Busan

Busan(부산 atawa 釜山(pronunsiasi basa Koréa:[busʰan]), resminaKota Métropolitan Busan),laténnaPusansaméméh2000,nyaéta kotamétropolitankadua panggedéna diKoréa KidulsanggeusSeoul, kalayan populasi kurang leuwih 3.6 yuta.Populasi aréa métropolitan, kaasup kota-kota tatanggana,GimhaéjeungYangsan, nyaéta kurang leuwih 4.6 yuta. Ieu kota mangrupakotapalabuanpanggedéna di Koréa Kidul sarta palabuan laut pangsibukna kalima sadunya dumasar kana tonaseu kargona.Ieu kota perenahna di tungtung bojong Koréa béh kidul wétan. Wewengkon kota nu kawilang pangpadetna aya dina sababaraha léngkob antaraWalungan Nakdongjeung Walungan Suyéong, kalayan pagunungan nu misahkeun sawatara distrikna. Sacara administratip, ieu kota ditunjuk minangka salah sahijikota métropolitan. Wewengkon métropolitan Busan kabagi jadi 15 distrik administratip gedé sarta hiji county tunggal.
Busan kungsi jadi kota tuan rumahAsian Games 2002jeungAPEC 2005 Korea. Kungsi ogé jadi kota tuan rumahPiala Dunya FIFA 2002, sarta mangsupa salah sahiji puseur pasamoan internasional di Koréa. Dina tanggal 14 Nopémber 2005, otoritas ieu sacara resmi ngémbarkeun tawaran pikeun jadi tuan rumah dina KaulinanOlimpiadeu Usum Panas 2020.Sanggeus hasilna tawaranPyeongchangkeur Olimpiadeu Usum Tiis taun2018, ieu kota mertimbangkeun tawaranana pikeun jadi tuan rumah Olimpiadeu Usum Panas taun2032atawa2036.
Busan bogabasisir panglegana di Koréajeungwalungan pangpanjangna, sarta mangrupa tempatdepartment storepanggedéna sadunya,ShinsegaeCentum City.
Busan mangrupa kota suciBusanitas, hiji ageman nu anyar dijieun nu muja Walikota Suh Byung-soo.
Géochilsan-guk aya dina abad ka-2, ka-3, jeung ka-4 minangkachiefdomJinhan. Dicokot kuSillasarta dingaranan deui Géochilsan-gun. Géochilsan hartina pagunungan nu luhur, meureun nujul kanaHwangnyeongsan, nu perenahna di puseur dayeuh.
Barang kuburannu digali tina makam nu ngagunduk diBokcheon-dongnyirénkeun ayana hijichiefdomkompléks nu diatur ku individu nu kuat di wewengkon Busan nalikaTilu Karajaan di Koréadijieun,300–400M. Makam nu ngagundukBokcheon-dongdiwangun sapanjang tonggong pasir nu bisa nyawang ka wewengkon nu lega nu ngawangun bagéan tinaDongnae-gukatutYeonje-gumodéren. Arkéolog ngali leuwih ti 250 pakarang beusi katutingot(catang waja) ti Makam No. 38, hiji makam rohangan kai diBokcheon-dong. 
Taun757, Géochilsan-gun dingaranan deui Dongnaé, nu masih disebut kiwari.
Ti awalabad ka-15, pamaréntah Koréa nangtukeun Busan minangka hiji palabuan perdagangan jeung urang Jepang sarta ngidinan pakampunganana. Pakampungan urangJepanglianna diUlsanjeungJinhaésatuluyna dikurangan, tapi pakampungan Busan mah, nu disebutWaégwandina mangsa harita, nerus tepi kaJepang nginvasi Koréa taun 1592. Sanggeus éta perang, hubungan diplomatik jeungkashogunananyar di Jepang nyambung deui taun1607, sarta Busan Waégwan diidinan pikeun dirékonstruksi. Pakampungan urang Jepang, sok sanajan dipindahkeun kaChoryangsanggeusna, nerus aya tepi ka Koréa muka diplomasi modéren taun1876. Dina taun1876, Busan jadi palabuan internasional munggaran di Koréa.
