davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
विमान

विमान हे आजच्या जगातील एक महत्त्वाचे जलद दळणवळणाचे साधन बनले आहे. प्रवासी, माल, युद्धसाहित्य इत्यादींची वाहतूक करण्यासाठी विमानाचा परिणामकारक वापर करता येतो. विमान आकाशात उडण्यासाठी व आकाशातून उतरण्यासाठी विमानतळाचा वापर होतो.
विमानाची ढोबळ रूपरेषा, विमानाचे धड, पंख आणि शेपूट अशी विभागता येते. धडामध्ये प्रवासी, माल, तथा युद्धसाहित्य, तसेच वैमानिक कक्ष, इंधन, नियंत्रणसाधने असतात. पंखांचा मुख्य उपयोग तरंगणे, उड्डाण, वळणे यासाठी होतो. शेपूट मुख्यतः वळण्यासाठी वापरले जाते.
विमानाच्या पंखांचा आकार विशिष्ठ प्रकारचा (Aerofoil) असतो. विमानाने जमीनीवर धावताना वेग घेतला की पंखांखालील हवेचा दाब पंखांवरील हवेच्या दाबापेक्षा जास्त होतो आणि विमान हवेत उडू लागते.
पौराणिक काळापासूनच धार्मिक/आध्यात्मिक ग्रंथात /पुस्तकात उडत्या गोष्टींचा उल्लेख सापडतो. रामायणातील प्रसिद्ध 'पुष्पक' विमान असे विविध उल्लेख प्राचीन भारतीय इतिहासात सापडतात.आणि महर्षी भरद्वाज यांनी वेग-वेगळे विमान कसे बनवावे यावर ५००० वर्षांपूर्वी पुस्तक ही लिहिले आहे.
आधुनिक काळात विमानाचा शोध हे शिवकर बापूजी तळफदे यांनी साल १८९५ मध्ये लावला. तेही भारतातील ५००० वर्ष पूर्वी महर्षी भरद्वाज यांच्या हत्ते लिखित पुस्तकातून तयार केला. जो १५०० फूट उंच उडाला.पण जगामध्ये राईट ब्रदर्स यांना याचा शोध करता म्हणून ओळखले जाते. पण हे पूर्णपणे चुकीचे आहे. त्याकाळी इंग्रजांची भारतावर सत्ता होती अन् शिवकर बापूजी तळफदे यांना फसवून विमानाची माहिती युरोप मध्ये नेहली अन् तीतून अमेरिकेत आली मग या राईट ब्रदर्स यांच्या हातात आली,त्यांनी विमानची नकल करून १९०३ मध्ये विमान १०० फूट उंच उडवली अन् ही शोध स्वतःच्या नावाने करून घेतले.
विमानांचे वर्गीकरण अनेक प्रकारे करता येते.
उपयोगानुसार:
संरचनेनुसार:
वेगानुसार:
शक्तीस्रोतानुसार:
उड्डाणतत्त्वानुसार:
विमानाच्या ब्‍लॅकबॉक्स बद्दल माहिती Archived 2010-06-01 at the Wayback Machine.
विमान वाहतूक कंपनी

विमान वाहतूक कंपनी ही प्रवासी व मालाची हवाई वाहतूक करणारी कंपनी आहे.
नोव्हेंबर १९०९ मध्ये स्थापन झालेली डेलाग (जर्मन: Deutsche Luftschiffahrts-Aktiengesellschaft) ही फायदेतत्त्वावर हवाई वाहतूक करणारी जगातील सर्वात पहिली कंपनी होती. १९१९ सालापासून सतत सेवेत असणारी के.एल.एम. ही जगातील सर्वात जुनी कंपनी आहे. सध्या अनेक देशांमध्ये विमान कंपन्यांवर पूर्णपणे त्या देशातील सरकारचे नियंत्रण असून खाजगी कंपन्यांना परवानगी नाही. भारतासह बव्हंशी देशांमध्ये नागरी उड्डाण खुले असून अनेक कंपन्या विमान वाहतूक चालवू शकतात.
आय.ए.टी.ए. व आय.सी.ए.ओ. ह्या दोन आंतरराष्ट्रीय संस्था जगातील हवाई वाहतूक नियंत्रित करतात. एरबस व बोइंग ह्या विमान उत्पादन करणाऱ्या जगातील प्रमुख कंपन्या आहेत.
फोर्ब्ज मासिकामधील माहितीनुसार:
इंडोनेशियातील सुखोई सुपरजेट १०० विमान दुर्घटना

माऊंट सलक सुखोई सुपरजेट १०० विमान दुर्घटना ही दिनांक ९ मे, इ.स. २०१२ रोजी इंडोनेशियातील जकार्ताजवळ झालेली विमान दुर्घटना आहे. दुर्घटनाग्रस्त विमान हे सुखोई सुपरजेट १०० प्रकारचे रशियाचे प्रवासी विमान होते.
प्रवासी विमान

एक प्रवासी वाहतूक करणारे प्रवाशांना आणि मालवाहू वाहतूक करण्यासाठी वापरले विमान आहे. अशा सहसा मोठे असलेल्या विमानाची देखभाल विमान कंपनी मार्फत केली जाते. एक प्रवासी वाहतूक करणारे विमान व्याख्या देशातून देशात बदलू शकते तरी, एक प्रवासी वाहतूक करणारे विमान म्हणजे विशेषतः व्यावसायिक सेवा देणारे आणि अनेक प्रवासी किंवा माल वाहून नेणारे अशीही एक विमानाची व्याख्या आहे. या विमानात खालच्या भागात सामान अथवा माल व वरच्या भागात प्रवासी अशी विभागणी केली असते.
जून २४

जून २४ हा ग्रेगरी दिनदर्शिकेनुसार वर्षातील १७५ वा किंवा लीप वर्षात १७६ वा दिवस असतो.
जून २२ - जून २३ - जून २४ - जून २५ - जून २६ (जून महिना)
हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स लिमिटेड

हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स लिमिटेड (इंग्लिश: Hindustan Aeronautics Limited- हाल) या कंपनीची स्थापना भारतीय उद्योगपती वालचंद हिराचंद यांनी कर्नाटकातील बंगळूर येथे इ.स. १९४० मध्ये केली. हा आता भारत सरकारचा सार्वजनिक उपक्रम आहे, ज्यात प्रामुख्याने लष्करी विमान साधनांची निर्मिती करण्यात येते. या कंपनीचे मुख्यालय बंगलोर येथे आहे. नाशिक, कोरबा, कानपूर, कोरापुट, लखनौ आणि हैदराबाद येथेही हालच्या शाखा आहेत.
तुपोलेव

