davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
Лосиное молоко

Лоси́ное молоко́ — естественное природное материнское молоко вырабатываемое в виде секрета молочных желёз млекопитающих лосихами (лат. Alces) из биологического семейства Оленевые (лат. Cervidae) для кормления своих новорождённых лосят и используемое людьми после дойки одомашненных и сельскохозяйственных животных лосинных угодий и ферм в качестве пищевого продукта (питья) и/или сырья для производства разнообразных кулинарных изделий и блюд.
Хотя молоком обычно питаются лосята, есть и несколько мест на планете, где доят лосих и осуществляют сбор их молока: Лосиная ферма Печоро-Илычского заповедника в республике Коми, Сумароковская лосиная ферма и Лосиная ферма ТХК Турнаево в России, ферма семьи Йохансон в Швеции и в Канаде.
Лосиное молоко содержит:
В мае лосихи телятся; лактационный период проходит обычно в промежуток с июля по август. Концентрация питательных веществ и жира в молоке выше в первые 25 дней лактации, которые считаются пиковым периодом; в оставшиеся дни лактационного периода концентрация питательных веществ, жира и минеральных элементов снижается. Однако, в отличие от коровьего молока, лосиное более жирное, менее сладкое и содержит большее количество таких микроэлементов, как селен, цинк, железо и алюминий.
Лосиное молоко используют в различных народно-хозяйственных целях. В медицине:
Лечебный эффект обусловлен, прежде всего, высокой лизоцимной активностью: 40—65 мкг/мл.
В России и Скандинавии предпринимались попытки одомашнить и использовать лосей как молочное животное, однако сложность содержания делает это экономически нецелесообразным. Но всё же в настоящее время в России существуют лосефермы: Лосиная ферма Печоро-Илычского заповедника в республике Коми, Сумароковская лосиная ферма в Костромской области и Лосиная ферма ТХК Турнаево в Тюменской области. Также в Костромской области находится Санаторий им. Ивана Сусанина, который располагает уникальной лечебно-оздоровительной базой, единственной в России, где для лечения применяется лосиное молоко. Хорошие результаты клинического и лабораторного анализа получены при лечении лосиным молоком тяжелейших заболеваний крови — лейкоза и лимфогранулематоза. Оно способствует выведению радионуклидов из организма.
Некоторые Российские исследователи рекомендуют использовать лосиное молоко для профилактики гастроэнтерологических болезней у детей из-за высокой лизоцимной активности: 40—65 мкг/мл.
Лосиная ферма «Лосиный Дом» (швед. Älgens Hus) в Швеции появилась благодаря Кристеру и Улле Йохансон, которые верили, что станут единственными в мире производителями лосиного сыра. Ферма состоит из трёх приносящих молоко лосих, из надоя которых получается примерно 300 кг сыра в год. Надой встревоженной лосихи становится небольшим, поэтому иногда приходится доить её по несколько часов в тишине, чтобы получить полные 2 литра надоя.
Российский исследователь лосей Александр Минаев тоже пытался сделать сыр из лосиного молока, но он заявил, что из-за высокого содержания белка сыр твердеет слишком быстро.
駱駝奶

駱駝奶，自千年前骆驼被人類馴化之後，駱駝奶便成為貝都因人在沙漠生活中的重要食物，同時也是牧歌文化的靈感來源之一。當游牧民族長時間在沙漠或乾旱環境中進行遷移以及放牧時，經常僅依靠駱駝奶當作食物。
由於飼養乳牛需要消耗大量的水和電力，用來調整乳牛養殖場的內部溫度和冷卻噴水系統的供電，因此居住於乾旱地區的人民普遍養殖駱駝來當作奶牛的替代品。現今在哈薩克、英国、阿拉伯联合酋长国、索马里、沙特阿拉伯、毛里塔尼亚與美国的超市內都可以找到用駱駝奶製成的奶制品。
駱駝奶含有豐富的營養，可以提供人類整日活動所需的精力，在許多地區，駱駝奶會被餵給營養不良的嬰兒來補充養分。與牛奶、水牛奶和羊奶的乳脂肪相比，駱駝奶含有較少的短链脂肪酸，此外駱駝奶含有比牛奶更豐富的脂肪和蛋白质 。駱駝奶中的膽固醇含量也比牛奶與羊奶來的低。
駱駝奶擁有較多的维生素、礦物質以及免疫球蛋白含量。駱駝奶中的维生素C數量比牛奶高三倍，鐵質含量則比牛奶多出十倍，駱駝奶內的不飽和脂肪和维生素B含量也很高，不過駱駝奶中含有的維生素A與核黄素成分比例則低於牛奶。駱駝奶的營養成分取決於餵養駱駝的飼料和駱駝品種，而雙峰駱駝的乳汁脂肪含量通常高於單峰駱駝。
駱駝奶的乳糖含量低於牛奶，不過駱駝奶中含有的钾、镁、铁、铜、锰、钠和锌的數量則高於牛奶。
在印度的阿育吠陀传统医学書籍中，駱駝奶被視為可治療眾多疾病的傳統良藥，印度的拉贾斯坦邦設有一所國家駱駝研究中心，專門研究將駱駝奶應用於治療各種疾病的醫學實驗。
雖然駱駝奶的生產大多仍主要作為自給農業的一環，不過近年來商業化的駱駝奶乳業日漸蓬勃發展。
生產1夸脫駱駝奶的費用遠高於生產相同數量的牛奶，生產成本大約貴了50倍。成本高昂的很大一部分因素，是因為駱駝的生長速度緩慢，要到年滿4歲後才能進行交配來繁殖下一代。母駱駝的妊娠期則長達13個月，生下小駱駝後便開始產乳，特別的是母駱駝在分泌乳汁期間需要持續地給小駱駝哺乳，否則母駱駝便會停止產奶，直到小駱駝斷奶前，牧農可以有12到18個月的時間來收穫駱駝奶。
双峰骆驼每日大約可生產5公升的駱駝奶，單峰駱駝每天則平均有20公升的產量，駱駝能夠在沒有飲用任何水分的情況下安然度過21天的時間，即使是在被餵食劣質飼料的情況下依舊可以持續產乳，因此對居住在艱困環境的人民來說，駱駝可說是提供可靠食品的穩定來源。
駱駝奶比起其他動物的乳品較不易做成奶酪，駱駝奶的特性導致很難將其凝結成塊狀，不過依據最新的奶酪製作技術，已研發出可加入適量的植物性凝乳酶來幫助駱駝奶凝結成固體的乾酪。
骆驼

駱駝屬（學名：Camelus）通稱駱駝，是一種偶蹄目骆驼科的动物，主要有单峰骆驼和双峰骆驼两种，多见于沙漠地带。
漢語「駱駝」一詞是外來詞，來自匈奴。
古稱「駱駝」，記載於《史記·匈奴列傳》。
現稱記載於南宋學者羅願《爾雅翼·釋獸》。
「Camelus」源自拉丁文「camelus」和希臘文「 κάμηλος / kamēlos」和閃米特文「gāmāl」。
因其在沙漠以及酷暑、严寒等恶劣自然环境下仍能良好生存的生理特点，沙漠边缘的居民早在公元前30000年左右便开始驯养駱駝作为役畜，以供在沙漠和极端气候之中驮运货物和骑乘。
历史上从古至今有许多国家都存在倚赖骆驼为生的骆驼牧民，甚至有骑兵使用骆驼作军事用途，也因此骆驼素有“沙漠之舟”的美称。在文化层面上，骆驼常被作为坚忍、适应力强、任劳任怨和不畏艰险的象征，多以褒义形象出现在各类艺术作品中。
本属包括以下物种：
骆驼屬中有6%是雙峰骆驼，其餘的94%是單峰骆驼 。
骆驼的平均寿命可长达40—69年。成年的骆驼肩膀離地有1.85米（6英尺1英寸），驼峰離地有2.15米（7英尺1英寸）。骆驼衝刺時的速度可以到65 km/h（40 mph），長程的速度為40 km/h（25 mph）雙峰骆驼重300至1,000公斤（660至2,200磅）,單峰骆驼重300至600公斤（660至1,320磅）。因此單峰骆驼的平均速度為40 km/hour，而雙峰骆驼的平均速度為每小時27.2千米。骆驼食用大部分的綠色植物，堅韌的嘴脣與口腔組織能夠幫助食用仙人掌。
公的單峰駱駝在喉部有一個稱為dulla（英语：dulla (organ)）的器官，是一個可膨脹的囊，在發情時會將從口中擠壓出來，表示主導性並且吸引異性。外觀是长長的，肿胀的，粉红色的物體，從嘴巴側邊伸出。駱駝交配時，公的和母的都會坐在地上，公的從後方交配。公駱駝在一次交配時會射精三至四次，駱駝是唯一以坐姿進行交配的有蹄类動物。
双峰驼有两层皮毛：一层是温暖的内层绒毛，和一层粗糙的长毛外皮。两层皮毛会混合成团状脱落，可以收集并分离加工。双峰驼每年可产约7公斤毛纤维，其结构类似于羊绒。双峰驼的绒毛通常为2-8厘米长，可用于纺纱或针织品。
因为骆驼作为役用畜的作用随着机械化的进程而减弱，所以数量越来越少，已经快要成为需要受保护的动物。
虽然今天单峰驼仍约有1千3百万存活，但是野生物种已经濒于灭绝。用于家畜的单峰驼主要见于苏丹，索马里，印度及附近国家，南非，纳米比亚和博茨瓦纳。
传统理论认为现代骆驼的祖先4千5百万年前生活在北美，有可能体型巨大，没有脚趾，在大约3百万年前才横渡至亚洲，并进而达到中东和非洲。中國在漢朝即有駱駝的記載，牟融《理惑论》： “谚云：‘少所见，多所怪，睹馲驼，言马肿背。’”虽然骆驼曾统治北美一时，但在人类出现在美洲大陆不久后就随同其他曾生活在美洲的大部分物种一起消失了。但是根据路透社报道，近期在叙利亚中部发现的未知巨型单峰驼被认为生活在距今10万年前，令科学家重新审看现代骆驼的起源学说。
双峰驼曾经分布广泛，但是现在只剩余约140万，主要为家畜。现在估计约有10000只野生双峰驼生活在戈壁滩，以及少量生活在伊朗、阿富汗、哈萨克斯坦。
澳大利亚中部有估计多至70万头野生化骆驼，它们是19世纪和20世纪初被引进作为运输用途的骆驼后代。这个种群数量以每年约11%的速度增加，由于侵占了饲养绵羊所需的有限资源，南澳大利亚政府已决定使用空中射杀的方法屠杀这些骆驼。少量引进的单峰和双峰驼在美国西南存活至20世纪。它们是从土耳其引进，曾经是美国骆驼部队试验的一部分，并被用于矿井驮畜。在项目结束后这些骆驼逃脱或者得到释放。另外有23隻双峰驼在淘金热期间引进到了加拿大。
野骆驼憩息于沙漠中的灌木丛地带，集结成5—10头小群体活动。
双峰驼有两个驼峰，是适合寒冷气候的动物。而单峰驼只有一个驼峰，并且更适于沙漠生活。两者的混血体型比两种骆驼都大，有一个驼峰，善于驮物。雌性混血骆驼可以与雄性双峰驼交配並产子。在哈萨克斯坦可以见到这样的混血骆驼。人为造成的骆驼与大羊驼的混血成为卡马，科学家想通过试验了解两个物种的相似程度。单峰驼重量是大羊驼的六倍，因此需要通过人工受精使雌性羊驼受孕。而雌性单峰骆驼受孕没有试验成功。混血种体型甚至比大羊驼更小，有类似骆驼的短耳朵和长尾，没有驼峰，有类似大羊驼的分趾，而不是骆驼的大脚掌。卡马在4岁后开始性成熟，对雌性大羊驼和原驼感兴趣。之后又有一只雌性卡马通过人工授精出生。因为骆驼和大羊驼都有74条染色体，科学家希望雌性卡马可以生育。如果成功，意味着有可能增加南美类骆驼的体型，肉/毛产量，驮物能力。卡马看起来继承了父母的性情，并显示出新旧大陆骆驼科物种间的联系。
骆驼以驼峰著名，但是它们的驼峰并不是用来直接储存水份，而是儲存脂肪组织。理論上脂肪氧化後可以產生二氧化碳與水，同時也能夠產生能量。不過這個方法需要大量氧氣，增加呼吸時反而會呼出更多水蒸氣，導致水份減少，因此駱駝是否由氧化脂肪獲得足夠的水份仍有爭議。
骆驼的血红细胞呈凹槽椭圆形，与其他动物的圆形细胞不同，这是为了让血红细胞在脱水状态下仍可以流动。這種獨特的形狀这些细胞还更加稳定，在饮用大量水时（成年駱駝一次可喝下20公升水），不至于因渗透性的改变而撕裂。
骆驼的肾非常强大，尿液是以浓汁状排出，而粪便干燥到可以作为引火之物。
骆驼可以忍受其他动物无法忍受的体温和饮水供应的巨大变化。骆驼的体温晚间为34°C，白天高达41°C，只有在高于这个体温，骆驼才开始出汗。这样骆驼可以每天节省约5公升水，并可以忍受出汗引起的25%的体重损失。
骆驼的厚毛发可以反射阳光。剃毛后的骆驼会多出50%的汗以避免过热。皮毛同时帮助骆驼隔热。它们的长腳也让它们远离火烫的地面。
它们的嘴也很强壮，可以咀嚼多刺的沙漠植物。骆驼的长睫毛和毛发，可封闭的鼻孔，可以帮助它们隔绝沙尘。它们同时移动同侧双腳的独特步伐和宽大的脚掌防止在走动时陷入沙中。
所有骆驼科的动物都有独特的免疫系统，部分抗体组织是由无氫链免疫蛋白质直接组成。
[在维基数据编辑]
椰棗

