Wonsan

AngWŏnsan(Pagbabaybay sa Koreano:[wʌn.san]) ay isang puwertong lungsod at baseng pandagat na matatagpuan saLalawigan ng Kangwŏn,Hilagang Korea, sa silangang gilid ngTangway ng Korea, saDagat ng Hapon(Silangang Dagat). Ito ang panlalawigang kabisera ng Kangwŏn. Binuksan ang pantalan ng mga nananakop na puwersang Hapones noong 1880. Bago angDigmaang Koreanong 1950–1953, napunta ito sa pamamahala ng noo'ylalawigan ng Timog Hamgyŏng, at noong digmaan ito ang kinaroroonan ngPaghadlang sa Wŏnsan. Noong senso ng 2008, may populasyon ito na 363,127 katao.May mga panguanhing pagawaan ang lungsod. Taga-Wŏnsan siKim Ki Nam, diplomatiko at Kalihim ngPartido ng mga Manggagawa ng Korea.
Ipinahayag noong 2013 na ang Wŏnsan ay gagawing destinasyon sa tag-init na may mgaliwaliwanat pook-panlibangan.
Kilala rin ang Wŏnsan bilangYonghunghang,Yuan-shan(元山) saTsina,GenzanoGensan(Kana: ウォンサン, Kanji: 元山) saHapon, atPort LazarevaoPort LazareffsaRusya.
Binuksan ang Wŏnsan bilang isang pantalang pangkalakalan noong 1880. Ang orihinal na pangalan nito ay "Wŏnsanjin" (元山津), ngunit kilala rin ito sa pangalang Ruso nito na "Port Lazarev" (o "Lazaref") sa mga panahong iyon. Sa ilalim ng pamumuno ng Hapon (1910–45) tinawag itong "Gensan" (元山). Noong 1914 binuksan ang mga linyang daambakal naP'yŏngwŏnatKyŏngwŏnna nagdudugtong ng lungsod saPyongyang(na kilala noon bilang "Heijo") atSeoul(na kilala noon bilang "Keijo" o "Kyŏngsŏng"). Bunga nito, unti-unting umusbong ang lungsod bilang isang sentro sa silangang Korea ng pamamahagi ng mga produkto. Sa ilalim ng pananakop ng mga Hapones, lubhang industriyalisado ang lungsod at nagsilbing lugar ng pag-aangkat sa pamamahagi ng kalakalan sa pagitan ng Korea at punong-lupaing Hapon.
Pagkaraang sumiklab angDigmaang Koreanokinuha ito ng mga kawal ngAmerikanoatTimog Koreanonoong Oktubre 10, 1950 habang patungo sila sa hilaga. Nang lumisan sila sa harap ng ganting salakay ng mgaTsino, napunta ang lungsod sa pamamahala ng mga Tsino noong Disyembre 9, 1950. Binomba at kinanyon ito nang husto ngMga Nagkakaisang BansasaPagharang sa Wŏnsannoong Digmaang Koreano.Ayon sa opisyal na kasaysayan ngHukbong Dagat ng Estados Unidos, nasa ilalim ng patuloy na pagbobomba at pagkubkob ng Amerikanong hukbong dagat ang Wŏnsan mula Marso 1951 hanggang Hulyo 27, 1953, kung kaya ito ang pinakamahabang paglusob (siege) sa makabagong kasaysayang pandagat ng Amerika. Pagsapit ng wakas ng digmaan ang lungsod ay isang malawak na guho.
Dating matatagpuan ang Wŏnsan saTimog Hamgyŏng, ngunit nang muling iginuhit ang mga hangganang panlalawigan noong 1946, umanib ito sa hilagang kalahati ngKangwŏn(na nahati ngika-38 paralelo sa hilaganoong 1945 sa dalawang bahagi: isang sonang nasa ilalim ng pamamahala ng Sobyet sa hilaga at isang nasa ilalim ng pamamahala ng Amerikano sa timog) at naging kabisera nito, sapagkat ang mga kinagisnang kabisera ng Kangwŏn naWŏnju(1395–1895) atCh'unch'ŏn(1896–kasalukuyan) ay kapuwa nasa timog ng ika-38 paralelo at timog ngMilitary Demarcation Linena pumalit sa ika-38 paralelo bilang isang hangganan noong 1953.
Ang lawak ng Wŏnsan ay 269 kilometro kuwadrado (104 milya kuwadrado). Matatagpuan ito sa lalawigan ng Kangwŏn, sa pinakakanlurang bahagi ngDagat ng Hapon(Silangang Dagat ng Korea) at sa silangang dulo ng "leeg" ngTangway ng Korea. Matatagpuan ang Bundok Changdok (Changdok-san) at Bundok Nap'al (Nap'al-san) sa kanluran ng lungsod. Higit sa 20 mga maliit na pulo ang nasa tabi ng pook-dalampasigan ng Wŏnsan, kabilang na ang Pulo ng Hwangt'o at Pulo ang Ryŏ. Itinuturing  mahusay na lokasyon para sa likas na pantalan ang Wŏnsan. Matatagpuan malapit sa lungsod angKŭmgang-san.
Ayon sa senso noong 2008, may 363,127 katao ang Wŏnsan,isang pagtaas mula sa tinatayang populasyon na 331,000 noong 2000.
Ang Wŏnsan ay may pagawaan na nag-poproseso ng mga produkto na nabubuhay sa tubig,shipyard, negosyo ng kimika, pagawaan ng semento, gayundin ang4 June Rolling Stock Works, na isa sa mga pinakamalaking pagawaan ng mga sasakyang daambakal sa Hilagang Korea.
Gabay panlakbay saWonsanmula sa Wikivoyage
nk.joins.com/map/view.asp?idx=i141.htm