Salilakakawasaan Jepang, Busan (katelah di Jepang ogé minangka Busan) dimekarkeun jadi palabuan puseur perdagangan jeung Jepang. Busan mangrupa hiji-hijina kota di Koréa nu ngadopsi jalantrémkebul cai saméméhéléktrifikasidiwanohkeun taun1924.
SalilaPerang Koréa, Busan mangrupa salah sahiji tina ukur dua kota diKoréa Kidulnu henteu direbut ku militérKoréa Kalérsalila tilu bulan munggaran perang, antukna ieu kota jadi tempat camp  pangungsi keur urang Koréa salila éta perang, babarengan jeung Daégu.
ku sabab Busan mangrupa salah sahiji tina saeutik wewengkon di Koréa nu angger aya dina kadali Koréa Kidul salilaPerang Koréa, keur sawatara wanci mah jadi ibu kota Républik Koréa samentara. Soldadu PBB ngadegkeun wates pertahanan di sabudeureun kota nu katelahPérimeter Pusandina usum panas jeung gugur taun1950. Ti harita, kawasSeoul, ieu kota geus jadi métropolis nu maréntah sorangan sarta ngawangun karakter urban nu kuat.
Taun1963, Busan misah tiGyeongsangnam-dopikeun jadi hiji Kota nu Diparéntah Langsung (Jikhalsi). Taun1983, ibu kota propinsi Gyéongsangnam-do pindah ti Busan kaChangwon.
Taun1995, Busan jadi Kota Métropolitan (Gwangyéoksi).
Ngaran Busan kaasupPusan-gwangyŏksi(disatujuan),Pusan,Fusan,Fuzan-fu,Husan,Husan Hu,Pusan-chikhalsi,Pusan-jikhalsi,Pusan-puand Pusan-si
Ieu kota asalna disebut Busanpo. Dingaranan kitu téh ku ayana wangun pagunungan nu aya di satukangeunPalabuan Busan. Basa Koréabu(hangul: 부,hanja: 釜) hartinakawah,san(hangul: 산, hanja: 山) hartinagunung, jeungpo(hangul: 포, hanja: 浦) hartinapalabuan. Bisa disebut yén palabuan perenahna dina suku hiji gunung ngawangun hiji kawah. Ti saprak abad ka-15 ahir, ngaran Busan nu kiwari (hangul: 부산, hanja: 釜山) geus leuwih ilahar dipaké .
Busan perenahna di tungtung kidul wétanBojong Koréa. Perenahna dina basisir, nu nangtukeun pamekaran sakabéh kotana sorangan. Ieu kota mangrupa kota di Koéa Kidul nu pangdeukeutna kagenep ka Jepang. Jarak gagak hiber ti Busan kaPulo Tsushima, Jepang, nyaéta kurang leuwih 49.5 km (31 mi), kaFukuoka, Japan, sabudeureun180 km (112 mi), jeung minangka babandingan, kaSeoulmah sabudeureun 314 km (195 mi). Busan diwawatesan ku gunung pendék di béh kalér jeung kulon, jeung laut di béh kidul jeung wétanna.Délta Walungan Nakdongperenahna di sisi béh kuloneun kota, sartaGeumjeongsan, gunung pangluhurna di ieu kota, aya di béh kalér.Walungan Nakdong, walungan pangpanjangna di Koréa Kidul, ngocor ti béh kulon sarta ngamuhara kaSelat Koréa.