椰棗（學名：Phoenix dactylifera），又称棗椰樹、海枣、棕栆、波斯枣、伊拉克蜜棗、无漏子、番枣、海棕、仙枣，为棕榈科刺葵属的植物。棗椰樹具有耐旱、耐碱、耐热而又喜歡潮濕的特點。樹龄可達百年。
果實產量高，是西亞一些國家的重要出口農作物。棗椰樹在阿拉伯神話和伊斯蘭教中具有重要地位，沙烏地阿拉伯國徽的上方就是棗椰樹。另基督教中之棕樹節及猶太教中之住棚節亦與棗椰樹有關，可視為中東宗教傳統的一大特色。作为一種外来植物也十分受希臘人的喜爱，常常用其枝葉形状裝飾在神殿的四周，另外椰棗的營養價值高，亦被稱為“沙漠麵包”，沙烏地阿拉伯人稱其為“生命之樹”；只要每天吃7粒椰棗搭配駱駝奶即可存活。伊拉克人則稱椰棗為“綠色金子”。
椰棗树为常绿大乔木，树干高大挺直；羽状复叶丛生顶端，叶片狭长，类似于椰树；椰棗树雌雄异株，长椭圆形果实状似枣，味甘甜，可食用、制作蜜饯。
椰棗已被引入澳洲，西班牙，北非加那利群島，馬德拉群島，佛得角，毛里求斯，留尼汪，阿富汗，巴基斯坦（海爾布爾），印度，以色列，台灣，伊朗，中國（福建，廣東，廣西，雲南），斐濟，新喀里多尼亞，美國（加利福尼亞州，內華達州，亞利桑那州，佛羅里達州），波多黎各，墨西哥北部，薩爾瓦多，開曼群島和多明尼加共和國。
椰棗由於含豐富的醣分及蛋白質，兼且體積不大，易於攜帶及儲存，成為了沙漠地區民眾重要的替代食品。另一方面，椰棗亦很適合在氣候炎熱的甘比亞生長。因此，中華民國駐甘比亞技術團技師孫振華透過蒐集從超級市場購買而食用的進口椰棗的核種，委請私人苗圃培育，前後合共約兩年半，成功育出30公分高的椰棗幼苗500株，並轉送與甘比亞政府與農民種植。估計這些幼苗可以為農民提供長達40年的穩定生產收入。
1960年代，中国物资匮乏，货币超发。为控制通货膨胀，主管经济的陈云用不限量供应一些高价果蔬类商品的方法回笼货币，减轻了通膨压力。其中就包括进口的伊拉克蜜枣、古巴砂糖，阿尔巴尼亚香烟，在物资匮乏的年代成了一代人甜蜜的记忆。
[在维基数据编辑]
符合教規的食物 (猶太教)

符合猶太教教規的食物（希伯來語：כָּשֵׁר，/kɑːʃɛər/，英語：Kosher，在当代中国犹太社团中普遍音意译为可食或洁食或寇修）是符合犹太教饮食规定（科谢鲁特）的食材，含「潔淨、完整、無瑕」之意。相關規定除了限制了可食動物的種類外，其屠宰及烹調方式亦受影響。
如創世紀所言，對於廣義的蔬果雜糧，目前只要是人類所能種出來的農作物，都不會遇到問題，唯一要注意的是休息日與烹調時間，其他就沒有任何前置要求或是限制，而且按照規定蔬食也是允許搭配蛋奶素的，使得很多猶太人以蛋白性素食為主。
基於塔木德和摩西邁蒙尼德等拉比的對相關誡命的解釋，少部分正統派猶太教徒嚴格食用植物素食，不食用奶和肉。部分改革派猶太教徒基於現代素食運動對猶太教傳統做出新解釋，也不食用奶和肉。
基於塔木德和摩西邁蒙尼德及艾薩克盧里亞等拉比的對相關誡命的解釋，部分地區的正統派猶太教徒只食用植物素食、奶製品和有鱗有鰭的魚類，不食用除有鱗有鰭魚類以外的肉類。例如，敘利亞猶太社區（在19世紀末期被迫遷至以色列地區-巴勒斯坦地區）、部分東歐猶太社區、以及近代皈依猶太教的安第斯克丘亞原住民的社區中，存在這樣的特色習俗。在這些社區發展出豐富的奶製品和魚類菜餚。
在舊約聖經利未記第十一章紀錄了各種可食與不可食的動物名單。名單首先把動物分成「潔淨」與「不潔淨」（希伯來語：טְרֵפָה，英語：treifah or treif）兩類。後者不但不可食用，亦不可接觸其屍體，甚至連氣味都不能接觸，否則直到晚上均屬不潔，並須洗滌衣服。如落入器物中，要麼清洗直到隔天，要麼打碎（僅限陶器）。受屍體污染的水乃禁忌中的禁忌。
注意：決定某些動物是否可食，不同派別有不同看法。另一方面，理論上某些動物雖可食用，但猶太人並沒有食用的習慣，例如鳴禽。
具體而言，牛、羊、鹿為可食的獸類（申命紀14：4-6）。而駱駝、貍貓、兔子和豬，不符合上述條件，是「不潔」而不可食。
按此規則，只有大部份的魚類可以食用（無鱗片的鯊魚、鰻魚、鯰魚等除外），而一切貝類、蝦蟹類、甲殼類、頭足類及其他水生軟體動物都不可食用。
名單上只具體列出不可食的種類，而非指明判斷食用的標準。
食肉或食腐的猛禽、烏鴉、鴕鳥、夜鷹、戴勝和蝙蝠之類，以及雞、鴨、鵝以外的水鳥皆屬禁食範圍。（利11：13-19）
名單以外其他全部皆可食。
符合猶太教規的農田及其產物，須注意三大事項：
屠夫須以一刀割斷喉管，以減少動物死亡前的痛苦。而屠夫亦須信仰虔誠，守安息日，不但從技術，而是從信仰的基礎上知道不能讓動物受苦。事後亦要檢查屍身是否符合食用標準，然後再放血（創世紀9：4）及挑出坐骨神經（源自以色列與天使相搏被打瘸一事，參創32：33。是故猶太教舊稱「挑筋教」）。
所以猶太社區的專門肉食工廠會有駐場經師。
除上述所說，安息日不能開明火與下廚以外（部分人連微波爐與電磁灶也不許），還有一個非常重要的肉奶分離命令：
對於肉乳相混，後來解釋時亦有在教會做出相應規範，而有關規定的嚴厲程度，在南歐猶太人、中東和東歐猶太人、卡扎人間各有不同，但大致可分為以下三批：
南歐猶太人（「塞法迪猶太人」或「舍法迪猶太人」）觀念中，哺乳動物的肉不可與同出一轍的奶，同食、同置、同烹（牛肉與牛奶、羊肉與羊奶等配搭皆不妥）；但換言之，無論牛奶／羊奶或牛肉／羊肉，不同品種的牛肉與羊奶、羊肉與牛奶是可以的，而配以其他肉食（非哺乳類動物之潔淨肉食，如雞肉魚肉）或植物同食、同置、同烹就更不受影響了。
在中東猶太人（「米茲拉希猶太人」）和東歐猶太人（「阿什肯納茲猶太人」或「雅殊卡尼猶太人」）觀念中，其中一大禁忌是肉乳相混、共同烹煮或在同一餐食用（即禁止任何紅肉類與任何奶品接觸混合，此嚴格甚於南歐猶太人）；但魚及其他食物屬於中性（parave），仍不受影響。
除特殊情況外，食用奶品後肉類的相隔進食時間須相隔30分鐘到1小時，食用肉類後奶品的相隔進食時間須相隔4到6小時；理論上盛載過肉類的容器須待24小時後方能盛載奶品，而盛載過奶品的容器須待24小時（到晚上）後方能盛載肉類。但較為嚴格來說，信奉猶太教者一般乾脆把盛載肉類和奶品的容器分開使用。即兩套餐具，甚至有專門的餐廳分開使用。
最嚴，部份卡扎人更會指定在同一日只能吃一類肉食，即同一日內不能累積吃超過一類肉食。
骆驼科

