Ingon-ingon

Ingon-ingonatawasato ingon-ingon(basa Indonésia:ternak,héwan ternak)nyaéta sato nu sacara ngahaja diingu minangka sumberpangan, sumber bahan baku industri, atawa minangka babantu pagawéan jalma. Usaha ngingu ingon-ingon disebut minangkapaternakan(atawapalaukan, pikeun gorombolan sato cai) jeung mangrupa bagéan tina kagiatanpataniansacara umum.
Sato ingon bisa mangrupa satu naon baé (kaasupgegeremetjeungvertebrataundak landeuh kayaninglaukjeungbangkong). Ngan, dina hirup kumbuh mah biasana nujul kanaunggasjeungmamaliadoméstik, kayaninghayam,soang,kalkun,meri, atawamanilamun unggas mah, sartabagong,sapi,embé,domba,kuda, atawakeledémun mamalia mah. Sebagai tambahan, di beberapa daerah di dunia juga dikenal hewan ternak yang khas sepertiunta,llama,bison,manuk onta, jeungbeurit walandameureun ngahaja diingu minangka ingon-ingon. Jinis ternak varéatif di sakuliah dunya téh, sarta gumantung kana sawatara faktor kauaningiklim, pamundutkonsumén, daérah asal, budaya lokal, jeungtopografi.
Gorombolan sato salian unggas jeungmamalianu diingu manusa ogé disebut (sato) ingon, hususna mah mun diingu di tempat husus jeung teu diantep ngencar di alam bébas. Sebutan "ingon" téh biasana mah dianggap "pas" mun sato nu diingu saeutik lobana geus ngalamandomestikasi, teu saalakadar dicokot wéh ti alam liar tuluy diingu. Nu dimaksud kana ieu kelompok nyaétahileud sutra, rupa-rupa jenis lauk cai (kayaninglauk emas,guramé,mujaér,nila, atawalélé), sawatara jinisbangkong(utamanabullfrog),buhaya, jeung sawatara jinisoray. Usaha ngingu lauk umumna mah disebut minangkapalaukanatawa leuwih spésifikna mahbudidaya lauk.
Satodidoméstikasikeunnalika baranahan jeung kahirupanna diatur ku manusa. Salumangsungna,laku lampah sato,siklus hirupsartafisiologinageus robah sacara signifikan. Kiwari loba pisan sato nu teu mampu deui hirup di alam liar.Anjingdidoméstikasikeun di Asia Wétan 15000 taun ka tukang.Embéjeungdombadidoméstikeun diAsia8000 taun ka tukang.Bagongdidoméstikasikeun 7000 taun ka tukang diWétan TengahjeungCina.
Prakték iinguan sato ingon varéatif pisan di sawatara wewengkon di sakuliah dunya, jeung varéatif ogé jenis satona. Sato ingun ilaharna dikandangan jeung dibéré parab atawa dikéncarkeun (diangon). Sawatara mah teu dikandangan atawa ngantep satona rék iraha baé asup kandangna kumaha karepna (kéncar). Iinguan sato ingon dina sajarah mangrupa bagéan tina kahirupan kaumnomadennu pundah-pindah nuturkeun usum-usuman. Sawatara kaum diAsia TengahjeungAfrika Kalérmasih kénéh hirup minangka kaum bareng jeung sato ingonna.
Kandangsato mibanda wangun jeung jenis nu varéatif, ti mimiti nu dipageran, nu pagerna nutup, nu diloténgkeun nu mibanda mékanismeu pangaturan témpréatur jeung kabeueusan (tempolingkungan jeung wangunan patanian). Kandang ilaharna ngan dipaké minangka tempat sato héés jeung diparaban, jinis kandang séjén dihususkeun pikeunjalanganéta sato jeung ngingu anak sato.