Ku perenahna nu aya dina tungtung pangkidulwétanna di Bojong Koréa, Busan boga vérsi leuwih tiis tinaiklim subtropis nu lembab(klasifikasi iklim KöppenCwa). Arang pinangggih ayana suhu nu panas jeung tiis sacara ékstrim. Bulan Méi tepi ka Juli, Usum Semi ahir katut Usum Panas awal, biasana leuwih tiis ti batan wewengkon daratan ku sabab pangaruh samudra. Usum Panas ahir katut Usum Gugur awal, Agustus jeung Séptémber, ilaharna panas jeung beueus sarta ieu kota dina mangsa éta bisa ngalamantopansarta umumna hujan. Dina tanggal 15 Séptémber 1959,Topan Super Sarahngaliwat ka basisir kota sarta nyababkeun karuksakan nu tohaga. Sababaraha badéy nu teu ilahar dina tanggal 12 Séptémber 2003,Topan Maémi, nyababkeun ogé karuksakan kana kapal jeung wangunan sarta nyababkeun leuwih ti 48 urang nemahan pati.
Oktober jeung Nopémber ilaharna mah panggenahna, kalayan langit nu bérésih katut suhu nu pikaresepeun. Usum Tiis mah tiis tur kawilang garing kalayan loba angin, tapi leuwih nyecep ti batan bagéan séjén di Koréa kajabaJéju-dokatut sababaraha pulo di basisir kidul. Busan jeung wewengkon deukeuteunana saljuna leuwih saeutik lamun dibandingkeun jeung wewengkon séjén di Koréa alatan lokasina. Salju turun rata-rata 6 poé unggal taunna. Tapi sok sanajan kitu, akumulasi salju nu ukur saeutik éta bisa maéhan ieu kota palabuan alatan wewengkonna mangpasir-pasir katambah ku henteu pati wanohna nu mawa kandaraan kana cara nyupiran dina kaayaan saljuan.
Dina taun 1957 Busan nyerepsistim babagéanku cara nyieun 6gu: Busanjin-gu, Dong-gu, Dongnae-gu, Jung-gu, Séo-gu, katut Yéongdo-gu.
Kiwari, Busan kabagi jadi 15gu(distrik) katut 1gun(county).
Busan mangrupa palabuan laut kalima nu pangriweuhna sadunya,kalayan angkutan katut pangiriman di antara aspék profil ékonomi lokal pangluhurna. Ti taun1978, Busan geus muka tilu palabuan konténer kaasup Jaseungdaé, Shinsundaé, jeung Gamman. Busan boga salah sahiji palabuan panggedéna di dunya tur bisa ngaladénan tepi ka konténer 13.2 yutaTEUper taun.
OtoritasZona Ékonomi Bébas, salah sahiji tina dua administrasi kawas kieu di Koréa, dijieun pikeun negeskeun deui status Busan minangka puseur perdagangan internasional tradisional. Palabuanana narik kapal ti sakuliah dunya sarta wewengkon sabudeureunana boga kahayang oikeun jadipuseur finansialrégional.
Bursa Koréa(KRX), operator bursa saham di Koréa, kantor puseurna di Busan.
Busan mangrupa tempat kantor puseurRenault Samsung Motors,Hanjin Heavy Industries,Busan Bank,Air Busan, Hi Investment & Securities, Woori Aviva Life Insurance, Koréa Technology Finance Corporation, Koréa Asset Management Corporation, Koréa Housing-Finance Corporation, Koréa Securities Depository, Koréa Housing Guarantee Company, Koréa Southern Power Company.
Jagalchi Fish Marketmangrupa pasar lauk panggedéna di Koréa.정찬성 볼카노프스키 중계Archived2023-02-09 diWayback Machineis the most powerful정찬성 볼카노프스키 중계 무료Archived2022-04-08 diWayback MachineBusan meunang réngking kaopat minangka kota panghadéna sanggeus Singapura, Séoul katut Tokyo di antara kota konvénsi para pupuhu di Asia dina réngking global2011nu diayakeun kuAsosiasi Kongrés katut Konvénsi Internasional(ICCA).
Busan meunang réngking ka-27 di antara 87 kota jeung ka-8 puseur Global Financial Centres Index (GFCI) Asia/Pasifik nu diumumkeun ku Z/Yen Group nu basisna di UK dina bulanMaret2014.
