කුකුළු හැවිල්ල රැයිපියෙල් තකවි පද රචනය ගැන අන්තර්ජාලයේ ඇති විවිධ අරුත් සහ මතිමතාන්තර විමසීමක්

මුල් හැවිල්ල පොත, සමකාලීන පොත්වල උපුටා ගැනීම් සහ ගීතය සඳහා බලන්න
“කුකුළු හැවිල්ල” හෙවත් “දුදනො’ද බිඳ ලද තෙද කඳ” හෙවත් “මගෙ කුකුළා නැසූ එකා” කවි පද රචනය ගැන අන්තර්ජාලයේ ඇති විවිධ අරුත් සහ මතිමතාන්තර විමසීමක්
කවි පද බැඳීම: රැයිපියෙල් තෙන්නකෝන්*
තනුව, සංගීතය සහ ගායනය: සුනිල් ශාන්ත
ගනුෂක රන්දුල ලියන පරිදි:
"හැවිල්ල" පැදි පොත ලියූවේ: රැයිපියෙල් තෙන්නකෝනුන් ය
ඊට 'විවිසුව' (විචාරය) ලියූවේ කුමාරතුංග මුනිදාසයන් ය;
එහි අරුත් පැහැදිලි කරනු පිණිස 'විවරුව' (විවරණය) ලියූවේ ජයන්ත වීරසේකරයන් ය;
එහි වූ 'කුකුළු හැවිල්ලෙන්' කොටසක් ගීයක් කෙළේ සුනිල් සාන්තයන් ය.
'කුකුළු හැවිල්ල' පැදි පෙළ ඇතුළත් වන්නේ රැ. තෙන්නකෝනුන් ගේ "හැවිල්ල" නම් පැදි පොතේ ය. "හැවිල්ල"වනාහි පිටු 112කින් යුතු කුඩා කවි පොතෙකි. රැ. තෙන්නකෝනුන් එය ලියා හමාර කොට එහි අත් පිටපත කුමරතුඟු මුනිදසුන් වෙත රැගෙන ගියේ 1940 සැප්තැම්බර 07, වැනි දා, සෙනසුරාදා ය. අනතුරු වැ කුමාරතුංග මුනිදාසයන්, ජයන්ත වීරසේකරයන්, රැ. තෙන්නකෝනුන් ඇතුළු පිරිස එය කියවා බලා නැවැත සකසා පාණදුරේ පහන් පහරෙහි මුද්‍රණය කොට පළමු වැනි වරට පළ කෙළේ 1940 දෙසැම්බර 01 වැනි දා ය. මේ තොරතුරු සියල්ල කුමරතුඟු මුනිදසුන් සකස් කළ සුබස සගනුවේ 2 වැනි වෙළුමේ 12, 13, 14, වැනි කලප්වල සඳහන් වේ. 1954 දී දෙ වැනි වරට මරදානේ අනුල පහරෙහි ලා "හැවිල්ල" මුද්‍රණය කැරිණි."
* මෙතුමන්ගේ නම විවිධ මූලාශ්‍ර වල විවිධ අක්ෂර වින්‍යාසයයන් භාවිතා කරමින් ලියා ඇති බව පෙනේ. උදාහරණ ලෙස: රැයිපියෙල් (11); රැයිපියල් (13,3); රැපියෙල් (18, 2); රැ තෙන්නකෝන් (6,8) දක්වන්න පුළුවන්. ගනුෂ්ක රන්දුල මොහුගේ නම ගැන කියන්නේ "එසේ ම එය "රැපියල්" හෝ "රැයිපියල්" හෝ ද නො වේ. ඔවුන් ගේ මුල් නම රෆායෙල් (Raphael) ය. ඒ ඉංගිරිසි නම ඔවුන් සිංහල කොටගත්තේ "රස වූයේ ද පිය වූයේ ද" යන විග්‍රහ වාක්‍යයෙන් කියැවෙන වන පරිදි "රස+පිය+ලු > රැසි+පිය+ලු > රැහිපියෙලු > රැයිපියෙලු > රැයිපියෙල්" යනුවෙනි" කියලා.
මෙම ගීතය ගැන ලියැවුණු මනරම්ම විස්තරය මෙහි අංක 13 මූලාශ්‍රය හැටියට යොදලා තියෙන මනරංජන රාජසේකර වත්තෙගේ ගේ ආශ්වාද චින්තා 03 - කුකුළු හැවිල්ල ලිපිය කියලයි මම දකින්නේ. ඒ ලිපියත් ඒ වගේම ඩබ්ලිව්. ඒ. අබේසිංහ සිළුමිණ පුවත්පතට ලියූ යොමු මූලාශ්‍ර අංක 3 හි ඇති ලිපියත් අනිවාර්යයෙන්ම කියවන්න කියලා ඉල්ලීමක් කරන්නේ ඒ ලිපි දෙක මෙවන් යකින් ආදේශ කළ නොහැකි සුපිරිම මට්ටමේ ලිපි දෙකක් නිසා. ඒ වගේම මතක් කළ යුතු කාරණයක් තමයි මේ ලිපිය සැකසීමේ දී බෙහෙවින් උපකාර වූයේමට හමුව ඇති වටිනාම මුහුණු පොත් සමූහයක් වන "සිංහල වියරණ හා පදරුත් (Sinhala Vocabulary and Grammar) මුහුණු පොත් සමූහයේ" 2016 වසරේ දී “මගෙ කුකුළා නැසූ එකා දදය නුඹගෙ පාළු ය කා යන්නෙහි අර්ථය කුමක් ද?”, යන මැයින් තමලු මලිත්ත පියදිගම පල කළ පෝස්ටුව සහ ඊට තමලු සහ වියරණ ඇදුරකු වන ශාන්ත කුමාර සපයා තිබූ දායකත්වය.
රැයිපියෙල් තෙන්නකෝන් ගේ 1940 “හැවිල්ල” නම් කවි පොතෙන් උපුටා ගෙන සුනිල් ශාන්තයන් තනු යොදා ගායනය කරන “කුකුළු හැවිල්ල” තේරුම් ගන්න නම් ඊට පෙර එන කවි ටිකත් කියවන්න වෙනවා. තමන්ගේ කුකුළා තවත් ගැමියකු විසින් සොරකම් කර මරා කා දැමීමට ලක් වූ ගැමි ගැහැණියක් ඇගේ නිවස ආසන්න පරිසරයක ඇති නා ගසක් යට ඇති මල් පැලකට (දේවතාවන්ට පහන් දැල්වීම සඳහා තනන කුඩා පැල සංහිඳ, flower-shed used for offering flowers to the gods) ගිහිල්ලා, කතරගම කඳ දෙවියන්ගෙන් සහ ඒ ගහේ වසන නාග රාජයාගෙන් වෘක්ෂ දේවතාවගෙන් හොරා මරා දමන ලෙස කරමින් කරන පළි ගැහීමක්, ශාපයක් හෙවත් හැවිල්ලක් තමයි මේ කවියේ එන්නේ.
ඇයට මේ කුකුළා වටිනවා වෙන්න පුළුවන්. ඊටත් වඩා තමන්ට කළ “කැත වැඩේට” ඇයට දැඩි කෝපයක් වගේම හිත් වේදනාවකුත් තියෙනවා. අපේ සංස්කෘතිය අනුව ලෙහෙසියෙන්ම කරන්න පුළුවන් දේ මේ ගැහැණිය කරනවා. ඒ තමයි දෙවියන් ඉදිරියේ පළි ගසා හොරාට දඬුවම් කරන ලෙස ඉල්ලා, ඒ වෙනුවෙන් බාරයක් වීම. කුකුළා වගේ සිය දහස් ගුණයක් වටිනා දේවල් දෙවියන්ට බාර වෙලා දෙන්න පොරොන්දු වෙන්නේ කුකුළාට වඩා ඇයගේ හිත් වේදනාව සහ කෝපය මත ඇති වූ පළිගැනීමේ චේතනාව ඇයට කොච්චර වැදගත් ද යන්න ගම්‍ය කරමින්. තමන්ට හිරිහැරයක් කළත් ඊට වෛර නොකර මෛත්‍රී කිරීම, කෙනෙකුට අයහපතක් හෝ විශේෂයෙන්ම මරණය ප්‍රාර්ථනා නො කිරීම වගේ බෞද්ධ ප්‍රතිපත්තිවලට විරුද්ධ මේ කාන්තාව කරන්නා වගේ යම් යම් සිරිත් විරිත් අපේ සංස්කෘතියේ තියෙනවා. ඇය මෙහි දී දෙවියන්ගේ ධජයේ ඉන්න කුකුළා මතක් කරමින් කුකුළු හොරා ඇයට විතරක් නොව දෙවියන්ටත් අවැඩක් කළ එකෙකු නිසා ඔහුගෙන් පළිගන්න කියා යදින්නේ මනෝ විද්‍යාත්මක උපක්‍රමයකුත් පාවිච්චි කරමින්. ඒ විතරක් නෙවෙයි දෙවියන්ද වැඩක් කර දෙන්නේ අල්ලසක් ලැබුනොත් පමණක් යන්නත්, රැයිපියෙල් තෙන්නකෝන්ගේ උපහාසයට භාජනය වෙනවා. රැයිපියෙල් තෙන්නකෝන් මේ කවියෙන් සිංහල ජන සමාජයේ ඇති මේ වගේ පුරුදු වලට උපහාසාත්මකව සියුම්ව පහර දෙන්නේ එය කරන කෙනා ගැන අපේ හිතේ කෝපයක් නොව අනුකම්පාවක් ඇති කරමින්. බොහෝ දෙනෙක් මෙම පද රචනයෙන් රෞද්‍ර රසයක් මතුවන බව පවසන නමුත් (5- පර්සි ජයමාන්න, 12 - වෝල්ටර් මාරසිංහ) තවත් සමහරු මෙය අඳෝනාවක් ලෙසත් දකිනවා (13).