Sato nu diingu dina kandang ilaharna mah inténsif, mun iinguanna di luar rohangan teu dianggap nguntungkeun lantaran merlukeun lahan nu lega. Ngan iinguan na kandang mah pemeliharaan di dalam kandang mah kontrovérsial lantaran ngahasilkeun rupa-rupa masalah kayaningbau,limbah, sumber panyakit sato, jeungkasejahteraan sato(tempopaternakan proyék).
Sato ingon bisa diaawas kalawan rupa-rupa cara kayaning pamakéan labél (dicét di luhureun kulit sato atawa digantélkeun dina ceuli) atawa ku cara nu modérn jiga pamakéanRFIDnu dipelak dina jero kulit.Implan microchipogé bisa dipelak di jero awak sato ingon pikeun ngawas kondisi sato kayaning parobahan komposisigetih,denyut jantung, tempréatur awak, jeung sajabana sangkan jadi panginget mun sato ingon némbongkeun kasakit.
Pamakéan hormon patumbuhan pikeun ngaronjatkeun laju patumbuhan sato ternah ogé dipilampah, ngan diwates lantaran bisa ngaganggu kaséhatan sato jeung kualitasproduk satobu dihasilkeun. Bahan kimia séjén nu dipaké dina paternakan nyaétavaksinjeungmultivitaminpikeung ngajaga kaséhatan sato, jeungpéstisidapikeun nyegah ayana gegeremet di jero kandang. Ieu métodeu ilaharna dilakonan di jeropaternakan proyéklantaran sacara alami sato teu bisa mersihan manéh di jero kandang nu heureut.
Nu dimaksud jeung paternakan téh nyaéta kagiatan iinguan nu leuwih atawa mibanda pola nu kastruktur. Kaatur jeung kaukur Tina manajemen kandang jeung manajemen parab. Kandang dijieun kalawan desain jeung ukuran tinangtu. Kitu ogé paran jeungnutrisinu kadar gizina kaitung luyu jeung kabutuhan ingon. Ilaharna nu dingonkeun téh nyaétalauk, unggas, jeung sato ingon ruminasia kayaningembé,sapikaasupuncal. Leueih spésifikna mah nyaéta mibanda ajén ékonomi.
Unggal sato nu diingon diparaban ku kadaharan tinangtu.Nutrisinu dibéré ngagunakeun bahan alam nu diolah jeung diropéa sangkan mibanda kualitas anu hadé kayaningpélétlauk,konsentrat, vour atawapurbiasana pikeun unggas jeung sato rumninasia kayaningsapi,embéngagunakeun parabférméntasi
Hiji laporan nu dipedal kuPBBjeungEPAngedalkeun yén sato ingon (utamana hayam, sapi, jeung bagong) mangrupa hiji ti tilu kontributor utama masalah lingkungan di dunya.Paternakan di Amérika Sarikat geus nyumbang émisi gas imah kaca gedéna 454.1 téragram ekuivalen CO2atawa 6 persén tina émisi gas imah kaca total Amérika Sarikat, ampir saparapat tina émisi transportasi. Ieu laporan ti WorldWatch Institute ngedalkeun yén 51% émisi gas imah kaca dunya asalna tina paternakan.
Masalah sato ingon, utamana nalika dikaitkeun kanadeforéstasi, leungitnakaanékaragaman hayati,degradasi lahan,parobahan iklim,polusi udara,kalangkaan cai, jeungpolusi caimangrupa masalah utama pikeun panyieun kawijakan di unggal nagara nagara panghasil sato ingon utama. Hiji panalungtikan diHokkaidomanggihan yén méré supleménsisteinjeungnitratkana parab ingon téh bisa ngurangan émisi gasmetanatina sato ingon tanpa ngurangan kualitas jeung kuantitas daging jeung susu.
Polutan lianna nyaéta antibiotik jeung hormon. DiAsia Kidulkapanggih yénhéringbakal nyingkahan bangké sato ingon nu geus disuntikkeun antibiotikDiclofenac.