davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
Метростанция „Витоша“

Метростанция „Витоша“ е южната крайна станция от линия М2 на Софийското метро. Въведена е в експлоатация на 20 юли 2016 г.
Метростанция „Витоша“ е подземна и с дължина 171 метра. Тя обхваща 2 възлови кръстовища на столицата – бул. „Черни връх“ с бул. „Сребърна“ и бул. „Черни връх“ с бул. „Тодор Каблешков“ и бул. „Филип Кутев“. Метростанцията е със странични перони, дълги 105 метра и широки 4,8 метра. Има и два вестибюла – северен и южен. Има 7 вход/изхода, 6 ескалатора и 7 асансьора. Метростанция „Витоша“ е първата метростанция в София, на която е въведена номерация на изходите.
Интересът на планинарите към станцията обуславя и дизайнът ѝ, който е изцяло вдъхновен от планината и създава усещането за тържество на природата. Пътниците на перона попадат за минути сред хълмовете на планината чрез триизмерния ефект, постигнат със съчетаването на естествен камък в топъл сив цвят и на гранитни плочи в два нюанса на зелено – по-смело и ярко за близките планове и по-тъмно и приглушено за далечните. С базалтова цветна мозайка са оформени пъстри полянки в настилката.
Материалите на станцията са съчетание на естествен и изкуствен камък. Подовете на двата вестибюла и перона са изградени от цветен гранит и гранитогрес. Стените са съчетание от гранит, гранитогрес и минерална мазилка. Таванът е изграден от композитния материал „еталбонд“ и цветна минерална мазилка. Стълбищата са изцяло от гранитни стъпала, а парапетите от инокси стъкло. Впечатляващи осветителни тела красят перона.
Архитект на станцията е Ирена Делрипанска.
Метростанция „Витоша“ се обслужва от 9 автобусни линии от дневния градски транспорт и 1 излетна линия към Природен парк „Витоша“ и 1 допълнителна автобусна линия:
Метростанция „Витоша“ е крайна спирка на 2 трамвайни линии:
Верила

Верила е планина в Западна България, част от Руйско-Верилската планинска редица. Разположена е на територията на 3 области: Софийска, Пернишка и Кюстендилска.
Планината се простира от северозапад на югоизток на около 20 km, широка е около 12 km. Представлява орографска връзка между Витоша на север, с която се свързва чрез Букапреслапската седловина (1090 m), и Рила на юг – свързани чрез Клисурската седловина (1025 m). На северозапад се спуска към Радомирската, на югозапад – към Дупнишката котловина (Горно Дупнишко поле), а на североизток – към историко-географската област Палакария (западната горна част на Самоковската котловина).
Билото на планината е заравнено, а склоновете ѝ са къси, но дълбоко разчленени. Най-високата ѝ точка е връх Голям Дебелец (1414,5 m), издигащ се източно от село Яребковица. Изградена е от кристалинни скали – гнайси и шисти. Климатът е континентален със студена зима и сравнително хладно лято. По билото на планината преминава главният вододел на България между водосборните басейни на Черно и Егейско море. Водите по североизточните ѝ склонове се оттичат към река Палакария (ляв приток на Искър), а тези по югозападните – към реките Арката, Тополница и Джубрена от басейна на Струма. Реките Арката и Тополница водят началото си от планината. Преобладават канелените и светлокафявите горски почви. Обрасла е с редки широколистни гори от бук, дъб, габър и др., но югозападните ѝ склонове са силно обезлесени и опороени.
В подножието на планината са разположени 7 села: Белчин, Клисура, Лисец и Яребковица в Софийска област, Горна Диканя и Дрен в Област Перник и Тополница в Област Кюстендил.
Планината е малко известна на туристите. Няма хижи освен „Белчински рай“. По билото ѝ минава туристически маршрут Е4, който свързва Витоша, Верила, Рила, Пирин и Славянка. Включена е в системата от защитени зони „НАТУРА 2000“. Планината изпълнява ролята на важен екологичен коридор, свързващ Рило-Родопския масив с Витоша. Биоразнообразието и е съхранено и поради местоположението си е с важно значение за природния туризъм
По южното ѝ подножие, през Клисурската седловина, на протежение от 8,2 km преминава участък от второкласен път № 62 Кюстендил – Дупница – Самоков от Държавната пътна мрежа.
Филип Аврамов (композитор)

Филип Василев Аврамов е български композитор и диригент.
Роден е на 2 декември 1929 година в горноджумайското село Градево. Началото на творческия му път тръгва още от юношеството. Завършва Благоевградската гимназия. Като ученик е помощник диригент на хора на гимназията, а по-късно и диригент на мъжкия хор при ОК на ДКМС (Окръжен комитет на Димитровския комунистически младежки съюз) в Благоевград.
На 4 април 1959 година основава първия в България туристически хор под името „Планинарска песен“. Хорът концертира в Германия, Гърция, Югославия, СССР и редица дунавски страни. Филип Аврамов е и първи диригент на новосъздадения хор. По примера на хор „Планинарска песен“, който по-късно прераства в ансамбъл с детски хор и младежки състав, тръгват стотици певци и за кратко време в България се раждат десетки нови туристически хорове. Един от тях е и смесеният хор „Странджанска зеленика“ в Бургас, на който композиторът е почетен член и оказва помощ.
Освен като диригент на няколко музикални състава, Филип Аврамов работи и като диригент в Ансамбъла на Строителни войски. Членува в Съюза на композиторите и има заслуга за учредяването на певчески състави в около 70 селища на страната. Със своята дейност Аврамов открива нов жанр – този на популярната туристическа песен. Мелодията на песните му е естествена, логична, лесно се запомня. Хармоничният език е в пълно съответствие с леката и непретенциозна мелодика. Интонацията е в типичен планинарски дух. Най-характерното за авторските песни е дълбокият патриотизъм, възторг и преклонение от прелестите на Родината и нейната природа.
Хор „Планинарска песен“ участва във всички фестивали на художествената самодейност, в песенните празници на туризма, в програмата на българското хорово изкуство и завоюва званието „Представителен хор“. Хижа „Планинарска песен“ на Витоша, която е изградена през 1970 г. и е тясно свързана с туристическия живот на едноименния хор, също е създадена по инициатива на Филип Аврамов. Строителството ѝ се осъществява с доброволния безплатен труд на хористите и техния диригент.
Филип Аврамов посвещава на туристическата песен трийсет години от живота си. Творчеството му е оценено на най-високо музикално равнище. Автор е на десетки песни, сред които „Българийо моя“, „Прекрасна си, мила Родино“, „Пирин чутовен“, „Ехо, туристи“, „Горо ле, горице“, „Тъгата на Пирин“, „Привет от Рила“, „Алпийска песен“, „Туристическа новогодишна“, „Витоша“, „Вечерни здрач“, „Пролетна“. Носител е на званието „Заслужил артист“. Присъдени са му и държавните награди: „Орден на труда“ – златен, орден „Червено знаме на труда“ и орден „Кирил и Методий“ – I степен. Като композитор и диригент получава званието „Почетен гражданин“ на София, Благоевград, Дрезден и Инголщад, Германия.
Умира в София внезапно на 17 юни 1997 година.
PFC Levski Sofia in European football

