ซะกาต

ซะกาต (อาหรับ: زكاة, [zaˈkaːt], "ที่ชำระให้บริสุทธิ์" หรือ ซะกาตุลมาล (زكاة المال, [zaˈkaːt alˈmaːl]), "ซะกาตบนความมั่งคั่ง") เป็นรูปแบบทักษิณาทานที่มักจัดเก็บโดยอุมมะฮ์มุสลิม ถือเป็นข้อผูกพันทางศาสนาในศาสนาอิสลาม และในอัลกุรอานจัดให้มันมีความสำคัญรองจากการละหมาด
เนื่องจากเป็นหนึ่งใน 5 หลักการอิสลาม ทำให้ซะกาตเป็นหน้าที่ทางศาสนาของมุสลิมทั้งหมดที่มีทรัพย์สินตรงตามเงื่อนไขในการช่วยเหลือผู้ที่ต้องการ เป็นการบริจาคเพื่อการกุศลที่จำเป็น ซึ่งมักถือเป็นภาษี การชำระเงินและข้อพิพาทเกี่ยวกับซะกาตมีบทบาทสำคัญในประวัติศาสตร์อิสลาม โดยเฉพาะในช่วงสงครามริดดะฮ์
ซะกาตด้านทรัพย์สินขึ้นอยู่กับมูลค่าของทรัพย์สินทั้งหมดของผู้ถือครอง มุสลิมต้องบริจาคขั้นต่ำที่ 2.5% (หรือ 1/40) ของเงินออมและทรัพย์สินทั้งหมดทุกปีจันทรคติ โดยจำนวนขั้นต่ำนี้มีชื่อเรียกว่า นิศอบ
ปัจจุบันในประเทศที่มีมุสลิมเป็นประชากรส่วนมากส่วนใหญ่ถือว่าซะกาตเป็นความสมัครใจ ในขณะที่ลิเบีย, มาเลเซีย, ปากีสถาน, ซาอุดีอาระเบีย, ซูดาน และเยเมน ซะกาตถือเป็นข้อบังคับและรัฐจะเป็นผู้จัดเก็บ (ณ ค.ศ. 2015)
ชีอะฮ์ถือว่าซะกาตเป็นการกระทำส่วนตัวและโดยสมัครใจ โดยมีความต่างจากซุนนีที่พวกเขาจะให้ซะกาตแก่คนเก็บซะกาตที่ได้รับการสนับสนุนจากอิหม่ามมากกว่าคนเก็บซะกาตที่ได้รับการสนับสนุนจากรัฐ
ศัพท์นี้มีที่มาจากรากภาษาอาหรับว่า ز ك و หมายถึง ทำให้บริสุทธิ์ ซะกาตถือเป็นวิธีทำให้รายได้และความมั่งคั่งของตนบริสุทธิ์จากวิธีการได้มาซึ่งทางโลกที่บางครั้งไม่บริสุทธิ์ ซาจิโกะ มูราตะกับวิลเลียม ชิตติกรายงานว่า "เช่นเดียวกับการชะล้างทำให้ร่างกายบริสุทธิ์ และการละหมาดทำให้วิญญาณ (ในศาสนาอิสลาม) บริสุทธิ์ ดังนั้น ซะกาตทำให้ทรัพย์สินบริสุทธิ์และทำให้พระเจ้าพึงพอใจ"
อัลกุรอานได้ระบุถึงการทำทานในหลายโองการ บางส่วนมีความเกี่ยวข้องกับซะกาต ตัวอย่างโองการที่พบคำว่าซะกาต ได้แก่ ซูเราะฮ์: 7:156, 9:60, 19:31, 19:55, 21:73, 23:4, 27:3, 30:39, 31:4 และ 41:7 คำว่าซะกาตยังพบในซูเราะฮ์มะดีนะฮ์ยุคแรกและระบุเป็นข้อบังคับของมุสลิม มุสลิมเชื่อว่าผู้ที่ให้ซะกาตจะได้รับรางวัลจากพระเจ้าในโลกหน้า ส่วนผู้ที่ไม่จ่ายซะกาตจะได้รับบทลงโทษ ซะกาตถือเป็นพันธสัญญาระหว่างพระเจ้ากับมุสลิม