මුල් කවියේ දී යම් සංයමයකින් යුතුව දෙවියන් ආමන්ත්‍රණය කළත් දෙවැනි කවියේ පටන් "එකා", "යකා", "මකා" ආදී වචන භාවිතා කරමින් කෝපයෙන් කෙරෙන ශාපයක් හැවිල්ලක් බවට පත් වෙනවා. මේ ගැන පහදලා දෙන ඩබ්ලියු. ඒ. අබේසිංහ කියන්නේ “කවියට පාදක වනුයේ, තමා සතුව සිටි කුකුළකු මරා අනුභවයට ගත් කුකුළු හොරකු ගැන, කතරගම කඳ දෙවිඳුන්ට කරන හැවිල්ලකි; දෙස් තැබීමක් හෙවත් සාප කිරීමකි. තව එකම බදාදා දවසක් එළඹෙන්නට පෙර, මේ සොරා වනසන මෙන්, කඳ සුරිඳුගෙන් කවියා ඉල්ලා සිටියි. එය යාතිකාවක් නොවෙයි. හුදු දේව ආයාචනයක් ද නොවෙයි. ඒ නම්, පලිගැහිල්ලකි. මෙම රචනය හැවිල්ලක් වන්නේ, ඒ අරුතිනි” කියලා.
කවියට යන්න ඉස්සර අපි “හැවිල්ල” කියන වචනයේ අර්ථය ශබ්දකෝෂ කිහිපයක් ඇසුරෙන් විමසලා බලමු.
මූලාශ්‍ර: 1, 6, 10, 14
1. පහන් තිර තෙල් මල්
ගොබොලු බෑයක් අතිනුත්
දුකඳුරු කඳක් සිතිනුත්
ගත් ලියක් මඟැ වූවා.
2. එ ලිය නා වදලට
යනවා දුටු සවසඳර
සැලෙමින් ඇයට පළමු වැ
දිවැ වන්නේ යැ, එ තැනට.
3. ඇඳිරි සේයක් සේ
වදැලැ මල් පැල වෙතැ වූ
එ අඟන ගොබොලු බෑයෙහි
තෙල් එවැ වැටිය ලූවා.
4. සිතැ අඳර නස්නට
කෝ ගින්න දැල්ලූ ඕ
අඳර මල් පැලැ පැලැවු
එ ගොබොලු පහන දල්වා.
5. සතනැ සැටි පෑ දිළි
ගිනි කබලෙක් එ තැන වී.
එයට දුම්මල සුනු ලත
නැඟිණි දුම් දෙව් යස පෑ.
6. පහනේ සිළුව වැඳැ
සරා එ වටා මල් රැස
බුලත් කොළයෙකැ පඬුරක්
සදා එ පසෙකැ තබමින්,
7. මල් පැල ඉදිරියේ
දෙ දණ බිමැ ඇනැ හිඳ ගත්
ඕ දොහොත් මුඳුනේ බැඳැ
සල සරින් මෙ ගයා ලූ
8.1. දුදනො'ද බිඳ
ලද තෙද කඳ
කඳ දෙව් රද
සාමිනේ!
8.2. මගෙ කුකුළා නැසූ එකා
දදය ඔබ ගෙ පාළු යකා
තව එක බුද දිනක් තකා
ඉන්නට ඉඩ නො දී මකා
8.3. බලා එල්ල
හෙළුව හෙල්ල
මුලැ මැ බෙල්ල
මරු තැනේ,
8.4. කතරගමට රුහුණු රටේ
හිඟා කකා, ලබන විටේ
පයින් මැ ගොස් ඇවිදැ වටේ
පොළොවැ උලා නළල් ඇටේ
8.5. දිගට ඇදී
නැඟැ පැහැදී
මහ හඬ දී
“දෙවියනේ,”
8.6. රනින් කුකුළු රුවක් පුදමි
රිදියෙන් බිජුවටක් පුදමි
රන් දුනු හී දෙකක් පුදමි
රුවට රිදී රුවක් පුදමි
8.7. කතරගමේ
බල මහිමේ
දුටු ද එ මේ?
හැම තැනේ
8.8. කියමින් නම'කුරු ඔබගේ‍
බොළඳුන් ගෙ ද කිරි තුඬ'ගේ
රඟ දෙන්නට වඩමි අගේ
එකති'න් හිමි සඳිනි මගේ
8.9. දුදනො'ද බිඳ
ලද තෙද කඳ
කඳ දෙව් රද
සාමිනේ!
8.10. මට කළ මෙ විපත අනේ
බලා ගන්නැ දෙවියනේ!
වැජැඹෙන නා මෙ විමනේ
බලන්නැ! නා සාමිනේ
කුකුළා මරා කෑ තැනැත්තාගෙන් පළිගන්න නොහැකි වූ අසරණ කමත්, ඒ නිසා ඇගේ හිතේ ඇති කෝපයත්, දෙකම මේ පද රචනය තුළ ඇතුළත් වෙලා තියෙනවා. “පහන් තිර තෙල් මල් ගොබොලු බෑයක් අතිනුත්” “දුකඳුරු කඳක් සිතිනුත්” ගත් ලියක් " යන කවි පදයෙන් ඇයගේ මේ ශෝකය මනාවට පෙන්වනවා.
හැවිල්ල කවියේ රැයිපියෙල් තෙන්නකෝන් මේ නා ගස් වදුලේ ඇති අඳුර තව දුරටත් වර්ධනය කරන්නේ ඒ ලිය "නා වදලට - යනවා දුටු සවසඳර - සැලෙමින් ඇයට පළමු වැ - දිවැ වන්නේ යැ, එ තැනට" කියලා. මෙහිදී බොහෝ දුරට රැයිපියෙල් තෙන්නකෝන් මේ අඳුරු තැන සවස අන්ධකාරය නිසා තවත් අන්ධකාර වීම මෙවැනි සිරිත්වලට සියුම්ව නමුත් සානුකම්පිතව පහර ගැසීමට යොදන රූපකයක් වෙන්න පුළුවන්. මෙහි දී රැයිපියෙල් පහර ගහන්නේ දෙවියන් යැදීමටම නොවුනත්, පළිගැනීමේ සිරිතට සහ පලිගැහීමේ සිරිතට. මෙවැනි පහර ගැසීමකින්වත් තොරව එවන් චාරිත්‍ර වල නියැලෙන ගැමියාගේ දෘෂ්ටි කෝණයෙන්ම බලමින් නමුත් එවන් චාරිත්‍ර තමන් පිළිනොපදින බවත් පෙන්වමින් රැයිපියෙල් (1940) "හැවිල්ල" ලියූ යුගයේම ලියැවුණු ඇති විශිෂ්ටම කාව්‍ය පන්තියක් වෙන විමලරත්න කුමාරගමගේ (1948) "අය්යනායක". මේ කවි දෙකේ සමානතාවක් හැඟෙන්නේ "අය්යනායක" කවියේ සංහිඳ, සංහිඳ පාමුල හවස් කාලේ දැල්වෙන පහන, දෙවියන් පිළිබඳව ඇති ගැමි විශ්වාසයේ බරපතළ කම, පළිගැහීමට විතරක් නෙවෙයි ඕනෑම කරදරයකට ගැමියා දෙවියන්ගේ පිහිට පතන හැටි, බාර වීම, කෙම්මුර දවස්, ආදී සියල්ල එකට කැටි කර දක්වන නිසා. අපි කතා කරන සන්දර්භයට අදාළ කවි කීපයක් විතරක් මෙතැන දැම්මා. සම්පූර්ණ කවිය පසු සටහනින් බලන්න.
