davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
Chicken tenders

Chicken tenders(also known as chickengoujons,tendies,chicken strips,chicken fingers, orchicken fillets)arechicken meatprepared from thepectoralis minor musclesof the animal.These strips of white meat are located on either side of the breastbone, under thebreast meat(pectoralis major).They may also be made with similarly shaped pieces cut from chicken meat, usually the breast, or sometimes just pulverized chicken flesh.
Chicken tenders are prepared by coating chicken meat in abreadingmixture and thendeep fryingthem, in a manner similar to the preparation ofschnitzel.They are a very popular snack or main course due to their convenience and have become a staple across the United States. Chicken tenders are a popular fast-food snack in the U.S.Some of the most popular fast-food restaurants that sell chicken tenders includeRaising Cane's Chicken Fingers,Chick-fil-A,Church's Chicken,KFC,Popeyes,Zaxby'sandCulver's.
Chicken tenders were first made at thePuritan BackroominManchester, New Hampshire, in 1974. Charlie Pappas salvaged chicken pieces that had been trimmed from larger cuts of chicken, marinating and frying them to create chicken tenders.
Other restaurants inSavannah, Georgia, andBaton Rouge, Louisiana, have challenged this claim with later assertions to the invention of chicken tenders, although the consensus supports the claim in Manchester.In 2023, Manchester was officially declared the "Chicken Tender Capital of the World" by MayorJoyce Craig.
Chicken tenders are amass-producedproduct in the United States.They gained popularity in the mid-to-late 1980s as an alternativefast foodchoice tochicken nuggets, since they retained more chicken meat.Production can involve coating chicken meat with spices,polyphosphateand breading or crumbs, flash-frying the product to hold the breading in place, and then freezing itprior to shipment for consumer, retail and commercial use.Tyson Foodsis one such company that mass-produces chicken fingers.Some are manufactured with a specific flavor profile, such as with aBuffalo-stylehot sauce flavor.They are also manufactured with flavors such as Honey BBQ and Parmesan Herb Encrusted.
Chicken tenders are sometimes grilled rather than fried; they may accompany salads or pasta.
The chicken tenders invented at the Puritan Backroom in 1974 were marinated induck sauce, and marinated "Manchester chicken tenders" can be found at other restaurants in theManchester area.
Airline chicken

Airline chickenor airline chicken breast is a cut of chicken composed of the bonelesschicken breastwith thedrumetteattached. The breast is skin-on, and the first wing joint and tendon are attached while the rest of the breast is boneless.The cut is intended to contribute to the presentation of the final dish by providing visual interest.
The name of the cut is variously attributed to the shape resembling an airplane wing or that, because the exposed bone could be used as a handle to pick up the entire piece and eat it out of hand, it made it easier to eat in-flight.It is typically a specialty cut.
The cut is also known as aFrenchedbreast, due to the end of the wing bone being trimmed or Frenched,or chicken supreme.It is also known as Statler chicken, a name that originated from theStatler Hotel Boston, built in 1927 byE.M. Statler.
Chicken lollipop

Chicken lollipopis a popularIndianfried chickenappetiser. Chicken lollipop is essentially afrenchedchicken winglet, wherein the meat is cut loose from the bone end and pushed down, creating alollipopappearance.
Recipes vary from individuals.However, many start by using the middle segment of the chicken wing or thigh. The middle segment has one of the two bones removed, and thefleshon the segments is pushed to one end of the bone. These are then coated in a spicy redbatterwhose main ingredients includered chili powder, andturmeric.The coated chicken is thenmarinatedfor a couple of hours. The marinated chicken is usuallydeep friedin oil, but another well-known choice includesbaking. The exposed bone is sometimes wrapped inaluminum foil.
Chicken Chettinad

Chicken ChettinadorChettinad chickenis a classicIndian recipe, from thecuisine of ChettinadinTamil Nadu, India. It consists ofchickenmarinated inyogurt,turmericand a paste of red chillies,kalpasi, coconut,poppy seeds,coriander seeds,cumin seeds,fennel seeds,black pepper, ground nuts, onions, garlic andsesame oil. It is served hot and garnished withcorianderleaves, accompanied with boiled rice orparatha.
Chicken marsala

Chicken marsala(Italian:pollo al marsalaorscaloppine al marsala) is anItalian-American dishof chickenescalopesin aMarsala winesauce.
It is a variation of traditional Italianscaloppinadishes, of which there are many varieties throughout Italy. The dish dates to the 19th century, when it may have originated with English families who lived in westernSicily, where Marsala wine is produced.
Slices of chicken breast are coated in flour, brieflysautéed, and then removed from the pan, which is then used to make a Marsalareductionsauce. The sauce is made by reducing the wine to nearly the consistency of a syrup while adding garlic. The sauce is then poured over the chicken, which has been kept in a warming oven, and served immediately.
As an alternative method, the chicken breasts may bebraisedin a mixture of Marsala wine andbutter.
Pitik pedhes

Ayam lombokminangka sajian pitik Indo-Tionghoa sing misuwur minangka warisan sakahakka Cina.Ing India, iki bisa uga kalebu macem-macem persiapan pitik garing.Sanajan umume pitik tanpa rambut digunakake ing sajian iki, sawetara wong uga nggunakake pitik balung.Ayam lombok kasedhiya sawetara variasi kanthi rempah-rempah lan bumbu sing beda, uga varian "saus" lan "garing" kanthi jumlah saus utawa kuah.Kontribusi saka Asia Selatan sajian iki yaiku rempah-rempah sing digunakake, dene sumbangan Hakka kalebu rasa legi lan gurih, uga teknik masak Cina sing digunakake nalika nyiyapake.
Rica-rica pitik

Rica-rica pitikiku sawijining panganan kang digawé saka dagingpitik.Panganan iki asalé sakaManado,Sulawesi Utara.Tembung rica asalé saka basaManadokang tegesé "pedhes" utawalombok.Resep kanggo nggawé rica-ricapitikakèh maceme, uga cara masake, kang padha ya iku rasané kang pedhes. Pitik rica-rica disugatake karosegalan bawang goreng sarta timun.
Pitik gorèng Korèa

Pitikgoreng Korea, biasane diaranichikin(치킨, saka basa Inggris "pitik") ing Korea, nuduhake macem-macem masakanpitik gorengsing digawe ingKorea Selatan, kalebuhuraideu-pitikdhasar (후라이드 치킨, saka basa Inggris "ayam goreng") lanpitik yangnyeompedhes (양념 치킨, "pitik bumbu").Ing Korea Kidul, pitik goreng dikonsumsi minangka panganan, panganan pembuka, <i id="mwGQ">anju</i> (panganan sing disedhiyakake lan dipangan karo ombenan), utawa minangka cemilan sawise mangan.
Pitik goreng Korea diterangake dening Julia Moskin sakaThe New York Timesminangka "kulit tipis, retak lan meh transparan".Pitik biasane dibumbui karo rempah-rempah, gula, lan uyah, sadurunge lan sawise digoreng. Restoran pitik goreng Korea umume nggunakake pitik cilik utawa medium; pitik sing luwih enom iki ngasilake daging sing luwih lembut. Sawise digoreng, pitik biasane dicet nganggo saus nganggo sikat kanggo nutupi pitik kanthi lapisan tipis kanthi rata.Acar lobaklanbir(utawaminuman berkarbonasi) asring disajikake karo pitik goreng Korea.
Pitik 65

