Edqar Deqa

Edqár-Jermen-İler de Qаvə yaEdqar Deqa(fr.Edgar Degas;19 iyul1834,Paris–27 sentyabr1917,Paris) — fransız rəssamı,impressionizminbanilərindən biri.
Edqar Deqa Parisdə, incəsənətə marağı olan zəngin bankir ailəsində doğulub. Erkən yaşlarından rəsm çəkməyə başlayıb. 1853-cü ildə atasının istəyi ilə hüquqşünas olmaq üçün universitetə qəbul olunur. 1854-cü ildə, Deqa, öz dövrünü tanınmış rəssamı, rəssamEnqrinkeçmiş şagirdiLui Lamotunemalatxanasına şagird kimi qəbul olunur. O zaman 75 yaşında olan Enqrlə tanış olur. Deqanın yaradıcılığınaKubrevəEjen Delakruanınböyük təsiri olmuşdur. Lakin Enqr, ömrünün sonuna kimi Deqanın kumiri oldu.
Deqa 1856-cı ildəİtaliyanınNeapolşəhərinə getdi və orada 3 il qaldı. O, İtaliyaintibah dövrününböyük rəssamları ilə tanış oldu. Onun diqqətini keçmiş italyan rəssamlarıMantenya,Bellini, Qirlandayo və Cottonun rəngarəng rəsmləri çəkir. Bu dövrdə onun kumirləri, Mantenye vəPaolo Veronezeolur. O,MikelancelovəRafaelkimi rəssamları öyrənir, onların rəsmlərini kopyalalayırdı.
1859-cu ildə Deqa Parisə geri döndü. 1861-ci ildəNormandiyayasəyahət etdi və ilk dəfə olaraq öz əsərlərində başlıca yer tutan atların rəsmini çəkməyə başladı.
60-cı illərdə, İtaliyada gördüyü rəsmlərdən təsirlənərək, tarixi süjet xətti olan, tünd koloritli əsərlər çəkir. Deqa,Eduard Maneilə tanış olur və portret janrına müraciət edir. Tarixi mövzular rəssamı qane etmir. O, özünəməxsus süjet xəttləri axtarmağa başlayır və bunu müasir Parisin yaşayışında tapır. Müasirliyə meyl etməsi, onu impressionistlərə yaxınlaşdırır. Novator axtarışında olan Deqa, ilk təəsüratı artıq Eduard Manenin emalatxanasında almışdı.
1870-ci ildəFransa–Prussiya müharibəsibaşladıqdan sonra rəssam, könüllü olaraq orduya yazıldı. Müharibədən sonra EdqarNyu-Orleana(Luiziana), qardaşı ilə yaşamağa getdi. 1873-cü ildə Parisə geri döndü. 1874-cü ildə atası vəfat etdi. Daha sonra, qardaşının borclarının olduğunu öyrəndi. Edqar, evini və ona irsən keçən incəsənət kolleksiyasını satmalı oldu və tək qazanc yeri çəkdiyi rəsmlər oldu. Növbəti 10 ildə çoxlu diqqətəlayiq rəsmlər yaratdı. Qazandığı pullarla Mane,Pol Sezann,Pissarro,Pol Qogen,Vinsent van Qoqkimi sevdiyi rəssamların rəsmlərini aldı.
Rəssam heç vaxt evli olmamışdır.
Edqar Deqa 1917-ci ildə Parisdə vəfat etmişdir.
Onun rəsmlərinin əsas ifadə vasitəsi insan fiquru idi. Deqa,teatr,baletvə yarışlarda əlində not dəftəri ilə çoxlu vaxt keçirərək insan hərəkətini diqqətlə müşahidə edirdi.
"Mavi rəqqasələr" əsəri, Deqa yaradıcılığının bütün zənginliyini və texnikasını ortaya qoyur.
O, əsərlərinin çoxunda rəqqasları təsvir etmişdir. Onun əsərləri prixoloji mürəkkəbliyi və insan izolyasiyasını göstərməsi ilə diqqət cəlb edir.
Rəssam, impressionistlər kimi, öz palitrasını təmiz, rəngarəng tonlarla zənginləşdirir. Ammaimpressionistlərinəsas mövzusu olan mənzərə janrına müraciət etmir.
Rəsmlərində tez-tezpastelkarandaşlarından da istifadə edirdi.
1874-cü ildə Edqar Deqa və bir qrup başqa rəssamlar öz incəsənət sərgilərini təşkil etməyə başladılar. Onların sərgiləri "İmpressionist Sərgilər" adlanırdı.
1880-ci illərin sonunda, Edqar dostlarının fotolarını çəkməyə başladı. Rəqqasların fotoları və çılpaq fotolar onun sonrakı rəsmləri üçün istifadə olundu.
Deqa, impressionistlərdən bir çox cəhətdən fərqlənməsinə və onlar tərəfindən tənqid olunmasına baxmayaraq, "Müstəqil rəssamlar qrupu"nun aktiv üzvü idi.
Həyatının sonlarında göz xəstəliyinə baxmayaraq, Deqa daha çox pastel karandaşla rəsmlər çəkməyə davam edirdi.