බුදු ගුරු ශනි හිරුට හිමි හැම දවස් වල
මේ සංහිඳේ එළියක් ඇත සවස් කල
ලෙඩ දුක් වලින් මිදුමට බාරයක් කළ
හැම දෙන එතැන රැස්වෙති ගම ගෙවල් වල
වන පෙත දැවෙන විට වැද මළ හිරුගෙ රත
ගනඳුර වසන විට ආලෝකයෙහි නෙත
සඳරැස් ගලන විට තෙරපී සෙවන මත
එක දෙවියෙක් නොවේ දාහක් එතැන ඇත
සංහිඳ ළඟ බාරයට කිරි ඉතිරීම
කෙම්මුර දවස්වල පානින් සැරසීම
වන අතු කඩා ගස් දෙබලක දැවටීම
මා නොකෙරුවත් නො කෙළෙමි එය ගැරහීම
“අඳර මල් පැලැ පැලැවු - එ ගොබොලු පහන දල්වා” යන දෙපදයෙන් පෙන්වන පරිදි මල් පැලේ අඳුර මකන්න ඇය දල්වන්නේ ගොබලු පහනක් වුනත් ඇයගේ සිත තුළ ඇති අඳුර මකන්න ඇය දල්වන්නේ කෝ ගින්න හෙවත් ක්‍රෝධ ගින්න. කවියා මෙය කියන්නේ "සිතැ අඳර නස්නට - කෝ ගින්න දැල්ලූ ඕ" කියලා රිද්මයානුකූලව. මිනිස් සත්වයාගේ ස්වභාවය පෙන්නුම් කිරීමට තෙන්නකෝන් උපයෝගී කර ගන්නේ ගිනි කබලක්. ගිනි කබලට දුම්මල සුනු ලත් විට මොකද වෙන්නේ කියලා තෙන්නකෝන් නොකියා කියන්නේ "සතනැ සැටි පෑ දිළි, ගිනි කබලෙක් එ තැන වී. එයට දුම්මල සුනු ලත" කියලා.
ඇය මේ හැවිල්ල කරන්න පෙර පහන් දැල්ලට වැඳ, පහන වටා මල් වලින් සරසා, බුලත් කොළයක කාසියක් ඔතා එය මල් පැලේ තබා සූදානම් වෙන ආකාරය රැයිපියෙල් තෙන්නකෝන් අපේ හිතේ සිනමාගත කරන්නේ "පහනේ සිළුව වැඳැ - සරා එ වටා මල් රැස - බුලත් කොළයෙකැ පඬුරක් - සදා එ පසෙකැ තබමින්" කියන කවියෙන්.
ඈ මෙම හැවිල්ල ගායනා කරන්නේ මල් පැල ඉදිරියේ දෙ දණ බිමැ ඇනැ වාඩි වී දොහොත් මුඳුනේ බැඳැ ගෙන "සල සරින්". එහෙමත් නැතිනම් සෝකයෙන් සහ කෝපයෙන් සැලෙන වෙව්ලන හඬකින්. හැවිල්ල පිහිටෙන් ඇගේ හිතේ තාන්දු වී තිබුණු කෝපය පිට වීමත් සමගම අවසාන කවිය වෙන කොට නැවත මෙය ඇගේ ශෝකය පල කිරීමක ස්වරූපයට හැරෙනවා. අවසානය වන විට හැවිල්ලේ කෝපය අඩුවීගෙන යන විට මේ කාන්තාව කෙරෙහි අනුකම්පාවක් සහ ඇයගේ දෘෂ්ටි කෝණයෙන් බැලීමට හැකි වෙන ආකාරයට පද රචනය වගේම තනුවත් නිර්මාණය වෙලා තියෙනවා.
මේ එක්කම හැම කවියක අන්වය එහෙමත් නැති නම් ක්‍රියාකාරක පද සම්බන්ධය විමසන්න එම වචනයේත් පදරුත් විමසලා ඉඳිමු.
දුදනො'ද බිඳ
ලද තෙද කඳ
කඳ දෙව් රද
සාමිනේ!
දුදනො'ද බිඳ, තෙද කඳ ලද, කඳ දෙව් රද සාමිනේ!
නපුරු ගති ඇති ජනයාගේ බලය බිඳ දැමීම හේතුවෙන් විශාල තේජස් ස්කන්ධයක් ලබාපු ස්කන්ධ දිව්‍ය රාජයාණෙනි! කියා දෙවියන්ට කරන ආමන්ත්‍රණයක්.
මගෙ කුකුළා නැසූ එකා
දදය ඔබ ගෙ පාළු යකා
තව එක බුද දිනක් තකා
ඉන්නට ඉඩ නො දී මකා
විශාල වශයෙන්ම මත භේදයට ලක්වෙන මේ දෙවැනි කවියේ අන්වය මූලික වශයෙන් දෙවිදියකටත් සුළු වශයෙන් තවත් දෙවිදියකටත් ලෙස අවම වශයෙන් හතර විදියකටවත් අර්ථ දක්වන නිසා මේ ගැන තරමක දීර්ඝ විමසුමක් කෙරේවි. මේ කවියේ අන්වය ගැන මා දරන අදහස මුල් අදහසට සමාන වුනත් මේ හතරටම වඩා සුළු වශයෙන් හෝ වෙනස් නිසා ඒ ගැන අවසානයටම කතා කරන්නම්.
මෙම අරුත 14 මූලාශ්‍රයේ ශාන්ත කුමාර ඉතා හොඳින් පැහැදිලි කර දෙන නිසා එය උපුටා ගැනීමක් ලෙසම දක්වන්නම් [උපුටා ගැනීම ආරම්භය]
මෙහි අරුත දෙයයුරකින් ගතහැකි බව පෙනේ. ඊට පද අන්වය පද බෙදුම හා ල ළ අකුරු යෙදුම බලපාන බව ද පෙනේ.
[පළමු අන්වය පිළිබඳ ව]: කවියා යෙදු ලෙස ම ගත හොත් "මගෙ කුකුළා නැසූ එකා ඔබගෙ දදය පාළු යකා, තව එක බුද දිනක් තකා ඉන්නට ඉඩ නො දී මකා" මෙහි අරුත "මගේ කුකුළා නැසූ කෙනා, ඔබෙ කොඩිය පැහැරගත් කෙනා, තව එක බුද දිනක් තකා නොතියා වනසා" යන්න යි. "පාළු" යනු "පැහැරගත්" යන අරුතින් යකා (තැනැත්තා ) යන්නට විශේෂණය කොට යොදා ඇත.
[උපුටා ගැනීම අවසානය]
මෙම අරුත 14 මූලාශ්‍රයේ සුදත් මුණසිංහ පැහැදිලි කරන්නේ “පළමුවැනි අර්ථය: “මගේ කුකුළා මරාපු එකා ඔබගේ ධජය පැහැරූ යක්ෂයා, තව එක බදාදා දිනයක් වෙනුවෙන් ජීවත් වෙන්න ඉඩ නොදී, මකාපන්” කියලා. මෙතන "මකා" කියන එක "මකලා" කියලා මිසක් "මකාපන්" කියලා ගන්න පුළුවන් ද කියන එක මට සැක සහිතයි.
"පහළ" හෙවත් "පැහැර ගත්" කියන අතීත කාල ක්‍රියා පදය එහෙමත් නැත්නම් පූර්ව ක්‍රියාව මූලිකව හැදෙන විශේෂණය, "පහළු", ලෙස "පැහැරූ - පැහැර ගත්තු" කියන විශේෂණය විදියටත් යොදනවා. "පහළු" යන්න “පාළු” ලෙස නාම විශේෂණයක් විදියටත් යොදනවා (උදා: පාළු දදය = පැහැර ගත්තු කොඩිය). “පාළු” කියන වචනයට හරිස්චන්ද්‍ර විජයතුංග සැකසූ “මහා ගුණසේන ශබ්දකෝෂයේ” දෙන එක අරුතක් වෙන්නේ "පැහැර ගත්, පහළු (ක්‍රියා පදය)" කියන එක. මෙය "යකා" කියන නාම පදයට නාම විශේෂණයක් ලෙස "කොඩිය පැහැර ගත්තු" කියලා යෙදෙනවා කියලයි මමත් හිතන්නේ. මෙතන "මගෙ කුකුළා නැසූ" කියන නාම විශේෂණයෙන් හඳුන්වන "එකා" කියන නාම පදයෙන් හැඳින්වෙන කෙනාම "දදය ඔබගෙ පාළු / පැහැර ගත්" කියන නාම විශේෂණයෙන් විස්තර වෙන නාම පදය වෙන "යකා"ටම යෙදෙනවයි කියලයි මම විශ්වාස කරන්නේ. ඒ කිව්වේ “එකා යකා” කියන්නේ එකම කෙනාට.
