davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
पपई

पपई हे एक पिवळ्या व लालसर रंगाचे, गोड चवीचे फळ आहे.
हे फळ पचनास मदत करते व त्याचा गर व बिया औषधी असतात.
पपईचे शास्त्रीय नाव कॅरिका पपया ( carica papaya ) असे आहे. त्याचे कूळ केरीकेसी ( Caricaceae ) हे आहे पपईचा औषधी उपयोग आहे. पपई स्वादिष्ट तर आहेच शिवाय आरोग्यासाठीही लाभकारी. सहज पचणारे फळ आहे पपई. पपई भूक आणि शक्ती वाढविते. प्लीहा, यकृत रोगमुक्त ठेवणारे आणि कावीळ यासारख्या रोगांपासून मुक्ती देणारे हे फळ आहे.
पोटांचे विकार दूर करण्यासाठी पपईचे सेवन करणे लाभकारी असते. या फळाच्या सेवनाने पचनसंस्थेचे कार्य सुधारते. पपईच्या रसाने अरूची, अनिद्रा, डोकेदुखी, बद्धकोष्ठता आदी रोग दूर होतात. करपट किंवा आंबट ढेकर येणे थांबते. पोटाचे रोग, हृदयरोग, आतड्यांचे रोग दूर होतात. कच्ची किंवा पक्की पपई भाजी करून खाणे पोटासाठी चांगले.
उच्च रक्तदाब नियंत्रणात ठेवण्यासाठी पपईच्या पानांची भाजी करतात. पपईत ए, बी, डी जीवनसत्त्वे आणि कॅल्शियम, लोक, प्रोटीन आदी तत्त्व विपुल प्रमाणात असतात. पपईमुळे वीर्य वाढते. त्वचेचे रोग दूर होतात. जखम लवकर भरून येते. मूत्रमार्गातील अडथळे दूर होतात. पचनशक्ती वाढते. भूक वाढते. मूत्राशयाचे आजार दूर होतात. खोकल्यासोबत रक्त येत असल्यास थांबते. लठ्ठपणा दूर होतो. कच्च्या पपईची भाजी करून खाल्ल्याने स्मरणशक्ती वाढते. पपई व काकडी आपल्या आरोग्यासाठी उपयुक्त आहे. काकडी व पपईचा आपल्या दररोजच्या आहारात समावेश असल्याने आपली पचनक्रिया सुरळीत होत असते. तसेच आपले सौदंर्य आबादीत ठेवण्यासाठी महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावत असते.
आपल्या रोजच्या आहारात सलादमध्ये पपई, काकडी, टोमॅटो, कांदा, गाजर यांचा समावेश असवा. आदी फळे भाज्या नियमित खाल्ल्याने आरोग्य उत्तम राहून सौंदर्य खुलत असते.
धूळ व धूरामुळे आपल्या चेहऱ्यावर काळे दाग पडले असतील तर त्यावर आपण काकडी किंवा पपईचा मगज लावून ठेऊ शकतो. त्यानंतर चेहरा पाण्याने धुतल्यावर चेहरा खुलतो व त्वचाही मुलायम होत असते. आपल्या आहारामध्ये आपण पपईचा वापर चटणी, कोशिंबीर भाजी व सॅलडमार्फत करतो. पिकलेली पपई मधुर, वीर्यवर्धक,वातनाशक, पित्तनाशक व रुचकर असते तर कच्ची पपई कफ, पित्त व वायुप्रकोप करणारी असते.
पोटाचे विकार, अपचन यांवर पपई गुणकारी असते. पपइच्या पानांपासून तयार केलेला चहा हृदय विकारामध्ये उपयोगी असतो. दररोज पपई खाल्ल्याने उंची वाढते. शरीराचे संवर्धन होते. पपईचे दुध पाचक, जंतुनाशक, उदाररोगहारक असते. यामुळे कृमी नष्ट होतात. पचन व्यवस्थित प्रकारे होते. तसेच पपइच्या दुधात साखर घालून घेतल्याने अजीर्णही नाहीसे होते. कच्च्या पपइची भाजी अथवा कोशिंबीर अजीर्णाचा त्रास असलेल्यांना वरदायी ठरते. मलावरोध, आतड्यांची दुर्बलता तसेच उदाररोग व हृदयरोग यावर पपइचे सेवन करणे हितावह ठरते. पपइच्या रसामुळे अरुची दूर होते. आतड्यामध्ये पडून राहिलेल्या अन्नाचा नाश होतो. डोकेदुखी(अजीर्णामुळे) दूर होते. तसेच आंबट ढेकर येण बंद होते. खरुज व गजकर्ण यांवर पपइचा चीक लावल्यास फायदा होते. कच्चा पपईचा रस तोंडावर चोळून लावल्यास मुरुमे नाहीशी होतात. पपई पांढऱ्या पेशींची वाढ करणारी आहे. गरोदरावस्थेमध्ये स्त्रियांनी पपई खाणे टाळावे. पपई उष्ण असल्याने गरोदर स्त्रियांना त्याचा फार त्रास होतो.
पपई हे पित्तनाशक फळ आहे. ज्या लोकांना कायम पित्त होते अश्या लोकांनी पपई खाण्याचे फायदे असे कि त्यांचे पित्त कमी होते आणि पित्ताचा त्रास होत नाही. पपई खाल्याने यकृताला आलेली कमजोरी कमी होते. पपई मुळे यकृताला ताकद येते आणि यकृत मजबूत बनते. पपई हे जंतुनाशक फळ आहे. पोटात जर जंत झालेले असतील तर पपई खा, पोटातील जंत नष्ट होतील.https://www.shaikhdoctor.com/2022/02/Papai-khanyache-fayde.html
कोथिंबीर

कोथिंबीर (इंग्रजी नाव Coriander, हिंदी नाव: धनिया), शास्त्रीय नाव: कोरिअँड्रम सॅटिव्हम. कोथिंबीर अन्नाचा स्वाद वाढवण्यासाठी कच्ची अथवा क्वचित शिजवून खाल्ली जाते. उदाहरणार्थ, मिसळ अथवा पोहे यावरती कच्ची कोथिंबीर चिरून घातली जाते. फोडणी करताना उकळत्या तेलात कोथिंबीर टाकतात. क्वचित कोथिंबिरीची शिजवून भाजीही केली जाते. कोथिंबिरीच्या वड्या करताना कोथिंबीर वाफवून घ्यावी लागते.
विदर्भात कोथिंबिरीला सांबार असे म्हणतात. (गुजराथमध्ये जेवताना पानात चिरून वाढलेल्या कांदा, किसलेले गाजर वा हिरवी पपई आदींना सांबारो म्हणतात. दक्षिणी भारतातल्या आमटीला सांबार म्हणतात.)
कुटूरगा

कुटूरगा ( सयलोपोगॉन झेलेनिनिकस ) ही भारतीय उपखंडात आढळणारी आशिआई बार्बेट प्रजाती आहे. या पक्ष्याचा अधिवास उष्णकटिबंधीय आणि उपोष्णकटिबंधीय जंगलामध्ये आढळून येतो . हा पक्षी नेपाळ आणि भारत या दोन्ही देशांमधील तराईपासून श्रीलंका पर्यंत सर्वत्र आढळून येतो आणि आययूसीएन रेड लिस्टमध्ये कमीतकमी कन्सर्न्स म्हणून सूचीबद्ध आहे. कुटूरगा झाडावर आढळून येणारी आणि फळे व कीटक खाणारी प्रजाती आहे. ते झाडामध्ये गोलाकार भोक पाडून त्यात घरटे करतात. मादी एका वेळी 2-4 अंडी घालते . हे आंबा, पपई, केळी, वड, उंबर अशा झाडांची फळे खातात
प्रौढ पक्ष्याचे डोके, मान आणि छाती तपकिरी रंगाची असते आणि डोळ्याच्या भोवती पिवळ्या रंगाचे वर्तुळ असते. उर्वरित पिसारा हिरवा असतो. त्याचा कुटूर्रर... कुटूर्रर...असा आवाज असतो.
वनस्पती

हालचाल करू न शकणाऱ्या बहुपेशीय सजीव वनस्पतींमध्ये झाडे, झुडपे, वेली, शेवाळे व कवक यांचाच समावेश होतो असा सामान्य समज आहे, परंतु तो तितकासा बरोबर नाही. प्रत्यक्षात स्पाँजसारखे प्राणीही हालचाल करू न शकणारे बहुपेशीय सजीव आहेत. या उलट समुद्रात तरंगणारी एकपेशीय शेवाळी ह्यांनाही वनस्पती समजले जाते. याखेरीज आता कवकांचा एक वेगळाच गट बनवला आहे. त्यांना वनस्पती गणले जात नाही.
वनस्पतीची व्याख्या ही 'पुढील दहा गुणवैशिष्ट्ये असलेले उद्भिज‍ सृष्टीतील सजीव' अशी करावी : (१) प्रकाशातील ऊर्जा वापरून स्वतःचे अन्न उत्पादन करण्याची क्षमता म्हणजे (२) अन्न साखर व स्टार्च या रूपात साठवणे (३) कडक पेशीभित्ती (४) पेशींमध्ये केंद्रकाचे अस्तित्त्व (५) बहुधा बहुपेशीय, परंतु क्वचित एकपेशीयही असू शकतात (६) अमर्याद वाढीची क्षमता (७) सामान्यतः, पण नेहमीच नाही, पकड ठेवण्यासाठी मुळे, आधारासाठी खोड व अन्न तयार करण्यासाठी पाने यांचे अस्तित्त्व (८) प्राण्यांहून बाह्य उद्दीपनांना अतिशय हळू प्रतिसाद (९) मर्यादित हालचाली (१०) आलटून पालटून बीजाणू आणि पराग व अंडपेशी यांचे उत्पादन.
वनस्पतींत शेवाळी, शैवाल, नेचे, आणि अपुष्प (उदाहरणार्थ सूचिपर्णी वृक्ष) व सपुष्प वनस्पतींचा समावेश होतो. झाडे अनेक प्रकाराची असतात. काही झाडाना फुले असतात. काही झाडाना फुले नसतात.
en:Wikipedia:Plant या पानावरून भाषांतरित
वनस्पती हा मूळचा संस्कृत शब्द (वनस्+पती=वनांचा पती) असून व्यापक स्वरूपात वनस्पती साम्राज्यासाठी सध्या वापरला जात आहे. तरीही, चरक संहितेनुसार, सुश्रुत संहितेनुसार आणि वैशेषिकेनुसार वनस्पती हा शब्द फक्त फळे येणाऱ्या झाडांसाठीच मुख्य‌तः वापरला जात असे.
ऋग्वेदानुसार वनस्पतींमध्ये वृक्ष, औषधी वृक्ष आणि वेली या तीनच विभागण्या आहेत. यांतील उपविभाग-विशाखा, क्षुप, व्रताती, प्रतानवती इत्यादी आहेत. सर्व प्रकारचे गवत हे 'तृण' विभागात येते. फुले व फळे येणाऱ्या वनस्पती या अनुक्रमे पुष्पवती व फलवती विभागात आल्या आहेत. 'करीर' म्हणून निष्पर्ण वनस्पतींचा पण एक वर्ग त्यांत आहे.
अथर्ववेदात वनस्पतींचे विशाख, मंजिरी, स्तंभिनी, प्रस्तानवती, एकाक्षांग, प्रतानवती, अंशुमति, कांडिनी हे आठ वर्ग तर तैत्तिरीय आणि वाजसेनीय संहितेत त्यांचे १० वर्ग आहेत.
मनुस्मृतीत ८ प्रमुख वर्ग आहेत. चरक संहितेनुसार व सुश्रुत संहितेनुसार वृक्षांची वेगवेगळी विभागणी आहे.
पाराशर , वृक्षायुर्वेदचा जनक, याने वनस्पतींची द्विमात्रक व एकमात्रक अशी विभागणी केली आहे (द्विदल व एकदल). नंतर त्यांचे पुढेही वर्गीकरण केले आहे.
भारताच्या मध्ययुगीन काळातही, उदयन, धर्मोत्तर, गुणरत्न व शंकरमिश्र इत्यादी आचार्यांनी वनस्पतिशास्त्रात भर घातली आहे. विकिपीडिया:वनस्पती/यादी
श्रीपाद अच्युत दाभोळकर