This article lists the results of Levski Sofia in Еuropean competitions since the club's first participation in 1958.
The furthest stage Levski has reached is the quarter-finals of the Cup Winners' Cup in 1969–70, 1976–77 and 1986–87 and the quarter-finals of the UEFA Cup in 1975–76 and 2005–06.
Notable eliminations by Levski: Ajax, Dynamo Kyiv, Rangers, VfB Stuttgart (x2), Auxerre, Udinese, MSV Duisburg, Olympiacos, Dinamo București, Slavia Prague, Hajduk Split, Boavista, Brøndby, Djurgården, Śląsk Wrocław, PAOK, Hapoel Be'er Sheva, St. Gallen.
Notable wins: Barcelona, Ajax, Marseille, Lazio, Atlético Madrid, Rangers, VfB Stuttgart, Sporting CP, Austria Wien, Olympiacos, Górnik Zabrze, Auxerre, Dynamo Berlin, MSV Duisburg, Udinese, Dinamo București, Fenerbahçe, Beşiktaş, Hajduk Split, Brøndby, Boavista, Śląsk Wrocław, Sturm Graz, Gent, AIK, Dnipro, Spartak Trnava, Željezničar, Vojvodina, Dinamo Minsk, Admira Wacker, Chievo, APOEL, PAOK, Hapoel Be'er Sheva, Velež.
As of 31 August 2023.
As of 31 August 2023.
Coach in bold is active for Levski.
As of 31 August 2023
Group F
Knockout stage
Group A
Group G
Group C
Boyana Waterfall

Boyana Waterfall is the largest waterfall in the Vitosha mountain massif in western Bulgaria, with a height of 25 meters.
Boyana Waterfall is formed under the waters of the Boyana River, which streams down the northern hills of Vitosha mountain. The base of the waterfall is located at 1260 meters altitude. The area has a well preserved and uncontaminated nature. In sunny days, the waterfall can sometimes be seen from the capital of Bulgaria, Sofia.
During the cold days of winter, the Boyana Waterfall freezes due to the shadowy valley of its location. The waterfall is easily accessible by foot but not by car. It is one of the important natural landmarks near Sofia. The quickest route to the Boyana waterfall is through the Kopitoto hotel and takes about one hour of walking.
There are two hiking routes that you can take from different locations to reach the waterfall. The first one is the Boyana neighborhood in Sofia, which is located in the upper part of the Bulgarian capital. The hiking trails start from there upward and left toward the Boyana Lake, and upward right toward the Boyana Waterfall. Taking the route through the lake is longer but less steep. The route situated on the right is shorter but steeper and sometimes gets frozen during winter.
The second point you can start a hike from is Kopitoto which is an area situated on 1345 meters altitude in Vitosha mountain, which can be reached by car. Many expeditions toward Cherni Vrah pass through the Boyana Waterfall.
The waterfall is used for alpine climbing during the winter season when it freezes.
List of mountains in Taiwan

The island of Taiwan has the largest number and density of high mountains in the world. This article summarizes the list of mountains that is under the Republic of China's territorial jurisdiction.
There are 268 mountain peaks over 3,000 metres (9,800 ft) above sea level on the island, with Yushan (Jade Mountain – in Chinese) being the tallest mountain in both Taiwan and East Asia. Mountaineering is one of the most popular activities for many Taiwanese. A list of 100 Peaks of Taiwan was created in 1971, which lists the selected one hundred mountain peaks over 3,000 m for mountaineering on the island. Climbing all of the one hundred mountain peaks listed is considered a great challenge for Taiwanese climbers.
There are five mountain ranges in the main island of Taiwan
Notes:
Note:
Таваг

Таваг нь хавтгай хэлбэртэй сав суулга юм. Хэлбэрийн хувьд дугуй байх нь элбэг боловч дөрвөлжин, зуйван зэрэг хэлбэртэй байдаг. Захаараа бага зэрэг дээш төвийсөн хэлбэр нь хоол ундыг хийхэд тохиромжтой. Таваг нь хоол хийж идэх хамгийн үндсэн сав суулга юм. Шөл багатай, хуурай хоол хийхэд хавтгай шахуу таваг тохирох бол шөлтэй хоол хийхэд гол хэсгээрээ хонхор таваг хэрэглэнэ. Аягыг ч гэсэн нэгэн төрлийн таваг гэж үзэж болох юм.
Тавгийг ерөнхийдөө шаазан, шавар, мод, шил, хуванцар, металл зэргээр хийдэг бөгөөд нэг удаагийн хэрэглээний зориулалттайгаар полистирин буюу цаасан таваг хэрэглэгдэх нь бий.
Хоолыг хүнд хийж өгөхдөө голчлон тавганд хийдэг тул хоолыг хэмжих нэгж болгон "таваг" гэдэг ухагдахууныг ашиглана.
Нисдэг таваг (цомог)

Нисдэг таваг нь 2006 онд худалдаанд гарсан, Нисванис хамтлагийн гурав дахь цомог юм. 18 дуутай тус цомог нь дабл цомог бөгөөд аудио CD болон DVD багтсан. Nature Sound студид бичүүлж, Monstudnet.mn-ийн захирал Сансар ивээн тэтгэжээ.
Нисванис хамтлаг "Нисдэг таваг" цомогт багтсан "Улаан хэрүүлч" дуугаараа "Пентатоник 2005" наадмаас "Шилдэг альтернатив дуу" шагналыг авсан. 2007 онд тус цомгийн "Аз жаргалтай төгсдөг" дуундаа клип хийлгэжээ. Улмаар "Пентатоник 2006" наадмаас “Нисдэг таваг” цомгоороо "Шилдэг цомог" шагналыг авсан бөгөөд Пентатоник наадмын түүхэнд анх удаа рок хамтлаг энэхүү шагналыг авсан нь энэ юм.
Нисванис хамтлаг 2007 оны 11 сарын 16-нд UB Palace-ийн Royal танхимд 19 цагаас "Нисдэг Таваг" тоглолтоо хийж, "Нисдэг таваг" цомгийн бүх дуунаас гадна хуучны хит дуунуудаасаа тоглож байв.
6 сарын 25

6 сарын 25 нь Григорийн тооллын жилийн 176 дахь (өндөр жил бол 177 дэх) өдөр юм. Мөн он дуустал 189 өдөр үлдэж байна.
1935 оны энэ өдөр Парист Олон улсын зохиолчдын холбоо байгуулагджээ.
1945 оны энэ өдөр Кремльд болсон Ялалтын баярын жагсаалд оролцогчдын хүлээн авалт дээр Сталин “Оросын ард түмний төлөө” хэмээн хундаганы үг хэлж байв.
1950 оны энэ өдөр Солонгосын дайн эхэлжээ.
1957 оны энэ өдөр “нисдэг таваг” тоглоом зохион бүтээгдсэн байна.
1959 оны энэ өдөр Москвад Америкийн үндэсний үзэсгэлэн нээгдэж, Ричард Никсон, Никита Хрущёв нар цагаан тууз хайчлав.
1971 оны энэ өдөр Их Британийн Боловсролын сайд Маргарет Тэтчер бага сургуулийн хүүхдүүдэд сүү үнэгүй өгөхийг зогсоосон талаар мэдээлж байжээ.
1975 оны энэ өдөр Мозамбик улс олон жилийн зэвсэгт тэмцлийн дараа тусгаар тогтнолоо зарлав. Тус улсын Ерөнхийлөгчөөр Самора Машел сонгогджээ.
1991 оны энэ өдөр Словени, Хорват улсууд Югославаас тусгаар тогтнов.
2009 оны энэ өдөр БНХАУ-ын засаг захиргаа “Google”-ийг порно тараадаг гэж буруутгаж, хаажээ.
Америкийн дуучин Карли Саймон, Казахстан, Оросын кино найруулагч Тимур Бекмамбетов, Испанийн жүжигчин Эмма Суарес, Канадын рок хөгжимчин Майк Крюгер, Америкийн жүжигчин Линда Карделлини, Оросын шатарчин, дэлхийн аварга Владимир Крамник, теннисчин Михаил Южный зэрэг алдартан төрсөн өдрөө тэмдэглэж байна.
Өнөөдөр Филиппинд Мод тарих өдөр тохиож байгаа бол Гветемалд Багш нарын өдөр, Мозамбикт Тусгаар тогтнолын өдөр, ОХУ-д Статистикийн ажилтнуудын өдөр юм.
Радио телескоп

