davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
Aprapransa

Aprapransa, nke a na-akpọ 'Akplijii (ma ọ bụ Akplidzi)' bụ nri GaDangme (ma ọ dị Ga) nke Ghana kwadebere site na ịgwakọta (ma ọ bụrụ ịgwakọta) ntụ ọka a siri esi na ofe GaDang Me dị nsọ a na- bingaka 'Palm Nut Soup'. Dị ka ihe na-ekwusi ike, 'Palm Nut Soup', ihe dị mkpa na nkwadebe nke 'Akplijii', bụ ofe dị nsọ oge ochie nke ndị GaDangme, a na-akwadebe ya mgbe niile dị ka ihe na nri ntụ ọka ọzọ dị nsọ a na-akpọ 'Kpokpoior Kpekpele)' n'oge 'okpukpe ochie mmemme owuwe ihe ubia na- bingaka 'Homowo'. Ndị GaDangme wetara omume ndị a na ha na 'Ancient-Ghana' ma kụziere agbụrụ niile otu esi akwadebe 'ofe akwụ a na-atọ ụtọ, dịka 'Akans' kụziiri agbụrụ niile otú esi akwadebe ofe ha na-atọ ọchị a na-akpọ 'Abunebunuebunu). Ọ bara uru ịkọwa na n'èzí Ghana, agbụrụ ndị ọzọ dị ka ndị Yoruba, Igbos, wdg na Naịjirịa na-eme '' nkwu n'ụzọ yiri nke ahụ ma dị iche n'ime ofe a na-akpọ 'ofe akwụ '. Ka oge na-aga, ihe ọmụma banyere nkwadebe nke 'ofe akwụ ' na Ghana ghọrọ ihe a na-ahụkarị ma tụfuo ọnọdụ dị nsọ. O nwere ike ịmasị ndị Ghana ịmara na ndị GaDangme nwere site na 'oge ochie' ruo 'oge a', jiri nkwụ mee ihe n'ọtụtụ ụzọ dị nsọ; ya bụ, (1) Ịkwadebe ofe dị nsọ a na-akpọ 'Palm Nut Soup', (ihe dị mkpa nke Aprapransa, nke a na- bingaka Akplijii na mbụ), (2) Ịkpọ fig kpọrọ nkụ dị ka ihe nsure ọkụ maka ịsacha ime mmụọ na ịchụpụ mmụọ ọjọọ, (3) Iwu ụlọ ọhụrụ kwa afọ nke nwere alaka nkwụ ọhụrụ (ya bụ ụlọ ọhụrụ) 'ụlọ nkwụ ọhụrụ..OOO...Afi' ) nke n'oge anyị e belatara nke ukwuu n'omume n'ihi na ọ nabatara ọgbara ọhụrụ n'àgwà mmekọrịta mmadụ na ibe ya, (4) wdg. Ojiji dị nsọ nke nkwụ abụghị naanị na GaDangme(ma ọ bụ Ga)-ebo, n'ihi na ọ bụ ihe a na-emekarị n'etiti ọtụtụ agbụrụ ndị ọzọ na 'Congo-Niger Family'(ma ọ bụghị Bantu-Zone) nke Africa. Akplijii(or Akplidzi) nke a makwaara dị ka Aprapransa bụ nri a na-enye n'oge pụrụ iche ma na-atụ egwu na ọ ga-apụ n'anya.
Aprapransa dị ka nri zuru ezu abụghị nri a na-ahụkarị n'okporo ámá Ghana ma ọ bụ na-akwadebe kwa ụbọchị n'ụlọ. Ọ na-abụkarị agbụrụ Akan na oge pụrụ iche dị ka emume agbamakwụkwọ, emume aha, emume ncheta ọmụmụ, nri ezinụlọ, wdg. Aha ya sitere n'eziokwu ahụ bụ na ọ bụ nri zuru ezu na ofe / stew jikọtara ya na naanị mmadụ chọrọ ịsacha aka ya (prapra wo nsa) iji rie.
Ihe ndị bụ isi na-eme bụ ntụ ọka a siri esi (Tom brown) na nkwụ ma ọ bụ mmanụ nkwụ. Ihe ndị ọzọ a na-etinye na ya gụnyere agwa, akwụkwọ nri dịka tomato, yabasị, ose, ginger, ma ọ bụ galik. Ọ na-egosipụta nri mmiri dị ka azụ a na-ese anwụrụ, azụ a mịrị amị, azụ nnu ma ọ bụ crabs.
Enwere ike ịzụta ntụ ọka e siri esi n'ahịa Ghana ma ọ bụ jiri ntụ ọka dị mfe mee ya na pan.
Potato fufu

Potato fufu is a staple swallow food taken by the northern region of Nigeria. It is popular among the Yoruba tribe living in Kwara state. The swallow food is easy to make compared to pounded yam and its unique taste is why the food is prepared at weddings, parties and other occasions.
The swallow food is made from cooked potato which can be supplemented with yam, cassava or flour to make it firm. Blender or mortar and pestle are used to mash the potato into desired size and shape.
Potato is a tuber harvested within 3–4 months of planting. Nigeria is one of the largest producer of potato and it can be processed into different products consumable by man of which one of them is potato fufu.
Potato fufu is best eaten with okra soup since it is easy to cook and the soup takes lesser time to prepare.
Cakalang fufu

Cakalang fufu is a cured and smoked skipjack tuna clipped on a bamboo frame, a Minahasan delicacy of North Sulawesi, Indonesia.
After the cakalang (Minahasan for skipjack tuna) fish is cleaned (scaled and gutted), the flesh of the cakalang is split into two parts and clipped to a bamboo frame that has been prepared previously. Then the fish meat is cured using soda powder, salt, and some spices for flavouring. The cakalang meat later undergoes the smoking process; the heat of fire and smoke must be evenly distributed so that all parts of fish are exposed to the heat, done, and dried. The tuna meat curing process takes about four hours and the cooling process takes about two hours. The process goes on until the color of the skipjack tuna turns reddish and the meat texture is rather dry and not watery.
If processed correctly, cakalang fufu could last for a month, thus can be distributed throughout Indonesia as processed seafood. In North Sulawesi, cakalang fufu is a popular dish and often bought by travellers as gifts. Although it is well known throughout Eastern Indonesia, the main production center more precisely is the fishing town of Bitung, North Sulawesi.
Cakalang fufu can be heated or fried and directly consumed with steamed rice accompanied with dabu-dabu (Minahasan sambal), or become the ingredient of other dishes, such as mixed with potato salad, sprinkled upon noodles or tinutuan, or cooked as spicy rica-rica with chili pepper. It has a strong smoky flavor, thanks to being cooked over burning coconut husks.
Cakalang fufu products can be found in major cities across Indonesia. A common problem for local producers of cakalang fufu is raising the capital necessary to expand production. To solve this problem the Ministry of Industry (Indonesia) provides concessional loans (soft loans) through local governments. Local governments also participate in fairs and festivals to increase public awareness of cakalang fufu.
Eru (soup)

Eru is a vegetable from Cameroon. It is a specialty of the Bayangi people, of the Manyu region in southwestern Cameroon. It is vegetable soup made up of finely shredded leaves of the eru or okok. The eru is cooked with waterleaf or spinach, palm oil, crayfish, and either smoked fish, cow skin (kanda) or beef.
This dish is traditionally eaten with fermented water-fufu or garri.
Eru Recipe
வானியல் கடிகாரம்

வானியல் கடிகாரம் (Astronomical clock) என்பது சூரியன், சந்திரன், விண்மீன் குழாம்கள், மற்றும் சில சமயங்களில் முக்கிய கோள்கள் போன்ற வானியல் பொருள்களின் தொடர்பு நிலைகளை தகவலாக தன்னுடைய முகப்பில் காண்பிக்கும் வகையில் சிறப்பாக வடிவமைக்கப்பட்ட ஒரு கடிகாரமாகும்.
எல்லா கடிகாரங்களிலும் கடிகாரம் என்ற சொல் ஒரு நாளின் நேரத்தைக் காண்பிப்பதற்கு உபயோகமாதல் போலவேதான் வானியல் கடிகாரத்திலும் உபயோகமாகிறது. ஆனால், சற்றுக் கூடுதலாக நேரம மட்டுமின்றி சில வானியல் தகவல்களையும் காண்பிக்கிறது. வானில் சூரியன் மற்றும் சந்திரனின் இருப்பிடத்தைக் இக்கடிகாரம் காட்டுகிறது. மேலும் நிலவின் வயது, பிறைகளின் வளர்ச்சிக் கட்டங்கள், இராசி நட்சத்திரத்தில் சூரியனின் தற்போதைய நிலை, விண்ணக நேரம் மற்றும் பிற வானியல் தரவுகளான கிரகணத் தோற்றங்கள் அல்லது ஒரு சுழலும் நட்சத்திர வரைபடம் ஆகிய அம்சங்களை இக்கடிகாரம் உள்ளடிக்கியுள்ளது. வானாய்வகத்தில் சாதாரணமாக துல்லியக் கணக்கீட்டிற்குப் பயன்படுத்தப்படும் இந்த ஊசல் கடிகாரத்தை கால வானியல் சீராக்கியுடன் இணைத்து குழப்பிக் கொள்ளக்கூடாது.
வானியல் கடிகாரங்கள் பொதுவாக புவிமைய மாதிரியை பயன்படுத்தி சூரியக்குடும்பத்தை முன்னிலைப்படுத்தின. அதாவது இக்கடிகாரத்தின் சுழல் மையத்தில் உள்ள வட்டு அல்லது கோளம் சூரியக் குடும்பத்தின் மையம் பூமியென குறிப்பிடும். ஆண்டிகைதெரா இயங்கு முறையில் உள்ளது போல, சூரியன் பூமியைச் சுற்றி இயங்கும் ஒரு தங்கக் கோளமாகவே இரண்டாம் நூற்றாண்டின் பிற்பகுதிவரை நம்பப்பட்டது. கோப்பர்நிக்கஸ் காலத்துக்கு முந்தைய ஐரோப்பாவின் தத்துவப்பார்வை வானியல் கடிகாரத்தின் சுழல் மையதில் உள்ள 24 மணி நேரத்திற்கு ஒருமுறை சூரியன் பூமியைச் சுற்றிவரும் என்ற நம்பிக்கையை ஒத்திருந்தது.
சூரிய மணிகாட்டி