骆驼科（学名：Camelidae）是哺乳动物偶蹄目胼足亚目的一科，也是胼足亚目中唯一一个生存至今的科，它可以分两个族：第一个族包括骆驼属的动物，即单峰驼和双峰驼，第二个族则包括生活在美洲的动物美洲駝。
骆驼科是比较大型的动物，它们的颈细长，头小而长，腿幼细。美洲的动物一般只有35至150千克，而亚洲和非洲的动物则能达到300至700千克重。
骆驼科的脚与大多数其他偶蹄目动物的脚不一样。大多数偶蹄目动物站在其脚尖的蹄上，而骆驼科的动物则站在脚趾的最后两个节上，它们没有蹄，而是有弯曲的趾甲，这些趾甲仅保护脚的前部。骆驼科动物的脚下有一层弹性的、由结缔组织组成的垫子，为其脚底板提供比较宽的面积，所以它们的亚目被称为胼足亚目。其偶蹄由第三和第四个脚趾组成，其它的脚趾全部退化了。此外它们的趾骨完全连接到了一起，下臂骨也部分连接到了一起。骆驼科动物走路的方式也与其它偶蹄目动物不同，它们总是同一侧的前后蹄同时迈步。
骆驼科动物的头颅平，拉长，没有角。上唇裂开，鼻孔可以关闭。它们有30至34枚牙齿：每边只有一枚上门齿，其形状如犬牙，六枚铲状的下门牙，向前突出。犬齿和臼齿之间有一个比较大的牙间隙。
虽然骆驼科不属于反刍亚目，但是它们也拥有多腔的胃来提高对植物饲料的消化，不过骆驼科动物的胃与反刍亚目动物的胃的发展是不相关的。它们的胃分三腔，而不像反刍亚目那样分四腔：两个前胃，以及一个皱胃。（但是与反刍亚目不同的是骆驼科动物的前胃里有腺体）
骆驼科动物主要生活在比较干旱的地方，因此它们演化出了一系列特征来更好地利用水资源。肾的肾单位拉长，使得尿高浓化。与其它哺乳动物相比骆驼科的粪便也稠。骆驼科动物的红血球不是圆形的，而是椭圆形的，因此它们可以在短时间里吸收许多水（可以在15分钟内吸收200升水），而不会因此水中毒。美洲的动物的椭圆形红血球还加强它们对氧的一手，使得它们可以在5000多米高处的稀疏的空气内生存。与其它哺乳动物的体温相比骆驼科动物的体温可以变化比较大，其变化幅度可达6至8度，来防止出汗。
非洲和亚洲的骆驼有典型的驼峰。这些驼峰不是用来储藏水，而是用来储藏脂肪。它们可以储藏至40升脂肪。骆驼在长期在沙漠中迁徙时几乎找不到食物，随着时间它们的驼峰会渐渐变空，像口袋一样耷拉下来，因此骆驼不像其它动物那样将脂肪储藏在身体里，而是储藏在驼峰中。驼峰也可以对正午的阳光提供一定的保护。除此之外骆驼科动物还能通过鼻粘膜吸收呼气时的水份。
現代的亚洲和非洲的骆驼估计都是發源於亚洲：单峰驼可能来自阿拉伯半岛，双峰驼来自中亚。作为益兽它们获得普及，今天在北非，甚至在澳大利亚也有相当多重新野化的双峰驼生存。这些动物的生活环境是干燥的草原、半沙漠和沙漠。美洲骆驼科的动物主要生活在南美洲西部和南部的高山地区，那裡環境空旷、干燥，高度可達5700米。
骆驼科是在白天活动的动物，野生的骆驼科动物成群生活，每群由一头雄兽和多头雌兽带着它们共同的幼兽组成。成年的雄性幼兽会被驱逐出群，组成单身的雄性族群。雄兽之间为了成为群的首领会进行非常激烈的斗争。
骆驼科是草食动物，主要吃草，亚洲和非洲的动物尤其能够吃带刺和含盐的植物。但有资料显示骆驼是杂食动物。
骆驼科的怀孕期一般只有360至440天，比较短，一般只生下一头幼兽。幼兽在出生后很短时间里就可以自己走动。一年后断奶，两至三年后性成熟。美洲的动物有记录的可以活到28岁，非洲和亚洲的骆驼科动物可以活到40至50岁。
骆驼科与反刍亚目和猪形亚目同属偶蹄目。按照亲缘分支分类法，鯨也应该属于这个目。过去骆驼科被看作是反刍动物的近亲，但是基因分子学的研究认为它更接近于鲸偶蹄目的根部。因此下图显示出这个亲缘关系：
骆驼科是在始新世（约4000万至5000万年前）在北美洲首先出现的，一开始也仅限于北美洲。最早出現的駱駝科為兔子大小的原疣腳獸（英语：Protylopus），足上具有四趾。始新世晚期（約3,500萬年前）體型如山羊的先獸出現，足上外側兩趾已退化，僅存兩趾。中新世北美洲出土的化石中有古骆驼（Aepycamelus）。通过部分时间里干燥的白令海峡和巴拿马地峡它们传播到亚洲和南美洲。在北美洲它们是在相对来说比较近的时间里灭绝的。拟驼（Camelops）是在约一万年前灭绝的。至于灭绝的原因是气候变化还是人类狩猎还有争议。
駱駝科的化石物種呈現較大的多樣性：肩高 3.5米（11英尺） 的大駝，體型遠較現存的駱駝大。小古駝（英语：Stenomylus）的體型很小，外型類似於羚羊。古駱駝和尖足駝外型則類似於長頸鹿，以高樹上的樹葉為食。
今天骆驼科分三个属和四至六个种：
連同已滅絕的品種，駱駝科還包括古駱駝屬及擬駝屬。
羊驼中将原驼与饲养的駱馬，以及羊驼属的羊驼分为三个种有争议，因为这三个种之间可以互相杂交，因此有些学者将这三个种看作一个种。骆驼属中的分类也有争议：有些学者将双峰驼分为两个种：家双峰驼（Camelus bactrianus）和野双峰驼（C. ferus），也有些学者将双峰驼和单峰驼视为一个总种。另外在中文中，有用美洲駝一詞泛指羊駝屬和駱馬屬的四種動物。
双峰驼和单峰驼之间能够杂交，其后代有繁殖力，这样的杂种要么只有一个拉长的驼峰，要么有一个大的和一个小的驼峰。美洲的骆驼科动物之间也能杂交。
通过人工授精羊驼也能够与单峰驼或双峰驼杂交。
美洲和亚洲的骆驼科动物均在公元前三世纪时就已经被驯服了。它们主要用来运载货物，此外人类还使用其毛、奶和肉。直到今天人们还利用它们来运载货物。家羊驼可能是从羊驼或小羊驼培养出来的。单峰驼现在只有家养的了，野生的已经灭绝了2000多年了。双峰驼在中国和蒙古国还有少数野生的。
作为非常重要的益兽，骆驼在人类的文化中起了非常重要的作用。
哈萨克斯坦饮食

哈萨克斯坦饮食文化，传统上以马肉、羊肉、乳制品为中心。几百年来，哈萨克人一直是中亚草原和沙漠上的游牧民，畜养牛、羊、马、骆驼。哈萨克斯坦饮食深受游牧生活的影响，例如大多数的烹饪技术都以长期保存为目标。
哈薩克人的菜肴有：
الجمل التي لها محل من الإعراب

الجمل التي لها محل من الإعراب. في علم النحو هي الجمل التي تحل محل المفرد الاسم الظاهر وتعرب إعرابه. كأن تحل محل الخبر وهي تأتي على سبعة أضرب:
ولها محلان الرفع والنصب: وهي نوعان:
أ - في محل رفع خبر لمبتدأ: مثال فعلية {الأمُّ تُطعِمُ اِبنَها}. اسمية {الحَدِيقَةُ وُرُودهَا جَمِيلةٌ}.
ب - في محل رفع خبر لأنّ وأخواتها: مثال: فعلية {لعلّ المُهَاجر يَعُوْد}. اسمية {ليْتَ الطَّالب نَتَائِجُهُ جَيِّدةٌ}.
أ - أن يكونَ صاحبُ الحال معرفةً.
ب - أن تشتمل جملةُ الحال على ضميرٍ عائدٍ على صاحب الحال. نحو: جاءَني صديقي يضحك. وقد تأتي جملةُ الحال مقترنةً بالواو، نحو:جئْتُ والمطرُ منهمرٌ.
أجاب، ردّ، أردف مثال: {قَالَ الرَّجُل الحِلْمُ سيّدُ الأخلاق }. جملة مقول القول في محلّ نصب مفعول به وتقع مفعولاً به ثانياً للأفعال التي تتعدّى إلى مفعولين، مثال: {علمْتُ أنَّ الدَّرسَ تَأجَّل} إن مع اسمها وخبرها سدّت مسدّ مفعولي(علم) في محلّ نصب.
أ - أن يكون الموصوف نكرة.
ب - أن تشتمل جملة النعت على ضمير بارز أو مستتر يعود على المنعوت مثال: {إنَّه طَّالبٌ يواظب على دراسته}. رفع صفة {مَررتُ برجلٍيحرثُأرضه} جرّ صفة. {الوقتُ سيفٌ حدّه قاطعٌ }اسمية رفع صفة {رَأيتُ طِفلاً وجههُ جميلٌ} نصب صفة.
أ - أن يكونَ الشرطُ جازماً مثال :{من ْيجتهدْ فالنجاحُ حليفهُ}. في محلّ جزم جواب الشرط الجازم.
ب - أن تقترن بالفاء مثال: {إنْ تسافرْ فلن تندم}. إن اختلَّ أحد الشرطين لم يعدْ لها محلٌ من الإعراب.
قال ابن هشام: والحق أنها تسع، والذي أهملوه الجملة المستثناة نحو (إلا من تولى وكفر فيعذبه الله) والجملة المسند إليها نحو (سواء عليهم أأنذرتهم أم لم تنذرهم) تسمع بالمعيدي خير من أن تراه.
قال الشيخ بدر الدين ابن أم قاسم:
جمليات

