Turkong katamisan

Turkong katamisanolokum(Ingles: Turkish delight) ay isang pamilya ngkonpeksyonna nakabase sa isangdyelngalmirolatasukal.  Binubuo nang karamihan ang mga premyum na baryante ng mga tinadtad na datiles, mga pistatso, at mga abelyana o mga nogales na nakagapos sa dyel; Ang mga tradisyunal na baryante ay kadalasang pinapalasa ngtubig-rosas,mastic,dalandang Bergamot, olimon.  Kadalasang nakabalot ang konpeksyon at kinakain na maliliit na kubo na minamatamis ngpulbos-asukal,kopra, o pulbos nakremang Tartar, upang maiwasan ang pagdikit. Kabilang sa iba pang mga karaniwang lasa angkanelaatmalipukon. Sa proseso ng produksyon, maaaring gamitin  angsaponariabilang isangpang-emulsyongaditibo.
Hindi klaro ang pinagmulan ng konpeksyon, ngunit ito ay kilala na ginawa saTurkeysa kasing aga ng huli ng siglong 1700, samakatuwid ang pangalan nito.
Salutuing Irakimay kendi na katulad ng Lukum, na gawa mula sa mga prutas ng lupa na tinatawag na "Luzina".
Tinitiyak pa rin ang eksaktong pinagmulan ng mga matatamis na ito; gayunpaman, ang salitanglokum aymula saArabongal-halkum. Samundo ng Arabo, ang mga Turkong katamisan ay tinatawag narāḥat al-ḥulqūm(راحة الحلقوم) na nangangahulugang "ginhawa ng lalamunan."
Ayon sa kumpanyang Hacı Bekir, BekirEfendi, na pinangalanang Hacı Bekir matapos maganap angHajj, ay lumipat saIstanbulmula sa kanyang bayan naKastamonuat binuksan ang kanyang konpeksyonan sa distrito ng Bahçekapı noong 1777. Gumawa siya ng iba't ibang uri ng kendi atlokum, kalaunan kasama ang isang natatanging anyo nglokumna ginawa mula sa almirol at asukal. Ang negosyo ng pamilya, ngayon sa ikalimang henerasyon nito, ay ipinapatakbo pa rin sa ilalim ng pangalan ng tagapagtatag.
Inusisa ni Tim Richardson, isang mananalaysay ng mga matatamis, ang tanyag na pagpapalagay ng Hacı Bekir bilang imbentor ng Turkong Katamisan, at sinulat na "kadalasang nauugnay nang mali ang mga espesipikong pangalan at petsa sa pag-imbento ng mga partikular na matamis, lalo na para sa mga komersyal na layon". Ang mga magkatulad na resipi ng Arabo at Persyano, kasama na ang paggamit ng almirol at asukal, ay nanguna sa Bekir nang maraming mga siglo.Sinasabi ngOxford Companion to Foodna bagaman madalas na pinapaniwalaan ang Bekir sa pag-imbento nito, walang matatag na katibayan para rito.
AngTurkongpangalanlokmaatlokumay nagmula saArabongsalitaluqma(t)at ang pangmaramingluqūmna may kahulugang "kapiraso" at "sansubo"at ang alternatibongTurkong Ottomanna pangalan,rahat-ul hulküm,ay isang Arabong pagbabalangkas,rāḥat al-hulqūm, na ibig sabihing "kaginhawaan ng lalamunan", na nananatiling pangalan nito sa pormal na Wikang Arabo.SaLibya,Saudi Arabia, atTunisiaito ay kilala bilangḥalqūm, habang saKuwaitito ay tinatawag na كبده الفرس "kabdat alfaras" at saEhiptoito ay tinatawag namalban(ملبن[ˈmælbæn]) oʕagameyyaat saSyriarāḥa.  Ang pangalan nito sa iba't ibang wika sa Europa ay mula sa Turkong Ottoman nalokumorahat-ul hulküm.  Ang pangalan nito saGriyego, λουκούμι (loukoumi) ay nagkakatulad nang etimolohiya sa modernong Turko at ito ay ibinebenta bilangGreek Delight.SaTsipre, kung saan ang panghimagas ayprotektado ng heograpikal na indikasyon (PGI),ito ay ibinebenta din bilangCyprus Delight.  SaArmenianito ay tinatawag na lokhum (լոխում).  Ang pangalan nito saBosnia at HerzegovinaatIsraelayrahat lokum, at nagmumula sa isang napakalumang pagkalito ng dalawang Turkong Ottoman na pangalan na mahahanap na sa Turkong Ottoman;katunayan maaari ding matagpuan  itong magkahahalong pangalan saTurkeyngayon. Ang pangalan nito saSerbo-Krowasyaayratluk, isang nabawasang anyo ng parehong pangalan. SaPersyano, ito ay tinatawagRahat-ol-holqum(Persa:راحت الحلقوم‎).
Sa Ingles, dating kilala ito bilangLumps of Delight.
Sa Bulgaro, ang Turkong Katamisan ay kilala bilang lokum (локум) at medyo tanyag ito. Bagama't marahil na dumating ito mula sa Imperyong Ottoman, posible na dumating na ito nang mas maaga, dahil naging maimpluwensya ang Gitnang Silangan sa bansa sa aspeto ng lutuin. Gumagawa ang Bulgaria ng sarili nitong mga tatak ng lokum, na maaaring payak o pinaanghang ng talutot ng rosas, puting nogales, o "endreshe".