Ayam 65minangka pangananpitik singpedhes lanjero digorengsaka Hotel Buhari,Chennai,India, minangka entrée, utawa cemilan cepet. Rasane sajian bisa disebabakelombok abang, nanging bahan sing tepat kanggo resep bisa beda-beda. Bisa disiyapake nggunakake pitik tanpa tulang utawa balung lan biasane disajeni nganggo bawang lan hiasan lemon. Varian vegetarian kaya "Paneer 65" utawa "Gobi 65" nggunakake paneler utawakembang kol. Nalika jeneng "Chicken 65" umume digunakake kanggo ngrujuk sajian kasebut, ana akeh teori sing nyebutake asale. Sanajan Ayam 65 wis mantep minangka ciptaan AM Buhari rantai Hotel Buhari,popularitas minangka sajian nyebabake sawetara mitos babagan asale. Salah sawijining akun negesake manawa sajian kasebut muncul minangka solusi panganan sing gampang kanggo tentara India ing taun 1965. Akun liyane negesake manawa panganan kasebut ngemot 65 lombok lombok sing direncanakake dening petugas hotel sing cerdas. Iki uga diklaim bisa ana gandhengane karo syarat daging kudu saka pitik umur 65 dina. Ana liyane sing ujar tegese 65 daging pitik.
Pitik Kung Pao

Pitik kung pao( Chinese    ), uga ditranskripsikeGong BaoutawaKung Po, minangka panganan Cina singpedhes landigoreng digawe nganggo kubus ayam, kacang, sayuran (khususbawang bawang Welsh), lanmrica cabe. Sajian klasik ing masakan Sichuan diwiwiti ing Provinsi Sichuan ing sisih kidul-kulon China lan kalebu lada Sichuan . Sanajan panganan kasebut ditemokake ing saindenging Tiongkok, ana jinis regional sing biasane ora pedhes tinimbang porsi Sichuan.pitik Kung Pao uga minangka bahan kuliner Tionghoa Barat.
Gulé pitik

Gulai ayam(MinangkabaulanIndonesiakanggo 'pitik Gulai') punika olah-olahan tradisionalsajian Indonesiasakapitikmasak ing pedhes a, sugih, kuning,karesauce -like disebutGulai. Asale sakaSumatra Kulon(Padang). Bisa diklasifikasikake minangkakariIndonesia. Bebarengan karo gulai kambing, (wedhus utawa mutton gulai), iki minangka variangulai singpaling umum lan kawentar.
Pitik geprèk

Pitik geprèk(Aksara Jawa: ꦥꦶꦠꦶꦏ꧀ꦒꦼꦥꦿꦺꦏ꧀ ꧈ ꦥꦶꦠꦶꦏ꧀ ꦒꦼꦥꦿꦺꦏ꧀ ) iku sawijining olahanIndonesiasing kemripik adhedhasar pitik goreng sing panas lan pedhes nganggosambal.Saikiayam geprekumume ditemokake ingIndonesialan negara-negara tanggane, nanging asale sakaYogyakartaingJawa.
Geprekminangka istilah basaJawakanggo "remuk" utawa "dibanting", mulaayam geprektegese "pitik remuk".Lumayan mirip karopanyet ayamjawa timur tradisional, amarga kalorone goreng pitik digoreng lan dicampur karo sambel cabaisambal singpanas lan pedhes.Bedaneyaikuayam penyetyaikuayam gorengtradisional jawa sing wis matengbumbu kuning(tempel bumbu kuning) banjurdigorengnganggominyak sawit. Nanging,Ayam geprekluwih mirip karopitik gorenggaya Barat (Amerika), yaiku ayam goreng renyah dilapisi adonan, utawa dikenal ing Indonesia minangkaayam goreng tepung(ayam gorengadonan).
Dak-bokkeum-tang

Dak-bokkeum-tang(Hangul:닭볶음탕, --- 湯),Dak-dori-tang(Hangul:닭도리탕) utawapitik pedhes sing diuleniyaiku salah sawijining jinis olahan arupapanganantradisionalKorea singdigawe nggodhokpitik pitik sing anasayuran lan bumbu.Bahan-bahan kasebut kadang diaduk sadurunge digodhog.Iki minangkapanganan singkayajimimutawajorim, lanresepebeda-beda ing saindhenging semenanjung Korea. Bahan-bahan umum kalebukentang,wortel,mricaijo lan abang,mricaabang,bawang daun,bawangputih,bawangputih,jahe,gochujang(tempel cabai),gochutgaru(bubuk cabai),kecap, lanminyak wijen.
Moche River

TheMoche Riveris one of theriversof thePacific Oceanslope, located in the northern coast ofPeru, inLa Libertad Region. On both sides of this river is the millenaryMoche Valley. The Moche river goes through east to west themetropolitan area of Trujilloand its mouth is located in the Pacific Ocean in the limits ofMocheandVictor Larcoboth towns ofTrujillocity.
The river rises inLaguna Grandeabout 3988 m near the village ofQuiruvilca, with the name ofRio Grande, later adopting the names of theSan Lorenzo riverandConstancia river. At the height of the town of San Juan, about 14 km from its origin, takes its name of Moche River, which retains the same to its mouth at thesea.
*Moche river near the Pacific ocean (wikimapia)
Moche Route

TheMoche Routeis a tourist destination that begins in thePeruviancity ofTrujilloin what once was the seat of power of the Moche culture known as The Temples of the Sun and the Moon and then goes through a series of places that were part of the kingdomsMocheandChimu. The route runs along the northern Peruvian mainly through  the regions calledLa LibertadandLambayeque. In this route, are found the major archaeological sites in this area of Peru, belonging to the Moche culture. Recently the MINCETUR (Ministry of Tourism of Peru) has received the Ulysses Award for the promotion of this tourist route in 2011.
Some places of the Moche route are:
Moche, Trujillo

Mocheis aPeruviancity, the capital ofMoche DistrictinTrujillo ProvinceofLa Libertad Regionin northern Peru. It is located in theMoche Valleyand was the center of development of the ancientMocheor Mochicaculture. Now it is a major tourist destination of theMoche Routetourist circuit and It is part of the integrated area ofTrujillocity.
Moche (food)

Moche(also spelledmochiormuchi;Kapampangan:mutsi) arePampanganglutinous riceballs with a bean paste filling. Made fromgalapong(ground-soakedglutinous rice) and filled withmung- orred beanpaste, it is shaped into balls or ovals.Bukayo(caramelised grated coconut) may also be used. It is then boiled in water until it floats. It is then sprinkled withsesame seedsor crushed peanuts and served hot with a sauce made from sweetenedcoconut milk(gata).
Despite the similarity in name and ingredients,mocheis not derived from the Japanesemochiormuchi. It is derived frombuchi(orbutsi), theChinese-Filipinoversion ofjian dui. Unlike Chinesebuchi, the surface of moche is not browned.This dessert is closely related to theTagalogmacheandCebuanomasi.
Moche Valley

TheValley of Moche,orValley of Santa Catalina,is a large area of theLa Libertad Regionin northernPerusurrounding theMoche River. It has been farmed since the pre-Columbian era and currently contains rural and urban settlements.Trujillois the most important city of the valley. It is now the location of several towns and agricultural areas where products such assugarcaneandasparagusare cultivated. The irrigation of its lands is part of theChavimochichydraulic engineeringproject.
The pre-Columbian culturesMocheandChimuemerged here. The Mochicas applied their knowledge ofHydraulic engineeringand developed cultivationtechniquesin the valley and then on the arid coastline of northernPeru. Their culture flourished from 100 AD to 500 AD.
The Chimu developed later, rising from 900 AD to 1370 AD, when they were conquered by theInca.
It is a territory made fertile by the presence of the Moche river.One of the techniques applied in the valley is planting "wachaques" - wells dug to find water near the sea. "Totora" reeds (Scirpus californicus) were able to adapt to the brackish waters.
Major products cultivated in the valley are:
Livestock include cattle, horses,alpaca, sheep andLlama.
Some interesting places in the valley are:
Dünya ətrafında 80 xəzinə

