davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
Recursion Pharmaceuticals

Recursion Pharmaceuticals is a clinical-stage biotechnology company that focuses on mapping and decoding biology by integrating technological innovations across biology, chemistry, automation, data science, and engineering.
The company is based in Salt Lake City, Utah. It was founded by Chris Gibson, Dean Li and Blake Borgeson.
In January 2014, the company moved its operations from Dean Li’s lab at the University of Utah to its first facility, and later into the University of Utah Research Park. In 2018 Recursion moved into its current location at the Gateway downtown. Recursion maintains this facility as well as satellite offices within London, San Francisco Bay Area, Mila (research institute), Toronto and the Quebec Artificial Intelligence Institute in Montreal.
In August 2024, the company acquired UK-based biotechnology company Exscientia for $688 million.
By 2015, Recursion had closed its Series A round of funding and signed a research agreement with Sanofi Genzyme. In 2020, the company received $50 million equity investment from Bayer during its Series D funding round.
The company listed on the Nasdaq Stock Exchange on April 20, 2021 under the ticker symbol RXRX. In November 2021, Recursion signed a $12 billion partnership deal with Roche and its subsidiary Genentech to advance therapies in neuroscience among other things.
In September 2020, Recursion and Bayer announced their strategic collaboration agreement to discover and develop treatments for fibrotic diseases. In 2023, they announced another partnership focusing on oncology research.
In May 2023, Recursion acquired two companies in the AI-enabled drug discovery space, Toronto-headquartered Cyclica and Montreal-based Valence.
In July 2023, the company announced a collaboration and $50M investment from NVIDIA to accelerate the development of its AI foundation models for biology and chemistry, and potentially leverage NVIDIA cloud services as its means of distribution.
National Institute of Pharmaceutical Education and Research, Kolkata

National Institute of Pharmaceutical Education and Research, Kolkata (NIPER Kolkata) is an Indian public pharmaceutical research university, located in Kolkata, West Bengal, India. As one of the seven National Institutes of Pharmaceutical Education and Research (NIPERs) it is granted the Institute of National Importance status. It offers 2-year MS (Pharm.) programmes and doctoral programmes in pharmaceutical sciences. On 2016 Institute pact with Sanofi India to promote academic excellence and research in the areas of pharmaceuticals and consumer healthcare products, to cater to the current and future needs of the pharmaceutical industry. In August 2023 Union Minister Dr. Mansukh Mandavya laid the foundation stone for the new campus of the institute at Panihati in North 24 Parganas district of West Bengal. He announced ₹78 Cr. for the construction of a permanent campus and ₹100 Cr. to build the centre of excellence. The institute will set up a centre of excellence in flow reactors and continuous production at a cost of ₹100 Crore from the Department of Pharmaceuticals.
National Institute of Pharmaceutical Education and Research, Kolkata was ranked 24th in India by the NIRF pharmacy ranking in 2024.
Bengal Chemicals and Pharmaceuticals Limited

Bengal Chemicals & Pharmaceuticals Ltd. (BCPL), formerly Bengal Chemical & Pharmaceutical Works Ltd. (BCPW), is an Indian central public sector undertaking under the ownership of Ministry of Chemicals and Fertilizers, Government of India. lt manufactures industrial chemicals, pharmaceuticals like antibiotic injectables, tablets and capsules; and household products.
Established in Kolkata, West Bengal in 1901 by Prafulla Chandra Ray, it is India's first government owned-pharmaceutical-manufacturer. While initially successful, it started making losses in the mid-1950s. The management of the company was taken over by the Union government on 15 December 1977, and the company was nationalised on 15 December 1980. Following decades of losses, BCPL returned to profitability in financial year 2016–17.
In 1892, Prafulla Chandra Ray rented house at 91 Upper Circular Road, Kolkata and founded Bengal Chemical Works with a capital of ₹700 (equivalent to ₹270,000 or US$3,200 in 2023). Ray founded the company as an individual initiative with the intention with fostering a spirit of entrepreneurship among the Bengali youth, and provide an alternative to jobs from the colonial British government. The company presented its herbal products the 1893 session of the Indian Medical Congress in Kolkata.
The reputation of the company grew, and Ray added additional funds of ₹2 lakh (equivalent to ₹7.2 crore or US$840,000 in 2023) to the company to increase the scale of production. The business was converted into a Limited Company, and on 12 April 1901 the company was renamed Bengal Chemical and Pharmaceutical Works Ltd. (BCPW), retaining the same premises at 91 Upper Circular Road, Calcutta. In 1908, John Cumming wrote in the "Review of the Industrial Position and Prospects in Bengal" that the "enterprise shows signs of resourcefulness and business capacity, which should be an object lesson to capitalists of this province".
From a beginning with one factory in Kolkata's Maniktala in 1905, three more factories were established – one in Panihati in 1920, one in Mumbai in 1938, and one in Kanpur in 1949, with its registered office at 6 Ganesh Chandra Avenue, Kolkata.
The company began to struggle after Roy's death in 1944, and started making losses in the mid-1950s. The management of the company was taken over by the Union government on 15 December 1977, followed by nationalisation on 15 December 1980. The new public sector undertaking was named Bengal Chemicals & Pharmaceuticals Ltd. (BCPL), and was launched on 27 March 1981. As its losses continued, BCPL was referred to the Board for Industrial and Financial Reconstruction in 1992.
After incurring losses for decades, the company managed to return to profitability in financial year 2016–17, and continued to report profits for 2 subsequent fiscals.
In view of the Indian Council of Medical Research recommending hydroxychloroquine for prophylaxis against COVID-19, BCPL received clearance to start manufacturing the drug.
On the 9th of February 2021, the Government of India announced the privatization of Bengal Chemicals and Fertilizers.
Indian Drugs and Pharmaceuticals Limited

Indian Drugs and Pharmaceuticals Limited (IDPL) was a public sector pharmaceutical, bulk drug manufacturing and drug discovery company owned by the Indian government, headquartered in New Delhi, and located in Hyderabad, Gurgaon and Rishikesh. The company was involved in patent development alongside, National Institute of Pharmaceutical Education and Research to provide affordable drugs, and had recently released three over the counter drugs.
A new formulation unit was inaugurated in Hyderabad in February 2017.
Many attempts have been made to revive IDPL, declared sick by the Board for Industrial and Financial Reconstruction. The Government of India was exploring ways of strategically selling the unit and meet outstanding liabilities. On the 9th of February 2021, the Government of India announced the liquidation of IDPL.
Torrent Pharmaceuticals