श्रीपाद अच्युत दाभोळकर (१९२४ - ३० एप्रिल, २००१) ऊर्फ मुकुंद दाभोळकर हे महाराष्ट्रातील प्रयोग परिवार या संकल्पनेचे प्रवर्तक आणि जमनालाल बजाज पुरस्काराचे मानकरी होते.
दाभोळकर हे कोल्हापूरचे एक गणितज्ञ होते. ते कोल्हापूरजवळच्या गारगोटी महाविद्यालयात प्राध्यापक होते. आपल्याला जन्मापासूनच प्रयोग चिकटलेला आहे असे ते म्हणत. माठात भोपळा वाढवणे, स्वतः पपई पिकवून आणि खाऊन त्याच्या सालांवर व बियांवर कोंबडीपालन करणे, नागफणीवर शेळी वाढवणे, स्वमूत्रावर केळी वाढवणे असे त्यांचे प्रयोग लहानपणापासूनच सुरू होते. आपल्या पृथ्वीवरच्या सर्व प्राणिमात्रांच्या ऊर्जेचा मूळ स्रोत सूर्य, हा आपल्या प्रकाशाचे सर्वाना समान वाटप करत असतो. त्याच्या या प्रकाशाला जास्तीतजास्त हिरव्या पानांनी शोषून घेतले तर शेतकरी खूप समृद्ध होऊ शकेल, हेच दाभोळकर आयुष्यभर प्रयोगाने सिद्ध करत राहिले. कोल्हापूरला कुंडीत वाढविलेल्या द्राक्षाच्या एका वेलीवरच्या प्रत्येक पानाला अधिकाधिक सूर्यप्रकाश मिळवून देऊन त्यांनी द्राक्षाच्या तब्बल शंभर घडांचे उत्पन्न मिळवले. ते बघून शेतकऱ्यांना सूर्यशेतीची महती उमगली आणि मग महाराष्ट्रात द्राक्षाची क्रांती झाली. कुठल्याही शेतकी महाविद्यालयात न शिकवता केवळ अनौपचारिक शिक्षण देऊन दाभोळकरांनी महाराष्ट्राला शेतीत समृद्ध केले. एका रिकाम्या सिमेंटच्या पोत्यात कुजलेल्या काँग्रेस गवतावर त्यांनी ऊस लागवड केली. भरपूर उपलब्ध असलेला सूर्यप्रकाश वापरून पाच महिने तो ऊस यशस्वीपणे वाढवला. रसायनांच्या मागे न लागता फक्त सूर्यप्रकाशाच्या शक्तीवर शेतात साखरेची निर्मिती कशी करता येईल, हे त्यांनी दाखवले. सकाळी आंघोळ करताना आपल्या शरीराचा मळ निघून जातो. या मळात शेण कुजण्यासाठी आवश्यक असणारे कोट्यवधी जीवाणू असतात, असे दाभोळकर म्हणत.
आंबा व नारळ खड्डा न करता ढीग पद्धतीने घेणे, घरातील सर्वांचे आंघोळीचे पाणी वापरून सूर्यमंडल पद्धतीने रोजच्या गरजेचा भाजीपाला एका गुंठ्यात उगवणे, सजीव बांबूंचा कुंपण-बायोगॅससाठी उपयोग आदी विविध तंत्रांची माहिती दाभोळकरांच्या पुस्तकांत आहे.
Дынное дерево (род)

Ды́нное де́рево, или Кари́ка (лат. Carica) — род двудольных растений семейства Кариковые (Caricaceae). Выделен шведским систематиком Карлом Линнеем в 1753 году. Известный вид — папайя (Carica papaya).
По информации базы данных The Plant List, род включает 9 видов:
В некоторых классификациях род Карика (Дынное дерево) может описываться как монотипный с единственным видом C. papaya; все остальные виды в таком случае помещаются в состав рода Vasconcellea A.St.Hil..
Представители рода произрастают главным образом в тропической Америке.
Деревья высотой до 10 м. Листья мягкие, длиной 30—60 см, размещены в верхней части растений. Цветки обоеполые, желтоватого или кремового цвета. Соцветие по форме удлинённое, с большим (более 100) количеством цветков. Плод — ягода.
Жизненный цикл растений сравнительно недолог.
Ряд видов культивируются ради своих сладких и сочных плодов. Наиболее важным в этом отношении растением является папайя.
Тыквина

Ты́квина (лат. pepo, peponium) — плод растений, характерный для представителей семейства Тыквенные (в том числе для арбуза, дыни, кабачка, огурца, тыквы).
Иногда к тыквинам относят также плоды растений семейств Кариковые (папайя), Банановые (банан), Страстоцветные (маракуйя).
Тыквина представляет собой паракарпный (то есть образовавшийся из паракарпного гинецея) многосемянный плод, образующийся из нижней завязи и включающей три плодолистика. Морфологически гомологична ягоде, но отличается от неё большим количеством семян и структурой околоплодника: тыквина характеризуется обычно сочным внутренним слоем, мясистым средним и твёрдым наружным. Иногда достигает довольно больших размеров, наружный слой иногда сплошь мясистый (огурец, дыня), иногда деревянистый.
Салат из зелёной папайи

Салат из зелёной папайи — блюдо в Юго-Восточной Азии.
Папайя попала в Сиам (ныне Таиланд) после колумбового обмена через Малакку. По словам историка Суджита Вонгта, вариант сом там с использованием папайи как основного ингредиента, вероятно, возник в сообществах этнических китайско-лаосских поселенцев, живших на равнинах Чао-Прайя, современный центральный Таиланд. Там оно стало известно как сом там в ранний период Раттанакосина (конец XVIII — начало XIX века). Новое блюдо, наряду с папайей, затем распространилось на сегодняшний северо-восточный Таиланд (Исан) после строительства северо-восточной железной дороги на рубеже XIX—XX веков и стало более популярным после открытия дороги Миттрапап в 1957 году (через неё в регион завезли новые сорта папайи). С тех пор блюдо стало широко распространено в регионе Исана и Лаоса. Точно так же острый вкус распространился на Исан и Лаос из центрального Таиланда, где салат впервые приправили перцем чили. Исторически, острые пряности не были характерной особенностью кухни Лаоса и Изсна.
В 2011 году салат под 46-м номером был включён в список 50 самых вкусных блюд мира по версии CNN Go.
Зелёную папайю насекают тонкими кусочками вручную. Все ингредиенты толкут в глиняной или каменной ступе, чтобы выдавить сок. Потребляется вместе с липким рисом и помидорами. Иногда в салат добавляют речных крабов семейства Parathelphusinae и соус пла ра или падек из квашенной рыбы, последние могут быть опасным для жизни, поскольку содержит микроорганизмы, которые вызывают тяжёлые болезни (кишечная палочка, стафилококк золотистый). Так как крабы сырые, правительство Таиланда и Лаоса периодически выпускают предупреждения о рисках гепатита.
Разные вариации блюда можно найти не только по всему Таиланду, но и в Камбодже, Вьетнаме. Есть версия, что салат из зелёной папайи происходит из Лаоса. На Западе он более известен под своим тайским названием. Неострая версия салата с зелёной папайей также существует в Лаосе, Вьетнаме и Таиланде, она намного слаще; часто содержит измельчённый арахис, однако рыбный соус или крабов добавляют реже.
Аромат зелёной папайи

«Аромат зелёной папайи» (фр. L'Odeur de la papaye verte, вьет. Mùi đu đủ xanh) — фильм 1993 года, сценаристом и режиссёром которого является Чан Ань Хунг — режиссёр-вьеткьеу из вьетнамской диаспоры Франции.
«Аромат зелёной папайи» — первый фильм из так называемой «вьетнамской кинотрилогии» Чан Ань Хунга.
Фильм рассказывает о жизни в южновьетнамском Сайгоне 1950—1960-х годов.
Десятилетняя девочка по имени Муи (вьет. Mùi — «запах», «аромат») приезжает из деревни в чужой дом работать прислугой. Постепенно перед зрителем разворачивается драма этого семейства. Хозяйка дома когда-то потеряла дочь, которую Муи ей напоминает.
Спустя 10 лет девушка с благословения уже состарившейся хозяйки отправляется прислуживать сыну друзей семьи, и вскоре между молодыми людьми устанавливаются любовные отношения.
Визуальные образы произвели впечатление на критиков своей простотой и изысканностью, хотя все сцены в доме и были сняты во Франции, но им удалось передать дух Азии. «Этот фильм — как поэма для глаз!» — такие слова сказал об этом фильме Роджер Эберт, критик Chicago Sun/Times.
ශ්‍රී ලංකාවේ වැවෙන එළවළු වර්ග

- - - - පිපිඤ්ඤා - අමු ගස්ලබු - තම්පලා - පැෂන් කොල - කෙකටියා මල් - මුරුංගා - අළු කෙසෙල් - දඹල - කතුරුමුරුංගා මල් - කතුරුමුරුංගා ‍ කොල - මුරුංගා කොළ - මෑකරල් - නිවිති - කැරට් - මුකුණුවැන්න - කංකුං - බෝංචි - කොස් - දෙල් - පොලොස් - මංඤොක්කා අල - රාඹු - බීට් - කෙසෙල් මුව - කරවිල - තිබ්බටු - වම්බටු - බණ්ඩක්කා - තලන බටු - මඩු දළු - අගුන කොළ - තැල් කොළ - කෝවක්කා කොළ
විටමින් A

විටමින් A ලෙස හඳුන්වන පෝෂ්‍ය පදාර්ථය මගින් මිනිස් ශරිරය තුළ ඉතාම වැදගත් මෙහෙයක් කරනු ලබනවා. එයින් කිහිපයක් නම්,
විටමින් A අපේ ශරිරයට ලැබෙන ආකාර අපට කොටස් දෙකකට වෙන් කළ හැකිය. ඒ සත්ව ආහාර, ශාක ආහාර ලෙසටයි.
සත්ව ආහාර ලෙස අපි හඳුන්වන පීකුදු, බිත්තර, කිරි, යෝගට්, බටර්, චීස්, සත්ව තෙල් වර්ග. මෝරතෙල් මගින් ශරිරයට වඩා පහසුවෙන් ප්‍රයෝජනයට ගතහැකි ආකාරයෙන් විටමින් A ලබාගන්න පුළුවන්.
ශාක ආහාර වන ගස්ලබු, අඹ, ලාවුලු, මුකුණුවැන්න, සාරණ, කතුරුමුරුංගා, නිවිති, ගොටුකොළ, කැරට්, වට්ටක්කා, කහ බතල. තක්කාලි වැනී කෑම වර්ග මගීන් අපට විටමින් A ලැබෙනවා.
ජපන් බටු