சூரிய மணி காட்டி அல்லது சூரிய கடிகாரம் என்பது சூரியனின் நிலையை பொறுத்து நாளின் நேரத்தை கணக்கிட உதவும் கருவி ஆகும். பொதுவாக கிடைமட்ட சூரிய மணி காட்டி வடிமைப்பில் சூரியனின் நிழல் ஆனது, அதில் குறிக்கப்பட்டுள்ள நேரத்தை குறிக்கும் கோடுகளின் மீது விழும். நேரம் குறிப்பிடும் அமைப்பான க்னோம் (gnomon) ஆனது பொதுவாக மெல்லிய கம்பியாகவோ அல்லது கூர்மையான அல்லது நேரான விளிம்பைக் கொண்ட அமைப்பாகவோ இருக்கும். சூரியன் நகரும்போது இந்த அமைப்பின் முனையின் நிழலானது வேறுபட்ட நேரத்தை குறிக்கும் கோடுகளின் மீது விழும். சரியான நேரத்தைக் காட்ட அனைத்து சூரிய மணி காட்டிகளும் பூமியின் சுழல் அச்சுடன் ஒத்துப்போகுமாறு அமைக்கப்பட வேண்டும்.
சூரிய மணி காட்டியில் பல்வேறு வகைகள் உள்ளன. சில சூரிய மணி காட்டிகள் ஒரு ஒளிக் கோட்டை நேரத்தை காட்ட பயன்படுத்துகின்றன. மற்றைவைகள் நிழலின் முனைகளை பயன்படுத்துகின்றன. ஒளிப் புள்ளிகளானது சூரியனின் ஒளிக்கதிர்களை ஒரு சிறிய துளையின் வழியாக அனுப்புவதன் மூலமாகவோ அல்லது ஒரு சிறிய வட்ட வடிவ கண்ணாடியில் பிரதிபலிக்கச் செய்வதன் மூலமாகவோ உருவாக்கப்படுகிறது. ஒளிக் கோடானது ஒரு சிறிய பிளவின் வழியாக சூரிய ஒளிக் கதிர்களை அனுப்புவதன் மூலமாகவோ, அல்லது வட்ட வடிவ ஆடியில் குவிப்பதன் மூலமாகவோ உருவாக்கப்படுகிறது. பொதுவாக, செலவு குறைவான, அதிக அளவில் தயாரிக்கப்பட்ட சூரியக் கடிகாரங்கள் தவறுதலாக அளவீடு செய்யப்பட்ட நிழல் உருவாக்குங் குச்சிகள் மற்றும் நேரக்கோடுகளைக் கொண்டவையாகவும், சரியான நேரத்தைக் கணக்கிடும் வகையில் சரிசெய்ய இயலாதவையாகவும் இருந்தன.
மும்பையின் தொங்கும் தோட்டங்கள்

மும்பையிலுள்ள தொங்கும் தோட்டங்கள் (Hanging Gardens of Mumbai) பெரோசா மேத்தா தோட்டங்கள் என்றும் அழைக்கப்படும் இது மலபார் மலை உச்சியில், அதன் மேற்குப் பகுதியில், கமலா நேரு பூங்கா எதிரே அமைந்துள்ளது. இவை அரபிக்கடலின் மீது சூரியன் மறையும் காட்சிகளை வழங்குகின்றன. மேலும் விலங்குகளின் வடிவங்களில் செதுக்கப்பட்ட ஏராளமான வேலிகளும் உள்ளன. இந்தப் பூங்கா 1881 ஆம் ஆண்டில் உல்காசு கபோகர் என்பவரால் மும்பையின் பிரதான நீர்த்தேக்கத்தின் மீது வடிவமைக்கப்பட்டு அமைக்கப்பட்டது. அருகிலுள்ள அமைதியின் கோபுரத்தில் ஏற்படும் மாசு நடவடிக்கையால் தண்ணீரை மறைப்பதாக சிலர் கூறுகின்றனர். வான் வழியே பார்க்கும்போது, பூங்காவின் உள்ளே உள்ள நடைபாதை (தொங்கும் தோட்டங்கள் பாதை) பி. எம். ஜி (பெரோசா மேத்தா கார்டன்ஸ்) என்ற எழுத்துக்களை காணலாம்.
ஆனந்தா கோவில்

ஆனந்தா கோவில் மியான்மரில் உள்ள பகன்னில் அமைந்துள்ளது. இது ஒரு பெளத்த மதக் கோவிலாகும். இந்தக் கோவில் கி.மு 1105 ஆம் ஆண்டுவாக்கில் பாகன் வம்சாவழியில் வந்த கியான்சித்தா என்ற அரசரால் கட்டப்பட்டது. ஏறக்கிறைய 912 ஆண்டு தொண்மையானது. பகனில் இருக்கும் நான்கு புராதன கோவில்களில் இதுவும் ஒன்றாகும்.
கோயிலில் பல மாடிகளை கொண்டு அமைந்திருக்கிறது. இந்த அமைப்பு ஒரு குடையின் மேல் ஒரு சிறிய அடுக்குத் தூபிவைக் ஹதி (குடை அல்லது மேல் ஆபரணத்தின் பெயர்) கொண்டிருக்கும் கோவில் அமைப்பைக் கொண்டிருக்கிறது, இதுபோன்ற குடை அமைப்பு மியான்மரில் கிட்டத்தட்ட அனைத்து அடுக்குத் தூபிக்களிலும் உள்ளது. இந்த பௌத்த ஆலயத்தில் நான்கு புத்தர் சிலைகள் நின்றவ்வாறு உள்ளது. ஒவ்வொரு புத்தரும் ஒவ்வொரு திசைகளை நோக்கிப் பார்த்தபடி வடக்கு, கிழக்கு, மேற்கு மற்றும் தெற்கு உள்ளனர். இந்த கோவில் மோன் இணத்தின் ஒரு சிறந்த கட்டிடக்கலை அதிசயமாக கருதப்படுகிறது மற்றும் இந்திய கட்டிடக்கலை பாணியையும் ஏற்றுக்கொண்டிருக்கிறது. இந்த ஈர்க்கக்கூடிய கோவில் மியான்மரின் வெஸ்ட்மினிஸ்டர் அபே என்றழைக்கப்படுகிறது.
இந்தக் கோவில் 10 வது-11 ஆம் நூற்றாண்டின் இடைபட்ட காலத்தில் உருவான பத்தொட்டியா கோயிலுக்கு மிகவும் நெருக்கமாக உள்ளது, மேலும் அது "கற்கள் நிறைந்த அருங்காட்சியகம்" என்றும் அழைக்கப்படுகிறது.
1975 ஆம் ஆண்டு பகானில் ஏற்பட்ட பூகம்பத்தால் இந்தக் கோவில் சேதமடைந்தது. பின்னர் கோவில் முழுமையாக மீழைமைக்கப்பட்டது அதனை தொடர்ந்து கோவில் மதில் சுவர்கள் முழுவதும் வண்ணம் பூசப்பட்டு பாதுகாக்கப்பட்டது. கோவில் தோற்றுவிக்கப்பட்ட 900 ஆம் ஆண்டு நினைவுக் கொண்டாட்டம் 1990 ஆம் ஆண்டு மிகச்சிறப்பாக பகான் நகரில் கொண்டாடப்பட்டது.
இந்த ஆலயத்தின் பெயர் அனந்தா என்பது புத்தரின் முதல் உறவினர், தனிப்பட்ட செயலாளர், அவருடைய பல முக்கிய சீடர்களில் ஒருவராகவும், பக்தியுள்ள உதவியாளராகவும் இருந்தவரின் பெயராகும். இது ஒரு காலத்தில் ஆனந்தா கோயில் என்று அறியப்பட்டது, சமஸ்கிருத மொழியில் ஆனந்த பின்யா என்ற சொற்றொடர் இருந்து வந்தது, இது "முடிவில்லா ஞானம்" என மொழிபெயர்க்கப்பட்டுள்ளது. இருப்பினும், பாலி, சமஸ்கிருதம் மற்றும் பிற இந்திய மொழிகளில் ஆனந்தா என்ற வார்த்தை பேரின்பம் என்ற அர்த்தமும் உள்ளது. இந்தப் பெயர் பிரபலமான பௌத்தம் மற்றும் இந்து மதம் இரண்டிலும் பிரபலமான பெயராகும் . புத்தரின் பண்புகளையும், அவரது முடிவிலா ஞானத்தையும் ("பர்மியிலும் பாலிவிலும் ஆனந்தபின்யா") ஆனந்தா என்ற பெயரால் நினைவுகூரப்படுகிறது.
கி.மு. 1105 ஆம் ஆண்டில் கட்டப்பட்ட இந்த கச்சிதமான பரிமாணம் கொண்ட கோவிலின் அமைப்பிற்கும் புகழுக்கும் காரணமாகவும் சொந்தமாகவும் இருந்தவர் அரசர் கியான்சித்தா. இது "ஆரம்பகால பகான் காலத்தின் அழகிய முடிவாகவும் மற்றும் மத்திய காலத்தின் ஆரம்பவும்" அமைந்தது என்று குறிப்பிடபடுகிறது. கி.மு. 1080 ஆம் ஆண்டு, பஹோத்தான்யா கோயில் கட்டப்பட்ட போது ஆரம்பிக்கப்பட்ட சமயக் கல்வியின் உச்சநிலையாக இந்த கோயிலின் கட்டுமான காலம் கருதப்படுகிறது. அரசர் ஏற்றுக்கொண்ட தேரவாத பௌத்தம் , புத்தரின் போதனைகளை ஒரு கோவிலின் ஊடாக துல்லியமாகவும், உண்மையான வழியாகவும், பர்மாவை ஒரு கொடியின் கீழ் ஐக்கியப்படுத்துவதற்கும், "வெகுஜன மத நம்பிக்கையை உருவாக்குவதற்கும்" அவரைத் இந்தக் கோவில் கட்டத் தூண்டியது. புத்தரின் கோட்பாட்டில் அவரது உறுதியான நம்பிக்கையை வெளிப்படுத்தியதன் மூலம், அரசின் பாதுகாவலனாக அரசர் இருக்க விரும்பினார் எனக் கருதப்படுகிறது:
சித்ரா மாதவன்