Torrent Pharmaceuticals Ltd is an Indian multinational pharmaceutical company, part of the Torrent Group and headquartered in Ahmedabad. It was promoted by U. N. Mehta, initially as Trinity Laboratories Ltd, and was later renamed Torrent Pharmaceuticals Ltd.
Torrent Pharmaceuticals operates in more than 40 countries with over 2,000 product registrations globally. Torrent Pharma is active in the therapeutic areas of cardiovascular, central nervous system, gastro-intestinal, diabetology, anti-infective and pain management segments. It also has a presence in therapeutic segments of nephrology, oncology, gynecology, respiratory and pediatrics.
Torrent Pharmaceuticals was established in 1959 by U. N. Mehta as Trinity Laboratories. It was renamed as Torrent Pharmaceuticals in 1971.
In 1997, Torrent Pharma and Sanofi established a 50:50 joint venture called Sanofi Torrent for selling Torrent Pharma's products. Torrent exited the joint venture by selling its stake to Sanofi in 2002.
In 2005, Torrent Pharmaceuticals acquired Heumann Pharma Generics GmbH, a Pfizer company based in Germany.
In 2013, Torrent Pharma acquired the India formulations business of Elder Pharmaceuticals for ₹2,004 crore (US$341.99 million).
In 2017, Torrent Pharma acquired the domestic business of Unichem Laboratories for ₹3,600 crore (US$552.81 million).
In 2022, the company acquired skincare manufacturer Curatio Healthcare for ₹2,000 crore (US$254.44 million).
It has 7 fully owned subsidiaries:
The company's key areas are Formulations, API, Drug Discovery, Marketing and Sales of Drugs. Its operations locations are:
In 2018, Torrent Pharmaceuticals recalled tablets containing valsartan and losartan due to the detection of N-nitrosodimethylamine (NDMA) and N-nitrosodiethylamine (NDEA) respectively which are probable human carcinogens.
In September 2019, the FDA issued notice of a sixth product recall of losartan by Torrent Pharmaceuticals when certain batches of losartan contained the contaminant, N-methylnitrosobutyric acid (NMBA), above acceptable daily intake levels determined by the FDA.
Sawan Dutta

Sawan Dutta is an Indian music director, composer, songwriter, record producer, vocalist and vlogger based in Bengaluru, India. She is best known for her original songs on her video song blog, The Metronome.
Dutta was born in New Delhi, India. She had an early interest in music and learned to play the harmonium at the age of three. During her early teenage years, she taught herself to play the Hawaiian Guitar and auditioned successfully to be a regular paid performer at the All-India Radio company. After high school, Dutta joined the School of Planning and Architecture in New Delhi, India to train as an architect. During her college years at the School of Planning and Architecture, she was a member of the musical band The Archetypes. She also joined the pioneering fusion rock band Indian Ocean as a keyboardist and backup vocalist during her college years; she remains the only woman to have been a member of the band.
Dutta has created music for TV shows, such as the soundtracks for the Indian adaptations of the TV show Who Wants to Be a Millionaire? called Kaun Banega Crorepati in Hindi and Ningalkkum Aakaam Kodeeswaran in Malayalam. Some of her other popular work on TV includes themes for Mastermind India, Bhanwar, India's Child Genius, It Happens Only In India, The History of Whatever and the National Award-winning cartoon series Jungle Tales.
Dutta has composed songs for Bollywood films including Chai Pani (2004) and Mumbai Delhi Mumbai.
Dutta has also worked on several other music albums, including her 2005 solo debut album Lady Chatterjee with the music label Saregama. She has produced music for other performing artists, including the Sarod Maestro Amjad Ali Khan and his sons Amaan and Ayaan Ali Khan, the flute player Ajay Prasanna, and the vocalist Vidya Shah.
Dutta has created soundtracks for documentary films such as The Underground Inferno and Cutting Carbon Footprint for the National Geographic Channel and Autumn in the Himalayas for the Public Broadcasting Service Trust.
She has also created advertisement jingles for brands like the Indian car manufacturer Maruti, KFC, UNICEF and others.
Dutta was awarded the Mahindra Excellence in Theatre Awards for her soundtrack for the puppeteer Dadi Pudumjee's theatrical production, Transpositions in 2008.
Dutta is known for her videos on her YouTube channel and website The Metronome in which she writes, composes and sings original songs on a number of subjects. Her recipe song series demonstrating various recipes from the Bengal region has attracted a large following across the globe. Dutta has collaborated with different advertising brands that sponsor her vlog posts, including Manhindra Agri Ltd, Fortune Foods Ltd, and the restaurant chain Oh! Calcutta. Her songs cover various genres including pop, jazz, Western and Indian classical, and electronica.
Some of her most popular vlog posts include An Ode to Boroline, Macher Jhol, and Kosha Mangsho.
List of special economic zones in India

A special economic zone (SEZ) is a geographical region that has economic laws that are more liberal than a country's domestic economic laws. India has specific laws for its SEZs.
India was one of the first countries in Asia to recognize the effectiveness of the Export Processing Zone (EPZ) model in promoting exports, with Asia's first EPZ set up in Kandla in 1965. In order to overcome the shortcomings experienced on account of the multiplicity of controls and clearances; absence of world-class infrastructure, and an unstable fiscal regime and with a view to attract larger foreign investments in India, the Special Economic Zones (SEZs) Policy was announced in April 2000.
The category 'SEZ' covers a broad range of more specific zone types, including free-trade zones (FTZ), export processing zones (EPZ), free zones (FZ), industrial estates (IE), free ports, urban enterprise zones and others. Usually, the goal of a structure is to increase foreign direct investment by foreign investors, typically an international business or a Multi National Corporation (MNC).
In December 2022, Union Minister of State for Electronics and IT Rajeev Chandrasekhar, in a written reply to a question in Rajya Sabha informed that Special Economic Zones have exported software worth Rs 5.3 lakh crore in 2021–22.
A list of functional Special Economic Zones in India has been published.
KASEZ Kandla Special Economic Zone, at Kandla Gandhidham, Gujarat by Govt of India
Source:
Minyak masak

Minyak masak adalah satu lemak tulen berasal samada daripada tumbuh-tumbuhan atau pun haiwan, berada di dalam keadaan cecair pada suhu bilik.
Terdapat pelbagai jenis minyak tumbuhan termasuk; minyak zaitun, minyak kacang soya, minyak canola, minyak jagung, minyak biji bunga matahari, minyak kacang, minyak argan dan minyak beras, dll.
Bentuk "minyak tumbuhan" untuk melabelkan satu produk minyak masak yang merujuk kepada kepada satu campuran kepada pelbagai minyak masak termasuklah minyak masak yang berasaskan jagung, bunga matahari dll.
Minyak boleh diperisakan dengan merendamkan makanan yang beraroma seperti herba-herba segar, rempah ratus, lada dan sebagainya, di dalam minyak masak untuk satu tempoh yang berlanjutan. Bagaimanapun, langkah berhati-hati harus diambil apabila menggunakan bawang putih dan bawang bagi mengelakkan pertumbuhan botulisme dalam medium tersebut.
Minyak kacang

