Digital object identifier

Digital object identifier (DOI) nyaéta hiji organisasi nirlaba anu museurkeun kagiatanna dina patén identifier atawa hand dipaké pikeun ngaidéntipikasi sacara unik rupa-rupa objék, anu dibakukeun ku Organisasi Internasional pikeun Standardisasi (ISO).
DOI otoritasna dina (ISO 26324), mangrupakeun prak-prakanna tina Handle System; hand singketan tina Human & Digital. aranjeunna ogé loyog dina sistem URI (Uniform Resource Identifier). Éta anu loba dipaké pikeun ngaidéntipikasi widang akademik, profésional, jeung inpormasi pamaréntah, sapertos Jurnal Akademik, artikel, laporan panalungtikan, kumpulan data, sareng publikasi resmi.
DOI boga tujuan pikeun ngabéréskeun tujuanana, tangtuna DOI nujul kana obyék inpormasi. Ieu bisa kahontal kujalan ngumpulkeun DOI ngeunaan obyék kana metadata, sapertos URL dimana aya objékna. Ku kituna, bisa dilakukeun tarékah satuluyna sarta Interoperability tayalian bisa silih tukeur data kalayan henteu aya halangan nanaon. DOI béda jeung ISBN atawa ISRC anu mangrupa idéntifikasi wungkul. Sistem DOI ngagunakeun indecs Content Model pikeun ngagambarkeun métadata.
DOI pikeun dokumén (tetep/remains) dina harti tetep salami umur dokumén éta, sedengkeun lokasina sareng métadata sanésna tiasa robih. Ngarujuk kana dokumén online ku DOI na kedah nyayogikeun tautan anu langkung stabil tibatan langsung nganggo URL na. Tapi lamun URL na robah, penerbit kudu ngamutahirkeun métadatana sangkan DOI angger ngajaga link ka URL. Éta tanggung jawab anu medalkeun pikeun ngapdét database DOI. Upami aranjeunna gagal ngalakukeunana, DOI pikeun megatkeun hiji sambungan dead link, ninggalkeun DOI gunana.
Pengembang sareng administrator sistem DOI nyaéta Yayasan DOI Internasional (IDF), nu diwanohkeun dina taun 2000. Organisasi anu nyumponan kawajiban kontrak tina sistem DOI sareng daék mayar kanggo janten anggota sistem tiasa napelkeun DOI. Sistem DOI dilaksanakeun ngaliwatan féderasi agénsi pendaptaran anu dikoordinir ku IDF. Nepi ka ahir April 2011 leuwih ti 50 juta ngaran DOI geus ditugaskeun di kira-kira 4,000 organisasi, sarta dina April 2013 jumlah ieu geus tumuwuh nepi ka 85 juta ngaran DOI ditugaskeun leuwih ti 9.500 organisasi.
DOI mangrupakeun jinis Handle System handle, nu wangunna mangrupa string karakter dibagi jadi dua bagian, prefiks jeung sufiks, dipisahkeun ku gurat déngdék.
Mimitina prefix ngaidéntifikasi anu ngadaptar lajeng sufiks ngaidéntifikasi kana objék husus anu aya hubunganana sareng DOI. Sabagéan ageung karakter Unicode dina ieu tutumbu légal, anu diinterprétasi ku cara case-insensitive nyaéta teu aya bédana antara hurup gedé jeung hurup leutik. Prefiks biasana kawas 10.NNNN, dimana NNNNnyaéta angka nu leuwih gedé atawa sarua jeung 1000, anu watesna ngan ukur gumantung kana jumlah anu ngadaptar. Mimitina tiasa dibagi deui sareng titik, sapertos 10.NNNN.N.
Contona, dina ngaran DOI10.1000/182,mimitina nyaéta 10.1000 jeung sufiksna nyaéta182. Bagian "10" anu mimitina ngabédakeun cecekelan salaku bagian tina namespace DOI, sabalikna sababaraha ngaran spasi Sistim cecekelan séjén,Citakan:Efn-ua jeung dina karakter 1000 anu mimiti ngaidéntipikasi anu ngadaptar; dina hal ieu nu ngadaptar nyaéta International DOI Foundation sorangan. 182 mangrupa panungtung, atawa jinis ID, ngaidéntipikasi hiji objék (dina hal ieu, vérsi panganyarna tina DOI Handbook).