சித்ரா மாதவன் (Chithra Madhavan) இந்திய வரலாற்றாசிரியர் ஆவார். இந்திய கோவில் வரலாறு, கட்டிடக்கலை, சிற்பம், படிமவியல் போன்ற தலைப்புகளில் இவரது கல்வியும், நிபுணத்துவமும் இருந்தது. இந்த பாடங்களில் எட்டு புத்தகங்களை எழுதியுள்ளார். இவர் இந்தியாவின் பல பல்கலைக்கழகங்களில் விருந்தினர் விரிவுரையாளராக உள்ளார். இவர் இந்தியன் எக்ஸ்பிரஸ் செய்தித்தாளில் இடம் பெறும் "கோவில் பேச்சு" (Temple Talk) பத்தியின் ஆசிரியர் ஆவார்.
போசளப் பேரரசு

போசளப் பேரரசு அல்லது ஹோய்சாளப் பேரரசு (Hoysala Empire) பொ.ஊ. பத்தாம் நூற்றாண்டு முதல் பதினான்காம் நூற்றாண்டு வரை இன்றைய கர்நாடகத்தின் பெரும்பாலான பகுதிகளை ஆண்டு வந்தது. இது தென்னிந்தியாவின் முக்கியமான பேரரசுகளில் ஒன்றாகும். இவர்கள் முதலில் பேளூரைத் தலைநகராகக் கொண்டும் பின் ஹளபீடினைத் தலைநகராகக் கொண்டும் ஆண்டு வந்தனர்.
போசளப் பேரரசர்கள் மேற்குத் தொடர்ச்சி மலையின் மேட்டுப் பகுதியான கர்நாடகவின் மலைநாடு பகுதிவாழ் மக்களின் வழிவந்தவர்கள். 12 ஆம் நூற்றாண்டில், மேற்குப் ப‌குதியை ஆண்ட‌ சாளுக்கிய‌ர்க‌ளுக்குள் ம‌ற்றும் கால‌ச்சூரி பேரரசுக்குள்ளும் ந‌ட‌ந்த‌ உள்நாட்டுப் போரைத் த‌ங்க‌ளுக்கு சாத‌க‌மாக்கிக் கொண்டு, த‌ங்க‌ள‌து எல்லைக‌ளை இன்றைய‌ க‌ர்நாட‌க‌ப் ப‌குதிக‌ளுக்கும் ம‌ற்றும் இன்றைய‌த் த‌மிழ்நாட்டிலிருக்கும் விளைச்சல் நிலங்கள் நிறைந்த காவிரியாற்றின் வ‌ட‌க்குப் ப‌குதிக்கும் விரிவுப்ப‌டுத்தின‌ர். 13ம் நூற்றாண்டிலே, அவர்கள் இந்தியாவில் இன்றைய கர்நாடகாவின் பெரும்பாலானப் பகுதிகளையும், தமிழகத்தின் ஒருசிலப் பகுதிகளையும் மற்றும் வடக்கு ஆந்திரப்பகுதிகளையும் தங்கள் கட்டுப்பாட்டுக்குள் கொண்டுவந்துவிட்டனர்.
தென்னிந்தியாவில் கலை, கட்டிடக்கலை, சமயம் இவற்றின் வளர்ச்சியில் ஹோய்சால அரசவைக் காலகட்டம் மிக‌ முக்கியமானதாகும். முதன்மையாகக் கோவில்களின் கட்டிடக்கலைக்காக ஹோய்சாலப் பேரரசன் இன்றும் நினைவுக்கூறப்படுகிறார். நூற்றுக்கும் மேற்பட்ட கோவில்கள் கர்நாடகா முழுவதும் இன்றும் காணப்படுகின்றன, அவைகளில் பெருமை வாய்ந்தவை பேளூரி்ல் உள்ள சென்னகேசவ கோவில், ஹளபீடில் உள்ள ஹோய்சாலசுவரா கோவில், சோமநாதபுரத்தில் உள்ள கேசவக் கோவில் ஆகியன. ஹோய்சால அரசர்கள் தொடர்ந்து கலைகளை வளர்த்து வந்தனர். அவர்கள் இடைவிடாது அளித்த‌ ஊக்கம் இலக்கியங்கள் கன்னடத்திலும், சமசுக்கிரத்திலும் வளர்வதற்கு வழிசெய்தன. போசள மன்னர்கள் சமண, இந்து சமயங்களைப் பின்பற்றினர். விஷ்ணுவர்த்தனன் என்ற மன்னரும் அவருடைய வாரிசுகளும் வைணவர்கள் ஆவர்.
சௌரம்

சௌரம் (ஆங்கிலம்: Saura; சமக்கிருதம்: सौर्य) என்பது சூரிய தேவனை முழுமுதற் கடவுளாகக் கொண்டு வழிபடும் சமயமாகும். பேரொளி வடிவினனாக அவனை வழிபட வேண்டும் என்று கூறுவது இச்சமய கருத்தாகும். ஏனெனில் பஞ்சாங்களில் சூரியனின் சஞ்சாரத்தை வைத்துக் கணக்கிடுவதை சௌரமானம் என்றும் சந்திரனின் நிலையை வைத்துக் கணக்கிடுவதை சாந்திரமானம் என்று கூறுவார்கள். நா.கதிரை வேற்பிள்ளை தமிழ் மொழி அகராதியிலும் சௌரம் என்ற வார்த்தைக்கு சூரியன் என்று குறிப்பிடப்பட்டுள்ளது.
தமிழகத்தில் சூரியனுக்கு உள்ள கோயில்களில் குறிப்பிடத்தகுந்தது கும்பகோணம் அருகில் உள்ள சூரியனார் கோயில் தலம் தான் ஆகும். இந்த ஆலயத்தை கட்டுவித்தவர் முதலாம் குலோத்துங்க சோழன் (பொ.ஊ. 1079-பொ.ஊ. 1120). சூரியன் "கொடிநிலை" என்ற பெயரால் அழைக்கப்பட்டதாக தொல்காப்பியத்தில் குறிக்கப்பட்டிருக்கிறது. சிலப்பதிகாரத்தில் சூரிய கோயில்களை "உச்சி கிழான் கோட்டன்கள்" என்ற பெயரால் குறிக்கப் பெறுகிறது. உலகில் எழுந்த பழமையான நூலான இருக்கு வேதத்தில் சூரிய வழிபாடு குறிக்கப் பட்டிருக்கிறது. சௌராஷ்டிரம் என்ற பரத நாட்டின் ஐம்பத்தி ஆறு நாடுகளில் ஒன்று சூரிய வழிபாட்டின் அடிப்படையில் எழுந்த பெயராகும்.
சூரியனை குறித்த ஆதித்தியயிருதயம் பாடல் இராமாயணத்தில் உள்ளது. ஈசா வாஸ்ய உபநிடதம் சூரிய வழிபாடு குறித்த வேதத்தின் ஒரு அங்க நூல் ஆகும்.
சூரிய தேவன் கோயில்

சூரிய தேவன் கோயில் (Deo Surya Mandir), இந்தியாவின் பிகார் மாநிலத்தில் அவுரங்காபாத் மாவட்டத்தில் உள்ள தேவ் நகரத்தில் சூரிய பகவானுக்கு அர்ப்பணிக்கப்பட்ட இந்துக் கோயில் ஆகும். மேற்கு நோக்கி அமைந்த இக்கோயிலில் சத் பூசை சிறப்பாக கொண்டாடப்படுகிறது. நகரா, வெசரா மற்றும் தமிழ் கட்டிடக் கலைநயங்களுடன் கூடியது.
இச்சூரிய கோயிலில் உள்ள குப்தப் பேரரசு காலத்திய 642ஆம் ஆண்டின் கல்வெட்டு சூரிய வழிபாடு குறித்துள்ளது. இக்கோயில் பொ.ஊ. 7 அல்லது 8ஆம் நூற்றாண்டில் நிறுவப்பட்டிருக்கலாம் என ஆய்வாளர்கள் கருதுகின்றனர். துவக்கத்தில் பௌத்தக் கோயிலாக இருந்த இதை, பக்தியார் கில்ஜியால் சிதைக்கப்பட்ட பிறகு, மன்னர் பைரவேந்திரர் இதனை சூரியக் கோயிலாகக் மாற்றினார்.
திருமுழுக்கு வழிபாடு

திருமுழுக்கு வழிபாடு என்பது தெய்வத் திருமேனிகளைப் (சிலை) பூசிக்கும் முறைகளுள் ஒன்றாகும். இது அபிசேகம் என்று வடமொழியில் குறிப்பிடப்படுகிறது. பால், புனித நீர், தயிர், தேன், சந்தனம், எண்ணெய், நெய், மஞ்சள், இளநீர், திருநீறு உள்ளிட்ட பல பொருட்களைக் கொண்டு திருமுழுக்கு வழிபாடு செய்வர். ஒவ்வொரு பொருளைக் கொண்டு திருமுழுக்கு செய்வதற்கும் ஒவ்வொரு பலன் உள்ளதாகக் கருதப்படுகிறது.
ஒவ்வொரு பொருளால் திருமுழுக்கு செய்வதாலும் சில குறிப்பிட்ட பலனுண்டு என்பது நம்பிக்கை.
புற்று வழிபாடு