Minyak kacang (minyak arachis) adalah minyak bahan organik yang dihasilkan dari kacang, diketahui mempunyai sedikit bau dan rasa keluarga kekacang. Di United Kingdom ia dipasarkan sebagai 'Minyak Groundnut'.
Ia sering digunakan dalam masakan Asia Selatan dan Asia Tenggara seperti mana minyak zaitun digunakan di Mediterranean. Minyak kacang dihargai bagi titik asapnya yang tinggi berbanding minyak masak yang lain. Komponen utamanya asid lemak adalah asid palmitik, asid oleik dan asid linoleik. Minyak kacang turut mengandungi 6–8% (keseluruhan) asid arakhidik, asid arakhidonik, asid behenik, asid lignocerik dan asid lemak yang lain.
Minyak kacang merupakan sumber bahan api asal bagi enjin diesel.
Minyak kacang biasanya digunakan bagi mengoreng makanan, terutama kentang jejari dan ayam.
Minyak bijan

Minyak bijan ialah minyak sayuran yang boleh dimakan yang dihasilkan daripada bijan. Selain digunakan sebagai minyak masak di India Selatan, ia sering digunakan sebagai penaik rasa dalam masakan Cina, Jepun, Timur Tengah, Korea, dan Asia Tenggara.
Minyak daripada bijian yang kaya dengan nutrisi ini juga terkenal penggunaannya dalam perubatan alternatif, urutan tradisional hinggalah moden. Amalan perubatan India tradisional yang mengamalkan Ayurveda menggunakan minyak bijan.
Minyak ini terkenal di Asia dan dikenali sebagai minyak yang berasaskan tanaman yang paling awal diketahui, tetapi pengeluaran moden berskala besar terus terhad walaupun hari ini disebabkan proses tuaian manual yang tidak efisyen untuk mengekstrak minyak.
Biji-biji bijan ditekan secara mekanikal untuk mendapatkan minyak yang diperah darinya. Di Cina, Korea, dan Jepun, biji bijan digoreng tidak berminyak atas suhu 200℃ terlebih dahulu sebelum diperas menghasilkan minyak berwarna perang keemasan dan berbau harum berbanding minyak yang ada dalam masakan India Selatan dan Myanmar berwarna kuning keemasan
Minyak bijan yang digunakan untuk tujuan pemasakan lain seperti bumbu salad sering ditambahkan dengan minyak sayuran lain.
Masakan India Selatan dan Myanmar menggunakan miinyak bijan sebagai minyak goreng.
Minyak bijan dituangkan sebagai penyedap dalam masakan Korea, Cina, dan Taiwan.
Minyak bijan mengandungi asid lemak seperti berikut:
Minyak bijan:Spesifikasi
Lignan sesamin dan sesamolin adalah komponen kecil dalam minyak bijan. Ia juga mengandungi antioksidan sesamol yang mampu mengelakkan minyak ini cepat tengik apabila terdedah kepada persekitaran terbuka.
Tayar

Tayar (Jawi: ‏تاير‎‎) adalah sebahagian roda yang diperbuat daripada getah. Tayar terdapat di banyak kenderaan seperti kereta, kapal terbang, basikal, motosikal dan sebagainya.
Perkataan "tayar" ialah serapan bahasa Inggeris sama ada tire atau tyre (masing-masing ejaan Amerika dan British) yang datang dari perkataan attire, iaitu "sarungan". Pada zaman dahulu, roda-roda kereta dan pedati sering dilapik untuk tujuan perlindungan di atas permukaan jalan menggunakan kulit haiwan, sebelum dipasangkan gelungan besi atau keluli.
Suatu rekaan gelungan roda diisi angin mula dipatenkan pada 1847 oleh Robert William Thomson namun tidak dihasilkan langsung. John Boyd Dunlop pula pertama kali mengembangkan rekaan boleh dipam pada 1888 bersama rakan sebidangnya, John Fagan; rekaan ini dipertunjukkan keberkesanannya oleh Willie Hume, seorang pelumba basikal yang banyak memenangi acara-acara di Ireland dan England menggunakan penemuan baru ini.
Jika anda melihat rencana yang menggunakan templat {{tunas}} ini, gantikanlah dengan templat tunas yang lebih spesifik.
Tayar toreh

Tayar toreh ialah tayar yang sudah botak dan ditoreh semula oleh 'industri belakang rumah' secara haram dan tidak menepati mana-mana piawaian keselamatan.
Tayar toreh berbahaya kepada pemandu dan penumpang kenderaan yang menggunakan tayar jenis itu, tetapi juga kepada pengguna jalan raya yang lain. Bunga tayar toreh kurang memuaskan.Cengkaman semasa di jalan raya kurang dan mudah menyebabkan kenderaan hilang kawalan terutama dalam cuaca buruk seperti hujan.
Tayar toreh berbeza dengan tayar celup.Tayar celup melibatkan proses pembuatan yang baru dan diiktiraf oleh Institut Piawaian dan Penyelidikan Perindustrian Malaysia (SIRIM).
Tayar baru biasanya akan haus dalam tempoh tiga hingga empat tahun dan selepas itu tayar tersebut boleh dicelup semula oleh industri celup tayar sebanyak dua kali. Pembuat tayar celup akan meneliti dan memeriksa tayar-tayar ini dan memilih tayar-tayar yang selamat untuk dicelup semula manakala yang tidak sesuai akan dibuang untuk dikitar semula. Pekilang akan menambah kompaun atau lapisan yang baru sebelum ditoreh semula.
Tayar celup selamat digunakan kerana terdapat piawaian dan spesifikasi teknikal yang menepati industri pembuatan tayar celup dan kawalan terhadap pencelupan tayar juga adalah sangat ketat. Tayar celup diiktiraf oleh pelbagai negara seperti New Zealand, Australia dan Taiwan turut menempah tayar celup yang dihasilkan di Malaysia.
Setiap tayar akan ditanda 'MS' di tayar iaitu piawai SIRIM. Piawaian American Department of Transportation ditanda dengan 'DOT' .Tayar menepati piawaian European Community Standard (ECE) ditanda dengan 'E'. Jenis tayar lain termasuk tayar toreh boleh menyebabkan tindakan saman sehingga RM300 oleh Jabatan Pengangkutan Jalan (JPJ).
Empat persatuan telah setuju membanteras tayar toreh di Malaysia. Persatuan itu ialah Malaysian Association of Tyre Retreaders and Dealer Society (MATRDS), Tyre Retreading Manufacturers Association of Malaysia (TRMAM), Association of Tyre Importers (ATI) dan FMM Malaysian Automotive Tyre Manufacturers Industry Group .
Laporkan pengedar yang tidak bertanggungjawab kepada pihak Kastam, Polis, Jabatan Keselamatan Jalan Raya (JKJR), JPJ dan Kementerian Perdagangan Dalam Negeri, Koperasi dan Kepenggunaan.Tindakan tegas akan diambil termasuk tayar tersebut boleh dirampas.
Grand Prix Malaysia 2013