කොළ ආහාරය පිණිස ගන්නා ශාකයකි.
ආසියානු සුපිරි අවන්හල්වල බොහෝ සූපවේදීන්ට සිය ආහාර බඳුන් රසෙන් ගුණෙන් පිරිපුන් කරන්නට, නැතිවම බැරි ස්වාභාවික ශාකයක් අප රටෙහි සුලබව දක්නට ලැබෙනවා .
ජපන් බටු, සිංගප්පුරු කොළ, වැල් මුරුංගා, ආඬි කොළ, රට බිලිං ආදි වශයෙන් මෙරට ද, sweet leaf bush, multi green, katuk multi vitamin ආදි වශයෙන් පිට රටවල ද එය හැඳින්වෙනවා.සිංගප්පූරුව මැලේසියාව ඉන්දියාව, ජපානය, පැපුවා නිව්ගිනි, ඉන්දුනීසියාව, පිලිපීනය ආදි රටවල් ගණනාවක ඖෂධීය ආහාරයක් ලෙස යොදා ගන්නවා. කොළ , මැල්ලුමට වෑංජනයට, බැදුමටද , ඇට ඇරගත් ගෙඩි තෙලට මෙන්ම කිරටද සකසාගන්නවා. සුප් වලටත් යොදා ගන්නවා.කරවල තෙල් දානවිට රස ගුණ සඳහා දලු හා ගෙඩි එක්කරගන්නා බව සඳහන්.ජපන් බටු කොළයේ සංයුතිය ඩෙංගු උණට ප්‍රතිකාර සඳහා යොදාගන්නා ගස්ලබු කොළයේ ඖෂධීය සංයුතියට සමාන බව සඳහන් වෙනවා.විටමින් A C K B -තයොමින් ප්‍රෝටීන් පොස්පරස් යකඩ මැග්නීසියම් කැල්සියම් ,,මැන්ගනීස් ලෝහ ලවණ, ටැනින්, සැෆොනින්, පැපවරින් ඇලකොලයිඩ, ප්‍රතිඔක්සිකාරක ගුණවලින් ජපන්බටු ශාකය පොහොසත්. ආයුර්වේද වෛද්‍යක්‍රමයෙහි දියවැඩියා මුත්‍රා ආබාධ, ශීත කාලයේ උණ, හිසරදය, කල්ගිය තුවාල ආදියට ප්‍රතිකාර සඳහා යොදා ගන්නවා.පෙණහළුවලට හිතකරවන අතර කැස්ස බ්‍රොන්කයිටිස් වලට එරෙහි ප්‍රතිචාර දක්වනවා.ආහාර රුචිය වඩවන ශාකය මල බද්ධයද දුරලනවා.එය බහුලව පැතිර ඇති අධි කොලෙස්ටරෝල්, අධි රුධිරපීඩන තත්ත්වයන් සඳහාද ප්‍රතිචාර දක්වන්නක්.නො වියළෙන, ලෙස මලවාගත් මැල්ලුම ආහාරයට ගැනීමෙන් රුධිර පීඩනය පාලනය කරගත් අවස්ථා දක්නට හැකියි.කැරටොනයිඩ සහිත ජපන්බටු ඇස්වලට හිතකරයි. එය අක්ෂිරෝග වළක්වාලන්නක්. හතළිස් ඇඳිරිය ළඟාවීමේ කාලය ද පමා කර දෙන්නක්.එසේම සම නිරෝගිකරන්නක් . තුවාල ඉදිමුම් සුවපත්කර පැහැපත් කරන්නක්. ඈත අතීතයේ සිටම මවුකිරි වර්ධකයක් ලෙස ද සැළකෙන අතර. කොළ, තනිව හා කලවමට කිරි දෙන මවුවරුනට මැල්ලුමට සකසා දෙනවා. මෑත කෙරුණු අධ්‍යයනවලින්ද එම ගුණය එහි ඇති බව සනාථවුණා.දරු උපතකින් පසු මවගේ ගර්භාෂයේ නිරෝගිතාව රැකීමටද ශාකපත්‍ර උපකාරීවන බව සඳහන්.ජපන් බටුවල තවත් සුවිශේෂත්වයක් වන්නේ, ශාරීරික හෝමෝන මනා ලෙස හැසිරවීමට එහි ඇති ශක්තිය යි. එය ටෙස්ටස්ටෙරොන් වර්ධනය කරන්නක්. කාන්තා පිරිමි දෙපක්ෂයේම ලිංගික හැකියාවන් වර්ධනය කරදීමට ඊට හැකියි.එය අස්ථි හා දත් ශක්තිමත් කරනවා.. වියපත් කාන්තාවන්ට කැල්සියම් ඌණතාව නිසා ඇතිවන ඔස්ටියෝ පොරෝසිස් අවදානම දුරුකරනවා. අධිආර්තව තත්ත්වයන් වළකමින් නීරක්තිය. පළවා හරිනවා. කොතෙක් ගුණදායක වුවද අසීමිතව ආහාරයට ගැන්ම සුදුසු නැහැ. දිනකට ග්රෑම් 50 නොඉක්මවිය යුතුබව දැක්වෙනවා. තරබාරුව වැළකීමේ ගුණය එහි ඇතත් එය ලබා ගැන්මට දිනපතා කිලෝ තුනක ප්‍රමාණයක ජපන්බටු අමු යුෂ, මාස තුනක් නොකඩවාගත්‍ තායිවාන වාසීන් පිරිසක් පෙණහළු ආබාධවලට ගොදුරුවූ බව සඳහන්.(ලිපිය සැකසුම- 2018. 04. 18 නිර්මාණ අයිතිය -Indra Rathnay සතුයි.)
පොළොස් කොට්ටෝරුවා

දුඹුරු පැහැති බාබට් හෝ විශාල කොළ බාබට් (Psilopogon zeylanicus) යනු ආසියානු බාබට් වේ. බාබට්ස් යනු ලෝකය පුරා නිවර්තන ව්යාප්තියකින් යුක්තය. බාර්බෙත් ඔවුන්ගේ බර බිල් බෙරිහන් කරන ජනශාවලින් ඔවුන්ගේ නම ලැබෙනු ඇත.
දුඹුරු පැහැති බාබට් යනු ඉන්දියානු උපමහාද්වීපයේ පදිංචිව සිටින, බංග්ලාදේශයේ හා ශ්‍රී ලංකාවෙහි දක්නට ලැබෙන අතර ඔවුන් ඉන්දියාවේද ව්යාප්තව පවතී. ඔවුන් පලතුරු සහ කෘමීන් අනුභව කරන උද්යාන සහ වනාන්තරවලින් වැසී ඇති ශාක විශේෂයකි. කෙසේ වෙතත්, එය මිනිසුන්ට බෙහෙවින් ඉවසා දරා ඇති අතර බොහෝ අවස්ථාවලදී නගරවලදී, සතා සිවුපාවුන් දැකිය හැකිය. එය 2-4 බිත්තර දැමීම, ගසක් සිදුරකින් විදිනු ඇත. කුරුල්ලා මඤ්ඤොක්, ඉදුණු කොස්, ගස්ලබු, කෙසෙල්, අත්තික්කා හා සමාන වගා කළ පළතුරු ගස් මත තිබියදී බොහෝදුරට බුදියි. එහි වාස භූමිය නාගරික සහ වනෝද්යානයට අයත් ය. එය ගවයන් මෙන් නොව, එය බොහෝ විට කැණීම් කරන ගසක සුදුසු සිදුරක් තුළට ගසා ඇත. දෙදෙනෙකු බිත්තර කපාගන්නවා හැරිය යුතු අතර ඔවුන් නිතරම කුරා කෝරා භාවිතා කර එකිනෙකා සමඟ සන්නිවේදනය කරයි.
මෙය 27 සෙ.මී. සාපේක්ෂ විශාල බාබට් වේ. එය කෙටි ගෙල, විශාල හිසක් හා කෙටි වලිගයක් සහිත පුංචි කුරුල්ලෙක් වේ.
වැඩිහිටි පොළොස් කොට්ටෝරුවෙකුට ඉරි සහිත දුඹුරු හිසක්, බෙල්ලක් සහ ඇස වටා කහ පැහැති පැල්ලමක් ඇති අතර ඉතිරි සියලු පිහාටු කොළ පැහැයෙන් දිස්වෙයි. ඌ විශාල හිසල්, කෙටි බෙල්ලක් සහ කෙටි වල්ගයක් සහිත සෙන්ටිමීටර 27 ක් දිග කුඩා පක්ශියෙකි.
සුදු කැටය සහිත බාබට් බොහෝ බටහිර යුරෝපයේ සහ බටහිර අර්ධද්වීපයේ කඳුකර ප්රදේශ වල මෙම විශේෂය විස්ථාපනය කරයි. මෙම විශේෂයේ කැඳවුම් සමාන වන නමුත් සුදු කම්මුල් පැල්ලම් සුවිශේෂී ය.
ඇමතුම පුනරාවර්තී කූරු ... කූට්රෝ ... කූට්රෝ. වෙනත් අය ආරම්භ කරන විට අනෙක් ඇමතුම ක්රියාත්මක වේ. ශීත ඍතුවේදී තරමක් නිහඩව සිටී.
English name =brown- headed barbet
It is used in about text.
Marination

Marinating යනු ආහාර වර්ග, පිසීමට පෙර කුළුබඩු යෙදූ, බොහෝවිට ආම්ලික වන දියරයක පොඟවා ගැනීමේ ක්‍රියාවලියක් වේ. මෙම වචනයේ මූලාරම්භය pickling process සඳහා brine (ඇක්වා මරීනා එසේත් නැත්නම් මුහුදු ජලය) භාවිතා කිරීම හා බැඳෙයි. (එහිදී රසය එක්කිරීම සඳහා දියරයක ගිල්වා තැබීමේ තාක්ෂණය බිහිවිය.) marinade, එනම් මෙහි භාවිතාවන දියරය (විනාකිරි, ලෙමන් යුෂ, හෝ වයින් වැනි ද්‍රව්‍ය භාවිතා කර නිපද වූ) ආම්ලික හෝ (අන්නාසි, ගස්ලබු, යෝගට්, හෝ ඉඟුරු වැනි ද්‍රව්‍ය භාවිතා කර නිපද වූ) enzymatic හෝ උදාසීන pH අගයක් දක්වන්නක් විය හැකිය. මෙයට අමතරව තෙල්, herb වර්ග සහ spice වර්ග, marinade දියරයට එක් කිරීම මගින් තවදුරටත් අහාර සඳහා රසය එක්කිරීම සිදුකරයි.
මාංශ වල තද කොටස් මෘදු කිරීම සඳහා සහ අහාරවල රසය වර්ධනය සඳහා marinades සාමාන්‍යයෙන් භාවිතා වේ. මෙම ක්‍රියාවලිය විටෙක තත්පර ගණනක දී සිදුකළ හැකි අතර සමහර අවස්ථාවල දී දින ගණනක් වුවත් ගතවිය හැක. විවිධ ආහාර වර්ග වලදී Marinades විවිධාකාර විය හැක.
Marinating බොහෝ දුරට brining හා සමාන වන මුත්, brining වලදී සාමාන්‍යයෙන් ආම්ලික ද්‍රව භාවිතය නොපවතී. pickling වලට ද මෙය සමානවන මුත් pickling සාමාන්‍යයෙන් භාවිතා වන්නේ ආහාර කල්තබාගැනීමේ ක්‍රමවේදයක් ලෙස වුවත් marinating භාවිතා වන්නේ ආහාර රසය වර්ධනය කර ගැනීම සඳහා ය.
මස් වලට අම්ල යෙදීම නිසා පටක බිඳවැටීම සිදුවන අතර ඒ නිසා තෙතමන උරාගැනීම දිරිමත් වීම සිදුවේ. එමගින් වඩා හොඳ juicier අවසන් ප්‍රතිඵලයක් ලබාගත හැකි මුත්; අම්ල වැඩි වුවහොත් ආහාරය නරක් විය හැකිය. හොඳ marinade එකක් සතුව අම්ල, තෙල් සහ කුළුබඩු අනුපාත සමබරව පවති යි. marinate කරන ලද, නොපිසූ මාංශ ශීත කිරීමෙන් marinade දියරය ආහාරය මතුපිට බිඳ දැමීම හේතුකොට ගෙන මාංශයේ පිටත තට්ටුව mushy වීම සිදූවේ.
macerating යනු බොහෝවිට marinating සමඟ පටලවා ගන්නා ආහාර පිළියෙල කිරීමේ ක්‍රමවේදයක් වේ.
නොපිසූ ඌරු මස්, මුහුදු ආහාර, හරක් මස් සහ poultry වල අඩංගු විය හැකි අහිතකර බැක්ටීරියාවන් නිසා සමහර විටක marinade එක නරක් වීම සිදුවිය හැක. බැක්ටීරියා වර්ධනය වැළැක්වීම සඳහා ශීතකරණය තුළ marinating සිදු කිරීම යෝග්‍ය වේ. භාවිතා කළ marinade නටන තුරු උණුකර උතුරුවා ගැනීම මගින් ආරක්ශිත බව තහවුරු නොකොට සෝස් ලෙස භාවිතා නොකළ යුතුය. එසේ වුවත් නැවුම් හෝ කල් තබාගත් මුත් කිසිවිටක මස් වල නොගෑවුණ marinade එසේ භාවුතා කිරීමේ ගැටළුවක් නොමැත. marinating සඳහා භාවිතා කරන භාජනය වීදුරු හෝ ආහාර සඳහා භාවිතයට සුදුසු ප්ලාස්ටික් විය යුතුය. ලෝහ මෙන්ම ඊයම් අඩංගූ භාජන, marinade එකෙහි ඇති අම්ල සමඟ ප්‍රතික්‍රියා කිරීමට ඉඩ ඇති හෙයින්, භාවිතා නොකළ යුතුය.
සත්ව මාංශපේශීන් ඉතා ඉහල උෂ්ණත්ත්ව වල පිසීම හේතුවෙන් heterocyclic amines (HCAs) ජනනය වීම සිදුවිය හැකිය. ජාතික පිළිකා පර්යේෂණ ආයතනය සිදුකරණ ලද පර්යෙෂණ වලට අනුව HCAs පිළිකා අවදානම ඉහල නංවයි. සත්ව මාංශ පේශී වල අඩංගු ප්‍රෝටීන marinating මගින් ඉතා ඉහල උෂ්නත්වවල පිසීමේ අව‍ශ්‍යතාවය ඉවත්කිරීම නිසා පිළිකා අවදානම 95% පමණ ප්‍රමාණයකින් අඩු කර ගත හැකිය. HCAs ජනනය වීම අඩු කර ගැනීම සඳහා අවශ්‍ය marination කාලය මිනිත්තු 20 ක් පමණ කුඩා අගයක් වේ.
มะละกอ

