る。軸からの物点の高さと像点の高さとの比は一定となる。像面にスクリーンを置けば物体が逆さまに拡大・縮小された像が投影されることになる。このように物点からの光が像点で交わってできる像を実像と呼ぶ。
物側焦点より近い物体上の点から出た光（図1-3）について考えると、
結果として、実際には物点から出てレンズへ向かった光をレンズの反対側から見ると、あたかも物点より遠くの一点から出たかのように進む。このように物点からの光が像点で交わらずにできる像を虚像と呼ぶ。虚像は、ルーペのようにレンズを覗き込むことで観察できる。虚像の場合にも軸からの物点の高さと像点の高さとの比は一定となる。実像の場合と違い、光が実際に1点に集まるわけではないので、スクリーンを置いても像を投影することはできない。レンズを覗いて虚像を観察できるのは、目が網膜上に実像を結像させるからである。
焦点距離fのレンズ（fは凸レンズでは正、凹レンズでは負とする）について、
主点を原点とした光軸方向の座標をs1(通常は負)、像の光軸方向の座標をs2とすると
という関係（レンズの公式）が成り立つ。より広く知られた形の式
は、s1, s2の絶対値をそれぞれa,bとおいた（距離として表した）ものである。
物体が物側焦点より外側にある（つまり |s1| >f）ならば倒立実像がレンズに関し物体と反対側 (''s2> 0) にでき、物側焦点より内側にある（|s1| <f）ならば正立虚像が物体と同じ側 (s2< 0) にできる。像と物の大きさの比（横倍率）mは
で表される（mは実像では負、虚像で正である）。
上記レンズの公式の別の表現として、前側焦点と物との座標差をz、後側焦点と像との座標差をz'とおくと以下のニュートン形式の式が成り立つ。
ルーペ（虫眼鏡、独:Lupe）は、凸レンズでできる拡大された虚像を目視観察する道具である。ルーペの倍率は、ルーペ無しで距離Lのところから物体を見たときと、ルーペを通して見たときの虚像の見かけの大きさ（視角）の比であらわす。すなわち、ルーペ無し・有りのときの見込み角度をそれぞれ α、β とすると、倍率MはM=tan⁡β/tan⁡α{\displaystyle M=\tan \beta /\tan \alpha }と定義される。ただし、近軸近似の成り立つ範囲ではM≈ β/αとなる。距離Lとしては、明視距離（慣習的に 250mmとされる）が用いられる。
倍率は物体とレンズと目の位置関係により変化する。レンズの焦点距離f、前側焦点から物体までの距離をx、後側焦点から目までの距離をzとすると、倍率Mは
となる。
手持ち式のルーペの場合、主に以下のような使い方がある。
商品としてのルーペにはM0= 250/fを倍率として表示している場合と、M= (250/f) + 1 =M0+ 1 を表示している場合、あるいはそのいずれでもない場合（目と物体の間の距離を 250 mm としてレンズをその中間に置いたときの倍率、など）がある。
読書用ルーペなどで片面が平らな平凸レンズをもちいたものでは、倍率は表裏どちらでも同じだが、凸側を物体に向けたほうが非点収差などが小さく、見やすくなる。倍率が大きいルーペ（M0> 1）で両眼で観察できるほど視野を広くするには非球面レンズが必要となる。
頭に装着して用いるルーペはヘッドルーペと呼ばれ、両手を用いた細かい作業などに用いられる。
凸レンズと逆に光を発散させるレンズは凹レンズ（おうレンズ、英:concave lens）と言う。レンズの両面の形により、両凹、平凹、凸凹 （メニスカス凹）の各種がある。
凹レンズを通る光（図2-1）には主に以下のような性質がある。
凹レンズでできる像は常に正立虚像で、物体と同じ側にある。焦点距離を負の数値であらわす（f< 0）と、凸レンズの場合と同じレンズの公式が成り立つ。
凹凸レンズ(英:meniscus lens)は、英語名のまま、メニスカスレンズとも呼ばれる。レンズの片面が凸、もう片面が凹になったレンズで、二つの面の相対的な曲率の違いに応じて中央が周囲より厚い場合は凸レンズとして、逆の場合は凹レンズとして働く。眼鏡の場合は単体で、また光学機器で他のレンズと組み合わせて使用される。