කොඩිය පැහැර ගත් කියන අර්ථයේ දී, කොඩිය කියන්නේ කුකුළා නෙවෙයි කියලා යමෙකුට තර්ක කරන්න පුළුවන් වුනත්, පුරාවෘත අනුව ධජය බවට පත් වුනේ කුකුළාම හෙවත් එම සවරූපය ගත් අසුරයාම නිසා ධජයම තමයි කුකුළා කියන්නේ.
මෙම මතයේ ඉන්න උදවිය අතර 1940 මුල් හැවිල්ල පොතේ විවරුව ලියූ ජයන්ත වීරසේකර (6), ශාන්ත කුමාර (14), සුදත් මුණසිංහ (14), වරුණ මනම්පේරි (14) සහ මේ අදහස් එකතුව කරන මාත් කියන පස් දෙනා ඉන්නවා.
"පාළු" යන්න "නාම විශේෂණයක්" ලෙස ගත් විට එහි අර්ථය "කිසිවක් හෝ කිසිවෙක් නැති, ජන ශූන්‍ය, කිසිම බඩු බාහිරාදියක් නැති, ගහ කොළ නැති, පාවිච්චි කරමින් සිට අතහැර දැමූ, පාවිච්චි නොකෙරෙන (unoccupied, unemployed, unprepared, uncultivated, waste, devastated, destroyed, desolate)
" ලෙසත් "පාළු" යන්න "නාම පදයක්" ලෙස ගත්විට "පාළු තත්වය, පාළුබව, අත් හැර දැමූ" ලෙසත් අරුත් ගැන්වෙන බව ගුණසේන මහා ශබ්දකෝශය පෙන්වා දෙනවා. මේ හැර පාළු නාම පදයක් ලෙස ගත්තහම "තනිකම, හිස් බව" වගේ අර්ථත් ගන්න පුළුවන්.
බොහෝ දෙනෙක් “පාළු” යන්න මේ අරුතින් ගෙන මේ කවිය අර්ථ දක්වන බව පේනවා. ඒ කිව්වේ කොඩිය “පාළු කර හිස් කර, ශුන්‍ය කර” ඇත යන අදහසින්.
මෙම අරුතත් 14 මූලාශ්‍රයේ ශාන්ත කුමාර ඉතා හොඳින් පැහැදිලි කර දෙන නිසා එය උපුටා ගැනීමක් ලෙසම දක්වන්නම්
[උපුටා ගැනීම ආරම්භය]
[දෙවන අන්වය පිළිබඳ ව]: "මගෙ කුකුළා නැසූ එකා (කුකුළා) කා ඔබගේ දදය පාළු ය" එවිට අරුත "මගේ කුකුළා නැසූ කෙනා, කාලා ඔබේ කොඩිය හිස් ය". මෙතැන කා පූර්ව ක්‍රියාවකි. ය නිපාතයකි. පාළු යනු හිස් ය.
[උපුටා ගැනීම අවසානය]
සුදත් මුණසිංහ මේ අන්වය තුළින් මතුවෙන අර්ථය සඳහන් කරන්නේ "දෙවැනි අර්ථය: මගේ කුකුළා මරපු එකා, ඔබගේ ධජය කා දැමීමෙන් පාළු වී ඇත. තව එක බදාදා දිනයක් වෙනුවෙන් ජීවත් වෙන්න ඉඩ නොදී මකාපන්" කියලා. මෙතැනත් මට ඇති එකම ප්‍රශ්නය "මකා" යන්න "මකාපන්" ලෙස නොව "මකා දමා" යන අරුත දෙන එක (14).
එහිම සුදත් මුණසිංහ කියන්නේ මේ විදියට අන්වය හෝ අරුත ගත්තොත් කවියේ පළමු පද දෙක සහ අවසාන පද දෙක අතර සම්බන්ධතාවයක් නැති බවක් (“Yet, there is no connection between the first two lines and second two lines”). මුල් පද දෙකේ අන්වය මෙහෙම ගත්තහම කවියේ තුන්වැනි සහ හතර වැනි පදයේ අන්වය ආ යුත්තේ “තව එක බුද දිනක් තකා ඉන්නට ඉඩ නො දී මකා” ලෙස නම් එයට උක්තයක් හෝ කර්මයක් නැති වීම නිසා මකන්නේ කාව ද, කවුරුන් විසින් ද, යන ප්‍රශ්න ඉතිරි කරමින් සම්පූර්ණ අර්ථයක් දෙනවයි කියලා මට හිතෙන්නේ නැහැ.
සුචරිත ගම්ලත් "ගී මිණිආර 1" කෘතියේ මෙම මතය ඉදිරිපත් කරමින් කියන්නේ "මෙහි ගායනයේ එක් පොඩි පරහකට තිබෙන්නේ 'දදය ඔබගෙ පාළු ය කා' යන්න, 'දදය ඔබගෙ පාළු යකා' යි ගායනා කිරීමයි" කියලා. සුචරිත ගම්ලතුත් කඳ සුරිඳුන්ගේ කොඩියේ ලාංඡනය වෙන කුකුළා මරා කෑවාට පස්සේ කොඩිය හිස් වෙනවා යන අර්ථයේ ඉන්නවා (4). ඩබ්ලියු. ඒ. අබේසිංහ "කුකුළු හැවිල්ල" නමින් සිළුමිණ පුවත්පතට ලියන ලිපියේ මේ කවියේ පද බෙදීම කරලා තියෙන්නේ "පාළුය කා" ලෙස කියලා කියනවා (3). නමුත් මේ ලිපි දෙකම කවියේ ප්‍රාථමික මූලාශ්‍රය නොවන නිසා, එ ලෙස පද බෙදීම රැයිපියෙල් තෙන්නකෝන් කළ බවට හෝ ඔහු එසේ අනුමත කළ බවට සාධක වෙන්නේ නැහැ.
උපුටා ගැනීම ක. ක. ගනුෂ්ක රන්දුල
"දදය ඔබ ගෙ පාළු ය කා"
"මෙය උළා කෑවේ 'ඉසි ඇසි තෙන්නකෝන්' මැයින් දසක දෙකකට පමණ පෙර සුචරිත ගම්ලතුන් 'ඉරිදා දිවයිනට' සැපැයූ 'සති සිතු මිණි' තීරු ලිපියෙකිනි. මේ තීරු ලිපිය "සති සිතු මිණි" පොත් පෙළේ පළමු වැන්නේ 28 වැනි පිරිසිඳිය ලෙස නැවැත පළ කොට තිබේ. ගම්ලතුන් එහි කියන්නේ, මේ හැවිල්ල කරන ගැමි ලිය ගේ කුකුළා සොර කම් කළ තැනැත්තා කතරගම දෙවියන් ගේ කොඩිය කා දමා පාළු කළ බවෙකි. මන්ද යත් කතරගම දෙවියන් ගේ කොඩියේ ඇත්තේ කුකුළෙකි. එබැවින් ගැමි ලිය ගේ කුකුළා මරා කෑ එකා කෙළේ කතරගම දෙවියන් ගේ කොඩිය කා දමා එය පාළු කිරීම යි."
මේ බහුතර මතයේ, සුචරිත ගම්ලත් (4), ඩබ්ලිව්. ඒ. අබේසිංහ (3), මනරංජන රාජසේකර (13), මලී මලියසේන (14), තිස්ස දොඩන්ගොඩ (7), තේජන අබේදීර (2), එස්. වේරගොඩ (14), පොත් ගුල්ලා (9), ගයා දේශාන්ජලී පීරිස් (14) කියන නම දෙනෙකු ඉන්න බව පේනවා.
තවත් සමහරු මෙහි අන්වය, “මගෙ කුකුළා නැසූ එකා ඔබ ගෙ දදය කා පාළු ය” (14-තමලු පියදිගම) කියලා ගන්නවා. මේ අනුව අර්ථය ලෙස සපයන්නේ “මගේ කුකුළා මැරූ පුද්ගලයා ඔබ ගේ හෙවත් කඳ දෙවියන් ගේ ධජය ආහාරයට ගැනීමෙන් පැහැර ගත්තේ ය” කියලා (14-තමලු පියදිගම).
ශාන්ත කුමාර 14 මූලාශ්‍රයේ දී මේ අරුත ගැන පවසන්නේ “[මේ] පද අන්වය වියරණ නයින් තකුහුරු බවක් නැත. පාළු යන්න "පහර" ධාතුවෙන් උපන් බව කියයි නම් එහි වනුයේ "පැහැරගත් " යන අරුත මිස " පැහැරගත්තේ ය." යන්න නොව. පහර ධාතුවෙන් නිපන් පාළු යන්න ආඛ්‍යාතය සේ යොදා ගන්නේ කෙසේ ද? කවියේ පද අන්වය ගැනීමේ දී වියරණ ද නොමරා අරුත්බර රසවත් පද පිළිවෙළ යෙදුම මනාය. එබැවින් ‘මගෙ කුකුළා නැසූ එකා නුඹගෙ දදය කා පාළු ය’ ලෙස දක්වන පද අන්වය නොමැනවි. වියරණ බිදී අරුත ද සැඟවී යයි” කියලා. ශාන්ත කියන දෙය තහවුරු කරමින් "පහළ", "පහළු", කියන පද දෙකටම ගුණසේන මහා ශබ්දකෝෂය දෙන අර්ථය වෙන්නේත් "පැහැර ගත්" යන්න මිස "පැහැර ගත්තේය" යන්න නෙවෙයි.
