อาชิกางะ โยชิโนริ

อาชิกางะ โยชิโนริ(ญี่ปุ่น:足利 義教;โรมาจิ:Ashikaga Yoshinori) เป็นโชกุนลำดับที่ 6 แห่งรัฐบาลโชกุนอาชิกางะดำรงตำแหน่งช่วงปี ค.ศ. 1429 ถึง ค.ศ. 1441 ระหว่างยุคมูโรมาจิของญี่ปุ่น โยชิโนริเป็นบุตรชายของโชกุนลำดับที่ 3อาชิกางะ โยชิมิตสึชื่อในวัยเด็กของเขาคือ ฮารูโทระ (春寅)
อาชิกางะ โยชิโนริ เกิดเมื่อค.ศ. 1394 เป็นบุตรชายของโชกุนอาชิกางะ โยชิมิตสึ(ญี่ปุ่น:足利 義満;โรมาจิ:Ashikaga Yoshimitsu) กับนางสนมคือนางฟูจิวาระ โนะ โยชิโกะ (ญี่ปุ่น:藤原 慶子;โรมาจิ:Fujiwara no Yoshiko) มีพี่ชายร่วมมารดาคืออาชิกางะ โยชิโมชิ(ญี่ปุ่น:足利 義持;โรมาจิ:Ashikaga Yoshimochi) ในปีเดียวกันกับที่โยชิโนริเกิดขึ้น โชกุนโยชิมิตสึผู้เป็นบิดาได้สละตำแหน่งโชกุนให้แก่โยชิโมชิพี่ชาย ขึ้นครองตำแหน่งโชกุนต่อจากบิดา เพื่อไม่ให้เกิดความขัดแย้งทางการเมือง โยชิโนริจึงบรรพชาเป็นพระภิกษุได้รับฉายาว่า พระภิกษุกิเอ็ง (ญี่ปุ่น:義圓;โรมาจิ:Gien) ในค.ศ. 1408
ในค.ศ. 1423 โชกุนโยชิโมชิ สละตำแหน่งให้แก่บุตรชายของตนเองคืออาชิกางะ โยชิกาซุ(ญี่ปุ่น:足利 義量;โรมาจิ:Ashikaga Yoshikazu) ขึ้นเป็นโชกุนคนต่อมา แต่ทว่าโชกุนโยชิกาซุดำรงตำแหน่งโชกุนได้เพียงสองปีก็ถึงแก่อสัญกรรมใน ค.ศ. 1425 จากนั้นอีกสามปีโชกุนโยชิโมชิก็ถึงแก่อสัญกรรมใน ค.ศ. 1428 โดยปราศจากทายาท บรรดาผู้แทนของรัฐบาลโชกุนอาชิกางะเดินทางไปยังศาลเจ้าฮาชิมัง อิวาชิมิซุ (ญี่ปุ่น:石清水八幡宮;โรมาจิ:Iwashimizu Hachimangū) ในเมืองเกียวโตเพื่อทำการเสี่ยงทายหาผู้สืบทอดตำแหน่งโชกุนต่อไป ผลการเสี่ยงทายปรากฏว่า พระภิกษุกิเอ็งได้รับเลือกให้เป็นโชกุนคนต่อมา พระภิกษุกิเอ็งจึงสึกออกจากบรรพชิตมาเพื่อดำรงตำแหน่งโชกุน
ในสมัยของโชกุนโยชิโนริมีเหตุการณ์สำคัญสองอย่างได้แก่ การฟื้นฟูความสัมพันธ์กับจีนราชวงศ์หมิงและสงครามกับคันโตคูโบ(ญี่ปุ่น:関東公方;โรมาจิ:Kantō kubō)