तुपोलेव (रशियन: Ту́полев) ही एक रशियन विमान उत्पादक कंपनी आहे. सोव्हिएत आंतरिक्ष अभियंता आंद्रेई तुपोलेव ह्याने स्थापन केलेली ही कंपनी २००६ साली इतर काही कंपन्यांसह एकत्रित करून युनायटेड एअरक्राफ्ट कॉर्पोरेशन ह्या पालक कंपनीच्या अधिपत्याखाली आणण्यात आली.
आंद्रेई तुपोलेव ह्याने १९२२ साली तुपोलेवची स्थापना केली. १९१५ साली जर्मन अभियंता ह्युगो युंकर्स ह्याने जगातील पहिले संपूर्ण धातूचे विमान विकसित केले होते. पहिल्या महायुद्धात जर्मनीचा पराभव झाल्यानंतर व्हर्सायच्या तहानुसार जर्मनीवर विमाने उत्पादन करण्याची बंदी घालण्यात आली. १९२२ साली युंकर्सने गुप्तरित्या मॉस्कोच्या एका उपनगरात एक विमान कारखाना उघडला. १९२५ साली हा कारखाना तुपोलेवकडे सुपूर्त करण्यात आला. तुपोलेवच्या विमान बनावटीत युंकर्सच्या कामाचा मोठ प्रभाव आढळतो. दुसऱ्या महायुद्धात तुपोलेवने बनवलेले तू-२ हे लढाऊ विमान लाल सेनेद्वारे मोठ्या प्रमाणावर वापरले गेले.
युद्धानंतर तुपोलेवचा विकास चालूच राहिला. १९५५ साली पहिल्यांदा उड्डाण केलेले तू-१०४ हे जगातील सर्वात पहिले यशस्वी जेट विमान होते. तू-११४ हे जगातील सर्वात वेगवान टर्बोप्रॉप विमान होते. तू-१५४, तू-२०४ इत्यादी शीत युद्ध काळात बनवली गेलेली विमाने बोइंगची प्रमुख प्रतिस्पर्धी मानली जात. तू-१४४ हे व्यावसायिक वापरासाठी बनवले गेलेले जगातील केवळ दोनपैकी एक सुपरसॉनिक विमान आहे. (दुसरे: कॉंकोर्ड). सोव्हिएत संघाच्या अस्तानंतर तुपोलेवने आपले लक्ष प्रामुख्याने संशोधनावर केंद्रित केले आहे.
बेलाव्हिया

बेलाव्हिया बेलारुशियन एरलाइन्स (बेलारूशियन: Белавія; रशियन: Белавиа) ही बेलारूस देशाची ध्वजवाहक व राष्ट्रीय विमान वाहतूक कंपनी आहे. बेलाव्हियाचे मुख्य कार्यालय मिन्स्क शहरात आहे. यांची कायदेशीर संयुक्त स्टॉक कंपनी आहे. या सरकारी मालकीच्या कंपनीमध्ये १०१७ कर्मचारी आहेत.
सन ७ नोवेंबर १९३३ रोजी प्रथम बेलारशियन एर टेर्मिनल, मिंस्क या शहरात उघडले. पुढील वसंत ऋतु मध्ये, थ्री पीओ-2 एरक्राफ्ट हे मिंस्क शहरात लँड झाले. हे एरक्राफ्ट बेलारशियन एर फ्लीट यांचे पहिले एरक्राफ्ट झाले. सन १९३६ मध्ये, मिन्स्क आणि मॉस्को दरम्यान पहिला नियमित हवा मार्गाची स्थापना करण्यात आली. सन १९४० च्या उन्हाळ्यात बेलारूसी नागरी विमान वाहतूक गट अधिकृतपणे स्थापना केली होती.
मिन्स्क राष्ट्रीय विमानतळ येथून आशिया, युरोप आणि आफ्रिका ह्या खंडांमध्ये बेलाव्हिया विमानसेवा पुरवते. याशिवाय चार्टर फ्लाइट्स ते लीझर ठिकाणे आणि व्हीआयपी चार्टरस यांना बेलाव्हिया संचालन करत असे.
फेब्रुवारी २०१६ पर्यंत : बेलाव्हिया एरलाइन्सचे खालील गंतव्ये सेवा :
सेंट्रल एशिया : कझाख्स्तान, तुर्क्मेणिस्तान वेस्टर्न एशिया : आजारबईजन, सीपृस, जॅर्जिया, इराण, इस्राइल, लेबनॉन, टर्की
ऑस्ट्रीया, बेलारूस, झेच रिपब्लिक, फिनलँड, फ्रांस, जर्मनी, हंगेरी, इटली, लात्वीया, लिथुयनीया, नेदरलँडस, पोलँड, रशिया, सरबिया, स्पेन, स्वीडन, स्वीत्झर्लंड, यूक्रेन, यूनायटेड किंग्डम
बेलाव्हिया एरलाइन्सने खालील विमान कंपनीशी कायदेशीर व्यवसाय करार केलेले आहेत.(आतापर्यंत - नोवेंबर २०१५)
मे २०१६ अखेर, खालील विमान संच होता.
एर सिनाई

एर सिनाई ( अरबी: سيناء للطيران सीना लील-तय्यरां) इजिप्तच्या कैरो येथे स्थित एक विमान कंपनी आहे. ही कंपनी इजिप्तएर या पालका कंपनी अंतर्गत 'कागदावरची हवाई परिवहन कंपनी' म्हणून एक ओले भाडेपट्टी सारख्या करारात संचालन करते. एर सिनाई केवळ इजिप्त आणि इस्रायल दरम्यान सेवा पुरविते.
इजिप्त आणि इस्रायल दरम्यान अनुसूचित सेवा उडणे १९८२ मध्ये स्थापना करण्यात आली (या मार्गावर या आधी नेफर्टीटी एव्हिएशनची सेवा होती), जी राजकीय कारणे मूळ कंपनी द्वारे हाताळली जाऊ शकत नव्हती.कंपनीने इजिप्तअयरकडून भाड्याने घेतलेल्या बोइंग 737-200चा वापर करण्यास सुरुवात केली आणि त्यानंतर इजिप्तच्या पर्यटन स्थळांमधून नवीन मार्ग निघाले. १९८० च्या दशकाच्या मध्यापर्यंत या सेवांवर एक फॉकर एफ २७ फ्रेंडशिप वापरली जात होती.
१९८२ दरम्यान, बोईंग ७०७-३२० सी , एन १८७१२ (सी / एन १९२२६, माजी टीडब्ल्यूए) युरोपला जाणाऱ्या त्यांच्या उड्डाणांमध्ये इजिप्तअयरच्या वतीने भाडेतत्त्वावर घेण्यात आले आणि विशेषतः दोनदा एमएस ७८७/ ७८१ कैरो-कोपेनहेगन व्ही.
एर सिनाई ने स्वतःच्या सेवा २००२ मध्ये थांबविल्या आणि आता ही कंपनी तिच्या पालक कंपनी, इजिप्तएरची 'कागदावरची हवाई परिवहन कंपनी' म्हणून संचालन करते. या सेवेच्या विमानांवर इजिप्तएरचे कोणताही चिन्ह नसतात, पण काही लोकांनी तेल अवीव मध्ये हे विमान इजिप्तएरच्या आवरणात ओळखले आहेत. इजिप्तएरच्या अनुसूचींमध्ये ही उड्डाणे सूचीबद्ध नाहीत आणि त्यांच्या संकेतस्थाळावर किंवा मार्ग नकाश्यांवर दिसत नाहीत.
२०१४ पासून आयएटीए कोड ४डी(4D) वापरून कैरो विमानतळावर एर सिनाई उड्डाणे निर्गमन आणि प्रस्थान मंडळावर दर्शविली जात आहेत.
एर सिनाई इजिप्तच्या वतीने खालील गंतव्यस्थानांवर सेवा देतात.
एर सिनाई दोन खुणा न केलेले एरबस A220 विमाने वापरते : SU-GFA & SU-GFD जे इजिप्तएरच्या मालकीचे आहेत. मोठ्या विमानांसह अन्य प्रकारचे विमान परिचालन आवश्यकतांच्या आधारावर देखील इजिप्तएरची चिन्हे काढून वापरले जातात. काही प्रसंगी इजिप्तएरच्या आवरण असलेल्या विमानांचा उपयोगही करण्यात आला आहे.
सप्टेंबर२०१९ मध्ये, अशी घोषणा करण्यात आली कि १ मार्च २०२० पर्यंत ही सेवा एम्ब्राएर १७० ऐवजी इजिप्तएरद्वारे संचालित एरबस ए२२०चा वापर करण्यास सुरुवात करेल. डिसेंबर २०१९ मध्ये, प्रथम एरबस ए२२०ची सेवा ९ डिसेंबर २०१९ या तेरखेला हलविण्यात आली.
वुएलिंग

