davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
Rondador

El rondador es un tipo de antara o ayarachi, típico del Ecuador. Se fabrica con cañas de carrizo y también, más restringidamente, con cañones de plumas de cóndor.
Posee un sonido cristalino muy característico. Alterna dos escalas pentatónicas, de tal manera que el intérprete puede tocar más de una nota por vez. Suele utilizarse para ejecutar sanjuanitos, albazos, capishcas, pasacalles, bomba, pasillos, ritmo Kañari, aires típicos, fandangos, callpay taki. Su afinación, que es lo más particular de este instrumento, comienza con cinco notas que suelen ser el Sol y el La seguidas de una escala pentatónica Do, Re, Fa, Sol y La, pero después de cada nota de esta escala va intercalada una tercera menor o una sexta menor. Esta peculiaridad hace que tocando dos tubos a la vez produzca un sonido peculiar, es la armonía, que imita a los ríos, el viento agreste, o la dulce forma de hablar que tienen los ecuatorianos.
Su nombre deriva del personaje Rondador que lo utilizaba en el siglo XIX y principios de los XX, para “rondar” y cuidar las calles de las ciudades de la serranía de Ecuador.
La base del Rondador es la Paya que tiene una escala pentatónica. Se la utilizaba hace milenios por la cultura Jama Coaque para ceremonias de siembra, cosecha y agradecimiento a la tierra por brindar los alimentos.
El rondador también ha sido tomado como Emblema de varios eventos como lo fue el Rondador de Oro que se realizaba en los años 70 en la provincia de Cotopaxi en Ecuador el cual tuvo como referente a Iván Soto fundador de los 4 del Altiplano el cual obtuvo dicha presea después de derrotar en la final a los Hermanos Soria Raul y Mario quienes después de un tiempo al juntarse formarían este grupo de proyección folclórica muy reconocido en este país de América Latina ​
En cada ciudad, en cada pueblo ecuatoriano, aún hay destacados cultores del Rondador. Solo quisiéramos recordar a dos, ya fallecidos, Alfonso Cachiguango, fundador del grupo musical Ñanda Mañachi y Edwin Ríos, llamado “Rondador de Oro de América”, fundador del grupo musical, “Los 4 del Altiplano”.
Max Berrú

Max Berrú Carrión (Cariamanga, 5 de junio de 1942-Santiago de Chile, 1 de mayo de 2018)​ fue un músico ecuatoriano-chileno, miembro fundador de la agrupación musical chilena Inti-Illimani, donde participó como uno de sus principales cantantes durante más de 30 años entre 1967 y 1997. Sus últimos años los dedicó a su carrera solista.
Se afincó en Chile en 1962, cuando entró a estudiar ingeniería mecánica en la Universidad Técnica del Estado, donde fue amigo de Víctor Jara.​
Las composiciones y política del grupo los acercó a los partidos y movimientos de la izquierda chilena de su época, ganando fama entre ellos y participando en la candidatura presidencial de Salvador Allende en 1970. El golpe de Estado de Pinochet del 11 de septiembre de 1973 los obligó al exilio de quince años en Italia. Regresó en 1988 a Chile, donde residió definitivamente.​
Tras un año de separación del grupo, Berrú se reintegró al trabajo del llamado Inti-Illimani Nuevo, aunque desempeñando labores administrativas.​
En 2017 se le diagnosticó cáncer de médula, que lo mantuvo de manera intermitente en los escenarios por los distintos tratamientos que requirió.​ Falleció el 1 de mayo de 2018 a causa de este cáncer.​
La historia de Max Berrú dentro del conjunto musical Inti-Illimani nació en 1967 en la Universidad Técnica del Estado, en compañía de Jorge Coulón, Horacio Durán, Horacio Salinas y Pedro Yáñez. Este último fue el primer director de la agrupación. A partir de entonces, el grupo conformó estabilidad pudiendo así presentarse en distintos escenarios a nivel nacional e internacional, llevando el folclor latinoamericano al movimiento más fuerte de la época, la nueva canción chilena.
En 1973 Max Berrú debió partir al exilio político junto al grupo, domiciliando su carrera en Italia por alrededor de 15 años. Posterior a este desarraigo, Max y sus compañeros regresaron en 1988 a Chile, donde junto a distintas agrupaciones como Illapu, realizaron un masivo concierto en el Parque La Bandera, donde asistieron más de 100 000 personas.​
En 1997 Max abandonó el grupo, dejando así un legado de más de treinta años de participación en la banda, 25 discos y más de 3000 conciertos.​
Posterior a su salida de Inti Illimani, Max abrió un restaurante de comida ecuatoriana, La Mitad de Mundo, donde de manera particular presentó distintos números musicales.​
En 2004 lanzó el disco Íntimo, álbum donde colaboraron 27 artistas. En 2006 fue invitado a grabar en el disco Pequeño mundo, en la facción liderada por Jorge Coulon de Inti Illimani (R). En 2010 lanzó la segunda parte del disco Íntimo llamado Cantando como yo canto.​
En sus últimos años se dedicó a su proyecto musical en conjunto a su banda, bajo el nombre de Max Berrú y los Insobornables junto a sus hijos Tocori y Cristóbal Berrù.​
Antiguo Aeropuerto Internacional Mariscal Sucre

El Antiguo Aeropuerto Internacional Mariscal Sucre​ fue el aeropuerto que sirvió a la ciudad de Quito desde 1960 hasta su cierre el 19 de febrero de 2013. Fue nombrado en honor al militar venezolano Antonio José de Sucre, héroe de la independencia ecuatoriana. Se encontraba a una altitud de 2.880 m s. n. m., lo que lo convertía en uno de los aeropuertos internacionales más altos del mundo.
Fue remplazado por el Nuevo Aeropuerto Internacional de Quito en la localidad de Tababela, a unos 18 kilómetros al este de la ciudad, con el fin de ampliar la capacidad aeroportuaria de la ciudad,​ limitada debido a la ubicación en plena zona residencial del antiguo aeropuerto. Tras el cierre, la zona antes ocupada por el aeropuerto se convirtió en un gigantesco parque urbano llamado Parque Bicentenario.
El aeropuerto se inauguró el 5 de agosto de 1960; la terminal principal fue diseñada durante el gobierno de Camilo Ponce Enríquez siendo director de Aviación Civil el Mayor Francisco Sampedro Villafuerte. Las terminales actuales fueron abiertas en 2003. El aeropuerto tenía varias calles de rodaje, plataformas de mantenimiento, áreas de estacionamiento, bodega, salas de pasajeros, áreas de Mezzanine y otros servicios. Consistía de dos plantas, la primera planta consistía en la zona de salidas con salas de espera y restaurantes mientras la segunda planta principalmente para oficinas de las compañías aéreas y de los servicios aeroportuarios relacionados; tenía 10 puertas de embarque.
El Aeropuerto Mariscal Sucre, diseñado para servir aproximadamente 3'600.000 pasajeros por año, tuvo un tráfico, (a su cierre), de 5.000.500 pasajeros anuales, situación que ocasionaba incomodidades a los usuarios.​​ El Aeropuerto Mariscal Sucre cerró sus puertas el 19 de febrero de 2013 tras casi 53 años de servicio.
100