Dünya ətrafında 80 xəzinə(ing.Around the World in 80 Treasures) -BBCtərəfindən istehsal olunmuş on seriyalı incəsənət və səhayətsənədli filmidir. İncəsənət tarixi üzrə mütəxəssisDen Kruinkşanktərəfindən hazırlanmış sənədli film ilk dəfə2005-ci ilin mart-aprel aylarında yayımlanmışdır. Filmin adıJül Verninməşhur"80 gün dünya ətrafında"romanının adından götürülmüşdür.
Serialda beş aylıq dünya turuna başlayan tədqiqatçı insanlar tərəfindən yaradılmış və müxtəlif ölkələrdə yerləşən 80 xəzinəni təqdim edilir. Mühüm əhəmiyyətli xəzinələr arasında memarlıq nümunələri və tarixi artefaktlar vardır. Dünya turu çərçivəsində ümumilikdə 34 ölkəni ziyarət edən Kruinkşank yeddiqitədənaltısında olur (Antarktidayagetmir). Həmin dövrdətəhlükəli ərazi olduğuna görətədqiqatçıİraqagetməkdən imtina edir.
Serial boyunca tədqiq edilən 80 xəzinədən başqa tədqiqatçı səfər etdiyi yerlərdə müxtəlif qeyri-ənənəvi qida nümunələrinin (qoyunxayası,beyin, müxtəlifcücülərvə sair) dadına baxır, yerli adətlər və ərazinin tarixi haqqında məlumat verir. Nəqliyyat vasitəsi kimitəyyarə,qatar,dəvə,ulaq,ayaq, hava şarı,velosiped,skuter, avtomobil və qayıq istifadə edilir.
Tədqiqatçının memarlığa olan sevgisi filmdə özünü açıq göstərir. Seçilmiş xəzinələrin bir çoxu memarlıq və tarixi abidələrdir. UKTV serialı bir neçə dəfə təkrar efirə verib. Lakin kommersiya standartlarına uyğun olaraq (arada reklamların yerləşdirilməsi üçün) bir saat müddətinə sığması üçün seriyalar montaj edilərək davam etmə müddəti 46 dəqiqəyə qədər azaldılıb.
Sənədli filmləri müşayiət edən iki cildli kitab nəşr edilmişdir. Den Kruinkşank tərəfindən səfər zamanı gündəlik kimi yazılmış kitablarda çoxsaylı səhnə arxası səhnələrin təsviri, xəzinələrin detallı təsviri və tədqiqatçının ziyarət etdiyi yerlər haqqında şəxsi fikirləri yer alır.
Serialın rəsmi BBC DVD-si19 may2008-ci ildə satışa çıxarılıb. DVD formatda satış lisenziyası müxtəlif ölkələrdə müxtəlif şirkətlərə satılıb.
মোচে সংস্কৃতি

মোচে সংস্কৃতি(অনেকক্ষেত্রেমোচিকা সংস্কৃতি, বাপ্রাক-চিমু সংস্কৃতিপ্রভৃতি নামেও পরিচিত) হলোদক্ষিণ আমেরিকামহাদেশেরপেরুরউত্তরাংশেপ্রশান্ত মহাসাগরেরউপকূলে আজকেরমোচেওত্রুহিলিওশহরের কাছাকাছি অঞ্চলে মোটামুটি ১০০ - ৮০০ খ্রিষ্টাব্দের মধ্যে বিকাশ ঘটা একটি সুপ্রাচীন সংস্কৃতি। বিশেষজ্ঞদের মতে অবশ্য এরা রাজনৈতিকভাবে কখনওই  একটি ঐক্যবদ্ধ রাষ্ট্র গঠন করে উঠতে পারেনি। কিন্তু রাজনৈতিকভাবে পরস্পর বিচ্ছিন্ন থাকলেও তারা একটি সাধারণ সংস্কৃতির জন্ম দিতে সক্ষম হয়। এদের তৈরি অসংখ্য দেবদেবীর মূর্তি ও বিশাল বিশাল স্থাপত্যর নিদর্শন আজ পর্যন্ত বিদ্যমান। বিশেষ করে সুন্দর সুন্দর মৃৎপাত্র, সোনার কাজ, মূলত ইঁটের তৈরি বিশাল বিশাল স্থাপত্য বাউয়াকাএবং জটিল ও বিস্তৃত সেচব্যবস্থা মোচে সংস্কৃতির বিশেষ বৈশিষ্ট্য।এদের সংস্কৃতি বিকাশের সমগ্র যুগটিকে আধুনিক ঐতিহাসিকরা মোটামুটি তিনটি পৃথক উপযুগে ভাগ করে থাকেন -প্রাচীন মোচে সংস্কৃতি(১০০ - ৩০০ খ্রিষ্টাব্দ),মধ্য মোচে সংস্কৃতি(৩০০ - ৬০০ খ্রিষ্টাব্দ) ওঅন্তিম মোচে সংস্কৃতি(৫০০ - ৭৫০ খ্রিষ্টাব্দ)।
এরা ছিল মূলত একটি কৃষিভিত্তিক সংস্কৃতি। কৃষির প্রয়োজনেই এরা বিস্তীর্ণ একটি অঞ্চল জুড়ে জটিল সেচব্যবস্থার বিকাশ ঘটায়। তার জন্য এরা প্রয়োজনে নদীস্রোতকে ঘুরিয়ে দিয়ে হলেও ফসলের মাঠে জলের জোগান নিশ্চিত করে।তবে এদের হস্তশিল্প সবচেয়ে বিখ্যাত। এদের তৈরি বিভিন্ন শিল্পদ্রব্য থেকে এদের জীবনযাত্রা সম্পর্কে অনেক কিছু জানতে পারা যায়। শিকার, মাছ ধরা থেকে শুরু করে মারপিট, এমনকী যৌনাচার পর্যন্ত বিভিন্ন বিষয়ের অত্যন্ত বাস্তবানুগ চিত্র সেখানে পাওয়া যায়। এদের তৈরি মূর্তিগুলির আরেকটি বিশেষত্ব হল সেগুলি বেশিরভাগই মনে হয় ব্যক্তিবিশেষের, কোনও দেবদেবীর নয়।
মোচেদের তৈরি আরও দুটি জিনিস বিশেষ উল্লেখের দাবি রাখে। তাদের ইঁট নির্মিত বিশাল বিশাল উয়াকাগুলির রঙের ঔজ্জ্বল্য, কারুকার্য ও বিশালত্ব সত্যিই বিস্ময়ের উদ্রেক করে। কিন্তু কিছুটা প্রাকৃতিক কারণে, কিছুটা স্পেনীয় বিজয়ের সময়ে লুঠপাটের কারণে সেগুলি আজ অনেকটাই ধ্বংসস্তূপে পরিণত। অন্যদিকে তাদের তৈরিসোনাও অন্য ধাতুর তৈরি শিল্পকর্মগুলি তাদের সুক্ষ্মতার জন্যই বিস্ময়উদ্রেককারী।এরা দক্ষিণে ইকা উপত্যকারনাজকা সংস্কৃতিরসমসাময়িক। এদের উদ্ভবের সাথে পূর্ববর্তীচাভিন সংস্কৃতিরযোগাযোগ আছে বলে মনে করা হয়।ওয়ারিওচিমুদেরএদের উত্তরসূরী বলে সাধারণভাবে ঐতিহাসিকরা মতপ্রকাশ করে থাকেন।
আকুলিকো