الجَمَليات (الاسم العلمي: Camelidae)، وتسمى كذلك إبِلِيات، هي الفصيلة الحية الوحيدة حاليا ضمن ساديات الأقدام. تشمل الجمل، لاما، ألبكة، فيكونيا وغيرها.
فصيلة الجمليات
فرس النبي (حشرة)

السرعوف أو فرس النبي أو الراهبة أو جمل اليهود أو قصاص الصباع أو حِصان إبليس أو حصان العبَّاس أو صاحب البستان أو أبو البستان أو حشرة فرّسية أو تحت رتبة مانتوديا (الاسم العلمي: Mantodea)، ويسميه اليهود «جمل سليمان»
من مزايا السرعوف أنه يتغذى على الحشرات مما يجعله أفضل حارس للمزارع من هجوم الحشرات وخاصة الجراد، والسرعوف يهجم على أي حشرة تتحرك أمامه ينقض على الحشرات بالكلابتين القويتين ويسرع في التهامها فهو لا يتوقف عن الأكل، ويكون أكثر نشاطاً خلال فصل الصيف حيث تكثر الحشرات الضارة بالمزارع لذلك يعتبر السرعوف أفضل وسيلة للتخلص من الحشرات دون أي ضرر على النباتات. ومما يميز هذه الحشرة أيضاً أنها الحشرة الوحيدة التي تستطيع تحريك رأسها دورة كاملة. بعض أنواع السرعوف تأكل بعض الطيور والقوارض الصغيرة والسحالي الصغيرة والثعابيين. و من مميزاته انه رشيق حيث يستطيع مباغته فرائسه ويستطيع تغيير لونه ليتلائم مع لون البيئة التي يعيش فيها ليتخفي من اعدائه ويوهم فرائسه.
تعتبر حشرة فرس النبي واحدة من أشهر الحشرات في العالم وتتواجد في جميع القارات باستثناء قارة واحدة فقط هي أنتاركتيكا في القطب الجنوبي المتجمد.
يوجد منه أنواع كثيرة تختلف في الحجم من (2 - 14 سنتيمتر) وكذلك اللون فمنها (الأخضر، الأصفر، الأبيض الخ) حسب البيئة التي يعيش فيها لتساعدة في التمويه والانقضاض على الحشرات، ويستعمل يديه الأماميّتين في القبض على الفريسة حيث تتميز بوجود أشواك ومقابض حادة تساعد على إحكام القبض. يكون نشيطا في فصل الصيف. وهو كائن يحب الاختباء في الأشجار وتحت الأشياء القديمة.
أنثى السرعوف أكبر من الذكر وبعد عملية التكاثر تأكل الأنثى رأس الذكر وهنالك قول أنه في رأس الذكر توجد مواد مغذية. بعد موسم التزاوج لهذه الحشرة تضع الانثى بيضها والذي يتراوح عدده من 75 الي 300 بيضه في كتل رغوية تتصلب لتكون جراب البيضات، وهي محفظة بيض تشبه الشرنقة، التي يلاحظ وجودها ملتصقة بالأشجار، وبخاصة عند اختفاء الأوراق منها في فصل الشتاء حيث لا يمكن الاختباء. أما لون البيض فهو بنيّ فاتح ومخطّط بخطوط تشبه العروق.
العدو اللدود له هو طيور النهار والخفافيش والسحالي. عندما يتعرض السرعوف لهجوم يقف ثم يبسط قدماه الأماميتين حتى يعطي عدوه انطباعا أنه كبير الحجم فيخاف وينسحب. و من مميزاته انه رشيق حيث يستطيع مباغته فرائسه ويستطيع تغيير لونه ليتلائم مع لون البيئة التي يعيش فيها ليتخفي من اعدائه ويوهم فرائسه.
يمر السرعوف في مراحل نموه بعدة انسلاخات فعندما يكبر في الحجم لابد من تغيير جلده الذي بات ضيقا عليه. و تمر الانثي ب 7 انسلاخات في حياتها بينما الذكر يمر ب 6 انسلاخات لان عمره اقل من عمر انثاه.
ابتكر أحد الرهبان الصينيون في معبد شاولين في القرن التاسع عشر الميلادي أسلوباً قتالياً أسماه «أسلوب فرس النبي» فهذه الحشرة هي من علمته هذا الأسلوب عندما كان يشاهد المعركة الحاصلة بينها وبين حشرة أخرى كان يشاهد حينها طريقه الدفاع والهجوم لهذه الحشرة التي قادته ليتخذ منها أسلوباً قتالياً يعتمد على عدة أمور:
و تستخدم في أداء فنون القتالية الاساليب التالية:
بيكانيري (جمل)

البيكانيري هي سلالة من الإبل المهجنة موطنها منطقة بيكانير في الهند. إنها أهم سلالة للجمال في البلاد بسبب تاريخها وتعدادها.
تطورت سلالة بيكانيري في راجستان في أواخر القرن 15 من قطعان المهراجا راو بيكا . وهي نتيجة تهجين مختلف بين سلالات هندية عديدة (السندية والبلوشية) والجمل الأفغاني. يأتي اسمها من مدينة بيكانير. إنها السلالة الرئيسية والأكثر شيوعًا في منطقة بيكانير والمناطق المحيطة بها. تتكيف تمامًا مع المناخ الصحراوي لولاية راجاستان.
الحيوانات لها شعر بني، ويتراوح من البني الفاتح إلى البني الغامق القريب إلى الأسود. يبلغ متوسط قياس طول الجمل 190 سنتيمتر حتى الغارب عند الكتفين والوزن 640 كيلوغرام . تزن الناقة في المتوسط 556 كيلوغرام. تلد بشكل عام حُوارً واحداً. يزن الحُوار عند الولادة حوالي 38 كيلوغرام (يمكن أن يتراوح وزنه بين 26 و51 كيلوغرام ). تنتج الأنثى ما بين 3.5 و 10 كيلوغرام من الحليب يوميًا.
تعتبر الجمال من الحيوانات متعددة الاستخدامات، ولكن سلالة بيكانيري تشتهر بقوتها وتستخدم كحيوان جر. يمكن أن تحمل حمولة من 200 إلى 250 كيلوغرام على أكثر من 100 كيلومتر في يوم واحد بسرعة من 25 إلى 30 كيلومتر في الساعة.
تشتهر مدينة بيكانير بمهرجان الجمال الذي يقام كل عام في شهر يناير. والذي تنظمه وزارة السياحة والفنون والثقافة، ويقدم على مدى يومين مسابقات جمال و«رقصات» وسباق للهجن. تقام العروض خلف قلعة جونغرا .
في عام 2007، صنفت منظمة الأغذية والزراعة السلالة على أنها «غير مهدد». في عام 2013، تجاوز عدد الرؤوس 150000 وفي كتاب 2016، موسوعة ميسون العالمية لسلالات وتربية المواشي (بالإنجليزية: Mason's World Encyclopedia of Livestock Breeds and Breeding)‏، أشارة التقديرات إلى أنها تمثل نصف الإبل الموجودة في البلاد . ولكن في بداية القرن 21، أدى انخفاض أسعار الحيوانات، وانخفاض المبيعات في معارض الماشية، ونحر عدد كبير منها للحصول على لحومها (كل السلالات معنية) إلى إثارة مخاوف من حدوث انخفاض كبير في عدد الإبل في ولاية راجاستان.
Dəvə (oyun)

Dəvə — Azərbaycanda ən çox yazqabağı (bayramqabağı) günlərdə, eləcə də digər vaxtlarda, əsasən uşaq və gənclər arasında, geniş şəkildə oynanılan qədim oyunlarından biridir.
Dəvə oyunu ilaxır çərşənbələrdə, Novruz bayramı günlərində, eləcə də digər şənliklərdə meydan tamaşaçıları sırasına daxil olan məzhəkəli oyunlardan biridir.
Özünü dəvə görkəminə salmış məzhəkəçi boynundan zınqırov asır. Əl-ayağını hisə verib qaraldır, belinə süpürgə bağlayıb meydana çıxır. O, lağlağı sözlərlə, him-cimlə, cürbəcür məzəli hərəkətlərlə tamaşaçıları əyləndirir.
Birhürgüclü dəvə

Birhürgüclü dəvə (lat. Camelus dromedarius) — dəvə cinsinə aid heyvan növü.
Təbii halda birhürgüclü dəvələrə rast gəlinməsi mümkün deyil. Əsasən, Afrika və Ərəbistan yarımadasında yayılmışdır.
İkihürgüclü dəvə

İkihürgüclü dəvə (lat. Camelus bactrianus) — dəvə cinsinə aid heyvan növü.
Təbii halda ikihürgüclü dəvələr 800 baş qalmışdır. Ona görə də onlar beynəlxalq Qırmızı kitaba düşmüşdür. Dəvələrin hamiləlik dövrü 13 aydır. Doğumdan 1 saat qabaq dəvələr sürüdən ayrılır və 1 bala doğur. Yeni doğulmuş balalar çox zəif olur. Dəvələr balalarını 1 ilə qədər südlə bəsləyirlər. Balalar 1,5–2 aydan sonra ot yeməyə başlayırlar.
Dəvə karvanı

Dəvə karvanı - Dəvələrdən istifadə olunmaqla əmtəənin bir nöqtədən digərinə aparılması ilə baş tutan nəqiliyyat vasitəsi. Heyvanlar vasitəsilə təşkil edilən karvanlar arasında ən çox üstünlük veriləni dəvə karvanları olmuşdur. Belə ki, dəvələr açıq səhra şəraitində 5 km/saat sürətlə gündəlik 10 saat məsafə qət edə bilirlər. İri və güclü bir dəvə özü ilə birlikdə 300 kiloqrama yaxın yükü də aparmağa qadiridir. Dəvələrin sərt hava şəraitinə və susuzluğa davamlı olmaları səbəbindən orta əsrlərdə Şimali Afrika və Ərəbistan yarımadasında insanların əsas əlaqə və ticarət vasitələri kimi istifadə olunmuşdur. XX əsrdə motorlu avtomobillərin kütləvi istehsalı səbəbindən dəvə karvanlarından istifadə azalmışdır. Buna baxmayaraq Şimali Afrikanın bir çox bölgələrində XX əsrin sonlarına qədər dəvə karvanlarından geniş istifadə olunmuşdur.
Yun