El año 100 (C) fue un año bisiesto comenzado en miércoles del calendario juliano, en vigor en aquella fecha.
En el Imperio romano, era conocido como el Año del consulado de Trajano y Frontino (o menos frecuentemente, año 853 Ab urbe condita). La denominación 100 para este año ha sido usado desde principios del período medieval, cuando el Anno Domini se convirtió en el método prevalente en Europa para nombrar a los años.
Es el año 100 de la era común, del anno Domini y del primer milenio, el centésimo y último año del siglo I y el primer año de la década de 100.
Pop 100

El Pop 100 fue una lista de canciones creada en febrero de 2005 por la revista Billboard en los Estados Unidos, la publicación era semanal y mostraba las 100 canciones más populares con influencia rítmica. Las posiciones en la lista del top 100 de la semana se definían por la puntuación que recibían por radio, ventas físicas del sencillo y descargas digitales del mismo.
La lista fue creada como respuesta a las críticas que recibía el Billboard Hot 100, la cual es la más popular e importante lista sencillos de Billboard. Muchas de las quejas eran principalmente porque el Hot 100 tenía tendencia a estar en contra de canciones no rítmicas, haciendo difícil que una canción pop, rock o country entrara en las primeras diez canciones del Hot 100 de Billboard. De hecho, todos los sencillos número uno de 2004 pertenecieron a cantantes de Hip-hop o R&B. Para ilustrar de una manera más extrema, al mismo tiempo que el Pop 100 fue publicado por primera vez, solamente una canción country en los últimos 20 años previos había llegado al número uno del Hot 100 (Lonestar en 2000 con Amazed).
Cuando el Pop 100 se publicó por primera vez, el Hot 100 cambió su formato para bien. Las descargas digitales fueron incorporadas para definir la posición de una canción en el top 100, anteriormente solamente se tomaban en cuenta las ventas físicas del sencillo y la puntuación por radio. Esta nueva modalidad benefició a muchas canciones pop para poder convertirse en éxitos número uno, sobresaliendo «Hollaback Girl» de Gwen Stefani, «SOS» de Rihanna, «Bad Day» de Daniel Powter, también permitió adherir canciones que no lograron llegar al n.º 1 en el Billboard Hot 100, principalmente Britney Spears con las canciones poco reconocidas en las otras listas.
La lista perdió el propósito, ya que si antes de 2005, el R&B y el Hip Hop eran géneros dominantes en la lista Hot 100, con esta lista se planeaba listar canciones pop en su propio chart por su mal desempeño en el Hot 100. A finales de la década de 2000 y principios de la de 2010, el pop se convirtió en género dominante, y la lista Pop 100 empezó a ser redundante al Hot 100, por lo que se decidió descontinuar.
La lista Pop 100 Airplay fue creada conjuntamente a Pop 100. Medía la radiodifusión de un tema en las emisoras de radio top 40, y era uno de los tres componentes de la lista, junto con el Hot 100 Singles Sales y el Hot Digital Songs, que determinaban el posicionamiento de un sencillo en la lista Pop 100.
Pop 100 Airplay era erróneamente confundida con Top 40 Mainstream. La lista Top 40 Mainstream (o Pop Airplay) y Pop 100 Airplay miden el airplay en las emisoras de radio convencionales orientadas a la música pop, pero Pop 100 Airplay (como Hot 100 Airplay) miden el airplay basándose en impresiones estadísticas de la audiencia, mientras que el Top 40 Mainstream usa el número de detecciones totales. Pop 100 Airplay reemplazó a la extinta Top 40 Tracks.
Time 100

Time 10 (A menudo estilizada como TIME 100) es una lista anual de las 100 personas más influyentes del mundo, elaborada por la revista estadounidense Time. Publicada por primera vez en 1999 como resultado de un debate entre académicos, políticos y periodistas estadounidenses, la lista es ahora un acontecimiento anual muy publicitado. Aparecer en la lista suele considerarse un honor, y Time deja claro que los participantes son reconocidos por cambiar el mundo, independientemente de las consecuencias de sus acciones. La lista final de personas influyentes es elegida exclusivamente por los editores de Time, con nominaciones procedentes de los antiguos alumnos de Time 100 y del personal de redacción internacional de la revista.​ Sólo el ganador de la encuesta de los lectores, realizada días antes de que se revele la lista oficial, es elegido por el público en general.​ La correspondiente gala conmemorativa se celebra anualmente en Manhattan.
En 2019, Time comenzó a publicar la lista Time 100 Next, que «destaca a 100 estrellas emergentes que están dando forma al futuro de los negocios, el entretenimiento, los deportes, la política, la ciencia, la salud y más».​
Se inició con un debate en el Centro Kennedy en Washington D. C. el 1 de febrero de 1998, en donde participaron: Dan Rather de CBS,la historiadora Doris Kearns Goodwin, el gobernador de Nueva York Mario Cuomo, la entonces profesora de ciencias políticas Condoleezza Rice, el publicista Irving Kristol y el redactor jefe de la revista Time Walter Isaacson.
La primera lista fue publicada en 1999 con las 100 personas más influyentes del siglo XX. En 2004 la revista decide hacer la lista de manera anual.
Para la elaboración de la lista se seleccionan 20 personas en cada una de las 5 categorías (para el gran total de 100 al año). Las categorías incluidas son: Líderes y Revolucionarios, Constructores y Titanes, Artistas y Personas del Espectáculo, Científicos y Pensadores, y, Héroes e iconos.
Cada categoría tiene el mismo peso cada año, pero algunas personas tienen más probabilidades de repetirse a lo largo del tiempo. La siguiente lista incluye personas que han aparecido al menos tres veces. El orden se basa en el número de veces que cada persona ha aparecido en Time 100. Los que están empatados aparecen por orden alfabético. Algunas personas, como Nelson Mandela, también han aparecido en la lista única de Time de «Las personas más importantes del siglo XX» y se marcan en negrita.
Pico Simón Bolívar

Pico Simón Bolívar is the highest mountain in Colombia, with an estimated height of 5,720 metres (18,770 ft). Pico Bolívar and the neighbouring summit of Pico Cristóbal Colón are the two highest peaks in Colombia and are very nearly equal in elevation.The height difference is about 7 meters. For this reason, it is the fifth most important peak in the world (see list of peaks by prominence). The nearest peak that is higher is Cayambe, some 1,288 kilometres (800 mi) away. There is a permanent snowcap on this peak and on the nearby mountains. It is part of the Sierra Nevada de Santa Marta range, along with Pico Cristóbal Colón. The peak is named after Simón Bolívar.
Pico Simón Bolívar was first climbed in 1939 by W. Wood, A. Bakerwell and E. Praolini.
Access to these mountains became very difficult after the early 1990s due to hostile locals, drug traffickers, and FARC guerillas. An expedition in 2015 was one of the first to climb in the range for many years, reaching the summit of Pico Cristóbal Colón.
100