විමසුමට ලක් කළ මූලාශ්‍ර තුළ මේ අන්වය සහ අර්ථය ඉදිරිපත් කළ එකම කෙනා තමලු පියදිගම.
මේ ගැන අදහස් දක්වන ශාන්ත කුමාර කියන්නේ " මගෙ කුකුළා නැසූ එකා කාලා (අනුභව කොට) පැහැරගත් ඔබේ කොඩිය" යන පද අන්වයේ ගැලපීමක් හෝ රසයක් මට නැත. එසේ යෙදීම වියරණ මැරූ සාවද්‍ය රූපයක් වුව ද, [එය නොසළකා] මෙහි දක්වන ආඛ්‍යාත පදය යෙදුව ද, අරුත රසවත් හෝ ඔදවත් නොවේ" කියලා (14).
මම දකින විදියට මෙතැන වෙන්නේ "කා පැහැර ගැනීමක්" නොව ධජය වන කුකුළා "කෑම" හෝ "පැහැර ගැනීම" කියන දෙකෙන් එකක් විතරයි. කුකුළා ගේ පැත්තෙන් බැලුවත් පැහැර ගෙන ඉවර වෙලා කන නිසා "කාලා, පැහැර ගැනීම" කියන අරුත මටත් රුචි නැහැ.
මෙලෙස අන්වය සහ අර්ථය ඉදිරිපත් කරන්නේත් තමලු පියදිගම විතරයි (14).
මෙහි දී මූලික අර්ථ දෙක ඉදිරිපත් කරන දෙපිරිසම මූලිකවම ගන්නේ පද බෙදීමේ වෙනසක්. ඒ “පාළු යකා” වෙනුවට “පාළුය කා” හෝ “පාළු ය කා” කියලා අර ගෙන.
නමුත් සිංහල වියරණ සහ පදරුත් මුහුණු පොත් සමූහයේ ශාන්ත කුමාර පල කර තිබුන “හැවිල්ල” (1940) මුල් පිටපතේ කවිය, මුල් පොතේ එන ජයන්ත වීරසේකර ගේ විවරුව, 1951 මුද්‍රිත මීමන ප්‍රේමතිලක කවි එකතුව, මූලාශ්‍රය 14 එන මුහුණු පොත් සංවාදයේ දී තමලු පියදිගම ඉදිරිපත් කර තිබූ කතෘ අඥාත 1960 දශකයේ පොත, මූලාශ්‍රය 15 එන "හරී පිණිපළස" උපුටා දක්වන කතෘ අඥාත නමක් සඳහන් නොකරන පොත, ඇතුළු හැම ප්‍රාථමික මූලාශ්‍රයකම පද බෙදිලා තියෙන්නේ "පාළු යකා" ලෙස. ඒ කිසිම තැනක “පාළු ය කා” කියලා පද බෙදිලා නැහැ. මගේ ළඟ තියෙන මීමන ප්‍රේමතිලක, (1951) "නවීන පද්‍ය රචනා" කියන පොතේ පල කරපු කවියේ "පාළු ය කා" කියලා පද වෙන්වෙලා තිබුනත් ඒකෙ අනික් කවි තියෙන විදියට තේරුම් ගන්න පුළුවන් වෙන්නේ "කා" යන්න වෙන් කරලා තියෙන්නේ කවියේ එළි වැට තියන්න කියන එක. උදාහරණ විදියට මේ පොතේ "එ කා", "ත කා" ආදී වශයෙන් අනික් අන්තිම පදත් අන්තිම අකුරෙන් පමණක් එළිසමය පෙන්වන්න වෙන් කරලා ලියලා තියෙනවා.
"පාළු ය කා" ලෙස විය යුතු බව කවියාම කියා තියෙන බවක් සිංහල වියරණ සහ පදරුත් මුහුණු පොත් සමූහයේ සාකච්ඡාවේ සඳහන් වී තිබුනත් එයට සාක්ෂි ඉදිරිපත් වී තිබුනේ නැහැ (14-තමලු).
ඒ නිසා දැනට පවත්නා සාක්ෂි අනුව පිළිගන්න වෙන්නේ මුල් කවියේ රැයිපියෙල් තෙන්නකෝන් පද බෙදලා තියෙන්නේ "පාළු යකා" ලෙස කියලා. ඒ නිසා කවියා නොබෙදපු පද බෙදීමක් කරලා දක්වන දෙවැනි අන්වය සහ අර්ථය කවියාගේ දෘෂ්ටියෙන් නිවැරදි බවට මම දකින්නේ නැහැ. ඒ අනුව මම මේ කවියේ නිවැරදි අන්වය සහ අර්ථය ලෙස දකින්නේ පළමුවෙන් ඉදිරිපත් කළ එක විතරයි.
මේ "යකා" අවුල ගැන ගනුෂ්ක රන්දුල ලියන දේ ඒ අයුරින්ම උපුටා දක්වන්නම්.
[උපුටා ගැනීමේ ආරම්භය]
රැ. තෙන්නකෝනුන් හෙළ හවුලේ කවියන් අතුරින් ප්‍රමුඛතමයා වූ බව කවුරුත් දනිති. කුමාරතුංග මුනිදාසයන් ඔවුනට 'කිවිසුරු' යන ගෞරව නාමය පිරිනැමුවේ ද ඒ නිසා ය. හෙළ හවුලේ ඇතුළතකු වූ රැ. තෙන්නකෝනුන් ගේ බස් වහරෙහි අනන්‍ය ලක්ෂණයක් වූයේ ඇකාර යෝගය යි. එබැවින් "දදය ඔබ ගේ පාළු ය කා" වැන්නක් රැ. තෙන්නකෝනුන් අතින් කැලම ලියැවෙන්නේ නැත. ඒ අදහස දීමට උවමනා විණි නම් රැ. තෙන්නකෝනුන් ලියන්නේ "දදය ඔබ ගෙ පාළු යැ කා" යනුවෙනි. වාක්‍ය සමාප්තික ය නිපාතය ඇකාර සහිත වැ යෙදීමත් එය පෙර පදයෙන් වෙන් කොට ලිවීමත් රැ. තෙන්නකෝනුන් අනුදත් සුබස් පිළිවෙත යි. "හැවිල්ල" පොතේ හැම තැන ම නිසි ලෙස ම ඇකාරය යෙදූ, නිසි ලෙස ම පද බෙදූ තෙන්නකෝනුනට මෙහි පමණක් ඒ දෙක ම වැරැදීමට හේතුවෙක් නැත.
ඒ නිසා ගම්ලතුන් සිතන පරිදි මෙය සුනිල් සාන්තයන් වරදවා ගැයූවක් නො වේ. නිවැරැදි පෙළ "දදය ඔබ ගෙ පාළු යකා" ම බව මේ සමඟ දක්වා ඇති "හැවිල්ල" පැදි පොතේ 39 වැනි පිටුව සනාථ කරයි.
සුචරිත ගම්ලතුන් "හැවිල්ල" පැදි පොත නො බලා රෑ වැටුණු වළෙහි සන්නා උදේ පාන්දර ම වැටුණේ ගම්ලතුන් ගේ දැනුම උළා කන්නට ගිය නිසා ය. ඕවා දිට්ඨධම්මවේදනීය කම්මවිපාක ය.
මෙහි නිවැරැදි පෙළ "දදය ඔබ ගෙ පාළු යකා" නම්, එවිට ඒ නිවැරැදි පෙළෙහි අරුත කුමක් ද යනු කාට වුවත් මතු වන සාධාරණ ප්‍රශ්නයෙකි. එය විසැඳීමට කෙස් පැළෙන තර්ක නැඟීමට අවශ්‍ය නො වේ. "හැවිල්ල" පැදි පොතට ජයන්ත වීරසේකරයන් සැපැයූ 'විවරුව' බැලීමෙන් ඒ අවුල ලිහාගත හැකි ය. මේ සමඟ දක්වා ඇති එහි 82 වැනි පිටුවේ "පාළු" යන්නට ජයන්ත වීරසේකරයන් අරුත් දක්වා ඇත්තේ "පාළු = පැහැරගත්" යනුවෙනි. "හැවිල්ල" කියවා බැලුව ද මෙය නම් වටහාගැනීමට සන්නාට නුවණ නැත. පැහැරගැනීම යන අරුත්හි යෙදෙන "පහර" ධාතුවෙහි අතීත කාල කර්තෘ කාරක කෘදන්තය සකස් වන්නේ "පහළු" යනුවෙන් බව "ක්‍රියා විවරණයේ" 179 වැනි පිටුව දක්වයි. පැදි පෙළෙහි ඇති "පාළු" යන්න සකස් වන්නේ අන්න ඒ "පහළු" යන්නෙහි මධ්‍ය හ්කාර ලෝපයත් සමඟ සිදු වන්නා වූ සමාන ස්වර දීර්ඝයෙනි. තැන්පත් සිහිය අඩු දුනැණයකු වන සන්නා කෙසේ වෙතත් මෙය කියවන පාසල් ගුරු සිසු දෙපිරිස මේ ටික තේරුම් ගත හොත් ප්‍රමාණවත් ය.