Радио телескоп нь одон орон судлалд ашиглагддаг антены төрөл юм.Ихэнх нь хиймэл дагуул телевизийн асар том таваг шиг харагддаг. Энгийн телескопоор оддын гялтганаж гэрэлтэхийг харж болох ч тэд радио долгионыг бас цацруулдаг.
Эрдэмтэд радио телескопоор радио долгионыг хүлээж авах мөн оддын талаар мэдэхийн тулд ашигладаг. Хар нүх гэх мэт бусад зүйлс ч бас радио радио долгионыг цацруулдаг бөгөөд тэдгээрийг судлахад радио телескопыг ашигладаг.
Таваг нь заримдаа долгионы уртнаас жижиг нүхтэй дамжуулагч төмөр утастай бүтээгддэг. Янз бүрийн газар хэд хэдэн радио телескопоор хүлээн авсан мэдээллийн нэгтгэж болно. Энэ нь телескопын хоорондох зай шиг том ганц тавагтай байхтай ижил үр дүнг үзүүлнэ. Энэ маш сул дохиог хүлээн авч, илүү дэлгэрэнгүйгээр мэдээллийг харах боломжтой.
Хамгийн том телескоп нь бараг дэлхий шиг том Эвэнт Хоризон/Event horizon/ гэдэг виртуал радио телескоп юм. Шинэ Өмнөд Уэльсийн Паркесын ажиглалтын төвд байрлах радио телескоп NASA-д Аполло 11/Apollo 11/ саран дээр газардсан гэх мэдээг хүлээн авахад ашиглагдсан байна.
Хотол бялуу

Хотол бялуу (Орос: Торт) - цөцгийн хутгамцаг юм уу жимсний чанамал шингээсэн нэг ба түүнээс олон давхарлаг хотол олноороо хуваан идэхүйц бялууны төрөл, амтат зууш. Өнгөн талыг нь ихэвчлэн чихэрлэг түрхэц юм уу жимсээр чимэглэдэг.
Өөр нэг тодорхойлолтоор 500 грамм, түүнээс дээш жинтэй, цохимол, үелсэн ба өрмөнцөрөн суурьтай, суурийн хэсэг нь хоёр ба түүнээс дээш үеэс тогтсон, олон янзын хэлбэр, хэмжээтэй, дээд гадаргууг гоёмсог чимэглэж хажуу гадаргууг бүрсэн бялууны төрлийн бүтээгдэхүүн.
Талх Чихрийн Комбинат буюу Талх Чихэр ХХК нь 1984 онд орчин үеийн бялууг Монгол улсад анх удаа үйлдвэрлэсэн юм.
Билгүүн номч Бямбын Ренчин "Хубилай хааны үед ихэс дээдсийн ширээнээ жимс, чихэр, тос тэргүүтнээр амталсан ихийг идэж боломгүй амархан бялуурдаг амттан залардаг. Тэрхүү амттаныг монголчууд бялуу гэдэг байсан" хэмээгээд хотол олноороо бялуурч идэх гэсэн утгыг илэрхийлж “Хотол бялуу” гэх нэр хайрласан гэдэг.
Зөөлөн ундаа

Зөөлөн ундаа гэдэг нь ихэвчлэн усан суурьтай, амт оруулсан ундаа бөгөөд заавал хийжүүлсэн байх албагүй боловч ерөнхийдөө нэмэлт амтлагчаар баяжуулсан байдаг. Ашигласан амт нь байгалийн гаралтай эсвэл хийсвэр байж болно. Амт оруулагч нь элсэн чихэр, өндөр фруктозтой эрдэнэ шишийн сироп, жимсний шүүс, элсэн чихэр орлуулагч (жишээ нь, хоолны дэглэмд зориулан ундаанд хэрэглэдэг), эсвэл эдгээрийн хослол байж болно. Зөөлөн ундаанд мөн кофейн, өнгө оруулагч, хадгалалтын бодис болон бусад нэмэлт орц байна.
Зөөлөн ундаа нь "хатуу" согтууруулах ундаанаас ялгаатай тул "зөөлөн" гэж нэрлэгддэг. Зарим зөөлөн ундаанд бага хэмжээний согтууруулах бодис агуулагдаж болох боловч, олон орон болон бүс нутагт согтууруулах ундаанд тооцогдохооргүй байхын тулд согтууруулах бодисын агууламж нийт хэмжээний 0.5%-иас бага байх ёстой байдаг. Зөөлөн ундааны төрөлд нимбэгтэй ундаа, жүржийн ундаа, кола, усан үзэмтэй , кремтэй , цагаан гаатай ундаа, шар айраг зэрэг багтана.
Зөөлөн ундааг хүйтнээр, мөсөн шоо ашиглаж эсвэл өрөөний температурт ууж болно. Эдгээрийг лааз, шилэн сав, хуванцар сав зэрэг олон төрлийн савлагаанд худалдаалдаг. Савнууд нь жижиг савнаас эхлээд олон литрийн багтаамжтай том сав хүртэл янз бүр байдаг. Зөөлөн ундааг түргэн хоолны газрууд, кино театр, хүнсний дэлгүүр, энгийн хоолны ресторан, тусгай зориулалтын ундааны дэлгүүр, худалдааны машин, баар, ундааны машинуудаас өргөнөөр худалдаж авч болох юм.
Зүйл

Зүйл хэмээх нэр томьёо нь тухайн амьтан, ургамлын төрөл янзыг илэрхийлэх биологийн ангиллын эцсийн нэгж. Нэг ижил бүх амьтан ургамал нэг зүйлд хамаарагдана. Жишээлбэл бүх саарал чоно Canis lupus хэмээх нэг зүйлийн амьтан бол хүн Homo sapiens гэсэн өөр зүйл амьтан мөн. Зүйлчлэн хуваахын нэг чухал үндэс нь хүнээс хүн, шонхроос шонхор төрж, үрждэг тул өөр хоорондоо чөлөөтэй үржилд орох боломжтой хэсэг бүлэг амьд биесийг нэг зүйлд хамаарч байгаа бодьгал амьтад гэнэ. Хэдий энгийн ч гэлээ зүйл хэмээх шинжлэх ухааны нэршлийг энгийн хүн яг таг тодорхойлж ойлгоход хэцүү, нилээд хийсвэр утгатай. Учир нь зүйл хэмээх үг нь монгол хэлнээ олон янзын салаа утгатай байдаг. Англи хэлний зүйл хэмээх үг ч адил олон салаа утгатай.
Зүйл бол тухайлсан нэгэн амьд биет, жишээлбэл саарал чоно нэг зүйл бол түүнтэй төстэй боловч яг ижил биш жакал бас нэгэн тусдаа зүйл болох боловч хоёул хамтдаа нэгэн ижил төрөлд багтана. Цаашлаад бүх төрлийн чоноос гадна бүх төрлийн үнэгийг багтаасан нэг овогт багтах ба уг нийтлэг овгийг Нохойнхон хэмээдэг. Энэ мэтчилэн бүх махан идэштэн амьтдыг багтаасан Махан идэштний багт хамаарна. Махан идэштний баг нь бүх сүүгээр бойжигч амьтдыг багтаасан Хөхтний анги, хөхтний анги нь бүх сээр нуруу буюу хөвчтэй амтадыг багаасан хөвчтөний хүрээнд хамаардаг. Хөвчтөний хүрээ нь амьтны аймагт харьяалагддаг. Амьтны аймаг нь ургамлын аймаг болон бусад аймгуудтай нийлж нийт амьд биесийг бүрдүүлнэ. Энэ мэтчилэн бүх амьд биес зүйлээс эхлэн бүлэглэн хуваагддаг.
Жишээ болгож Хүнийг авч үзье:
Зүйл гэдэг бодитой орших буй ойлголт уу, эсвэл зүгээр хүн хүчээр тулгаж тавьсан нэр хаяг уу гэдэг дээр удаан хугацааны туршид нэг шийдэлд хүрээгүй билээ. Зүйлүүдийн хооронд бодитой ялгаа бий гэж үздэг хэсэг зүйл гэдэг "юм" ямар болох, мөн ямар үйлдэл хийдгийг заадаг. Тэд гадна талаасаа ижилхэн харагддаг, тэд өөр хоорондоо эвцэлдэн үрждэг, мөн гарсан үр төл нь мэдээжээр ижил зүйлийн амьтан байдаг.
Эдгээртэй эсрэгцүүлж болох олон гажилт байдаг. Бусад зүйлийн дотор аажмаар уусан алга болдог зүйл байдаг ба ийм зүйлүүд тархцын хүрээ давхцаж байгаа хэсгээрээ өөр хоорондоо үржилд ордог. Нөгөө талаар гадаад байдлаараа ямар ч ялгаагүй мэт харагддаг зүйлүүд хоорондоо огт эвцэлдэн үржиж чадахгүй тохиолдол байдаг.
Палеонтологичдын хэрэглэдэг "зүйл" ба Неонтологичдын хэрэглэдэг "зүйл" нь мэдээжээр өөр юм. Палеонтологичид зөвхөн амьд биетийн эрмэл үлдэгдэлд суурилан, шинжилгээндээ зөвхөн нүдэнд үзэгдэх шинжүүдийг хэрэглэдэг бол маш олон зүйлүүдийг зөвхөн ДНХ-ийн түвшинд ялгагддаг. Тиймээс харьцангуй саяхны төстэй зүйлүүдийг нээх нь чухал байдаг. Ийм гадаад байдлаараа ижил авч өөр зүйлд хамаарагдах тохиолдол улам олноороо илэрсээр байна. Бид конвенгенцийн нөлөөг дутуу үнэлдэг.
Зүйлийн тухай үзэл баримтлалд томоохон өөрчлөлтийг Чарлз Дарвин эволюцын үзлээрээ гаргаж ирсэн. Өөр нэгэн дэвшлийг Эрнест Майер популяци хоорондын үржүүлгээрээ тодорхойлсон биологийн зүйлийн үзэл баримтлалаараа гаргаж тавьжээ. Түүнийхээр бол зүйлүүд бодитой бөгөөд ангилал зүйчдийн хувийн бодлоос хамаарахгүй гэжээ. Зүйлийн үүслийг тайлбарласан түүний тайлбар нь нэгэн цагт хоорондоо чөлөөтэй эвцэлдэн үржиж байсан популяцын хоорондох газарзүйн тусгаарлалт байсан юм.
Бичлэгийн төрөл зүйл