100 or one hundred (Roman numeral: C) is the natural number following 99 and preceding 101.
100 is the square of 10 (in scientific notation it is written as 10). The standard SI prefix for a hundred is "hecto-".
100 is the basis of percentages (per centum meaning "by the hundred" in Latin), with 100% being a full amount.
100 is a Harshad number in decimal, and also in base-four, a base in-which it is also a self-descriptive number.
100 is the sum of the first nine prime numbers, from 2 through 23. It is also divisible by the number of primes below it, 25.
100 cannot be expressed as the difference between any integer and the total of coprimes below it, making it a noncototient.
100 has a reduced totient of 20, and an Euler totient of 40. A totient value of 100 is obtained from four numbers: 101, 125, 202, and 250.
100 can be expressed as a sum of some of its divisors, making it a semiperfect number. The geometric mean of its nine divisors is 10.
100 is the sum of the cubes of the first four positive integers (100 = 1 + 2 + 3 + 4). This is related by Nicomachus's theorem to the fact that 100 also equals the square of the sum of the first four positive integers: 100 = 10 = (1 + 2 + 3 + 4).
100 = 2 + 6, thus 100 is the seventh Leyland number. 100 is also the seventeenth Erdős–Woods number, and the fourth 18-gonal number.
It is the 10th star number (whose digit sum also adds to 10 in decimal).
Most of the world's currencies are divided into 100 subunits. For example, one euro is one hundred cents and one pound sterling is one hundred pence.
By specification, 100 euro notes feature a picture of a Rococo gateway on the obverse and a Baroque bridge on the reverse.
The United States one-hundred-dollar bill has Benjamin Franklin's portrait; this "Benjamin" is the largest American banknote in circulation.
ప్రదోష

ప్రదోష లేదా ప్రదోషం అనేది హిందూ క్యాలెండర్‌లో ప్రతి పక్షం రోజులలో పదమూడవ రోజున జరిగే ద్వైమాసిక సందర్భం. ఇది హిందూ దేవుడు శివుని ఆరాధనతో దగ్గరి సంబంధం కలిగి ఉంది. సూర్యాస్తమయానికి 1.5 గంటల ముందు, తరువాత 3 గంటల సమయం వరకు ఈ రోజున శివుని ఆరాధించడానికి అత్యంత అనుకూలమైన సమయంగా పరిగణించబడుతుంది. ఆ కాలంలో చేసే ఉపవాస వ్రతం "ప్రదోష వ్రత" అంటారు. భక్తులు రుద్రాక్ష, విభూతిని ధరించి, అభిషేకం, గంధం, బిల్వ ఆకులు, దీపం, నైవేద్యం ద్వారా శివుని పూజిస్తారు.
ప్రదోష అనేది క్యాలెండర్‌లోని రోజు పేర్లను సూచిస్తుంది. ప్రదోష వ్యుత్పత్తి - ప్రదోష కల్ప, దోషాల కుమారుడు. అతనికి నిషిత, వ్యుస్త అనే ఇద్దరు సోదరులు ఉన్నారు. అమావాస్య నుండి పౌర్ణమి వరకు ఉన్న రోజులను "శుక్ల పక్షం" అని, ప్రతి పౌర్ణమి నుండి అమావాస్య రోజు వరకు "కృష్ణ పక్షం" అని పిలుస్తారు. ప్రతి నెలలో, ప్రతి పక్షంలో, త్రయోదశి (పక్షంలోని 13వ రోజు) ద్వాదశి (పక్షంలోని 12వ రోజు) ముగింపుతో కలిసే సమయాన్ని ప్రదోషం అంటారు.
అసురులు - దానవులు, దైత్యుల నుండి ఉపశమనాన్ని పొందడానికి దేవతలు, దివ్య దేవతలు ప్రదోష సమయాలలో శివుడిని సంప్రదించారు. వారు త్రయోదశి సాయంత్రం శివుని నివాసం అయిన కైలాసం చుట్టూ పరిగెత్తారు, శివుని పవిత్రమైన వాహనం అయిన నంది సహాయం కోరారు. అసురులను సంహరించడంలో శివుడు వారికి సహాయం చేశాడు - త్రయోదశి నాడు నందితో పాటు శివుని పూజించే ఆచారం ఉద్భవించింది. ఇది శివాలయాల్లో కొనసాగుతుంది.
ప్రదోష వ్రతం (ప్రతిజ్ఞ) సంప్రదాయాన్ని అనుసరించి పవిత్రమైన ఆచార దశలతో ప్రదోష నాడు నిర్వహిస్తారు. ప్రదోష సమయంలో, దక్షిణ భారతదేశంలోని అన్ని శివాలయాల్లో నందిని పూజిస్తారు. నందిపై కూర్చున్న భంగిమలో తన భార్య పార్వతితో ఉన్న శివుడి ఉత్సవ విగ్రహాన్ని ఆలయ సముదాయంలో ఊరేగింపుగా తీసుకువెళ్తారు.
ప్రదోష ఆరాధన సాయంత్రం సంధ్యా సమయంలో లేదా సంధ్యా సమయంలో జరుగుతుంది. వ్రత నిర్వహణలో ఉపవాసం, జాగరణ ఉంటుంది. సూర్యాస్తమయానికి ఒక గంట ముందు స్నానం చేసి, శివుడు, పార్వతి, వారి కుమారులు గణేశుడు, కార్తికేయుడు, నందిని పూజిస్తారు. దీనిని అనుసరించి, శివుడిని ఆవాహన చేస్తారు. ప్రధాన పూజ ముగిసిన తర్వాత ప్రదోష కథ చదవబడుతుంది.
బాలగణపతి