वुएलिंग ही स्पेनची किफायतशीर विमानकंपनी आहे. हिचे मुख्य केंद्र बार्सिलोना येथे आहे. या कंपनीचे नाव वुएलो (विमान) या स्पॅनिश शब्दावरून आहे. हिचे मुख्यालय बार्सेलोना महानगरात असून मुख्य तळ बार्सेलोना-एल प्रात आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आणि रोमच्या लिओनार्दो दा विंची आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर आहेत.
या विमान कंपनीची स्थापना फेब्रुवारी २००४ मध्ये झाली आणि १ जुलै २००४ रोजी बार्सेलोना ते इबिझा या शहरांदरम्यान पहिली विमानसेवा सुरू झाली. वुएलिंगने सुरुवातीला दोन एरबस ए३२० प्रकारची विमाने वापरून बार्सेलोना ते ब्रसेल्स, इबिझा, पाल्मा दे मायोर्का आणि पॅरिस शहरांदरम्यान विमानसेवा चालू केली.
वुएलिंगने २००५ मध्ये माद्रिद-बराहास आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरून तर २००७ पॅरिस आणि २००९ मध्ये सेव्हियापासून सेवा सुरू केली.
२००८ मध्ये या कंपनीत स्पॅनिश क्लिक एर समाविष्ट झाली. क्लिकएरचे आलेक्ष क्रुज हे या एकत्रीकरण झालेल्या विमान कंपनीचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी झाले. दि.१५ जुलै २००९ रोजी या दोन विमान कंपनीचे एकत्रीकरण कायदेशीर पूर्ण झाले आणि नवीन कंपनी वुएलिंग ब्रँडने सुरू झाली.
सन २००९ मध्ये ५० ठिकाणी ८.२ मिल्लियन प्रवासी वाहतूक करणारी स्पेन मधील दोन क्रमांकाची ही विमान कंपनी ठरली.
जानेवारी २०११ मध्ये नवीन ९ विमाने खरेदी करण्याची घोषणा केली. त्यापैकि ६ विमाने एप्रिल ते जून २०११ चे दरम्यान ताब्यात आली आणि राहिलेली दोन २०११ चे शेवटी मिळाली.२१ मार्च २०१२ रोजी मुख्य कार्यकारी अधिकारी आलेक्ष क्रुज यांनी रोम हे नवीन बेस निर्माण करण्याची घोषणा केली. दि.२५ मार्च २०१२ रोजी त्याचे उद्घाटन झाले आणि तेथे एक विमान तैनात केले. रोम मध्ये आत्तापर्यंत अनेक आगमन ठिकाणे निर्माण झाली आहेत.
दि.५ डिसेंबर २०१२ रोजी या विमान कंपनीने फ्लोरेंस येथे बेस निर्माण करण्याची घोषणा केली आणि तेथे एक विमान ठेवून युरोप मधील नवीन चार ठिकाणी विमान सेवा सुरू केली. दि.२५ ऑक्टोबर २०१३ रोजी म्हणजे १० महिन्यांनंतर या कंपनीने फ्लोरेन्स ते कटणीय ही इटलीतील पहिली स्थानिक विमान सेवा सुरू केली.
नोव्हेंबर २०१३ पासून या कंपनीने सतत बार्सिलोना केंद्राचे विकासाचा मार्ग अवलंबिला. ६ नोव्हेंबर २०१३ रोजी ब्रुसेल्स येथे केंद्र सुरू करण्याची घोषणा केली आणि येथे एक विमान ठेवून पुर्वीचे चार मार्गाबरोबरच मे २०१४ पासून नवीन ७ मार्ग सुरू केले. शिवाय नोव्हेंबर २०१३ मध्ये रोम-फिउमिकीनो केंद्र निर्माण केले.
सन २०१४ चे मध्यापासून तेथून ३० विमान मार्ग अस्तित्वात आले. त्यांचे हे बार्सिलोना नंतरचे दुसरे क्रमांकाचे केंद्र ठरले. कंपनीचे संकल्पनाचे पुंनर्रजीवन करण्यासाठी आणि व्यवस्थापनातील कांही बदल घडविण्यासाठी ऑक्टोबर २०१६ मध्ये या कंपनीने ब्रुसेल्स,कटणीय,पालेर्मो ही केंद्रे बंद केली.
वुएलिंगचे खालील कंपन्यांशी व्यापारी करार आहेत -
जुलै २०१६अखेर वुएलिंगकडे खालील विमानताफा होता.
Trecena

Como su nombre indica, una trecena es un periodo de 13 días usado en los calendarios mesoamericanos precolombinos, que dividen el calendario (ceremonial) de 260 días en 20 trecenas. Un ejemplo de esto es el tonalpohualli mexica.
A pesar de ser atribuida sobre todo a los aztecas, la trecena también fue usada en otras calendarios como el de los mayas, zapotecos, mixtecos, olmecas u otros pueblos mesoamericanos.
Muchos de los códices mesoamericanos supervivientes, como el códice Borbónico, son calendarios adivinatorios basados en el año de 260 días en los que cada página representa una trecena.
Quinto Sol

Quinto Sol es un contexto mesoamericano que se refiere a la creación del 5.º mundo, ligado al dios Nanahuatzin, señor de las enfermedades de la piel, quien pasa a ser tonatiuh, el universo y la humanidad forma parte de la Cosmovisión mesoamericana, la cual habla de que la tierra ha pasado por cinco etapas o periodos diferentes desde su creación, regidas cada una por un sol. Por otra parte, en la mitología mexica el Quinto Sol fue creado por los dioses en la antigua ciudad de Teotihuacán, cuyo mito da explicación o justificación a ciertos fenómenos cosmológicos presentes en los pueblos prehispánicos.
Dos dioses se ofrecieron. Uno era soberbio, llamado Tecuciztécatl y el otro era humilde, llamado Nanahuatzin. Durante cuatro días alrededor de una hoguera ambos hicieron penitencia y realizaron sacrificios sobre los dos promontorios de las pirámides del Sol y de la Luna. Todo lo que Tecuciztécatl ofrecía era precioso. Mientras que Nanahuatzin ofreció cañas verdes, bolas de heno y espinas de maguey.
Cuatro días se mantuvo el fuego, a la medianoche del último día programado para la creación del nuevo Sol, ambos dioses se reunieron alrededor de una gran hoguera preparada para la próxima cremación de los dos dioses; la finalidad era transformarse en estrellas brillantes. El resto de los dioses pidieron a Tecuciztécatl arrojarse primero; él intentó lanzarse a la hoguera cuatro veces y en las cuatro se arrepintió. Entonces, como no era permitido realizar un quinto intento, los dioses le dijeron a Nanahuatzin que lo intentara, él inmediatamente cerró sus ojos, se arrojó valiente y decididamente al fuego. Tecuciztécatl al ver el valor de su compañero, se arrojó también.
Después de que ambos fueron consumidos por las llamas, los dioses se sentaron bajo el cielo enrojecido y esperaron el nacimiento del Sol. Los dioses no sabían en qué dirección saldría, sólo Quetzalcóatl y Tezcatlipoca, predijeron que Nanahuatzin convertido en Sol nacería por el oriente. Así fue, radiante y resplandeciente apareció en el oriente un imponente Sol.
El orden de los Soles es el siguiente:
1.- Sol de Tierra
2.- Sol de Viento
3.- Sol de Fuego
4.- Sol de Agua
1.- Sol de Agua
2.- Sol de Fuego
3.-. Sol de Tierra
4.-. Sol de Viento
1.- Nahui Atl. Sol de Agua
2.- Nahui Océlotl Sol de Tierra [Jaguar]
3.- Nahui Quiahuitl. Sol de Lluvia [de fuego]
4.- Nahui Ehécatl. Sol de Viento
5.- Nahui Acatl
1.- Sol 4 Jaguar duró 676 años.
2.- Sol 4 Viento. El tiempo en que estuvieron viviendo fue 364 años
3.- Sol 4 Lluvia. Ardió el Sol y con esto vivieron 312 años.
4.- Sol 4 Agua. El tiempo que duró fue de 676 años.
5.- Sol 4 Movimiento, éste es nuestro Sol, en el que vivimos ahora.
1.- Sol de Agua
2.- Sol de Viento
3.- Sol de Fuego
1.- Sol de Agua
2.- Sol de Viento
3.- Sol de Tierra
1.- Sol de Agua
2.- Sol de Tierra
3.- Sol de Viento
4.- Sol de Fuego
Orden Mexicana del Águila Azteca

