คัตสึโดชาชิง

คัตสึโดชาชิง(ญี่ปุ่น:活動写真;โรมาจิ:Katsudō Shashin; "ภาพเคลื่อนไหว")  หรือบางครั้งเรียกว่าชิ้นส่วนมัตสึโมโตะเป็นฟิล์มสตริปภาพเคลื่อนไหวญี่ปุ่น ซึ่งเป็นผลงานอนิเมะญี่ปุ่นที่เก่าแก่ที่สุดเท่าที่ทราบ โดยไม่ปรากฏชื่อผู้สร้างผลงาน หลักฐานบ่งชี้ว่าสร้างขึ้นก่อน ค.ศ. 1912 ดังนั้นฟิล์มสตริปชิ้นนี้อาจมีมาก่อนการจัดแสดงภาพยนตร์การ์ตูนของตะวันตกในญี่ปุ่น โดยมีการค้นพบคัตสึโดชาชิงในชุดสะสมภาพยนตร์และเครื่องฉายในเกียวโตเมื่อ ค.ศ. 2005
ฟิล์มสตริปความยาวสามวินาทีแสดงให้เห็นเด็กผู้ชายเขียนคำว่า "活動写真" จากนั้นถอดหมวกแล้วโค้งคำนับ โดยใช้อุปกรณ์สำหรับทำสไลด์โคมไฟวิเศษในการพิมพ์ฉลุเฟรมด้วยสีแดงและสีดำ และยึดฟิล์มสตริปให้เป็นวงเพื่อให้สามารถเล่นได้ต่อเนื่อง
คัตสึโดชาชิงประกอบด้วยชุดของภาพการ์ตูนบนแถบเซลลูลอยด์ห้าสิบเฟรม มีความยาวสามวินาทีที่สิบหกเฟรมต่อวินาทีฟิล์มสตริปแสดงเด็กชายในชุดกะลาสีเขียนตัวอักษรคันจิ"活動写真" (katsudō shashin, "ภาพเคลื่อนไหว") จากขวาไปซ้าย จากนั้นหมุนตัวมาทางผู้ชม ถอดหมวก แล้วคำนับคัตสึโดชาชิงเป็นชื่อชั่วคราว ด้วยไม่ทราบชื่อที่แท้จริง
งานชิ้นนี้มีความแตกต่างกับแอนิเมชันดั้งเดิมตรงที่เฟรมไม่ได้ผลิตด้วยวิธีการบันทึกภาพ แต่ใช้การพิมพ์ฉลุฟิล์มโดยใช้คัปปะ-บังซึ่งเป็นอุปกรณ์สำหรับพิมพ์ฉลุสไลด์โคมไฟวิเศษภาพเป็นสีแดงและดำบนแถบภาพยนตร์ขนาด 35 มม.โดยส่วนท้ายยึดติดกันเพื่อการเล่นที่ต่อเนื่อง
ภาพยนตร์แอนิเมชันภาพพิมพ์ในยุคเริ่มแรกสำหรับเป็นของเล่นทางสายตา เช่นโซอิโทรปมีมาก่อนแอนิเมชันที่ใช้เครื่องฉายเกอบรือเดอร์บิงซึ่งเป็นผู้ผลิตของเล่นเยอรมันนำเสนอเครื่องฉายที่เทศกาลของเล่นในเนือร์นแบร์คเมื่อ ค.ศ. 1898 ไม่นานนักผู้ผลิตของเล่นรายอื่นก็ขายเครื่องมือที่มีลักษณะคล้ายคลึงกันการสร้างภาพยนตร์ที่ใช้คนแสดงจริงสำหรับเครื่องฉายดังกล่าวมีราคาสูง ส่วนภาพยนตร์แอนิเมชันสำหรับเครื่องมือเหล่านี้มีวางขายอย่างเร็วที่สุดน่าจะใน ค.ศ. 1898  โดยสามารถยึดเป็นวงเพื่อการรับชมอย่างต่อเนื่องการนำเข้าเครื่องฉายจากเยอรมนีเข้าสู่ญี่ปุ่นเกิดขึ้นอย่างเร็วที่สุดใน ค.ศ. 1904โดยฟิล์มมักจะมีภาพเคลื่อนไหวที่วนกลับมาภาพเดิม