బాల గణపతి ( సంస్కృతం : बाल-गणपति, bāla-gaṇapati, అక్షరాలా "బాల గణపతి") అనేది హిందూ దేవుడు గణేశుడు (గణపతి), జ్ఞానం, అదృష్టాన్ని కలిగి ఉండే ఏనుగు-తల పిల్లవాడిగా చిత్రీకరించబడింది. గణేశుడు చిన్న పిల్లవాడిగా అతని తల్లిదండ్రులు, పార్వతి, శివుడి చే లాలించబడినట్లుగా కొన్ని చిత్రణలు ఉన్నాయి . శిశువుగా ఉన్న గణేశుడు కూడా తన తల్లి పార్వతి ఒడిలో లేదా ఆమె భుజంపై ఉంచినట్లు చిత్రీకరించబడింది.
బాల గణపతి స్వతంత్ర చిత్రణలు కూర్చున్నట్లు లేదా పాకుతున్నట్లు వర్ణించబడ్డాయి. దక్షిణ భారతదేశం నుండి వచ్చిన ఒక కాంస్య గణేశుడు మోకాళ్లపై పాకుతున్నట్లు చూపిస్తుంది. అతనికి నాలుగు చేతులు ఉన్నాయి. వారిలో ఇద్దరు తీపి బంతులను పట్టుకున్నప్పుడు, అతని ట్రంక్ అతనికి ఇష్టమైన స్వీట్, మోదకాన్ని పట్టుకుని, అతను తీపిని తినబోతున్నాడని సూచిస్తూ, అతని తెరిచిన నోటి వైపు వంగి ఉంటుంది.
శ్రీతత్త్వనిధిలో జాబితా చేయబడిన వినాయకుని ముప్పై రెండు రూపాలలో బాల గణపతి కూడా మొదటిది . అతనికి ఏనుగు తల ఉంది, పిల్లవాడిలా చిత్రీకరించబడింది. కొన్నిసార్లు, అతను పిల్లవాడిలాగా కాకుండా ముఖ కవళికలను కలిగి ఉంటాడని వివరించబడింది. అతను తాజా పూల దండను ధరిస్తాడు. నాలుగు చేతులు కలిగి ఒక మామిడికాయ, మామిడి చెట్టు కొమ్మ, ఒక చెరకు రాడ్, స్వీట్-కేక్ పట్టుకొని ఉన్నాడు. మరొక వర్ణన అతను మామిడి, అరటి, ఒక బెల్లం, చెరకు కాడను తీసుకువెళుతున్నాడని పేర్కొంది.ఈ వస్తువులు భూమి "సమృద్ధి , సంతానోత్పత్తి"ని సూచిస్తాయి
బాల దేవుడు భవిష్యత్తులో వృద్ధి అవకాశాలను సూచిస్తాడు. మంచి మర్యాదలు పొందడానికి పిల్లలచే పూజించబడాలని సూచించబడింది. అతను తన భక్తుడికి పిల్లల ఆనందాన్ని,మంచి ఆరోగ్యాన్ని ప్రసాదిస్తాడని కూడా చెబుతారు. గణేశుడు రెండు చేతుల చిన్న బాలుడిగా అంకితం చేయబడిన కొన్ని పుణ్యక్షేత్రాలు దక్షిణ భారతదేశంలో కూడా ఉన్నాయి, అక్కడ అతన్ని పిళ్లైయార్ ("చిన్న పిల్లవాడు") అని పిలుస్తారు.
నరాంతక-దేవాంతక

నరాంతక-దేవాంతక అనేవి రామాయణ ఇతిహాసంలో ఒక పాత్రలు. అసురులు, లంక రాజు రావణుని కుమారులు.
రావణుడు అతని రెండవ భార్య ధాన్యమాలినికి జన్మించారు. ధ్యానమాలిని గురించిన ఖచ్చితమైన వివరాలు లేవు. కానీ కొన్ని కథలలో ధ్యానమాలిని మాయాసురుని కుమార్తెగా, మండోదరి సోదరిగా ప్రస్తావించబడింది.
గణేశ పురాణంలో వీరు రుద్రకేతువు ఋషి కుమారులు. శివుడిని ప్రార్థించిన తరువాత, వారికి వరాలు లభించడంతో శక్తివంతమైన, క్రూరమైన పాలకులుగా మారారు. స్వర్గలోకంపై సార్వభౌమాధికారాన్ని స్వీకరిస్తారు. దాంతో గణేశుడు అవతారమెత్తి తన అష్టసిద్ధి సహాయంతో రాక్షస సైన్యంతో యుద్ధంచేసి, చివరికి తన దంతాలలో దేవాంతకుడిని చంపేస్తాడు. తరువాత రావణుడి కుమారులుగా జన్మించారు.
రామాయణ యుద్ధంలో, నరాంతకుడిని బలి కుమారుడైన అంగదుడు చంపగా, దేవాంతకుడిని ద్వంద్వ యుద్ధంలో హనుమంతుడు తన చేతితో చంపాడు.
[[వర్గం:పురాణ పాత్రలు]]
బుధవారం

బుధవారం (Wednesday) అనేది వారంలో నాల్గవ రోజు. ఇది మంగళవారంనకు, గురువారంనకు మధ్యలో ఉంటుంది.బుధగ్రహం పేరుమీదుగా బుధవారమనే పేరు వచ్చింది.హిందూ పురాణాలప్రకారం బుధవారాన్ని వ్యాపారులు సరుకుల దేవుడుగా భావిస్తారు.
థాయలాండ్ సౌర క్యాలెండర్ ప్రకారం, బుధవారం ఆకుపచ్చ రంగుకు సంకేతంగా భావించి.ఆకుపచ్చ రంగు దుస్తులు ధరిస్తారు. ఎందుకంటే ఫ్రా ఇసువాన్ 17 ఆధ్యాత్మిక ఏనుగులను చుట్టుముట్టి వాటిని పొడిగా మార్చాడు, దానిని అతను ఆకుపచ్చ ఆకుతో చుట్టాడు. పవిత్ర జలం చల్లిన తరువాత ప్లూటో గ్రహం సృష్టించాడని వారి నమ్మకం.
హిందూ పురాణల ప్రకారం బుధవారం శ్రీ కృష్ణుడును పూజిస్తే మంచిదని ఒక అభిప్రాయం ఉంది.బుధుడు వివేకవంతుడు.అందువలన తన భక్తులకు వివేకవంతం, సంపద, జ్ఞానాన్ని కలిగిస్తాడని భక్తుల నమ్మకం. గణేశుడు శ్రేయస్సు, జ్ఞానం, సంపదలకు దేవుడుగా భావిస్తారు. అందువల్ల హిందూ పరంపరాప్రాప్తధర్మం ప్రకారం బుధవారం ప్రత్యేకంగా గణేశుడిని పూజిస్తారు.విష్ణువును కూడా పూజిస్తారు.కొత్త ప్రయత్నాలను ప్రారంభించడానికి బుధవారాలు మంచి రోజులు. ఎందుకంటే కొత్త ప్రాజెక్టులను ప్రారంభించడానికి బుధ్ సహాయపడుతుంది.
శ్రీ కృష్ణ, శ్రీ విష్ణు, పాండురంగ విఠల్ అందరూ భగవంతుని విభిన్న పేర్లు, రూపాలు అని హిందూ పురాణాల ప్రకారం నమ్ముతారు. శ్రీ కృష్ణుడిని శ్రీ విష్ణు అవతారం అని పిలుస్తారు. ఇది బుధవారం (శ్రావణ అష్టమి) ద్వాపరయుగం చివరలో జరిగింది. విఠల్ శ్రీ కృష్ణుడు మాత్రమే. బుధవారం విఠల్ రోజు అంటారు. కాబట్టి విఠల్ లోని భక్తులు బుధవారం పండరీపూర్ ను విడిచిపెట్టరు.
ఇవి హిందూ పరంపరాప్రాప్తధర్మం ప్రకారం వస్తున్న ఆచారాలు,నమ్మకాలు
మంగళవారం