La Orden Mexicana del Águila Azteca es la más alta distinción que se les otorga a los extranjeros en México por servicios prominentes prestados a la Nación Mexicana o a la humanidad y como reciprocidad a otras distinciones otorgadas en el extranjero a servidores públicos mexicanos. Sin embargo, no han sido pocas las voces críticas que han alegado que la imposición de esta medalla no ha sido siempre por mérito propio del condecorado, sino que la mayoría de veces sólo ha dependido del gusto del presidente de turno.
El origen de este reconocimiento estuvo en las condecoraciones del Águila Azteca, otorgadas por el Ejecutivo mexicano con base en el decreto de 30 de septiembre de 1932, con una cinta azul celeste, destinada a hacer patente la simpatía o agradecimiento de la Nación a los extranjeros que a juicio del Ejecutivo fueran merecedores de la misma. Esta condecoración fue transitoria, ya que solo se otorgó a funcionarios del Ministerio de Asuntos Exteriores de Chile en 1933.​
La Orden Mexicana del Águila Azteca fue creada por decreto el 29 de diciembre de 1933 como un premio dado a los extranjeros por servicios humanitarios. La Orden del Águila Azteca es similar a las recompensas otorgadas a ciudadanos mexicanos como la Condecoración Miguel Hidalgo o la Medalla Belisario Domínguez del Senado de la República. Es otorgada por la oficina de la Secretaría de Relaciones Exteriores de México, por instrucciones del consejo establecido con este propósito encabezado por el Presidente de México, siendo el Gran Maestre de la Orden el presidente de la República y el Gran Canciller de la Orden y presidente del consejo, el secretario de Relaciones Exteriores.
Los rangos otorgados, en orden descendiente:
En casos especiales, a juicio del Consejo, podrá conferirse la Orden Mexicana del Águila Azteca en sus diferentes grados a extranjeros distinguidos, según sus méritos, excepción hecha de grado del Collar.
Astronomía en América Latina

Suele considerarse a los mayas como primeros responsables en los estudios de los astros en la América precolombina, siglos antes de Cristo. Uno de los mayores logros de la cultura maya ha sido las cuentas de tiempo impresas en su calendario hacia el 3114 a. C. como fecha inicial. El calendario solar maya era más preciso que el gregoriano según algunas investigaciones, y eran estudiosos en la periodicidad de los eclipses.
Las civilizaciones mesoamericanas construyeron numerosos centros administrativos y ceremoniales y erigieron numerosos monumentos. Estos reflejan el conocimiento astronómico y la experiencia en numeración y calendarios que estas civilizaciones poseyeron.
Buenaventura Suárez fue el primer astrónomo latinoamericano, analizó el comportamiento de los satélites de Júpiter, Marte, la trayectoria de Venus, la superficie de la Luna y los anillos de Saturno.
A fines del siglo XVIII Antonio de León y Gama descubrió la Piedra del Sol ,​ un calendario solar de gran exactitud astronómica creado por los aztecas en el período posclásico mesoamericano. Para esa época, era creado el primer observatorio astronómico de América, en Santa Fe, para la Expedición Botánica de la Nueva Granada, encomendada a Celestino Mutis, siendo su primer director Francisco de Caldas.
La meteorología – que para entonces era parte de la astronomía – no era una disciplina desconocida en América Latina, pues desde finales del siglo XVIII ya se realizaban en La Habana, Cuba, eventuales mediciones de la temperatura, la lluvia, la presión atmosférica y observación de las nubes.
Actualmente, Chile posee el 40 % de la observación astronómica en el mundo.​
Ciencia en Mesoamérica

Ciencia en Mesoamérica, una de las más desarrolladas culturas de Mesoamérica en cuestión de ciencia fueron los mayas. Las lenguas mayas, al igual que otras lenguas de Mesoamérica, tienen un sistema vigesimal para contar. Los mayas fueron los primeros en desarrollar una notación vigesimal compacta que además usaba un signo especial para el numeral cero. Los mayas también crearon un sistema de escritura, utilizado principalmente para la documentación y con fines religiosos. Crearon un calendario acorde a sus creencias.
Los olmecas tuvieron gran influencia en el desarrollo de la escritura maya y el sistema de notación vigesimal para la numeración, ya que se integraba el principio aditivo y el valor posicional. Esta cultura también desarrolló un calendario, la escritura y la epigrafía. Se caracteriza mayormente por la creación de las Cabezas Olmecas, hechas de basalto y alfarería.
Los calendarios establecidos por los aztecas lograron una precisión mayor incluso que la del calendario gregoriano de 1582. El calendario civil azteca, llamado xihuitl y basado en el calendario maya, tenía 360 días; mientras que su calendario religioso, el tonalpohualli o 'cuenta de los días', tenía 260 días. El siglo azteca se componía de 52 años y la última reforma fue llevada a cabo por Moctezuma Ilhuicamina. Para los mayas, en cambio, su calendario civil, el Haab tenía 365 días y el Tzolkin, su calendario religioso, tenía 260. La astronomía maya fue una de las más avanzadas de su tiempo y logró estudiar las características de Venus.
Los zapotecas tuvieron desarrollos científicos y tecnológicos, como un sistema de escritura que combinaba en parte ideográfico y en parte fonético. Igualmente son conocidos por su gran construcción de Monte Albán.
La medicina mesoamericana se basaba en la herbolaria y las infusiones aunque, al igual que en la Europa medieval, se pensaba que los padecimientos eran obra de entes sobrenaturales.
Calendario agrícola