புற்று வழிபாடு என்பது இந்து சமயத்தின் வழிபாட்டு முறைகளில் ஒன்றாகும். பொதுவாக பெண்களால் இந்த வழிபாடு மேற்கொள்ளப்படுகிறது. நெடுங்காலம் முன்பு பாம்புகள் வாழ்ந்த புற்றினை பெண்கள் வழிபடுகின்றார்கள். அப்புற்றுக்கு அருகேயுள்ள இடங்களை தூய்மை செய்து புற்று முழுவதும் மஞ்சள் மற்றும் கும்குமத்தினை இடுகின்றார்கள்.
பாம்பிற்கு பால் மற்றும் முட்டையினை அப்புற்றுக்கு அருகே வைக்கின்றார்கள். அப்புற்றுக்கு அருகே விளக்கேற்றி சூடம் கொளுத்தி வழிபாடு செய்கின்றார்கள். புற்றினை வலம் வருதலும், அவ்வாறு வலம் வருகையில் மஞ்சள் நூலினைச் சுற்றுவதும் கூட உண்டு. இந்த புற்று வழிபாட்டினை வெகு சிலரே தினமும் மேற்கொள்கின்றனர். பலர் செவ்வாய் மற்றும் வெள்ளிக் கிழமைகளின் காலையில் வழிபாடு செய்கின்றார்கள்.
ஆடி மாதத்தின் வளர்பிறைப் பஞ்சமி நாக பஞ்சமி என்று அழைக்கப்படுகிறது. அது போல ஐப்பசி மாத வளர்பிறை சதுர்த்தி நாக சதுர்த்தி என்று அழைக்கப்படுகிறது. இவ்விரு நாட்களிலும் புற்று வழிபாடு சிறப்பாக மேற்கொள்ளப்படுகிறது. இத்துடன் சூரிய மற்றும் சந்திர கிரகண நாட்களிலும் புற்று வழிபாடு முக்கியத்துவம் பெறுகிறது.
ரகுநாத் மகபத்ர

ரகுநாத் மகபத்ர (Raghunath Mohapatra, பிறப்பு: 24 மார்ச்சு, 1943) ஒரிசா மாநிலத்தின் பூரியில் பிறந்த, கோவில் சிற்பக் கலைஞர் மற்றும் கட்டடக் கலைஞர் ஆவார். கோவில்களின் வடிவமைப்பிலும் கற்சிலைகளின் உருவம், வடிவம், அமைப்பு ஆகியவற்றில் தேர்ந்த அறிவும் அனுபவமும் கொண்டவர்.
ரகுநாத் மகபத்ர சிற்பக் கலைஞர்கள் குடும்பத்தில் பிறந்தவர். இவருடைய முன்னோர்கள் கொனாரக் கோவில் மற்றும் 12 ஆம் நூற்றாண்டைச் சேர்ந்த பூரி சகன்னாதர் கோவில் போன்றவற்றை நிர்மாணித்தவர்கள் ஆவர்.
ஆலம்பூர் பாபநாசி கோயில்கள்

ஆலம்பூர் பாபநாசி கோயில்கள் (Alampur Papanasi Temples) 23 கோயில்களின் தொகுதியாகும். இக்கோயில்கள் 9 முதல் 11ஆம் நூற்றாண்டு முடிய கட்டப்பட்டவைகள் ஆகும். இவை தெலங்காணா மாநிலத்தில், ஜோகுலம்பா மாவட்டதில் ஆலம்பூர் கிராமத்தில் உள்ளது. தற்போது சிதிலமடைந்த இக்கோயில்கள் துங்கபத்திரை ஆறும் மற்றும் கிருஷ்ணா ஆறும் கலக்குமிடத்தில் ஆந்திர மாநில எல்லையில் உள்ளது. இக்கோயில்கள் ஆலம்பூர் நவபிரம்மா கோயில்களிலிருந்து 1.5 கிலோ மீட்டர் தொலைவில் அமைந்துள்ளது.
இச்சைவ மரபுக் கோயில்களை இராஷ்டிரகூடர் மற்றும் சாளுக்கியர்களுக்குப் பின்னர் சில நூற்றாண்டுகள் கழித்து இச்சைவ மரபுக் கோயில்கள் கட்டப்பட்டது. இக்கோயில்கள் நகரா கட்டிடக் கலை நயத்தில் சதுர வடிவில் கட்டப்பட்டுள்ளது. இக்கோயில்கள் நடராசருக்கு அர்ப்பணிக்கப்பட்டதாகும்.பாபநாசி கோயில்கள் சைவ சமயத்தின் காளமுகம் மற்றும் பாசுபதம் பிரிவினர்களுக்கு தொடர்புடையதாகும். மேலும் இத்தொகுதியின் பார்வதி மற்றும் சப்தகன்னியர் கோயிகள் சாக்தப் பிரிவினர்களுக்கு உரியதாகும். இத்தொகுதியின் சில கோயில்கள் திருமாலைப் போற்றும் வைணவப் பிரிவினர்களுக்கு உரியதாகும். இந்து சமய சாத்திரங்களில் கூறியவுள்ள கருத்துக்களை பாபநாசிக் கோயில்களில் உள்ள சிற்பக் கலைகள் மூலம் விளக்கப்பட்டுள்ளது.
தில்லி சுல்தான்கள் மற்றும் முகலாயர்கள் ஆட்சியின் போது, கிபி 14 மற்றும் 15ஆம் நூற்றாண்டுகளில் ஆலம்பூர் பாபநாசி கோயில்கள் சிதைக்கப்பட்டது.
சிறிசைலம் நீர் மின் நிலையம் அமைக்க வேண்டி, 1980ஆம் ஆண்டில் இந்தியத் தொல்லியல் ஆய்வகம், பாபநாசிக் கோயில்களின் சிதிலங்களைக் கொண்டு வேறிடத்திற்கு மாற்று அமைத்தனர்.
பாபநாசி கோயில்கள் ஐதராபாத் (இந்தியா)|ஐதராபாத்]]திற்கு 215 கிலோ மீட்டர் தொலைவிலும், ஹம்பிக்கு வடமேற்கு 240 கிலோ மீட்டர் தொலைவிலும், பாதமிக்கு கிழக்கே 325 கிலோ மீட்டர் தொலைவிலும் உள்ளது.
அயோத்தியாபட்டினம் கோதண்டபாணி ராமர் கோயில்

அயோத்தியாபட்டினம் கோதண்டராமசுவாமி கோயில் (Kodandaramaswamy Temple, Ayodhyapatinam) என்பது தமிழ்நாட்டில் சேலம் மாவட்டம், மையப் பகுதியில் அயோத்தியாபட்டினம் என்னும் ஊரில் அமைந்துள்ள ராமர் கோயிலாகும். இக்கோயில் சேலம் பழைய பேருந்து நிலையத்தில் இருந்து 10 கி.மீ. தொலைவில் அமைந்துள்ளது.
ராவணன் வரதம் முடிந்து ராமன், சீதை, லட்சுமணன், அனுமன், சுக்கிரீவன், விபீடணன் மற்றும் படை வீரர்களுடன் அயோத்தி திரும்பிய பொது இங்கு தங்கி இரவு ஓய்வெடுத்தனர். அதற்குள் பட்டாபிஷேகம் செய்ய வேண்டிய நாள், நட்சத்திரம் நெருங்கி விட்டதை உணர்ந்து அயோத்தி செல்வதற்கான காலம் தாமதமானதல் இங்கேயே பட்டாபிஷேகம் நடைபெற்றது. என்ற தொன்மக்கதை இத்தலம் குறித்து நிலவுகிறது.
இந்தக் கோயிலானது ஐந்து நிலை இராசகோபுரத்தையும், உயரமான விளக்குத் தூணையும் கொண்டு கிழக்கு நோக்கி அமைந்துள்ளது. விளக்குத் தூணின் அடியில் கருடாழ்வார், சங்க சக்கர உருவங்கள் காணப்படுகின்றன. இக்கோயிலில் விநாயகர், கருடாழ்வர், ஆஞ்சநேயர், ஆழ்வர்கள் சிற்றாலயங்களும் உள்ளன. கருவறையின் முன்புறம் இருபுறங்களிலும் துவாரபாலகர் சிலைகள் காணப்படுகின்றன. கருவறையில் இராமர் பட்டாபிசேகக் கோலத்தில் காட்சியளிக்கிறார். பொதுவாக வைணவக் கோயில்களில் தாயார் வலப்புறத்தில் இருப்பார். ஆனால் இத்தலத்தில் இடப்புறத்தில் தாயார் எழுந்தருளியுள்ளார். அருகில் கருடாழ்வார் இராமரை வணங்கி நின்ற நிலையில் உள்ளார்.
கோயில் பிரகாரத்தில் தெற்கு நோக்கியவாறு ஆனுமார் அருள் பாலிக்கிறார். பன்னிரு ஆழ்வார்களுக்கு இங்கு தனிச் சந்நிதியில் உள்ளனர். இக்கோயியில் 28 தூண்களை உடைய மகா மண்டபம் உள்ளது. இந்த மண்டபத்தில் உள்ள தூண்களில் கண்ணன் கோபியரோடு நீராடுதல், பாற்கடலில் பள்ளிகொண்ட பெருமாள், இராமர் பட்டாபிசேகக் காட்சி, பரதன் சத்ருக்னன் சிற்பம் போன்றவை தூணில் செதுக்கபட்டுள்ளன. இக்கோயிலைக் கட்டியதாக கருதப்படும் திருமலை நாயக்கரின் உருவமமும், அவரது தேவியின் உருவமும் தூணில் செதுக்கபட்டுள்ளன. இந்த மண்டபத்தில் உள்ள ஒரே தூணில் தசாவதாரக் காட்சிகள் அனைத்தும் செதுக்கபட்டுள்ளன. இவ்வாறு சிற்பக் கலைக்கு எடுத்துக் காட்டாக இக்கோயில் அமைந்துள்ளது. இக்கோயிலின் உட் கூறையில் கஜேந்திரமோட்சம், கண்ணனின் சிறுவயது குறும்புகள் போன்றவை ஓவியங்களாக தீட்டபட்டுள்ளன. இங்குக் கோயில் குளம், கோயில் தேர் போன்றவை உள்ளன.
இக்கோயில் தொகுப்புக் கோயில் என்ற வகைப்பாட்டில் இந்து அறநிலையத்துறையின் கட்டுப்பாட்டில் உள்ளது. பரம்பரை அல்லாத அறங்காவலர் அமைப்பால் நிர்வகிக்கப்படுகிறது.
இக்கோயிலில் பாஞ்சராத்திர முறைப்படி இரண்டு காலப் பூசைகள் நடக்கின்றன. புரட்டாசித் திருவிழா, பங்குனித் திருவிழா, இராம நவமி, நவராத்திரி போன்ற நாட்களில் இத்தல இறைவன் பலவேறு வாகனங்களில் எழுந்தருளி, வீதியுலா செல்வார்.
இரத்னகிரி கோட்டை, மகாராட்டிரம்