మంగళవారం (Tuesday), అనేది వారంలో మూడవ రోజు. ఇది సోమవారంనకు, బుధవారంనకు మధ్యలో ఉంటుంది. దీనిని జయవారం అనే మరో పేరుతో కూడా పిలుస్తారు.ఈ వారం గణేశుడు. దుర్గా, హనుమంతుడుకి అంకితం చేసిన ప్రీతిపాత్రమైన రోజు. మంగళవారంనాడు చాలా మంది భక్తులు కొన్ని ప్రాంతాలలో హనుమంతుని ఆలయాలను దర్శించి ప్రత్యేక పూజలు చేస్తారు.రాత్రిపూట ఉప్పుతో కలిగిన ఆహారం తొందరగా తీసుకుంటారు. గ్రహాల విషయం తీసుకుంటే మంగళవారం అంగారక గ్రహానికి అంకితం చేయబడింది.మంగళవారం, లేదా మంగళ్ రోజును యుద్ద దేవుడు శాసించేవాడుగా లేదా ఇబ్బంది పెట్టేవాడుగా పరిగణించబడ్డాడు. జ్యోతిషశాస్త్రం ప్రకారం దానిపై నమ్మకం ఉన్న వ్యక్తులు ఆ దోషాలు వైదొలగటానికి, హానికరమైన ప్రభావాలను నివారించడం కోసం ఉపవాసం ఉంటారు.ఆరోజు ఒకసారి భోజనం సాధారణంగా గోధుమ, బెల్లంతో తయారు చేసిన ఏదైనా ఆహారం ద్వారా తీసుకుంటారు.కొంత మంది ప్రజలు విరామం లేకుండా 21 మంగళవారాలు ఉపవాసం పాటిస్తారు.ఆరోజు ఆంజనేయుడుకు ప్రీతిపాత్రమైన ఎరుపు రంగు దుస్తులు ధరిస్తారు. కొన్ని భక్త సంఘాలు మంగళవారం ప్రత్యేక పూజల ద్వారా ఆరాధిస్తూ ఉంటాయి.దక్షిణ భారతదేశంలో మంగళవారం స్కంద లేదా మురుగ లేదా కార్తికేయ (కార్తీక్) కు అంకితం చేయబడింది.కొడుకు పుట్టాలని కోరుకునే దంపతులు మంగళవరం వ్రతాన్ని చేసుకుంటారు.
Shrimant Bhausaheb Rangari Ganapati Temple

Shrimant Bhausaheb Rangari Ganapati is a Ganesha idol in Pune. It was the first Sarvajanik Ganesha (community celebration of the Ganesha festival) of India.
Shrimant Bhausaheb Rangari did the emplacement of this Ganesha's idol in 1892. The idol depicts Ganesha killing the demon. This is unique and different idol, it is made by wood and bran. The idol is not changed since the day it was emplaced. Bhausaheb was actively involved in revolutionary movement before independence. So, his dream of freedom is depicted in this Ganesha idol which shows the victory of good over evil.
In 1857 Mangal Pandey led the first riot with weapons against British Empire and that was the start of freedom fight in India. British claimed this as the rebellion of the army and closed all the doors of possibilities for freedom fighters. But this riot has left the mark on whole country and soon the effects of it came to notice in different parts of country. This riot has exuded the thought of freedom and lit the fire of revolution. After 1857 riots, British government started doing suppression which was creating obstacles in reaching these thoughts to the common citizens.
In the latter of 18th century revolutionary Shrimant Bhausaheb Rangari aka Bhau Lakshman Jawle was taking efforts towards freedom in Pune. Shrimant Bhausaheb Rangari is one of the most well known and leading man in Pune. His full name was Bhausaheb Lakshman Jawle. Shrimant Bhausaheb Rangari was King's physician (Rajvaidya. He had his eleemosynary clinic at his residence.) Patients from all over the country used to come to him for treatment. Bhausaheb himself was a modern man with spiritual thinking. He had studied hard about religious topics. He stayed behind the Shanivaar Wada. It was called as Shalukar's Bol. In this area Shaloo knitting and coloring work was done. Shrimant Bhausaheb Rangari had the profession to colors these Shaloos which gave him the surname Rangari.
Kiripik

Kiripik nyaéta rupaning opieun anu mangrupa irisan ipis tina beubeutian, bungbuahan atawa sayuran anu digoréng ku minyak nabati. Pikeun ngahasilkeun rasa anu gurih tur rangu biasana dicampur jeung adonan tipung anu dibéré bumbu rempah-rempah nu tangtu. Ilaharna kiripik dijieun ngaliwatan tahan ngagoréng, tapi aya ogé anu di poé atawa digaringkeun. Kiripik miboga rasa anu béda-béda saperti asin, lada, amis, haseum, gurih, atawa campur.
Kiripik anu digoréng maké katél:
Kiripik anu digoreng maké mesin:
Bikira Mariya w'ubwenge,Katedirale ya Butare

Bikira Mariya w'Ubwenge mu kinyarwanda cyangwa gusa Cathedral ya Butare, Ni inyubako ya Kiliziya Gatolika ikaba iri mu mujyi wa Butare, mu majyepfo y'igihugu mu Rwanda .
Niyo katedrali ya mbere nini cyane mu gihugu, yubatswe mu myaka ya za 1930 igihe Butare (izwi ku izina rya Astrida nyuma ya 1935) yari umurwa mukuru w’abakoloni, ikaba yariswe gutyo mu rwego rwo kwibuka ubuzima bwa Astrid wo muri Suwede Umugabekazi w’umwamikazi w’Ababiligi kugeza mu 1935.
Iyi Katedirale yitiriwe Bikira Mariya w'Ubwenge, iherereye mu ntara y'amajyepfo, akarere ka Huye, umurenge wa Ngoma.
Katedrali ikurikiza umuhango w’Abaroma cyangwa Ikilatini kandi ikora nk'icyicaro cya Diyosezi ya Butare ( Dioecesis Butarensis ) yubatswe mu 1961 na Papa Yohani XXIII na bula Gaudet .
Diyosezi Gatolika ya Butare

Diyosezi Gatolika ya Butare ni agace ka kiliziya cyangwa Diyosezi ya Kiliziya Gatolika ya Roma mu Rwanda. Yubatswe ku wa 11 Nzeri 1961 nka Diyosezi ya Astrida na Papa Yohani wa XXIII, nyuma yaje kwitwa Diyosezi ya Butare ku wa 12 Ugushyingo 1963 na Papa Pawulo wa VI . Iyi Diyosezi ni ikorana bya hafi na Arikidiyosezi ya Kigali .
Ku wa 2 Mutarama 1997, Philippe Rukamba yagizwe Umwepiskopi wa Butare na Papa Yohani Pawulo wa II .
Umupadiri ukuze muri iyi diyosezi yari Msgr Eulad Rudahunga, wakoze ubutumwa kuva mu 1953 kugeza mu 2019. Papa Yohani Pawulo wa II ni we wamuhaye iri zina rya Musenyeri.
Ikibuga cy'indege cya Butare