Ngaran DOI bisa nangtukeun hasil anu kréatip (sapertos téks, gambar, audio atanapi vidéo, sareng parangkat lunak) boh dina wujud éléktronik atanapi pisik, pagelaran, jeung karya abstrak sapertos lisénsi, transaksi husus sareng pihak sanés, jeung saja bana.
Ngaranna tiasa ngarujuk kana objék dina kadetilan anu béda-béda: kukituna ngaran DOI bisa nangtukeun hiji jurnal, hiji masalah individu jurnal, artikel individu dina jurnal, atawa tabél tunggal dina éta artikel. Pilihan ngeunaan kajéntréan dipasrahkeun ka nu tugasna, tapi dina sistem DOI kudu diébréhkeun salaku bagian tina métadata nu pakait sareng ngaran DOI, ngagunakeun hiji kamus data dumasar kana modélna/indecs Content Model.
"Buku Pituduh DOI" resmi sacara jéntré nyebutkeun yén DOI kedah dipintonkeun dina layar sareng dicitak dina format.doi:10.1000/182.
Sabalikna tina Buku Panduan DOI, CrossRef, agénsi pendaptaran DOI utama, nyarankeun mintonkeun URL (conto, https://doi.org/10.1000/182) tinimbang format resmi dieusian (conto, doi:10.1000/182) URL ieu pengkuh (aya kontrak nu puguh jeung daria/bener-bener dina domain DOI.ORG),jadi éta hiji PURL—nyadiakeun hiji lokasi HTTP proxy sérver nu bakal ngalihkeun aksés wéb ka lokasi online anu bener tina item anu numbu.
Rékoméndasi CrossRef utamana dumasar kana anggapan yén DOI keur dipintonkeun henteu nganggo hyperlinked ka URL nu luyu.—Argumenna nyaéta yén teu nganggo hyperlink éta henteu gampang pikeun nyalin-sareng-témpél URL lengkep pikeun leres-leres nyangking halaman keur DOI, sahingga sakabéh URL kudu ditembongkeun, sahingga jalma nempo kaca nu ngandung DOI pikeun nyalin-témpél URL, kana jandela anyar / tab di maranéhna browser pikeun muka halaman anu cocog pikeun dokumén anu diwakilan ku DOI.
Kusabab DOI mangrupikeun rohangan ngaran dina System Handle, sacara semantik leres pikeun ngagambarkeunana salaku URI.info:doi/10.1000/182.
Eusi utama sistem DOI ayeuna ngawengku:
Dina Organisation for Economic Co-operation and Development publication service OECD iLibrary, unggal tabél atawa grafik dina hiji OECD publikasi dipintonkeun ku hiji nami DOI anu nuju ka file Excel data dina dasar tabél sareng grafik. Pangwangunan salajengna jasa sapertos direncanakeun.
registries séjén kaasup Crossref jeung Badan Pendaptaran DOI Éropa multibasa (mEDRA). Since 2015, RFCs disarankeun salaku doi:10.17487/rfc....
IDF ngarancang sistem DOI pikeun nyadiakeun wangun persistent identification, dimana unggal ngaran DOI sacara permanén sareng jelas ngidéntipikasi objék anu aya hubunganana (sanaos nalika anu medalkeun jurnal robih, sakapeung sagala DOI bakal dirobih, kalawan DOI heubeul euweuh jalan). Éta ogé ngahubungkeun metadata sareng objék, éta ngamungkin nyadiakeun pamaké kalawan potongan inpormasi anu aya hubungan ngeunaan objék jeung hubungan maranéhanana. Kaasup salaku bagian tina métadata ieu nyaéta tindakan jaringan anu ngamungkinkeun ngaran DOI diréngsékeun ka lokasi wéb dimana objék anu dijelaskeun tiasa dipendakan. Pikeun ngahontal cita-citana, sistem DOI ngagabungkeun Handle System jeung indecs Content Modél jeung infrastruktur sosial.