มะละกอ (ชื่อวิทยาศาสตร์: Carica papaya) เป็นไม้ผลชนิดหนึ่งในวงศ์มะละกอ (Caricaceae) สูงประมาณ 5–10 เมตร มีถิ่นกำเนิดในมีโซอเมริกา ซึ่งปัจจุบันอยู่ในบริเวณเม็กซิโกตอนใต้ถึงอเมริกากลาง ก่อนนำเข้าสู่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในสมัยกรุงศรีอยุธยา ผลดิบมีสีเขียว เมื่อสุกแล้วเนื้อในจะมีสีเหลืองถึงส้ม นิยมนำมารับประทานทั้งสดและนำไปปรุงอาหาร หรือนำไปแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์อื่น ๆ ใน ค.ศ. 2020 ประเทศอินเดียผลิตมะละกอถึง 43%
มะละกอ เป็นไม้ล้มลุก อายุหลายปี สูง 3-6 เมตร เปลือกต้นเรียบ สีน้ำตาลออกขาว ลำต้นตรง ไม่มีแก่น แตกกิ่งก้านน้อย มีรอยแผลใบชัดเจน มียางขาวข้น ใบ เป็นใบเดี่ยว ออกเรียงสลับรอบต้นหนาแน่นที่ปลายยอด ใบรูปฝ่ามือ ขนาด 80-120 ซม. ขอบใบเว้าเป็นแฉกลึกถึงแกนก้าน ก้านใบเป็นหลอด กลมกลวงยาว 25-100 ซม. ดอก ดอกแยกเพศอยู่คนละต้น ดอกเพศผู้ออกเป็นช่อยาวห้อยลง ดอกสีขาว กลีบดอกมี 5 กลีบ มีกลิ่นหอม ดอกเพศเมียสีขาว ออกเป็นช่อกระจุกตามซอกใบ ดอกมีขนาดใหญ่ กว่าดอกเพศผู้ ผล รูปกระสวย ผิวเรียบ เปลือกบาง มียางสีขาว ผลสดสีเขียวเข้ม พอสุกเปลี่ยนเป็นสีส้ม รับประทานได้ มีเมล็ดมาก เมล็ดกลม สีดำ มีเยื่อหุ้มเมล็ดสีขาวใส
ในการแพทย์แผนโบราณ มีการใช้มะละกอในการรักษาโรคมาลาเรีย, ยาแท้ง, ยาระบาย หรือสูดควันเพื่อบรรเทาอาการหอบหืด
สกุลมะละกอ

สกุลมะละกอ หรือ Carica เป็นสกุลของพืชมีดอกในวงศ์ Caricaceae มีเพียง มะละกอ สปีชีส์เดียว อต่เดิมสกุลนี้เคยมีสมาชิก 20 - 25 สปีชีส์ แต่ต่อมาถูกย้ายไปยังสกุล Vasconcellea, และบางส่วนไปยังสกุล Jacaratia และ Jarilla, ดังต่อไปนี้:
มะละกอภูเขา

มะละกอภูเขา ชื่อวิทยาศาสตร์: Carica pubescens เป็นพืชในวงศ์ Caricaceae มีลักษณะเช่นเดียวกับมะละกอแต่มีขนาดเล็กกว่า ก้านดอกสั้นมาก ผลรูปไข่กลับ เนื้อสีเหลืองอมส้ม ไม่เละ รสเปรี้ยว กลิ่นหอม เป็นพืชพื้นเมืองในแถบเทือกเขาแอนดีส ตั้งแต่โคลัมเบียจนถึงชิลีตอนกลาง นำมาปลูกในสหรัฐ ศรีลังกา และอินโดนีเซีย รับประทานผลสุก หรือนำไปต้มกับน้ำตาล ในอเมริกาใต้ใช้ทำน้ำผลไม้และแยม พืชชนิดนี้มีความต้านทานต่อไวรัสใบด่างวงแหวนมากกว่ามะละกอ
หอยเสียบจิ้มมะละกอ

หอยเสียบจิ้มมะละกอ หรือเรียกโดยย่อว่า หอยเสียบมะละกอ เป็นอาหารว่างของไทยอย่างหนึ่ง พบได้ที่ย่านตลาดหัวหิน อำเภอหัวหิน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ มีวัตถุดิบหลักคืออาหารทะเลชนิดต่าง ๆ ตากแห้ง ได้แก่ หอยแมลงภู่ หอยหลอด หอยแครง ปลาหมึก ปลาริวกิว ไข่ปลา ปลาแผ่น และปลาวงตากแห้งเสียบไม้เอาไว้ นอกจากของทะเลแล้ว บางร้านยังมีไส้กรอก กุนเชียง ลูกชิ้น ปูอัด มาเสียบไม้ขายด้วยกัน โดยนำของเสียบไม้เหล่านี้ไปปิ้งบนเตาถ่านให้สุกกรอบกำลังดีและมีกลิ่นหอมขึ้น รับประทานเคียงกันกับน้ำจิ้มรสเผ็ดหวาน ใสุ่ถั่วลิสงคั่วบดหยาบ บางร้านใส่พริกตำไปด้วย ลักษณะคล้ายกับอาจาดแบบหวาน และมีมะละกอดิบสับหยาบ แตงกวาหั่นเล็ก แยกมาต่างหาก เมื่อจะรับประทานให้นำเส้นมะละกอสับหยาบและแตงกวาซึ่งมีความกรุบกรอบมาใส่ในน้ำจิ้ม จากนั้นนำหอยเสียบมาคลุกเคล้ากับน้ำจิ้มและรับประทานร่วมกันกับเส้นมะละกอ
ส่วนที่มาของหอยเสียบมะละกอนั้นไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด บ้างก็ว่าเป็นอาหารที่มีมาช้านาน บ้างก็ว่าเป็นเสบียงของชาวประมง ที่มีการนำอาหารทะเลมาถนอมอาหารด้วยการตากแห้ง ส่วนมะละกอเป็นเสบียงที่หาได้ง่ายและเก็บตุนไว้ได้นานพอ ๆ กับฟักแฟง ปัจจุบันในย่านตลาดหัวหิน มีร้านหอยเสียบจิ้มมะละกออยู่ราว 7-8 ร้าน โดยหน้าร้านจะเรียงรายด้วยของทะเลแห้งเสียบไม้บนโต๊ะเป็นจุดสังเกต
วงศ์มะละกอ

วงศ์มะละกอ หรือ Caricaceae เป็นวงศ์ของพืชใบเลี้ยงคู่ในอันดับ Brassicales,พบในเขตร้อนของอเมริกากลาง อเมริกาใต้และแอฟริกา เป็นพืชไม่ผลัดใบ อายุสั้น มีสปีชีส์เดียวคือ Vasconcellea horoviziana เป็นไม้เลื้อยและมีสามสปีชีส์ของสกุล Jarilla เป็นไม้ล้มลุก หลายสปีชีส์มีผลที่รับประทานได้และเป็นแหล่งของปาเปน [1].
สมาชิกประกอบด้วย 6 สกุลและประมาณ 34-35 สปีชีส์:
กระบอง (อาหาร)

กระบอง หรือ กระบองจ่อ ไทใหญ่เรียก ข่างปอง หรือ งามองจ่อ เป็นอาหารทานเล่นชนิดหนึ่งพบในสำหรับอาหารพม่า และภาคเหนือของประเทศไทย ประกอบอาหารด้วยวิธีการใช้ผักชุบแป้งทอด หรืออาจหมายถึงของทอดต่าง ๆ ที่ไม่เจาะจงวัตถุดิบ บางแห่งว่า กระบองจ่อ มาจากคำพม่าว่า กะบอง แปลว่าฟักทอง กับจ่อ แปลว่าทอด รวมกันมีความหมายว่า "ฟักทองทอด"' บ้างก็ว่าชื่อ งามองจ่อ เป็นคำไทใหญ่ว่า งา แปลว่าปลา มอง แปลว่าผักรวมสามอย่าง (คือฟักทอง น้ำเต้า และมะละกอ) และจ่อ แปลว่าทอด บางแห่งว่าเป็นคำพม่าว่า งะบาวง์ หมายถึง "ปลาตัวเล็กทอดติดกันเป็นแพ"
ในสำรับอาหารล้านนา นิยมใช้ฟักทอง หัวปลี น้ำเต้าอ่อน มะละกอ ปลา หรือกุ้งขนาดน้อย โดยนำผักมาหั่นเป็นเส้นยาว หรือขูดฝอย แล้วชุบแป้งทอด แป้งทำจากแป้งข้าวเจ้า ผสมน้ำกะทิ เกลือ น้ำตาล และมะพร้าวขูด อาจใส่น้ำพริกแกงลงนิดหน่อยเพื่อเพิ่มรส บางแห่งรับประทานเคียงกับน้ำจิ้มทำจากถั่ว น้ำอ้อย พริก กระเทียม และเกลือ
ส่วน ข่างปอง ในสำรับอาหารไทใหญ่จะนำผักหลายชนิด ได้แก่ มะละกอดิบ หอมแขก และหัวปลีหั่น คลุกเคล้ากับกะปิ ตะไคร้ซอย เกลือ แป้ง และพริกป่น ก่อนนำไปทอดกรอบ
ซอสมะเขือเทศ