Ikibuga cy'indege cya Butare ni ikibuga cy'indege giherereye i Butare, mu Rwanda .
Ikibuga cy'indege cya Butare, giherereye mu mujyi wa Butare, mu Karere ka Huye, Intara y'Amajyepfo . Aho giherereye nko muri kilometero 80, mu majyepfo ashyira uburengerazuba bw'ikibuga cy'indege mpuzamahanga cya Kigali, ikibuga kinini cy'abasivili mu gihugu. Imiterere y'ubumenyi bw'isi yikibuga cy'indege ni: 2 ° 35 '42.00 "S, 29 ° 44' 24.00" E (Ubunini: -2.59500; Uburebure: 29.74000).
Ikibuga cy'indege cya Butare ni ikibuga gito cya gisivili gikorera mu mujyi wa Butare. Ni kimwe mubibuga by'indege umunani (8) biyoborwa n'ubuyobozi bw'indege za gisivili . Ikibuga cy'indege cya Butare giherereye muri metero 1,768 hejuru y'inyanja. Ikibuga cy’indege gifite inzira imwe ya kaburimbo, ipima metero 860 mu burebure.
Mukantabana Mathilde

Mukantabana Mathilde ( wavutse 1958 ) ni umunyapolitiki n'umudipolomate w'umunyarwandakazi wavukiye i Butare, kuri ubu akora nka ambasaderi w'u Rwanda muri Amerika akaba na Ambasaderi uhagarariye Mexico, Burezili, na Arijantine . Ni Perezida akaba ari nawe washinze umuryango udaharanira inyungu Friends of Rwanda Association (F.O.R.A ).
Mukantabana Mathilde yize amateka n'ubumenyi bw'isi aho yabonye impamyabushobozi mu cyiciro cya kabili cya kaminuza muri kaminuza nkuru yu Burundi, yakomeje yiga amateka abona icyiciro cya gatatu cya kaminuza hamwe na social work muri kaminuza ya Carifornia State univerisity iri sacramento muri Carifornia muri Amerika, akaba afite imypamyabushobozi y'ikirenga mu ndimi yakuye muri Carifornia State univerisity sacramento .
Mukantabana Mathilde afatanyije na UNDP Batangije umuryango social work, umuryango utigenga muri kaminuza nkuru y'u Rwanda mu myaka 1999, aho yari n'umwarimu muri kaminuza, akomeza no kuba muri mu nama y'ubutegetsi ya Sonoma State university, aho yigishaga amasomo ajyanye na genocide .
Frank Habineza

AMATEKA YA FRANK HABINEZA
Frank Habineza yavukiye I Mityana muri Uganda mu 1977, ni umunyapolitiki w’umunyarwanda. Ni umwe mu bashinze ishyaka Parti Vert Démocratique , , aribera perezida wa mbere, kugeza n’ubu ni we ukiriyobora.
Amashuri ye yayize muri Kaminuza Nkuru y’u Rwanda I Butare .
Yashinze ishyaka Parti Vert Démocratique muri Kanama 2009, iri rikaba ritavuga rumwe na Leta iyobowe na FPR. Benshi mu bashinze Parti Vert Démocratique ni abahoze ari abanyamuryango ba FPR bakaza kuyivamo.
Muri Werurwe 2010, Habineza yabaye “umutumirwa w’icubahiro muri Kaminuza ny’Afurika yita ku bidukikije y’I Rabat muri Maroke . Iyi nama yari mu rwego rwo kugirango amashyaka aharanira kubungabunga ibidukikije yo muri Afurika ahurize hamwe imbaraga. Ukwezi kwakurikiyeho yahise atorerwa kuba perezida wa komite nshingabikorwa mu ishyirahamwe ry’amashyaka aharanira ibidukikije muri Afurika.
Ishyaka Parti Vert Démocratique Leta y’u Rwanda ntiraryemerera gukora byemewe n’amategeko, ibi bikaba byaratumye rititabira amatora y’umukuru w’igihugu yabaye muri Kanama 2010. Ibi kandi byatumye iri shyaka ritabasha kujya ribona uburenganzira bwo gukora amanama. Mu Kwakira 2009 imwe mu manama y’iri shyaka yahagaritswe na Polisi y’Igihugu.uyu munyepolotiki amaze igihe kinini anyotewe no kuyobora goverinoma y'URWANDA.
Butare Four

The Butare Four are four Rwandans who were convicted in June 2001 for war crimes that occurred during the Rwanda genocide. The case was the first time that a Belgian court had convicted people for a crime committed abroad against international law.
The four individuals were Vincent Ntezimana, a former professor at Butare University; Alphonse Higaniro, the SORWAL factory director; and Benedictine nuns Sister Gertrude a.k.a. Consolata Mukangango and Sister Kisito a.k.a. Julienne Mukabutera. The four were convicted for participating in the killing of Tutsi citizens in their native Rwanda. The four fled to Belgium, where they were subsequently tried, convicted, and sentenced to 12 to 20 years under Belgian law.
Belgium did not have an extradition treaty with Rwanda at the time. The Belgium courts implemented the use of universal jurisdiction. This is the first case in which Belgium applied universal jurisdiction. In addition, it was the first time individuals were tried and convicted under the 1993 Act Concerning Grave Breaches of International Humanitarian Law.
Joseph Nsengimana

Joseph Nsengimana is a Rwandan engineer and politician. In September 2024, he was nominated as the country's Minister of Education, replacing Gaspard Twagirayezu, who has been appointed to lead the Rwanda Space Agency.
Nsengimana holds a bachelor's degree and master's degree in electrical engineering from Brigham Young University in the U.S.
From 2008 to 2012, Nsengimana was based in Johannesburg, South Africa where he led a team at Intel responsible for government affairs, ICT and broadband policies. During Nsengimana's long career at Intel, he was the executive director of global diversity and inclusion. He was responsible for implementing all pathway development initiatives funded through the US$300,000,000 Diversity in Technology fund that Intel established in 2015.
More recently, Nsengimana served as director at the Mastercard Foundation Centre for Innovative Teaching and Learning.
In his 2024 inauguration and swearing in ceremony as Minister of Education, Nsengimana was tasked to advance the education system by the president of Rwanda.
Kepler (institution)