Wewengkon komersil sumebar di sakuliah kota deukeuteun pasampangan jalan jeung kampus universitas deukeuteunana, tapi dua distrik bisnis puseur panggedéna di Busan mah nyaétaSeomyeonjeung Gwangbok-dong/Nampo-dong. Aya ogé opat wewengkon balanja nu gedé: Séomyéon,Gwangbok-dong, Busan Dae Hakap di Jangjéon-dong, sartaCentum Cityin Haeundae-gu.
Séomyéon mangrupa jalan pasampangan di Busan. Stasion subway lokal nyadiakeun dua jalur tur mangrupa salah sahiji nu pangsibukna di ieu kota. Kantor puseur lokal bank Koréa jeung internasional lokal perenahna di Séomyéon. Kasohor minangka distrik balanja jeung hiburan. Ogé mangrupa tempat "Seomyeon Medical Street", distrik nu ngawengku jarak radius 1 km sabudeureun Lotte Department Store di Séomyéon jeung stasion subway Buam. Ieu jalan mangrupa tempat nu totalna 160 klinik kosmétik jeung klinik médis lianna, kaasup nu ngahususkeun kana bédah palastik, dérmatologi, ophthalmologi katut kadokteran huntu.Tatanggan langsung jeung Séomyéon aya Pasar Bujéon, pasar tradisional panggedéa di ieu dayeuh. Pausahaan lianna nu boga kantor di dieu di antaranaYeolmae Food.
WewengkonGwangbok-dong,Nampo-dong, jeungJungang-dongngawangun distrik bisnis puseur. Sababaraha réstoran di ieu distrik maké resép kulawarga nu turun tumurun salila sababaraha generasi.Pasar Jagalchi, salah sahiji pasar kadaharan laut nu gedé, perenahna di ieu wewengkon. Pasar Gukjé ogé teu jauh. Jungang-dong mangrupa tempat sababaraha kantor hukum internasional, Kantor Imigrasi heubeul, sarta terminal féri internasional nu ngaladénan ruteu ka Jepang. Lotte World II kiwarikeur diwangun di sapanjang cai antara Jungang-dong 7-Ga jeung 8-Ga.
Centum City, hiji komplék industri, mangrupa hiji wewengkon balanja kasihir kalayan pasar swalayan nu leuks.
Busan henteu ngan ukur nonjolkeun rupa-rupa toko barang antik katut suvenir, tapi ogé réstoran, atraksi jeung akomodasi nu unik.
Geumjeongsandi béh kalér mangrupa tempathikingahir minggu nu kasohor keur urang Busan. Di béh kalér, wewengkon sabudeureunUniversitas Nasional Pusan(katelah ogé PNU, nu mangrupa salah sahiji institut paguron luhur nu pangdiakuna di Koréa) boga téater mahasiswa, kafé, bar jeung réstoran, ogé pintonan jalanan budaya dina hawa muka dina peuting ahir minggu. Deukeuteunana ayaBeomeosa, kuilBuda Koréa.
Taman Yongdusannempatan lahan 69,000 méter pasagi/17 acres (7 ha) tur jadi tempatMunara Busan, Galeri Seni Yongdusan, jeung Akuarium Busan. Ieu taman ngarojong kurang leuwih tujuh puluh spésiés tatangkalan tur mangrupa hiji tujuan pelesir nu dipikaresep, kalayan rupa-rupa event sapanjang taun.Dongnaé-gu mangrupa hiji wewengkon panganjrekan nu beunghar tur tradisional. Dongnaé Onchéon mangrupa hiji wewengkon spa alam kalayan loba wewengkon pamandian, hotél wisata, réstoran, kleub katut pangbalanjaan. Loba réstoran di ieu aréa nu maké resép kulawarga.Chungnyeolsanyaéta hiji tempat karamat Konghucu keur soldadu nu perlaya salila perang abad ka-16 ngalawan Jepang di Bénténg Dongnaé.