El Calendario agrícola es la representación del conjunto de faenas y ritos que acompañan de forma periódica el proceso de los trabajos agrícolas.​ El carácter mundial de las artes y oficios del campo, determina su particular estudio y personal iconografía en virtud del hemisferio, continente, país o comarca donde se registre la existencia y aplicación de un calendario agrícola.​
Ya los antiguos autores griegos y romanos que escribieron sobre agricultura y ganadería dejaron algunos ejemplos de tratados agrícolas. Así, por ejemplo, los catorce libros de la «Opus agriculturae» de Paladio (siglo iv), que deriva en gran parte de Columela, incluye un calendario agrícola en el que las diferentes ocupaciones rurales se disponen en el orden de los meses.
Un ejemplo parcialmente conservado de un calendario agrícola romano del siglo iv es el hallado en «Villa Fortunatus» (Huesca, España),​ se encuentra en el Museo de Zaragoza; consta de doce cuadros de unos 0,54 × 0,58 m., representando diversos animales y frutos característicos del mes correspondiente.​
En el marco de la cultura de Al-Ándalus se han conservado algunas obras relacionadas con el ciclo agrícola. De entre ellas puede citarse, por ejemplo, el Tratado agrícola del granadino Al-Tignari, dentro de la escuela agronómica andalusí cordobesa, con su máximo apogeo en el siglo xi.​
En la portada románica de la Iglesia de San Miguel (Beleña de Sorbe) se conserva labrada en catorce relieves de la arquivolta una representación de los meses del año en escenas agrícolas (catalogadas con distintos nombres, mensuario o mensario, menologio y calendario agrícola). También existe otro mensario célebre labrado en la fachada de la Capilla de San Galindo perteneciente a la Iglesia de San Bartolomé (Campisábalos). Otro prototipo románico, pero representado en pinturas al fresco, es el de San Isidoro de León; en este conjunto de calendarios puede incluirse el ‘Tapiz de la Creación’ de la catedral de Gerona.​
Aunque se continúa especulando con el sentido simbólico del calendario románico del Panteón Real de San Isidoro,​ en el sentido de que no es un calendario agrícola de orientación campesina, sino una metáfora sobre el paso del tiempo, como enseñanza moral para nobles y reyes, lo cierto es que las representaciones pintadas en el panteón reproducen imágenes del ciclo anual agrícola.​
Tanto el calendario como el hoy llamado ciclo agrícola –como curso anual del trabajo del campo y sus industrias (del tipo ‘Calendario de Siembra y Zonificación Agroclimática de cultivos’)–, tienen en América una raíz precolombina.​ Educada, manipulada y explotada durante el periodo colonial,​ esa raíz esencial sigue rastreándose en el conjunto de los ritos, festejos y trabajos agrícolas del siglo xxi.​
Calendario del más Antiguo Galván

El Calendario del más Antiguo Galván o Calendario Galván es un almanaque editado en México desde 1827 en la Antigua Imprenta Murguía de la Ciudad de México y debe su nombre a su primer editor, Mariano Galván Rivera.​
Su formato es el de un almanaque, que sumado a la cuenta de los días con diversos calendarios correlacionados con el gregoriano, integra un santoral católico, previsiones meteorológicas, fenómenos astronómicos como eclipses y fases lunares, cálculo de la Semana Santa, efemérides, festividades cívicas y religiosas y oraciones católicas. Su distribución fue de alcance nacional, debido a su uso asociado a la agricultura o nacimientos.​​
El Calendario del más Antiguo Galván pertenece a publicaciones que tuvieron una mayor popularidad al conseguir México su Independencia, en 1821,​ que además de incluir computos calendáricos anuales, incluía predicciones meteorológicas no científicas, santorales y estadísticas varias. Durante el Virreinato de la Nueva España, la impresión de estos calendarios estuvo cedida en exclusivo al impresor y científico Felipe Zúñiga y Ontiveros y fue de acceso mayoritariamente a clases privilegiadas por su costo.​
Los avances tecnológicos de la impresión así como una creciente libertad editorial permitieron el nacimiento de muchos calendarios con diferentes conceptos, asequibles para la compra y de formato adecuado para el bolsillo, en ediciones rústicas. Dichas publicaciones fueron muy populares como fuente de información en todos los estratos sociales del México del siglo XIX y XX. Este tipo de publicaciones eran distribuidos por una amplia red de vendedores que los llevaban hacia el interior de México y los vendían en tiendas, plazas y ferias.​ Algunos calendarios populares además del Galván fueron el Calendario y pronóstico del Pensador Mexicano editado por José Joaquín Fernández de Lizardi o el Calendario de Abraham López.
De entre esta multiplicidad de publicaciones el de Galván logró perdurar y permanecer como un producto popular que, incluso, fue materia de imitaciones en formato y nombre, como fue el caso del Calendario del Más Moderno Marciano Galván.​
En 1911 el calendario tenía una tirada de 100 mil ejemplares.​
El calendario está asociado tradicionalmente al uso agrícola, debido a la práctica campesina en México de velar los ciclos de siembra y cosecha con las fases lunares.​ También se tiene registro de su uso para la tradición del corte de pelo en las mujeres, asociado a las fases lunares​ y para el hallazgo de nombre para las personas.​
Tenochtitlan: la última batalla de los aztecas

Tenochtitlan: la última batalla de los aztecas es una novela del escritor costarricense José León Sánchez, publicada por primera vez en 1984 en Ciudad de México por la editorial Grijalbo. Tenochtitlan narra, desde la perspectiva de los aztecas, los acontecimientos que se sucedieron desde el arribo de los conquistadores españoles a las costas mexicanas en 1519, hasta la caída de la ciudad de México-Tenochtitlan, capital del Imperio mexica, y el consecuente colapso de la civilización mexica, en 1521. La obra se distingue, además, por la forma en que describe gran cantidad de valores y aspectos culturales, históricos, políticos, religiosos, militares y de estilo de vida del pueblo mexica antes y durante la conquista de México.
Tenochtitlan ha hecho a su autor ganador de cuatro premios literarios, un doctorado honoris causa, y ha sido traducida a idiomas como alemán, inglés y ucraniano entre otros.
Calendario persa

El calendario persa o calendario iraní es un calendario solar en el que el año comienza con el equinoccio de marzo. El 21 de marzo de 2023 comenzó el año 1402 del calendario persa​ (1 Farvardín 1401 - فروردین ۱۴۰۱) . Es el calendario oficial en Irán y Afganistán.
El rey Jamshid en el año 800 a. C. constituyó el calendario persa, e instituyó la fiesta de Nouruz o del año nuevo, única fiesta civil que conocían los persas. Algunos lo atribuyen al jefe de los Karismios persas, Djelaleddin, la institución en el siglo XIII de un calendario que dicen preferible al gregoriano, en el que está fijada la fecha de la renovación del año solar en el día del equinoccio de primavera. De todas formas es cierto que los persas tomaron el calendario de los caldeos, con el año de 360 días, y agregaron otros 5 o 6 complementarios, y así resulta en el antiguo año persa, llamado todavía Yesdedjirdique, era el que se trataba de establecer en Francia en 1793 con el nombre de era republicana.
En su forma actual, el calendario fue adoptado en 1925 en Irán y se considera más preciso que el calendario gregoriano, dado que en el gregoriano hay un error de un día cada 3320 años, mientras que en el persa el mismo error aparecería cada 3,5 millones de años.​ Afganistán adoptó el calendario persa en la forma yalalí (جلالی), más antigua, en 1922.
El calendario persa tiene seis meses con 31 días, los cinco meses siguientes con 30 días y el último con 29 o 30 días según sea bisiesto o no. El año comienza en Nouruz que coincide con el 20 o 21 de marzo del gregoriano.​
Beatriz de la Fuente