আকুলিকো,চাচাদো,আকুইকো,আকুসি,পিজচো(স্পেনীয়:Acullico) এক ধরনের সামাজিক, ধর্মীয় বিশ্বাসবোধ ও চিকিৎসার্থে ব্যবহৃত ঔষধ। কিঞ্চিৎ আকারে নেশাজাতীয়কোকাপাতামুখের অভ্যন্তরে গাল ও চোয়ালের মাঝখানে রাখা হয়।দক্ষিণ আমেরিকারদেশআর্জেন্টিনারউত্তরাংশ,চিলিরউত্তরাংশ,বলিভিয়ারপশ্চিমাংশ,পেরু,ইকুয়েডর,কলম্বিয়ায়এটি লোকেরা চিবিয়ে থাকে। সমুদ্রপৃষ্ঠ থেকে অনেক উঁচু এলাকার এসকল দেশে মূলতঃঅক্সিজেনেরঘাটতি মোকাবেলায় ব্যবহার করা হয়। এছাড়াও,শারীরিক ক্লান্তিবোধ, ক্ষুধামন্দা ও বদহজম দূরীকরণেও এর প্রয়োগ হয়।কোকা পাতা চিবানোর এ রীতিকে সচরাচর ‘আকুলিকার’, ‘চাচর’, ‘পিজচায়ের’, ‘কোকুইয়ার’ ও ‘ককুইরোস’ নামে ডাকা হয়।
আন্দিজ পর্বতএলাকায় প্রায় আট হাজার বছর পূর্বে কোকা চাষের কথা জানা যায়।মোচে সংস্কৃতিতেসিরামিকেরপাত্রে চাচার্জিংয়ের প্রমাণ বহন করছে।উপনিবেশবাদেরপর এর চর্চা বেশ কমে যায়। তবে, সেরো রিকো ডে পটসি এলাকায় খনির ন্যায় কষ্টকর কাজে নিযুক্ত ইন্ডিয়ানদের সহায়তায় এসংস্কৃতিরক্ষা পায়।
সাধারণতঃক্ষারজাতীয়সোডিয়াম বাইকার্বনেটবাচুনবাগাছপুড়িয়েছাঁইবা ব্লিচ বা ইলিপ্টা ব্যবহার করে এর প্রতিক্রিয়া বাড়ানোর চেষ্টা করা হয়।এরপর চুনের তরল বের করে ফেলা হয়। ব্লিচ বা ইলিপ্টা হালকা ধূসর বা ঘন বর্ণের হবে ও কিছু পাতার মাঝে রেখে মুখে দিতে হয়।
দীর্ঘ দূরত্বে বাস চালনা, অবকাঠামো নির্মাণ, খনির কাজ ও এ জাতীয় সমগোত্রীয় পেশায় এ অভ্যাস দীর্ঘদিন যাবৎ চলে আসছে। উপনিবেশকালীন সময়ে খনির ন্যায় কিছু ব্যবসায় এটি চলমান থাকে। কিন্তু নতুন কাজের সাথে জড়িত ব্যক্তিরা কাজের ফাঁকে বা পরীক্ষা চলাকালীন দীর্ঘ সময় সজাগ রাখতে এর ব্যবহার করতে থাকে।
জাইম পাজ জামোরা’রন্যায় বেশ কিছু বলিভীয় সরকার সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য প্রতিপালনে সহযোগিতা করে আসছে। তবে,ইভো মোরালেসএ ঐতিহ্য পালনে নতুন মাত্রা যোগ করেন। জনগোষ্ঠীর একটি অংশের প্রাত্যহিক কাজে এর ব্যবহার ও এজাতীয় সাংস্কৃতিক কাজের অনুশীলনে সহয়তাকল্পে তিনি ‘জাতীয় আকুলিকো দিবস’ পালনের কথা উল্লেখ করেন। ১১ জানুয়ারি, ২০১৩ তারিখে বলিভিয়া ১৯৬১ সালের মাদকবিরোধী সম্মেলনে স্বাক্ষর করলেও ১৯ ধারায় নিম্নবর্ণিত শর্তের কথা উল্লেখ করা হয়:
সতীনাথ ভাদুড়ীর সাহিত্যকর্ম

সতীনাথ ভাদুড়ী(২৭ সেপ্টেম্বর ১৯০৬ – ৩০ মার্চ ১৯৬৫) ছিলেন একজন বিশিষ্টভারতীয়বাঙালিকথাসাহিত্যিক।ভারতের স্বাধীনতা আন্দোলনেরপ্রেক্ষাপটে রচিতজাগরী(১৯৪৫) তাঁকে সাহিত্যিক হিসেবে প্রতিষ্ঠা প্রদান করেছিল। এই গ্রন্থটির জন্যই ১৯৫০ সালে তিনিরবীন্দ্র পুরস্কারলাভ করেন। ১৯৬৫ সালেইউনেস্কো প্রতিনিধিত্বমূলক সাহিত্যকর্মের সংকলনেরঅংশ হিসেবে ইংরেজিতে অনূদিতও হয়।সতীনাথ ভাদুড়ী বহু ভাষায় পারদর্শী ছিলেন এবং "চিত্রগুপ্ত" ছদ্মনামেও সাহিত্য রচনা করেন। তাঁর অপর বিখ্যাত উপন্যাসঢোঁড়াই চরিত মানস(১৯৪৯-৫১) দুই খণ্ডে প্রকাশিত হয়। সতীনাথ ভাদুড়ী বহুপ্রসূ লেখক ছিলেন না। তাঁর উপন্যাস, গল্প-সংকলন ও অন্যান্য রচনা সংকলনের সংখ্যা মাত্র চোদ্দো। বইটি তাঁর লেখা অন্যান্য উল্লেখযোগ্য গ্রন্থগুলি হল উপন্যাসঅচিন রাগিণীএবং জার্নালসত্যি ভ্রমণকাহিনী।
সতীনাথ ভাদুড়ীর সাহিত্যকর্মের পূর্ণাঙ্গ বিবরণ এই পৃষ্ঠায় দেওয়া হল:
সতীনাথ ভাদুড়ীর লেখা প্রবন্ধগুলির প্রথম প্রকাশের সূচি নিচে দেওয়া হল:
প্রথম সহস্রাব্দ

অ্যানো ডোমিনি বা প্রচলিত যুগেরপ্রথম সহস্রাব্দ১ থেকে ১০০০ বছর জুড়ে বিস্তৃত একটি সহস্রাব্দ হিসেবে গণনা করা হয় (প্রথম থেকে দশম শতাব্দী; জ্যোতিষশাস্ত্রে: জেডি ১৭২১৪২৫.৫ -২০৮৬৬৬৭.৫)। পূর্ববর্তী সহস্রাব্দের তুলনায় এই সময়কালে বিশ্বের জনসংখ্যা বেশ ধীরে বৃদ্ধি পেয়েছিল। ১ খ্রিস্টাব্দে প্রায় ২০ কোটি জনসংখ্যা থেকে ১০০০ খ্রিস্টাব্দ অবধি মাত্র ৩০ কোটির মতো জনসংখ্যা হয়েছিল।
পশ্চিমা ইউরেশিয়াতে (ইউরোপ এবং নিকট প্রাচ্য), প্রথম সহস্রাব্দ ছিল প্রাচীন যুগ থেকে মধ্যযুগে উত্তরণের সময়। প্রথম শতাব্দী রোমান সাম্রাজ্যের শীর্ষাবস্থান দেখেছিল যা পরবর্তীতে প্রত্নতাত্ত্বিক যুগে ধীরে ধীরে পতনের সম্মুখিন হয় এবং সে সাথে খ্রিস্টান ধর্মের উত্থান ও মহান অভিবাসনের সূচনা হয়। সহস্রাব্দের দ্বিতীয়ার্ধ ইউরোপের আদি মধ্যযুগ হিসেবে পরিচিত এবং পশ্চিমে ভাইকিং সম্প্রসারণ ও পূর্বে বাইজেন্টাইন সাম্রাজ্যের উত্থান দ্বারা চিহ্নিত।
পূর্ব এশিয়ায় প্রথম সহস্রাব্দ এক ব্যাপক সাংস্কৃতিক অগ্রগতির সময় ছিল। এ সময় পূর্ব এশিয়ায় বৌদ্ধধর্মের বিস্তার ঘটেছিল। চীনে দশম শতাব্দীতে পাঁচটি রাজবংশ এবং দশ রাজত্বের সময়কালে নতুন বিচ্ছিন্নতা উপস্থিত হওয়ার আগ পর্যন্ত হান রাজবংশের স্থান দখল করে নেয় চিন রাজবংশ এবং তারপর তাং রাজবংশের আবির্ভাব ঘটে। জাপানে, লোহার সরঞ্জামের ব্যবহারের দরুন কৃষকদের উৎপাদনশীলতা এবং ফসলের ফলন বৃদ্ধির ফলে জনসংখ্যার ব্যাপক বর্ধনশীল প্রবণতা দেখা যায়। জাপানে ইয়ামতো আদালত প্রতিষ্ঠিত হয়। গুপ্ত সাম্রাজ্য গঠনের আগ পর্যন্ত প্রথম সহস্রাব্দ জুড়ে ভারতীয় উপমহাদেশ অসংখ্য রাজ্যে বিভক্ত ছিল। আরব থেকে পশ্চিম এশিয়া, ভারত, উত্তর আফ্রিকা এবং আইবেরীয় উপদ্বীপে  ইসলাম ধর্মের ব্যাপক প্রসার ঘটেছিল যা ইসলামী স্বর্ণযুগে (–০০-১২০০) চূড়ান্ত রূপলাভ করেছিল।
মেসোমেরিকাতে (উত্তর আমেরিকার একটি ঐতিহাসিক ও সাংস্কৃতিক অঞ্চল যা প্রায় বেলিজ হয়ে মধ্য মেক্সিকো, গুয়েতেমালা, হন্ডুরাস, এল সালভাদর, নিকিরাগুয়া ও উত্তর কোস্তারিকা পর্যন্ত বিস্তৃত ছিল) প্রথম সহস্রাব্দ ব্যাপক বিকাশের সময়কাল ছিল যা ক্লাসিক যুগ (২০০-৯০০) নামে পরিচিত। এসময় তেওতিহুয়াকান (মেসোআমেরিকান শহর) একটি মহানগরীতে পরিণত হয় এবং এর সাম্রাজ্য পুরো মেসোআমেরিকাতে আধিপত্য করত। দক্ষিণ আমেরিকায় প্রাক-ইনকা ও উপকূলীয় সংস্কৃতি সমৃদ্ধ হয়েছিল। সেখানে প্রাচীন বিশ্বের সবচেয়ে চিত্তাকর্ষক ধাতুশিল্প এবং উৎকৃষ্ট মৃৎশিল্প তৈরি করা হতো। উত্তর আমেরিকায় সহস্রাব্দের শেষ দিকে মিসিসিপি নদ এবং ওহিও নদীর উপত্যকায় মিসিসিপি সংস্কৃতি গড়ে উঠেছিল। অসংখ্য শহর নির্মিত হয়েছিল এ সময় যার মধ্যে বৃহত্তম শহর কাহোকিয়া বর্তমান ইলিনয় রাজ্যে গড়ে উঠেছিল। কাহোকিয়ায় সন্ন্যাসীদের স্তূপ বা ঢিবি নির্মাণের কাজ শুরু হয়েছিল ৯০০-৯৫০ খ্রিস্টাব্দে।
সাব-সাহারান আফ্রিকাতে, বান্টু অভিবাসন প্রায় ৫ম শতাব্দীর মধ্যে দক্ষিণ আফ্রিকাতে পৌঁছে গিয়েছিল। অন্যদিকে ট্রান্স সাহারান ক্রীতদাস ব্যবসা ৯ম শতাব্দীর মধ্যে সাহারা এবং সোয়াহিলি উপকূল পর্যন্ত বিস্তৃত হয়েছিল।
Močická keramika