Grand Prix Malaysia 2013 (nama rasmi: 2013 Formula 1 Petronas Malaysia Grand Prix) ialah sebuah perlumbaan bermotor Formula Satu yang telah berlangsung pada 24 Mac 2013 di Litar Antarabangsa Sepang di Selangor, Malaysia. Ini merupakan perlumbaan kedua pada musim 2013, dan merupakan Grand Prix Malaysia yang ke-15 sebagai pusingan Kejuaraan Dunia Formula Satu. Sebastian Vettel memenangi perlumbaan ini untuk Red Bull Racing, selepas bermula dari petak pertama.
Perlumbaan ini diselubungi oleh kontroversi mengenai arahan pasukan oleh Red Bull dan Mercedes, setelah Vettel memintas rakan sepasukan, Mark Webber, untuk memenangi perlumbaan ini walaupun pasukannya menyuruh Vettel untuk mengekalkan kedudukannya, dan Lewis Hamilton mengekalkan tempat ketiganya di hadapan rakan sepasukan, Nico Rosberg, oleh arahan dari ketua pasukan, Ross Brawn.
Seperti Grand Prix Malaysia 2012, pembekal tayar, Pirelli, membawa dua sebatian tayar yang paling keras ke perlumbaan ini. Tayar yang bersisi oren ialah tayar yang lebih keras dan dikenali sebagai tayar "perdana", manakala tayar yang bersisi putih ialah tayar yang lembut, yang juga dikenali sebagai tayar "pilihan". Ini adalah kali pertama tayar sebatian keras digunakan dalam sebuah perlumbaan pada musim 2013.
Nota:
Michelin

Michelin (Perancis: [miʃlɛ̃] terdekat [misy.léng]; nama penuh: SCA Compagnie Générale des Établissements Michelin) ialah sebuah syarikat pengeluar tayar yang berpangkalan di Clermont-Ferrand di rantau Auvergne di Perancis. Ia ialah satu daripada dua pengeluar tayar yang besar terbesar di dunia, bersama-sama dengan Bridgestone. Di samping jenama Michelin, ia juga memiliki jenama tayar BFGoodrich, Kleber, Tigar, Riken, Kormoran dan Uniroyal (di Amerika Utara).
Syarikat ini juga terkenal sebagai pengeluar buku panduan pelancongan restoran dan hotel terkemuka yang diberi taraf bintang Michelin.
Goodyear Tire and Rubber Company

The Goodyear Tire & Rubber Company atau dikenali sebagai Goodyear ialah sebuah syarikat perkilangan tayar multinasional Amerika yang ditubuhkan pada tahun 1898 oleh Frank Seiberling dan berpangkalan di Akron, Ohio. Goodyear mengeluarkan tayar untuk kereta, trak komersial, trak ringan, motosikal, SUV, kereta lumba, kapal terbang, peralatan ladang dan jentera penggerak bumi berat. Ia juga menghasilkan tayar basikal dari penubuhannya sehingga tahun 1976. Sehingga 2017, Goodyear ialah salah satu dari empat pengilang tayar utama di samping Bridgestone (Jepun), Michelin (Perancis) dan Continental (Jerman).
Syarikat ini dinamakan sempena Charles Goodyear, pencipta getah vulkanisasi. Tayar Goodyear yang pertama menjadi popular kerana mudah dipisahkan dan memerlukan sedikit penyelenggaraan.
Goodyear juga dikenali dengan Goodyear Blimp. Walaupun Goodyear telah mengeluarkan kapal udara dan belon sejak awal 1900-an, iklan Goodyear pertama muncul pada tahun 1925. Hari ini ia merupakan salah satu ikon pengiklanan yang paling dikenali di Amerika. Syarikat ini merupakan pembekal tayar paling berjaya dalam sejarah Formula One, dengan lebih permulaan, kemenangan, dan juara bina berbanding pembekal tayar lain. Mereka menarik diri dari sukan tersebut selepas musim 1998. Ia merupakan pembekal tayar tunggal bagi siri NASCAR.
Goodyear ialah bekas komponen Dow Jones Industrial Average. Syarikat itu membuka sebuah gedung ibu pejabat global baru di Akron pada tahun 2013.
Minyak pati

Minyak pati (Jawi: ‏ميڽق ڤاتي‎‎) merupakan sejenis minyak, yakni cecair hidrofobik pekat yang meruwap pada suhu bilik yang diperoleh daripada sebatian-sebatian kimia tumbuhan. Perkataan "pati" dalam frasa "minyak pati" merujuk terhadap kenyataan bahawa minyak tersebut mempunyai "pati" bau-bauan sesebuah tumbuhan.
Minyak pati biasanya dihasilkan melalui proses penyulingan, terutamanya kaedah penyulingan stim.
Minyak ini biasanya digunakan dalam minyak wangi, kosmetik serta perisa makanan. Selain itu, minyak pati juga biasanya digunakan dalam aromaterapi, sejenis perubatan alternatif di mana kesan-kesan pemulihan tertakluk kepada sebatian-sebatian aromatik. Walau bagaimanapun, terdapat kekurangan bukti kukuh bahawa minyak pati berkesan untuk memulihkan sebarang penyakit meskipun berguna untuk merehatkan seseorang. Penggunaan minyak pati yang tidak betul boleh menyebabkan kesan alahan serta kegatalan dan membahayakan kanak-kanak.
Nilam (pokok)