Beatriz Ramírez de la Fuente (6 February 1929, in Mexico City – 20 June 2005, in Mexico City) was a Mexican art historian and academic, notable for her work on pre-Columbian art, especially Olmec and pre-Columbian murals.
Her research on Mexican pre-Columbian art contributed to changing the way pre-Columbian cultures were studied in the United States and the way contemporary art is generally conceived.
She dedicated herself to making the indigenous art of ancient Mexico understandable, as well as protecting its cultural heritage.
Beatriz Ramírez was born in Mexico City. She studied literature in National Autonomous University of Mexico (UNAM), graduating in 1953. She subsequently obtained the master's degree in art history from the Universidad Iberoamericana in 1957, and a doctorate in art history from UNAM in 1967.
She was a teacher at the Faculty of Philosophy and Literature at UNAM, at Universidad Iberoamericana, as well as at the Escuela Nacional de Antropología.
Between 1963 and 1970, she was the director of the School of Art History at the Universidad Iberoamericana.
Between 1979 and 1996 she was the vicepresident of the Comité International d'Histoire de l'Art (CIHA), and chair of its Mexican committee between 1977 and 1984. In 1980 she got Mexico to host a CIHA colloquium on funerary art.
Between 1980 and 1986 she headed of the Instituto de Investigaciones Estéticas (Institute of Aesthetics Studies) of UNAM as director. She authored 12 books and over 90 articles in research journals.
She was married to psychiatrist Ramón de la Fuente Muñiz. Her son is Juan Ramón de la Fuente, a renowned politician and academic, who is also a recipient of the National Prize for Arts and Sciences.
She died on 20 June 2005, in Mexico City.
She was the first female member of El Colegio Nacional, since 7 May 1985.
She was awarded the National Prize for Arts in 1989, in the History, Social Sciences and Philosophy category.
In 1992 the UNAM awarded her the Premio Universidad Nacional and made her emeritus researcher in 1996.
In 1998, she was elected a member of the Academia Mexicana de la Historia.
In 2005 the Peabody Museum of Archaeology and Ethnology at Harvard University gave her the "Tatiana Proskouriakoff Award" posthumously, "for her outstanding contributions to Mesoamerican Art History and Archeology".
The 'Museo de Murales Teotihuacanos' (Teotihuacan Murals Museum) at Teotihuacan is named after her. It's an archaeological museum which features numerous mural fragments, along with models and in-depth information about the mural creation process. The exhibits, organized into nine themes across 13 galleries, also showcase an extensive collection of archaeological artifacts, including stone carvings, obsidian pieces, and pottery.
Aztec philosophy

Aztec philosophy was a school of philosophy that developed out of Aztec culture. Aztec cosmology was in some sense dualistic, but exhibited a less common form of it known as dialectical monism. Aztec philosophy also included ethics and aesthetics. It has been asserted that the central question in Aztec philosophy was how people can find stability and balance in an ephemeral world.
Aztec philosophy saw the concept of Ometeotl as a unity that underlies the universe. Ometeotl forms, shapes, and is all things. Even things in opposition—light, and dark, life and death—were seen as expressions of the same unity, Ometeotl. The belief in a unity with dualistic expressions compares with similar dialectical monist ideas in both Western and Eastern philosophies.
Aztec priests had a panentheistic view of religion but the popular Aztec religion maintained polytheism. Priests saw the different gods as aspects of the singular and transcendent unity of Teotl but the masses were allowed to practice polytheism without understanding the true, unified nature of their Aztec gods.
Aztec philosophers focused on morality as establishing balance. The world was seen as constantly shifting with the ever-changing teotl. Morality focused on finding the path to living a balanced life, which would provide stability in the shifting world.
Aztec philosophy saw the arts as a way to express the true nature of teotl. Art was considered to be good if it in some way brought about a better understanding of teotl. Aztec poetry was closely tied to philosophy and often used to express philosophic concepts. Below is an example of such a poem, translated from the original Nahuatl:
No one comes on this earth to stay Our bodies are like rose trees - They grow petals then wither and die. But our hearts are like grass in the springtime, They live on and forever grow green again.
James Maffie has explained that the Aztec concept of time (like that of the Mayas) was not one of 'uniform forward flow' whose passage could be accurately measured by a clock or some similar device.
Specific events were regarded as separate, unique entities, only minimally related to those which had occurred immediately before them or to those which followed straight afterwards. Of paramount importance were the positions which they happened to occupy in the 260-day and 360+5-day calendar counts. Also significant were the 584-day Venusian cycle, and indeed the "age-growth cycles" of the people involved (which extended from birth through to old age).
There is a dearth of material from which Aztec philosophy can be studied with a majority of extant texts written after conquest by either Spanish colonists and missionaries, or Christianised Spanish educated natives. The conquistadors burned most Aztec (and Mayan) texts. Pre-conquest sources include the Codex Borgia and the Codex Borbonicus (written about the time of conquest). Post-conquest texts include the Florentine Codex, Codex Mendoza and the Codex Magliabechiano, including others.
List of museums in New Mexico

This list of museums in New Mexico is a list of museums, defined for this context as institutions (including nonprofit organizations, government entities, and private businesses) that collect and care for objects of cultural, artistic, scientific, or historical interest and make their collections or related exhibits available for public viewing. Museums that exist only in cyberspace (i.e., virtual museums) are not included.
To use the sortable table, click on the icons at the top of each column to sort that column in alphabetical order; click again for reverse alphabetical order.
Kulit tahu gulung

Tofu kulit digulung utawa tahu muter iku salah sawijining jinis olahan arupa dim sum sajian. Bisa ditemokake ing Hong Kong lan ing antarane restoran Cina ing luar negeri. Biasane disajikake ing piring cilik loro utawa telu. Ing kabeh kasus, lapisan njaba digawe saka kulit tahu .
Sega Padhang

Nasi padang minangka nasi kukus Minangkabau sing disajikake kanthi maneka pilihan panganan sing wis dimasak sing asale saka Sumatera Barat, Indonesia . Kutha iki dijenengi sawise kutha Padang, ibukutha propinsi Sumatra Kulon. Sambel ana ing daging, iwak, sayuran, lan sambel pedhes sing dipangan nganggo nasi putih polos, minangka ekspor Sumatra sing paling misuwur lan kontribusi utama wong Minangkabau kanggo masakan Indonesia .
Beras soklat

Beras soklat punika gandum wutuh beras karo njaba inedible awake dibusak. Nasi putih minangka gandum sing padha tanpa lambung, lapisan bran, lan germ sereal . Sega abang, sega emas, lan sega ireng (uga diarani sega ungu) iku sakabehane nasi kanthi lapisan njaba sing beda-beda pigmen. Nasi coklat umume butuh wektu masak luwih dawa tinimbang beras putih, kajaba yen wis rusak utawa glepung glepung (sing ngobong bran tanpa nyopot). Penelitian dening Gujral lan Kumar ing taun 2003 ngramal wektu masak antara 35 lan 51 menit.
Bibimbap

Bibimbap punika satunggal mangkok nasi putih kaliyan lauk wonten nginggilipun ingkang wujud sayuran, daging sapi, tigan utawi endhog, lan saos pesed gochujang. Kanthi barès Bibimbap punika ateges nasi campur ingkang asalipun saking tembung 비빔 (campur) dan 밥 (nasi utawi sega). Sadèrèngipun dipundhahar, nasi kaliyan lauk punika dipunudak supados campur dados satunggal. Bibimbap punika salah satunggaling menu saking Koréa ingkang kawéntar dumugi jaban rangkah. Bibimbap ugi saged dipunwastani nasi campur Koréa .
Bibimbap gadhah manéka warni variasi gumantung tlatah ingkang wonten ing Koréa. Kutha Jeonju ing Jeolla Utara punika kutha asaling variasi Bibimbap, ingkang paling kawentar ing Koréa kanthi nama Jeounju Bibimbap.
Wonten warna-warna téyori babagan wiwitaning Bibimbap, salah satunggaling wonten ingkang mastani bilih panganan punika dipundamel saking sesajèn ingkang kanggé arwah leluhur. Saksampunipun nglampahi jesa, tiyang-toyang sami mbagi panganan sesaji lan nyampuraken wonten ing mangkok. Wonten ugi panganan sejenis ingkang dipunwastani hoetjesabap utawi panganan sasampunipun jesa.
Bahan-bahan kanggé damel Bibimbap inggih punika daging sapi, akar kembang lonceng doraji, bracken (gosari, jinising tuwuhan paku), cambah, zucchini, jamur shiitake, nasi, saus gochujang, kecap asin, lenga wijèn, bawang putih dipuncincang, godhong bawang ingkang dipuncincang, wiji wijen, lan lada ireng .
Dhansak