Sistem Handle mastikeun yén nami DOI pikeun hiji obyék henteu dumasar kana atribut anu tiasa dirobih tina objék sapertos lokasi pisik atanapi kapamilikanana, yén atribut obyék disandikeun dina métadatana tinimbang dina nami DOI na, yén euweuh dua objék anu ditugaskeun DOI namina sami. Kusabab ngaran DOI mangrupakeun string karakter pondok, aranjeunna bisa dibaca ku manusa, bisa disalin jeung ditempelkeun jadi téks, tur pas kana spésifikasi URI. Mékanisme résolusi ngaran DOI tindakan di balik layar, ku kituna pamaké komunikasi sareng éta dina cara nu sarua sakumaha kalayan sagala jasa wéb lianna; éta diwangun dina arsitéktur kabuka, ngawengku mékanisme kapercayaan, sareng direkayasa pikeun dijalankeun sacara andal sareng fléksibel supados tiasa diadaptasi pikeun ngarobih tungtutan sareng aplikasi anyar tina sistem DOI. Resolusi ngaran DOI tiasa dianggo sareng OpenURL pikeun milih anu paling pas diantara sababaraha lokasi pikeun objék anu dipasihkeun, nurutkeun lokasi pamaké nyieun pamundut nu. Sanajan kitu, sanajan pangabisa ieu, sistem DOI geus narik kritik ti pustakawan pikeun ngarahkeun pamaké kana salinan non-gratis dokumén, nu bakal geus sadia sarta euweuh fee tambahan ti lokasi alternatif.
Model Konten indecs sakumaha anu dianggo dina sistem DOI ngahubungkeun métadata sareng objék. Kernel leutik métadata umum dibagi ku sadaya ngaran DOI sareng tiasa diperpanjang sacara opsional sareng data anu rélevan, nu bisa jadi umum atawa diwatesan. Anu ngadaptar tiasa ngapdet métadata kanggo nami DOI na iraha waé, sapertos nalika inpormasi publikasi robih atanapi nalika obyék pindah ka URL anu béda.
Yayasan DOI Internasional (IDF) ngawaskeun integrasi téknologi ieu sareng operasi sistem ngaliwatan infrastruktur téknis sareng sosial.Infrastruktur sosial federasi agénsi pendaptaran mandiri anu nawiskeun jasa DOI dimodelkeun kana ngarekahanna federasi anu suksés tina identifier sapertos GS1 sareng ISBN.
Hiji ngaran DOI béda ti pointer Internét ilahar dipaké pikeun bahan, sapertos Uniform Resource Locator (URL), dina éta ngaidentipikasi hiji obyék sorangan salaku éntitas kelas kahiji, tinimbang tempat husus dimana objék lokasina dina waktu nu tangtu. Éta ngalaksanakeun konsép Uniform Resource Identifier (Uniform Resource Name) sareng nambihan modél data sareng infrastruktur sosial..
Ngaran DOI ogé béda ti pendaptaran idéntifikasi standar sapertos ISBN, ISRC, jeung saja bana. Tujuan tina ngadaptarkeun identifier nyaéta pikeun ngatur kumpulan identifier anu dipasihkeun, padahal tujuan utama sistem DOI nyaéta pikeun ngajantenkeun kumpulan identifiers tiasa dilampahkeun sareng tiasa dioperasikeun, dimana kempelan éta bisa ngawengku identifiers ti loba kumpulan séjén dikawasa.
Sistem DOI nawiskeun pengkuh, semantically interoperable résolusi pikeun patali data ayeuna jeung paling cocog pikeun bahan anu bakal dipaké dina layanan di luar kontrol langsung ti nu ngaluarkeun assigner (misalna kutipan umum atawa ngatur eusi nilai). Éta ngagunakeun pendaptaran anu diurus (nyadiakeun infrastruktur sosial sareng téknis). Éta henteu nganggap naon waé modél bisnis khusus pikeun nyayogikeun pangidentifikasi atanapi jasa sareng ngamungkinkeun jasa anu sanés aya pikeun ngaitkeun éta ku cara anu ditetepkeun. Sababaraha pendekatan pikeun nyieun identifiers pengkuh geus diajukeun.
Perbandingan pendekatan identifier pengkuh hésé sabab henteu sadayana ngalakukeun hal anu sami. Ngarujuk kana sakumpulan skéma salaku "identifier" henteu hartosna aranjeunna tiasa dibandingkeun kalayan gampang. "Sistem idéntifikasi" anu sanés tiasa ngamungkinkeun téknologi kalayan halangan anu pikeun asup, nyadiakeun mékanisme panyiri anu gampang dianggo anu ngamungkinkeun saha waé pikeun nyetél conto énggal (conto kalebet Persistent Uniform Resource Locator (PURL), URLs, Globally Unique Identifiers (GUIDs), jsb.), tapi bisawaé kakurangan sababaraha kagunaanna skéma anu dikontrol ku pendaptaran sareng biasana bakal kakurangan métadata dina skéma anu dikontrol.