Бичлэгийн төрөл зүйл (Жанр. Genre). Франц хэлний ganre – “төрөл, зүйл” гэсэн үгнээс гаралтай. Сэтгүүл зүйн онол, практик, арга зүйн үндсэн ангиллуудын нэг мөн. ОНМХ-ийн нийтлэл, нэвтрүүлэг нь тогтвортой шинж тэмдэг бүхий тодорхой хэлбэрээр оршиж байдаг бөгөөд сэтгүүл зүйн хөгжлийг дагаад байнга хөгжиж, баяжиж байдаг онцлогтой юм. Тиймээс бодит байдлыг тусгах хэлбэрийн мөн чанар болон бүтэц зохиомжийн нь шинж тэмдэг дахин давтагддаг тийм тогтвортой байдлыг бичлэгийн төрөл буюу жанр гэж нэрлэнэ.
Сэтгүүл зүй, бичлэгийн төрөл зүйл, нийтлэлийн арга хэлбэрийн аль аль нь тус тусын дотоод хуулиар хөгжиж ирсэн түүхтэй. Ингэхдээ энгийнээс хүнд руу, нэгжээс ерөнхий рүү чиглэгдсэн зүй тогтлын дагуу хөгжиж ирсэн бөгөөд бичлэгийн аль нэг төрлийн бүтцийн тусламжтайгаар илтгэн гаргасан зохиол бүтээлийн агуулга, мөн чанар нь зохиогчийн үзэл бодол, нийгмийн байр суурь, тухайн ХМХ-ийн чиглэлээс шалтгаалж иржээ.
Бичлэгийн төрлүүдийг гүйцэтгэх үүрэг, зорилго, объектыг хамрах хүрээ зэрэг шинж чанарыг харгалзан мэдээллийн, задлан шинжилсэн (шинжлэлт), нийтлэл-уран сайхны, туслах бичлэгийн төрлүүд гэж ангилдаг.
Мэдээллийн бичлэгийн төрөлд:
Шинжлэлт бичлэгийн төрөлд:
Бичлэгийн төрлүүд олон шинж тэмдгээр хоорондоо нийтлэг, бас ялгаатай байдаг.
Бичлэгийн төрөл зүйл хэдийгээр ийм ялгарах онцлогтой боловч сэтгүүл зүйн практикт цэвэр жанр гэж бараг байдаггүй. Бичлэгийн зүйлүүд харилцан бие биенээсээ урган гарсан, уусан орсон холимог (гибрид) шинж чанартай бөгөөд ийм хандлага орчин үеийн сэтгүүл зүйн практикт улам хүчтэй ажиглагдаж байна. Аль нэг бичлэгийн төрөл, зүйлийг тодорхойлохдоо чухам ямар төрлийн шинж тэмдэг зонхилж байгааг харгалзан үздэг.
Жанр гэж бичлэгийн төрлийг, төрлийн доторх зүйлийг, зүйлийн доторх зүйл – ангийг ч зааж нэрлэх тохиолдол түгээмэл юм. Үүнээс үзэхэд нэр томъёоны хувьд нэгэн мөр тогтоож чадаагүй нэлээд маргаантай, нарийн төвөгтэй ойлголт юм. Нөгөө талаар утга зохиол, урлаг, сэтгүүл зүйн аль ч салбарт өргөн утгаар хэрэглэдэг дэлхий нийтийн чанартай дундын нэр томъёо гэж ойлгож болно.
Ховордсон зүйл

Ховордож устах аюулд тулгарсан амьтан, ургамал, бусад амьд биетийн бүлгийг ховордсон зүйл гэнэ. Амьдрах орчны хомсдол, хүний үйл ажиллагаа, өрсөлдөгч зүйлийн өсөлт, дайсан амьтны тооны өсөлт гэх мэт олон учир шалтгааны улмаас амьтан ургамал ховордож устах аюулд тулгардаг. Судлаачид дэлхийн бүх амьд биетийн дөч орчим хувь ховордож байгаа гэсэн дүгнэлтийг гаргажээ. Улс орон бүрт өөрийн ховордож байгаа зүйлүүдийг хамгаалах хууль, дүрэм хязгаарлалтууд байдаг. Ховордсон зүйлүүдийг олон улсын хэмжээд устах аюулд хэр ойрхон байгаагаас хамааруулан ховор, нэн ховор, устаж байгаа, байгаль дээр устсан, бүрмөсөн устсан гэх мэтээр ангилж үздэг. Монгол орны ховордсон амьтдын тухай Монгол улсын улаан номоос мэдэж болох бөгөөд анх 1986 онд хэвлэгдэж, хожим дахин засварлаж хэвлүүлсэн. Уг номд загас хоёр зүйл, хоёр нутагтан хоёр зүйл, мөлхөгч дөрвөн зүйл, шувуу арван ес, хөхтөн хорин гурван зүйл амьтан багтаж байжээ.
Дэлхийд ховордсон зарим амьтдын жагсаалт:
Монгол оронд ховордсон амьтдын жагсаалт:
Монгол төдийгүй дэлхий даяар хулгайн ан агнуур ховор ан амьтдын тоо толгойг цөөрүүлэх нэг чухал шалтгаан болдог бөгөөд Африкийн хирс, Монголын бөхөнгийн эвэр, бугын цусан эвэр гэх мэт нь Хятадын анагаах ухаанд үнэт түүхий эд болдог учир эдгээр амьтад хулгайн ангийн золиос болдог.
Үнэт зүйл