Kepler is a nonprofit higher education program that operates a university campus in Kigali, Rwanda. It is one of the first programs worldwide to integrate massive open online courses (MOOCs), flip teaching, and other education technology practices into a blended learning curriculum, with the goal of lowering the cost of higher education without a reduction in academic quality or outcomes. All graduates of the program receive an accredited U.S. degree through the competency-based College for America at Southern New Hampshire University.
Kepler is funded primarily through a grant from the IKEA Foundation. In October 2017 Daniel Gwinnell joined the organization as its CEO.
Kepler launched in 2004, operating as Orphans of Rwanda and later became Generation Rwanda in 2010. Kepler has been supporting talented and economically vulnerable Rwandan students to have access to a quality higher education. Kepler has been reinvented the higher education scene by offering young people pathways to access gainful employment, and create positive change within their communities.
In 2013, Kepler partnered with the Southern New Hampshire University (SNHU) to scale their impact through their "College for America" program in two location: the Kepler Kigali campus and the Kiziba Refugee Camp. This partnership combined Southern New Hampshire's University's online degree with in-person seminars, job readiness training and coaching. In 2015 and 2016, Kepler expanded its reach through the recruitment of Rwandan refugees, which later expanded to students from the Democratic Republic of Congo, Kenya and Uganda. Kepler opened up a second site at the UNHCR's Kiziba Refugee Camp in Rwanda's Western Province with the goal of providing access to higher education to refugees.
In 2018, Kepler launched the Iteme, a preparatory program preparing secondary school graduates preparing to pursue higher education, with a focus placed on English.
Kepler operates an experimental university campus in Kigali, Rwanda that combines online courses with in-person facilitation and career training. They employ no faculty, opting to use MOOCs and other online resources for expert-level content, while retaining teaching experts to support student learning. Kepler’s Teaching Fellows are a mix of international educators and local Rwandan teachers.
According to its website, Kepler’s goal is “to create a global network of universities that deliver the skills that emerging economies need for a price that [its] students can afford.” In addition to Kepler’s direct work as a university program, they promote the secondary aim of creating a “university in a box.” All of their data is being provided as open source content in order to encourage other institutions to adopt aspects of Kepler’s model in order to reduce the cost and increase the quality of current higher education options.
Kepler launched its sports programme, Kepler Sports, in 2022, which includes basketball and volleyball. Its basketball teams Kepler BBC, both men's and women's, play at the highest level of Rwandan basketball.
2026 Under-19 Cricket World Cup qualification

The 2026 Under-19 Cricket World Cup qualification is a series of regional qualification tournaments to determine the final five teams for the 2026 Under-19 Cricket World Cup.
The African qualifier had two divisions, with the top teams from the Division 2 tournament progressing to the main Africa qualification tournament.
The following teams took part in the Division 2 tournament which took place from 2-11 August 2024 in Tanzania.
Sierra Leone and Tanzania (who qualified after winning the semi-finals) and Nigeria (who qualified after defeating Rwanda for the 3rd place) will be joined by Kenya, Namibia and Uganda in the Division 1 tournament which is scheduled to take place from 28 March to 6 April 2025 in Nigeria.
The Americas qualifier will take place in a single division, with the tournament scheduled to be held in the United States from 7 to 17 August 2025 with five teams participating.
The Asian qualifier will be held two divisions, with two teams from the Division 2 tournament progressing to the main Asia qualification tournament.
The following teams took part in the Division 2 tournament which took place from 25 February to 5 March 2024 in Thailand.
The two finalist Hong Kong and Oman from the Division 2 joined Nepal, Afghanistan and United Arab Emirates for the Asia Division 1 tournament. Nepal is scheduled to host Asia - Division 1 in Kathmandu from 12 to 21 April 2025.
The European qualifier has two divisions, with a minimum of two teams from the Division 2 tournament progressing to the main European qualification tournament.
The following teams took part in the Division 2 tournament which took place from 24 to 30 July 2024 in Denmark.
Denmark, Netherlands and Sweden were joined by Guernsey, Jersey and Scotland for the Division 1 tournament. The following teams will take part in the Division 1 tournament which is scheduled to take place from 31 July to 6 August 2025 in Scotland.
The East Asia-Pacific qualifier had two divisions, with the winner from the Division 2 tournament progressing to the main qualifying tournament.
The following teams took part in the Division 2 tournament which took place from 6 to 10 August 2024 in Samoa.
Fiji and Japan were joined by Papua New Guinea for the Division 1 tournament that is scheduled to take place from 24 to 29 April 2025 in Sano, Japan.
Théodore Sindikubwabo

Théodore Sindikubwabo (1928 – March 1998) was a Rwandan politician who was the interim President of Rwanda during the Rwandan genocide, from 8 April to 19 July 1994. Prior to that, he was President of the Rwandan legislature National Development Council from 1988–1994.
Sindikubwabo was born in Zivu, Shyanda village, in the town of Butare, formerly called Astrida in Rwanda-Urundi Territory, and currently the southern province of Rwanda. His parents Zacharrie Semutwa and Judithe Nyiramanda were both from the Tutsi ethnic group. Sindikubwabo was educated as a physician and was Minister of Health in the administration of President Kayibanda. Following the takeover by Juvénal Habyarimana, Sindikubwabo became a practising pediatrician in Kigali Central Hospital. He later returned to politics as a deputy in parliament.
Immediately following the assassinations of Habyarimana on 6 April 1994 and Prime Minister Agathe Uwilingiyimana on 7 April, Sindikubwabo was installed as interim President by the Crisis Committee controlled by Colonel Théoneste Bagosora, and he was the head of state during the genocide. On 19 April 1994, Sindikubwabo made a now-infamous speech at the ceremony appointing a new Préfet (Governor) of Butare that was broadcast on national radio, in which he insulted those who were not "working", a euphemism for killing Tutsis, and told them to "get out of the way and let us work". On 29 April, he returned to Butare and told the populace that he was there to supervise the killing of Tutsis. On 18 May, whilst on a visit to Kibuye Prefecture, he congratulated the people on how well they had done their "work".
Taking advantage of his medical knowledge, he advised the military to cut a certain vein on the jugular to cause certain death.
Following the invasion of the Rwandan Patriotic Front that took control of the country and ended the genocide, Sindikubwabo fled to Zaire (now the Democratic Republic of the Congo), where he lived in exile in Bukavu. He was interviewed there for the book We Wish to Inform You That Tomorrow We Will Be Killed With Our Families and quoted as saying: "The moment has not yet come to say who is guilty and who is not guilty." He was initially reported to have been killed in the Rwandan government attack on Bukavu in November 1996 at the beginning of the First Congo War, but subsequent reports put him in Kinshasa. He died in exile in the Democratic Republic of the Congo in March 1998 and was never charged by the International Criminal Tribunal for Rwanda.
Ryen stasjon

Ryen stasjon er en t-banestasjon på Lambertseterbanen i Oslo. Ved Ryen stasjon har også t-banen sine østlige vognhaller. Stasjonen ble bygget om og oppgradet til full metrostandard i 2013. Den ble gjenåpnet 3. september 2013.
Hit går linje 1 og 4 og andre linjer som går til Ryen på kvelden når de skal parkeres. Du kan også ta linje 5 til Carl Berners plass herfra klokka 15:29 (Man-Fre)
Liste over stasjoner på T-banen i Oslo

Liste over T-banestasjoner i Oslo er en liste over alle operative og nedlagte stasjoner på T-banen i Oslo. Oslos T-bane har ni strekninger fordelt på fem linjenummer, der alle linjene møtes på fellesstrekningen i sentrum av byen (Majorstuen –Tøyen). Bydelen Vestre Aker har flest stasjoner innenfor sitt område; over 20 stasjoner tilknyttet både Holmenkollbanen og Røabanen. De første stasjonene stod ferdig i 1898 og var del av Oslos forstadsbane, den siste stasjonen er Løren stasjon, den ble tatt i bruk 2016 og knytter Sinsen stasjon og Økern stasjon via den nybygde Lørenbanen.
Per 2020 er 101 stasjoner i drift. Listen er sorterbar på alle spalter bortsett fra bilde og koordinater. Sortering Linjer visere stasjonene i kjørerekkefølge, bortsett fra Linje 5, som har sløyfemønster.
Som listen nedenfor viser, ligger alle nedlagte stasjoner i Oslo vest og Bærum. Årsaken til dette er at linjene på denne siden av byen opprinnelig var gamle forstadsbaner, med annen type materiell og holdeplasstruktur enn det nyere østlige nettet. Da det østlige og vestlige nettet ble slått sammen i 1990-årene, ble stasjoner nedlagt i forbindelse med overgangen til metrostandard (Sognsvannsbanen i 1992 og Røabanen i 1995). I 2006 ble også Kolsåsbanen stengt for oppgradering. Også da ble flere stasjoner besluttet nedlagt.
Bydel Alna