Pokok Nilam atau patchouli (Pogostemon cablin) adalah spesies tumbuhan daripada keluarga Lamiaceae, yang lazimnya dikenali sebagai "pudina". Tanaman itu tumbuh sebagai herba rimbun, dengan batang tegak mencapai ketinggian 75 sentimeter (2.5 kaki) dan mengeluarkan bunga pucat putih yang kecil dan kemerahan. Ia berasal dari rantau tropika Asia, dan kini ditanam secara meluas di China, Indonesia, Kemboja, Myanmar, India, Maldives, Malaysia, Mauritius, Seychelles, Madagascar, Taiwan, Philippines, Thailand, Vietnam, Amerika Selatan dan Caribbean.
Aroma nilam yang kuat telah digunakan selama berabad-abad dalam minyak wangi dan, lebih baru-baru ini, dalam kemenyan, penghalau serangga, dan ubat-ubatan alternatif. Perkataan patchouli berasal dari bahasa Tamil patchai (Tamil: பச்சை) (hijau), ellai (Tamil: இலை) (daun).
Pogostemon cablin, P. commosum, P. hortensis, P. heyneasus and P. plectranthoides semuanya ditanam untuk minyak pati mereka, yang dikenali sebagai minyak nilam.
Patchouli tumbuh dengan baik di dalam iklim tropika. Ia tumbuh subur dalam cuaca panas tetapi tidak di bawah cahaya matahari langsung. Sekiranya tumbuhan melayu kerana kekurangan air, ia akan pulih dengan baik dan cepat selepas hujan atau disram. Bunga menghasilkan benih yang sangat wangi dan berkembang pada musim luruh. Biji kecil boleh dituai untuk penanaman, tetapi sangat halus dan mudah hancur. Keratan dari pokok induk juga boleh berakar di dalam air untuk menghasilkan tumbuhan baru.
Patchouli digunakan secara meluas dalam minyak wangi moden, oleh individu yang mencipta aroma mereka sendiri, dan dalam produk perindustrian wangi moden seperti tuala kertas, bahan pencuci pakaian, dan penyegar udara. Dua komponen penting minyak penting ialah patchoulol dan norpatchoulenol.
Satu kajian mencadangkan bahawa minyak nilam boleh berfungsi sebagai penghalau serangga. Lebih khusus lagi, pokok nilam itu dikatakan sebagai penghalau yang kuat terhadap anai-anai bawah tanah Formosan. Minyak ini turut berfaedah untuk mengusir nyamuk Aedes aegypti.
Patchouli adalah bahan penting dalam setanggi Asia Timur. Kedua-dua minyak nilam dan kemenyan melonjak popularitinya pada tahun 1960-an dan 1970-an di Amerika Syarikat dan Eropah, terutamanya akibat pergerakan hippie dalam dekad tersebut.
Daun nilam telah digunakan untuk membuat teh herba. Dalam sesetengah budaya, daun nilam dimakan sebagai sayuran atau digunakan sebagai perasa.
Minyak jarak

Minyak jarak (bahasa Inggeris: castor oil ) ialah minyak sayur yang diperoleh daripada kacang kastor (sebenarnya "biji kastor" dari segi teknik kerana Pokok Jarak, iaitu Ricinus communis, bukanlah ahli famili pokok kacang).
Minyak jarak mempunyai kandungan bahan kimia yang luar besar dan oleh itu, menyebabkannya agak bernilai. 90% daripada asid lemak dalam minyak jarak terdiri daripada asid risinoleik. Asid risinoleik ialah asid lemak monotaktepu 18-karbon, dan mempunyai kelompok berfungsi hidroksil pada karbon ke-12 yang merupakan ciri yang amat luar biasa bagi suatu asid lemak biologi. Kelompok berfungsi ini menyebabkan asid risinoleik mempunyai kekutuban kimia yang luar biasa yang juga membenarkan penerbitan kimia yang tidak dapat dilakukan dengan minyak-minyak biologi yang lain. Oleh sebab minyak jarak bersifat dielektrik kutub dengan pemalar dielektrik yang agak tinggi sebanyak 4.7, minyak jarak yang ditapis pada peringkat tinggi serta minyak jarak kering kekadang dipergunakan sebagai bendalir dielektrik untuk kapasitor voltan tinggi yang berprestasi tinggi. Minyak jarak juga mengandungi 3-4% kedua-dua asid oleik dan asid linoleik.
Minyak jarak mengekalkan kebendaliran pada kedua-dua suhu tinggi dan rendah yang berterlaluan. Asid sebasik diterbitkan secara kimia daripada minyak jarak. Minyak jarak dan terbitan-terbitannya telah dipergunakan untuk membuat sabun, pelincir, bendalir brek dan hidraulik, cat, pewarna, lapis, dakwat, plastik yang boleh tahan sejuk, penggilap berlilin, nilon, farmaseutik, dan minyak wangi. Bagi enjin pembakaran dalam, minyak jarak terkenal kerana keupayaannya untuk melincir di bawah keadaan-keadaan dan suhu-suhu yang berterlaluan, seperti enjin dinginan udara. Castrol, syarikat pelincir, dinamai sempena nama bahasa Inggeris untuk minyak jarak. Bagaimanapun, minyak jarak cenderung membentuk damar dalam masa yang singkat dan oleh itu, penggunaannya terhad kepada enjin-enjin yang kerap dibina semula, umpamanya enjin perlumbaan motosikal.
Minyak jarak ialah "minyak berasas sayuran" kerana ia diperbuat daripada biji-biji Pokok Jarak. Oleh itu, ia merupakan sumber tenaga boleh dibaharui (tumbuhan) dan sudah tentu membiodegradasikan dengan cepat. Biji jarak mengandungi risin, sejenis protein yang beracun yang boleh dikeluarkan melalui penekanan sejuk dan penapisan. .
Serai wangi

Serai wangi, nama saintifiknya Cymbopogon nardus ialah tumbuhan famili rumput Poaceae, berasal dari kawasan tropika Asia. Serai wangi biasanya ditanam di kawasan rumah atau secara komersial untuk penghasilan minyak pati. Serai wangi juga dapat digunakan untuk menghalau serangga.
Dasar bahan bakar bio Malaysia

Dasar bahan bakar bio Malaysia didokumentasikan di dalam dokumen Dasar Bahan Bakar Bio Malaysia.
Yanmar, pengeluar diesel global yang berpangkalan di Jepun merancang untuk membina sebuah kemudahan penelitian di Malaysia untuk menjalankan penyelidikan pada pembangunan minyak sawit biodiesel. Ia merancang dan menguji biodiesel untuk industri diesel ia berkembang untuk mesin dan generator. Kemudahan penyelidikan akan diwujudkan di Kota Kinabalu.
Pada tahun 2014, setelah bertahun-tahun kelewatan, Malaysia memulakan pengenalan dalam penjualan biodiesel B5 di kebanyakan stesen minyak di seluruh negara. Ini menjadi akhirnya digantikan oleh B7 pada akhir 2015.
Bahan api