[උපුටා ගැනීමේ අවසානය]
මගේ කුකුළා නැසූ කෙනාව, [එසේ කිරීමෙන්] ඔබගේ කොඩිය පැහැර ගත්තු යක්ෂයාව, තවත් එක බදාදා දිනයක් පතා ගෙන ඉන්න (ගත කරන්න / ජීවත් වෙන්න) ඉඩ නොදී මරා විනාශ කර දමා... (මේ කවියේ ක්‍රියාකාරක පද සම්බන්ධය අවසන් කර නැතිව ඊළඟ කවියට සම්බන්ධ වෙන බවක් පේනවා)
තාරක අසුරයා ගේ වැඩිමල් සොයුරු සූරපද්මන් යුද්ධයේ දී හිස සිඳින සෑම විටක සිංහ, ව්‍යාඝ්‍ර, එළු ආදී නව හිස් සහිතව ඉපදුනා. යුද්ධයෙන් පරදින විට පලා ගොස් අඹ ගහක් වුනහම (සමහර විට අඹ ගහ වෙනුවට කන්දක් වුනා කියලත් තියෙනවා) ස්කන්ධ කුමාරයා තීරණය කරා තිරස් අතට (Horizontally) නැතිව සිරස් අතට (Vertically) වේලායුධෙන් ගසා දෙපලු කරන්න. මෙසේ දෙපලු කළ විට සූරපද්මන් බැගෑපත්ව කඳ සුරිඳු ළඟ දෙපා මුල වැටී සේවය කිරීමට පැවැත්මක් දෙන්න කියලා වරයක් ඉල්ලුවහම, කඳ සුරිඳු විසින් අසුරයාගේ පලු දෙකට වරය බැගින් දුන්නා. මේ වර දෙක ප්‍රයෝජනයට ගනිමින් සූරපද්මන් ගේ එක කොටසක් ඔහුගේ වාහනය වුනු මොණරා වුනා. අනික් කොටස කොඩියේ කුකුළා වුනා. මේ ආකාරයට සූරපද්මන්ට තව දුරටත් වෙනත් ස්වරූපයකින් හෝ පැවැත්මක් ඇතිව කඳ සුරිඳුට සේවය කරන්න පුළුවන් වුනා. තවත් සමහර මූලාශ්‍ර අනුව මේ ලෙස කුකුළු ධජය වෙන්නේ බලවත්ම අසුරයා වූ තාරක.
ශිව දෙවියන් ලවා අසුරයන් පැරදවීමට කඳ කුමරු ඉපැද්ද වූ පසු විෂ්ණු දෙවියන් විසින් තමාගේ ගුරුළා හරහා කඳ කුමරුට කුමාර කාලයේ ක්‍රීඩා කිරීමට තැන්පත් කුරුල්ලන් දෙදෙනෙකු වූ කුකුළා සහ මොනරා දුන්නා. වායු දේව විසින් කුකුළු ලාංඡනය සහිත කොඩිය දුන්නා.
එක ජනකතාවක මූලාශ්‍රය හදිස්සියේ මතක් වුනා. අපි පොඩි කාලේ කියවපු සඟරා ලිපියක්. ඒ අනුව සංශෝධනයක් කළා.
කුකුළාගේ උපත දක්වන සුරාසුර සටන හා බැදී පවතින සිංහල ජනකතාවක් ස්වර්ණ ශ්‍රී බණ්ඩාර (19) ලියූ ලිපියක සඳහන් වන්නේ මෙසේය.
[උපුටා ගැනීම ආරම්භය]
"කුකුළාගේ පියා අම්බලරුසියා ය. මව කාල රාක්ෂියා ය. මේ දෙදෙනාට දාව උපන් අසුර කුමරකු වූ කුකුළා ඇසුර භවනේ තොරන පිට හිඳ හැඬලීම සිරිතක් කර ගෙන සිටියේය. සුරා සුර සටනේ දී අසුරයන්ගේ ජයග්‍රණය ඇඟවීමට ඌ හඬලන්නට වෙයි. මෙය දරා ගත නොහැකි සුරයන්ගේ නායකයා වූ ඉසුරු ගෙත් ඔහුගේ බිරිය වූ උමාව ගේත් වැඩිමල් පුත් සටනට අධිපති කඳ කුමරු මේ අසුර කුමරාව තම කඩුවෙන් දෙපළු කරයි. ඉන් එක පළුවක් කන්ද කුමරු තම වාහනය කර ගනී. අනෙක් පළුව කඳ කුමරුගේ කොඩියයි. මේ නිසා ය කඳ කුමරුගේ කොඩියේ කුකුළකු වැඩ ඉන්නේ.
සැවුල් හිසේ යකු දහසක් වෙසෙතී
සැවුලගෙ බොටුවේ දහසක් වෙසෙතී
සැවුලගෙ කඳ මැද දහසක් වෙසෙතී
සැවුල් අතට ගෙන අද මෙහි දපතී
කියා ඇදුරන් කියන්නේ රිහිරි (රීරි) යකා දොළ ගන්නා විට කුකුළකු ද පතයි. ඔවුන්ගේ රුව ඇඹීමේ දී සහ ඇඳීමේ දී කුකුළා අත ඇතිව සිටිනා අයුරු දැක්වීමය සිංහල නිර්මාණ ශිල්පියාට හුරු වී ඇත්තේ.
[උපුටා ගැනීම අවසානය]
මින් එක ජනප්‍රවාදයක් සැවුලා වන්නමේ එන්නේ මෙහෙමයි (14-වරුණ මනම්පේරි, 10).
තම් තම්දන තනම්, දන තම්දන තනම් තම් තම්දන තානත් තෙයි තම්ද, නා තම්ද නා නා
සුරිඳුන් පෙර සිටන් - බලයුත් සැවතිඳුන් - සහ ගොස් කළ යුදෙන් - අසුරන් ජය නොලදින්
බර අත් ගෙණ කගින් - ඇන කොන්තවි වලින් - අසුරන් කළ යුදෙන් - ජය ගෙන කඳ කුමරුන්
ගසමින් කග පතින් - දෙපළුව අසුර සෙන් - දැරු පා අතලුවෙන් - පලුවක් ගෙන සැනෙකින්
එමවන් පලුවකින් - එ උපන් සැනයකින් - සැවුලා නම එයින් - ලොව පල කළ උපතින්
කතරගම දෙවියන්ට කරන මල්යහන් ආරාධනා කවි වල එන කවියක කුකුළු අසුරයා බැන්ද කොඩිය ගැන සඳහන් වෙන්නේ මෙහෙමයි (10).
අසුරා බැඳි දේව කොඩිය අරගෙන වඩිති
මයුරා පිට මල් මුදුනට බැල්ම හෙලා ලති
සපුරා මිණි නද ලෝ දැල් පාය පලා එති
උතුරා මල් සුවඳ කළස් දළු මුර පුද දෙති
මූලාශ්‍ර 16 හිරු තවත් ජනප්‍රවාදයක් ගැන සඳහන් කළත් මෙය මා නම් මීට පෙර අහලා නැහැ. ඒ කතාව අනුව පේන්නේ කතරගම දෙවියන් තමන්ගේ බිරිඳ වන තේවානි අම්මාට හොරෙන් අනියම් බිරිඳ වන වල්ලි අම්මාගේ නිවසට ගොස් නින්ද ගිහින් ආපහු ගෙදර යන්න මතක් වෙලා තියෙන්නේ කුකුළා හඬලන කොට. බල්ලන් ඔහුට බිරුව නිසා උන් එක්ක වෛර බැඳගත්තත්, කුකුළා කරපු උදව්වට උගේ රුව කොඩියේ ලාංඡනයට යෙදුවලු.
