لغه قبطى

القبطى (ⲘⲉⲧⲢⲉⲙ̀ⲛⲭⲏⲙⲓ‏ Met Remənkēmi نطق: /mæt.ɾæ.mənˈkɪ.mi/) هوه المرحله التالته من اللغات المصريه اللى اتكلمها المصريين طول التاريخ و كانت مكتوبه بحروف من اصل يونانى و ديموتيكى-مصرى. ودلوقتى بقت بتستعمل بس فى الصلوات بتاعت الكنيسه القبطيه (و خصوصن اللهجه البحيرى), و ليها كمان تاثير كبير علا اللغه المصريه الحديثه (العاميه المصريه) بعنى زى بقيت اللغات اللى ماتت لكن مانتهتش بشكل كامل. و بيمتد تاثيرها علا مستوى الكلمات المصريه الحديثه اللى اصلها قبطى، و كمان علا مستوى المورفولوجى و الفونولجى و السينتاكس او النحو و الصرف و الصوتيات. مش بس كدا دا كمان تاثيرها امتد بشكل محدود للغات تانيه زى فى العربى كلمة تمساح و كلمة طوبه و بعض الكلمات اليونانيه و الاسبانيه و الروسيه. و اللغة القبطيه بيصنفها العلما ضمن عيلة اللغات الافرواسيويه و تنتها مستعمله لحد القرن السبعتاشر و خصوصن فى القرا البعيده و استخدم المصريين الحروف اليونانيه عشان يكتبو لغتهم القبطيه بس زودو عليها 7 حروف مصرية (من الديموطيكى) عشان مالقوش ليها مقابل فى الحروف اليونانيه. فيه ناس يتدعى دلوقتى ان اللغة القبطى ماماتتش لسه و ان فيه عيلات مصريه لسه بتتكلم قبطى لحد دلوقتى . القبطى لغه ليها لهجات كتيرة بس اهم اللهجات دى هى البحيرى و الصعيدى (الطيبى نسبة لطيبه العاصمه القديمه بتاعت مصر).
القبطى دلوقتى مالوش اى صفة رسمية فى مصر مع انه اللغة الاساسية للصلا جوه الكنيسه القبطيه الارتودوكسيه و الكنيسة القبطيه الكاتوليكيه. القبطى لغة المصريين و تاريخين ماكنش ليه انتشار كبير بره مصر ماعدا فى بعض الاديره الموجوده فى النوبه فى كتابة اللغه النوبيه . التاثير الاعظم للقبطى كان على اللغة المصريه الحديثه على مستويات المورفولوجى و الفونولجى و السينتاكس وكمان فى الكلمات الكتيرة اللى من اصل قبطى و اللى لسة بتستعمل لحد دلوقتى فى مصر.
القبطى كان بيتكتب بالالف-به القبطيه و اللى جايه تقريبن كلها من الالف-به اليونانى مع تزويد سبع حروف مصريه جايه من الديموطيكى. المصريين بدأو يكتبو لغتهم بالحروف اليونانى قبل المسيحيه ما توصل لمصر و تحديدن فى نهاية العصر البطلمى.
تتكون الالف-به القبطية من 32 حرف , 7 منها اصلها ديموطيكى , 24 حرف اصلها اجريجى , و كمان الحرف السادس ⲋ اللى مابيدخلشى فى تكوين الكلمات و بيستعملوه كرقم 6 .
البابا كيرلس الرابع (بابا اسكندريه) (1854 – 1856 م) -المشهور بـ ابو الاصلاح- عمل تغيير لنطق الحروف القبطية و خلاها تمشى مع النطق اليونانى للحروف فى محاوله منه للتوحيد بين الكنيسه القبطيه و الكنيسه اليونانيه ودا سبب تغيير نطق اغلب الكلمات القبطية و ظهور أصوات فونولوجية ما كانتش موجودة قبل كدا و ما نطقهاش المصريين طول عمرهم زى حرف ال ث وحرف ال ذ. وشوية شوية ضاع و اتنسى النطق المصرى الاصلي خاصةً فى وجه بحري، انما لسه فى كنايس و أديرة كتير فى الصعيد بتستخدم النطق القديم.
طريقة النطق الجديدة دى اتسمت "اللفظ الحديث" و طريقة النطق الاصلية اتسمت "اللفظ القديم", و رغم فشل محاولة التوحيد بين الكنيستين اليونانية والمصرية, لسه اللفظ الحديث بيتدرس لحد دلوقتى فى الكلية الاكليريكية و بيتصلى بيه فى الكنايس.
فيه محاولات ضعيفة دلوقتى لتدريس النطق الاصلى للغة و اعادة احياءه بالاعتماد على اللهجة الصعيدي.
1- مدينة ابنوب فى محافظة اسيوط و معناها الدهب .
2- مدينة الفيوم و معناها البحر باللغه القبطيه .
3- مدينة اسنا يعنى 2 اتنين عشان هيا كانت المقاطعه التانيه من ناحية الجنوب .
4- مدينة المطريه و أصلها (با- تى – رى ) ومعناها بيت رع أو مدينة الشمس كانت مركزا ضخما لعبادة الاله "رع ".
5- مدينة باجور يعنى ذات القوه .
6- دمنهور يعنى مدينة حورس (الاله حورس) .
7- بلبيس يعنى مدينة بس (الاله بس) .
8- شبرا يعنى عزبه ومنها شبرا خيت العزبة الشمالية وشبرا منت العزبة الغربية .
9- مدينة قنا و معناها الحضن عشان النيل هناك يحضن الأرض.
10- منفلوط و معناها مكان اقامة الحمار الوحشى.
11- ملوى و معناها مخزن الأشياء باللغة القبطية .
12- نقاده و أصلها (نى – كاتى ) باللغة القبطية ومعناها بلد الفهماء أو أهل الفهم .
13- أبو قير فى اسكندربه نسبة للشهيد اباكير و هو اخو الشهيد يوحنا و يعرف فى التاريخ باسم "الشهيدين اباكير و يوحنا " و كانت لهما كنيسه ضخمه فى دى المدينة دى ؛فاتسمت أبو قير تخليدن لأسم الشهيد ابا كير .
14- كلمة ميت يعنى سكه يعنى طريق زى ميت غمر و ميت رهينه .... الخ .