โองการที่ 2.177 สรุปมุมมองการทำทานและทักษิณาทานในอัลกุรอานไว้ดังนี้:
รายงานจากยูซุฟ อัลเกาะเราะฎอวี โองการที่ 9.5 ของอัลกุรอานทำให้ซะกาตเป็นหนึ่งในสามข้อกำหนดเบื้องต้นสำหรับพวกนอกศาสนาที่จะเป็นมุสลิม: "แต่ถ้าพวกเขาสำนึกผิดกลับตัว ดำรงไว้ซึ่งการละหมาด และชำระซะกาต พวกเขาเป็นพี่น้องในความเชื่อของท่าน"
อัลกุรอานยังระบุรายชื่อผู้ที่ควรได้รับซากาต โดยมีข้อมูลเพิ่มเติมข้างล่างนี้
แต่ละฮะดีษที่น่าเชื่อถือที่สุดระบุถึงเรื่องซะกาต เช่น เศาะฮีฮ์อัลบุคอรี เล่มที่ 24, เศาะฮีฮ์มุสลิม เล่มที่ 12, และซุนันอะบูดาวูด เล่มที่ 9 ซึ่งกล่าวถึงด้านต่าง ๆ ของซะกาต เช่น ใครต้องจ่าย จำนวนเท่าใด เมื่อใด และอะไร ฮะดีษเหล่านี้ระบุถึงจำนวนอัตรา 2.5% ด้วย
ฮะดีษเหล่านี้ตักเตือนผู้ที่ไม่จ่ายซะกาต ตามรายงานจากฮะดีษ การไม่จ่ายซะกาตหรือล้อเลียนผู้ที่จ่ายซะกาตเป็นสัญลักษณ์ของพวกหน้าไหว้หลังหลอก และพระเจ้าจะไม่ยอมรับการละหมาดของคนพวกนี้ ยังมีซุนนะฮ์ที่กล่าวถึงการลงโทษผู้ที่ปฏิเสธหรือไม่จ่ายซะกาตจากพระเจ้า ในวันพิพากษา ผู้ที่ไม่จ่ายซะกาตจะต้องรับผิดชอบและถูกลงโทษ
จำนวนซะกาตที่จ่ายตามบุคคลนั้นขึ้นอยู่กับจำนวนเงินและประเภทของทรัพย์สินที่บุคคลนั้นมีอยู่ อัลกุรอานไม่ได้ระบุแนวทางเฉพาะเกี่ยวกับประเภทของความมั่งคั่งที่ต้องเสียภาษีภายใต้ซะกาต หรือไม่ระบุจำนวนร้อยละที่จะให้ อย่างไรก็ตาม เป็นที่ชี้ชัดว่าเป็นการบริจาค "ส่วนเกิน" ของรายได้ แต่ธรรมเนียมปฏิบัติในโลกอิสลามคือจำนวนเงินที่จ่ายซะกาตในทรัพย์สินทุน (เช่น เงิน) ที่ 2.5% (1/40) ซะกาตยังสามารถจ่ายด้วยสินค้าทางการเกษตร, โลหะมีค่า, แร่ และปศุสัตว์ ในอัตราที่หลากหลาย ระหว่าง 2.5% ถึง 20% (1/5) ขึ้นอยู่กับประเภทสินค้า
ผลที่ตามมาของการไม่จ่ายซะกาตยังเป็นเรื่องอภิปรายโต้แย้งทางกฎหมายอย่างกว้างขวางในหลักนิติศาสตร์อิสลามแบบดั้งเดิม โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อชาวมุสลิมเต็มใจที่จะจ่ายซะกาตแต่ปฏิเสธที่จะจ่ายให้กับกลุ่มใดกลุ่มหนึ่งหรือรัฐ