แม้ว่าโชกุนโยชิมิตสึผู้เป็นบิดาได้เริ่มนำรัฐบาลโชกุนฯ สร้างความสัมพันธ์กับราชสำนักจีนราชวงศ์หมิงตั้งแต่ ค.ศ. 1402 แต่ในสมัยของโชกุนโยชิโมชิผู้เป็นพี่ชายได้ตัดความสัมพันธ์กับจีน ในสมัยของโชกุนโยชิโนริ ค.ศ. 1433 ได้ฟื้นฟูความสัมพันธ์กับราชสำนักจีนอีกครั้งโดยการส่งคณะทูตไปเจริญสัมพันธไมตรียังนครปักกิ่งตรงกับรัชสมัยของจักรพรรดิเซฺวียนเต๋อนำประเทศญี่ปุ่นเข้าสู่ระบบบรรณาการ (จิ้มก้อง) อีกครั้ง และจัดตั้งโทเซ็ง-บูเงียว(ญี่ปุ่น:唐船奉行;โรมาจิ:Tōsen-bugyō) ขึ้นใน ค.ศ. 1434 เพื่อดูแลเรื่องงานการทูตกับจีน
ในภูมิภาคคันโตมีผู้สำเร็จราชการแทนโชกุนเรียกว่าคันโตคูโบซึ่งพำนักอยู่ที่เมืองคามากูระและมีอำนาจเหนือซามูไรในภูมิภาคคันโตและภาคตะวันออกทั้งมวล ด้วยอำนาจอันมหาศาลของคันโตคูโบทำให้กลายเป็นคู่แข่งทางการเมืองของรัฐบาลโชกุนที่เมืองเกียวโต ใน ค.ศ. 1438คันโตคูโบอาชิกางะ โมชิอูจิ (ญี่ปุ่น:足利持氏;โรมาจิ:Ashikaga Mochiuji) ซึ่งเป็นหนึ่งในผู้มีสิทธิ์ขึ้นดำรงตำแหน่งโชกุนหลังจากการถึงแก่อสัญกรรมของโชกุนโยชิโมชิ แต่พลาดโอกาสไปในการเสี่ยงทายที่ศาลเจ้าคันโตคูโบโมชิอูจิต้องการตำแหน่งโชกุนที่เกียวโต จึงก่อการกบฎต่อโชกุนโยชิโนริ เรียกว่า สงครามปีเอเกียว (ญี่ปุ่น:永享の乱;โรมาจิ:Eikyō no ran) โชกุนโยชิโนริส่งทัพเข้ายึดเมืองคามากูระได้สำเร็จคันโตคูโบโมชิอูจิทำการเซ็ปปูกุเสียชีวิต ทำให้ตำแหน่งคันโตคูโบว่างลง
ใน ค.ศ. 1440 โชกุนโยชิโนริมีความต้องการที่จะปลด อากามัตสึ มิตสึซูเกะ (ญี่ปุ่น:赤松 満祐;โรมาจิ:Akamatsu Mitsusuke)ชูโงเจ้าครองแคว้นในภูมิภาคชูโงกุออกจากตำแหน่ง สร้างความวิตกกังวลให้แก่อากามัตสึ มิตสึซูเกะ ปีต่อมา ค.ศ. 1441 หลังจากที่โชกุนโยชิโนริเสร็จสิ้นสงครามในภูมิภาคคันโตและเดินทางกลับกรุงเกียวโต อากามัตสึ มิตสึซูเกะ ได้เชื้อเชิญให้โชกุนโยชิโนริเดินทางมายังคฤหาสน์ของตนเพื่อฉลองสังสรรค์ ในงานเลี้ยงนั้นเกิดความวุ่นวายและโชกุนโยชิโนริถูกลอบสังหารถึงแก่อสัญกรรม อากามัตสึ มิตสึซูเกะ หลบหนีกลับไปยังแคว้นของตน รัฐบาลโชกุนส่งทัพไปทำการสังหารอากามัตสึ มิตสึซูเกะ ได้สำเร็จ อาชิกางะ โยชิคัตสึ (ญี่ปุ่น:足利 義勝;โรมาจิ:Ashikaga Yoshikatsu) ผู้เป็นบุตรชายคนโตของโชกุนโยชิโนริขึ้นดำรงตำแหน่งโชกุนต่อมา