Үнэт зүйл нь түүхэн явцад нийгэмд болон хувь хүнд бүрэлдэн тогтсон ямар нэг чухал, хэрэгцээтэй, ач холбогдолтой бөгөөд ашиг тустай эд зүйл буюу ойлголтыг хэлнэ. Үнэт зүйл гэж ойлголт болон эд зүйлийн шинж чанарыг илэрхийлдэг байна. Гэсэн хэдий ч ач холбогдол, ашиг тус нь тухайн үйл явдал, зүйлийн байгалийн дотоод бүтцээс шалтгаалахгүй, харин хүний ​​​​нийгмийн оршихуйн хүрээнд хамаарах тодорхой шинж чанаруудын субъектив үнэлгээ юм. Хүн тэдгээрийг сонирхож байгаа эсвэл ашиг тусыг амьдралаас мэдэрдэг байна.
Үнэт зүйлийн тогтолцоо нь хүний ​​​​объектив болон нийгмийн бодит байдалд өдөр тутмын амьдрал, хүрээлэн буй зүйл, үзэгдлүүдтэй түүний янз бүрийн практик харилцааг тодорхойлох үүрэг гүйцэтгэдэг. Жишээлбэл, аяга нь уух хэрэгсэл болохын хувьд энэ аливаа шингэн зүйлийг уухад хялбар болгодог хэрэгтэй шинж чанарыг агуулдаг хэрэглээний үнэ цэнэ бөгөөд материаллаг ашиг тус юм. Аяга нь өөрөө хөдөлмөрөөр бүтсэн бүтээгдэхүүн, бараа товарын солилцооны объектын хувьд эдийн засгийн үнэт зүйл болдог. Хэрвээ аяга нь гоо сайхан хэлбэрээр бүтээгдсэн бол урлагийн бөгөөд соёлын зүйл болж гоо зүйн үнэт зүйл болно.
Үнэ зүйл - "материаллаг" болон "сэтгэл зүйн" гэж хоёр үндсэн хэсэгт хуваагддаг байна. "Мөнхийн үнэт зүйлс" гэсэн ойлголт мөн байдаг.
Үнэт зүйл бол философийн хувьд тодорхой объект, үзэгдлийн хувь хүн, нийгэм-соёлын ач холбогдлын шинж тэмдэг юм.
Үнэт зүйл- эдийн засагт "ашиглалтын үнэ цэнэ" гэсэн ойлголттой ижил утгатай, өөрөөр хэлбэл тухайн зүйлийн хэрэглэгчийн хувьд хэр их ач холбогдол, үр ашиг, ач тустай гэдгийг илэрхийлдэг байна.
"Үнэн зүйлийн тогтолцоо" хэмээх философийн ойлголт нь хувь хүн өөрийн эргэн тойрон дахь нийгэмд үнэлдэг үнэлэмжээр илэрхийлэддэг байна. Мотивацын тухай ойлголт үүнтэй нягт холбоотой юм.
Үнэт зүйлийн тогтолцоо гэдэг нь байгаль, нийгэмд учирч буй эд зүйл, үзэгдлийн талаарх хүмүүсийн амьдралын утга учрын талаарх хүмүүсийн үзэл бодлын багцыг илэрхийлдэг үнэт зүйлсийн онолын ойлголт юм (нийгмийн хандлага).
Хувь хүн буюу нийгэм ямар нэгэн шийдвэр гаргахдаа юуны өмнө суурь үнэн зүйлийнхээ тогтолцоонд тулгуурладаг юм.
Абиотик хүчин зүйл

Биологийн шинжлэх ухаанд, Абиотик хүчин зүйл гэдэг нь орчин дахь амьд биш химийн ба физикийн хүчин зүйлс юм. Үүнийг гэрэл, температур, ус, хий, салхи, хөрс ба газрын гадаргын хүчин зүйлс гэж ангилж болно.Абиотик хүчин зүйлүүд Уур амьсгалын хүчин Агаарын хийн хүчин зүйл Агаарын даралтын Агаарын хийн бүтэц физикийн хүчин зүйл гал түймэр температур Чернова,былова нар ус,чийгэнд ургамлыг харьцах байдлаар нь экологийн дараахь бүлгүүдэд авч үзсэн. Үүнд: Гидротофит-усны ургамал Гидрофит-газар усны ургамал Гигрофит-ихээхэн чийглэгт ургадаг хуурай газрын ургамал Мезофит-богино хугацааны ганг тэсвэрлэж чаддаг ургамал Ксерофит-чийг дутмаг газар ургахад зохилдсон ургамал Склерофит-Нарийхан жижиг навчтай үетэн ургамал игрофил-чийглэгт дуртай амьтад Мезофил-чийгсүү нөхцөлд амьдардаг амьтад Ксерофил-хуурайд дуртай амьтад Энэ нь нарны гэрэл юм
Нарны эрчим хүчний цамхаг

Нарны цахилгаан станц
Цамхагийг тойруулан байрлуулсан нарны толь (heliostat)-ууд нь компьютерийн удирдлагаар нарны тусгалыг даган байрлалаа өөрчилж нарны цацрагийг хүлээн авагчид төвлөрүүлж их хэмжээний дулааныг үүсгэнэ. Нам температырн хуримтлуураас 290°C-ын температуртай давсны хайлмагийг хоолойгоор дамжуулан хүлээн авагчийн дотуур нэвтрүүлэхэд давсны хайлмаг хүлээн авагчид цугласан нарны энергийг өөртөө шингээнэ. Үүний дүнд давсны хайлмагийн температур 565°C хүртэл өснө. Ингэж халсан давсны халуун хайлмаг нь маш сайн дулаан тусгаарлагч бүхий дулаан алдагдал багатай өндөр температурын хуримтлуурт хадгалагдана. Халуун давсны уусмалыг уур үүсгэх систем рүү насосоор шахаж оруулна.
Онгонит

Онгонит энэ нь Монгол улсаас анх удаа олдсон нэг төрлийн чулуулаг юм. Өнгө нь цайвар, болрын толботой цул нягт бүтэцтэй, найрлагад нь натри, калийн аргай, болор голлохоос гадна молор, гялтгануур оролцдог. Мөн маш бага хэмжээгээр анар, хайлуур жонш, ильменит зэрэг эрдсийн хольцтой байдаг. Энэ чулуулгийг Төв аймгийн нутагт геохимийн судалгаа хийж байхдаа 1968 онд анх олж, олдсон газрын нэрээр нэрлэжээ. Хайлмаг магм газрын гадарга өөд хөөрч, бэсрэг гүний нөхцөлд фтор, усаар баяжин, 550-600°C-т түргэн царцаж онгонитыг үүсгэдэг болохыг эрдэмтэд лабораторийн туршилт шинжилгээгээр тогтоожээ.
Онгонитын магм газрын гүнд үнэхээр байж болох тухай шинжилгээний материал нь хайлмаг магм гүний нөхцөлд үүсэж бий болох, физик, химийн нарийн горимын дагуу царцан магмын чулуулаг үүсгэх тухай онолд шинэ хувь нэмэр оруулсан чухал нээлт болсон юм. Онгонит шиг ийм бага хэмд хайлдаг магмын чулуулаг урьд өмнө мэдэгдээгүй билээ.
Онгонит нь субвулкан гаралтай чулуулаг юм. Геологийн макро бичиглэл хийвэл: өнгө: цагаан цайвар структур: дунд мөхлөгт текстур: цул, нягт нэр: Онгонит Фенокрист мусковит-3%, кварц-4%, плагиоклаз-5%, үндсэн хэсэг-88%
Пику

[[Ангилал:]]
Пику (порт. Ponta do Pico) — Португал улс, түүний мэдлийн Азорын олтригийн хамгийн өндөр цэг, Пику арал дээр Атлантын далайн голоор сунасан Дунд Атлантын нуруунд байрлаж буй далайн түвшнээс дээш 2351 м өндөр галт уул.
Тогооны диаметр 500 м, гүн 30 м. Далайн гүнд хамгийн урт үргэлжилдэг (6098 м) уул хэмээн Гиннест бичигджээ.
Хамгийн сүүлд 1963 онд дэлбэрсэн. 1562-1564 онд түүхэнд хамгийн хүчтэй дэлбэрч хайлмаг нь далайн эрэг хүрч байв.
Markook (bread)