นักกฎหมายสมัยคลาสสิกบางคนมีมุมมองว่ามุสลิมคนใดที่ตั้งใจปฏิเสธที่จะจ่ายซะกาตเป็นผู้ที่ละทิ้งศาสนา เนื่องจากการไม่เชื่อว่าสิ่งนี้เป็นกิจบังคับทางศาสนา (ฟัรฎ์) เป็นรูปแบบหนึ่งของการปฏิเสธ (กุฟร์) และควรถูกฆ่า อย่างไรก็ตาม ในหมู่นักกฎหมายสมัยคลาสสิกมีความคิดเห็นในการกำหนดบทลงโทษที่หลากหลาย เช่น จ่ายค่าปรับ จำคุก หรือลงโทษทางกาย นักวิชาการสมัยคลาสสิกและสมัยใหม่บางส่วนอย่างอิสฮาก อิบน์ รอฮ์วัยฮ์กับยูซุฟ อัลเกาะเราะฎอวี ระบุว่า ผู้ที่ไม่จ่ายซะกาตควรริบเงินพร้อมกับทรัพย์สมบัติของเขาครึ่งหนึ่ง นอกจากนี้ บรรดาผู้ที่ไม่จ่ายซะกาตจะต้องเผชิญหน้ากับการลงโทษของพระเจ้าในวันพิพากษาในโลกหน้า
รายงานจากซูเราะฮ์อัตเตาะบะฮ์ กลุ่มคนที่มีสิทธิ์ได้รับทุนซะกาตแบ่งออกเป็น 8 กลุ่ม
นักวิชาการอิสลามได้ตีความโองการนี้เป็นเหตุของมุสลิมทั้ง 8 จำพวก ให้เป็นผู้รับซะกาตตามจำนวนที่สมควรแบ่ง:
ไม่ควรให้ซะกาตแก่พ่อแม่ ปู่ย่าตายาย หลาน คู่สมรสของตนเอง หรือลูกหลานศาสดามุฮัมมัด
ทั้งอัลกุรอานและฮะดีษไม่ได้ระบุการแบ่งซะกาตที่สัมพันธ์กันเป็น 8 กลุ่มข้างต้น รายงานจากอุมดะตุสซาลิก มัซฮับชาฟิอีระบุว่าจะต้องแบ่งซะกาตให้เท่า ๆ กัน ในบรรดาผู้รับทั้ง 8 จำพวก ส่วนมัซฮับฮะนะฟีอนุญาตให้แจกจ่ายซะกาตให้แก่ทุกกลุ่ม บางกลุ่ม หรือเพียงกลุ่มเดียว
นักวิชาการมุสลิมยังสรุปไม่ได้ว่าผู้รับซะกาตสามารถรวมผู้ที่ไม่ใช่มุสลิมได้หรือไม่ ในอดีต สถาบันอิสลามมักสอนว่าเฉพาะมุสลิมเท่านั้นที่จะได้รับซะกาต ในช่วงปัจจุบัน มีบางส่วนระบุว่าอาจให้ซะกาตแก่ผู้ที่ไม่ใช่ชาวมุสลิมหลังฝ่ายมุสลิมได้รับไปตามที่ต้องการแล้ว โดยระบุว่าไม่พบส่วนใดในอัลกุรอานหรือซุนนะฮ์ที่ระบุว่าควรจ่ายซะกาตให้กับชาวมุสลิมเท่านั้น
มุสลิมถือว่าซะกาตเป็นการแสดงความกตัญญู โดยแสดงความห่วงใยต่อความเป็นอยู่ของมุสลิมด้วยกัน เช่นเดียวกันกับการรักษาความปรองดองทางสังคมระหว่างคนรวยกับคนจน ซะกาตส่งเสริมการกระจายความมั่งคั่งอย่างเท่าเทียมและส่งเสริมความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันของอุมมะฮ์