Sistem DOI teu gaduh pendekatan ieu sareng teu kedah dibandingkeun langsung sareng skéma pengenal sapertos kitu. Rupa-rupa aplikasi anu ngagunakeun téknologi anu ngamungkinkeun sapertos kitu sareng fitur tambahan parantos diciptakeun anu nyumponan sababaraha fitur anu ditawarkeun ku sistem DOI pikeun séktor husus (contona, ARK).
Hiji ngaran DOI henteu gumantung kana lokasi obyék sarta, kucara kieu, sarua jeung Uniform Resource Name (URN) atawa PURL tapi béda ti URL biasa. URL sering dianggo salaku identifier pengganti pikeun dokumén dina Internét sanaos dokumén anu sami di dua lokasi anu béda gaduh dua URL.Sabalikna, identifiers pengkuh kayaning ngaran DOI ngaidentipikasi objék salaku éntitas kelas munggaran: dua instansi tina objék anu sarua bakal boga ngaran DOI sarua.
Resolusi ngaran DOI disayogikeun ngaliwatan Handle System,dikembangkeun ku Corporation for National Research Initiatives, tur sadia kalawan bébas pikeun sagala pamaké encountering ngaran DOI. Resolusi alihan pamaké ti ngaran DOI ka hiji atawa leuwih lembar data diketik: URL ngalambangkeun instansi obyék, jasa sapertos e-mail, atawa hiji atawa leuwih item metadata. Pikeun Sistim cecekelan, ngaran DOI mangrupakeun cecekelan, sareng gaduh sakumpulan nilai anu ditugaskeun ka éta sareng tiasa dianggap salaku rékaman anu diwangun ku sakelompok widang. Unggal nilai cecekelan kudu boga tipe data dieusian na <type> sawah, anu nangtukeun sintaksis jeung semantik datana. Bari DOI persistently tur uniquely ngaidentipikasi obyék nu eta ditugaskeun, Resolusi DOI bisa jadi teu pengkuh, alatan masalah teknis jeung administrasi.
Pikeun ngabéréskeun ngaran DOI, eta bisa jadi input ka resolver DOI, sapertos doi.org.
Cara séjén, pikeun nyingkahan ngetik atawa motong-jeung-témpél kana resolver nyaéta ngasupkeun DOI dina dokumén salaku URL nu ngagunakeun resolver salaku proxy HTTP, sapertos https://doi.org/ (disarankeun) or http://dx.doi.org/, duanana ngarojong HTTPS. Contona, DOI10.1000/182 bisa diasupkeun kana rujukan atawa hyperlink salaku https://doi.org/10.1000/182. Cara ieu ngamungkinkeun pamaké pikeun ngaklik DOI salaku normal hyperlink. Memang, sakumaha disebutkeun saméméhna, ieu kumaha CrossRef nyarankeun yén DOIs salawasna digambarkeun (rleuwih milih HTTPS tibatan HTTP), ku kituna lamun aranjeunna motong-jeung-nempelkeun kana dokumén lianna, surélék, jeung saja bana, aranjeunna bakal actionable atawa bisa dituluykeun.
Resolver DOI sareng HTTP Proxies sanésna kalebet System Handle sareng PANGAEA. Dina awal taun 2016, kelas anyar tina resolvers DOI alternatip ieu dimimitian ku http://doai.io. Ladenan ieu teu biasa sabab nyobian mendakan vérsi paywall (sering pangarang diarsipkeun) tina judul sareng alihan pangguna ka éta tinimbang versi penerbit . Ti saprak éta, aksés kabuka séjén ngarojong DOI resolvers geus dijieun, utamanahttps://oadoi.org/dina Oktober 2016 (engké Unpaywall).Sedengkeun solvers DOI tradisional samata-mata ngandelkeun System cecekelan, solvers DOI pilihan munggaran ngobrolkeun sumberdaya aksés kabuka kayaning BASE (Bielefeld Academic Search Engine).
