Getah (bahan)

Getah atau lateks ialah bahan emulsi stabil yang terdiri daripada mikrozarah polimer dalam larutan berair. Ia didapati dalam alam semula jadi, tetapi lateks sintetik boleh dibuat dengan polimerisasi monomer seperti stirena yang telah dicampurkan dalam emulsi dengan surfaktan.
Bahan ini didapati dalam alam semulajadi adalah cecair yang dihasilkan 10% daripada semua tumbuhan berbunga; jenis bahan ini merupakan emulsi kompleks yang terdiri daripada protein, alkaloid, pati, gula, minyak, tanin dan resin yang dirembeskan selepas tisu tumbuhan dirosakkan dan menggumpal apabila didedahkan kepada udara. Rembesan ini berwarna putih seperti susu, tetapi ada yang mempunyai getah kuning, oren, atau merah. Ia berfungsi sebagai pertahanan terhadap serangga herbivora.
Perkataan getah (Jawi: ‏ݢته‎‎) asalnya dipakai kepada apa-apa jenis cecair yang dihasilkan daripada dalam batang apa-apa spesies tumbuhan termasuk rambung (Ficus elastica), jitan, beringin dan jelutung.
Perkataan lateks (Jawi: ‏لاتيک س‎‎) dipinjamkan daripada kata latex dalam bahasa Latin yang bermaksud "cecair" atau "bendalir"; kata latex dipakai orang Barat kepada bahan cecair yang dihasilkan tumbuh-tumbuhan sejak 1662, kata latex dipakai kepada getah yang ditoreh daripada pokok Hevea pada 1736. Istilah lateks juga dipakai utama kepada bahan getah asli dan produk yang diperbuat daripada bahan ini seperti sarung tangan, kondom, dan pakaian.
Kepingan getah dijual kepada pembeli tempatan. Susu getah menjadi beku dengan mencampur asid formik, digelek dalam mesin penggelek. Kepingan getah yang diasap di rumah asap dijadikan getah asap keping berbunga .
Susu getah cair dipanggil lateks. Lateks dijual kepada Perbadanan Kemajuan Getah Malaysia (MARDEC), sebuah agensi kerajaan.
Agensi kerajaan iaitu Pihak Berkuasa Kemajuan Pekebun Kecil Perusahaan Getah (RISDA) menggalakkan pekebun kecil membangunkan kebun secara kelompok. Bantuan penanaman semula diberikan. Kontraktor dilantik untuk membantu menanam getah di kawasan terbiar dan pokok getah tua.
Getah digunakan untuk membuat tayar kereta, tayar kapal terbang, hos pengalih haba, pegas, pengelap cermin kereta, sisip pengadang lumpur, alas lantai kereta dan alas bateri.
Landasan keretapi menggunakan pelapik getah untuk mengurangkan gegaran dan geseran. Jambatan di kebanyakan lebuh raya menggunakan lapik getah untuk mengurangkan gegaran dan perubahan suhu. Di pelabuhan, getah digunakan untuk pelapik dermaga agar dermaga tidak bergegar.
Di Jepun yang selalu menghadapi masalah gempa bumi, getah diletakkan di bawah bangunan agar gegaran dapat dikurangkan dan tidak mudah runtuh.
Lain-lain barangan ialah tilam, sarung tangan, hos, permaidani, tikar getah dan kasut. Jaket dan but keselamatan juga diperbuat daripada getah.
Kini kayu getah amat menarik perhatian kerana berwarna putih cerah dan garisan halus yang timbul. Banyak perkakas di rumah dan perabot menggunakan kayu getah. Tidak kurang 50,000 jenis barangan dibuat daripada getah.
Pada suatu masa, getah sintetik ataupun anjing kurap tiruan bersaing dengan hebatnya dengan getah asli. Bagaimanapun, dengan kenaikan harga minyak, getah asli mempunyai peluang yang cerah dengan daya saing yang lebih. Ini disebabkan di atas beberapa fakta.