Bahan api merupakan sebarang bahan yang boleh dibuat untuk bertindakbalas dengan bahan-bahan lain untuk melepaskan tenaga kimia atau nuklear sebagai haba atau digunakan untuk fizik. Pasa mulanya konsepnya digunakan pada bahan-bahan yang mampu melepaskan tenaga kimia tetapi kini juga digunakan bagi punca tenaga haba yang lain seperti tenaga nuklear (melalui pembelahan nuklear dan pelakuran nuklear).
Tenaga haba yang dilepaskan oleh tindak balas bahan api ditukarkan kepada tenaga mekanik melalui enjin haba. Ada kalanya juga haba itu dihargai untuk kepanasan, memasak, atau proses industri di samping pencahayaan yang datang dengan pembakaran. Bahan api juga digunakan dalam sel-sel organisma dalam proses pernafasan sel di mana molekul organik dioksidakan untuk melepaskan tenaga boleh guna. Hidrokarbon dan molekul mengandung oksigen yang berkenaan adalah sumber bahan api yang jauh paling umum digunakan oleh manusia, tetapi juga terdapat bahan-bahan lain seperti logam radioaktif.
Bahan api dibezakan daripada bahan-bahan atau alat-alat lain yang menyimpan tenaga berpotensi seperti yang melepaskan Tenaga elektrik secara langsung (seperti bateri dan kapasitor) atau tenaga mekanik (seperti roda tenaga, spring, udara mampat, atau air dalam takungan).
Bahan api kimia merupakan bahan yang melepaskan tenaga dengan bertindak balas dengan bahan-bahan sekitarnya, terutamanya melalui proses pembakaran. Kebanyakan tenaga kimia yang terlepas dalam pembakaran tidak disimpan dalam ikatan kimia bahan api, tetapi dalam ikatan ganda dua yang lemah dalam oksigen yang molekul.
Bahan api kimia terbahagi kepada dua cara. Pertamanya, mengikut sifat fizikal sebagai pepejal, cecair atau gas. Keduanya, mengikut kejadiannya: primer (semual jadi) dan sekunder (buatan). Oleh itu, bahan api kimia digolongkan seperti berikut:
Bahan lancung

Bahan lancung ialah sebarang bahan yang ditemui dalam bahan lain (e.g. makanan, minuman, bahan bakar) namun tidak dibenarkan atas sebab tertentu dan merupakan sejenis pemalsuan. Penambahan bahan lancung disebut pelancungan. Bahan lancung berbeza daripada, misalnya, bahan tambah makanan yang dibenarkan. Garis yang memisahkan kedua ini boleh jadi tipis; cikori boleh ditambah kepada kopi bagi menurunkan kosnya—namun sekiranya tidak diumumkan dan dilabelkan sedemikian, ia menjadi sejenis penipuan. Istilah "kontaminasi" pula digunakan bagi wujudnya bahan yang tidak dikehendaki akibat kemalangan atau kecuaian berbanding dengan sengaja.
Penambahan bahan lancung yang toksik dengan sengaja pada makanan dianggap peracunan.
Pemadam api

Pemadam api ialah alat perlindungan kebakaran aktif yang digunakan untuk memadamkan atau mengawal kebakaran kecil, seringkalinya dalam situasi kecemasan. Ia tidaklah digunakan untuk kebakaran di luar kawalan, misalnya jika kebakaran tersebut telah mencecah siling, membahayakan pengguna (yakni tidak ada jalan keluar, asap, letupan bahaya dan sebagainya), atau jika ia memerlukan kepakaran profesional. Biasanya, pemadam kebakaran terdiri daripada kebuk tekanan silinder mudah alih yang mengandungi agen yang boleh dilepaskan untuk memadamkan api. Alat pemadam api yang dibuat dengan kebuk tekanan bukan silinder juga wujud, namun ia kurang biasa didapati.
Dalam peringkat antarabangsa, terdapat beberapa kaedah klasifikasi yang diterima untuk pemadam api mudah alih. Setiap pengelasan ini berguna dalam memadam kebakaran yang berpunca daripada bahan bakar tertentu.
Agen ini berasaskan serbuk yang memadamkan api dengan memisahkan mana-mana daripada tiga unsur kebakaran - yakni menghalang tindak balas kimia yang melibatkan haba, bahan api dan oksigen (pembakaran), seterusnya memadamkan api tersebut. Semasa pembakaran, bahan bakar diuraikan kepada radikal bebas yang sangat reaktif yang bertindak balas dengan oksigen. Bahan-bahan kimia kering dalam alat pemadam ini boleh menghentikan proses ini.
Digunakan pada kebakaran bahan bakar api dalam bentuk beraspirasi (bercampur dan berkembang dengan udara dalam satu paip berasingan) atau tidak beraspirasi untuk menghasilkan lapisan atau litupan busa di atas api yang menghalang kemasukan oksigen. Tidak seperti pemadam jenis serbuk, pemadam busa boleh digunakan untuk memadamkan api secara berterusan tanpa kilas balik.
Menyejukkan bahan yang terbakar. Sangat berkesan pada kebakaran perabot, kain, dan sebagainya (termasuk dalam duduk kebakaran), namun ia hanya selamat digunakan jika tiadanya punca elektrik.
Agen bersih memadamkan api dengan menyingkirkan oksigen (CO2 atau gas lengai), mengeluarkan haba dari kawasan pembakaran (Halotron-1, FE-36, Novec 1230) atau menghalang tindak balas rantai kimia (Halon). Agen-agen ini dianggap "bersih" kerana tidak meninggalkan apa-apa sisa setelah pelepasannya - hal ini ideal untuk melindungi komponen elektronik yang sensitif, pesawat, kereta perisai dan simpanan arkib, muzium dan dokumen-dokumen yang berharga.
Busuk-busuk