ซอสมะเขือเทศ คือซอสที่ทำจากมะเขือเทศเป็นส่วนประกอบหลัก ใช้สำหรับเติมรสเปรี้ยวอมหวานให้กับอาหาร
ซอสมะเขือเทศปลอม คือ ซอสไม่ได้ทำมาจากมะเขือเทศจริง หรือมีมะเขือเทศเป็นเพียงส่วนประกอบรองเท่านั้น อีกทั้งยังแต่งกลิ่นเพิ่มเติม ซอสมะเขือเทศปลอมมักทำมาจากมะละกอเป็นส่วนหลัก มะละกอเป็นผลไม้ที่กินได้ไม่เป็นอันตราย
ในประเทศไทยมีการใช้มะละกอในอุตสาหกรรมการทำซอสมะเขือเทศและซอสพริก ซอสมะเขือเทศโดยทั่วไปตามท้องตลาดในประเทศไทยไม่ระบุถึงมะละกอในส่วนประกอบสำคัญบนฉลาก แต่ยังไม่มีการตรวจสอบข้อเท็จจริงโดยหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และยังไม่มีการกำหนดมาตรฐานของซอสมะเขือเทศเหมือนเช่นน้ำปลา ทำให้จำนวนมะเขือเทศที่ใช้มีจำนวนไม่เท่ากันในแต่ละยี่ห้อ ในสหรัฐอเมริกาได้บังคับใช้กฎหมายว่า ต้องมีส่วนประสมของมะเขือเทศอย่างน้อย 50 % และต้องเป็นส่วนประสมหลัก จึงจะใช้ชื่อว่าเป็นซอสมะเขือเทศได้ มิเช่นนั้นผู้ผลิตจะมีโทษที่กฎหมายระบุไว้ ถือว่าเป็นซอสปลอม เป็นต้น
ข้าวมันส้มตำ

ข้าวมันส้มตำ เป็นชุดอาหารไทยภาคกลางชนิดหนึ่ง ประกอบด้วยข้าวมัน ส้มตำ แกงเผ็ดไก่ เนื้อฝอยผัดหวาน และน้ำพริกส้มมะขาม อาหารชนิดนี้ปรากฏอยู่ในตำรับอาหาร ตำหรับสายเยาวภา ของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเยาวภาพงศ์สนิท ลักษณะของอาหารชุดนี้คือข้าวมันหุงด้วยกะทิและแกงไก่จะค่อนข้างมัน แต่มีรสหวานของเนื้อฝอย และรสเปรี้ยวหวานไม่จัดจ้านจากส้มตำตัดเลี่ยน ปัจจุบันข้าวมันส้มตำแบบครบชุดเช่นนี้หารับประทานได้ยาก
กฤช เหลือลมัย นักประวัติศาสตร์และโบราณคดีระบุว่าการเข้าชุดอาหารที่มีการรับประทานอาหารต่าง ๆ ด้วยกันชนิดนี้ ใกล้เคียงกับชุดอาหารมุสลิมอย่างนาซีเลอมัก สันนิษฐานว่าคงได้อิทธิพลนี้มาตั้งแต่สมัยอาณาจักรอยุธยาเป็นต้นมา ส่วนสามารถ สาเหร็ม เสนอว่าข้าวมันส้มตำอาจมีที่มาจากข้าวมันแกงไก่ของสงขลา ซึ่งเป็นอาหารที่มีลักษณะคล้ายกับนาซีเลอมักของชาวมลายู
ข้าวมันส้มตำเป็นอาหารไทยที่มีพัฒนาการจากอาหารประเภทตำ ซึ่งปรากฏอยู่ทุกภูมิภาคของไทย โดยเลือกใช้พืชพื้นเมืองชนิดต่าง ๆ มาตำเข้ากับเครื่องปรุงรส เช่น กล้วยตานีดิบ ยอดมะพร้าว ไหลบัว ถั่วแปบ หรือลูกสมอดิบ เป็นต้น แต่หลังการรับมะละกอจากการค้าสำเภาในยุคอาณาจักรอยุธยาตอนกลางเป็นต้นมา มะละกอจึงกลายเป็นพืชที่ชนนิยมใช้ประกอบอาหารในการตำเรื่อยมา ในตำรับอาหาร แม่ครัวหัวป่าก์ ของท่านผู้หญิงเปลี่ยน ภาสกรวงศ์ ตีพิมพ์เมื่อ พ.ศ. 2451 ระบุถึงอาหารชื่อ "ปูตำ" ซึ่งใกล้เคียงกับส้มตำในยุคปัจจุบันมากที่สุด แต่ไม่มีเส้นมะละกอเป็นวัตถุดิบในการประกอบอาหาร
ส่วนตำรับอาหาร ตำหรับสายเยาวภา ของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเยาวภาพงศ์สนิท ระบุถึงข้าวมันส้มตำเป็นครั้งแรก โดยเป็นชุดอาหาร ประกอบด้วยข้าวมัน ส้มตำ แกงไก่ เนื้อฝอยผัดหวาน และน้ำพริกส้มมะขาม กฤช เหลือลมัย นักประวัติศาสตร์และโบราณคดีระบุว่าการเข้าชุดอาหารที่มีการรับประทานอาหารต่าง ๆ ด้วยกันชนิดนี้ ใกล้เคียงกับชุดอาหารมุสลิมอย่างนาซีเลอมัก สันนิษฐานว่าคงได้อิทธิพลนี้มาตั้งแต่สมัยอาณาจักรอยุธยาเป็นต้นมา โดยเปรียบเทียบหน้าที่ของส้มตำกับอาจาดซึ่งมีไว้ตัดเลี่ยนรสอาหารเหมือนกัน ส่วนสามารถ สาเหร็ม เสนอว่าอาจได้รับอิทธิพลมาจากข้าวมันแกงไก่จากสงขลา ซึ่งอาหารชนิดนี้คล้ายกับนาซีเลอมักของชาวมลายู
ตำแตง

ตำแตง หรือ ตำหมากแตง (ลาว: ຕຳໝາກແຕງ) เป็นอาหารพื้นเมืองของลาวและภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย ลักษณะคล้ายส้มตำเพียงแต่ใช้แตงกวาแทนมะละกอดิบ เครื่องปรุงประกอบด้วย แตงกวา พริก น้ำมะนาว ปลาร้าหรือน้ำปลา มะเขือเทศสีดา ในลาวนิยมใส่ผงชูรสด้วย
Papaya

Ang papaya, pawpaw o paw-paw (salitang mula sa katutubong wikang Mehikano [hindi Kastila]; sa Kastila: lechosa o lechoza) ay isang uri ng prutas o puno.
Ang lathalaing ito na tungkol sa Agham ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.
Atsarang papaya

Ang atsarang papaya ay isang katutubong uri ng inimbak na gulay sa tinamisang suka na malimit gawain sa Katagalugan. Ito ay dessert o pang-alis ng umay o suya pagkatapos makakain ng karne at iba pang matatabang pagkain sa handaan. Ang atsarang papaya ay ginadgad na hilaw na bunga ng papaya, piniga at saka inilagay sa malinis na sisidlang bote. Ang sirup nito ay yari sa pinakulong suka na may asukal. Bago ibuhos ang tinamisang suka ay isinasalansan muna ang pinigang papaya kasama ng gayat ng luya, siling malalaki at hiwa ng karot sa sisidlang bote. Ang maayos at malinis na pagkakahanda nito ay magbibigay katiyakan ng matagalang pagkakaimbak nito ng hindi nagbabago ang timpla at katamisan nito kahit mahigit isang buwan. Sa ibang lalawigan hindi lang papaya ang nagagawang atsara, maari din ang ubod ng niyog, labanos at labong ng kawayan.
Ang lathalaing ito na tungkol sa Pagkain at Pagluluto ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.
Bunga

Ang bunga o prutas (Ingles: fruit; Kastila: fruta) ay mga produkto ng mga halaman o punong namumunga, katulad ng mansanas, saging, sintunis, at ubas. Ito ay lumalabas sa puno upang kainin ang mismong prutas at para rin dumami ang lahi ng mga punong ito dahil kadalasan ang mga buto ng isang puno ay nasa bunga.
Ang lathalaing ito na tungkol sa Biyolohiya ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.
Kapatagan

Ang kapatagan sa heograpiya ay mahaba, patag at malawak na anyong lupa. Madaling linangin at paunlarin ang mga pook na kapatagan. Mainam ito sa pagsasaka, Pagtatayo ng mga kabahayan at paaralan at sa pangangalakal kaysa sa mga talampas at mga bundok.
Ito rin ang pinakamataong uri ng anyong lupa. Dahil sa patag na lupain, mas madaling magpagawa ng mga lugar na maaaring gamitin ng mga tao. Sa Pilipinas, malalawak ang mga kapatagan sa Gitnang Luzon gaya ng Tarlac, Nueva Ecija, Pampanga at Bulacan. Maraming produkto ang nakukuha rito tulad ng palay, mais, tubo, kamote at iba pang mga gulay. Sa kapatagan naman ng Cavite, Laguna, Batangas, Rizal at Quezon ay may malalawak na taniman ng niyog, kape, pinya, dalandan, mais at palay. Sagana naman sa abaka, papaya, mangga, tubo at mga gulay sa mga kapatagan ng Negros, Davao, Cebu at Iloilo. Ang lathalaing ito na tungkol sa Heograpiya ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.
Tropikal na prutas

Ang mga tropikal na prutas ay ang mga bunga ng mga halaman na tumutubo lamang sa mainit na mga bansa o bansang nasa ekwador, ngunit sila ay lumaki din sa mga bahay-patubuan kung ang bansa ay malamig. Kabilang sa mga prutas na tropikal ang saging, pinya, papaya, dalandan, lemon. Sa karamihan ng mga tropikal na prutas, hindi ito tatagal sa temperatura malapit sa 0 °C, hindi tulad sa mga prutas mula sa lugar na may katamtaman o malamig na klima. Nasisira ito o di magiging maayos ang paghihinog kapag bumaba ang temperatura sa 4 °C.
Ang mga lugar sa mundo na nagluluwas ng tropikal na prutas ay ang Malayong Silangan, Latino Amerika, ang Karibe, Aprika (sa mababang antas), at baybaying tropikal ng Granada (Espanya). Ang apat na pangunahing prutas na niluluwas ayon sa dami ay mangga, pinya, papaya at abokado.
Sa Pilipinas, kabilang sa mga tropikal na prutas ang saging, pinya, rambutan, dilaw at pulang pakwan, melon, kaymito, longan, pomelo, ilang uri ng niyog at marami pang iba.
Tingloy

Ang Bayan ng Tingloy ay isang ika-5 klaseng bayan sa lalawigan ng Batangas, Pilipinas. Ayon sa senso ng 2020, ito ay may populasyon na 19,215 sa may 5,103 na kabahayan.
Ang Bayan ng Tingloy ay nahahati sa 15 mga barangay.
Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.
Jizan

Ang Jizan (Arabic: جازان Kamalian sa panitik: Ang tinukoy mong tungkulin ay hindi umiiral.), na binabaybay din bilang Jazan, Gizan, o Gazan ay ang punong lungsod ng Jizan sa dulong timog kanluran ng Arabyang Saudi at direktang hilaga ng hangganan sa Yemen. Matatagpuan ng Lungsod ng Jizan sa baybayin Dagat Pula. Tanyag ang lungsod sa mataas na uri ng mga prutas gaya ng igos, mangga at papaya.
May subtropikal na klima ang ang Jizan at may taunang pangkaraniwang temperatura na 86.2 °F (30.1 °C). Isa sa pinakamainit na lungsod sa daigdig ang Jizan.
Èso ìbẹ́pẹ

