GST (Malaysia)

Cukai Barang dan Perkhidmatan (Bahasa Inggeris: Goods and Services Tax, lebih dikenali dengan akronim GST) merupakan cukai nilai tambah yang telah dimansuhkan di Malaysia. Setiap pihak (kecuali pengguna akhir) dalam rantaian bekalan layak menuntut semula kredit cukai input.
GST berkuatkuasa mulai 1 April 2015 melibatkan pembekalan berkadar standard sebanyak 6%, pembekalan berkadar sifar, pembekalan dikecualikan cukai, dan pelepasan daripada pengenaan dan pembayaran cukai. Penguatkuasaan cukai GST bertujuan untuk mentransformasikan sistem percukaian negara dan merangsang ekonomi negara yang semakin membangun untuk mencapai status negara maju.
Keputusan jemaah menteri pimpinan Najib Razak yang dibuat secara konsensus dan bersepakat mahu melihat rang undang-undang ini dibaca dan dipersetujukan di Parlimen mengundang reaksi berbelah bahagi daripada pelbagai pihak terutamanya ahli parlimen pembangkang. Cukai GST dilihat tidak digemari ramai dan memberi kesan ketara kepada keputusan PRU14. Kerajaan Malaysia kemudiannya menurunkan kadar GST kepada 0% pada 1 Jun 2018. Kerajaan Malaysia membentangkan rang undang-undang untuk memansuhkan GST untuk bacaan kali pertama di Dewan Rakyat pada 31 Julai 2018. GST kemudiannya diganti dengan pengembalian semula Cukai Jualan dan Cukai Perkhidmatan (SST) mulai 1 September 2018.
GST dijadualkan untuk dilaksanakan oleh kerajaan semasa suku ketiga tahun 2011, tetapi pelaksanaannya ditangguhkan sehingga 1 April 2015. Tujuan pelaksanaan cukai ini adalah untuk menggantikan Cukai Jualan (berkadar 10%) dan Cukai Perkhidmatan (berkadar 6%) yang telah dikuatkuasakan di negara ini selama beberapa dekad. Kerajaan meneroka kaedah meningkatkan hasil untuk menampung defisit belanjawan dan mengurangkan kebergantungan kepada hasil daripada Petronas, syarikat minyak nasional Malaysia.
Rang Undang-undang Barang dan Perkhidmatan 2009 dibentangkan untuk bacaan pertama di Dewan Rakyat pada 16 Disember 2009. Rang undang-undang itu ditarik balik selepas berdepan kritikan demi kritikan. Kerajaan bertindak balas dengan menegaskan cukai ke atas hasil minyak adalah tidak mampan untuk masa depan. Ketua Pusat Khidmat Aduan Pengguna Nasional, Muhammad Sha’ani Abdullah berkata, "Kerajaan seharusnya berusaha meningkatan kesedaran mengenai GST. Orang awam tidak wajar dipersalahkan kerana kurangnya pemahaman mereka dan kekhuatiran mereka. Sha'ani berkata bahawa GST akan memperbaiki perakaunan, mengurangkan penipuan cukai, dan memudahcara penguatkuasaan Akta Kawalan Harga dan Antipencatutan 2011. Pemimpin Persatuan Pengguna Islam Malaysia, Datuk Dr. Ma’amor Osman berkata bahawa GST membantu menamatkan amalan perniagaan yang tidak jujur, tetapi mengungkapkan kekhuatiran mengenai bagaimana cukai ini dikenakan ke atas produk dan perkhidmatan perubatan. Sebuah kumpulan yang memimpin kempen menentang GST, Protes (menentang GST kerana kekhuatirannya akan kesan terhadap golongan berpendapatan rendah), membatalkan protes yang dirancang tetapi menyatakan mereka akan terus resah gelisah menentang rang undang-undang itu.
Semasa pembentangan Belanjawan 2015, Perdana Menteri Malaysia merangkap Menteri Kewangan, Najib Razak mengumumkan cukai GST berkadar standard sebanyak 6% akan berkuatkuasa mulai 1 April 2015. Cukai ini akan menggantikan Cukai Jualan dan Cukai Perkhidmatan. Pelaksanaan cukai GST akan menjadi sebahagian daripada program reformasi cukai Kerajaan untuk mempertingkatkan kemampuan, keberkesanan dan ketelusan pentadbiran dan pengurusan cukai. Cukai GST telah dilaksanakan pada 1 April 2015.
Menurut Timbalan Menteri Kewangan II, Chua Tee Yong, pelaksanaan GST di Malaysia mulai 1 April 2015 bukanlah dalam bentuk "full blown". Senarai barang yang diberikan status berkadar sifar seperti yang diperuntukkan dalam Perintah Cukai Barang dan Perkhidmatan (Kadar Sifar) 2014 adalah begitu banyak. Ini adalah bertujuan untuk mengurangkan bebanan kepada pihak pengguna. Perintah Cukai Barang dan Perkhidmatan yang diwujudkan adalah berbentuk teknikal dan berasaskan kepada takrifan undang-undang rukun penjenisan Kastam.
Menurut Ketua Pengarah Kastam, Khazali Ahmad, pelaksanaan GST amat penting dan dapat merangsang ekonomi negara yang mapan supaya lebih berdaya saing di peringkat lokal dan global melalui mekanisma pungutan cukai yang lebih sistematik dan standard. Pelaksanaan GST adalah satu transformasi sistem percukaian dan menjadi titik tolak untuk negara Malaysia mencapai status negara maju serta mendokong Wawasan 2020.
Bacaan kali pertama Rang Undang-undang Cukai Barang dan Perkhidmatan 2014 di Dewan Rakyat telah dibentangkan pada 31 Mac 2014. Rang undang-undang ini telah dibahaskan sejak 3 April 2014 dan diluluskan selepas proses undian belah bahagi sebanyak 2 kali dengan jumlah 118 undi bersetuju berbanding 81 undi tidak bersetuju untuk undian kali pertama manakala undian kali kedua mencatatkan 119 undi bersetuju berbanding 81 undi tidak bersetuju.
Rang Undang-undang Cukai Barang dan Perkhidmatan 2014 kemudiannya dibaca buat kali pertama di Dewan Negara pada 21 April 2014. Rang undang-undang ini dibaca buat kali kedua dan ketiga dan dipersetujukan di Dewan Negara pada 5 Mei 2014.
Pada bulan Jun 2015, harga minyak mentah dunia jatuh merudum, sehinggakan beberapa negara dan industri minyak mempertimbangkannya sebagai suatu krisis. Hasil kutipan cukai GST yang baru dilaksanakan ternyata menampung belanjawan persekutuan daripada mengalami defisit berikutan merosotnya hasil cukai minyak, sekaligus menyelamatkan negara daripada terjerumus dalam kemelesetan ekonomi. Pada Istiadat Pembukaan Penggal Keempat Parlimen Ketiga Belas bertarikh 7 Mac 2016, Yang di-Pertuan Agong mengucapkan tahniah kepada pihak kerajaan yang melaksanakan GST.
Pada bulan Mei 2018, kerajaan Malaysia yang dipimpin oleh Mahathir Mohamad membuat keputusan untuk mengembalikan semula Cukai Jualan dan Cukai Perkhidmatan. Kadar piawai GST disemak semula kepada 0% bermula 1 Jun 2018, sementara menunggu pemansuhan Akta Cukai Barang dan Perkhidmatan di Parlimen.
Rujukan:
Rujukan: