Saging

Angsagingay isang pahabang nakakain naprutas–botanikalna isang baya (oberry) – na binubunga ng ilang uri ng malalaking mala-damo nanamumulaklak na halamansahenetikongMusa. Sa ilang mga bansa, tinatawag na plantano ang panlutong saging, na ipinagkakaiba mula sa mgasaging napanghimagas. Pabagu-bago sa laki, kulay, at katigasan ng prutas, subalit kadalasan na pahaba at pakurba, na may malambot na laman na mayaman sagawgawna nababalot ng balat, na maaaring may iba't ibang kulay kapag hinog na. Lumalaki ang mga prutas ng paitaas sa mga kumpol malapit sa tuktok ng halaman. Halos lahat ng modernong nakakain na saging na walang binhi (partenokarpiyo) ay nagmula sa dalawang ligaw na espesye -Musa acuminataatMusa balbisiana. Karamihan sa mga nilinang na saging ayM. acuminata,M. balbisiana, o halo ng dalawa.
Likas ang mga espesye naMusasa tropikal na Indomalaya atAustralya; malamang na domestikado sila saBagong Ginea. Tinatanim ito sa 135 bansa, pangunahin para sa kanilang prutas, at sa mas mababang gamit, para makagawa ng papel de saging at mgatela, habang pinapalago ang ilan bilang mga halamang pampalamuti. Ang pinakamalaking prodyuser ng saging sa mundo noong 2022 ay angIndyaatTsina, na magkakasamang umabot sa humigit-kumulang 26% ng kabuuang produksyon. Kinakain hilaw o niluluto ang mga saging sa mgaresipina nag-iiba mula sakarihanggang sa mgabanana chip,bananaque,maruya, preserbang prutas, o simpleng hinurno o pinasingaw.
Ang halamang saging ay ang pinakamalaking namumulaklak na halamang mala-damo.Lumalaki ang lahat ng nasa itaas na bahagi ng halaman ng saging mula sa isang istraktura na tinatawag na kormo.Karaniwang matataas at medyo matibay ang mga halaman na may hitsura naparang puno, subalit isang tangkay-tangkayan o huwad na tangkay ang tila katawang puno na binubuo ng maraming tangkay ng dahon (mga pesiyolo). Tumutubo ang mga saging sa iba't ibang uri ng mgalupa, hangga't hindi ito bababa sa 60 sentimetro (2 tal) ang lalim, may magandang pagpapatubig at hindi siksik.Kabilang sila sa pinakamabilis na lumalaki sa lahat ng mga halaman, na may pang-araw-araw na bilis ng paglago sa ibabaw na naitala mula sa 1.4 metro kuwadrado (15 pi kuw) hanggang 1.6 metro kuwadrado (17 pi kuw).
Ang mga bunga ng saging ay nabubuo mula sa puso ng saging, sa isang malaking nakabitin na kumpol na tinatawag na bungkos, na binubuo ng humigit-kumulang 9 na patong na tinatawag na mga kamay, na may hanggang 20 prutas sa isang kamay.  Maaaring tumimbang ang isang bungkos ng 22–65 kilogramo (49–123 lb).
Nagpapahiwatig ang isang pagsusuring pilohenomiko noong 2011 gamit ang mgahenengnukleyar ngpiloheniyang ilang mga kinatawan ng pamilya Musaceae. Ang mga pangunahing nakakain na uri ng saging ay ipinapakita samakapal na titik.
Ang mga saging ay iniluluwas sa mas malaking dami at sa mas malaking halaga kaysa sa anumang iba pang prutas.Noong 2022, umabot ang produksyon ng mundo ng mga saging at plantano sa pinagsamang 179 milyong tonelada, na pinangunahan ng Indya at Tsina na may pinagsamang kabuuang 26% ng pandaigdigang produksyon. Ang iba pang pangunahing prodyuser ayUganda,Indonesya,Pilipinas,NiheryaatEkwador.Tulad ng iniulat para sa 2013, ang kabuuang pagluwas sa mundo ay 20 milyong tonelada ng saging at 859,000 tonelada ng plantano.Ang Ekwador at ang Pilipinas ay ang mga nangungunang tagapagluwas na may 5.4 at 3.3 milyong tonelada, ayon sa pagkakabanggit, at ang Republikang Dominikano ang nangungunang tagapagluwas ng plantano na may 210,350 tonelada.
Ang mga saging at plantano ay isang pangunahingpananim na pagkainpara sa milyun-milyong tao sa mgaumuunlad na bansa. Sa maraming tropikal na bansa, nakakalikha ang mga pangunahing kultibar nalunti(hindi hinog) na saging na ginagamit sapagluluto. Karamihan maliliit na mgamagsasakaang mga prodyuser na para sa sariling pagkonsumo o ibenta sa mga lokal na pamilihan. Dahil namumunga sa buong taon ang mga saging at plantano, nagbibigay sila ng mahalagang mapagkukunan ng pagkain sapanahon ng taggutomsa pagitan ng mga ani ng iba pang pananim. Kaya mahalaga ang mga saging at plantano para sa pandaigdigang seguridad sa pagkain.