Yun — bəzi məməli heyvanların dərisinin üstünü örtən və heyvandan (adətən qoyun, dəvə və s.) qırxılan tüklər.
Lifli materiallar içərisində birincilik təşkil edən yun əsrlər boyu toxuculuq peşəsi üçün ən yüksək xammal hesab edilmişdir. Bunun üçün insanlar ən çox qoyun yunundan istifadə etmişlər.
Qoyun bir qayda olaraq iki dəfə, nadir hallarda il pis gəldikdə, bir dəfə qırxılır. Qırxın dövrü iqlim şəraitilə əlaqədardır. Qırxına aran yerlərdə tez, dağ yerlərində nisbətən gec başlanır. Qırxın yaz və payızda aparılır. Qırxını çobanlar özləri aparır. Bəzən də köməkçilər çobanın və ya sürü sahibinin qohum-əqrəbasından olur. Qırxın qırxlıq aləti vasitəsilə aparılır. Hər bir qırxınçı gündə 20–30 baş, təcrübəli qırxınçılar isə 40 başa qədər qoyun qırxa bilər.
Yaz qırxını sürülər yaylağa aparılmazdan əvvəl, payız qırxını isə sürülər yaylaqdan qışlağa dönən vaxt aparılırdı. Yaz yunu daha keyfiyyətli və toxuculuq üçün əlverişli sayılır. Xalq arasında "yapağı" payız yunu, "güzəm" yaz yunu adlanır. Bir qayda olaraq, qoyunun qırxılığa düşüb ölməməsi üçün onu ac olan zaman qırxırlar. Sürü arxaca yığılır. Çoban qoyunu tutub yıxır və qırxılıq ipi ilə qoyunun ayaqlarını bağlayır.
Dəvə yunu əsrlər boyu ən keyfiyətli və ondan hazırlanan paltar və palazlar ən davamlı hesab olunmuşdur. Onun yunu zərif yunlu qoyunun yunundan yüksək qiymətləndirilir. Bir qayda olaraq dəvə ildə bir dəfə aprel-may aylarında qırxılır. Qırxım vaxtı qışın uzun sürməsi, yayın tez gəlməsi ilə bağlıdır. Qışdan gümrah çıxan dəvə yununu tez tökmək istədikdə onu əllə asanlıqla yolmaq olur. Dəvə arıq düşəndə onu qırxılıqla qırxırlar. Dəvənin yununun miqdarı yaşı, cinsi və bəslənməsindən asılıdır. Dəvə 13–15 kq, bəzən də artıq yun verir.
Dəvə yunundan təkcə toxuculuqda deyil, həm də, xalq təbabətində istifadə olunmuşdur. Adətən, dəvə yununu yandırıb isti külünü yaraya qoymaqla qanaxmanı dayandırırlar. Bədnəzərdən qorunmaq üçün də dəvə yunundan istifadə etmişlər. Müəyyən miqdar dəvə yununu parçaya tikib insanın və ya heyvanın münasib yerinə bərkidirlər.
Yerli əhali yundan keçə, xalça, parça, çuval, xurcun, heybə, sicim, örkən və s. şeylər toxuyub hazırlamışlar.
Sofi Həmid türbəsi

Sofi Həmid türbəsi — Bakının Qaradağ rayonunun Səngəçal qəsəbəsində, Miəcik ərazisində yerləşir.
Sofi Həmid pirini Səngəçal və Umbakı qəsəbələri arasında kiçik dağlarla əhatələnmiş sahədə yerləşir.
Hümmət qoyunçuluq, Həmid isə dəvəçiliklə məşğul olub. El arasında öz sufi həyat tərzi ilə böyük mərifət sahibi kimi şöhrət tapmış Həmid bütün varlığı ilə sufizmin təbliğçilərindən olub. Yerli sakinlərin söylədikləri fərziyyələrə görə, Sofi Həmid Azərbaycana Ərəbistandan gəlmişdir. O, öz müridlərinə vəsiyyət edib ki, onu dəvənin yatacağı yerdə dəfn etsinlər. Müridlər onun vəsiyyətinə əməl edirlər və tezliklə bu məzar pirə çevrilir. Məzarı üzərindəki daş hasara alınmış ərazidə əbədiyyət rəmzi olan ağ dəvə heykəli ona inam gətirənlərin məhəbbət ifadəsi hesab edilir. Sofi Həmid pirini məşhurlaşdıran əlamətlərdən biri də ətrafdakı qəbiristanlıqda olan əlvan boyalı məzar daşlarıdır. Dünyada bəlkə də oxşarı olmayan bu məzar daşları öz forma, naxış və rənglərinə görə "sirr dağarcığı" timsalındadır.
Gözdən-könüldən uzaq bu ziyarətgaha-Sofi Həmid türbəsinə üz tutanlar arasında çoxluğu ana olmaq arzusuyla yaşayan qadınlar təşkil edir. İnanca görə, bu məkana pənah gətirmiş insanlar bir qədər aşağıda təfərrüatı ilə açıqlanan ritualın daha təsirli alınması üçün onu 3 dəfə etməlidirlər.
Rəvayətə görə, Sofi Həmid XIV əsrdə bu regiona molla kimi gələn bir ərəb taciri olub. Ölümünün yaxınlaşdığını anlayanda öz səyahət yoldaşlarından xahiş edir ki, onu dəvəsinin dayandığı yerdə dəfn etsinlər. Yoldaşları Sofi Həmidin vəsiyyətini yerinə yetirirlər. Deyilənlərə görə, hazırda ziyarətgahın həyətinin ortasında qərar tutan ağ dəvə heykəli elə tacirin dəvəsinin dayandığı yerdə qoyulub. Maraqlıdır ki, o zaman dəvə dizləri üstə necə dayanıbsa, heykəli də həmin formada daşdan yonublar. Bu günə qədər "ağ dəvə" ətrafında bəzi inanc və adətlər formalaşıb.
İnanca görə, dizləri üstə çökən "ağ dəvə" ilə yer arasında yaranmış çox qısa məsafəni keçə bilən insan öz arzusuna çatır. Görünür, bu səbəbdən uzun illər axın-axın ziyarətçilərin çoxluğuna tab gətirməyən heykəlin altındakı mərmər örtüklü qat bir qədər aşağı çöküb.
Ziyarətgah quruluş etibarilə sadədir. Hündür ağ divarlarla əhatəyə alınmış bu pirə daxil olmaq üçün kiçik dəmir qapı qoyulub. Ümumiyyətlə, ziyarətgah Sofi Həmidin dəfn olunduğu türbədən və ağ dəvə heykəlindən ibarətdir.
İnanca görə, əvvəlcə dəvə, sonra isə Sofi Həmidin qəbri ziyarət edilir. Qəbr həyətin baş tərəfində, kiçik və sadə evə bənzər türbədə yerləşir. Sofi Həmidin kimliyi haqqında heç bir tutarlı məlumat yoxdur.
Deyilənlərə görə, əvvəllər Sofi Həmidin qəbri üzərində türbə olmayıb. Türbə XVIII əsrdə tikilib. Sofi Həmid Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2 avqust 2001-ci il tarixli qərarı ilə ölkə əhəmiyyətli tarix və mədəniyyət abidəsi kimi qorunur.
Sarvanlar (Ağcabədi)

Sarvanlar — Azərbaycan Respublikasının Ağcabədi rayonunun Sarvanlar kənd inzibati ərazi dairəsində kənd.
Sarvanlar kəndi Ağcabədi rayonunda, rayon mərkəzindən 34 km məsafədə, Qarqar çayının sağ sahilində Qarabağ düzündə yerləşir. Sarvanlar kəndinin keçmiş adı Piyada Qurbanlı olub. Bu yaşayış məntəqəsi sarvançılıqla məşğul olmuş qurbanlı nəslinin burada məskunlaşması nəticəsində yarandığına görə belə adlanmışdır. Kəndin ərazisində vaxtilə karvanların və sarvanların düşərgəsi, dayanacaq yeri də olmuşdur. Burada içməli su olduğu üçün gələn karvanlar burada dayanıb dincələ̟rmişlər Sonralar camaat burada evlər tikmiş, kəndi Sarvan düşən adlandırmışlar. Sonralar kənd Sarvanlar adlandırılmışdır. Sarvanlar kəngərlərin bir qoludur. XIX əsrin ortalarına aid olan məlumata görə sarvanlar Şəki qəzasında köçərilik etmiş bir içma olmuşdur. Onlar qışı indiki kəndin yerləşdiyi yerdə ərəbşəki icması ilə bir yerdə keçirmiş, sonralar orada daimi yaşayış məntəqəsi salmışlar. İcmaya sarvanlar adı onların məşğuliyyətinə görə verilmişdir.
Sarvanlar oykonimi sar, van və lar komponentlərinə ayrılır. İran mənşəlisar sözü "dəvə" mənasındadır. Toponimin tərkibindəki van komponenti "isimlərə əlavə olunan və qoruyan, mühafizə edən" mənası daşıyan şəkilçidir. Sarvan sözü "dəvəçi, dəvə saxlayan", "dəvə mühafizəçiləri","dəvə başı çəkən", "dəvə sürən"mənasındadır. Sarvanlar "dəvəçilər, dəvə mühafizəçisi2 deməkdir. Dəvəçi və Salyan rayonlarında Sarvan adlı kənd vardır. Vaxtilə İrəvan quberniyasının Sürməli qəzasında da Sarvanlar adlanan kənd mövcud idi.
উট

