Samgyeopsal

Angsamgyeopsal(Koreano:삼겹살;lit. na'tatlong-suson na karne') osamgyeopsal-gui(삼겹살구이lit. na'inihaw na tatlong-suson na karne') ay isang uri nggui(inihaw na ulam) salutuing Koreano.
Kapag direktang isinalin mula sa Koreano, "tatlong-suson na laman", na tumutukoy sa mga guhit-guhit ng karne at taba sa liyempo na nagmumukhang tatlong suson kapag hiniwa.
Ito ang bahagi ng tiyan sa ilalim ng lomo mula sa ika-5 o ika-6 na tadyang hanggang sa likurang hita.Sa Korea, madalas na tumutukoy ang salitangsamgyeop-salna nangangahulugang "liyempo" sasamgyeop-sal-gui(inihaw na liyempo), sa parehong paraan na madalas na tumutukoy ang salitanggalbina nangangahulugang "mga tadyang", sagalbi-gui(inihaw na tagiliran ng baka). Tumutukoy angguisa mga nilitson, inihurno, o inihaw na ulam.
Mayroon dingogyeopsal(오겹살), kung saan "lima" ang kahulugan ngoat "suson" ang kahulugan nggyeop. Saogyeop-sal, kasama ang balat ngliyempo, hindi katulad sasamgyeop-salkung saan nakatanggal ang balat.
Ang unang pagbanggit sa ulam na ito ay sa isang artikulo saDonga-ilbona inilathala noong Nobyembre 3, 1984 na pinamagatangHow to Distinguish Between Good and Bad Meat("Paano Matutukoy Ang Mabuti sa Masamang Karne"), kung saan tinatawag na "segyeopsal (세겹살)" sa halip na samgyeopsal ang ulam.Nakapasok lang ang salitang samgyeopsal saStandard Korean Language Dictionarypagkatapos ng 1994.
Hanggang d. 1980, pinakagustong karne ng mga Koreano ang baka, ngunit hinikayat ang karne ng baboy at manok sa antas ng pambansang patakaran bilang magandang alternatibo dahil ginamit ang karamihan ng baka sa agrikultura kaya nagkulang ang suplay ng baka.Bilang tugon sa mga patakaran ng pamahalaan, nagpatayo ang mgachaebol, lalo na angSamsung, ng mga babuyan.Sa kalaunan, ipinasara ng Samsung ang mga ito dahil sa matinding reaksiyon mula sa mga magsasaka na nag-aalala na sinusubukan ng Samsung ang espekulasyon sa pingkas.
Noong patapos ng d. 1980 hanggang d. 1990, pumatok ang ulam kasama ngjokbalatsundae, dahil pumasok ang Samsung at Lotte sa industriya ng pagproseso ng karne.Dati, nakatuon ang paggamit ng baboy sa tradisyonal na lutuing Koreano tulad ngbossamojeyuk-bokkeumsa pagtatago ng amoy ng baboy sa pamamagitan ng matatapang na rekado na sumasangkap ng mga espesya tulad ng luya, bawang, at puwero. Matapos malutas ang problema sa amoy ng mga siyentipikong pamamaraan tulad ng pagkapon sa mga baboy sa proseso ng produksiyon, naging posible ang pagpapasikat ng samgyeopsal.Noong 1996, naimbento angdaepae samgyeopsal, isang samgyeopsal na pinangalanan nang ganyan dahil hiniwa ito ng manipis na parang pinutol ngkatam(na kilala bilangdaepaesa Koreano).Pinasikat din ang ulam ng kulturang Hoesik pagkatapos ng krisis sa pananalapi ng 1998 bilang bahagi ng lutuing opisina sa Timog Korea.Noong d. 2000, lumitaw angbeoljip samgyeopsalna pinangalanan nang ganyan kasimalapanilan(beoljipsa Koreano) ang pagkahiwa sa karne.Mula noong 2005, ang kultura ngsamgyeopsalay naiimpluwensiyahan ng kultura ngPulo ng Jejusa dalawang paraan: sa paghahain ng mas malalaking porsiyon ng karne, isanggeun(isang tradisyonal na Koreanong yunit na katumbas ng 600 g) sa halip na 100 gramo, at sa pagsikat ng karne ng itim na baboy ng Jeju.
Iniihaw ang mga makapal, matabang hiwa ng liyempo,minsan may balat pa rin at minsan nakaiskor nang dayagonal,sa isang dahilig, de-metal na ihawan o parilya sa hapag-kainan na may ihawang de-uling o bitbiting kalan.Karaniwan, ang mga kumakain mismo ang nag-iihaw ng karne. Ibinabaliktad at ginugupit nila ang karne gamit ang mga panipit at gunting, at kumakain sila mula sa ihawan.
Karaniwang walang timpla ang karne, ngunit mula noong patapos ng d. 2000, sumikat na rin ang mgasamgyeopsalna timplado sa ginseng, bino, bawang, yerba, kari,doenjang, atgochujang.Kadalasang iniihaw rin ang mga hiniwang bawang, sibuyas, berdeng sili, kabute, at kimchi, at naluluto sila sa mantikang tumutulo mula sa liyempo.
Kabilang sa mga karaniwang ipinapares sasamgyeopsalang mga gulay na pang-ssam(pambalot) tulad ngletsugas,kkaennip(dahon ng perilya),ssammu(inatsarang labanos) at mgasawsawantulad ngssamjang(halo nggochujangatdoenjang) atgireum-jang(gawa sa mantika ng linga, asin, at paminta),jangajji(mga gulay na inatsara sa toyo) tulad ngmyeongi-jangajji(inatsarangallium ochotense) oyangpa-jangajji(inatsarang sibuyas),kimchi, pati na rin ang hiniwangbawang,sibuyas, at tanduyong na tinimplahan at ginutay-gutay.Maaaring ihawin ang bawang, sibuyas, at kimchi kasabay ng karne o kainin nang hilaw kasabay ng lutong karne. Iniihaw rin ang mga kabute tulad ngbutton mushroomatoyster mushroomkasabay ng karne.
Inilalagay ang inihaw na karne atssamjangsa sariwa o inatsarang dahon na gulay, at ibinabalot para mabuo angssamna kinakain sa isang subo.Maaaring idagdag ang anumang kombinasyon ng mga ibinanggit na kapares sa itaas sa balot ayon sa kagustuhan, pinakasikat ang hiniwang bawang.
Maaaring isabay sa karne angkanin, mga istu tulad ngkimchi-jjigaeatdoenjang-jjigae, at patinaengmyeon(malamig na pansit).Minsan, hinahalo ang tirang karne sa kanin,gim-garu(taliptip na damong-dagat), at mga pampalasa para makabuo ngbokkeum-bap(sinangag) kapag patapos na ang kainan.
Kadalasan, pinpulutan (anju) angsamgyeopsalkapag umiinom ngsoju.Sikat din ang pagpares ngsomaek, isang simpleng kaktel na nabubuo sa paglaglag ng isang tagay ng soju sa isang baso ng bir, sasamgyeopsal.