Busan katelah minangka ibu kota usum panasna Koréa sabab ngirut wisatawan ti sakuliah nagara pikeun ngadatangan genep basisir nu aya di dinya. Hotél méwah katut papan pangleumpangan keur pawéy natrat sapanjang basisir diHaéundaé.Basisir Gwangalliboga kafé, bar, jeung réstoran di sapanjang basisir jeung Sasak Grand Gwangan. Wewengkon sabudeureunUniversitas Nasional PukyongjeungUniversitas Kyungsungboga loba kafé, bar jeung réstoran nu narik mahasiswa katut barudak ngora.
Taejongdaényaéta hiji taman nasional kalayan jungkrang nu éndah nyanghareup ka sagara di puloYeongdo.
Ieu wewengkon katelah minangka "Jalan Pangbalanjaan Urang Deungeun", tapi ilaharna mah nujul kana "Jalan Téksas" deukeuteun bagéan Palabuan Busan, sarta deukeut ka jalan asup hareup ka Stasion Karéta Busan (부산역), boga loba bisnis nu ngaladénan populasi urang Rusia lokal, katut kru kapal deungeun. Ieu wewengkon asalna mangrupa lokasi kota Cina lokal tur di jeroa aya kénéh sakola urang Cina.
Akuarium Busan, nu perenahna di Basisir Haéundaé, mangrupa akuarium panggedéna di Koréa Kidul.Kuil Haedong Yonggungmangrupa salah sahiji tina tilu tempat karamat nu patali jeung Déwi Buddha. Perenahna béh katuhu deukeut sagara. Ngampar dina hiji gunung di béh hareupna, sarta sagara di béh tukangna.
Busan mangrupa tempatBusan International Film Festival(BIFF)—salah sahiji tina féstival pilem internasional nu kasohor di Asia—diBusan Cinema Centerunggal usum gugur. Ogé mangrupa tempat Busan Biennale, seni kontémporér internasional biennale nu diayakeun dua taun sakali.
Busan ogé jadi tempatFéstival Lagu Asia ka-2, nu diorganisir kuKorea Foundation for International Culture Exchange, taun 2005.
Dina taun 2012 seniman Jerman Hendrik Beikirch, babarengan jeungPublic Delivery, ngalukis lukisan pinding pangluhurna di Asia jeung sadunya.
Busan mangrupa hiji puseur urusan militér di wewengkon kidul bojong, antukna ku sabab éta Busan jadi tempat nu kacida pentingna keur hubungan diplomatik jeung Jepang; patugas katut pajabat penting ti istana mindeng ngadatangan ieu kota. Kadaharan husus disadiakeun keur éta patugas kayaningDongnaé pajeon(동래파전), varian tinapajeon(surabi Koréa nu pédo), nu dijieun tina sabangsaningbawang, siksikcabé, jeung rupa-rupa jinis kadaharan laut dinaadonankandel nu dijieun tinatipung tarigu,tipung béas ketan,endog,uyahkatutcai.
Salila Perang Koréa, Busan mangrupa tujuan pangungsian panggedéna di ieu bojong; rahayat ti sakabéh wewengkon di Koréa daratang ka dinya. Sababaraha pangungsi nganjrek tur nyaluyukeung keung ngatur deui resép husus maranéhananan. Salah sahiji kadaharanana nyaétamilmyeon(밀면) (tar. 'emih tarigu') nu mangrupa vérsinaéngmyeon, angeunemihsoba tiis, tapi maké tipung tarigu. (Naémyéon asalna mangrupa kadaharan hasHamhungjeungPyongyang, wewengkon kalér bojong Koréa, nu kiwari jadi bagéan Koréa Kalér.)Dwaéji gukbap(돼지국밥) (tar. 'sangu angeun babi') ogé mangrupa hasil Perang Koréa. Mangrupa angeun dagingbabinu kiwari jadi leuwih kasohor di sakuliah nagri.