இரத்னகிரி கோட்டை (Ratnagiri Fort) இரத்னதுர்க் கோட்டை' அல்லது 'பகவதி கோட்டை' என்றும் அழைக்கப்படும் இது மகாராட்டிராவின் இரத்தினகிரி மாவட்டத்தில் உள்ள முக்கியமான கோட்டையாகும். இந்த கோட்டையின் உள்ளே பகவதி கோயில் இருப்பதால் இது முக்கிய சுற்றுலாத்தலமாக உள்ளது.
இந்த கோட்டை பாமினி காலத்தில் கட்டப்பட்டது. 1670-இல் மராட்டிய மன்னர் சிவாஜி பிஜப்பூரின் சுல்தானிடமிருந்து கோட்டையை வென்றார். மன்னர் சிவாஜி இரண்டு பாதுகாப்புக் கோபுரங்களைக் கட்டினார். ஒன்று தெற்கிலும் மற்றொன்று பழைய நீதிமன்ற வளாகத்திற்கு அருகிலும் உள்ளது. 1750-1755 இல் மராட்டிய தளபதி கனோஜி ஆங்கரே என்பவரால் கோட்டையின் பாதுகாப்பு மேம்படுத்தப்பட்டது. பேஷ்வா ஆட்சியின் போது (1755-1818) தோண்டு பாஸ்கர் பிரதிநிதி கோட்டையில் சில சிறிய பழுதுகளை சரி செய்தார். பின்னர் 1818 இல் ஆங்கிலேயர்களால் கோட்டை கைப்பற்றப்பட்டது. கோவில் 1950 இல் புதுப்பிக்கப்பட்டது.
இரத்தினகிரி நகரத்திலிருந்து நடந்து செல்லக்கூடிய தூரத்தில் கோட்டை உள்ளது. கோட்டையின் நுழைவு வாயிலுக்கு ஒரு அகலமான சாலை செல்கிறது. கோட்டையைச் சுற்றி வர ஒரு மணி நேரம் ஆகும்.
கலங்கரை விளக்கம் கோட்டையின் ஒரு பக்கத்தில் அமைந்துள்ளது. கோட்டையின் உள்ளே பகவதி கோவில், குளம் மற்றும் கிணறு உள்ளது. கோட்டைக்கு கீழே ஒரு குகை உள்ளது. ரெடே புருஜ் அனைத்து கோட்டைகளிலும் வலுவானது ஆகும்.
16°59′46.3″N 73°16′13″E﻿ / ﻿16.996194°N 73.27028°E﻿ / 16.996194; 73.27028
அயோத்தி

அயோத்தி (ஆங்கிலம்: Ayodhya) இந்தியாவின் உத்தரப் பிரதேசம் மாநிலத்தில் அமைந்துள்ள அயோத்தி மாவட்டத்தின் நிர்வாகத் தலைமையிடமும், அயோத்தி மாநகராட்சியும் உள்ளது. இந்நகரம் சரயு ஆற்றங்கரையில் அமைந்துள்ளது. இப்பகுதியில் அவதி மொழி, சமசுகிருதம் - பாரசீகம் கலந்த அவதி மொழி பேசப்படுகிறது. அயோத்தி நகரம், பண்டைய கோசல நாட்டின் தலைநகரம் ஆகும்.
அயோத்தி நகரம், மாநிலத் தலைநகரான லக்னோவிலிருந்து 135 கி.மீ., கான்பூரிலிருந்து 225 கி.மீ., வாரணாசியிலிருந்து 203 கி.மீ., அலகாபாத்திலிருந்து 167 கி.மீ., புதுதில்லியிலிருந்து 605 கி.மீ. மற்றும் பாட்னாவிலிருந்து 402 கி.மீ. தொலைவிலும் உள்ளது.
அயோத்தி நகரம் உத்தரப் பிரதேசத்தின் அவத் பிர்தேசத்தில் சரயு ஆற்றின் கரையில் அமைந்துள்ளது. இவ்வூரின் அமைவிடம் 26°48′N 82°12′E﻿ / ﻿26.8°N 82.2°E﻿ / 26.8; 82.2 ஆகும். கடல் மட்டத்தில் இருந்து இவ்வூர் சராசரியாக 93 மீட்டர் (305 அடி) உயரத்தில் இருக்கின்றது.
சர்ச்சைக்குரிய பாபர் மசூதியும், ராம ஜென்மபூமியும் அயோத்தில் அமைந்துள்ளது. இந்தியாவின் அரசியல் தலைஎழுத்தை கொஞ்சம் மாற்றி எழுதிய ஊர் இது. விஷ்ணுவின் அவதாரமான இராமர், இந்த அயோத்தியை தலை நகராகக் கொண்டு கோசல நாட்டை ஆட்சி செய்ததாக வால்மீகி எழுதிய இராமாயண இதிகாசம் கூறுகிறது.
அவத் பிரதேசம், இசுலாமியர்களின் ஆட்சியில் அயோத்தி நவாப்புகள் ஆளுகையின் கீழ் 1722 முதல் 1948 வரை வந்தது. பாபரின் தளபதிகளில் ஒருவரால் இங்குள்ள பாபர் மசூதி கட்டப்பட்டது. அயோத்தியில் இருந்த ராமர் கோவிலை இடித்துவிட்டு அவ்விடத்தில் பாபர் மசூதி கட்டப்பட்டதாக சங்கப் பரிவார் இயக்கங்களால் அரசியல் சர்ச்சைகளுக்கு ஆளானது. இதில் உச்சகட்டமாக அங்கிருந்த மசூதி சங்கப் பரிவார இயக்கங்களால் தகர்த்தெறியப்பட்டது. அயோத்தி பிரச்சினை தற்போது 2019-உச்ச நீதிமன்றத் தீர்ப்பால் தீர்க்கப்பட்டு, அயோத்தியில் இராமர் கோயில் மற்றும் பாபர் மசூதி கட்ட வகை செய்யப்பட்டுள்ளது.
அயோத்தியில் உள்ள நாட்டுக்கோட்டை நகரச் சத்திரம். இது நாட்டுக்கோட்டை நகரத்தாரால் உருவாக்கப்பட்டது. இதன் உள்ளே ஒரு இராமர் கோவில் உள்ளது இது நாட்டுக்கோட்டை நகரத்தார்களால் பொ.ஊ. 1885இல் பிரதிஷ்டை செய்யப்பட்டுள்ளது. தமிழர் கட்டிய கோவில் என்பதால் இது தமிழர்களின் இராமர் என்றும் அழைக்கப்படுகிறது. இங்கு தமிழர்கள் அனைவரும் தங்கலாம். மூன்று வேளையும் தமிழ் நாட்டு உணவுகள் கிடைக்கும்.
பொ.ஊ. 1885முதல் நாட்டுக்கோட்டை நகரத்தாரால் அயோத்தியில் தேர் திருவிழா நடத்தப்பட்டு வருகிறது. கடந்த 1980முதல் தேர் திருவிழா நிறுத்தப்பட்டது. இதனால் காலப் போக்கில் தேர் சிதிலமடைந்து. மீண்டும் மார்ச் 15, 2020இல் காரைக்குடியில் புதிய தேர் நாட்டுக்கோட்டை நகரத்தாரால் செய்யப்பட்டு அயோத்தி கொண்டு செல்லப்பட்டது.
இந்திய 2011 மக்கள்தொகை கணக்கெடுப்பின்படி, அயோத்தி நகரத்தில் 55,890 பேர் வாழ்கின்றனர். 6 வயதிற்குட்பட்ட குழந்தைகள் 5976 (10.69%) உள்ளனர். பாலின விகிதம் 1000 ஆண்களுக்கு 963 பெண்கள் வீதம் உள்ளனர். சராசரி எழுத்தறிவு 78.15% ஆகவுள்ளது. மக்கள்தொகையில் இந்துக்கள் 93.23%, இசுலாமியர்கள் 6.19% மற்றும் பிற சமயத்தவர்கள் 0.58% ஆகவுள்ளனர். அயோத்தியில் அவதி மொழி, இந்தி மற்றும் உருது மொழிகள் பேசப்படுகிறது.
மூன்று நடைமேடைகளுடன் அமைந்த அயோத்தி தொடருந்து சந்திப்பு நிலையம் கோரக்பூர், கான்பூர், லக்னோ, அலகாபாத், வாரணாசி, பாட்னா, ஆசான்சோல், கொல்கத்தா, கவுகாத்தி, அமிர்தசரஸ், மும்பை, தில்லி, சென்னை, அகமதாபாத் போன்ற நகரங்களுடன் இணைக்கிறது.
தாரமங்கலம் கைலாசநாதர் கோவில்