Markook bread (Arabic: خبز مرقوق, romanized: khubz marqūq), also known as khubz ruqaq (Arabic: رقاق), shrak (Arabic: شراك), khubz rqeeq (Arabic: رقيق), mashrooh (Arabic: مشروح), and saj bread (Arabic: خبز صاج), is a kind of Middle Eastern unleavened flatbread common in the Levant and the Arabian Peninsula. It is baked on a convex metal griddle (a saj) or in a tannour.
Markook shrak is a type of thin bread. The dough is unleavened and usually made with only flour, water, and salt, and after being rested and divided into round portions, flattened and spread across a round cushion until it is thin then flipped onto the saj. It is often folded and put in bags before being sold.
It is commonly compared to pita bread, also found in Middle Eastern cuisine, although it is much larger and thinner. In some Arab countries, such as Yemen, different names are given for the same flatbread, such as khamir, maluj and ṣaluf, depending on the regional dialects. By Israelis, markook may also be referred to as laffa, though markook and laffa are distinct types of flatbread.
Markook (مرقوق) comes from the Arabic word raqiq (رقيق) meaning delicate, and raqiq also comes from the verb Raq (رق).
Markook was also mentioned in the tenth-century cookbook of Ibn Sayyar al-Warraq under the name ruqaq. He describes it as large and paper-thin, unleavened bread.
German orientalist Gustaf Dalman described the markook in Palestine during the early 20th-century as being also the name applied to flatbread made in a tannour, although, in this case, it was sometimes made with leavening agents.
Harissa

Harissa (Arabic: harīsa, site na Maghrebi Arabic) bụ ihe na-ekpo ọkụ na-ekwo ekwo, nke a mụrụ na Maghreb. Ihe ndị bụ isi na-eme ya bụ ose na-acha ọbara ọbara, ose Baklouti, ihe na-esi ísì ụtọ na ahịhịa dị ka galik paste, mkpụrụ caraway, mkpụrụ coriander, cumin na mmanụ oliv iji buru ụdị mmanụ na-agbaze. A na-emekwa Rose harissa, nke e ji okooko osisi rose mee.
Dị ka a na-emepụta harissa site na ịkụ chilis, okwu ahụ sitere na ngwaa Arabic, 'harasa' (Arabic) nke pụtara 'ịkụ' ma ọ bụ 'ịkpochapụ.'
Dị ka ọ dị na nri ndị Europe, a na-ebubata ose chili na nri Maghrebian site na mgbanwe Columbian, ikekwe n'oge ndị Spain bi na Tunisia n'etiti afọ 1535 na 1574.
Na Algeria, a na-agbakwunye harissa na ofe, stews, na couscous. A pụkwara iji Harissa paste mee ihe dị ka ihe na-agbanye anụ ma ọ bụ eggplants. Onye ọzọ dị mkpa na-emepụta ihe bụ mpaghara Annaba nke Algeria, nke bụkwa onye na-azụ ahịa dị mkpa. Dị ka onye edemede akwụkwọ nri Martha Rose Shulman si kwuo, harissa e mepụtara n'oge gara aga na-atọ ụtọ dị iche na nke a na-enye na ụlọ oriri na ọṅụṅụ ndị Tunisia na ndị mba ọzọ.
Ntụziaka maka harissa dịgasị iche dabere na ezinụlọ na mpaghara. Mgbanwe nwere ike ịgụnye mgbakwunye nke yabasị na-agba ụka ma ọ bụ mmiri oroma. A na-ere harissa a kwadebere n'ime ite, ite, karama na tubes. A na-akọwa Harissa mgbe ụfọdụ dị ka "ihe na-esi ísì ụtọ nke Tunisia", ọbụnakwa "ihe na'isi ụtọ nke Tunisia ", ma ọ bụ ma ọ dịkarịa ala dị ka "akara nke nri azụ na anụ nke Tunisia". Na Tunisia, a na-eji harissa eme ihe dị ka ihe na anụ (anụ ọkụkọ, anụ ehi, ewu, ma ọ bụ nwa atụrụ) ma ọ bụ nri azụ̀ na akwụkwọ nri, yana dị ka ihe oriri maka couscous. A na-ejikwa ya maka lablabi, ofe chickpea, na fricasse.
Tunisia bụ nnukwu onye na-ebupụ harissa a kwadebere. N'afọ 2006, mmepụta nke harissa na Tunisia bụ tọn 22,000, na-etinye ihe dị ka tọn 40,000 nke ose. A na-ejikarị chilis a na-akụ gburugburu Nabeul na Gabès eme harissa nke Tunisia, nke dịtụ nro, na-enweta 4,000 o5,000 na Scoville scale.
Nri Moroccan ejirila harissa, na-eji ya dị ka ihe na-esi ísì ụtọ maka tagines, ma ọ bụ mgbe ụfọdụ na-agwakọta ya na efere.
N'Izrel, harissa bụ ihe a na-ahụkarị maka sabich na shawarma.
Filfel chuma (Hibru), nke a na-akpọkwa pilpelshuma, nke pụtara "pepper garlic", bụ ụdị chili nke nri ndị Juu nke Libya nke yiri harissa. Ọ sitere na nri ndị Libya, [ọnọdụ na achọ] ebe a maara ya dị ka maseer (Arabic: ma ọ bụ مسّير حار mseyer). A makwaara ya site na aha ndị ọzọ dịka filfil mukhalal (فلفل__wol____wol____wol__) na filfil makbos (فلفڵ مكبوس). A na-eme ya site na ose na-atọ ụtọ na nke na-ekpo ọkụ na galik a pịrị apị. A na-agbakwunye ihe ndị ọzọ, dị ka mkpụrụ osisi, cumin, mmiri , oroma na nnu mgbe ụfọdụ.
Ọ na-eje ozi dị ka ihe na-esi ísì ụtọ na dị ka ihe dị na nri dịka salad, anụ, azụ, mkpọ ọka, na osikapa, na nri àkwá dịka shakshouka.
Asaana

Asaana bụ ihe ọṅụṅụ ọka na-abụghị mmanya na-aba n'anya, nke a na-eme site na ọka na-agba ụka na shuga na-agba agba. A na-akpọ ya elewonyo n'akụkụ ndị ọzọ nke obodo Ghana ma mara ya n'ọtụtụ mba dị ka ihe ọṅụṅụ biya ọka.
Ákì

Áki bụ mkpụrụ nke nọ n'ime mkpụrụ nkwụ a na ata-ata . Mkpụrụ osisi nkwụ a na-enweta mmanụ abụọ dị iche: mmanụ nkwụ na- esite na ụru nkwụ mpụta, yana elu-áki nke na-esi na ákì pụta.
Avuvu ákì bụ ihe na-afọ ma apipụtacha mmanụ na ákì akwọrọ-akwọ, nke a na aghọ erimeri ehi ma ọ bụ ejiri ya na-emeho ọkụ ma na-akwanyekwa ọkụ n'ime obodo.
Avuvu ákì na n'enye ihe nke ndi bekee n'akpọ faiba na Protini na ahụ ụmụ anụmanụ dika ehi na ewu. Tinyere ihe ndị ọzọ bụ erimeri ụmụ anụmanụ, avuvu ákì ka avuvu ákì-bekee nma yana nke koko. mana avuvu nke azụ na nke mgbamgba-ekere ka ya enye ihe n'ahụ nke a n'akpọ protini.
Ihe mejupụtara ya bụ faiba 16%, avuvu ákì nwekwara ihe ndi ọzọ ọ na enye nke ndi bekee n'akpọ phosphorọs na kalziụm nke na edozi ọkpụkpụ. Onwekwara ihe ndi ọzọ: Magneziụm, Ayọn na zink. Ihe ndi ozo atuputara maka inye umu ehi nri bu ahihia kernel (50%), molasses (5%), ahihia (42%), nzu (1.5%), premix mineral (1%), na nnu ( 0,5%), ya na trace element / vitamin premix.
Mkpụrụ ọka mà obu ọkà ọkà