উট বা উষ্ট্র কুঁজ-বিশিষ্ট একটি চতুষ্পদ প্রাণী। উটের পূর্বপুরুষেরা সম্ভবতঃ উত্তর আমেরিকায় আবির্ভূত হয়। পরে একভাগ বেরিং প্রণালী পার হয়ে এশিয়া ও উত্তর আফ্রিকায় চলে যায়, যাদের উত্তরসূরী হল ড্রোমেডারী ও ব্যাক্ট্রীয়ান উট। মরুভূমিতে বহুযুগ বাস করার ফলে আজ উট মরুভূমির জাহাজ হয়ে সহিষ্ণুতার প্রতীক। অন্য একভাগ চলে যায় দক্ষিণ আমেরিকায় যাদের উত্তরসূরী লামা(llama) ও ভিকুন্যা (Vicugna)। আলপাকা সম্ভবতঃ ভিকুন্যার গৃহপালিত বংশধর।
উটের পায়েও গরুর মত চেরা খুর। কিন্তু উটের পায়ের তলায় নরম প্যাড আছে যা গরুর নেই। গরুর মত উটও রোমন্থন করে বা জাবর কাটে। কিন্তু সাধারণ রোমন্থনকারীদের মতো চার কক্ষ-বিশিষ্ট পাকস্থলির বদলে উটের পাকস্থলি তিন কক্ষ-বিশিষ্ট। তাই অনেকে এদের ছদ্ম রোমন্থক বলেন।
ড্রোমেডারী উটের একটা কুঁজ থাকে আর ব্যাকট্রীয়ান উটের থাকে দুটো। যখন উট ভালোকরে খেতে পায় তখন এর কুঁজ চর্বিতে ভর্তি হয়ে শক্ত টানটান অবস্থায় থাকে। যখন উট অভুক্ত অবস্থায় অনেকদিন থাকে তখন চর্বির অনেকটাই শক্তি উৎপাদনে ক্ষয় হয়ে যায় আর এর কুঁজ নরম থলথলে হয়ে যায়।
মরুভূমিবাসী মানুষরা গরু-ছাগলের বদলে উট পালন করে। উট তাদের মালপত্র বয়, গাড়ি টানে। গৃহপালিত উটের মাংস ও দুধ খাওয়া হয়। ঘোড়ার মত উটের পিঠে দৌড় ও অন্যান্য বিনোদন খুবই উপভোগ্য।
উটের হাঁটা

উট হাটা একটি রাগটাইম নাচ যা ১৯৬০ এর দশকে জনপ্রিয় ছিল। জেমস ব্রাউন প্রায়ই মঞ্চে পারফর্ম করার সময় এই নাচটি নাচতেন।
২০ শতকের গোড়ার দিকে উট ওয়াক একটি রাগটাইম নৃত্য হিসাবে উদ্ভূত হয়েছিল। নাচের প্রকৃতির কারণে এটিকে "প্রাণী রাগটাইম নৃত্য" হিসাবে বলা হয়েছিলো
২০ শতকের প্রথম দিকে ভাউডেভিল শো'তে মূল উটের হাঁটা শুরু হয়েছিল। এটি ১৯১০ এবং ১৯২০ এর দশকে একটি সামাজিক নৃত্য হিসাবে কলেজ ছাত্রদের কাছে জনপ্রিয় হয়ে ওঠে, বিশেষত " ফ্ল্যাপারস "। নাচটি সাধারণ জনগণের কাছ থেকে অস্বীকৃতি পেয়েছিল কারণ মহিলা নর্তকীরা প্রায়ই নাচের সময় প্রধান নৃত্যশিল্পীর কাঁধে মাথা রেখেছিল। এটি তখন অশ্লীল হিসাবে দেখা হয়েছিল। নেতিবাচক খ্যাতি সত্ত্বেও উটের হাঁটা ২০ শতকের বেশিরভাগ সময় ধরে জনপ্রিয় ছিল।
উটের হাঁটা ১৯৫০ এবং ১৯৬০ এর দশকে একটি বিপরীতমুখী নৃত্য হিসাবে প্রবেশ করেছিল। যাইহোক ১৯২০ এর দশকের দলগত নৃত্যের বিপরীতে, উটের হাঁটার এই সংস্করণটি ছিল একক অভিনয়। এই নৃত্যের একজন উল্লেখযোগ্য অভিনয়শিল্পী ছিলেন জেমস ব্রাউন যিনি কনসার্ট এবং স্টেজ শো করার সময় এটি পরিবেশন করেছিলেন। এই নাচের আরেকজন অভিনয়শিল্পী ছিলেন আরকানসাসের রকবিলি গায়ক রনি হকিন্স । ১৯৫০/১৯৬০ এর দশকের উটের হাঁটার কিছু অংশ মাইকেল জ্যাকসনের স্মরণীয় মুনওয়াক নাচের সংস্করণে ব্যবহার করা হয়েছিল। তিনি ৯০ এর দশকে এটি ব্যবহার করেছিলেন।
যু ক্বারাদের অভিযান

যু ক্বারাদের অভিযান ৬২৭ সালের সেপ্টেম্বরে ইসলামের উম্মেষকালে সংগঠিত একটি সামরিক অভিযান ইসলামের ইতিহাসবিদদের হিসাবে হিজরী বর্ষপঞ্জির ৬ষ্ঠ সনের জ্বিলহজ্জ মাসে খায়বারের যুদ্ধের ঠিক আগে এই অভিযান হয়েছিল। বানু লাহিয়ান অভিযান থেকে মুহাম্মাদ মদিনায় ফিরে আসার কয়েকদিন পর, আবদুর রহমান উয়াইনা বিন হিসন আল-ফাজারির নেতৃত্বে ঘাতাফানের ৪০ সশস্ত্র অশ্বারোহীর একটি দল মদিনার উপকণ্ঠে আক্রমণ করে ২০টি দুগ্ধবতী উট জব্দ করে নাজদে নিয়ে যায়। লুটের সময় তারা উটের রাখালকে হত্যা করে এবং তার স্ত্রীকে বন্দী করে নিয়ে যায়। সম্পদ ও বন্দী উদ্ধারের জন্য এই অভিযান হয়েছিল।
উইলিয়াম মন্টগোমারি ওয়াটের মতে, মুহাম্মাদ ঘাতাফান প্রত্যাহারের বিষয়ে আলোচনা ভেঙে দেয়ার কারণে আবদুর রহমান উয়াইনা বিন হিসন আল-ফাজারি মুহাম্মাদের উপর বিরক্ত হয়েছিলেন। আল-ফাজারি তার দল নিয়ে অতপর একটি অভিযান চালায়, মদিনার উপকন্ঠে আল-গাবাহ নামক স্থান হতে ২০টি উট লুট করে। উটের রাখাল বনু গিফার গোত্রের লোক ছিলেন, তাকে হত্যা এবং তার স্ত্রীকে অপহরণ করা হয়। সালামা ইবনুল আকওয়া সর্বপ্রথম লুটের বিষয়টি বুঝতে পারেন, তিনি তাদের পিছন থেকে ধাওয়া করেন। তার এই ধাওয়া করা অভিযান ইসলামের ইতিহাসে আল-গাবাহ অভিযান নামে পরিচিত।
মুহাম্মাদকে জানানোর পর উদ্ধার অভিযান চালানো হয়। এই অভিযানের যুদ্ধের স্থানটি 'যু ক্বারাদ' নামে পরিচিত, এলাকাটা মদীনা থেকে একদিনের যাত্রাপথে একটি জলাধার। অধিকাংশ আলেমদের মতে এই ঘটনাটি ঘটেছিল খায়বার যুদ্ধের তিন দিন আগে।
অভিযানের জন্য মুহাম্মাদ ৫০০ - ৭০০ যোদ্ধা সংগ্রহ করেছিলেন, কিন্তু আল-ফারাজির দল অনুসরণের জন্য মাত্র ৮ জন অশ্বারোহীকে পাঠানো হয়েছিল। শত্রুদের ৪০ জন ঘোড়সওয়ার জড়িত ছিল এবং লুণ্ঠিত ২০টি দুধেল উট ছিল। মুখোমুখি যুদ্ধে দুইপক্ষের ৪ জন করে অশ্বারোহী নিহত হয়। ১০টি উট উদ্ধার করা হয়। অপহৃত মহিলাকে ফিরিয়ে আনা হয়েছিল। মুহাম্মাদ মদিনায় ফেরার পথে যু ক্বারাদে যাত্রা বিরতি দিয়েছিলেন এবং সেখানে একটি উট কুরবানী করেছিলেন।
যুগ্ম ক্ষুরযুক্ত চতুষ্পদ

আর্টিওডাক্টাইলা বা যুগ্ম-খুর-যুক্ত চতুষ্পদরা হচ্ছে খুর-যুক্ত চতুষ্পদী স্তন্যপায়ী প্রাণী যাদের ওজন তৃতীয় ও চতুর্থ পদাঙ্গুলি প্রায় সমানভাবে বহন করে। এর বিপরীতে অযুগ্ম-খুর-যুক্ত চতুষ্পদ, যেমন ঘোড়ার ক্ষেত্রে তৃতীয় পদাঙ্গুলিই প্রাথমিকভাবে ওজন বহন করে। জলচর সেটাশিয়া ক্লেডের সদস্যদের বিবর্তন হয়েছিল যুগ্ম-খুর-যুক্ত চতুষ্পদী পূর্বপুরুষ থেকে। তাই আধুনিক শ্রেণিবিন্যাস আর্টিওডাক্টাইলা এবং সেটাশিয়া দুটোকে অন্তর্ভুক্ত করেছে সেটার্টিওডাক্টাইলা বর্গে।
মোটামুটিভাবে ২২০টি যুগ্ম-খুর-যুক্ত চতুষ্পদী প্রজাতি আছে। এদের অনেকে মানুষের কাছে খাদ্য হিসেবে এবং অর্থনৈতিক ও সাংস্কৃতিকভাবে গুরুত্ব রাখে :
উটি ভারাই উরাভু

উটি ভারাই উরাভু (তামিল: ஊட்டி வரை உறவு, অনুবাদ 'উটি পর্যন্ত সম্পর্ক') হচ্ছে ১৯৬৭ সালে মুক্তিপ্রাপ্ত একটি তামিল প্রণয়ধর্মী নাট্য চলচ্চিত্র। চলচ্চিত্রটির প্রযোজক ছিলেন কোভাই চেড়িয়ান এবং চলচ্চিত্রটি ও কাহিনী রচনা করেছিলেন সি ভি শ্রীধর। চলচ্চিত্রটিতে মুখ্য ভূমিকায় অভিনয় করেছিলেন শিবাজি গণেশন, কে আর বিজয়া, আর মুথুরমণ এবং এল বিজয়ালক্ষ্মী। এল বিজয়ালক্ষ্মীর বিয়ের আগে এটিই ছিলো সর্বশেষ অভিনীত চলচ্চিত্র। এই চলচ্চিত্রটি শ্রী রঙ্গ নিথিলু' (১৯৮৩) নামে তেলুগু ভাষায় পুনর্নির্মিত হয়।
চলচ্চিত্রটির সঙ্গীত পরিচালক ছিলেন এম এস বিশ্বনাথন এবং গানের কথা লিখেছিলেন কন্নদাসন।
চলচ্চিত্রটি ব্যবসাসফল ছিলো। দ্য হিন্দু পত্রিকার মালতী রঙ্গরাজন চলচ্চিত্রটির কাহিনীর প্রশংসা করে বলেন, "চলচ্চিত্রটির কাহিনী খুবই সুন্দর, অভিনেতা-অভিনেত্রীদের অভিনয় হৃদয় ছুঁয়ে যায়"।
১৯৯৭ সালে তেড়িনেন ভানদাদে নামের একটি চলচ্চিত্র বের হয় এই 'উটি ভারাই উরাভু' চলচ্চিত্রেরই গান 'তেড়িনেন ভানদাদে' এর নাম অনুসারে, এখানে শিবাজি গণেশনের পুত্র প্রভু অভিনয় করেছিলেন।
সাহারা মরুভূমি