தாரமங்கலம் கைலாசநாதர் கோயில் தமிழ்நாட்டில் சேலம் மாவட்டம் தாரமங்கலத்தில் உள்ளது. இக்கோயில் சேலம் தொடருந்து நிலையத்திலிருந்து 20 கிலோ மீட்டர் தொலைவில் உள்ளது. இக்கோயில் சிற்ப கலைக்கு மிகவும் புகழ் பெற்றது. இங்குள்ள சிங்கத்தின் வாயில் உருளும் கல், இராமன் வாலியை வதைக்கும் சிற்பம் ஆகியவை வியப்புக்குரியவை.
இது ஒரே நேரத்தில் கட்டப்பட்ட கோயில் அல்ல. பொ.ஊ. 10 ஆம் நூற்றாண்டிலேயே இதன் சில பகுதிகள் இருந்தன. பொ.ஊ. 17 ஆம் நூற்றாண்டைச் சேர்ந்த கெட்டி முதலி அரச பரம்பரையினர் இந்தக் கோயிலை விரிவுபடுத்திக் கட்டியுள்ளனர். பிற்காலத்தில் மும்முடிச் சோழனும், சீயாழி மன்னனும் இந்தக் கோயிலைப் புதுப்பித்து திருவிழாக்களைக் கொண்டாடி வந்துள்ளனர். வணங்காமுடி மன்னர் காலத்தில்தான், இந்தக் கோயில் முழுமையாகக் கட்டி முடிக்கப்பட்டுள்ளது. இந்தக் கோயிலைச் சுற்றி 306 × 164 அடி அளவுக்கு மிகப்பெரிய கல்சுவர் எழுப்பப்பட்டுள்ளது. இது பொ.ஊ. 13 ஆம் நூற்றாண்டில் கட்டப்பட்டது. ஆலயத்தின் முன்கோபுரம் 90 அடி உயரத்தில் ஐந்து அடுக்குகளைக் கொண்டது. ஒரு பெரிய தேரைக் குதிரைகளும் யானைகளும் இழுத்துச் செல்வதைப் போன்ற தோற்றத்தில் இந்தக் கோபுரம் அமைந்துள்ளது.
மாசி 9, 10, 11 ஆகிய தேதிகளில் சூரிய ஒளி நந்தியின் கொம்பு வழியே சென்று சிவலிங்கத்தின் மீது மூன்றாம் பிறை போல் விழுகிறது. இதைக்காண அன்றைய தேதிகளில் அடியவர்கள் ஏராளமானோர் வருகின்றனர். இரதி சிலையிலிருந்து பார்த்தால் மன்மதன் தெரியாத வகையிலும், மன்மதன் சிலையிலிருந்து பார்த்தால் இரதி தெரியும்படியும் அமைந்த சிற்பம் சிறப்பானது. இத்தலத்தில் உள்ள கல் சங்கிலி, கல் தாமரை, சிங்கம் ஆகியவை சிற்பகலைக்கு சிறந்த எடுத்துக்காட்டு. எப்போதும் குளிர்ச்சியாக இருக்கும் பவளக்கல் கோயிலின் நுழைவாயிலில் படிக்கல்லாக உள்ளது.
தாரமங்கலம் கோயில் முன்மண்டபத் தூண்களில் ஒன்றில் இராமன் உருவமும், மற்றொரு தூணில் வாலி உருவமும் செதுக்கப்பட்டுள்ளது. வாலி சிலையில் நம் கண்களை வைத்துக்கொண்டு பார்த்தால் இராமன் உருவம் தெரியாது. இராமன் சிலையில் நம் கண்களை வைத்துக்கொண்டு பார்ந்தால் வாலி உருவம் தெரியும். இப்படிப்பட்ட கதைச் செய்தி கலைநூட்பத்துடன் வடிக்கப்பட்டுள்ளது.
இத்தலத்திலேயே வெகு சிறப்பான சன்னதி இது. தலத்தின் கீழ்பகுதியில் ஒரு காற்று புக முடியாத அறைக்குள் இருக்கும் இந்த பாதாள லிங்கத்திற்கு பச்சை கற்பூரம் வைத்து செவ்வாய்க் கிழமை தோறும் வழிபாடு செய்தால் திருமணம், பிள்ளைப்பேறு மற்றும் தொழில் மேம்பாடு ஆகியவை கைகூடுவதாக நம்பப்படுகிறது.
இத்தலத்தில் உள்ள சுரகேசுவரர் 3 தலை, 3 கால்களோடு இருப்பது சிறப்பு. இவருக்கு மிளகு ரசம் வைத்து சாதம் படைத்து, வடைமாலை சாற்றி வழிபாடு செய்தால் காய்ச்சல் மற்றும் தீராத நோய்கள் குணமடைவதாக நம்பப்படுகிறது.
ஐவர்மலை திரவுபதி அம்மன் கோவில்

திண்டுக்கல் மாவட்டம், பழனி வட்டம் ஐவர்மலை எனும் ஊரில் அமைந்துள்ள கோயில் ஐவர்மலை திரவுபதி அம்மன் கோவில். இந்தக் கோயில் திண்டுக்கல் மாவட்டத்திலிருக்கும் பழமையும் பெருமையும் வாய்ந்த கோயில்களில் ஒன்று.
ஐயூர் என்னும் ஊரில் வாழ்ந்த புலவர் ஐயூர் முடவனார். முடம் பட்டிருந்த இந்தப் புலவர் உறையூர் வேந்தன் கிள்ளி வளவனைக் காணச் செல்லும் வழியில் தாமான் தோன்றிக்கோனைக் கண்டார். வளவனிடம் செல்கையில் தன் வண்டியை இழுக்க எருது ஒன்று வேண்டும் எனக் கேட்ட புலவர் ஏறிச்செல்லத் தேர்வண்டியும் அதனை இழுத்துச்செல்ல புலவர் விருப்பப்படி எருது வழங்கியதோடு, ஆனிரை கூட்டத்தையே பரிசிலாக வழங்கினான். ஐவர்மலையிலிருந்து தான்தோன்றிக்கோன் ஆண்ட தான்தோன்றிமலை வழியாக உறையூர் செல்லப் புலவர் திட்டமிட்ட வரிசையை எண்ணும்போது ஐயூர் மலையே ஐவர்மலை என மருவிற்று எனக் கொள்ளுதல் அமையும்.
வன வாசத்தின் போது பஞ்சபாண்டவர்கள் பாஞ்சாலியுடன் ஐவர் மலையிலும் வசித்ததாக கூறுவதால் இம்மலை ஐவர் மலை எனப் பெயர்பெற்றதாக கூறுகின்றனர். போகருக்கு பிரம்மஹத்தி தோஷம் பிடித்துக்கொண்டது.
இந்த தோஷம் போக போகர் வேள்வி ஒன்று நடத்துகிறார். வேள்வியின் முடிவில் புவனேஸ்வரி அம்மன் தோன்றி இந்த தோஷம் போக வேண்டுமானால் நவபாஷானத்தினால் ஆன முருகன் சிலை ஒன்று செய்து அந்த முருகன் சிலையை பழனியில் வைத்து வழிபடும் படி கூறினாள். போகரும் இந்த பொறுப்பை தனது சீடரான புலிப்பாணியிடம் ஒப்படைத்தார்.
நீர்-சூரியசந்திர புஷ்கரிணி தீர்த்தம்,
நிலம்- மலை (மலையே நிலத்தில் தான் அமைந்துள்ளது).
நெருப்பு -ஆடி அமாவாசை தினத்தில் ஏற்றப்படும் தீபம்
காற்று - இங்கு எப்படிப்பட்ட காற்றுக்கும் தீபம் ஆடாது அணையாது.
ஆகாயம் - மலைக்கு மேல் பரந்து விரிந்த ஆகாயம்.
பஞ்ச பூதங்களும் ஒன்று கூடும் ஆடி அமாவாசை வழிபாடு பஞ்சபூத தலங்களுக்கு போய் வந்த பலன் தரவல்லது.
PAANCHALI TEMPLE, AIVARMALAI, DINDUKKAL DISTRICT பரணிடப்பட்டது 2011-09-19 at the வந்தவழி இயந்திரம்
படித்துறை

படித்துறை அல்லது காட் (ghat) என்ற வட மொழிச் சொல்லிற்கு நீர் நிலைகளில் இறங்கி குளிப்பதற்கு அமைக்கப்பட்டிருக்கும் வரிசையாக பரந்த படிகள் கொண்ட கட்டிட அமைப்பு எனப் பொருளாகும். இராமேஷ்வரத்தில் உள்ள அக்னி தீர்த்தம் போன்ற புனிதக் கடல் பகுதி, கங்கை ஆறு, சிப்ரா ஆறு, காவேரி ஆறு போன்ற புனித ஆறுகள், பிரம்மசரோவர், புஷ்கர் போன்ற புனித குளங்களில் இறங்கி புனித நீராடுவதற்காக வரிசையான படிக்கட்டுகள் கொண்ட அமைப்பாகும்.
புனித கங்கை ஆறு, காவேரி ஆறு, சிப்ரா ஆறு, நர்மதை ஆறு, துங்கபத்திரை ஆறு, கிருஷ்ணா ஆறு மற்றும் நர்மதை ஆறுகளில் மக்கள் இறங்கி குளிப்பதற்கு பல படித்துறைகள் அமைக்கப்பட்டுள்ளது. புனித ஆறு, குளங்களின் படித்துறைகளில் நீத்தார் வழிபாடு போன்ற சமயச் சடங்குகள் செய்யப்படுகிறது. மேலும் சூரிய கிரகணம் மற்றும் சந்திர கிரகணம் முடிந்தவுடன் இதுபோன்ற நீர்நிலைகளில் குளிப்பது இந்துக்களின் மரபாகும்.
மேலும் கங்கை பாயும் வாராணசியின் மணிகர்னிகா படித்துறை மற்றும் அரிச்சந்திரன் படித்துறை, மற்றும் நேபாளத்தின் பசுபதிநாத் கோவில் அருகே பாயும் பாக்மதி ஆற்றின் படித்துறைகளில் இறந்தவர்களின் சடலங்களில் எரிப்பதால், இறந்தவர் வீடுபேறு அடைவர் என்பது இந்துக்களின் நம்பிக்கையாகும்.
12 ஆண்டுகளுக்கு ஒரு முறை நடக்கும் கும்பமேளா எனும் திருவிழா இந்தியாவின் கங்கை ஆறு பாயும் அரித்துவார், வாராணசி, பிரயாகை மற்றும் சிப்ரா ஆறு பாயும் உஜ்ஜைன் நகரங்களில் நடைபெறுகிறது.
இந்தியாவின் வாரணாசியில் உள்ள மணிகர்னிகா படித்துறை மற்றும் அரிச்சந்திரன் படித்துறையிலும், நேபாள நாட்டின், பசுபதிநாத் கோவில் அருகே பாயும் பாக்மதி ஆற்றின் படித்துறைகளில் இறந்த இந்துக்களின் சடலங்களை எரிப்பதால் வீடுபேறு கிட்டும் என நம்பிக்கை இந்துக்களிடம் உள்ளது.
சைதாப்பேட்டை காரணீசுவரர் கோவில்