ムジャッダラ

ムジャッダラ（アラビア語:مُجَدَّرَة,mujaddara / mujaddarah英語ではmajadra、mejadra、moujadara、mudardaraまたはmegadarraと表記される）は、レンズマメおよび脱穀した穀物（一般的にはコメ）を炊き込み、タマネギのソテーを加えて作られる料理である。
ムジャッダラは、アラビア語で「天然痘にかかった、（天然痘にかかったせいで顔に）あばたのある」という意味であり、コメの間にレンズマメが混ざっている様子をたとえたもの。
由来については複数の説があるが、「とある美しい女子が天然痘にかかり、母親は彼女のためにこの料理を作ってやった。そこに隣人が来て娘の容態を聞くつもりで"彼女はどうしたの？"と尋ねたが、母親は作った料理の名前を聞かれたと勘違いし"ムジャッダラよ（天然痘にかかってしまったのよ）"と答えた。隣人は"天然痘にかかった、あばた顔"という名前の料理だと受け取りそれが広まった」というストーリーなどが語られている。
記録されているムジャッダラの最古のレシピは、1226年にアル＝バグダーディーによりイラクにおいて編纂された料理書であるKitab al-Tabikhに記載されたものである。このレシピは、コメ、レンズマメおよび肉を用いるもので、儀式の際に提供されるものであった。
肉を用いないものは、一般に貧しい者らが食していたアラブ料理であり、旧約聖書においてヤコブがエサウから長子の権利を譲り受けるのと引き換えに渡した「レンズ豆のあつもの」はムジャッダラを指すといわれている。ムジャッダラの食生活上の重要性は、マシュリク（東アラブ）のことわざに「空腹のあまりムジャッダラ一皿のために魂を売り渡す」というものがあるほどである。
レンズマメを炊いたものは、中東全域において非常に一般的であり、様々な料理のベースに用いられる。ムジャッダラはアラブ地域全域において一般的な料理であり、茶色または緑色のレンズマメとコメを素材に用い、クミン、コリアンダーまたはミントにより風味づけを施している。フライドオニオンが振りかけられ、野菜その他の副菜（温菜・冷菜いずれの場合もある）とともに供されるが、とりわけヨーグルトが添えられるのが通例である。
特にパレスチナでは、コメの代わりにしばしばブルグル（茹でて砕き乾燥させたコムギ）が用いられる。コメを用いたムジャッダラと区別して、ブルグルを用いたものはムジャッダレットブルグル（M'jaddaret-Burghul）と呼ばれる。ムジャッダラと呼ばれる料理は、月に何度かは家庭の食卓に上る。オリーブ・オイルおよび薄切りのタマネギとともに調理され、ナーブルスで伝統的に作られてきた羊乳のプレーンヨーグルト（ラバン・ナアジャ（Laban N'aj　لبن نعجة）と呼ばれる）とグリーンサラダを添えて供される。パレスチナでは、ムジャッダラで客人をもてなすことはまずない。
アラブ人キリスト教徒は、伝統的に、レントの期間にムジャッダラを食してきた。ムジャッダラはミズラヒム、とりわけシリアおよびエジプトにバックグラウンドを有するユダヤ人の間でも一般的な料理である。こうしたユダヤ人の間では、ムジャッダラはコムギよりもコメを用いて作られ、「エサウの好物」という名前で呼ばれることがある。こうしたユダヤ人は伝統的にムジャッダラを週に2回、温かいものを木曜日の夜に、冷たいものを日曜日にそれぞれ食してきた。
エジプト料理では、レンズマメ、コメ、マカロニ、トマトソースを合わせた料理としてコシャリがある。
インド料理では、レンズ豆をコメと炊き合わせたものとしてキチュリがある。
イラン料理では、コメとレンズマメを用いた類似の料理をアダスポロと呼んでいる。
キプロス料理のfakes moutzentraもコメとレンズマメを用いており、ムジャッダラに非常に近い料理である。ギリシア語ではfakesはレンズマメを指す。