Pilihan pikeun proxy HTTP nyaéta ngagunakeun salah sahiji sajumlah add-on sareng plug-in pikeun Web browser, kukituna nyingkahan konvérsi DOIs kana URL, nu gumantung kana ngaran domain jeung bisa jadi tunduk robah, bari tetep ngamungkinkeun DOI pikeun diolah salaku hyperlink normal. Bisa nimbulkeun masalah cara ieu lamun dipake, sahenteuna dina ayeuna, sabagéan ageung pangguna bakal mendakan DOI dina browser, maca surat, atawa software séjénna nu teu boga salah sahiji plug-in ieu dipasang.
International DOI Foundation (IDF), hiji organisasi nirlaba dijieun dina 1997, nyaéta lembaga pamaréntahan sistem DOI.Éta ngajaga sadaya hak cipta intelektual anu aya hubunganana sareng sistem DOI, ngatur fitur operasional umum, tur ngarojong ngembangkeun sarta ngabewarakeun sistem DOI. IDF mastikeun yén sagala pangropéa anu dilakukeun pikeun sistem DOI(kaasup nyiptakeun, pangropéa, pendaptaran, résolusi sareng pembuatan kawijakan ngaran DOI) sadia pikeun sagala anu didaptar DOI. Éta ogé nyegah pihak katilu maksakeun sarat lisénsi tambahan saluareun anu IDF pikeun pangguna sistem DOI.
IDF dikawasa ku Déwan anu dipilih ku anggota Yayasan, sareng Agén ngatur anu ditunjuk anu tanggung jawab pikeun gawébareng sareng ngarencanakeun kagiatanana. Kaanggotaan dibuka pikeun sadaya organisasi anu gaduh minat dina penerbitan éléktronik sareng téknologi anu aya hubunganana. IDF ngayakeun rapat nembrak taunan ngeunaan topik DOI sareng masalah anu aya hubunganana.
Agénsi pendaptaran, diangkat ku IDF, nyadiakeun layanan pikeun pendaptaran DOI: aranjeunna disayagakeun awalan DOI, ngadaptar ngaran DOI, sarta nyadiakeun infrastruktur anu diperlukeun pikeun ngidinan anu daptar pikeun nembrakeun jeung ngajaga métadata jeung data kaayaan. Agénsi pendaptaran ogé dipiharep aktip ngamajukeun nyoko nyebar tina sistem DOI, pikeun gawé bareng jeung IDF dina ngembangkeun sistem DOI sakabéhna, jeung nyadiakeun ladenan atas nama komunitas pamaké husus maranéhanana. Daptar RA ayeuna dijaga ku International DOI Foundation. IDF diakuan salaku salah sahiji registrar federasi pikeun Sistem Handle ku Yayasan DONA (anu IDF mangrupikeun anggota déwan), sarta tanggung jawab pikeun nangtukeun awalan Sistim cecekelan handapeun tingkat luhur 10 prefix.
Agénsi pendaptaran umumna ménta fee pikeun napelkeun ngaran DOI anyar; bagian tina waragad ieu dipaké pikeun ngarojong IDF. Sistim DOI sakabéh, ngaliwatan IDF, laju dina dasar recovery ongkos teu-kauntungan..
Sistem DOI mangrupikeun standar internasional anu dikembangkeun ku Organisasi Internasional pikeun Standardisasi dina panitia téknis ngeunaan idéntifikasi sareng déskripsi, TC46/SC9. Draf Standar Internasional ISO/DIS 26324, Inpormasi sareng Dokuméntasi - Sistem Idéntifikasi Objek Digital nyumponan sarat ISO pikeun persetujuan. Grup Gawé ISO aya patalina engké ngirimkeun vérsi anu diédit ka ISO pikeun disebarkeun salaku kartu sora FDIS (Final Draft International Standard), which was approved by 100% of those voting in a ballot closing on 15 November 2010. The final standard was published on 23 April 2012.
DOI mangrupakeun URI kadaptar dina skéma URI info dieusian ku IETF Citakan:IETF RFC.info: doi / nyaéta infoURI Namespace of Digital Objék Identifiers.
Sintaksis DOI mangrupikeun standar NISO, standarisasi munggaran taun 2000, ANSI/NISO Z39.84Citakan:Hyphen2005 Syntax for the Digital Object Identifier.
Nu ngajaga sistem DOI ngahaja teu ngadaptarkeun rohangan ngaran DOI pikeun URN, nembrakeun yén: Citakan:Blockquote
Citakan:Notelist-ua
Citakan:Wikidata property
Citakan:Audiovisual works Citakan:ISO standards