ร้านค้าแผงลอย

ร้านค้าแผงลอยคือร้านค้าขายอาหารเครื่องดื่มของเล่นฯลฯ ที่สามารถเคลื่อนย้ายได้ มักมีหลังคา
มีแผงลอยขายอาหารหลายประเภทในประเทศไทยตั้งแต่แผงลอยขายอาหารที่ให้บริการอาหารต้นตำรับไปจนถึงแผงลอยขายอาหารเรียบง่ายอาหารไทยได้แก่ไก่ย่างสะเต๊ะ(เนื้อหมูเนื้อวัว)ต้มยำกุ้งผักบุ้งผัด และ อาหารประเภทข้าวได้แก่ข้าวขาหมูข้าวมันไก่ข้าวผัดแกงอาหารประเภทเส้นได้แก่ผัดไทยบะหมี่(ทั้งแบบน้ำและแห้ง)ก๋วยเตี๋ยว(เส้นเล็ก เส้นใหญ่ ฯลฯ) และสลัด ได้แก่ส้มตำและยำวุ้นเส้นอาหารจีนประกอบด้วยซาลาเปาบักกุ๊ดเต๋เกี๊ยวทอดติ่มซำ(เช่นขนมจีบ) และชาฮังอาหารอินเดียได้แก่แกงนานและไก่ตันดูรีนอกจากนี้ยังมีอาหารตะวันออกกลางเช่นกะบาบแผงลอยขายอาหารเรียบง่ายขายสินค้าหลากหลาย เช่นผลไม้ไก่ยัน และน้ำผลไม้คั้นสด แต่ก็มีบางอย่างที่มีต้นกำเนิดมาจากอาหารอีสานเช่น แมลงที่กินได้ และไส้กรอกอีสาน
ที่ญี่ปุ่น ร้านค้าแผงลอยเรียกว่ายาไต(屋台) มีมาตั้งแต่ยุคเอโดะเดิมทีเมืองเอโดะเป็นเมืองที่มีคนงานชายโสดจำนวนมาก แต่หลังจากเหตุการณ์เพลิงไหม้ครั้งใหญ่สมัยเมเรกิ ก็ได้มีคนงานหลั่งไหลเข้ามาและความต้องการ รับประทานอาหารนอกบ้าน ก็เพิ่มขึ้น จึงเกิดร้านค้าแผงลอยขายบนถนนขึ้นมากมาย
อาหารที่พบในแผงลอยขายอาหารในยุคนั้นได้แก่โอนิงิริโซบะและเทมปุระหลังจากนั้นก็เริ่มมีร้านโอเด็งและยากิโตริปรากฏขึ้น รับประทานได้ทั้งของว่างและอาหารหลัก
แผงลอยขายอาหารปรากฏในสถานที่ที่ผู้คนมักจะมารวมตัวกัน เช่น หน้าประตูวัดและศาลเจ้าและบนถนนที่เรียงรายไปด้วยร้านค้าขนาดใหญ่นอกจากนี้ ในพื้นที่ที่มีเรือหนาแน่นเช่นท่าเรือและริมฝั่งแม่น้ำ แผงลอยขายอาหารลอยน้ำที่เรียกว่า อุรุอุรุบุเนะ (売々船) ให้บริการอาหารและเครื่องดื่มกับกะลาสีเรือ
หลังสงครามโลกครั้งที่สองแผงลอยขายของในตลาดมืดก็ขยายตัวมากขึ้น แผงลอยขายทาโกยากิยากิโซบะสายไหมของเล่น ฯลฯ ได้รับการตั้งขึ้นในสถาน เช่น วัดที่ที่มีการจัดงานใหญ่ ๆ เช่นตรุษญี่ปุ่น