Močická keramikabyla tradičním projevem kultury jihoamerických předinckýchMočiků, kteří žili na severním pobřežíPeru(50–700 n. l.).
Svojí figurální a malovanou keramikou zachycovali mýty, legendy a také scény z každodenního života. Navázali na tradici předchozích kultur, zejménaChavínu– podle obřadního střediskaChavín de Huántarna náhorní plošině severního Peru. Dnes tuto keramiku nacházíme především v močických hrobech.
Močikové sice neznalihrnčířský kruh, ale používali formy, které jim umožnily vyrábět keramiku sériově.
Jejich nádoby mají typickou krémovou barvu, jsou plasticky zdobené a malované červenou, hnědou nebo černou barvou. Některé močické hrnčířské výrobky byly podobiznami hodnostářů a jejich tváří ve vznešených oděvech a s ozdobnou pokrývkou hlavy. Nevyhýbali se ani vyobrazovánísexu, a to i různých poloh při spojení nebo dokonceorálníhosexu. Častým námětem byli bojovníci ve zbroji. Z mytologických výjevů byly nejčastější souboje kočkovitého božstva s démony v podobě zvířat (krabů, ptáků). Námětem byly i lidské oběti, lékařské zákroky, lov, řemesla nebo divoká a domácí zvířata (psi,jeleni huemulové,žáby,lamy,morčata). Na některých nádobách jsou vyobrazeni běžci přenášející zprávy a kněží či mudrci, kteří luští značky napsané nafazolích. Je proto pravděpodobné, že Močikové používali fazole s vyrytými nebo namalovanými symboly zvanépallaresjako určitou pomůcku k předávání zpráv, odpovídajícípiktogramům. Nádoby lze rozdělit na modelované do podoby postaviček lidí, zvířat či částí lidského těla, ale existují i tvarově jednodušší nádoby, na nichž jsou výjevy pouze namalovány.
Pouteria lucuma

Pouteria lucumaje druhsubtropické, hospodářsky významnédvouděložné rostlinyz čeledizapotovité(Sapotaceae). Komerčně pěstována je především pro svéplodynazývanélucuma, lucma, lucmo, lúcuma, lúcumo, mammon, cumala, rucma, marcoči „zlato Inků“.
Vytrvalá, stálezelenárostlinamá podobu 8–15 m vysokého stromu s hustou, kulovitou korunou o průměru 6–8 m. Mladé větvičky jsou jemně, hnědavě ochlupené. Při poranění roní rostlina bílýlatex.
Listyjsou 12,5–25 cm dlouhé, 5–10 cm široké, na líci tmavě zelené a lehce kožovité, na rubu bledé a lehce ochlupené, oválné až obvejčité, na vrcholu tupé, na bázi zašpičatělé. Na větvích jsou soustředěny na jejich konce, kde rostou trsovitě.
Květytrubkovitého tvaru mají žlutozelenou barvu, rostou samostatně nebo v trsech po dvou až třech, poupata se tvoří v paždích většinou mladých listů.Kalichje ochlupený, tvořen 5–7 kališními lístky.Okvětítvoří 5 lístků, mezi nimiž se nachází 5patyčinek, které jsou delší nežtyčinkysamotné. Kvetení probíhá celoročně, přičemž první plody se na rostlině objevují po 15. roce života.
Plodyjsou lehce zploštělé, 200–350 g těžké, obvejčité až oválné, 7,5–10 cm dlouhé. Slupka je hladká, tenká, v průběhu zrání přechází z tmavě zelené na hnědozelenou.Dužninaje výrazně žlutá, pevná, suchá až moučná, až do fáze přezrání nasátálatexem, chut´ově velmi sladká, připomíná karamel, ořechy, vanilku či javorový sirup. Každý plod uvnitř obsahuje 1–5 oválných, lesklých, hnědýchsemen.
Druh typicky roste ve vyšších nadmořských výškách – 1000 až 2400 m n. m.,na slunečných stanovištích.Půdupreferuje dobře propustnou, neutrální až lehce kyselou, písčitou, s vyšším podílem organické hmoty. Velmi dobře snáší dlouhodobé sucho.Pro zdejší ekosystém představují stromy jak útočiště, tak i zdroj potravy (např.drozd andský).
Domovinou tohoto druhu jsou oblastiAnd(Peru,Ekvádor,Chile), v současné době je však rozšířen i do přírodyBolivie,Kolumbie,Kostariky,MexikaaHavajských ostrovů.
Vyobrazení motivu plodůlucumyve starých pověstech a legendách, na keramice a textiliích svědčí o tom, že pro hospodářské účely byl druh využíván již za dobMočiků– jihoamerických domorodců žijících na severním pobřeží dnešníhoPeru. První písemná zmínka pochází z roku 1531 od  evropských kolonizátorů, kteří na ni narazili na územíEkvádoru. Roku 1915 byla z oblastiOllantaytambopřevezena semena této rostliny botanikemOratorem F. Cookemdo USA, kde posléze probíhaly pokusy o pěstování rostliny v oblasti Floridy.
V současné době jsou hlavními producenty lucumyPeruaChile.
Plody této rostliny se pro svou chuť a vysoký obsah živin považují zasuperpotravinu. Čerstvé plody jsou ve sladké kuchyni a potravinářství všestranně využitelné. Kvůli své křehkosti se čerstvé plody k exportu nehodí, proto se častěji můžeme setkat s moučkou, která se z nich po jejich usušení a umletí připravuje.Z nutričního hlediska jedužninabohatým zdrojemsacharidů(25 %),vlákniny(1,1 %),bílkovin,vitamínů,minerálů,fenolů,niacinuabetakarotenu.Poměrně odolné a kompaktnídřevoje lokálně používáno vestavebnictví.
Kultura Chimú