A na-akụ mkpụrụ ọkà n'ụba mà Na-Enye ike nri n'ụwa niile karịa ụdị Ihe ọkụkụ ọ bụla ọzọ yá méré há bụ ihe ọkụkụ.
Mkpụrụ ọka flaker

Ngwá nkuri ọka (nke a na-akpọkwa Oat roller ma ọ bụ flaking mill) bụ ngwá ọrụ emere maka ime ka mkpụrụ ọka zuru oke dị larịị. Mgbe ejiri mkpụrụ ọka oats mee nke a, ụdị mkpụrụ ahụ, nke a na-akpọ groats, na-aghọ ihe oriri a na-ahụ anya. Mkpụrụ ọka na-enwe nchekwa ogologo oge mana a na-esikarị ọka n'ọkụ tupu ụmụ mmadụ e rie ya; usoro a na-agwakọta ya na-ebelata oge isi nri. A pụkwara ịgwakọta Spelt na ọka wit. Ọ ga-adị mkpa ka e mee ka mkpụrụ ndị ọzọ dị nro karịa ọka oats tupu a gwakọta ha. Ngwa ngwakọta ọka oats na-arụ ọrụ site n'ime ka ọka dị larịị na silinda na-agbagharị agbagharị.[1] Ọ ga-ekwe omume ịrụ ngwa ntụ ọnụ ọgụgụ nke a na-eji aka eme nke ebe ngwepụta ihe roro ero. A pụkwara iji ngwa mpigide na-agbagharị agbagharị ma ọ bụ nri pasta na-agbari ọka oats.
Iji ngwa nkuri ọka mepụta ọka oats a gwakọtara agwakọta maka Nri ịnyịnya nwere ike belata agbarighi nri nke ịnyịnya ma e jiri ya tụnyere nri nke nwere naanị mkpụrụ.
Ebe a na-azụ ọka

A corn crib ma ọ bụ corncrib bụ ụdị granary eji akpọnwụ na ichekwa ọka. A pụkwara ịmara ya dị ka ụlọ ọka ma ọ bụ ụlọ ọka.
Mgbe owuwe ihe ubi na mgbe ọ ka nọ na cob, a na-etinye ọka n'ime ebe a na-edebe nri ma ọ bụ na-enweghị igbe. Ebe a na-eri ọka a na-ahụkarị nwere slats na mgbidi ya iji mee ka ikuku na-ekesa n'ọka, na-ekwe ka ọ kpoo na mbụ ma na-enyere ya aka ka ọ kpọọ nkụ. Nkịta ndị ahụ na-ekpughere ọka maka ụmụ ahụhụ, ya mere ebe nri ọka na-ebuli elu karịa oke òké.
Ọ bụ ezie na a na-eji ụlọ nkwakọba ihe eme ihe gburugburu ụwa na ọdịbendị niile na-akụ ọka maka nri, ndị American Indian bu ụzọ jiri ụlọ nkwakọrọ ọka mee ihe ma mesịa bụrụ nke ndị Europe nabatara ngwa ngwa. Ndị bi na Europe na-alụ ọgụ na-awakpo ụlọ ọka maka nri. N'ihi ya, ọ dịkarịa ala ụfọdụ ndị obodo hapụrụ ụlọ ọka ma lie nri n'ebe zoro ezo.
Nhazi ebe nchekwa ọka dị iche iche. E ji osisi rụọ ha na mbụ, mana ejirila ihe ndị ọzọ dị ka konkịtị mee ihe. Ebe a na-eri nri ọka bụ isi nwere ihe a na-etinye n'uko ụlọ nke e buliri elu n'okwa ya. Ihe ọzọ a na-ahụkarị nke America n'oge mbụ nwere mgbidi dị n'èzí. Ọtụtụ n'ime atụmatụ ndị buru ibu nwere oghere oghere n'etiti maka ịnweta ọka na ịkwalite ikuku. N'ime atụmatụ buru ibu, a na-ejikarị oghere a chekwaa ụgbọ ala. Ka ọ na-erule ná mmalite narị afọ nke 20, a na-etinye okwu ahụ bụ́ “ụlọ nri ọka” n'ọba buru ibu bụ́ ndị nwere ọtụtụ bred ọka. Taa, ebe a na-anọ eri ọka n'ọtụtụ ugbo bụ ngịga cylindrical nke e ji ngere waya galvanized nke e ji ígwè kpụọ n'elu ụlọ kpuchie elu ya..
Templeeti:Native american styles
Ụtara potato

Potato fufu bụ nri a na-eri eri nke mpaghara ugwu Naịjirịa. Ama ya ama n'etiti agbụrụ Yoruba bi na steeti Kwara. Nri a na-eri dị mfe iji ya tụnyere ji asụrụ asụ na ụtọ ya pụrụ iche bụ ihe mere a na-eji akwadebe nri ahụ na agbamakwụkwọ, oriri na oge ndị ọzọ.
A na-eji poteto e siri esi eme nri nke a ga-agbakwunye ji, akpụ ma ọ bụ ntụ ọka iji mee ka ọ sie ike. A na-eji blenda ma ọ bụ ọdụ na ịkwọ eme ihe iji gwakọta poteto n'ime nha na ọdịdị achọrọ.
Poteto bụ mkpụrụ osisi a na-ewepụta n'ime ọnwa iri atọ na anọ a kụrụ ya. Naịjirịa bụ otu n'ime ndị na-emepụta poteto kachasị ukwuu ma enwere ike ịrụpụta ya dị ngwaahịa dị iche iche nke mmadụ nwere ike iri nke otu n'etiti ha bụ poteto fufu.
Ụra potato ka mma na ofe okra ebe ọ bụ na ọ dị mfe isi nri ma bụrụkwa ofe na-ewe obere oge iji kwadebe.
Solanum aethiopicum

Solanum aethiopicum, the bitter tomato, Ethiopian eggplant, or nakati, is a fruiting plant of the genus Solanum mainly found in Asia and Tropical Africa. It is also known as Ethiopian nightshade, garden eggs, pumpkin-on-a-stick, and mock tomato. It is a popular vegetable in north-east India, and is known as khamen akhaba in Manipuri and samṭawk in Mizo. They are called Titay bii or simply bii in Darjeeling, Sikkim and Nepal, and are relished with meat, particularly pork. These names are a result of its varied morphology, with ripe fruit often looking like a cross between an eggplant and a tomato, which are also from Solanum. In fact, the Ethiopian eggplant was so much confused with the ordinary eggplant that this was considered by some a variety violaceum of S. aethiopicum.
Ethiopian eggplant may have originated from the domestication of Solanum anguivi. The scarlet eggplant, also known as Gilo or jiló, was long held to be a distinct species (S. gilo) but is nowadays generally considered to be a cultivar group of S. aethiopicum.
Ethiopian eggplant has been used as a source of disease resistance genes for several commercially grown Solanaceae crops, including Solanum melongena (eggplant). A lack of genomic resources has meant that breeding has lagged behind other vegetables, although a 1.02-Gb draft genome has been sequenced by BGI, with single-nucleotide polymorphisms identified for use by breeders.
The leaves of Solanum aethiopicum are eaten as a leaf vegetable and are actually more nutritious than the fruit.
The highly variable fruit of the plant is eaten both raw and cooked and is becoming more popular as a cultivated crop. These fruits are usually harvested while still green, before the skin becomes thick. Bitterness increases with higher levels of saponin in the fruit, some varieties being sweet and others very bitter. When the berries mature, they turn bright red because of high carotene content.
Solanum aethiopicum is used as an ornamental in Asia.
In Nigeria, Igbo people use it as a substitute for kola nut, especially for those who do not want to chew kola nut, in which case it is used to welcome guests at home or before resumption of a traditional ceremony.
Garden egg, as it is commonly known in Nigeria, is sometimes used to make a tomato-based sauce which can be used to eat yam.
Currently there is a large movement towards increased cultivation of Solanum aethiopicum in West Africa. It grows all year long and can produce high fruit yields. However, low germination rates are an obstacle to wider cultivation.
The only place where S. aethiopicum is grown to a significant extent in Europe lies in South Italy, in Rotonda in the Basilicata, where this plant is of some commercial importance. It was likely introduced by veterans returning from East Africa after the colonial war in the late 19th century.
Aeropuerto Tres de Mayo