সাহারা ( আরবি: الصحراء الكبرى, aṣ-ṣaḥrāʼ al-kubrá, উচ্চারণ: আস্‌সাহ্‌রাʼ আল্-কুব্‌রা বা ‘মহান মরুভূমি’ ) হলো বিশ্বের বৃহত্তম গরম মরুভূমি এবং অ্যান্টার্কটিকা ও আর্কটিকের পরে বিশ্বের তৃতীয় বৃহত্তম মরুভূমি। এর আয়তন ৯২,০০,০০০ বর্গ কিলোমিটার অথবা ৩৬,০০০,০০ বর্গমাইল।
মিশর, মরক্কো, আলজেরিয়া, তিউনিসিয়া, লিবিয়া, চাদ, সুদান, নাইজার, মালি, মৌরিতানিয়া প্রভৃতি দেশ পর্যন্ত সাহারা মরুভূমি বিস্তৃত।
সাহারার লিবিয়া ও আলজেরিয়া অংশে প্রচুর তেল ও প্রাকৃতিক গ্যাস পাওয়া গেছে। তা ছাড়া এই মরুভূমিতে তামা, লোহা, ফসফরাস ইত্যাদি অনেক খনিজ দ্রব্যও আছে।
অত্যন্ত উষ্ণ ও শুষ্ক আবহাওয়া লক্ষ্য করা যায়। বার্ষিক গড় বৃষ্টিপাত ৩ ইঞ্চির বেশি হয় না। দিনে প্রচন্ড গরম ও রাতে ঠান্ডা(প্রায় ৪°সে.)। কখনো কখনো পাহাড়ের চূড়ায় বরফও জমে থাকতে দেখা যায়। শীতকাল থেকে গ্রীষ্মকালে তাপমাত্রা ১০ ডিগ্রী সে. থেকে ৪৩ ডিগ্রী সে. পর্যন্ত ওঠানামা করে। লিবিয়ার আল‍-আজিজিয়া পৃথিবীর উষ্ণতম স্থান।
অধিকাংশই বেদুঈন। তারা ছাগল, ভেড়া, ও উট পালন করে এবং পানির সন্ধানে ঘুরে বেড়ায়। খেজুর, গম, যব ইত্যাদি চাষ করে। স্থানীয় তুয়ারেগ জাতির মানুষেরা বিদেশি পর্যটকদের ভ্রমণ নির্দেশক হিসেবে কাজ করে।
মরুভূমির কোনো কোনো জায়গায় ঘাস, গুল্ম ও ছোট গাছ জন্মে। পানির সন্ধানে উদ্ভিদ গুলোর মূল মাটির খুব গভীরে পৌঁছায় এবং অনেকক্ষেত্রেই বাতাস থেকে পাতার মাধ্যমে পানি গ্রহণ করে। আর্টেজীয় কূপের সাহায্যে জলসেচ করে কৃষিকাজ করা হয়।‌ এখান কার মানুষ রা যাযাবর।
সাপ, গিরগিটি ও খেঁকশিয়ালের মত প্রাণী বাস করে। যাযাবর ও পণ্যবাহকেরা যাতায়াতের জন্য উট ব্যবহার করে।একে 'মরুভূমির জাহাজ' বলা হয়। ৭০ প্রজাতির স্তন্যপায়ী, ৯০ প্রজাতির পাখি, ১০০ প্রজাতির সরীসৃপ আর কিছু আর্থ্রোপোডা পর্বের প্রাণীর বসবাস সাহারায়।
১০,০০০ বছর আগে সাহারার আবহাওয়া অপেক্ষাকৃত আর্দ্র ও শীতল ছিল, বেশ কিছু হ্রদ ও ছোট নদীর অবস্থানের প্রমাণ পাওয়া যায়। বর্তমানে শুষ্ক মরুভূমি, এমন কিছু অঞ্চলের পাহাড়ের গুহায় আদিম মানুষের বসবাসের চিহ্ন (গুহাচিত্র ও পাথরের যন্ত্রপাতি) পাওয়া গেছে যা থেকে বোঝা যায় ঐ এলাকা থেকে এক সময়ে সহজে পানির নাগাল পাওয়া যেত। এই এলাকায় হাতি ,জিরাফ ও অন্যান্য প্রাণী বাস করত।
আফ্রিকা বিষয়ক এই নিবন্ধটি অসম্পুর্ণ, আপনি চাইলে এটিকে সমৃদ্ধ করতে পারেন।
Velbloud jednohrbý

Velbloud jednohrbý (Camelus dromedarius), označovaný často jako dromedár nebo dromedář, je velký savec z čeledi velbloudovitých (Camelidae), který je v přírodě už vyhuben a žije jen ve zdomácnělé formě. Zde slouží k přenášení těžkých nákladů nebo jako dopravní prostředek.
Před zdomácňováním, které začalo už asi 4000 let před naším letopočtem, žil dromedár zřejmě v severní Africe a Arábii. Dnes je dromedár významné hospodářské zvíře a chová se na původním území výskytu, v Přední a Malé Asii až po Indii. Divoce se dnes vyskytuje pouze v Austrálii, kde byli dromedáři uměle vysazeni lidmi.
Jeho přirozeným biotopem byly polopouště a suché stepi, pouště a planiny.
Velbloud jednohrbý je velké zvíře s dlouhýma nohama dlouhé 2,2 až 3,4 m a vážící 450–550 kg. Má krémově světle hnědou hrubou srst nejdelší na temeni, krku, hrdle a hrbu a ocas měřící 50 cm. Na očích má dvouvrstvé řasy, které ho ochraňují před vniknutím písku do očí.
Typickým znakem dromedára je jeden hrb na hřbetě, který pohlcuje teplo a chrání tak zvíře před sluncem. Kromě toho obsahuje zásobní tuk, jehož odbouráváním se uvolňuje energie a voda.
K životu v horkém, suchém podnebí je velbloud vybaven různými adaptacemi. Nejnápadnější z nich je schopnost přečkat dlouhé období bez pití, která souvisí se schopností vázat v organismu vodu. Velbloud ovšem nezadržuje vodu v hrbu (jak si dříve lidé mysleli), ale ve výstelce žaludku. Ledviny jsou schopné koncentrovat moč a snižovat tak ztrátu vody. Další vlhkost je absorbována z trusu. Kromě toho klesá velbloudům v noci tělesná teplota a během dne zvolna stoupá, takže se zvířata nemusejí potit, aby se ochladila.
Během dlouhého období bez vody může velbloud jednohrbý ztratit až 27 % tělesné hmotnosti bez vážných následků. Tuto ztrátu dokáže rychle vyrovnat během asi 10 minut tím, že vypije velké množství vody.
Velbloudi jednohrbí se živí trávou a dalšími dostupnými rostlinami (dokonce i trnitými), nebo ožírají kosti a vyschlé zdechliny. Dokáží žít v oblastech s řídkým, tuhým porostem. Žijí v malých stádech tvořených z několika samic, mláďat a jednoho samce, který stádo ochraňuje pliváním a kousáním.
Rozmnožování dromedárů se odehrává jen jednou ročně – v období, kdy je dostatek potravy. Jelikož jsou ale samci dosti agresivní, není velkou výjimkou úmrtí protivníka na četná pokousání. Velbloudovití se páří vleže. Jeden samec vystačí obvykle na 8 až 10 samic a páření může trvat 10 až 20 minut. Přitom vydává samec velice hlasitý řev.
Po 365 až 440 dnech březosti se samice oddělí od stáda a rodí vstoje jediné mládě. Jakmile je schopné pohybu, což je asi za den, připojí se i s matkou ke stádu. Ačkoli mládě saje téměř rok, záhy po narození oždibuje rostliny a ve 2 měsících se jimi pravidelně přikrmuje. Samice je s mládětem v kontaktu pomocí hlasových projevů a ztracené mládě se ozývá naříkavým voláním. Samci dospívají ve věku 4 až 5 let, samice již ve 3 až 4 letech.
Velbloud uchem jehly

Velbloud uchem jehly je biblický příměr pocházející z Babylónského Talmudu (Bava Mecia 38a) a přijatý do Nového zákona, že bohatý člověk nemůže být přijat do království Božího. V této podobě je také názvem divadelní hry a několika filmů.
Kromě Markova evangelia se Ježíšův citát vyskytuje i u Matouše a Lukáše. Neobvyklý příměr se vysvětluje záměnou tehdy již stejně se vyslovujících slov kamélos a kamílos v řeckém originále, tedy pojmů velbloud a kotevní lano. Podobenství odedávna budilo pozornost kvůli svému sociálně ideologickému zahrocení, které zřejmě souvisí se situací prvotních křesťanů.
Velbloudovití