Sa Gresya, ang Turkong Katamisan, na kilala bilangloukoumi[λουκούμι] ay isang napakatanyag na pagkain mula pa noong ika-19 na siglo, na kilala sa lungsod ngPatras,Patrina loukoumia, pati na rin sa isla ngSyrosat sa hilagang Griyego na mga lungsod saThessaloniki,SerresatKomotiningunit sa ibang lugar din. Isang karaniwang tradisyonal na merienda ang loukoumi, na karaniwang inihahain sa halip ng mga biskwit at kape. Bilang karagdagan sa karaniwang mga baryanteng tubig-rosas at bergamot, mayroong lasang-Masticna loukoumi at napakapopular ito.  Ang isa pang matamis, katulad ng loukoumi, na eksklusibo sa bayan ng Serres, ayAkanés.
Ang salitang Rumanya na naglalarawan ng konpeksyong ito ayrahat, isang pagpapaikli ng Arabongrahat ul-holkum.Gayunpaman, sa wikang Rumano, ang salitangrahat aynakakuha ng isang nakakasirang kahulugan, sa kasong ito ang isang eupemismo na sinasalin bilangwalang kwenta.Ayon sa lingguwista na siLazăr Şăineanu, ang mga salitang Turko na pumasok sa wikang Rumano noong ikalabimpitong siglo at ikalabing-walong siglo ay halos antikuwado at nakuha ang isang nagpapabang o kablintunaang kahulugan. Sa aspetong pulitika at lipunan, pinahina nito ang impluwensiya ng lipunang Ottoman, at ang mga bahagi ngwikang Turkong Ottomanna hindi nagkaroon ng panahon upang makapag-ugat sa wikang Rumano ay nagkaroon ng kaunting kabalintunaan at naging isang minahan para sa nakakatawang panitikan.Kinakain o idinadagdag ang Rahat bilang sa maraming mga keyk ng Rumanya na tinatawag nacornuleţe,cozonaco salam de biscuiţi.
Sa mga bansa ng dating Yugoslavia (Serbia,Krowasya,Bosnia at Herzegovina,Montenegro,Hilagang MacedoniaatEslobenya), pati na rin saAlbanya, Turkong katamisan ay kilala bilangrahat-lokum,ratlukolokum.Ipinakilala ito noong panahon ng panuntunan ng Ottoman sa mga Balkans at nanatiling tanyag. Ngayon ay karaniwang kinakain ito na may kasamang kape. Ang rosas at nogales ay ang pinakakaraniwang lasa.
Ang kumpanya ng Nory Candy sa lugar ngKalakhang Los Angelesay gumagawa ng Turkong Katamisan o Rahat Locum mula noong 1964. Nagbubuo ang kumpanya ng iba't ibang lasang prutas at kakaibang lasa kabilang ang rosas at anis pati na rin ang iba't-ibang na kinabibilangan ng mga mani tulad ng Almendras, Pistatso, at Nogales.
Noong 1930 dalawang Armenyanong imigrante, Armen Tertsagian at Mark Balaban, na itinatag ngLiberty Orchardsng Cashmere, Washington, at nagsimula sa paglilikha ng "Aplets" (mansanas at nogales na locoum) at "Cotlets" (aprikot at nogales na locoum). Noong 1984 idinagdag nila ang surtidos-lasa na "Fruit Delights" na linya na may presa, prambuwesas, dalandan, blueberry, melokoton, cranberry, at mga assortment ng pinya.  Kahit na ang lahat ng mga confections ay marketed sa ilalim ng American-style na pangalan ng tatak, sila ay tinutukoy sa packaging ng produkto bilang "Rahat Locoum".
Sa Canada, binubuo angBig Turkchocolate barna ginawa ngNestléay ng maitim na mahentang Turkong katamisan na pinahiran sa gatas na tsokolate, at ibinebenta bilang Turkish tuwa at loukoum.
Kilala ang konpeksyon sa Brazil bilangManjar Turco,Delícia Turca,Bala de GomaSíriaoBala de GomaÁrabe. Tulad ng karamihan sa mga pagkaing Gitnang Silangan, dumating ito kasama ngdiaspora ng mga Lebantinong Arabosa Latin America.
Ibinebenta angFry's Turkish DelightngCadburysaReyno Unido,Australia, atSouth Africaat maaari ring matagpuan saCanadaatBagong Silandiya. Ito ay may lasang tubig-rosas, at pinahiran sa lahat ng panig ng gatas na tsokolate.  Kontrobersyal na inilipat ang produksyon mula sa UK papunta sa Polonya noong 2010.
Sa kabila ng katanyagan nito at produksyon nito sa mararaming bansa, sa kasalukuyan, ang tangingprotektadong heograpikal na indikasyon oprotected geographical indication (PGI)para sa produktong ay ang pangalan na Λουκούμι Γεροσκήπου (Loukoumi Geroskipou) para sa Turkong katamisan mula saYeroskipou,Tsipre.
Isang tagapaguna samunggong gulamanang Turkong katamisan na nagbigay inspirasyon sa malagkit na loob nito.
May mga gormandong pabango na hango sa Turkong katamisan, tulad ng "Loukhoum"ni Ava Luxe, "Loukhoum"ni Keiko Mecheri, at "Rahat Loukoum"niSerge Lutens.