Aeropuerto Tres de Mayo (IATA: PUU, OACI: SKAS) aeródromo ubicado en la ciudad de Puerto Asís, Putumayo (Colombia). En él operan las aerolíneas aéreas Satena, Santa Archivado el 30 de junio de 2019 en Wayback Machine.​ y Clic Air.
El aeropuerto 3 de mayo de Puerto Asís, se encuentra ubicado a pocos metros del centro de la ciudad en la salida de Puerto Asís, en el departamento del Putumayo. Actualmente operan allí dos aerolíneas comerciales y sirve de tránsito a diversas aeronaves militares y privadas en su gran mayoría de la industria petrolera. Cuenta con una torre de control aproximada de 26 metros de altura. Su nombre hace honor a la fecha de cumpleaños del municipio.
Rascacielos de la avenida Tres de Mayo

El rascacielos de la avenida Tres de Mayo, popularmente conocido como "El Rascacielos", es un rascacielos de la ciudad de Santa Cruz de Tenerife (Canarias, España), situado en la avenida que le da nombre.
Diseñado por el arquitecto Carmelo Rodríguez Borrella para la Cámara de la Propiedad Urbana de Santa Cruz de Tenerife, fue inaugurado el 3 de mayo de 1974. Con sus 85 metros de altura y 24 plantas era el edificio más alto de la ciudad hasta la construcción de las Torres de Santa Cruz. En la actualidad sigue siendo un edificio entrañable de la ciudad de Santa Cruz de Tenerife.​​
Peninsular

Se denomina peninsular a lo geográficamente relativo a una península, particularmente al habitante de una zona o poblado ubicado en ella.​ Su uso en el contexto del habla común y la bibliografía hispanohablante, tanto literaria como historiográfica, peninsular es el nombre con el que se designaba a los oriundos de la península ibérica, en contraposición a los locales de territorios españoles ultramarinos en la época del imperio español. En la actualidad se emplea para diferenciar a los españoles peninsulares de los extrapeninsulares: Islas Baleares, Ceuta, Melilla y sobre todo en las islas Canarias, por su posición periférica​ (donde también se aplica el calificativo «godos» a los peninsulares, utilizado a veces peyorativamente,​ y que en ese caso indica la soberbia que se les atribuye como estereotipo).​
En el pasado histórico se usaba fundamentalmente en la América española, donde el concepto se oponía social y terminológicamente a los criollos, o sea, los españoles nacidos en América de padres españoles, que compartían con los peninsulares ese rasgo de casta en la sociedad estratificada racialmente de la América virreinal española. El proceso de Independencia de la América Hispana fue en gran medida expresión de la oposición criollo/peninsular. En ese contexto era utilizado como sinónimo despectivo la denominación gachupín.​ El origen canario de los emigrantes a Hispanoamérica se marcaba con la denominación: «isleños».
En la historiografía anglosajona, se usa el nombre Peninsular War (lit. «guerra peninsular») para el conflicto bélico y el periodo histórico (1808-1814) que en la historiografía española recibe el nombre guerra de la Independencia Española.​
Es el nombre de una forma de clasificar las labores de tabaco en España, para diferenciar las provenientes de Canarias y las de la península, que tienen distinta consideración fiscal.​ También fue una marca de cigarrillos.​
Charles J. Esdaile

Charles J. Esdaile (Epsom, 1959) es un historiador e hispanista británico.
Nació en la ciudad inglesa de Epsom, en el condado de Surrey, en 1959.​ Es autor de varias obras sobre la guerra de Independencia española, las guerras napoleónicas y la historia contemporánea española, entre las que se encuentran The Spanish Army in the Peninsular War (Manchester University Press, 1988),​ The Wars of Napoleon (Longman, 1995),​ Spain in the liberal age: from Constitution to Civil War, 1808-1939 (Blackwell, 2000),​​ The Peninsular War: A New History (Palgrave Macmillan, 2003),​​​ Fighting Napoleon: Guerrillas, Bandits, and Adventurers in Spain, 1808–1814 (Yale University Press, 2004),​ Napoleon's Wars: An International History, 1803–1815 (Allen Lane, 2007);​​,​ Outpost of Empire: The Napoleonic Occupation of Andalucía, 1810-1812 (University of Oklahoma Press, 2012)​ y Women in the Peninsular War (University of Oklahoma Press, 2014).​​
Monumento al pueblo del dos de mayo de 1808 (Madrid)

Al Pueblo del Dos de Mayo de 1808 es un ejemplar arte público en Madrid. Obra de Aniceto Marinas, se trata de un grupo escultórico en memoria al papel del pueblo de Madrid durante el levantamiento del Dos de mayo.
Originalmente esculpido en Roma por Aniceto Marinas en 1891, el grupo escultórico representa una figura alada que sujeta una bandera, emergiendo por encima de un soldado, un cañón, un niño y varios cadáveres, tanto masculinos como femeninos.​​
El conjunto fue inaugurado en la mañana del 4 de mayo de 1908 en su ubicación original en la glorieta de Ruiz Jiménez (glorieta de San Bernardo), durante una ceremonia que contó con la intervención como oradores del conde de Peñalver (alcalde de Madrid) y Antonio Maura (presidente del Consejo de Ministros); Alfonso XIII finalmente procedería a descubrir el monumento.​​
No hubo tiempo para fundir el bronce de cara a la inauguración, y en su lugar se instaló el modelo de escayola, de forma secreta, disimulado por una capa de pintura verdosa que no tardó en desteñirse con las lluvias, para sorpresa del pueblo madrileño.​ En octubre de 1908, la escultura de bronce, fundida en Madrid por «La Metaloplástica. Campins y Codina», fue finalmente colocada en el pedestal.​
El pedestal pétreo con traza cilíndrica presenta una inscripción que reza «al pueblo / del / dos de mayo / de / 1808», surmontado por una versión broncínea del escudo de Madrid.​
Con el tiempo, el monumento fue trasladado a la glorieta de Quevedo y, en la década de 1960,​ fue trasladado por segunda vez a su ubicación actual, en unos jardines junto a la Plaza de España y, desde la década de 1970, también junto al Templo de Debod.
La Bahía

El Presidio Nuestra Señora de Loreto de la Bahía, más conocido como Presidio La Bahía, o simplemente La Bahía, es un presidio novohispano construido en 1747 en Goliad, en Texas, Estados Unidos.
El origen del presidio se remonta a 1721 cuando fue establecido junto a la misión Nuestra Sra. del Espíritu Santo en las inmediaciones del antiguo fuerte francés de Saint Louis (1685-1689). La misión y el presidio fracasaron, y fueron trasladados a una nueva ubicación en el río Guadalupe en 1726. En 1747 el presidio y su misión Nuestra Señora del Espíritu Santo de Zúñiga fueron nuevamente desplazados a su ubicación actual, en el río San Antonio. El asentamiento en el siglo XVIII de población en torno al presidio dio origen a la actual Goliad, convirtiéndose la zona en una de las tres más importantes del Texas español.
En 1821 un intento de filibusteros anglosajones de tomar la zona terminó en fracaso, siendo rechazados por el gobernador español de Tejas Antonio María Martínez.​​
En 1836 ante la derrota del ejército mexicano en San Jacinto, el presidio pasó a manos de los independentistas texanos.​