ซะกาต แนวปฏิบัติของศาสนาอิสลามที่ริเริ่มขึ้นโดยนบีมุฮัมมัด เริ่มเก็บครั้งแรกในวันแรกของเดือนมุฮัรร็อม สิ่งนี้มีบทบาทสำคัญตลอดประวัติศาสตร์ของมัน Schact กล่าวแนะว่าแนวคิดซะกาตอาจมาจากศาสนายูดาห์ โดยมีรากศัพท์ภาษาฮีบรูและแอราเมอิกว่า zakut อย่างไรก็ตาม นักวิชาการอิสลามบางส่วน ปฏิเสธว่าโองการเกี่ยวกับซะกาตในอัลกุรอาน มีรากศัพท์จากศาสนายูดาห์
เคาะลีฟะฮ์ อะบูบักร์ ซึ่งมุสลิมนิกายซุนนีเชื่อว่าเป็นผู้สืบทอดของมุฮัมมัด เป็นบุคคลแรกที่จัดตั้งระบบซะกาตตามกฎหมาย อะบูบักร์ได้กำหนดหลักการที่ว่า จะต้องจ่ายซะกาตให้กับตัวแทนที่ถูกต้องตามกฎหมายในสิทธิอำนาจของมุฮัมมัด (เช่น ตนเอง) มุสลิมบางกลุ่มปฏิเสธและไม่ยอมจ่ายซะกาตให้แก่อะบูบักร์ ทำให้เกิดข้อกล่าวหาว่าเป็นพวกนอกศาสนา และชักนำไปสู่สงครามริดดะฮ์
อุมัร อิบน์ อัลค็อฏฏอบกับอุษมาน อิบน์ อัฟฟาน เคาะลีฟะฮ์องค์ที่ 2 กับ 3 ยังคงดำเนินตามการประมวลซะกาตของอะบูบักร์ โดยอุษมานได้แก้ไขระเบียบการเก็บรวบรวมซะกาตโดยกำหนดให้เฉพาะผู้ที่ทรัพย์สินที่ "ชัดเจน" เท่านั้นที่ต้องเสียภาษี ซึ่งมีผลบังคับจำกัดการจ่ายซะกาตเฉพาะที่ดินและผลิตผลทางการเกษตรเป็นส่วนใหญ่ ในสมัยอะลี อิบน์ อะบี ฏอลิบ เรื่องของซะกาตผูกติดอยู่กับความชอบธรรมของรัฐบาล หลังจากอะลี ผู้สนับสนุนของท่านไม่ยอมจ่ายซะกาตแก่มุอาวิยะฮ์ที่ 1 เนื่องจากพวกเขาไม่ยอมรับพระองค์ว่ามีความชอบธรรม
การเก็บซะกาตในมะดีนะฮ์ที่รัฐอิสลามเป็นผู้ดำเนินการนั้นดำรงอยู่ได้ไม่นาน โดยในรัชสมัยอุมัร อิบน์ อับดุลอะซีซ (ค.ศ. 717–720) มีรายงานว่าไม่มีใครในมะดีนะฮ์ต้องการซะกาต ทำให้ลังรัชสมัยนี้ ซะกาตจึงกลายเป็นความรับผิดชอบส่วนบุคคลมากขึ้น สิ่งนี้เปลี่ยนแปลงประวัติศาสตร์อิสลาม เช่น ผู้นำและมุสลิมนิกายซุนนีถือว่าการรวบรวมและการแจกจ่ายซะกาตเป็นหนึ่งในหน้าที่ของรัฐอิสลาม ซึ่งมุมมองนี้ยังคงอยู่ในประเทศอิสลามสมัยใหม่
ซะกาตเป็นหนึ่งใน 5 หลักการอิสลาม นอกจากนี้ มุสลิมยังส่งเสริมให้ทำการบริจาคโดยสมัครใจ (เศาะดะเกาะฮ์) ซะกาตจะไม่เก็บจากผู้ที่ไม่ใช่มุสลิม ถึงแม้ว่าพวกเขาจะต้องจ่ายในรูปแบบภาษีญิซยะฮ์ก็ตาม
ซะกาตจะเป็นภาคบังคับก็ต่อเมื่อจำนวนผลผลิต ผลเก็บเกี่ยว หรือทรัพย์สินนั้นมีเกินกว่าเกณฑ์ที่กำหนด โดยแยกออกตามประเภทของรายได้
หากผลเก็บเกี่ยวมีจำนวนมากกว่า 5 วะสัก หรือประมาณ 653 กก.