බලා එල්ල
හෙළුව හෙල්ල
මුලැ මැ බෙල්ල
මරු තැනේ,
බෙල්ල මුලැ මැ මරු තැනේ එල්ල බලා හෙළුව හෙල්ල… (මේ කවියේ ක්‍රියාකාරක පද සම්බන්ධය අවසන් කර නැතිව ඊළඟ කවියට සම්බන්ධ වෙන බවක් පේනවා)
හරියට ඉලක්කය බලා බෙල්ල මුලම ඇති මර්මස්ථානයට හෙළපු හෙල්ල…
2 සහ 3 කවිවල ක්‍රියාකාරක පද සම්බන්ධය අවසන් කර නැතිව ඊළඟ කවියට සම්බන්ධ වෙන බවක් පේන නිසා 1,2, සහ 3 කවි වල අන්වය හෝ ක්‍රියාකාරක පද සම්බන්ධය එකටම අරගෙන තේරුම් ගන්න පුළුවන් ද කියලා බලමු.
දුදනො'ද බිඳ, තෙද කඳ ලද, කඳ දෙව් රද සාමිනේ! මගෙ කුකුළා නැසූ එකා, [එමෙන්ම] දදය ඔබ ගෙ පාළු යකා, තව එක බුද දිනක් තකා ඉන්නට ඉඩ නො දී මකා, බෙල්ල මුලැ මැ මරු තැනේ එල්ල බලා, හෙළුව හෙල්ල…
නපුරු ජනයාගේ එඩිය බිඳ දමා තේජස් ස්කන්ධයක් ලබාපු ස්කන්ධ දිව්‍ය රජ තුමනි! මගේ කුකුළා නැසුව එකා, එසේ කරමින් ඔබගේ ධජය පැහැර ගත්තු කාලකණ්නියා, බදාදා දවසක් වෙන අද ජීවත් වුනත්, තව එක බදාදා දවසකවත් එළිය දකින්න නොදී මරා, බෙල්ල මුලම ඇති මර්මස්ථානයට ඉලක්කය ගෙන, හෙළූ හෙල්ල…
දෙක සහ තුන කවි දෙක වෙන වෙනම හෝ එක්ව ගත්තත් ආඛ්‍යාතයක් සහිතව සම්පූර්ණ ක්‍රියාකාරක පද සම්බන්ධයක් දෙන බවක් නම් මට නම් පෙනුනේ නැහැ. කවියක් අනිවාර්යයෙන්ම ව්‍යාකරණානුකූල විය යුතුයි හෝ එහි අංග සම්පූර්ණ ක්‍රියාකාරක පද සම්බන්ධයක් තිබිය යුතුයි කියන අදහසේ මම නැහැ. ඒ වගේම මින් රැයිපියෙල් තෙන්නකෝන් ගේ කවියේ රසය හෝ අගය බාල වන බවක් මට පේන්නේ නැහැ. නමුත් හුදෙක් හැවිල්ලේ දෙක සහ තුන කවි අන්වය අංග සම්පූර්ණව ආඛ්‍යාතයක් සහිතව ගළපන්න බැරි බවක් නම් පේනවා. එසේම සාමාන්‍ය ගීත හෝ රසිකයන් මෙම කවි දෙකේ "මකා" යන්න "මකා දමන්න" කියා කරන ඉල්ලීමක් ලෙසත්, "හෙළුව" යන්න "හෙළුව මැනවි" යන ඉලීමත් ලෙස සවිඥානිකව හෝ අවිඥානිකව තේරුම් ගන්නා නිසා කිසිවෙකුටත් මෙය ගීතය තේරුම් ගැනීමේ අපහසුතාවයක් බවට පත් වෙන්නේ නැහැ. ඒ පමණක් නොව සිංහල සහ සකු බස ආදී වෙනත් භාෂා කීපයක්ම උගත් සුචරිත ගම්ලත්, ජයන්ත වීරසේකර, ඩබ්ලිව්. ඒ. අබේසිංහ, මනරංජන රාජසේකර වත්තගේ, මලී මලියසේන, තිස්ස දොඩන්ගොඩ ආදීන් පවා, මෙලෙස "කා", "හෙළුව" වැනි පද අරුත් ගැන්වීමට බාධාවක් කරගන්නා බවක් පේන්නේ නැහැ.
කතරගමට රුහුණු රටේ
හිඟා කකා, ලබන විටේ
පයින් මැ ගොස් ඇවිදැ වටේ
පොළොවැ උලා නළල් ඇටේ
ලබන විටේ රුහුණු රටේ කතරගමට, හිඟා කකා පයින් මැ ගොස් වටේ ඇවිදැ, නළල් ඇටේ පොළොවැ උලා...
ඊළඟ වාරයේ, රුහුණුකරයේ ඇති කතරගමට, හිඟා කමින් ආහාර ලබා ගෙන පයින්ම ඇවිදලා ගිහිල්ලා, දේවාලය පැදකුණු කරලා, පසඟ පිහිටුවා වැඳ වැටිලා…(මෙම කවිය ඊලඟ කවියත් එක්ක සම්බන්ධ වෙනවා)
දිගට ඇදී
නැඟැ පැහැදී
මහ හඬ දී
“දෙවියනේ,”
දිගට ඇදී නැඟැ පැහැදී “දෙවියනේ” (කියා) මහ හඬ දී
දෙවියන්ව දිගා වෙලා බිම වැතිරී දණ්ඩ නමස්කාරයෙන් (දණ්ඩක් ලෙස ඍජුව බිම වැතිරී - බිම දිගාවී වැඳීම, prostrate - lying with the face down and arms stretched out, especially as a sign of respect or worship) වන්දනා කරලා, නැවත නැගිටලා, ඔබ කෙරෙහි පැහැදෙමින්, මහ හඬින් “දෙවියනේ” කියලා කෑ ගසලා… (මෙම කවියත් හතරවන කවිය සමගම ඊලඟ කවියත් එක්ක සම්බන්ධ වෙනවා)
විකල්ප අරුතක් ලෙස දෙවියන්ට කරන ආමන්ත්‍රණයක් හැටියට “දෙවියනේ! දිගා වෙලා වැඳ වැටිලා පැහැදිලා නැගී සිටලා මහ හඬ නගමින්” කියලා අරුත් ගන්වන්නත් පුළුවන්. මෙහෙම කළොත් පෙර කවියේ සිට එන පද සම්බන්ධය තව දුරටත් ඉස්සරහට යනවා වගේ පෙනුනත් “හඬ දීලා” ඊළඟ කවියේ එන වස්තූන් පූජා කරන්නේ නැති නිසාත්, “දෙවියනේ” යන්න කවියේ උද්දෘත තුළ ඇති නිසා, “දෙවියනේ” කියා කෑගසමින් යන අරුතින් ගැනීම වඩා සාර්ථකයි වගේ.
රනින් කුකුළු රුවක් පුදමි
රිදියෙන් බිජුවටක් පුදමි
රන් දුනු හී දෙකක් පුදමි
රුවට රිදී රුවක් පුදමි
රනින් කුකුළු රුවක් පුදමි. රිදියෙන් බිජුවටක් පුදමි. රන් දුනු හී දෙකක් පුදමි. රුවට රිදී රුවක් පුදමි.
රත්තරනින් කළ කුකුළු රූපයක්, රිදියෙන් හැදූ බිජුවටක් හෙවත් බිත්තරයක්, රනින් නිම වූ දුන්නක් සහ හීතලයක් ඔබට පූජා කරමි.
මම දකින්නේ 4, 5, සහ 6 කවි වල අන්වය හෝ ක්‍රියාකාරක පද සම්බන්ධය එකක් ලෙස ගත හැකි බව.
ලබන විටේ, රුහුණු රටේ කතරගමට, හිඟා කකා පයින් මැ ගොස්, වටේ ඇවිදැ, නළල් ඇටේ පොළොවැ උලා, දිගට ඇදී, පැහැදී, නැඟැ “දෙවියනේ,” (කියා) මහ හඬ දී, රනින් කුකුළු රුවක්, රිදියෙන් බිජුවටක්, රන් දුනු හී දෙකක්, (සහ) ඔබගේ රුව වැනි රිදී රුවක් පුදමි.
ලබන පාර, රුහුණට අයත් කතරගමට, හිඟා කමින් පයින්ම ගිහිල්ලා, දේවාලය වටේ පැදකුණු කරලා, පසඟ පිහිටුවා වැඳලා, බිම දිගා වෙලා දණ්ඩ නමස්කාරයෙන් වැඳලා, පැහැදිලා ශ්‍රද්ධාව ඇති වෙලා, නැඟී සිටලා “දෙවියනේ” කියා කෑගසලා, රන් කුකුළු රූපයක්, රිදී බිත්තරයක්, රන් දුනු හී දෙකක්, සහ රනින් කළ දේව රූපයක් (ඔබට) පූජා කරමි.
කතරගමේ
බල මහිමේ
දුටු ද එ මේ?
හැම තැනේ
කතරගමේ බල මහිමේ එ මේ හැම තැනේ දුටු ද?