Busuk-busuk, daun kapal terbang, pokok kapal terbang, pokok jepun atau panca alam (Chromolaena odorata) ialah tumbuhan berbunga dalam keluarga Asteraceae. Ia merupakan salah satu rumpai yang perlu dibasmi dalam amalan pertanian di ladang atau kebun. Dari segi perubatan tradisional, ia boleh dijadikan ubat penahan darah.
Tumbuhan ini asalnya daripada Hindia Timur, Amerika Tengah dan Amerika Selatan.
Ia dikenali dengan nama berlainan mengikut kawasan dan bahasa setempat:
Tumbuhan ini mempunyai batang bebusa dan boleh mencapai ketinggian 2.5 meter. Daunnya mempunyai bau. Daun dan bunganya diguna untuk merawat luka dan sebagai racun serangga.
Di India, pokok ini menjadi rumpai yang utama di ladang-ladang tanaman. Tumbuhan ini menutupi padang ragut dan kawasan lapang. Tumbuhan ini hidup di pelbagai jenis tanah, walaupun tanah berbatu, tetapi tidak dapat hidup di kawasan pokok tebal di mana kanopinya tertutup sepenuhnya. Kadangkala, pokok ini boleh memanjat, hingga ketinggian 4.5 hingga 6.0 meter (Bennett and Rao, 1968).
Ia kadang-kadang ditanam sebagai perubatan dan tumbuhan hiasan. Ia digunakan sebagai ubat tradisional di Indonesia, Thailand, Malaysia dan bahagian Afrika termasuk Nigeria. Daun muda hancur lebur, dan cecair yang terhasil boleh digunakan untuk merawat luka-luka kulit. Dalam perubatan tradisional daripada Thailand tumbuhan ini digunakan untuk rawatan luka, ruam, kencing manis, dan sebagai penghalau serangga. Sebatian phytoprostane asid chromomoric C-I telah dikenal pasti dari busuk-busuk sebagai pencetus yang kuat daripada aktiviti faktor transkripsi NFE2L2 (Nrf2), pengawal selia tuan pelbagai gen dengan pertahanan, anti -inflammatory, dan fungsi detoksifikasi. Satu kajian baru-baru ini menunjukkan bahawa etno-farmakologi, funcigicidal, kepentingan nematicidal tumbuhan dan penggunaannya sebagai spesies kosong dan sebagai tumbuhan peningkatan kesuburan tanah di tebang dan bakar sistem putaran pertanian telah menyumbang kepada penggunaan yang berterusan dan merebak di Nigeria.
Keseluruhan pokok ini beracun dan boleh memudaratkan. Bahan aktif keracunan adalah Alkaloid pyrolizidin berserta dengan bahan-bahan α-pinen, ß-cubebene, 7- dan 9-Angeloylretroneecine, intermedine, riderine dan 3'-acetylrinderine.
Kesan Keracunan boleh menyebabkan kerosakan pada hati terutamanya di kalangan kanak-kanak. Keracunan ini boleh dipindahkan daripada ibu kepada anak dalam kandungan melalui uri. Sintom keracunan dapat dikesan setelah beberapa hari dan biasanya dikesan dengan kejadian sakit perut yang kuat, muntah-muntah dan bengkak hati.
Minyak bunga matahari

Minyak bunga matahari adalah minyak tidak meruap yang ditekan daripada biji bunga matahari (Helianthus annuus). Minyak ini biasa digunakan dalam makanan sebagai minyak menggoreng, dan dalam formulasi kosmetik sebagai bahan pelembap. Jumlah penghasilan minyak bunga matahari dunia pada tahun 2014 dikira sebanyak hampir 16 juta tan metrik, dengan Ukraine dan Rusia sebagai negara pengeluar terbesar.
Minyak ini merupakan campuran monotaktepu/politaktepu kumpulan minyak berasid oleik (omega-9)-asid linoleik (omega-6). Kandungan minyak dalam biji kuaci menpunyai julat antara 22% to 36% (28% secara puratanya): kernel biji tersebut mengandungi 45–55% minyak. Minyak yang dikeluarkan dari biji-biji sebegini berwarna kuning ambar dengan bau yang harum; warna minyak ini mempucat setelah ditapis. Rasanya tidak banyak hilang meskipun melalui penapisan serta jika disimpan dengan baik. Minyak ini mengandungi kuantiti sederhana vitamin E, sterol, skualena dan hidrokarbon alifatik
Minyak ini ialah sejenis trigliserida; bahan konstituen ditunjukkan seperti dalam gambar rajah. British Pharmacopoeia menyenaraikan profil kimia minyak ini seperti berikut:
Pada tahun 2014, pengeluaran minyak bunga matahari dunia adalah sebanyak 15.8 juta tan metrik yang didahului oleh Ukraine (4.4 juta tan), Rusia (4.1 juta tan), Argentina (0.9 juta tan), dan Turki (0.7 juta tan).
Minyak bunga matahari bersifat cecair pada suhu bilik. Minyak yang ditapis tampak jelas dan sedikit berwarna kuning ambar dengan sedikit bau kelemakan.
Minyak bunga matahari yang ditapis digunakan untuk memasak pada suhu yang pelbagai julat. Ia bertindak seperti trigliserida sayuran biasa apabila digunakan sebagai minyak menggoreng. Minyak jenis mentahnya digunakan sebagai kuah salad dalam masakan Eropah Timur.
Pengekstrakan minyak bunga matahari meninggalkan sisa biji hancur yang kaya dalam protein dan serat dan digunakan sebagai dedak ternak, baja atau bahan api.
Minyak ini boleh digunakan untuk menggerakkan enjin diesel setelah dicampur dengan diesel di dalam tangki. Campuran minyak ini cenderung mempunyai kelikatan yang lebih tinggi dalam suhu sejuk disebabkan oleh tahap lemak tak tepu dalam kandungan campuran tersebut.
Hem industri

Templat:Cannabis sidebar Hem, atau hem industri, ialah kelas botani kultivar Cannabis sativa yang ditanam khusus untuk penggunaan industri atau perubatan. Ia boleh digunakan untuk membuat pelbagai jenis keluaran. Bersama dengan buluh, hem ialah antara tumbuhan tercepat tumbuh di Bumi. Ia juga salah satu tumbuhan pertama dipintal menjadi serat boleh guna 50,000 tahun lalu. Ia boleh dihalusi semula menjadi pelbagai barang dagangan, termasuk kertas, tali, tekstil, pakaian, plastik biorosot, cat, penebat, bahan api biologi, makanan, dan makanan binatang.
Templat:Cannabis Templat:Fibers Templat:Bioenergy
Bahan api etanol

Bahan api etanol atau bioetanol ialah penggunaan etanol, sejenis alkohol kimia, sebagai suatu bahan api. Bahan ini biasanya digunakan sebagai bahan api motor, lazimnya sebagai penambah bahan api bio terhadap petrol. Kereta pertama yang berupaya berfungsi sepenuhnya dengan bahan api ini ialah Fiat 147 yang diperkenalkan pada 1978 di Brazil oleh Fiat. Etanol biasanya diperbuat daripada biojisim seperti jagung dan tebu. Penghasilan bahan api etanol dunia berganda tiga kali dari 17×10 liter (4.5×10 U.S. gal; 3.7×10 imp gal) pada 2000 menjadi lebih 52×10 liter (1.4×10 U.S. gal; 1.1×10 imp gal) pada 2007. Dari 2007 hingga 2008, pecahan etanol dalam kelompok jenis petrol dunia membesar dari 3.7% ke 5.4%. Pada 2011, penghasilan bahan api etanol mencapai 8.46×10 liter (2.23×10 U.S. gal; 1.86×10 imp gal), dengan Amerika dan Brazil bertindak sebagai pengeluar utama, menghasilkan 62.2% dan 25% jumlah bahan api etanol dunia masing-masing. Dengan ini, Amerika dan Brazil menjadi pengguna bahan api etanol utama dunia, serta kawasan di Eropah.
Bioetanol ialah sebentuk tenaga boleh diperbaharui yang dapat dihasilkan daripada hasil-hasil pertanian seperti tebu, kentang dan jagung. Kini, ada perdebatan rancak berkenaan kemampuan bioetanol untuk menggantikan petrol. Antara kerisauan yang terbit tentang penggantian ini termasuk kebimbangan kenaikan harga makanan akibat penggunaan tanah pertanian yang besar, dan keseimbangan antara penjimatan tenaga dan potensi pencemaran yang terbit melalui industri penghasilan bioetanol, terutamanya daripada jagung.
Saluran paip