Dhansak minangka salah sawijining panganan India sing populer, asale ing antarane komunitas Parsi Zoroastrian. Iki nggabungake unsur masakan Persia lan Gujarati . Dhansak digawe kanthi masak daging wedhus utawa daging wedhus kanthi campuran lentil lan sayuran. Iki disedhiyakake karo nasi putih karamel, yaiku nasi sing dimasak ing banyu, rempah-rempah, lan bawang karamel. Bocah sing dimasak nganggo daging wedhus lan sayuran sing disedhiyakake karo sega coklat, kabeh diarani dhansak.
ꦭꦢꦸ

꧋ꦭꦢꦸꦲꦶꦁꦒꦶꦃꦥꦸꦤꦶꦏꦱꦠꦸꦁꦒꦭꦶꦁꦢꦲꦫꦤ꧀ꦲꦶꦁꦏꦁꦏꦢꦩꦼꦭ꧀ꦱꦏꦶꦁꦏꦼꦠꦤ꧀꧉ꦢꦲꦫꦤ꧀ꦭꦢꦸꦥꦸꦤꦶꦏꦢꦶꦥꦸꦤ꧀ꦢꦩꦼꦭ꧀ꦏꦤ꧀ꦛꦶꦔ꧀ꦒꦶꦤꦏꦏꦺꦤ꧀ꦧꦲꦤ꧀ꦢꦱꦂꦱꦏꦶꦁꦒ꧀ꦭꦼꦥꦸꦁꦏꦼꦠꦤ꧀ꦥꦸꦠꦶꦃꦲꦶꦁꦏꦁꦱꦩ꧀ꦥꦸꦤ꧀ꦢꦶꦥꦸꦤ꧀ꦱꦔꦿꦻ꧈ꦒꦸꦭꦥꦸꦠꦶꦃ꧈ꦒꦸꦭꦲꦫꦺꦤ꧀ꦲꦧꦁꦭꦤ꧀ꦏ꧀ꦭꦥꦲꦶꦁꦏꦁꦱꦩ꧀ꦥꦸꦤ꧀ꦢꦶꦥꦸꦤ꧀ꦥꦫꦸꦠ꧀꧈ꦢꦲꦫꦤ꧀ꦥꦸꦤꦶꦏꦭꦶꦩꦿꦲꦶꦥꦸꦤ꧀ꦤꦩꦸꦁꦱꦒꦺꦣ꧀ꦲꦮꦺꦠ꧀ꦱꦼꦢꦔꦸꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ꦱꦼꦏꦮꦤ꧀ꦢꦸꦩꦸꦒꦶꦥꦶꦠꦸꦁꦢꦶꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ꦱꦏ꧀ꦱꦩ꧀ꦥꦸꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ꦏꦸꦮꦺꦥꦸꦤꦶꦏꦢꦶꦥꦸꦤ꧀ꦢꦩꦼꦭ꧀꧈
Cithakan:Makanan-indonesia-stub
Nasi lemak

Nasi lemak ya iku jinis panganan khas Melayu kang umum ditemokaké ing Malaysia ing ngendi sajian iki dianggep minangka salah siji saka sajian nasional, lan Indonesia (mligine ing Riau lan Kapuloan Riau). Sajian iki uga bisa ditemokaké ing Singapura lan Brunei. Panganan iki biasané diladèkaké kanggo sarapan ésuk.
Nasi lemak iku nudhuhaké sega sing dimasak kanthi nggunakaké santên klapa kanggo menèhi rasa gurih. Kadhangkala godhong pandan dilebokaké nalika sega lemak dimasak kanggo nambah ambu. Tembung lemak ing Basa Melayu utawa lamak ing Basa Minangkabau kanggo rasa lan tektur gurih nglenga sing diasilaké santên klapa sing ngetokaké isi lemak nabatine menyang sega sing lagi masak. Sir R. O. Winstedt wis nulis bab "nasi lemak" ing Malaysia ing bukuné "The Circumstances of Malay Life Kaanan Melayu Urip - 1909".
Wong Uighur

Suku Uighur utawa Uygur, Uigur, Uyghur (Uyghur: ئۇيغۇر; Hanzi Sederhana: 维吾尔; Hanzi Tradisional: 維吾爾; Pinyin: Wéiwú'ěr) iku minoritas kang resmi ing Républik Rakyat Cina. Suku iki keturunan saka suku kuna Huihe kang ana ing Asia Tengah. Suku iki nggunakaké basa Uighur lan agamané Islam.
Saliyané ing Républik Rakyat Cina, suku iki ana uga ing Kazakhstan, Kyrgystan lan Uzbekistan.
Suku Uighur lan suku Hui iku suku kang agamané Islam ing Tiongkok. Nanging ana bedane ing babagan budaya lan gaya uripé. Suku Uighur luwih mèlu aliran Sufi, yèn suku Hui luwih ngarah ing madahab Hanafi. Suku Uighur akèh kang manggon ing Xinjiang. Kurang luwih 80% saka suku Uighur ana ing panggon kang arane Tarim Basin.
Glepung gandum, sega lan jagung iku panganan pokoke suku Uighur. Suku Uighur iki seneng masak. Ana warga Uighur kang seneng karo teh susu lan jagung kang diopen utawa cakes kang digawé saka gandum. Ana uga kang wis pinter masak, ya iku nggunakaké glepung, gula, ndog, butter lan nyampur daging ing jerone adonan mau. Paluo – sweet rice khas Uyghur – kang dimasak nganggo daging wedhus, gajih wedhus, wortel, kismis, onion, lan sega. Panganan iki dadi masakan kang paling akèh disenengi suku iki. Panganan iki asring dimasak nalika ana acara dina-dina kang jusus, utawa kanggo nyambut tamu.
Krupuk Tengiri

Krupuk Tengiri inggih punika salah satunggaling dhaharan khas Indonésia, mliginipun ing laladan Jepara.
Kalurahan Pengkol ing Kabupatèn Jepara dados séntra ingkang damel krupuk punika. Bahan baku utamanipun inggih punika Tengiri ingkang wonten ing seganten Jepara lan dipuncampur kaliyan glepung tapioka.
Bahan kanggé damel Krupuk Tengiri inggih punika:
Ingkang badhé damel Krupuk Tengiri punika gadhah cara inggih punika:
Nyapih

Nyapih asalipun saking tembung "sapih" ingkang gadhah pangertosan pisah utawi misahaken. Nyapih inggih punika salah satunggaling upacara adat Jawi ingkang ancasipun kanggé nylameti laré ingkang nembé mandhek nyusu ibunipun.
Wonten ing wekdal kepengker, tiyang Jawi ngginakaken ubarampé kanggé nyapih larènipun. Nanging, sapunika sampun jarang utawi malah sampun boten wonten ingkang ngginakaken ubarampé. Wonten ing ngandhap punika ubarampe ingkang dipun-ginakaken tiyang Jawi jaman kepengker wonten salebeting upacara nyapih, kados ta:
Hadiatmaja, Srjana dan Kuswa Endah. 2009. Pranata Sosial dalam Masarakat Jawa. Yogyakarta: Grafika Indah.
Băutură răcoritoare