Èso Ìbẹ́pẹ ( /pəˈpaɪə/, US /pəˈpɑːjə/), ( /pəˈpɔː/) tàbí ( /ˈpɔːpɔː/) ni ó jẹ́ ohun ọ̀gbìn eléso tí ó jẹ́ ìkan lára ẹbi Carica papaya, èyí tí ó jẹ́ gbajúgbajà nínú àwọn ẹ̀yà èsò genus Carica tí wọ́n jẹ́ mọ́kànlélógún nínú ẹbí Caricaceae. Ìlú Mesoamerica ni wọ́n ti kọ́kọ̀ ṣàwárì rẹ̀ tí wọ̀n sì gbìnín, tí ó fi wá wà káàkiri orílẹ̀ àgbáyè pátá lóde òní. Ní ọdún 2020, orílẹ̀-èdè Índíà ni ó jẹ́ orílẹ̀-èdè tí ó pèsè èso ìbẹ́pẹ tí ó pọ̀ jùlọ ní orílẹ̀ àgbáyé pẹ̀lú ìdá méjìlélógójì (42%).
Gbólóhùn papaya ni wọ́n yọ láti ara èdè Arawak tí ó jẹ́ ẹ̀ka èdè Spanish. Orúkọ rẹ̀ yí tí wọ́n pè ní papaya ni ó jẹ́ orúkọ tí ohun ọ̀gbìn eléso yí ń jẹ́ gan an. Àmọ́, orúkọ tí ó bá bá àwùjọ kọ̀ọ̀kan mu ni wọ́n lè pe èso náà.
Ìbẹ́pẹ jẹ́ igi eléso tí ó ma ń ní ojú kékèké tí ewé ń gbà hù lára rẹ̀, ó ma ń ga tó ìwọ̀n bàtà 5–10 m (16–33 ft), tí àwọn ewé rẹ̀ náà sì ma ń gùn sókè ní tẹ̀lé-ǹ-tẹ̀lé láti àárín lọ sí òkè igi náà pátá pàtá. Apá ìsàlẹ̀ igi ìbẹ́pẹ sábà ma ń jẹ́ ojú ogbẹ́ tí ewé ti hù tẹ́lẹ̀ tàbí ojú ibi tì èso rẹ̀ ti hù sí làra rẹ̀ nìgbà kan rí. Àwon ewé igi ìbẹ́pẹ ma ń fẹ̀ tó ìwọ̀n bàtà 50–70 cm (20–28 in), ewé rẹ sì ma ń ní ẹ̀ka méje ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀, ó ma ń dán lójù, ó sì ma ń rí hàra-hàra lẹ́yìn.
Irisi meji ni ododo ibẹpẹ ma n ni, akọkọ ma n ri sọọrọ, yoo si la si ọna marun un nigba ti o ba fẹ di ewe, eyi tumọ si wipe akọ ni ibẹpẹ naa. Irisi ẹlẹkeji ni wipe, ododo rẹ yoo ri roboto, oun naa yoo si pin si ọna marun un nigba ti o be fe di ewe tabi eso, yoo si sunmo abẹ eka igi naa daada, eyi tumọ si wipe abo ni irufẹ ibẹpẹ bẹẹ yoo jẹ. Atakọ atabo ibẹpẹ, aarin meji igi ati ẹka ewe ni awọn mejeeji yoo ti jade. Akọ ibẹpẹ ni tirẹ kii so eso kankan, o kan ma n ni ododo to pọ ni tirẹ ni, bakan naa ni abo rẹ kii n so eso pupọ ni tirẹ. Abo ibẹpẹ ni ododo lanu ni aṣalẹ ti wọn si ma n mu oorun adidun jade nigba ti iri ba sẹ si wọn ni alẹ́.
Ìbẹ́pẹ

Ìbẹ́pẹ (/pəˈpaɪə/ or US /pəˈpɑːjə/) (from Carib via Spanish), papaw, (/pəˈpɔː/) tabi pawpaw (/ˈpɔːˌpɔː/) jẹ́ èso irúgbìnCarica papaya, tí ó sì jẹ́ méjìlélógún àwọn ẹ̀yà ìdílé Carica ti ẹbí irúgbin Caricaceae.
Asimina parviflora

Asimina parviflora, ti o tun n jẹ smallflower pawpaw, ni ó jẹ́ igi eléso kékeré tí ó jẹ́ ìkan lára custard apple
A le ri igi yi ni apá Guusu ìlà oòrùn Orílẹ̀ èdè America, láàárín ìlú Texas sí Virginia . Igi yi saba ma n hu si àgbègbè tí iyanrìn bá pọ̀ sí jùlọ àti ibi tí àwọn igi gbígbẹ bá wà.
Igi èso Asimina parviflora ní omi aró maroon, tí àwọn òdòdó orí rẹ̀ sì ma ń nípọn páá pàá jùlọ nígbà ti òjò bá ṣẹ̀ṣẹ̀ bẹ̀rẹ̀ nínú ọduń. Ó ma ń so èso tí ó fara jọ èso ìbẹ́pẹ tí a lè jẹ, ṣugbọn èso rẹ kéré ju ti ìbẹ́pẹ lọ.
Àwọn eruku òdòdó rẹ̀ ma ń fọ́nká sílẹ̀ lásìkò tí ó bá ń gbaradì láti so èso. A tún lè ri ní apá gúúsù àwọn ìlú tí a ti mẹ́nu bà lókè yí jù àwọn ìbẹ́pẹ gangan lọ. Gẹ́gẹ́ bí a ti sọ, igi èso parviflora kìí fi bẹ́ẹ̀ ga púpọ̀, wọn kìí ga ju ìwọn ẹsẹ̀ bàtà méta lọ, díẹ̀ lára wọn ni ó ma ń ga ju ẹgbẹ́ lo. Àwọn òdòdó rẹ̀ kíí sábà fẹ̀ ju ìwọ̀n sẹ̀ntímítà méjì lọ. Òdòdó rẹ̀ ni ó kọ́kọ́ ma ń bẹ̀rẹ̀ pèlú àwọ̀ omi búráùn, yóò sì tún di aláwọ̀ ewé nígbà tí ó bá ń dàgbà, yóò sì yí padà sí àwọ̀ màrúnùn nígbà tí ó bá ti gbó tán.
Àwọn ewé jẹ́ aláwọ̀ ewé dúdú nígbàgbogbo, àti dídán ní sojurigindin.
A. parviflora hybridizes ni imurasilẹ pẹlu A. triloba lati ṣe agbekalẹ Asimina ×piedmontana .
性轉變

性别转变（sex change，台湾译性转变）指人类或生物转变性别，例如小丑魚由雄性變為雌性、艾略特·佩吉由女性變為男性、番木瓜由雄性變為雌雄同體等等。
人類SRD5A2（英语：SRD5A2）基因座的變異中，包括無法合成二氫睪固酮的等位基因。性染色體是XY並且擁有此等位基因的人出生性別是女性，但在青春期會長出陰莖，變性為男性，稱為十二歲長卵蛋。
人類可以通過性別重置療法（包括性別重置手術）改變性別。「性转换」此一詞語有時也會用在在雙性人身上進行的手術，或是較廣義、改變性别角色的情境下。
有些物種會自然转变性别，例如小丑魚等順序性雌雄同體的物種。
番木瓜在受到環境刺激時，有時會轉換性別，在台灣民間盛行的說法是在樹幹上釘鐵釘可以讓公木瓜變成母木瓜。
山番木瓜

山番木瓜（學名：Vasconcellea pubescens），是番木瓜科的一種植物。原產於南美洲西北部安第斯山脈自哥倫比亞南部至智利中部的地區，通常生長在海拔1,500米到3,000米處。樹高可達10米。山番木瓜的果實可以食用，味道類似木瓜，通常作為蔬菜烹飪，但也可生吃。
番木瓜环斑病毒

番木瓜环斑病毒（学名：Papaya ringspot virus，缩写：PRSV）是番木瓜的一种病害。该病毒属于马铃薯Y病毒科马铃薯Y病毒属，是一种正單鏈RNA病毒。
番木瓜环斑病毒颗粒呈短棒状，长度约为760至800纳米，直径约12纳米。
受感染的番木瓜植株叶片出现黄化和叶脉透明化，表面形成斑点，叶片畸形且变窄，粗糙感明显，叶柄和茎部可能出现浸渍状条纹。
果实表面形成环状或C形病斑。果实含糖量降低。若在番木瓜尚未开花阶段受到感染，可能导致全株死亡。
番木瓜环斑病毒通过蚜虫在植物间传播。以美国夏威夷为例，1992年该病毒首次在Puna地区被发现，仅两年后便迅速蔓延，几乎导致该地区番木瓜绝产。
十字花目

十字花目（学名：Brassicales，中文名譯自舊稱Cruciales）是被子植物真双子叶植物的一目，包含许多常见蔬果，如番木瓜、卷心菜等等。
本目植物主要为草本或木本。单叶或掌状复叶，稀具托叶。花辐射对称至两侧对称，雄蕊多数至定数；心皮合生，侧膜胎座，子房常有柄，由2心皮组成。种子胚乳少或缺；胚弯曲或摺状。
1981年的克朗奎斯特分类法将其列为白花菜目（Capparales），属于五桠果亚纲，含有5科，427属，约4000种。生活环境多样，但栽培的种类在菜园的肥沃土壤中生长繁盛。本科有相当大的经济价值。
1998年根据基因亲缘关系分类的APG分类法列为十字花目（Brassicales，字面意为“芸薹目”），属于II类真蔷薇分支，2003年经过修订的APG II分类法维持原分类。2009年APG III，II类真蔷薇定名为锦葵类植物。
2016年发表的APG IV分类法中，本目下包含17科：
Bo̍k-koe

Bo̍k-koe (Carica papaya L.) it-poaⁿ jīn-ûi lâi-chū Ba̍k-se-ko lâm-pō·, Tiong Bí-chiu hit-tah-á. Hiān-chhú-sî chí-iàu sī jia̍t-tāi he̍k-chiá hā-jia̍t-tāi ê kok-ka tō ū bo̍k-koe seng-tióng.
Bo̍k-koe ū giâm-keh ê seng-tióng tiâu-kiāⁿ.
Si-koe

Si-koe (ha̍k-miâ: Citrullus lanatus) sī 1 chióng ē soan-tîn ê chháu-bo̍k, goân-thâu tiàm Hui-chiu lâm-pō͘ seⁿ-thoàⁿ. I ê koé-chí goā-phoê ku̍t-liu, it-poaⁿ sī chheⁿ-sek a̍h n̂g-sek, âng-âng ê bah tiⁿ koh gâu kâm chúi, si̍t-bu̍t-ha̍k-ka hō-chò "false berry".
Khó͘-koe

Khó͘-koe (ha̍k-miâ: Momordica charantia), Cucurbitaceae kho ê jia̍t-tāi, a-jia̍t-tāi khan-tîn (soan-tîn) si̍t-bu̍t, phó͘-phiàn chèng lâi chia̍h i ê koé-chí. Khó͘-koe sī só͘-ū ê chhài-se lāi-bīn siōng kài khó͘ ê 1 chióng.
Chhài-koe

Chhài-koe sī jia̍t-tāi/a-jia̍t-tāi ê chi̍t-nî-seⁿ soan-tîn si̍t-bu̍t, sio̍k-tī Luffa sio̍k. Tī A-chiu kap Hui-chiu, pō͘-hūn ê chéng hō͘ lâng chèng lâi chia̍h i ê koé-chí. Siuⁿ se̍k bē chia̍h tit ê, ē-tàng pha̍k-ta chò chhài-koe-pò͘.
Soaⁿ-khó͘-koe