Saluran paip atau talian paip ialah satu sistem perpaipan yang mengangkut cecair atau gas secara jarak jauh. Data terkini pada tahun 2014 mengemukakan jumlah panjang saluran paip seluruh dunia merentasi 120 buah negara yang kurang daripada 2,175,000 batu (3,500,000 km). Daripada jumlah panjang saluran paip tersebut, 65% ada di Amerika Syarikat, manakala 8% pula di Rusia, serta 3% di Kanada, maka sejumlah 76% daripada semua saluran paip di dunia berada di ketiga-tiga negara ini. Atribut utama kepada pencemaran daripada saluran paip adalah disebabkan oleh kakisan dan kebocoran.
Angka tinjauan rentas negara yang tercatat pada Jurnal Perpaipan dan Gas menunjukkan bahawa 118,623 batu (190,905 km) saluran paip tersebut sedang dirancang atau dalam pembinaan. Daripada jumlah panjang tersebut, sebanyak 88,976 batu (143,193 km) adalah fasa perancangan dan reka bentuk manakala sebanyak 29,647 batu (47,712 km) pula merupakan cerminan saluran paip dalam pelbagai peringkat pembinaan. Cecair dan gas diangkut dalam saluran paip, dan sebarang bahan yang stabil secara kimia boleh dihantar melalui saluran paip.
Saluran paip wujud untuk pengangkutan bahan-bahan seperti petroleum mentah atau bertapis, bahan api (seperti minyak, gas asli dan biofuel), lain-lain jenis cecair (termasuk kumbahan, buburan tinja, air, bir, air panas atau wap air untuk jarak yang lebih pendek), serta sistem pneumatik yang membolehkan penjanaan tekanan sedutan untuk kerja tertentu dan untuk mengangkut objek pepejal. Saluran paip berguna untuk mengangkut air minuman atau pengairan pada jarak yang jauh apabila ia perlu bergerak ke atas bukit, ataupun apabila terusan atau saluran menjadi pilihan yang buruk disebabkan oleh pertimbangan penyejatan, pencemaran atau kesan alam sekitar.
Saluran paip minyak diperbuat daripada tiub keluli atau plastik yang biasanya ditanam dalam tanah. Minyak tersebut digerakkan melalui saluran paip oleh stesen pam di sepanjang saluran paip. Gas asli (dan bahan api bergas yang seakan dengannya) diberi tekanan menjadi cecair yang dikenali sebagai cecair gas asli (NGL). Saluran paip gas asli dibina daripada keluli karbon. Pengangkutan saluran paip hidrogen pula merupakan pengangkutan hidrogen melalui paip. Saluran paip ialah salah satu cara paling selamat untuk mengangkut bahan berbanding melalui jalan raya atau kereta api, makanya apabila dalam peperangan, saluran paip sering menjadi sasaran serangan tentera.
Sungai Motagua

Sungai Motagua (Sebutan Sepanyol: [moˈtaɣwa]) ialah sebatang sungai dengan panjang 486-kilometer-long (302 bt) di Guatemala. Sungai ini berpunca dari kawasan tanah tinggi di barat Guatemala, juga dikenali sebagai Río Grande, dan mengalir ke arah timur ke Teluk Honduras. Bahagian hujung hilir sungai membentuk sempadan Guatemala–Honduras. Seterusnya, bahagian muara sungai berkeluasan 12,670 kilometer persegi (4,890 bt), menjadikan muara itu sebagai muara terbesar Guatemala. Sungai ini mengalir melalui lembah yang diketahui sebagai satu-satunya sumber batuan jed yang digunakan oleh masyarakat dari seluruh Mesoamerika pra-Columbus.
Penorehan getah

Penorehan getah ialah proses pengumpulan lateks atau getah daripada pokok getah. Lateks dituai dan diambil dengan menghiris alur ke dalam kulit pokok getah pada kedalaman satu perempat inci (6.4 milimeter) dengan pisau kait dengan mengupas kulitnya. Pokok mestilah berumur kira-kira enam tahun dan diameter enam inci (150 mm) untuk ditoreh untuk lateks.
Menoreh getah tidak merosakkan hutan, kerana pokok yang ditoreh tidak perlu ditebang untuk mendapatkan lateks. Getah hutan pada dasarnya adalah hutan sekunder lama, sangat menyerupai hutan primer. Kekayaan spesiesnya adalah kira-kira separuh daripada hutan primer. Michon dan de Foresta (1994) mendapati sampel tapak getah hutan mengandungi 92 spesies pokok, 97 liana, dan 28 epifit berbanding dengan 171, 89, dan 63, masing-masing, di hutan primer, dan dibandingkan dengan 1, 1, dan 2 di ladsng monokultur. Thiollay (1995) pula menganggarkan bahawa getah hutan menyokong kira-kira 137 spesies burung, berbanding 241 di hutan primer itu sendiri. Getah hutan dijangka menyerupai fungsi hidrologi dalam hutan primer. Ladang pokok getah dengan budaya mono mempunyai kesan alam sekitar yang jauh lebih rendah berbanding industri tanaman lain, seperti kopi atau terutamanya kelapa sawit.
Pada waktu malam, penoreh getah mesti mengeluarkan lapisan kulit kayu yang nipis di sepanjang setengah lingkaran ke bawah pada batang pokok. Jika dilakukan dengan berhati-hati dan dengan kemahiran yang ada, tapak torehan ini akan menghasilkan lateks sehingga lima jam. Kemudian bahagian yang bertentangan akan diketuk, membolehkan bahagian ini akan sembuh. Lingkaran ini membenarkan lateks mengalir ke cawan pengumpul. Kerja-kerja dilakukan pada waktu malam atau awal pagi sebelum suhu siang hari meningkat supaya lateks akan menitis lebih lama sebelum ia menggumpal.