කතරගමේ බල මහිමය එතැනත් (එ) මෙතැනත් (මේ) හැම තැනමත් දැක්කා ද?
මුල් කවි හය වගේ නැතිව මෙම කවිය තනිව ගෙන ක්‍රියාකාරක පද සම්බන්ධය සලකා බැලිය යුතුයි කියලයි මම හිතන්නේ. ඒක දිගට ආවේගාත්මකව කියන හැවිල්ලේ යම් විරාම ලකුණක් යොදපු තැනක් හැටියටයි මේ කවිය මට පේන්නේ. බාරය අවසන් වූ ඇය කතරගමේ බල මහිමය ගැන වර්ණනාවක් කරන්නේ කියවන්නා තුළ ඇය ඉන්නේ කතරගමය කියන හැඟීමක් ඇති කරමින්. නමුත් තවමත් ඇය ඉන්නේ ඇයගේ නිවස ආසන්නයේ නා ගස යට සංහිඳ පාමුල.
කියමින් නම'කුරු ඔබගේ‍
බොළඳුන් ගෙ ද කිරි තුඬ'ගේ
රඟ දෙන්නට වඩමි අගේ
එකති'න් හිමි සඳිනි මගේ
මගේ හිමි සඳිනි! ඔබගේ‍ නම'කුරු කියමින් එකති'න් (එය) බොළඳුන් ගෙ ද කිරි තුඬ'ගේ රඟ දෙන්නට අගේ වඩමි.
මගේ දෙවි සවාමීනි! ඔබගේ නම කියමින්, ඒකාන්තයෙන්ම එය, කටේ කිරි සුවඳ නොගිය කුඩා දරුවන්ගේ මුවේ පවා රඟ දෙන ලෙසට, අලංකාරවත් ලෙස කියැවෙන ලෙසට, ඔබගේ අගය වඩමි.
දුදනො'ද බිඳ
ලද තෙද කඳ
කඳ දෙව් රද
සාමිනේ
මට කළ මෙ විපත අනේ
බලා ගන්නැ දෙවියනේ!
වැජැඹෙන නා මෙ විමනේ
බලන්නැ! නා සාමිනේ
අනේ! දෙවියනේ! මට කළ මෙ විපත බලා ගන්නැ. මෙ නා විමනේ වැජැඹෙන නා සාමිනේ බලන්නැ!
අනේ දෙවියනේ මට කළ මේ විපත්තියට දඬුවම් දෙන බවට වග බලා ගන්න. මේ නා ගස විමන කරන් වැජඹෙන නාග ස්වාමීනි (එහෙමත් නැති නම් පිහිට වෙන නාථයානෙණි කියා එහි වෙසෙන වෘක්ෂ දේවතාවට) මට කළ විපත බලන්න.
විස්තරය:
නාග රාජයන් තුඹසක මිස නා ගස් වල වසන බවක් නම් අසා නැත. මෙතැන නා ගසින් සැදි වදුලක් හෙවත් අඳුරු ස්ථානයක් නිසා එම වදුල තුළ නාගසක් යට සැදුනු හුඹහක් තියෙනවා උපකල්පනය කිරීම එක ක්‍රමයකට මේ ගැටලුව විසඳීමකි. අනික් පැත්තෙන් බලන කොට ගස් බෙන වල නාගයින් සිටි කතා අපේ සාහිත්‍යයේ හමු වෙනවා (බෙනය, බිලය, ගස් බිළය, බිල, රුක්·සිදුර, ගුල, බුහුරු රුක්හි, බුහුර, අරණය, කෝටරය, කුලඉහ, කුඹල, ඉරඳ, hole, cavity, or hollow in a tree, fissure, burrow). උදාහරණ විදියට පන්සීය පනස් ජාතක පොතේ 164 වන "නකුල ජාතකයේ" එන "එසමයෙ පන්සල සමීපයෙහි සක්මන් කෙළවර තුඹසක මුගටියෙක් වාසය කෙරෙති. එතනට සමීපයෙහි ගස් බිලක (බෙනයක) සර්පයෙක් වාසය කෙරෙයි" යන්න ගත හැක. මෙම කවි පන්තිය ගැන ඇති බොහෝ විචාර වල "නා සාමිනේ" නාගයකු ලෙස හඳුන්වනවා දකින්නට ලැබෙනවා (2 මූලාශ්‍රය හැර). නමුත් මෙතැන "නා රජු" කියන්නේ, නා=නාථ=නාථයා=පිහිට වෙන තැනැත්තා=දෙවියා, ලෙස වෘක්ෂ දේවතාවක් ලෙස සැලකීම ද වඩාත් උචිත බවක් මා දකින්නේ දෙවිදියෙන් ඕනෑම විදියකට තේරුම් ගත්තත් කමක් නැහැ කියන මතයේ ඉඳ ගෙන. ඊට හේතු තමයි, "නා විමන" යන්නෙන් හුදෙක් නා වදුල යට තියෙන හුඹහකට වඩා නා වෘක්ෂය විමානය කර ගත කියන අරුත ගැළපෙන නිසා. දෙවැන්න තමයි "නා විමන" නා ගස්, හෝ නා වදුලු විමානය නොව "නාග විමානය" කියා ගත හැකි වුවත් මීට පෙර එන කවිවල නාගයකු හෝ හුඹහැක ගැන රැයිපියෙල් කිසිම සඳහනක් නොකිරීම. මෙම නා විමනේ වෙසෙන්නේ නාග රාජයකු නොව දෙවියකු බව සිතීමට තුඩු දෙන තවත් හේතුවක් වනුයේ, තුඹසක වෙසෙන නාග රාජයින්ට කිරි ආදිය දී පුද දීම හෝ සැලකීම කෙරුනත්, සංහිඳක් හෝ මල් පැලක් සාදා පුදදෙන්නේ දෙවියන් වීම නිසා. මෙනයින් බලන විට මේ දෙවියා "අයියානායක" වැනි ඕනෑම දෙවියකු හෝ එම නුග ගසට අරක් ගත්තේ යැයි ගැමියන් විශ්වාස කරන නමක් රහිත වෘක්ෂ දේවතාවකු හෝ වෙන්න පුළුවන්.
සැකසුම: චිරාන් වින්ඩ්සර්
සෙවණැලි අවදි නොමවන වැව් ඉවුරු කොණේ
කාලය විසින් හෑරුව නුග ගසක බෙ‍නේ
මළ කා කළුව ගිය ආයුද කැබලි පෙනේ
දෙවියෙක් නැත ද මෙහි බලයක් තිබෙනු දැනේ
බුදු ගුරු ශනි හිරුට හිමි හැම දවස් වල
මේ සංහිඳේ එළියක් ඇත සවස් කල
ලෙඩ දුක් වලින් මිදුමට බාරයක් කළ
හැම දෙන එතැන රැස්වෙති ගම ගෙවල් වල
වන පෙත දැවෙන විට වැද මළ හිරුගෙ රත
ගනඳුර වසන විට ආලෝකයෙහි නෙත
සඳරැස් ගලන විට තෙරපී සෙවන මත
එක දෙවියෙක් නොවේ දාහක් එතැන ඇත
දෙවි දේවතාවුන් සැරි සරන මහ වනේ
පවතින බලය ඇඟ ලොම් කුඩකටද දැනේ
මොළයෙන් තමා ලෝකයෙ සුවය වැනසුනේ
මගෙ ගැරහුමට නැත ඒ පිරිස යොමුවුනේ
සංහිඳ ළඟ බාරයට කිරි ඉතිරීම
කෙම්මුර දවස්වල පානින් සැරසීම
වන අතු කඩා ගස් දෙබලක දැවටීම
මා නොකෙරුවත් නො කෙළෙමි එය ගැරහීම
සාගත වසංගත හා එන නියඟ වලින්
සහනය පතා වන දෙවියන් ළඟට කෙළින්
යන මේ පිරිස සැරසීමට නුවණ "මලින්"
පෙළෙඹෙන අයට අනුකම්පා කරමි මුලින්
ගංගොඩ ව‍ටා මෝරන වන ලැහැබ මැන
අහුමුලු නෑර සිය අණසක පතුරු වන
බලවත් අය්යනායක දෙන ගොදුරු ගෙන
මේ අය රකිනු මැන යන එන සියලු තැන
පත්තෑ ගැටුස්සන් දෙබරුන් සිටින තැන
මීමුන් මදින් මත්වී අං මදින තැන
වැව්වල මිනී කන කිඹුලන් ගැන ද දැන
මේ අය රකිනු මැන යන එන සියලු තැන
මාපිල් පිඹුරු නා පො‍ළඟුන් සිටින තැන
අලි කොටි වලස් මුළු කොලහල කරන තැන
නිතරම ඔබ පුදන මේ අය ඇඳින ගෙන
බලවත් දෙවිතුමනි දිව රෑ රකිනු මැන