ปศุสัตว์ที่จะต้องจ่ายซะกาตคือ อูฐ วัว กระบือ แกะ แพะ
ทรัพย์สินต่อไปนี้ต้องจ่ายซะกาต 1/5 หรือ 20% ของรายได้
ซะกาตเป็นข้อบังคับสำหรับมุสลิมเท่านั้น ส่วนผู้ที่ไม่ใช่มุสลิมที่อาศัยอยู่ในรัฐอิสลาม ชะรีอะฮ์ในอดีตเคยถูกมองเป็นการให้อำนาจญิซยะฮ์ (ภาษีรัชชูปการ) ส่วนภาษีรูปแบบอื่นต่อมุสลิมและผู้ที่ไม่ใช่มุสลิม ซึ่งเคยมีการใช้งานในประวัติศาสตร์อิสลาม เช่น เคาะรอจญ์ (ภาษีที่ดิน), คุมส์ (ภาษีของโจรและของปล้นสะดมจากคนที่ไม่ใช่มุสลิม ความมั่งคั่งกะทันหัน), ushur (ภาษีที่ชายแดนรัฐ ท่าเรือ และชายแดนแต่ละเมืองเพื่อขนย้ายสินค้า ศุลกากร), kari (ภาษีบ้าน) และ chari (บางครั้งเรียก maara, ภาษีทุ่งเลี้ยงสัตว์)
เศาะดะเกาะฮ์ เป็นอีกคำหนึ่งที่มีความเกี่ยวข้องกับการกุศล มักจะตีความว่าเป็นคู่ตรงข้ามทางดุลยพินิจของซะกาต
ซะกาตฟิฏเราะฮ์ หรือ เศาะดะเกาะตุลฟิตร์ เป็นซะกาตบังคับขนาดเล็กสำหรับมุสลิมทั้งหมด (ทั้งชายและหญิง เด็กหรือผู้ใหญ่ ตราบเท่าที่เขาหรือเธอสามารถทำได้) มักจ่ายตอนสิ้นสุดวันถือศีลอดในเดือนเราะมะฎอน จำนวนเงินที่รวบรวมจะนำไปใช้จ่ายให้กับคนเก็บซะกาตและมุสลิมที่ยากจน เพื่อที่พวกเขาจะได้มีช่องทางในการฉลองอีดิลฟิฏร์ (เทศกาลละศีลอด) หลังเดือนเราะมะฎอน ร่วมกับมุสลิมคนอื่น ๆ
ซะกาตฟิฏเราะฮ์เป็นจำนวนเงินคงที่ที่ประเมินต่อคน ส่วนซะกาตุลมาลนั้นขึ้นอยู่กับรายได้ส่วนบุคคลและทรัพย์สิน ตามรายงานจาก the Hidaya Foundation ซะกาตฟิฏเราะฮ์ที่แนะนำนั้นขึ้นอยู่กับราคาของข้าวหรือข้าวสาลี 1 ศออ์ (ประมาณ 3 กิโลกรัม) ตามราคาท้องถิ่น (ประมาณ 7.00 ดอลลาร์สหรัฐในสหรัฐ ณ ค.ศ. 2015)