Herri Iañ (Bro-Saoz)

Herri Iañ, lesanvet Beauclerc (war-dro 1068/1069 – 1añ a viz Kerzu 1135), a oa pevare mab Gwilherm Iañ, roue Bro-Saoz. Roue Bro-Saoz e voe war-lerc'h e vreur henañ Gwilherm II e 1100. Trec'hiñ a reas e vreur Roparzh Berr-e-heuz evit bezañ dug Normandi e 1106. Lesanvet e oa Beauclerc dre ma oa troet gant ar studi, ha Leon a Justis dre ma klaskas lakaat urzh el lezennoù.
Gouzout a reas ober e vad eus kement degouezh a oa. Kemer a reas ar galloud pa oa e vreur Roperzh e Brezel ar Groaz (Kentañ kroaziadeg) ha brezel a voe etre an daou vreur evit gouzout piv a vije mestr Saoz ha Normandi. Adunanet e voe ar rouantelezh hag an dugelezh goude ma oant bet dispartiet gant e dad p'edo war e dremenvan e 1087.
Sevel a reas ur seurt lezenn anvet Charter of Liberties, a ranke ar roue ober diouti. Kempenn a reas justis hag arc'hanterezh ar rouantelezh. Kas a reas tud da evezhiañ galloud ar gargidi ha meulet e voe kement-se gant ar bobl. Krog e oa ar pobloù saoz ha norman da gendeuziñ ha dimeziñ a reas d'ur verc'h eus an tiegezh saoz kozh.
Ganet e oa etre Mae 1068 ha Mae 1069, e Selby a greder, e Yorkshire, e biz Bro-Saoz. E vamm e oa ar rouanez Matilda Flandrez, a ziskenne eus Alfred Veur. Anvet e voe Herri gant e vamm diwar anv hec'h eontr, Herri Iañ Bro-C'hall. Dre ma oa ar mab yaouankañ e oa gortozet moarvat da vont da eskob, ha se zo kaoz e voe skoliet en un doare divoaz da noblañsed an amzer. Hervez ar c'hronikour William of Malmesbury en devoa lavaret Herri ur wech ne oa ur roue ha ne ouie ket lenn nemet un azen gant ur gurunenn. Kontet eo da vezañ ar c'hentañ roue norman a c'halle komz saozneg flour.
Eil mab Gwilherm Iañ e oa Richarzh, ha hennezh a voe lazhet e 1081 en un abadenn chase. Gwilherm eta a rannas e zouaroù etre e dri mab all evel-hen:
Hervez ar c'hronikour Orderic Vitalis en dije lavaret ar roue kozh d'e vav Herri: " Dit-te un deiz e vo an holl zouaroù am eus gounezet ha brasoc'h e vo da vadoù ha da c'halloud eget hini da zaou vreur. ."
Daou vugel en doe digant Matilda (Edith), e wreg kentañ a varvas d'ar 1añ a viz Mae 1118 e palez Westminster, hag a zo beziet en Abati Westminster.
D'an 29 a viz Genver 1121 e timezas da Adeliza Louvain, merc'h da Godfrey Iañ Leuven, Dug Lotharingia Izel, ha kont Brabant met ne voe bugel ebet. Abalamour ma n'en doa mab ebet e reas Herri d'e varoned touiñ fealded d'e verc'h, Matilda an Impalaerez, intañvez Herri V an Impalaeriezh santel.
E 1135 ez eas Herri da Normandi da weladenniñ e vibien-vihan, bugale Matilda ha Jafrez. Er bloavezh-se e varvas, d'ar 1añ a viz Kerzu, marteze diwar ur pred lamprez. Kontañ a reer ivez e voe ampoezonet. Kaset e voe e gorf da Vro-Saoz ha beziet e voe en abati Reading, a oa bet savet gant Herri e 1121.
Daoust ma tlee Matilda bezañ anavezet da rouanez Bro-Saoz, niz Herri, Steven a c'houlennas ar gurunenn ha diwar an dra-se e tarzhas ar brezel-diabarzh.
N'eus roue saoz ebet hag en devije bet kement a vesterd, p'en doa etre 20 ha 25 anezho. Kalz a serc'hed en doa ha diaes eo gouzout piv a zo mamm dezho holl. Setu ar re a zo anavezet:
Ansfride a voe ganet tro 1070. Gwreg Anskill of Seacourt e oa.
Lady Sybilla Corbet of Alcester a oa ganet e 1077 en Alcester e Warwickshire. Dimeziñ a reas gant Herbert FitzHerbert, mab Herbert 'the Chamberlain' eus Winchester hag Emma Bleaz. Marvet eo goude 1157. Anvet e oa ivez Adela (pe Lucia) Corbet.
Nest ferch Rhys a oa ganet war-dro 1073 e Kastell Dinefwr, Carmarthenshire, merc'h d'ar priñs Rhys ap Tewdwr, eus Deheubarth, ha d'e wreg Gwladys, merc'h Rhywallon. Eurediñ a reas gant Gerald Windsor e 1095. Meur a serc'h he doe, en o zouez Stephen of Cardigan, Constable of Cardigan (1136) ha diwar-se bastarded.
Isabel (Elizabeth) de Beaumont (goude 1102; goude 1172), merc'h Robert de Beaumont, c'hoar Robert de Beaumont. Eurediñ a reas gant Gilbert de Clare e 1130. Anavezet ivez gant an anv Isabella de Meulan.