Kultura Chimú(výslovnost [čimú]) bylacivilizacepředkolumbovské Ameriky, která existovala napacifickém pobřežímoderních státůEkvádoruaPeruoddesátéhodopatnáctého stoletínašeho letopočtu. Navázala nakulturu Mochea její existence skončila po dobytí územíInckou říší.
Chimúové obývali úzký pás mezi mořem a předhůřímAndv délce téměř tisíc kilometrů. V této oblasti je velmi suché podnebí, jejich zemědělství bylo proto závislé na budování rozsáhlé sítě zavlažovacích kanálů. Právě nutnost těchto veřejných staveb vedla k vysokému stupni společenské organizace a vzniku centralizovaného státu s mocnou byrokratickou vrstvou.Střediskem této civilizace bylo městoChan Chan, postavené z vepřovic, které mělo rozlohu 20 km² a podle odhadů v něm žilo nejméně padesát tisíc lidí. Zbytky města jsou chráněny jakoSvětové dědictví. Okolo roku 1370 založil panovníkNancen PincoříšiChimor, která sahala v době největšího rozmachu odGuayaquilského zálivuaž po oblast okolo pozdějšího městaLima.
Chimor byl hlavním rivalem Incké říše, ve válce v letech 1463—1471 dobyl jeho území inkaTúpac Yupanquia posledního vladaře ChimúMinchancamanaodvezl jako zajatce doCuzca. Vítězní Inkové přejali mnohé rysy chimúské kultury, takže španělštíconquistadořiměli dostatek informací o původním způsobu života v oblasti.
Obyvatelstvo Chimoru bylo rozděleno do čtyřkast, na vrcholu hierarchie stál panovník, který byl uctíván jako božstvo. Základní organizační jednotkou bylklan, jednotlivé provincie spravovali místodržící titulovaní jakocie. Stát řídil obchod i zemědělskou výrobu (pěstování tykví, fazolí asladkých brambor, chovvikuní), měl výraznéteokratickérysy. Státní kult byl založen na uctíváníMěsíce; Chimúové ho považovali za silnějšího než Slunce, protože svítí ve dne i v noci.Zachovaly se posvátné balvany zvanéalec pong, pokládané za vtělení předků. Stát vládl pevnou rukou: od zločinů odrazovaly drastické tresty, kdy byl popraven nejen pachatel, ale celá jeho rodina nebo i celá vesnice. Nález množství koster v lokalitěPunta Lobosv roce 1997 naznačuje, že o velkých svátcích docházelo k hromadným lidským obětem. A to i dětí.
Chimúové hovořili jazykemquingnam, příbuznýmmochičtině. Vyhlášená byla vysoká úroveň jejich uměleckých řemesel. Byli zdatnými kovotepci, zpracovávali zlato, stříbro atumbagu(slitinu zlata a mědi). Nosili oděvy z pestrobarevných vlněných látek. Kultovní předměty zhotovovali z ulitostnovek. Jejich figurální keramika vycházela zmočických vzorů, časté byly erotické náměty.Friedrich Katzuvádí, že na rozdíl od Inků, kteří vnímali manželství jako především ekonomickou jednotku a často u nich byly sňatky organizovány státem, kladla kultura Chimú hlavní důraz na fyzický i psychický soulad mezi partnery.
Mitología moche

Lamitología mochicaes lamitologíadesarrollada como parte de las creencias de lacultura Moche(c. 150-700 d. C.), en elAntiguo Perú.
Puesto que se trata de una civilización lejana en el tiempo y sin escritura descifrada, las reconstrucciones de la mitología y la religión moches se hacen interpretando los restos materiales de esta sociedad, especialmente suiconografía.​
Mientras que muchos de los pueblos andinos vitales en el momento de la conquista, tuvieron  recogida mucha de sutradición oralpor parte de cronistas y otras informaciones escritas, las creencias de las culturas sudamericanas remotas en el tiempo solamente pueden reconstruirse mediante el análisisiconográfico. Existen diferentes enfoques utilizados en tal análisis iconográfico, de acuerdo al tipo de interpretaciones que el investigador postula y altertius comparationisque se utilice.​
El análisis iconográfico permite identificar personajes recurrentes así como temas o escenas recurrentes en la iconografía, que son interpretados comomitos. Entre los mitos o "relatos" rescatados a partir de la iconografía se encuentran los siguientes. Todos los nombres son descriptivos e impuestos modernamente por los arqueólogos.
Para los mochicas, amantes de la vida, la muerte no constituía el final. Los hombres seguían viviendo en otra esfera del mundo con sus mismas obligaciones o privilegios, razón que llevó a sepultarlos con provisiones y bienes. Los entierros reflejaban así la función y lugar de cada ser  dentro de su sociedad.
Se han ofrecido distintas hipótesis sobre cuáles serían los personajes mitológicos y lasentidades del mundo naturalque habrían sido objeto de culto. En algunos casos, los arqueólogos contemporáneos utilizan palabras del extintoidioma mochicapara denominar estas posibles divinidades de los antiguos moches, a pesar de que la correlación entre la antiguacultura mochey elidioma mochicaes polémica y dudosa.​
La divinidad principal habría sido un personaje antropomorfo de rostro arrugado, denominado modernamenteAiapæcporRafael Larco Hoyle. En el análisis de este último investigador, esta habría sido unadeidad creadoray la que habría regido los destinos del mundo.​ Sin embargo, existen objeciones a la identificación iconográfica de una sola gran divinidad.​ Otros personajes iconográficos recurrentes incluyen "la Sacerdotisa",​ y diversas figuras guerreras, algunas con formas animales. Por otra parte, se ha propuesto que habrían rendido culto y considerado divinidades a laluna, el mar, el sol, entre otros.
Ruta Moche

LaRuta Mochees uncamino turísticoque se inicia en la ciudad deTrujillo​ en lo que antiguamente fuera la sede de poder de la culturaMocheconocido comoLas Huacas del Sol y La Lunay luego continúa por una serie de lugares que fueron parte de los reinosmochicayChimú; discurre por el norteperuanoprincipalmente a través de los departamentos deLa LibertadyLambayeque, a unos 600 a 750 km al norte deLima.
En medio de esta ruta, se encuentran las ciudades deTrujilloyChiclayo, en cuyos entornos se hallan los principalesrestos arqueológicosde esta zona del Perú, pertenecientes a lacultura mochica.
Recientemente elMINCETUR(ministerio de turismo del Perú) ha recibido el Premio Ulysses por la promoción de esta rusta turística en el año 2011.
Cultura cupisnique

Cupisniquefue unacultura arqueológicaperteneciente alAntiguo Perúque se desarrolló en la actual costa norte peruana, entreVirúyLambayeque. Su cronología se establece hoy entre los años 2000 a. C. y 200 a. C.  Fue identificada por elarqueólogoperuanoRafael Larco Hoyleen Cupisnique, de donde toma su nombre, y en elValle Chicamaen los años 1930
Esta cultura tuvo una característica arquitectura a base deadobepero compartió estilos artísticos y símbolos religiosos con lacultura Chavín, que existió en la misma zona y que se desarrolló posteriormente.​
En 1992Alana Cordy-Collinsse refirió a la cultura de Cupisnique como una cultura existente entre 1000 a. C. y 200 a. C.​ Al 2015 el consenso establece su cronología entre los años 2000 a. C. y 200 a. C y se reconoce como una de las primeras sociedades complejas que se desarrolló en elvalle de Jequetepequeen elPeriodo Formativo.​
Izumi Shimadase refiere a la cultura de Cupisnique como una posible antecesora de lacultura Moche, pero no menciona a la Chavín.​ Anna C. Roosevelt se refiere a ella como «la manifestación costera del horizonte Chavín... dominado por el estilo de Cupisnique».​
En 2008 se descubrió un templo de adobe perteneciente a esta cultura en el valle deLambayeque, al que se llamó Collud. El templo incluye imaginería de un dios araña, asociado a la lluvia, la caza y la guerra. La imagen del dios combina el cuello y la cabeza de araña con la boca de un gran gato y el pico de un pájaro.​
Otros sitios Cupisnique son elTemplete de Limoncarroen eldepartamento de Lambayequey los sitios deMontegrandeyTembladeraen eldepartamento de Cajamarca.​​
En el mes de marzo de 2021 se descubrió un mural prehispánico de más de 3.200 años de antigüedad, gracias a la labor del arqueólogo Feren Castillo, el mismo situado en elvalle del Virú, Región de La Libertad.
Cultura gallinazo