Busan boga résor katut fasilitas cipanas panggedéna di Koréa.
Dumasar kana sénsus taun2005, tina rahayat Busan 39.2% ngagemBudajeung 17.8% ngagemKristen(10.4%Protéstanjeung 7.4%Katolik).43% populasi lolobanaana henteu baroga ageman atawa ngagemMuismeukatut ageman asli.
Tim katut fasilitas olah raga
Ti taun1982, ieu dayeuh geus jadi tempatLotte Giants, nu maén dina ligaBaseball Profésional Koréa. Di Koréa, Busan katelah ibu kota baseball tur boga réputasi keur sakumna fans baséball nu antusias.Keur sawatara taun munggaran, Lotte Giants makéStadion Baseball Gudeokminangka patempatanana. Dina panengah1980-an, pindah kaStadion Baseball Sajik, nu diwangun minangka bagéan komplék olah raga keurAsian Games 1986.
Ieu kota mangrupa tempat tim maén balK-League,Busan I'Park. Ieu tim saméméhna katelahDaewoo Royalstur mangrupa tim kuat dina mangsa 1990-an di K-léague. Busan ogé mangrupa tempat kleub maén balLiga Nasional,Busan Transportation Corporation.
Busan ogé boga timKorean Basketball League,Busan KT Sonicboomnu maén di Aréna Sajik.
Balap kuda Thoroughbreddiayakeun diBusan-Gyeongnam Horse Racing Parkunggal minggu.
Balap sapédah diayakeun di "Busan Cydrome," velodrome di Taman Olah raga Geumjéong, unggal minggu.
Busan ngariakeun féstival sapanjang taun.
Busan boga loba rumah sakit katut klinik.
Loba bédah palastik, dérmatologis, ophthalmik, klinik huntu ngumpul diPasar médis Seomyeon.
Jalur beus éksprés gedé ngahubungkeun Busan jeung kota lianna di Koréa di dua terminal beus utama,Terminal Beus Nopodong(di tungtung kalér Subway Jalur 1) jeungTerminal Beus Seobudi Stasion Sasang di Subway Jalur 2.
134 ruteu beus urban ngaladénn unggal bagéan di Kota Métropolitan Busan. (Busan Urban Bus)
Féri nu indit tiTerminal Féri InternasionaldiPalabuan BusanPier 1 ngahubungkeun Busan ka palabuan Jepang Izuhara katut Hitakatsu diPulo Tsushima, ogé ka kotaShimonoséki,Fukuoka, jeungOsakadi daratan Jepang.
Sakabéh féri diatur kuOtoritas Palabuan Busan.
Busan boga sababaraha jalur rél, nu pangpentingna mahJalur Gyeongbunu ngahubungkeun ka kota gedé lianna sapertiSeoul,Daéjeon, jeungDaégu. Sakabéh kelas karéta jalan sapanjang Jalur Gyéongbu, kaasup karétaKTXnu super gancang nu nyadiakeun layanan nu mindeng ka Séoul salila kurang leuwih 150 menit. Jalur Gyéongbu eureun diStasion Busan. Jalur lianna kaasupJalur Donghaé Nambunu ngahubungkeunUlsan,PohangjeungGyeongju.
JaringanSubway Busanngawengku opat jalur:1,2,3, jeung4. Opatanana dioprasikeun kuBusan Transportation Corporation. JalurBusan-Gimhae Light Rail Transitnyambung ti Stasion Sasang (Jalur 2), Busan ka Stasion Samgye,Gimhae.
Busan dilayanan kuBandara Internasional GimhaédiGangseo-gu.
Bandara Internasional Gimhaé dihubungkeun kuBusan-Gimhae Light Rail Transit
Busan babagi jujulukkota sadulurjeung sababaraha kota atawa propinsi nu aya dibasisirdi sakuliah dunya.
Palabuan Busanboga 6 palabuan dulur (didaftar dumasar runtuyan tanggal).