Bydel Alna er en administrativ bydel i Oslo. Bydelen har fått sitt navn fra Alna gård som sannsynligvis har fått navn fra Alnaelva som renner gjennom bydelen.
Bydelens bydelsutvalg ledes av Mari Morken (AP). Bydelsdirektør er Anders Berg. Bydelsutvalget ledes av Arbeiderpartiet i et samarbeid med Venstre, SV, MdG og Rødt.
Furusetbanen til Oslo T-Bane går igjennom området. I tillegg har bydelen jernbane som har medført lokaltog, samt en godsterminal på Alna. E6 er også innom Alna.
Kollektivtrafikk

Kollektivtrafikk (også kalt kollektivtransport, offentlig transport eller offentlig kommunikasjon) er en fellesbetegnelse for transportsystemer som er tilgjengelig for alle, til forskjell fra private transportmidler. Kollektivtrafikken er gjerne organisert med faste ruter med faste rutetider og kan benytte seg av bl.a. buss, trikk, t-bane, tog, fly, ferje og hurtigbåt. Det er forskjellige kollektivløsninger som tar sikte på å effektivisere kollektivtransport og trafikktjenester.
Kollektive transportmidler finnes i flere varianter og størrelser tilpasset både lokal- og fjernreiser. I dagligtalen omfatter begrepet først og fremst buss og bane i lokal rutetrafikk.
I Norge er mye av kollektivtrafikken delfinansiert av offentlige tilskudd i tillegg til brukerbetalingen – dvs. billettinntektene. Tilbudet av kollektivtrafikk (kollektivtilbudet) reguleres normalt av myndighetene, og tradisjonelt har også mange av trafikkselskapene vært statlige, fylkeskommunale eller kommunale foretak. Nå er det imidlertid mer og mer vanlig at private aktører opererer på oppdrag fra myndighetene, ofte som resultat av konkurranseutsetting.
Kollektivtransporten har alltid stått sentralt på den politiske dagsorden når transportpolitikken i de norske byområdene diskuteres. Det er stor enighet om at kollektivtransporten må styrkes hvis målene for klimautslipp, framkommelighet og et levende bysentrum skal nås. I transportetatene Statens vegvesen, Kystverket, Avinor og Jernbaneverket sitt forslag til Nasjonal transportplan 2014–2023 står det at «[Innenfor veg og vegtransport er de største utfordringene:] Den sterke trafikkveksten i byene. Trafikkveksten må tas av kollektivtrafikk, sykling og gåing. Infrastruktur for kollektivtrafikk må derfor bygges ut samtidig med en sterk satsing på gang- og sykkelveger.»
Typiske kollektivtransportmidler er:
Automatbane

En automatbane er en førerløs, skinnegående form for kollektivtransport. Den kan være basert på standard sporvidde (1435 mm), og enkelte steder er eksisterende tunnelbanelinjer blitt automatisert. Men automatbaner er ofte bygget med avvikende sporvidde slik at de ikke er kompatible med eksisterende kollektivtransport. Københavns metro er et vellykket eksempel på en automatbane. Ellers bygges ofte automatbaner for mindre og avgrensede transportbehov, f.eks. på en flyplass. Det har vært foreslått å bygge en automatbane fra Lysaker til Fornebu, men dette har en gått bort fra til fordel for en Fornebubane med direkte tilknytning til Oslos sporveis- eller T-banenett.
Jernbaneselskaper som trafikkerer norske spor

Jernbaneselskaper som trafikkerer norske spor er en liste over jernbaneoperatører som fremfører tog på norske spor. Siden det tidligere NSB ble splittet til Jernbaneverket (senere Bane NOR) og NSB BA (senere Vy) i 1996 har det statlige jernbanenettet vært tilgjengelig for alle. Kilde: Jernbanemagasinet 2/2009
Forstadsbane

En forstadsbane er som en mellomting mellom en tunnelbane og en trikk, men også likt en jernbane. Den er en nær slektning av bybanen og har egen trasé som en T-bane, men kjøres ofte med enkeltvogner eller kortere tog enn på T-banen, og derfor er kapasiteten ofte mindre. I tillegg får den gjerne strøm via av en strømavtager på taket, mens de fleste tunnelbaner har en 3. strømskinne. Dens egne trasé gjør imidlertid at den kan ha høyere hastighet enn trikker, selv om den (motsatt T-bane etter metrostandard) kan krysse veier og gater i plan. Forstadsbaner går som navnet tilsier ofte ut av bysentrum til forstedene, ikke sjelden i en pendelrute gjennom byens sentrum. Den har som regel lavere fart (typisk toppfart er 70–80 km/t) og kortere holdeplassavstand enn lokaltog. Derfor er også den praktiske rekkevidden vanligvis kortere. I Oslo bruker således lokaltogene 10 minutter fra Oslo S til Hauketo, med to stopp underveis. Ekebergbanen bruker 19–20 på den litt kortere strekningen Dronningens gate–Ljabru, med ti stopp underveis.
Tidlig på 1900-tallet begynte noen sporveisselskaper å bygge trikkelinjer ikke bare ut til forstedene – men også mellom byene. Særlig i USA fikk disse mellombytrikkene (interurbans) eller «trikk på landet» stor utbredelse. Kusttram i Belgia er en europeisk mellombytrikk.
Forstadsbanen kan betjenes av de samme vognene som trafikkerer trikkenettet i sentrum av byen. I Oslo gjaldt dette f.eks. Østensjøbanen og Lambertseterbanen før disse ble oppgradert til T-bane i 1960-årene. Det gjelder også Ekebergbanen. Andre ganger brukes vogner eller tog som ikke passer i gatene (f.eks. fordi de er for lange og/eller for brede; de kan også ha høyere toppfart), som på de av Oslos vestlige forstandsbaner som grenet ut fra Majorstuen før disse ble oppgradert til metrostandard. Skillet mellom forstadsbane, trikk og bybane er ofte flytende.
I Oslos vestlige og østlige tunnelbanesystem har materiellet som benyttes ofte blitt kalt «trikk», riktignok sjeldnere etter sammenkoblingen med de østlige T-banelinjer. T-banens vestlige linjer ble lenge omtalt som forstadsbaner, men denne bruken vil trolig forsvinne ettersom alle linjene i løpet av 2014 er oppgradert til metrostandard.