เทคโนโลยีการฉายภาพยนตร์จากตะวันตกเข้ามาในญี่ปุ่นในช่วง ค.ศ. 1896–1897การฉายแอนิเมชันต่างชาติครั้งแรก ๆ ในโรงภาพยนตร์ญี่ปุ่นที่สามารถระบุวันที่ได้แน่ชัดได้แก่เรื่องเลแซ็กซ์ปลัวเดอเฟอฟอแล(ค.ศ. 1911) ของเอมีล โกลนักวาดภาพแอนิเมชันฝรั่งเศส ซึ่งฉายรอบปฐมทัศน์ในโตเกียวเมื่อวันที่ 15 เมษายน ค.ศ. 1912 สำหรับภาพยนตร์แอนิเมชันญี่ปุ่นเรื่องแรกที่ได้ฉายในโรงภาพยนตร์เป็นผลงานของโอเต็ง ชิโมกาวะ,เซอิตาโร คิตายามะและจุงอิจิ โคอูจิใน ค.ศ. 1917แม้ฟิล์มจะสูญหาย แต่มีการค้นพบบางส่วนในฉบับ "ภาพยนตร์ของเล่น"สำหรับการรับชมที่บ้านด้วยเครื่องฉายมือหมุน ภาพยนตร์ที่เก่าแก่ที่สุดที่ยังคงอยู่ได้แก่ฮานาวะ เฮโกไน เมโต โนะ มากิ(1917) หรือเป็นที่รู้จักในชื่อว่านามากูระกาตานะ
ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 2004 พ่อค้ามือสองในเกียวโตติดต่อนัตสึกิ มัตสึโมโตะผู้เชี่ยวชาญด้านประติมานวิทยาจากมหาวิทยาลัยศิลปะโอซากาพ่อค้าได้รับชุดสะสมฟิล์มและเครื่องฉายจากครอบครัวเก่าแก่ในเกียวโต และมัตสึโมโตะมารับของสะสมเหล่านี้ในเดือนถัดไปชุดสะสมเหล่านี้ประกอบด้วยเครื่องฉาย 3 เครื่อง, ฟิล์ม 35 มม. 11 ชิ้น และสไลด์โคมไฟวิเศษ 11 ชิ้น
เมื่อมัตสึโมโตะค้นพบคัตสึโดชาชิงในชุดสะสมฟิล์มสตริปอยู่ในสภาพที่แย่ในชุดสะสมมีฟิล์มสตริปแอนิเมชันแบบตะวันตกสามชิ้น โดยคัตสึโดชาชิงอาจผลิตขึ้นด้วยการเลียนแบบจากตัวอย่างของแอนิเมชันเยอรมันหรือประเทศตะวันตกอื่นหากพิจารณาจากหลักฐาน เช่น วันที่ผลิตที่เป็นไปได้ของเครื่องฉายในชุดสะสม มัตสึโมโตะและนักประวัติศาสตร์แอนิเมชันอย่างโนบูยูกิ สึงาตะคาดว่าภาพยนตร์นี้น่าจะสร้างขึ้นในช่วงปลายยุคเมจิซึ่งสิ้นสุดใน ค.ศ. 1912นักประวัติศาสตร์อย่างเฟรเดริก เอส. ลิตเติน เสนอแนะว่าน่าจะสร้างเมื่อประมาณ ค.ศ. 1907และ "ปีที่สร้างไม่น่าก่อน ค.ศ. 1905 และไม่น่าหลัง ค.ศ. 1912"ด้วยในช่วงเวลานั้นโรงภาพยนตร์หาได้ยากในประเทศญี่ปุ่นหลักฐานจึงชี้ได้ว่ามีการผลิตคัตสึโดชาชิงออกมาจำนวนมากเพื่อขายให้แก่คนร่ำรวยที่เป็นเจ้าของเครื่องฉายใช้ในบ้านขณะนี้ยังไม่ปรากฏชื่อผู้สร้างในความเห็นของมัตสึโมโตะนั้น คุณภาพที่ค่อนข้างแย่และเทคนิคการพิมพ์ระดับต่ำบ่งชี้ว่าคัตสึโดชาชิงน่าจะมีที่มาจากบริษัทขนาดเล็ก
การค้นพบครั้งนี้ได้รับการกล่าวถึงอย่างกว้างขวางในสื่อญี่ปุ่นเมื่อพิจารณาปีที่สร้างตามที่ได้คาดกันไว้ ภาพยนตร์ชิ้นนี้อาจเกิดขึ้นร่วมสมัยหรืออาจเกิดขึ้นก่อนงานแอนิเมชันของโกลและนักแอนิเมชันชาวอเมริกันอย่างเจ. สจวร์ต แบล็กตันและวินซอร์ แม็กเคย์หนังสือพิมพ์อาซาฮีชิมบุงยอมรับในความสำคัญของการค้นพบแอนิเมชันสมัยเมจิ แต่ยังแสดงความกังขาต่อการจัดให้ภาพยนตร์ชิ้นนี้อยู่ในกลุ่มแอนิเมชันญี่ปุ่น โดยเขียนไว้ว่า "มีข้อถกเถียงว่า [คัตสึโดชาชิง] ควรจะถูกเรียกว่าแอนิเมชันในความเข้าใจร่วมสมัยหรือไม่"