Soaⁿ-khó·-koe (Hôa-gí: 短角苦瓜, Ha̍k-miâ: Momordica charantia L. var. abbreviata Ser.), sī chi̍t-nî-seng chháu-chit tîn-pún si̍t-bu̍t; kà-ì kui-kang ū ji̍t-thâu pha̍k ê khoân-kéng. Goân-té seⁿ tī jia̍t-tāi A-chiu, kóng-hoat chèng-chok tī choân-kiû jia̍t-tāi kap a-jia̍t-tāi tē-khu. Tī Tâi-oân kui-hòa hun-pò· tī pêⁿ-tē kàu kē-hái-po̍at soaⁿ-khu; pak-pō· khah-chió khòaⁿ--kìⁿ; seⁿ-tī chhiū-nâ piⁿ-á, soaⁿ-lō·-kîⁿ, he̍k khòng-khoah ê pha-hng-tē.
Keng kim-ku̍t, kńg-chhiu ko·-1-ki bô hun-chhe.
Hio̍h-á tan-hio̍h, tn̂g 6 kàu 12 cm，khoah 5 kàu 10 cm; thâu-chêng-toan îⁿ-îⁿ, ki-pō· sim-hêng, ū 5 kàu 7 ê chhim-li̍h, pian-iân kì-á-iân; piáu-bīn choân jû-nńg ê mo·.
Hoe n̂g-sek, hoe-koan lêng-liang-hêng ū 5 li̍h, ti̍t-kèng ē tōa-kàu 32 mm; hoe tan-sèng, kang--ê kap bú--ê kāng-chi̍t-châng; hoe tùi hio̍h-á ê kòe-hīⁿ-khang hia seⁿ--chhut-lâi, chi̍t-jiah seⁿ 1 lúi. Kui-tang lóng-ē khui-hoe.
Kóe-chi huh-kó (瓠果), ū ti̍t-kiâⁿ pâi-lia̍t chiam-chiam ê chè-á; kàu-se̍k-chúi sî sī kam-á-sek.
木瓜

木瓜（粵拼：muk6 gwaa1；學名：Carica papaya），又叫萬壽果（maan6 sau6 gwo2），中山石岐話又嗌芒果（mong1 gwo2），係木瓜科木瓜屬嘅常綠灌木或喬木仔，原產美洲熱帶地區，而家喺全球嘅熱帶或亞熱帶地區都可以搵到。佢亦被譽為「嶺南四大名果」之一。
佢可以做食用生果，傳說木瓜有排毒同豐胸功效。植株可以做庭院植物同園林綠化植物。
廣東木瓜紅

廣東木瓜紅 （學名：Rehderodendron kwangtungense）係野茉莉科木瓜紅屬嘅常綠喬木，原產中國華南同雲南地區，而家喺廣東、廣西同香港、雲南嘅次生林地區可以搵到。佢亦係瀕危物種之一。
植株一般15m高。葉橢圓形，邊緣有疏鋸齒。花簇生，總狀花序，白色帶芳香，一次開5～8朵；每年夏天開花。果樣似橢圓形；每年冬天結果。
植株可以做庭院嘅觀景植物。
青木瓜沙律

青木瓜沙律係種泰國沙律，主要材料係未熟嘅木瓜（青木瓜）絲，帶少少酸味，配料通常有蝦米、紅蔥頭、豆角、番茄、花生碎，調味通常有魚露、青檸、椰糖、蒜頭、辣椒。
吉隆坡飛禽公園

吉隆坡飛禽公園（馬來話：Taman Burung Kuala Lumpur，英文：Kuala Lumpur Bird Park）係馬來西亞吉隆坡一個飛禽公園，佔地20.9英畝（8.5公頃），喺1991年開始運作。呢個觀鳥園有多過3,000隻雀仔，200多個品種，其中本地品種佔大約90%，其他10%喺澳洲、中國、印尼、新畿內亞、泰國、荷蘭、坦桑尼亞等地運過嚟，每年平均參觀人士有200,000人。
越南法包

越南法包（越南文：Bánh mì，漢喃：餅麵）係越南嘢食，類似三文治，將一條法包（用麵粉同粘米整）開邊，搽豬膶醬（亦有用肥肝醬代替）同牛油，中間夾酸紅蘿蔔絲、酸白蘿蔔絲、青木瓜絲、青瓜絲、芫荽等菜餡，再加埋肉餡（譬如扎肉）一齊食。
Louiselle

Louiselle, pseudonimo di Maria Luisa Catricalà (Vallelonga, 8 novembre 1946 – Roma, 27 aprile 2024), è stata una cantante italiana, in auge negli anni sessanta e settanta.
Usò anche altri nomi d'arte, Femina Femme e Catilina.
Di origini calabresi (era nativa della località di Vallelonga), dopo aver trascorso l'infanzia all'isola d'Elba si trasferì a Roma. Venne scoperta dal paroliere Carlo Rossi che anni dopo diventerà suo marito. Fu quindi scritturata dalla casa discografica RCA Italiana e, nel 1964, incise i primi dischi partecipando inoltre al Festival delle Rose con il brano Il momento giusto.
L'anno successivo avrebbe dovuto partecipare al Festival di Sanremo in coppia con Dalida ma la RCA decise di ritirare tutti i suoi artisti in gara; il brano Ascoltami ottenne comunque un buon successo. La grande popolarità arriverà qualche mese dopo grazie alla partecipazione a Un disco per l'estate con Andiamo a mietere il grano, brano che ottenne un notevole riscontro discografico.
Alla stessa manifestazione negli anni successivi la cantante presentò con buoni risultati altri brani sempre ispirati alla tradizione popolare : Il pontile (1966), La scogliera (1968), La vigna (1969). Louiselle fu poi in gara al Festival di Napoli 1970 dove raggiunse la finale con i brani Quanno sponta primmavera e Funtanella, eseguiti in abbinamento con Nunzio Gallo e Mario Da Vinci.
Durante tutti gli anni settanta incise regolarmente dischi senza però ripetere il successo del decennio precedente; discreti risultati ottennero comunque i singoli Forse bello non sarai (1974), Grande sei tu (in gara a Un disco per l'estate 1975) e l'album 40 minuti d'amore (1973), che risentì della censura imposta dalla Rai a causa dei testi considerati troppo "audaci".
Nel 1992 incise l'album Spaghetti Country. Nel 2004 fu autrice del testo di Nando, successo di Teo Mammucari.
Nell'ottobre 2008 e nel dicembre 2010 partecipò alla trasmissione televisiva I migliori anni, condotta da Carlo Conti.
Il 26 settembre 2010 fu una delle identità nascoste nel gioco I Soliti Ignoti, condotto da Fabrizio Frizzi.
Louiselle è morta il 27 aprile 2024 a Roma.
Fu sposata con Carlo Rossi, di cui rimase vedova nel 1989. La coppia ebbe un figlio, Carlo Brenno.
木瓜紋

木瓜紋（もっこうもん）は、日本の家紋や模様の1つであり、十大家紋の1つ。
元は有職文様であり、瓜を輪切りにした断面や鳥の巣を図案化したとされており、子孫繁栄を祈る家紋である。
唐の時代の中国で使われた有職文様の1つである窠紋に由来する。中国では官服の布生地を織る際に異なる色の糸を決まった位置で表地に現れるようにして作られる文様で、窠紋では唐花紋が布地全体に並ぶ。日本での木瓜紋はこの窠紋の1つを取り出した意匠になっており、主に染織の技法が用いられた。中心に4弁の唐花を置き、周囲を外郭弁で囲んだものを基本としている。奈良時代以降主に刺繍によって制作されていたが、染色技術の進歩により繊細で複雑な模様の紋の制作が可能になった。唐花と同じ方向に置いた横置きの横木瓜を「木瓜」といい、竪の場合は「竪木瓜（たてもっこう）」という。外郭弁の数がウリやバラ科の花弁に倣う5弁であると五瓜（ごうり・ごか）、6弁では六瓜（ろくうり・むつか）、8弁では八瓜と呼ばれる。この木瓜紋に桐紋や蝶紋、文字紋などほかの家紋を組み合わせ「木瓜二つ引き」「丸木瓜」「竪（立ち）木瓜」「庵に木瓜」「三方木瓜」「四方木瓜」「剣木瓜」など多くの種類がある。五瓜の中心部を空白にした物を「瓜輪（うりわ）」という。「徳大寺木瓜」は1156年頃に内大臣であった徳大寺実能によって使用され始めたといわれている。
石川氏や大石氏等の秦氏や武家等の木工職人に携わった官職・家系を主とする家紋であり、戦国武将である織田信長・織田氏の「織田木瓜」、工藤氏（藤原氏に仕えた木工職）や末裔の伊東氏などに木瓜紋（「庵木瓜」）が見られる。神紋として八坂神社の五瓜紋を始めとする全国の祇園神社の多くが木瓜紋を神紋としており、高良大社や養父神社などにも見られる。キュウリは木瓜とも書き、輪切りにした時の切り口が木瓜紋に似るという事から京都や博多などでは祇園祭の期間中にキュウリを食べないことを慣習としている地域もある。しかし『石城志』によると博多祇園山笠について「此祭りに胡瓜を食ふ事を禁ずべきのいわれなし」とある。
武家では前述の織田氏の「織田木瓜」や堀田氏の「堀田木瓜」（石持ちに地抜き竪木瓜）などがある。五瓜では家により形状が違う場合、その家の名前を入れて「××瓜（うり・か）」と呼ぶことがあり、有馬氏の「有馬瓜」、大村氏の「大村瓜」、織田氏の「織田瓜」、太田氏の「太田瓜」などがある。六瓜では相良氏、小野寺氏の例が知られる。有馬氏の有馬瓜は標準的な五瓜の図案であったが、同一族の大村氏の大村瓜と混同した。他には朝倉義景（三つ盛木瓜）、滝川一益（丸に竪木瓜）、但馬氏などが使用していた。
木瓜みらい

木瓜 みらい（ぼけ みらい、1951年9月11日 - ）は、日本の女優。本名は浜野暁美。東京都出身。身長155cm。体重44kg。特技はギター。
大成高等学校卒業。劇団青俳を経た後、『おしん』、『中学生日記』、『はぐれ刑事純情派』などに出演。
1986年にアメリカ・ニューヨークへ渡り、1989年に帰国。
古澤侑峯「源氏舞」の語り。演劇ワークショップ講師等の活動中。
家紋の一覧