Lacultura gallinazoes unacultura arqueológicadelAntiguo Perúque se desarrolló entre los años 200 a. C. y 600 d. C.​ en la costa norteperuana, entre los valles costeros de los ríosLa Leche,Jequetepeque,Virú,Santa,Nepeña,CasmayHuarmey.​  Esta época se caracterizó por un significativo aumento de la población, la expansión de los sistemas de irrigación y el incremento de la centralización del poder político.
En 1936 Wendell Bennett (1950: 15, 17) durante sus prospecciones y excavaciones en el sitio conocido como “Huaca Gallinazo”, en el valle de Virú, encontró numerosas muestras de una cerámica muy peculiar caracterizada por su pintura negativa que asoció con una cultura arqueológica a la
que denominó Cultura Gallinazo, siguiendo la práctica muy extendida por entonces en arqueología de denominar los estilos cerámicos y las culturas según el topónimo del sitio en el que se descubrían los hallazgos.
El poder gallinazo se centralizó en elValle Virú, en el lugar hoy conocido con el nombre deGrupo Gallinazo, un núcleo de edificios religiosos y administrativos rodeados de un gran número de viviendas que cubren en total un área aproximadamente 5km². Durante ese tiempo se construyeron también una serie de edificios religiosos construidos en las partes altas de la colina o en promontorios rocosos, razón por la que fueron calificados como “castillos” o fortificaciones.
La cerámica gallinazo es por general de color rojo y fue decorada con incisiones y pintura blanca, pero la principal técnica decorativa fue el negativo o aplicación resistente de pigmento negro orgánico. Las principales formas incluyen vasijas con asa estribo, botellas con una figura modelada y pico unidos con asa puente, ollas con cuello y varias formas de jarras, así como grandes urnas.
En metalurgia, los artesanos gallinazo continuaron practicando las técnicas previamente conocidas en la costa norte. Sin embargo, se incrementó el uso del cobre y el dorado de objetos hechos con aleación de cobre y oro comenzó durante esta época.
Al mismo tiempo que crecía y se desarrollaba la capital gallinazo en Virú, en el valle de Moche, unos 25kmal norte, iba tomando forma una potencia rival, losmoche, que alrededor del sigloIVsometieron a los de Virú​​ y marcaron así el fin de la cultura Gallinazo.
La arquitectura ha permitido definir cuatro tipos de construcciones identificados a esta cultura:
Los centros urbanos ceremoniales: eran construcciones donde se hicieron pirámides de grandes dimensiones que se relacionaban con el desarrollo de actividades ceremoniales y de culto.
Los castillos fortificados: eran grandes edificaciones ubicadas lugares estratégicos de la parte alta, donde se angosta el valle medio; su función era vigilar, defender y controlar el valle.
Las grandes casas semiaisladas: presentan habitaciones y techo a dos aguas generalmente estaban alejadas y solitarias, en estas debieron de vivir personajes principales o funcionarios que supervisaban las actividades productivas.
Las aldeas: eran aglutinadas, allí vivía el pueblo; en sus construcciones utilizaron materiales perecedores como el carrizo la caña y el algarrobo.
Cultura salinar

Salinares unacultura arqueológicadelAntiguo Perúque se desarrolló en la zona costera de los actuales departamentos peruanos deÁncashyLa Libertad.
Al decaer lacultura chavín, en la costa norte, pequeños señoríos que estaban en contacto se unieron y conformaron la cultura salinar, que comenzó entre el 500 y el 200 a. C. y terminó hacia el 300 d. C.
La cultura salinar es la que marcó la transición entre lacultura chavíny el advenimiento de lacultura mochica.
Durante esta época se ampliaron los sistemas de irrigación aumentando significativamente el área agrícola. Los asentamientos fueron generalmente pequeños y aislados, pero hay sitios de proporciones urbanas, como Cerro Arena en el valle delrío Moche, un extenso sitio con cerca de 2000 estructuras de piedra distribuidas sobre una superficie de 2 km², donde existen zonas de habitación, centros ceremoniales y administrativos.
Esta cultura empieza a utilizar el fenómeno ceremonial en los centros urbanos y al mismo tiempo construyen en la parte más alta de los cerros fortificaciones para proteger los poblados, esto indicaría que en esta época la guerra fue de tipo generalizado donde intervenía todo el pueblo.
En sus construcciones utilizaron adobes odontiformes modelados a mano, las viviendas fueron generalmente de planta cuadrangular con muros bajos y soportes de madera a modo de columnas.
Las tumbas eran de forma elipsoide alargadas; los cadáveres eran extendidos con las piernas cruzadas y el cuerpo reclinado a la derecha, envuelto con telas y cubiertos con alhajas y ofrendas de cerámica, y casi siempre con una lámina de oro en la boca.
La base de la economía era laagricultura, los salinar cultivaronmaíz,calabazas,pepino,lúcuma,frijoles,quinua,coca, etc. El área de tierras agrícolas se incrementó significativamente en comparación con el área de cultivoCuspinique. Sabían cómo construirterrazas de regadíopara un mejor aprovechamiento de pequeñas áreas de cultuvo, almacenaban el grano engranerosy sabían fermentarlo para obtenerchicha.
También se desarrolló laganadería, se criaronllamasparacarne,pielyhuesos. Laaviculturatambién se generalizó, de manera auxiliar se desarrolló la recolección, especialmente demoluscos.
La cerámica salinar presenta un cambio de la cerámica negra a una cerámica roja y con pintura blanca. Se continúa con ladecoración incisa. Se hallan botellas con asa estribo junto las innovadoras botellas con figura y asa puente. Aparecen entre las vasijas modeladas las primeras representaciones eróticas, además de representaciones de diversos animales como búhos, lechuzas, felinos, palomas y monos.​ Los salinares conocieron además elcobrey fueron los primeros en utilizar la aleación de este metal con el oro.
Paralysie faciale