காரணீஸ்வர் கோவில் இந்தியா தமிழ்நாட்டில் சென்னை மாவட்டத்தில் உள்ள மேற்கு சைதாப்பேட்டையில் அமைந்திருக்கும் சிவாலயமாகும். இக்கோவில் திருக்காரணீசுவரம் என்றும் அறியப்பெறுகிறது.
இச்சிவாலயத்தின் மூலவர் காரணீஸ்வரர், தாயார் சொர்ணாம்பிகை. சுற்றுபிரகாரத்தில் சௌந்திரஸ்வரர் மற்றும் திரிபுரசுந்தரி சந்நிதியும் உள்ளது.
தமிழகத்தில் உள்ள முக்கிய சிவாலயங்களில் ஒன்றாகவும், 450 ஆண்டுகள் பழமை வாய்ந்ததுமாக விளங்குவது சென்னை சைதாப்பேட்டையில் உள்ள சொர்ணாம்பிகை உடனுறை காரணீஸ்வரர் கோவில் ஆகும். காமதேனு எனும் தெய்வ பசுவினை தேவேந்திரனிடம் இருந்து பெற்ற வசிஷ்ட முனிவர், தான் பூஜை செய்யும் போது இடையூறு செய்ததாக கருதி அதனைக் காட்டுப்பசுவாக மாற்றிவிட்டார்.
இதனை அறிந்த தேவேந்திரன் இந்தப் பகுதியை மழையால் குளிரவைத்து, சோலையாக்கி சிவனை நோக்கி லிங்க பிரதிஷ்டை செய்து காமதேனு பசுவை மீட்டார். இதனால் இப்பகுதி திருக்காரணி என்று அழைக்கப்பட்டது.
இதையடுத்து இப்பகுதியில் கோவில் எழுப்பப்பட்டது. இத்தலத்தின் நாயகர் காரணீஸ்வரர் என்று அழைக்கப்படுகிறார்.
இங்கு இந்திரன், மால், அயன் முதலிய கடவுளர்களும், சிவசைதனிய முனிவரும், ஆதொண்ட சக்கரவர்த்தியும், குருலிங்க சுவாமி முதலிய சிவத்தொண்டர்களும் வழிபட்டு முக்தி பெற்றுள்ளனர் என்பது வரலாறு.
இச்சிவாலயம் தென்திசையில் ராஜகோபுரத்தினை கொண்டுள்ளது. இந்த ராஜகோபுரத்தின் நுழைவாயிலில் பத்ரகிரியார், பட்டினத்தார் சிலைகள் வடிவமைக்கப்பட்டுள்ளன.
இச்சிவாலயத்தின் மூலவரான காரணீஸ்வரர் கிழக்கு நோக்கி அமர்ந்திருக்கிறார். அவருக்கு அருகிலேயே சொர்ணாம்பிகை அம்மன் சந்நிதி உள்ளது. உள் சுற்றுப் பிரகாரத்தில் அறுபத்து மூன்று நாயன்மார்களும், தட்சிணாமூர்த்தி, திருமால், சண்டேசர், துர்க்கை, பைரவர் சந்நிதிகளும் அமைந்துள்ளன. வெளிச் சுற்றுப் பிரகாரத்தில் மூலவருக்கு வலதுபுறம் விநாயகரும், இடது புறம் வள்ளி தெய்வானையுடன் முருகனும் இருக்கிறார்கள்.
அத்துடன் வேதகிரீஸ்வரர் என்ற பெயரில் சிவலிங்க திருமேனியும், திரிபுரசுந்தரி என்ற அம்மனும் வெளிச்சுற்றில் தனிச் சந்நிதிகளில் இருக்கின்றார்கள். சனீஸ்வரன், பழனி முருகன், ஆஞ்சநேயர், நவகிரகங்கள், வீரபத்திரன் ஆகியோருக்கு தனிச்சன்னதிகள் உள்ளன.
வீரபத்திரன் சந்நதி கோபுரத்தில் தட்சன் ஆட்டு தலையுடன் காட்சியளிக்கின்றார்.
இக்கோவிலில் காமிகா ஆகமத்தின்படி நடைபெறுகின்றன. பிரம்மோற்சவ விழாவின் எட்டாம்நாள் திருஞான சம்மந்தர் ஞானப்பால் அருந்திய நிகழ்ச்சி நடைபெறுகிறது. இக்கோவிலின் திருக்குள நுழைவுவாயிலில் குழந்தையாக இருந்த ஞானசமந்தருக்கு அம்மை பாலுட்டிய காட்சி சிற்பாக உள்ளது.
கவலை நீக்கும் காரணீஸ்வரர் - தினகரன் பரணிடப்பட்டது 2013-09-14 at the வந்தவழி இயந்திரம்
Pageblug Covid-19 ing Indonésia

Pandhémi koronavirus 2019 ing Indonésia kacathet kapisan ing 2 Maret 2020. Nalika 9 April 2020, pandhémi iki wis nandang ing 34 provinsi ing Indonésia.
Tanggal 2 Fèbruari 2020 pamaréntah Indonésia methuk 243 wong warga negara Indonésia saka Wuhan, Cina. Wong-wong mau banjur dipanggonké ing Kapuloan Natuna, lan ora ana kang nandang COVID-19. Kasus kapisan kang kacathet ing Indonésia dibiyawarakaké déning Prèsidèn Joko Widodo nalika 2 Maret 2020. Pasien iku ketularan warga Jepang nalika ing Malaysia. Pasien iku cacah loro lan manggon ing Dépok, banjur dirawat ing Griya Sakit Panyakit Infèksi Sulianti Saroso, Jakarta Lor. Kasus kang ninggal kapisan nalika 11 Maret 2020 ing Griya Sakit Moewardi, Surakarta.
Kanggo medhot panularan virus, pamaréntah Indonésia dhawuh kanggo sinau ana ing omah. Kamenterian Pawiyatan lan Kabudayan (Kemendikbud) ngetoaké program Belajar dari Rumah minangka salah siji cara kanggo sinau ana omah ing tengah pandhémi Coronavirus Disease (COVID-19). Kemendikbud nggandèng Televisi Republik Indonesia (TVRI) kanggo nyiaraké program iki. Program iki diwiti nalika 9 April 2020. Program iki bisa ditonton ana ing TV saben dina Senin nganti Jemuwah, lan matèri kanggo sinau saka sawenèh tataran saka PAUD saka SMA/SMK lan program ndidik anak. Dina Setu lan Akad disuguhaké acara budaya lan gelar wicara kang bahas kabudayan, filem cekak, lan kagiyatan budaya Indonésia. Sakliyané iku, sawenèh pawiyatan luhur ing Indonésia ngetrepaké kuliah daring (online).
Salah siji masalah kang diadepi ing tengahé pageblug ya iku langkané masker, hand sanitizer, lan piranti pelindhung awak (APD), lan piranti medis liyané. Kadadéyan iki nyebabaké panic buying lan sawenèh wong numpuk piranti kaséhatan, lan nyebabaké barang-barang mau langka. Miturut, anggota Dewan Penasihat Himpunan Penyewa Pusat Perbelanjaan Indonesia (Hippindo) Tutum Rahanta panic buying Indonésia kaperang dadi telu. Kang kapisan ya iku 2 Maret 2020 nalika Presidhèn Joko Widodo mbiyawarakaké loro kasus positif COVID-19 ing Indonésia. Kaloro, panic buying tanggal 14 Maret 2020, nalika ana anjuran kerja ing omah lan dipreiaké kagiyatan sinau ing sekolah rong minggu. Katelu, ing tanggal 19 Maret 2020, nalika kasus kacathet COVID19 ing Indonésia ngancik 325 lan 25 kang ninggal.
Miturut Federasi Arung Jeram Indonesia (FAJI) luwih saka pitung ewu pagawé indhustri wisata arung jeram dindegaké anggoné magawé. Kadadéan iki disebabaké ora anané wisata ing tengah pageblug COVID-19. Miturut Ketuwa FAJI, Amalia Yunita, gunggung kang pagawé kang diandhegaké magawé ana 7.804 kang dijupuk data saka 50 operator ing 16 provinsi. Sakliyané iku kanggo mbiyantu pada juru dagang ing papan wisata, Wakil Bupati Kebumèn Arif Sugianto lan Himpunan Wiraswasta Nasional Minyak dan Gas Bumi (Hiswana Migas) ngedum atusan sembako marang para juru dagang ing papan wisata ing Kebumèn. Pageblug COVID-19 iki nyebabaké papan wisata tutup lan njalari para juru dagang iku ora bisa dodol. Menteri Pariwasata lan Ékonomi Kreatif (Menparekraf), Wishutama Kusubandio medharaké, sèktor pariwisata duwéni potènsi kélangan nganti sèket persen amarga pageblug COVID-19.
Terrine

Terrine ( pocaping cara Prancis: [tɛ.ʁin] ), minangka salah sawijining jinis olahan tradisional Perancis, punika jinis aspic, padha karo sosis, sing masak ing jamur Pottery dijamin (uga disebut terrine ) ing bain-marie . Teras modern ora mesthi ngemot lemak daging utawa kewan, nanging isih ngemot tekstur kaya daging lan sulih lemak, kayata jamur lan woh-wohan murni utawa sayuran sing akeh ing pektin . Uga bisa dimasak ing macem-macem cetakan terrine non-tembikar, kayata stainless steel, aluminium, besi cor enamel, lan plastik anti oven.
Olahan Mesir

Masakan Mesir sing nganggo abot saka legumes, sayuran lan woh saka Mesir 's sugih Nil Valley lan Delta . Iki nuduhake persamaan karo panganan ing wilayah Mediterania Wétan, kayata sayuran sing diiseni beras, godhong anggur, shawerma, kebab lan kofta . Tuladhane sajian Mesir kalebu medame lengkap, kacang fava sing wis ditumbuk ; kushari, lentil lan pasta; lan molokhiya, godhong okra semak . Roti pita, sing dikenal kanthi lokal minangka eish baladi ( Arab Mesir : عيش [ʕeːʃ] ; Arab Modern Modern : ʿayš ) minangka ʿayš Mesir, lan keju ing Mesir wiwit jaman Dinasti Pertama Mesir, kanthi domty minangka jinis keju paling populer sing dikonsumsi saiki. Makanan penutup populer ing Mesir kalebu baqlawa, basbousa, lan kunafa . Bahan-bahan umum kanggo panganan cuci mulut kalebu tanggal, madu, lan almond.
Tocană