家紋の一覧（かもんの いちらん）では、日本において使われている主な文様の種類を家紋一覧として掲載している。
菊花紋章（きっかもんしょう）は、『御紋』とも言われ皇室を表す紋章である。「八重菊（やえぎく）」、「裏菊（うらぎく）」、「横見菊（よこみぎく）」、「菊の葉（きくのは）」の種類に分けられる。
葵紋（あおいもん）は、フタバアオイの葉を文様化した図案。葉の頭が内側に3枚配置された三つ葉葵は、江戸時代に徳川家および親族の松平氏を象徴する紋様であった。
麻紋（あさもん）は、アサを文様化した図案。
朝顔紋（あさがおもん）は、アサガオを文様化した図案。
芦紋（あしもん）は、アシを文様化した図案。
菖蒲紋（あやめもん）は、アヤメを文様化した図案。厳密に分類されたハナショウブや杜若の文様も含まれる。
粟紋（あわもん）は、アワを文様化した図案。
虎杖紋（いたどりもん）は、イタドリを文様化した図案。
銀杏紋（いちょうもん）は、イチョウを文様化した図案。
稲紋（いねもん）は、イネを文様化した図案。
梅紋（うめもん）は、ウメを文様化した図案。
沢瀉紋（おもだかもん）は、オモダカを文様化した図案。十大家紋のひとつ。
柏紋（かしわもん）は、カシワを文様化した図案。十大家紋のひとつ。三つ柏紋の場合は葉脈3本(計21本)と葉脈4本(計27本)の2種類がある。土佐由来の細三つ柏は葉脈三本が基本である。
梶紋（かじもん）は、カジノキを文様化した図案。柏紋の変化型とされ紋の意味合いも似ている。
片喰紋（かたばみもん）は、カタバミを文様化した図案。 十大家紋のひとつ。
唐花紋（からはなもん）は、唐風の花の文様の図案。正方形型の唐花の別称として「唐花角」、菱型の唐花の別称として「唐花菱」も含まれる。
桔梗紋（ききょうもん）は、キキョウを文様化した図案。
菊紋（きくもん）は、キクを文様化した図案。
桐紋（きりもん）は、キリを文様化した図案。十大家紋のひとつ。
河骨紋（こうほねもん）は、コウホネを文様化した図案。葵紋と酷似しているが茎部分が真っ直ぐで違う文様である。
桜紋（さくらもん）は、サクラを文様化した図案。
水仙（すいせんもん）は、スイセンを文様化した図案。
竹紋（たけもん）は、竹を文様化した図案。
橘紋（たちばなもん）は、タチバナを文様化した図案。十大家紋のひとつ。
丁子紋（ちょうじもん）は、チョウジを文様化した図案。
蔦紋（つたもん）は、ツタを文様化した図案。十大家紋のひとつ。
鉄線紋（てっせんもん）は、テッセンを文様化した図案。
梨紋（なしもん）は、ナシを文様化した図案。
撫子紋（なでしこもん）は、ナデシコを文様化した図案。
藤紋（ふじもん）は、フジを文様化した図案。十大家紋のひとつ。
牡丹紋（ぼたんもん）は、ボタンを文様化した図案。
松紋（まつもん）は、マツを文様化した図案。
茗荷紋（みょうがもん）は、ミョウガを文様化した図案。十大家紋のひとつ。
木瓜紋（もっこうもん）は、一説にウリを文様化した図案。十大家紋のひとつ。
紅葉紋（もみじもん）は、モミジを文様化した図案。複数の紅葉を配置した三つ紅葉紋や四つ紅葉紋の場合は基本、外側に葉の頭がある紋様を指す。
竜胆紋（りんどうもん）は、リンドウを文様化した図案。
烏紋（からすもん）は、カラスを文様化した図案。
雁金紋（かりがねもん）は、カリガネを文様化した図案。
雀紋（すずめもん）は、スズメを文様化した図案。
鷹の羽紋（たかのはもん）は、鷹を文様化した図案。十大家紋のひとつ。
千鳥紋（ちどりもん）は、チドリを文様化した図案。
蝶紋（ちょうもん）は、チョウを文様化した図案。
鶴紋（つるもん）は、ツルを文様化した図案。
鳳凰紋（ほうおうもん）は、鳳凰を文様化した図案。
団扇紋（うちわもん）は、団扇を文様化した図案。
扇紋（おおぎもん）は、扇を文様化した図案。
額紋（がくもん）は、額縁を文様化した図案。
笠紋（かさもん）は、笠を文様化した図案。傘も含む。
杏葉紋（ぎょうようもん）は、馬に装着する装飾品（杏葉）の図案。茗荷紋の元になった文様である。
釘抜紋（くぎぬきもん）は、釘抜を文様化した図案。
轡紋（くつわもん）は、轡を文様化した図案。
久留子紋（くるすもん）は、十字架を文様化した図案。
車紋（くるまもん）は、車輪を文様化した図案。
蛇の目紋（じゃのめもん）は、円形を文様化した図案。弦巻の名称のほうが古い。
州浜紋（すはまもん）は、州浜を文様化した図案。
銭紋（ぜにもん）は、銭を文様化した図案。
槌紋（つちもん）は、槌を文様化した図案。
分銅紋（ふんどうもん）は、分銅を文様化した図案。
幣紋（へいもん）は、幣を文様化した図案。
枡紋（ますもん）は、枡を文様化した図案。
守紋（まもりもん）は、お守りを文様化した図案。
鞠紋（まりもん）は、鞠を文様化した図案。
矢紋（やもん）は、矢を文様化した図案。
綿紋（わたもん）は、綿を文様化した図案。
庵紋（いおりもん）は、庵を文様化した図案。
井桁紋（いげたもん）は、井桁を文様化した図案。
石紋（いしもん）は、石を文様化した図案。
井筒紋（いづつもん）は、井筒を文様化した図案。
鳥居紋（とりいもん）は、鳥居を文様化した図案。
鱗紋（うろこもん）は、鱗を文様化した図案。
亀甲紋（きっこうもん）は、平行線を文様化した図案。
七宝紋（しっぽうもん）は、七宝を文様化した図案。
筋違紋（すじかいもん）は、筋交いを文様化した図案。
巴紋（ともえもん）は、巴を文様化した図案。
引両紋（ひきりょうもん）は、平行線を文様化した図案。発祥の由来は現在まで明らかにされていない。一つ引きから八つ引きまである。
菱紋（ひしもん）は、菱を文様化した図案。
目結紋（めゆいもん）は、平行線を文様化した図案。
輪紋（わもん）は、輪を文様化した図案。主に紋の外枠として用いられる。極稀に単独で用いる家もある。
輪違い紋（わちがいもん）は、輪を重ねたものを文様化した図案。
月紋（つきもん）は、月を文様化した図案。
日紋（ひもん）は、太陽を文様化した図案。
星紋（ほしもん）は、星を文様化した図案。
山紋（やまもん）は、山を文様化した図案。
雷紋（らいもん）は、雷を文様化した図案。
環州

環州（かんしゅう）は、中国にかつて存在した州。歴史上に同名の州が複数存在した。
本節では、隋代から唐初にかけて現在の寧夏回族自治区中衛市一帯に設置された環州について述べる。
599年（開皇19年）、隋により環州と鳴沙県が置かれた。607年（大業3年）に州が廃止されて郡が置かれると、環州は廃止され、その属県は霊武郡に編入された。
619年（武徳2年）、唐により隋の霊武郡鳴沙県の地に西会州が置かれた。632年（貞観6年）、西会州は環州と改められた。635年（貞観9年）、環州は廃止され、その属県は霊州に編入された。
本節では、唐代から宋代にかけて、現在の広西チワン族自治区河池市一帯に設置された環州について述べる。
638年（貞観12年）、唐の清平公李弘節が当地の少数民族を帰順させ、環州が置かれた。742年（天宝元年）、環州は正平郡と改称された。758年（乾元元年）、正平郡は環州の称にもどされた。環州は嶺南道の安南都護府に属し、正平・福零・竜源・饒勉・思恩・武石・蒙都・歌良の8県を管轄した。
宋のとき、環州は慶遠府の羈縻州となった。
本節では、五代十国時代から明初にかけて、現在の甘粛省慶陽市一帯に設置された環州について述べる。
939年（天福4年）、後晋により立てられた威州を前身とする。952年（広順2年）、後周により威州は環州と改称された。957年（顕徳4年）、環州は通遠軍に降格した。
994年（淳化5年）、北宋により通遠軍は環州の称にもどされた。環州は永興軍路に属し、通遠県と興平城・安辺城・清平関・羅溝堡・阿原堡・朱台堡・安辺寨・大抜寨・方渠寨・流井堡・帰徳堡・木瓜堡・麝香堡・通帰堡・恵丁堡を管轄した。
金のとき、環州は慶原路に属し、通遠県と木瓜・帰徳・興平の3堡と定辺・平遠・永和・洪徳・烏倫・安辺の6寨と合道・馬嶺・木波の3鎮を管轄した。
1270年（至元7年）、元により通遠県が廃止された。環州は陝西等処行中書省に属し、属県を持たなかった。
1369年（洪武2年）、明により環州は環県に降格した。環県は慶陽府に編入された。
本節では、唐初に現在の江蘇省連雲港市一帯に設置された環州について述べる。
621年（武徳4年）、隋の東海郡東海県の地に環州が置かれた。環州は東海・青山・石城・贛楡の4県を管轄した。625年（武徳8年）、環州は廃止され、青山・石城・贛楡の3県は廃止されて東海県に併合された。東海県は海州に転属した。
工藤氏

工藤氏（くどうし）は、藤原南家の流れをくむ日本の氏族のひとつ。
仁寿8年（852年）、藤原為憲の官職が「木工助」であったため「工藤大夫」と称したのが源流（『尊卑分脈』）。為憲の孫は駿河守維景（）。
為憲の子孫は駿河国以外にも伊豆国（狩野郷）、甲斐国などへ移り住んだ。為憲の子維職（）は伊豆押領使となっている（『尊卑分脈』）。
駿河国の工藤氏から入江氏が出た。また工藤為憲の曾孫・入江馬允維清の孫、師清が原姓を自称して原氏となった。師清からは橋爪氏、原田氏、久野氏、孕石氏、小沢氏などが分かれ出た。
その後、駿河国に移住した駿河工藤に対して、東伊豆に移動した工藤氏の一派が「伊豆工藤」と称した。この「伊豆工藤」は後の「伊藤」姓の由来といわれる。また、伊豆工藤氏から分かれた奥州工藤氏は奥州移住前は甲斐国に移住していたことが知られている。
伊豆における工藤氏は平安時代から鎌倉時代にかけて勢力の伸張に従い鮫島氏、狩野氏、伊東氏、河津氏などそれぞれの地名を苗字とするようになった。中でも伊東氏は南北朝時代に日向国に移住し大きく栄えた。
また一族の工藤行政は、鎌倉幕府に仕えた際、鎌倉二階堂に屋敷を構えたのを機に"二階堂"を称し、その子孫は二階堂氏となった。また、奥州工藤氏や狩野氏のように得宗被官化してそれを足がかりを勢力を広げる者もあった。
奥州工藤氏は後に「栗谷川氏（厨川氏）」を名乗り、煙山氏、葛巻氏、田頭氏など多くの分派を広げた。また、遠江国の井伊氏もその後裔と称した。
工藤家の家紋は「庵木瓜（いおりもっこう）」である。庵とは簡素な家、仮住まいのような小さな家のことを指す。なぜ庵を家紋にしたのか未だに明らかにされていないが、理由の1つとして「家」を強く表示するためと言われている。その証しに、庵だけで紋を構成することは少なく、その家の本紋を組み込んでいる。木瓜紋の場合は木瓜の訓み「もっこう」が「木工」に通じることから「木工助」の有職名を表し、さらに庵の中に収めることでその意味を強調している。なお、工藤家の家紋の中には丸に木瓜という物もある。また、庵だけで紋を構成しているのは本家だけという説がある。
甲斐国守護で戦国大名である武田氏の家臣には工藤一族の名が見られる。工藤昌祐は守護・武田信縄の側近として活動し、伊勢御師・幸福大夫へ宛て返書に副状を付している。また、工藤祐久も武田信縄もしくはその子息である武田信虎の側近であると考えられており、同様に伊勢・幸福大夫に対する返書に副状を付している。
戦国時代には甲斐守護・武田信昌の子息である信縄と油川信恵の間で内訌が発生し、信縄の死後は信虎・信恵間で抗争が発生した。永正5年（1508年）12月5日には信恵に属した都留郡の国衆・小山田弥太郎が信虎に大敗して戦死した。小山田氏一門の境小山田氏の一族である小山田平三はこのとき伊豆国韮山の伊勢宗瑞（北条早雲）を頼り亡命しており、このとき共に亡命した人物として「工藤殿」がいる。この「工藤殿」は後述する工藤下総守虎豊にあたるとも考えられている。
信虎の家臣には、『武田三代軍記』によると工藤虎豊がおり、信虎の子・武田信玄の譜代家老には、虎豊の子である工藤昌祐（長門守）と、その弟の工藤祐長（大和守昌秀）がいた。 昌秀は上野国箕輪城の城代を務めている。昌秀の初名は「工藤源左衛門尉」で、永禄12年（1569年）頃には「内藤修理亮」に改名している。
昌祐は箕輪城に在城し、昌秀の代わりを務めていたと考えられている。天正3年（1575年）5月21日の長篠の戦いで昌秀が死去した後も箕輪城に在城し、城代代行を務めていたと考えられている。天正7年（1579年）には昌秀の養子・昌月が箕輪城代として赴任するとこれを補佐する。
工藤喜盛（玄随斎喜盛）は天正8年（1580年）に原貞胤とともに奉行を引き継いだ。
なお、工藤昌祐と工藤喜盛は同一人物とする説と、別人とする説がある。
工藤喜盛は、天正10年（1582年）3月の武田氏滅亡後、三河国の徳川家康に仕え、徳川氏の甲斐支配を担った徳川四奉行の一人となった。天正18年（1590年）の徳川氏の関東移封から後の動向は不明で、慶長期にはすでに死去している。
詳細は奥州工藤氏を参照。