Laparalysie facialeest uneatteinte de la motricitédesmuscles du visage. Elle peut être secondaire à une atteinte dunerf facialcorrespondant à la septième paire desnerfs crâniens.
Il existe deux types de paralysies faciales :
Si lenerf facialou son noyau situé au niveau dutronc cérébralest atteint il s'agit d'une paralysie faciale périphérique. En cas de lésion en amont du noyau, dufaisceau géniculépar exemple, il s'agit d'une paralysie faciale centrale.
Les nouveaux cas sont globalement évalués à⁄100000et par an. L'incidenceest identique entre hommes et femmes.
Il y a environ 5,000 nouveaux cas de paralysie faciale par an auCanada.
Dans la majorité des cas on ne trouve pas de cause ; on parle alors de« paralysie faciale aiguë idiopathique »ou« paralysie de Bell»(Bell's palsyen anglais) ou«paralysie facialea frigore»(car supposée initialement liée au froid).
La paralysie périphérique peut être aussi secondaire à :
Il existe de nombreusesétiologiespossibles à une paralysie centrale, telles que :
Il existe également de nombreusesétiologiespossibles à une paralysie bilatérale (ou diplégie faciale), telles que :
La paralysie faciale, de type périphérique ou centrale, est le plus souvent unilatérale. Les paralysies faciales périphériques concernent l'hémiface homolatérale (c'est-à-dire du même côte) à la lésion. Les paralysies faciales centrales sont plus limitées au territoire inférieur et atteignent l'hémiface controlatérale à la lésion, car les fibres nerveusesdécussent.
Les fonctions de locution, de mastication, d'expression faciale sont touchées.
Les rides s'estompent du côté paralysé.
Prolongée, elle peut avoir des conséquences psychologiques notables.
L'hyperacousien'est pas rarenotamment chez l'enfant.
Dans la paralysie faciale centrale, l'atteinte est limitée à la partie inférieure du visage. Le patient arrive à fermer les yeux. Éventuellement il peut y avoir persistance de la visualisation des cils à la fermeture des yeux (« signe des cils de Soucques»). Ce phénomène peut être retrouvé dans les paralysies faciales périphériques incomplètes.
Dans la paralysie faciale périphérique toute l'hémiface est atteinte et le patient ne parvient pas à fermer les yeux. Chez un sujet sain la fermeture de l'œil est accompagnée d'une rotation du globe oculaire. Dans le cas de la paralysie faciale périphérique la rotation de l'œil est visible, c'est lesigne de Charles Bell.
Dans les deux types de paralysie la bouche est déviée au côté sainet le patient éprouve des difficultés à montrer ses dents.
Une étude a suivi une trentaine de personnes atteintes de paralysie faciale à la suite d'un AVC. Six mois après l'apparition de la paralysie, 2/3 des patients avaient totalement récupéré, ou n’avaient plus qu’une légère paralysie faciale.
Dans le cas de la paralysie de Bell, 71 % des personnes récupèrent totalement sans aucune séquelle. Et la majorité des personnes commencent à récupérer moins de 7 jours après l’apparition de la paralysie.
Civilisations andines

Lescivilisations andinesse sont développées depuis les hautes terres de laColombiejusqu'audésert d'Atacama.
C'est la plus ancienne civilisation connue d'Amérique. L'âge d'or se situe entre leXXXet leXVIIIsiècleav. J.-C.
La civilisation de Chavín a introduit le travail du bronze et de l'or en Amérique du Sud et aurait mis en place un réseau d'échanges et d'agriculture développé vers 900 avant notre ère.
La civilisation Valdivia (IVe millénaire av. J.‑C. – 1800 av. J.-C.) s'est développée autour des côtes des provinces de Guayas et El Oro. Ce serait la civilisation la plus ancienne de toute l'Amérique.
मोचे संस्कृति

मोचे संस्कृति, जिसेमोचे संस्कृतियाप्रारंभिक चिमू संस्कृतिभी कहा जाता है, एक प्राचीन सभ्यता थी जो उत्तरीपेरूमें लगभग 100 से 800 ईस्वी तक पनपी थी। इसका केंद्र वर्तमान पेरू के पास मोचे था। हालांकि कुछ विद्वानों का मत है कि मोचे एक सुसंगठित साम्राज्य या राज्य नहीं थे, बल्कि वे स्वतंत्र शासन व्यवस्था वाले कई क्षेत्रों का समूह थे, जिनकीसांस्कृतिक एकताथी, जिसे उनकी कला, स्थापत्य और मूर्तियों से समझा जा सकता है।
मोचे समाज मुख्य रूप सेकृषिआधारित था, और उन्होंने अपने खेतों को पानी देने के लिए एक जटिलसिंचाईप्रणाली विकसित की थी। उनके द्वारा निर्मित कलाकृतियाँ जैसे कि मिट्टी के बर्तन, सुनहरी कलाकृतियाँ, भव्य निर्माण (हुआका), और सिंचाई प्रणालियाँ उनकी सांस्कृतिक समृद्धि को दर्शाती हैं। मोचे लोग अपनी जीवनशैली को चित्रित करने के लिए विस्तृत दृश्य उकेरते थे, जिनमें शिकार, मछली पकड़ना, युद्ध, बलिदान, यौन संबंध और भव्य समारोह शामिल थे।
मोचे संस्कृति को तीन मुख्य कालखंडों में बांटा जा सकता है: प्रारंभिक मोचे (100–300 ईस्वी), मध्य मोचे (300–600 ईस्वी), और अंतिम मोचे (500–800 ईस्वी)। मोचे सभ्यता के प्रमुख स्थल जैसे हुआका डेल सोल और हुआका डे ला लूना, जिनमें से हुआका डेल सोल पेरू की सबसे बड़ी पूर्व-कोलंबियाई संरचना थी, आज भी प्राचीन स्थापत्य का बेहतरीन उदाहरण पेश करती हैं।
मोचे संस्कृति का क्षेत्र पेरू के उत्तर तट पर फैला हुआ था, जो आज केलिबर्टाड,लाम्बायेक,जेकेटेपेक,चिकामाऔर अन्य क्षेत्रों में स्थित था। यह सभ्यता अपनीकला, स्थापत्य, और सिंचाई प्रणालियों के लिए प्रसिद्ध थी, और पेरू के इतिहास में एक महत्वपूर्ण स्थान रखती है।
नगला बिरखू गाँव, इगलास (अलीगढ़)

निर्देशांक:27°53′N78°04′E﻿ / ﻿27.89°N 78.06°E﻿ /27.89; 78.06
नगला बिरखूइगलास,अलीगढ़,उत्तर प्रदेशस्थित एक गाँव है। यह खैर से टैंटीगाँव मार्ग पर खैर से 14 किलोमीटर दूर है।
इस गाँव की भूमि बहुत उपजाऊ है। सिंचाई की सुविधा अच्छी है। इस गाँव के दोनों ओर हाथरस और माँट ब्रांच गंग नहरें होने के कारण यहाँ का भूमि जल स्तर बहुत ऊपर रहता है। धान, आलू, गेहूँ, जौ, कपास, गन्ना, बाजरा, सरसों आदि फसलें यहाँ बहुतायत में पैदा होती हैं।
गाँव नगला बिरखु  बहुत ही प्यारा गांव है यह गाँव अलीगढ़ मथुरा के बॉर्डर पर पड़ता है इस गाँव के लिए खैर से टेंटी गाँव वाले रोड पर जाना होता है और खैर शहर से 14 किलोमीटर और टेंटी गाँव से 14 किलोमीटर पड़ता है यह गाँव खैर और टेंटी गाँव के बिलकुल बीच मे पड़ता है।इस  गाँव के लिए 2 वे रोड है जो 2016 में बना है।
@गाँव की जनसंख्या@
कुल जनसंख्या लगभग 3500 है। यह गाँव मढ़ी और नगरा से जुड़ा हुआ है।यहाँ स्त्री-पुरुष अनुपात 998/1000 है। अधिकतर लोग शिक्षित हैं। सभी लोग हिन्दू धर्म को मानने वाले हैं। सिर्फ एक घर मुसलमान का है।कट्टरपंथी लोगों के लिए यहाँ कोई जगह नहीं हैं। ढकोसलों पर कोई विश्वास नहीं करता और न ही भूत-प्रेत जैसी बातों का कोई अस्तित्व यहाँ है। इस गाँव मे जाट,ब्राह्मण,वैश्य(बनिया),ओड राजपूत,  जाटव, नाई,धोबी, धीमर, बढ़ई,मोची,पुजारी(वैरागी) जातिओं के अलावा कुछ घर बाल्मीकियों के भी हैं। यहाँ की भाषा हिन्दी का एक बृजभाषा रूप है।
इस गांव में तीन मंदिर है और हर मंदिर पर बहुत ही श्रद्धा से पूजा होती है हर वर्ष यहाँ पर भागवत कराई जाती है। गांव के अंदर रामलीला का भी आयोजन होता है
गाँव में 3 सरकारी स्कूल है एक प्राथमिक स्कूल और 2 बारहवीं तक है। एक प्राइवेट स्कूल है जो आठवीं तक है।। गाँव में शिक्षा की ओर बहुत ध्यान दिया जाता है। सभी बच्चे नित्य विद्यालय जाते हैं।