Tocană, uga dikenal minangka tocăniță, minangka salah sawijining jinis rebusan Rumania sing disiapake karo tomat, bawang putih lan paprika manis. Cara tradisional, punika migunakaken karo cornmeal mush jenenge mămăligă . Sajian kasebut nduweni sejarah dikonsumsi dening para pangon ing pegunungan Romania. Asale saka basa Latin "toccare" dadi "toca" modern , tembung kasebut kadang diarani "tokana" ing basa Inggris.
Sainte-Chapelle

La Sainte-Chapelle (pocaping cara Prancis: [ la s?t ?ap?l],Chapel Kudus) iku sawijining patilasan karajan medieval Gothic kapel, kang dumunung ana ing saubengé Palais de la Cité, Île de la Cité ing punjer jantung kutha Paris, Prancis.
Madeg ing punjer taun 1.239 SM ditahbisake ing tanggal 26 April 1248, Sainte-Chapelle misuwur dipandegani déning panjenengané Rayonnant ing periode Gothic arsitèktur.
Emoji rai ngguyu nganti nangis

Emoji rai ngguyu nganti nangis (😂; basa Inggris: face with tears of joy emoji, secara harfiah diterjemahke dadi emoji rai karo banyu mripat kebahagiaan) yaiku emoji sing nampilke rai ngguyu nganti metuke banyu mripat. Emoji kasebut uga dikanggo lelucon utawa ejekan, lan menika salah sijining emoji sing paling umum dikanggo situs-situs web media sosial kayata Facebook, Twitter, lan Instagram. Emoji kasebut uga diarani minangka "emoji lol", "emoji kebahagiaan", "emoji ngguyu" utawa "emoji nangis ngguyu".
Tetuwuhan

Tetuwuhan utawa thethukulan iku ing èlmu Biologi tegesé titah kang kagolong Regnum Plantae, ing antarané: kabèh tetuwuhan mawa pembuluh, kang semu lan kang sajati (lumut ati, lumut, paku-pakuan uga tetuwuhan wewiji). Ing vèrsi taksonomi tetuwuhan tinentu, alga ijo uga kalebu ing karajan (regnum) iki. Tetuwuhan iku jinis titah autotrof kang mupangataké klorofil kanggo komponèn pangowah ènèrgi foton saka cahya srengéngé dadi ènèrgi kimiawi kang wujudé gula. Prosès pangalihan iki diarani prosès fotosintesis. Amarga solahé kang autotrof, tetuwuhan iku ana ing posisi angka siji ing ranté ilèn ènèrgi liwat titah (ranté panganan). Amarga warna ijo dominan banget ing anggota karajan iki, mula jeneng liya kang dianggo yaiku Viridiplantae ("tetuwuhan ijo"). Jeneng liyané yaiku Metaphyta.
Klasifikasi tetuwuhan mangsa kapungkur nglebokaké uga kabèh jinis alga lan fungi (kalebu jamur lendhir) minangka anggotané. Kritik-kritik kang muncul sabanjuré agawé fungi dipisahaké saka tetuwuhan. Sanadyan stasioner, fungi asipat saprotrof, olèh ènèrgi saka sisa-sisa bahan organik. Kajaba iku, dhindhing sèl fungi ora kasusun saka bahan kang padha karo tetuwuhan lan malahan mèmper kéwan. Sapérangan gedhé alga banjur wiwit dipisahaké saka kaanggotaan tetuwuhan amarga ora duwé diferensiasi jaringan lan ora ngembangaké klorofil minangka pigmen panangkap ènèrgi.
Panggunaan tèknik-tèknik biologi molekuler marang filogèni tetuwuhan pranyata mènèhi panyengkuyung pamisahan iki.
Nalika sawijining tetuwuhan dikarepaké minangka grup organisme tinamtu utawa taxon, racaké tegesé salah siji konsèp. Panglompokané yaiku:
Cara liya yaiku liwat sawijiningcladogram, kang nuduhaké gayutan evolusionèr. Sajarah évolusi tetuwuhan durung ditata kanthi pepak, nanging salah siji kang wis ditampa yaiku. Those which have been called "plants" are in bold.
Watara 350,000 spésies saka tetuwuhan kang ana wektu iki. Taun 2004, watara 287,655 spésies wis ditepungi, ing antarané 258,650 yaiku awujud tetuwuhan ngembang, 16,000 bryophyta, 11,000 pakis lan 8,000 alga ijo.
Cithakan:Klasifikasi tetuwuhan
Robert Plant

HIDDEN ERROR: Usage of "Died" is not recognizedHIDDEN ERROR: Usage of "Born" is not recognized
Robert Anthony Plant (lair ing West Bromwich, Staffordshire, Inggris, 20 Agustus 1948; umur 76 taun) punika penyanyi rockkang naté gegabung déning grup Led Zeppelin.
Cithakan:LedZeppelin
Botani

Botani iku salah sijiné pang ngèlmu ing biologi kang nyinaoni kabèh prakara kang ana sesambungane karo tuwuhan. Mula saka iku, ing botani ana uga ngèlmu biologi kang nyinaoni ngèlmu thukulan, reproduksi, metabolisme,pangembangan, interaksi ing antarané biotik lan abiotik, sarta evolusi tuwuhan.
Fisiologi tetanduran

Fisiologi tetuwuhan iku péranganing botani kang magepokan karo fungsi, utawa fisiologi, tetuwuhan. Babagan kang cedhak karo ngélmu iki kalebu morfologi tetuwuhan (struktur tetuwuhan), ékologi tetuwuhan (interaksi karo lingkungan), phytochemistry (biochemistry saka tetuwuhan), biologi sèl, lan biologi molekular.
Bloncèng

Bloncèng , bligo utawa Kondur (Benincasa hispida) ya iku salah sijiné woh kang kalebu pala kesimpar kang wujudé bunder lonjong witè rumambatan ana ing lemah utawa ana ing lanjaran. Mumpangate woh bloncèng bisa di anggo sayur,janganan , manisan uga obat awak panas, watuk, pilek, lan radang gorokan (panas njéro).
Okowa

Okowa おこわ (御強) is a Japanese steamed rice dish made with glutinous rice mixed with meat or vegetables. It is sometimes combined with wild herbs (sansai okowa) and vessel chestnuts (kuri okowa). It is generally boiled glutinous rice blended with azuki beans to give it red color for festive look, made by boiling regular rice with azuki beans. Since okowa is meant to be eaten at room temperature, it is used to make onigiri for its capacity to be frozen well.
The word Okowa in Japanese stems from a shortened form of Kowameshi (強飯, meaning "hard rice"). Sometimes, dishes made by blending different rice varieties is also known as Okowa.
Originally referred to plain glutinous rice made in steam, Okowa today refers to red rice called Sekihan. White steamed rice is called by another name.
Okowa can be mixed with any kind of meat or vegetable. Some traditional accompaniments include sweet potato, pre-cooked chestnuts, and boiled bamboo shoots. Char siu pork, roasted duck or diced sausage are also common additions.
The ingredients used for making okowa rice balls include glutinous rice (short-grain), sesame oil, dashi, soy sauce, mirin, salt, ginger, chopped mushrooms and carrots, sweet potato, chestnuts, spring onions, cooked fish, and a sheet of nori. The rice is washed with water and is left to be drained for around thirty minutes. Rice is added along with the stock, mirin, sesame oil, salt, sake in a rice cooker, and it is left for another thirty minutes. Meat, vegetables, and ginger are added next, and the cooker is put to the short-grain rice setting. The lid is covered while using the saucepan and brought to the boil once before turning the flame to low for another twelve minutes. The flame is turned off, and the rice is steamed another for ten minutes. The rice is kept in the room temperature and shaped into small triangles or balls. Finally, the base of rice balls is wrapped with nori sheet.
Pastil

Pastil is a Filipino dish made with steamed rice wrapped in banana leaves with dry shredded beef, chicken, or fish. It originates from the Maguindanao people and is a popular, cheap breakfast meal in Mindanao, especially among Muslim Filipinos. Pastil is also known as patil, patel, patir, or pater in Maranao; and paster in Iranun.
The meat or fish component of the dish is known as the kagikit. It is usually shredded beef or chicken. The meat is cooked similarly to adobo (but without the vinegar). It is boiled and then shredded. Garlic and onions are sautéed in a pan and the shredded meat is added. Soy sauce (or oyster sauce), black pepper, and salt to taste are added and allowed to simmer until they evaporate. Palapa or chili pastes are also traditionally added since Muslim Filipino dishes are almost always spicy. Shredded grilled fish can also be used; usually katipa (walking catfish) or dalag (common snakehead) mixed with coconut meat.
The white rice is mixed with a little glutinous rice, steamed, placed on oiled banana leaves and wrapped as a thick cylinder with a strip of the meat filling extending along the length of the rice or covering one side of the rice. The leaf is then wrapped around the mixture with the ends tucked inside. The Maranao version of the dish, pater, is usually made with turmeric-infused rice (kuning) which gives it a bright yellow color. Pastil is halal food, and thus pork is never used.
Pastil is traditionally served with vegetables soaked in vinegar as a side dish, like cucumber or togue (mung bean sprouts), to neutralize the saltiness of the kagikit. A hard-boiled egg may also be included to complement the meal. It is usually eaten with coffee or Tsokolate (hot chocolate) for breakfast or merienda. Pastil are commonly sold by restaurants and street vendors in Muslim communities in Mindanao and throughout the islands, for example, General Santos hosts several restaurants serving this with side dishes. It is also sold as a cheap snack or breakfast in Metro Manila's Muslim areas like Maharlika Village in Taguig and Quiapo in Manila. In Lanao del Sur, Lanao del Norte, and Northern Mindanao, restaurants or food stalls that specialize in the Maranao version (pater) are called pateran.
Pastil is similar to northern Filipino wrapped meat dishes like binalot, but it differs by using shredded meat or fish instead of whole meat portions.
Its popularity has led to various adaptations outside Mindanao, some of which have sparked controversy. In particular, versions that package pastil in bottles or use pork—prohibited (haram) in Islam—have been criticized for cultural appropriation. The National Commission on Muslim Filipinos launched an investigation into misleadingly labeled non-halal dishes, including "pork pastil," "palapork," "pork biryani," and "pork shawarma."
A Bangsamoro official urged the public to avoid calling any wrapped dish made with pork "pastil" and to use alternative names instead. However, they expressed support for the broader appreciation of pastil beyond the Muslim community.