Musieum Lapas Banceuy

Musieum Lapas Banceuy anu baheulana mangrupa "Hotél Prodéo" atawa panjara nu diadegkeun ku pamaréntah kolonial Walanda dina taun 1877. Lapas Banceuy kasohor minangka musieum lantaran miboga ajén sajarah anu luhur. Ieu tempat jadi tempat tahanan tokoh-tokoh gedé Indonésia, saperti Soekarno, nu katelah Sang Proklamator. Salian ti Soekarno, tokoh-tokoh séjén anu jadi anggota organisasi PNI, saperti Soepriadinata, Maskoen, jeung Gatot Mangkoepraja, ogé ditahan di dieu sanggeus ditéwak di Yogyakarta dina bulan Désémber 1929, lantaran dituduh ngalaksanakeun pemberontakan ngalawan pamaréntah kolonial Walanda.
Ieu musieum geus jadi abadi sabab di dieu karya monuméntal anu judulna "Indonésia Menggugat" diwujudkeun. Karya ieu mangrupa pidato pembelaan atawa béla nu ditulis ku Soekarno salila satengah bulan dibui. Ieu biantara tuluy dibacakeun di hareupeun Landraad atawa pangadilan kacamatan harita. "Indonésia Menggugat" ngawengku analisis kaayaan pulitik internasional sarta gambaran kaayaan taun 1930, kalawan fokus kana karuksakan masarakat dina cengkraman kolonialisme.
Kecap "Banceuy" dicokot tina ngaran gedong lapas baheula. Sanajan wangunan geus dipindahkeun ka lokasi séjén alatan sajarah panjangna, ngaran geus dipiboga pikeun lapas ayeuna. Di wewengkon Banceuy, aya sél panjara anu kungsi ditempatan ku Soekarno, ogé mangrupa munara pos jaga. Ayeuna, éta wangunan geus dijadikeun situs bersejarah di lokasi Banceuy anu kiwari geus robah jadi puseur perdagangan jeung perkantoran.
Panjara Banceuy anu mimitina diwangun ku arsiték Walanda dina taun 1877 di Jalan Banceuy No. 8 Kota Bandung mangrupa puseur tahanan anu bersejarah. panjara ieu mimitina dimaksudkeun pikeun tahanan politik tingkat handap sarta penjahat. Struktur panjara ieu aya dua jinis sél, nyaéta pikeun tahanan politik di lanté luhur jeung tahanan biasa di lanté handap. Inohong nagara, kaasup Présidén Ir. Soekarno, kungsi ditahan di dieu.
Soekarno nempatan sél nomer 5 kalayan legana ngan ukur 2,5 x 1,5 méter, dilengkepan kasur lipet jeung cai non-permanén. Tanggal 29 Désémber 1929, Soekarno jeung tilu baturna ti Partai Nasionalis Indonésia (PNI) nyaéta Maskoen, Soepriadinata, jeung Gatot Mangkoepraja, ditéwak di Yogyakarta sarta dipanjara di Banceuy salila kurang leuwih 8 bulan. Di panjara ieu, Soekarno nulis pangaduanana nu kawentar nu judulna "Indonesia Menggugat" nu tuluy dibacakeun di Gedong Landraad.
Saluyu jeung mekarna DT II Bandung, Walikota DT II Kotamadya Bandung katut wawakil Departemen Kehakiman Indonésia nunjuk lokasi di Jalan Soekarno Hatta No 187 A Bandung minangka lokasi Lapas Bandung Banceuy taun 1982. Sanajan kitu, kaayaan Tugu Banceuy ayeuna keur ruksak alatan kurangna dana pangropéa.
Taun 1985, sakumna narapidana Lapas Banceuy dipindahkeun ka Rutan (Rutan) Kebonwaru di Jalan Jakarta No 29 Kota Bandung, anu kakara dicicingan deui dina taun 1990 sanggeus nyumponan standar minimal minangka tempat cicing narapidana. Dumasar kana Surat Mentri Kaadilan RI No. W8.UM.01.06.245 A tanggal 30 Séptémber 1999, Lapas Banceuy ditunjuk minangka Lapas Khusus Narapidana Narkoba, husus pikeun nampung narapidana perkara narkotika ti Kantor Daérah Departemen Kehakiman DKI Jakarta jeung Jawa Kulon. Kiwari Lapas Banceuy jadi musieum anu eusina patilasan basa Présidén Soekarno di panjara.
Ayeuna, di jero Lapas Banceuy ngan ukur aya hiji panjara, nyaéta panjara urut tempat Soekarno baheula, anu dimensina ngan ukur 2,1 x 1,5 méter. Di jerona aya papan leutik anu fungsina jadi samak anyaman, téko, gelas jeung baskom keur kiih. Hanjakal, kaayaan sabudeureun panjara geus robah jadi ruko, hateupna bocor jeung tembokna geus barolong. Kawatesanan dana pikeun pangropéa jadi faktor utama anu ngabalukarkeun Tugu Banceuy ngalaman ruksak jeung teu kauurus.