ปัจจุบันร้านค้าแผงลอยในญี่ปุ่นได้ลดลงมาก เมืองที่ขึ้นชื่อว่ายังมีร้านค้าแผงลอยอยู่มากคือเมืองฟุกุโอกะจังหวัดฟุกุโอกะในเกาะคิวชูแต่ก็ถือว่าลดลงว่าสมัยก่อนมาก ในปี 2021 มีแผงลอยขายอาหารทั้งหมด 99 แผงบนถนนและภายในสวนสาธารณะที่บริหารโดยเมืองฟุกุโอกะ คิดเป็นประมาณ 40% ของแผงลอยขายอาหารทั่วประเทศญี่ปุ่น (ไม่รวมแผงลอยขายอาหารเคลื่อนที่) และส่วนใหญ่กระจุกตัวอยู่ในใจกลางเมืองฟุกุโอกะ เช่นย่านนากาสึในเขตฮากาตะย่านเท็นจิงและนางาฮามะ ในเขตจูโอ
ในไต้หวันร้านค้าแผงลอยขายอาหาร เช่นโจ๊กอาหารจากเส้นข้าวหมูสับแซนด์วิชขนมปังปิ้งฝรั่งเศสโอนิงิริรวมไปถึงเครื่องดื่ม เช่นน้ำเต้าหู้นมและกาแฟตั้งขึ้นตั้งแต่เช้าตรู่รอบ ๆสถานีรถไฟตลาดและ ถนนย่านร้านค้า ร้านอาหารเปิดให้บริการและผู้คนมากินอาหารเช้าและในช่วงกลางวันก็จะมีแผงลอยขายบะหมี่และอาหารอื่น ๆ ตั้งขึ้นในบริเวณเดียวกันอาหารกลางวันในบริเวณเดียวกัน โดยทั่วไปแล้ว ผู้คนในเมืองใหญ่มักรับประทานอาหารเช้าที่แผงลอยขายอาหารมากกว่าที่บ้าน ด้วยเหตุนี้แผงลอยขายอาหารจึงกลายเป็นส่วนสำคัญในชีวิตของผู้คน
นอกจากนี้แล้ว ร้านค้าแผงลอยยังพบได้ทั่วไปตามตลาดกลางคืนถือเป็นแหล่งท่องเที่ยวขี้นชื่อของไต้หวัน
แผงลอยขายอาหารที่คล้ายกับในไต้หวันสามารถพบได้ในประเทศจีนแต่อาหารที่ขายแตกต่างกันไปในแต่ละภูมิภาค ตัวอย่างเช่น อาหารหลายชนิดที่พบในปักกิ่งได้แก่เจียนปิ่งมันเผาข้าวโพดเกาลัดจีนและกะบาบที่เซี่ยงไฮ้ยังพบร้านขายบ๊ะจ่างโดยทั่วไป
ในฮ่องกงแผงลอยขายอาหารที่เรียกเป็นภาษากวางตุ้งว่าต่ายผ่ายตอง(大牌檔) ให้บริการอาหารกวางตุ้งเป็นหลัก รวมถึงอาหารจีนอื่น ๆ เช่นบะหมี่โจ๊กและของผัด
อย่างไรก็ตาม ตั้งแต่ทศวรรษ 1980 แผงลอยขายอาหารริมถนนได้กลายมาเป็นปัญหา จำนวนพื้นที่ที่ห้ามตั้งแผงลอยมีเพิ่มมากขึ้น และโดยทั่วไปร้านจะกระจุกตัวอยู่ในพื้นที่ที่กำหนด เช่น มุมสวนสาธารณะ
นอกจากนี้ยังมีการอนุญาตให้มีร้านขายอุปกรณ์เคลื่อนที่ที่ใช้รถยนต์ได้ แต่พบได้ไม่มาก เนื่องจากค่าใช้จ่ายในการขอใบอนุญาตสูงและมีข้อจำกัดเกี่ยวกับสถานที่ที่สามารถประกอบกิจการได้
ในประเทศเกาหลีใต้มีร้านค้าแผงลอยที่เรียกว่าโนจ็อม(노점) และโพจังมาชา(포장마차) ขายอาหารว่างจำพวกต็อกโปกีคิมบับขนมปังปิ้งโฮต็อกพุงออปังเป็นต้น
ในประเทศสิงคโปร์มีแผงลอยขายที่ตั้งเป็นเหมือนศูนย์อาหารอยู่ในที่ร่ม เรียกว่าฮอว์เกอร์เซนเตอร์