Velbloudovití jsou jedinou čeledí podřádu mozolnatci. Zahrnuje velbloudy, lamy a vikuně. Pro velbloudovité je typická jejich zvláštní chůze, tzv. mimochod, kdy se současně pohybuje přední i zadní končetina na jedné straně a tím je jejich chůze kymácivá.
Podobně jako u mnohých jiných zvířat se názory na klasifikaci recentních velbloudovitých liší, ale podle genetických průzkumů by měl vypadat nejspíše takto:
Lamy se vyskytují v Jižní Americe, domestikované formy jsou chovány kosmopolitně. Velbloudy můžeme potkat na Blízkém východě a v severní Africe, kde polodivoce žijí velbloudi jednohrbí, a ve střední Asii, kde dosud žijí divocí velbloudi dvouhrbí, ze kterých je odvozena jeho domestikovaná forma. Není-li velbloud jednohrbý odvozen také z divokých drabařů, tak je možné, že jeho předkem je fosilní druh Camelus thomasi doložený z Předního východu. Velbloudy jednohrbé lze najít i v Austrálii, kam byli uměle vysazeni. Evoluční původ čeledi se paradoxně nalézá v Severní Americe, odkud se velbloudovití rozšířili do Asie a Jižní Ameriky, následně však v této oblasti vyhynuli a čeleď se tak vyskytuje ve dvou izolovaných regionech.
Pro velbloudovité jsou typické dlouhé, štíhlé nohy a krk a malá hlava. Hustý kožich je chrání před sluncem i zimou. Na rozdíl od většiny sudokopytníků, kteří mají na končetinách ještě i 2. a 5. prst v podobě paspárků, mají velbloudovití zachovaný jen 3. a 4. prst a ostatní prsty mají pouze v podobě drobných kůstek. Také se liší tím, že nejsou jako ostatní kopytníci prstochodci, ale našlapují na poslední tři články prstů kryté mozolem. To je chrání před rozpáleným povrchem, po kterém chodí, a také dovoluje chodit po písku. Velbloudovití mají třídílný žaludek. Dva předžaludky – bachor a čepec – a vlastní žaludek – slez. Zvláštností jsou také speciálně upravené přední zuby a krátké slepé střevo. Zajímavou odlišností od ostatních savců jsou oválné červené krvinky, které jim tak umožňují lépe hospodařit s vodou.
Velbloudi a lamy žijí většinou ve stádech vedených dominantním samcem. Někdy samci vytvářejí mládenecké skupiny nebo žijí samotářsky. Pro tato zvířata je charakteristické plivání jako jedna z obranných taktik. Využívají několik typů plivání, od výhrůžného plivání pouze slin až po vyprázdnění natráveného obsahu předžaludků. Vzhledem k oblastem jejich výskytu nejsou zástupci této čeledi nároční na potravu, často si vystačí pouze se suchou trávou. Velbloudi vydrží až 40 dní bez potravy a na rozdíl od lam také mnoho dní bez vody. Samice rodí přibližně jednou za rok jedno mládě.
Velbloudí srst

Vlákna z velbloudí srsti (angl.: camel hair, něm.: Kamelhaar) – velbloudí vlna patří k nejdražším textilním surovinám. . Jejich celosvětová produkce se odhaduje na 2 500 ročních tun .
Severoafrický jednohrbý velbloud (dromedár) dává velmi hrubou vlnu, vhodnou jen na výrobu koberců.
Naproti tomu asijský dvouhrbý velbloud (hlavně v severozápadní Číně a v Mongolsku) má velmi jemnou, hebkou srst, vlákno je skoro bílé, velmi kadeřavé, s hrubými šupinami na povrchu.
Vlna se nemusí stříhat. Chomáče vláken se sbírají, když je velbloudi ztrácejí po studeném ročním období (až 5 kg za sezonu).
Jemnost: z mláďat (baby camel hair) 16–17 µm, standardní jakosti 20–29 µm, chlupy 30–120 µm, odchlupacená podsada 16–20 µm. Obsah jemných vláken v srsti kolísá mezi 35 a 75 %.
Délka vláken z podsady 36–40 mm, chlupy z pesíku až 37,5 cm
Pevnost vláken dosahuje např. při jemností 23,5 µm až 22 g/tex, vlákna jsou zakroucena asi 1,5 obloučky na cm.
Ceny odchlupacených vláken z podsady (v roce 2002 pro průmyslové zpracování) se rozlišují podle možného použití: vlákna na pletařské příze = 24 USD/kg, na prvotřídní tkalcovské příze = 12-13 USD/kg, 2. třída tkalcovských přízí = 9 USD/kg.
V maloobchodě se např. nabízela v roce 2016 odchlupacená vlákna za 80 €/kg.
Odchlupacení a praní se provádí zpravidla v chovatelském regionu, po třídění podle stáří zvířat a podle barevných odstínů vláken se materiál většinou vyváží ke spřádání do USA, Japonska nebo do Evropy (Itálie).
Jemná vlákna se zpracovávají vlnařskou technologií často ve směsi s ovčí vlnou na
Podrobnější údaje o zpracování velbloudí vlny nebyly dosud (2016) zveřejněny. Studie o celosvětové spotřebě textilií z velbloudí vlny se dá zakoupit za 4000 USD.
Ropalodontus camelus

Ropalodontus camelus es una especie de coleóptero de la familia Ciidae. La especie fue descrita científicamente por Elzéar Abeille de Perrin en 1876.​
Ropalodontus camelus camelus habita en Asia Menor y Ropalodontus camelus berberus en el nordeste de África.​
Struthio camelus camelus

El avestruz de cuello rojo o avestruz del Sahara (Struthio camelus camelus) es una subespecie de avestruz que habita los desiertos y estepas del norte africano.
Es la más robusta de las subespecies de avestruz (y a la vez de todas las aves actuales), así como también la más veloz en tierra, y la que mejor soporta la carencia de agua (siendo razonable por ser un animal de hábitat secos). Haciendo honor a su nombre, la coloración de su cuello y patas es rosa rojizo, más intenso en los machos durante la época de celo.
Esta subespecie se encuentra en una situación mucho más preocupante que las demás. Tan solo quedan algunos ejemplares dispersos por varios países del norte de África. Entre los intentos de conservación de esta especie destaca su introducción en el Parque nacional de Souss-Massa, en Marruecos, con el objeto de aclimatarlo a condiciones naturales y proceder, posteriormente, a su liberación en su antigua área de repartición cuando se pueda garantizar su supervivencia.​ Su reproducción ha sido tan exitosa que se han empezado a trasladar ejemplares a zoológicos europeos para contribuir a la conservación del núcleo salvaje.
Struthio camelus australis

El avestruz de cuello azul (Struthio camelus australis) es una subespecie de avestruz que habita el sudoeste de África.
Esta subespecie se distingue por tener en ambos sexos el cuello y las patas de color gris, en lugar de los tonos más rojizos de las otras subespecies.
Esta es la subespecie más aprovechada por su plumaje, su explotación constituye una industria muy remunerativa en muchos puntos del continente africano, por lo que se le caza solo por sus plumas, siendo más valiosas las del macho (por ser negras brillantes) que las de las hembras (más grises blanquecinas).
Camelidae

Camélidés
Les camélidés sont une des familles de l'ordre des mammifères artiodactyles. Les camélidés disposent de 74 chromosomes. Les espèces vivantes du genre sont le dromadaire et le chameau de Bactriane, en Afrique et en Asie, et le lama, l'alpaga, le guanaco et la vigogne en Amérique.
Le substantif masculin pluriel camélidés est dérivé du radical du latin camelus (« chameau »).
Les Camélidés sont des mammifères artiodactyles d'origine nord-américaine, mais ils ont disparu de cette partie du continent alors qu'ils se répandaient en Amérique du Sud, en Asie, puis en Afrique, continents où ils ont survécu pour donner naissance aux espèces modernes. Il existe également en Australie des dromadaires importés à l'origine comme animaux de bât et vivant aujourd'hui à l'état sauvage.
Contrairement à ce qui est parfois affirmé, les globules rouges des camélidés, comme ceux de tous les autres mammifères, n'ont pas de noyau. En revanche, leur forme petite et ovale leur permet de se déplacer dans un sang épais en cas de déshydratation. De même, ils sont capables lors d'un apport d'eau soudain et important de gonfler fortement, sans se rompre sous l'effet de la pression osmotique.
Les humains préhistoriques chassaient les camélidés pour leur chair, et certains paléontologues les suspectent d'avoir exterminé ces animaux en Amérique du Nord, au cours de l'Holocène. Cette viande se consomme toujours et sa conservation se fait souvent par séchage.
Par contre, les Andins d'Amérique du Sud, les Asiatiques et les Africains ont domestiqué avec succès les camélidés, animaux peu exigeants et adaptables à des conditions climatiques difficiles (haute montagne dans le premier cas, désert dans le second), créant des races parfois très distinctes de leurs ancêtres sauvages (comme l'Alpaga à la laine épaisse).
Les espèces sud-américaines ont surtout été utilisées pour leur laine, et les espèces de l'Ancien Monde en tant qu'animaux de trait et de bât. Mais, dans les deux cas, les humains ont pu trouver d'autres utilités dans ces animaux, par exemple en consommant leur viande (qui est malgré tout peu savoureuse, et qui est prohibée dans certaines traditions, comme chez les Juifs).
Depuis le XIX siècle, les Occidentaux ont aussi tenté d'acclimater les camélidés (tout du moins leurs formes domestiques) en Europe, Amérique du Nord et Australie, avec plus ou moins de succès.
Ce taxon était inclus parmi les Tylopodes.
La famille des camélidés comprend selon Mammal Species of the World 3 genres et 4 espèces vivantes :
Ces deux derniers genres vivent en Amérique alors que le premier est originaire d'Afrique ou d'Asie.
Selon Paleobiology Database (2 jan 2010) :
Phylogénie des familles des Cétartiodactyles actuels (Cétacés non développés) :
Autruche à cou rouge

Struthio camelus camelus
L’Autruche à cou rouge, ou Autruche d'Afrique du Nord (Struthio camelus camelus) est la sous-espèce type de l'Autruche d'Afrique (Struthio camelus). C'est la plus grande des sous-espèces d'autruches, ce qui en fait le plus grand des oiseaux. Elle est considérée comme en danger critique.
L'Autruche à cou rouge est l'une des quatre sous-espèces d'autruches. C'est la seule à occuper le milieu particulièrement difficile du Sahara et du proche Sahel. Il y a environ un siècle, elle pouvait se rencontrer dans toute la périphérie du Sahara, soit 18 pays, ne subsistant de nos jours que dans six pays.
L'Autruche à cou rouge est la plus grande sous-espèce de Struthio camelus, avec une hauteur de 2,74 m et un poids pouvant aller jusqu'à 154 kg. Son cou est d'un rouge rosé, le plumage des mâles est noir et blanc et celui des femelles est gris.
Les autruches à cou rouge en captivité sont pour l'essentiel des populations reproductrices dans des zoos d'Europe ou du Moyen-Orient, tel que le zoo de Paignton au Royaume-Uni, le zoo de Hanovre en Allemagne, ou encore la réserve africaine de Sigean dans le Sud de la France.
Le nom valide de ce taxon est Struthio camelus camelus, Linnaeus, 1758. Il a pour synonyme Struthio camelus spatzi, Stresemann, 1926.