Termenul de băutură răcoritoare (popular „suc”) se referă în special la băuturile carbogazoase sau necarbogazoase obținute din concentrați. Deși, în sens larg, desemnează orice băutură care nu conține alcool, există și câteva excepții, cum ar fi: ceaiul, ciocolata caldă, laptele (bătut sau nu), sana, cocktailul etc., care vizează aceeași categorie. Cele mai populare sortimente de băuturi răcoritoare sunt: cola, apa minerală, limonada sau oranjada.
Băuturile carbogazoase sunt băuturi care se disting prin prezența, pe lângă apă , acid citric , acid tartric etc., a dioxidului de carbon (CO2) , un gaz incolor și fără gust care produce bule. Aceste băuturi sunt un remediu valabil pentru sete ; dioxidul de carbon, de fapt, nu numai că inhibă setea, anestezind membranele mucoase ale cavității bucale, dar provoacă și un sentiment de sațietate; pe măsură ce dilată pereții stomacului . Aceste băuturi sunt preparate dulci prin adăugarea de zaharoză sau dextroză.
În timpul regimului comunist, în România au luat ființă centre de producție a băuturilor răcoritoare, care au scos o serie diversificată de produse:
Un caz aparte îl reprezintă băutura Pepsi-Cola, scoasă de la fabrica «Munca» din Ovidiu, Constanța, sub licență Pepsico, din anii '60. Sloganul mărcii era «avânt și energie».
O vreme au mai rezistat vechile mărci, dar, din cauza privatizărilor, unele dintre ele au dispărut, precum Deit sau Aurora, altele au reușit să supraviețuiască, cum ar fi Pepsi Cola, Brifcor, Quick-Cola. De asemenea, au apărut o serie de firme care produc sucuri românești (Ala-Bala, Frutti-Fresh, Val etc.)
Hașmă

Hașma (Allium ascalonicum), numită și șalotă, eșalot, dimcă (regional pe valea Prutului în ținutul Hotinului) sau ceapă franțuzească, este o plantă erbacee perenă din familia Alliaceae (numită anterior Lilliaceae), comestibilă, înrudită cu ceapa, cu care se aseamănă mult. Este cultivată ca plantă aromatică și ca legumă comestibilă. Termenul denumește atât planta întreagă, cât și bulbul acesteia, care se utilizează de multă vreme în gastronomie. Este specifică bucătăriei franceze. A fost adusă în Occident de franci, după asediul de la Ascalon (azi: Ashkelon, în Israel)), la sfârșitul primei cruciade.
Nu există un consens deplin asupra speciei, pe care unii autori o consideră ca specie distinctă (Allium ascalonicum L., sin. Allium hierochuntinum Boiss.), în timp ce alții o consideră doar o varietate de ceapă (Allium cepa L., var. aggregatum G. Don). Unii autori consideră că eșalotul gri, originar din Asia Centrală (Afganistan, Iran), este o specie diferită (Allium oschaninii O. Fedtsch.).
Denumirea de hașmă este un împrumut din maghiară hagyma, „ceapă”.
Denumirea de eșalot este un împrumut din franceză échalote, „hașmă”, „șalot”, „eșalotă”, care, la rândul său, este o alterare a substantivului din latină ascalonia, din sintagma ascalonia c(a)epa, „ceapă de Ascalon”, „usturoi de Ascalon”.Ascalon era un oraș situat pe vechiul teritoriu al filistinilor. Numit în prezent Ashkelon, orașul este situat pe teritoriul actual al statului Israel. Varianta eșalotă este un împrumut din franceză: échalote.
Hașma este o plantă erbacee cu frunze cilindrice, cavitare, care formează o tufă cu înălțimea de 20–30 cm. Inflorescența este umbeliformă, sferică. Semințele sunt mici și negre. Bulbul, mai mult sau mai puțin alungit, este constituit din șapte sau opt căței asemănători cu niște cepe mici, deformate, cu gust și miros de usturoi. Cățeii diferiți nu sunt reuniți într-un înveliș comun. Comparativ cu ceapa, bulbul este în general mai mic și de formă asimetrică.
Hașma sau ceapa franțuzească are bulbul asemănător usturoiului și cepei, dar fără mirosul înțepător al usturoiului sau mirosul acru al cepei. Se folosește ca plantă aromatică în multe sosuri și, sub formă crudă, în salate, tocată sau tăiată felii subțiri. Înlocuiește usturoiul când se dorește obținerea unei arome mai delicate.
Allium schoenoprasum

Allium schoenoprasum (Carl von Linné, 1753) este o plantă erbacee, perenă, mică și robustă, de genul Allium, în familia Amaryllidaceae, înrudită cu Allium cepa (ceapa), fiind denumită în popor arpagic ceapă perenă pitică, ceapă pitică, cepșoară, civetă, ceapă de tuns, harpagică sau sibulet.
Numele binomial a fost determinat drept Allium schoenoprasum de renumitul savant suedez Carl von Linné în volumul 1 al operei sale Species Plantarum din 1753.
Toate celelalte încercări de redenumire sunt accepte drept sinonime, da nu sunt folosite.
Epitetul specific este derivat din cuvintele grecești (greacă σχοῖνος= pipirig) și (greacă πράσο= praz), datorită aspectului.
Este o plantă introdusă în cultură pe teritoriul european încă din Evul Mediu, chiar dacă creșterea ei sălbatică datează de peste 5000 de ani. Originea plantei este încă necunoscută, în prezent se consideră că provine din regiunea Asiei Centrale.
Ceapa perenă se dezvoltă în zonele temperate din Europa, Asia, și America de Nord. Este singura specie din genul Allium care este nativă atât Lumii Noi cât și celei Vechi.
Este o plantă perenă. Bulbii săi mici (2-3cm), albi și alungiți, și frunzele subțiri și tubulare se dezvoltă grupat la baza tulpinii. Tulpinile sunt tubulare și pot crește până la 45 cm lungime. Frunzele de arpagic pot fi tăiate la nivelul solului pentru a fi folosite la condimentarea mâncărurilor. Florile au șase petale de câte 1-2 cm și sunt grupate într-o inflorescență liliachie, cu o formă sferică, densă și atrăgătoare. Semințele sunt produse într-o capsulă cu trei valve care se maturează în timpul verii.
Deși planta este un insecticid în general datorită producerii de compuși sulfurici, florile ei atrag albinele și sunt deseori cultivate pentru a atrage polenizatorii. Floarea de ceapă perenă produce o cantitate mare de nectar, fiind in topul primelor 10 plante cu cel mai mare randament de nectar în Marea Britanie. Ca atare, florile sunt foarte căutate de polenizatori.
Ceapa perenă este cultivată atât pentru uz culinar, cât și ornamental, florile uscate fiind folosite în buchete deoarece nu își pierd prea mult pigmentul.
Ceapa perenă preferă un sol mai uscat, bogat în materie organică, cu un pH de 6-7 și mult soare. Poate fi crescută din semințe plantate direct în sol primăvara și se maturează vara. Temperatura de germinare este de 15 până la 20 °C în sol umed. Planta se poate propaga și prin transplantarea bulbilor.
În regiunile reci, ceapa perenă este una dintre primele plante care apare primăvara, uneori chiar când mai este zăpadă pe pământ.
Toate părțile plantei sunt comestibile. Se poate folosi interșanjabil cu ceapa verde.
Ceapa perenă are proprietăți de insecticid și poate fi plantată în grădină în acest scop.
Romii din România s-au folosit de ceapa perenă la ghicit. Se credea că un mănunchi de ceapă perenă uscată atârnat în jurul unei case ar alunga boala și răul.