davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
Rural Housing Service

The Rural Housing Service (RHS) is an agency of the United States Department of Agriculture (USDA). Located within the Department's Rural Development mission area. RHS operates a broad range of programs to provide moderate- low- and very-low-income Americans in rural communities with:
RHS administers direct loans, loan guarantees and grants. Direct loans are made and serviced by USDA staff; loan guarantees are made to banks or other private lenders, and grants are made directly to a person or organization.
RHS works with other federal agencies, and a number of both nonprofit and private organizations nationally, in order to pool resources to help America's rural residents most effectively.
The RHS National Office is located in Washington, D.C., and is responsible for setting policy, developing regulations, and performing oversight. In the field, RHS operations are carried out through the USDA's state and local Rural Development offices and service centers, several of which are located in each state and Puerto Rico. (Four multistate offices exist in addition to local offices within the states -- Vermont/New Hampshire; Massachusetts/Connecticut/Rhode Island; Maryland/Delaware; and Florida/Virgin Islands.) The Customer Service Center, located in St. Louis, Missouri, provides loan origination and servicing directly to RHS Single-Family Housing borrowers.
For all Rural Development programs, the rural area definition was revised by the 2014 Farm Bill. Specifically, the Farm Bill allows some areas with populations up to 35,000 to remain eligible until receipt of the 2020 decennial census. Effective February 2, 2015, areas with populations greater than 35,000 no longer qualify for Rural Housing Program assistance.
Any area classified as "rural" or a "rural area" prior to October 1, 1990, and determined not to be "rural" or a "rural area" as a result of data received from or after the 1990, 2000, or 2010 decennial census, and any area deemed to be a "rural area" at any time during the period beginning January 1, 2000, and ending December 31, 2010, shall continue to be so classified until the receipt of data from the decennial census in the year 2020, if such area has a population in excess of 10,000 but not in excess of 35,000, is rural in character, and has a serious lack of mortgage credit for lower and moderate-income families.
An exception to the rural eligibility requirements is the Farm Labor Housing Program]l (Section 514/516), which is the only federal program available for development of housing for farm workers. This program is available in both rural and urban areas.
Dj nast

Muyoboke Herve, also known as DJ Nast, is the third child in a family of four born in Ruhango District, Southern Province of Rwanda, on October 1, 2003. DJ Nast, a singer, songwriter, and DJ, is making waves with songs like "Sign" and "Defender." At just twenty-one years old, he's a young Rwandan artist poised to revolutionize and enrich the country's music industry with fresh talent and innovation.
Amashanyarazi kuri Rukarara

Amashanyarazi ya Rukarara ni uruganda rutanga amashanyarazi angana na megawate 9.5 ikaba ari mu Rwanda .
Sitasiyo y'amashanyarazi iherereye ku mugezi wa Rukarara, mu Karere ka Nyamagabe, mu Ntara y'Amajyepfo y'u Rwanda, kuri kilometero 182 mu majyepfo ashyira uburengerazuba bwa Kigali, umurwa mukuru wu Rwanda.
Urugomero rw'amashanyarazi rwa 9,6 MW rw'ubatswe mu byiciro byinshi. Icyiciro cya mbere, gifite ubushobozi bwa MW 6.9, cyarangiye muri 2011. Icyiciro cya kabiri, gifite ubushobozi bwa MW 2,2 cyarangiye muri 2014. Amafaranga yo kubaka sitasiyo yose y’amashanyarazi yari miliyoni 13.12 z'amadolari , inkunga yatanzwe na guverinoma yu Rwanda, Umuryango w’ubumwe bw’ibihugu by’Uburayi n’ikigo gishinzwe iterambere ry’Ababiligi .
Amashanyarazi yatanzwe yimurwa binyuze muri sitasiyo nshya i Rukarara no kunyura ku murongo mushya w'amashanyarazi mwinshi kuva Rukarara kugera Kirinda.
Owiny Ki-Bul

Owiny Ki-Bul (Acholi: "sound of the drums") is a village in the state of East Equatoria in South Sudan. It is located about 200 km south of the regional capital, Juba. The village consists of several dozen thatched-roof huts.
Owiny Ki-Bul is, along with Ri-Kwangba, one of two assembly points for the rebels of the Lord's Resistance Army (LRA) under the Cessation of Hostilities Agreement agreed to by the LRA and the government of Uganda on 26 August 2006.
शंख पुष्प

शंख पुष्प, ज्यास सामान्यतः एशियन कबूतरविंग्स म्हणून ओळखले जाते, ब्लूबेलव्हिन, निळा वाटाणे, फुलपाखरू वाटाणे, कॉर्डोफन वाटाणे आणि डार्विन वाटाणे, फॅबेसी कुटुंबातील एक वनस्पती आहे.भारतात दररोज पूजा विधीमध्ये वापरला जाणारा पवित्र पुष्प म्हणून पूज्य आहे. हे "शंख पूलू / शंकू हूवा" असे म्हणतात कारण ते "शंख शेल" सदृश आहे. पश्चिम बंगाल, याला অপরাজিতা(अपराजिता) म्हणून ओळखले जाते. या द्राक्षवेलीच्या फुलांची कल्पना केली गेली की मानवी मादी जननेंद्रियाचा आकार आहे, म्हणूनच "क्लिटोरिस" वरून "क्लिटोरिया" या वंशाचे लॅटिन नाव आहे.
ही वनस्पती मूळ भूमध्य रेखा आशिया खंडातील आहे, ज्यात भारतीय उपखंड आणि दक्षिणपूर्व आशियाची ठिकाणे आहेत परंतु ती आफ्रिका, ऑस्ट्रेलिया आणि अमेरिकेत देखील दाखल झाली आहे.
ही एक बारमाही औषधी वनस्पती आहे, हिची पाने लंबवर्तुळाकार, बोथट असतात. हे द्राक्षांचा वेल किंवा लता म्हणून उगवते, ओलसर, उदासिन मातीमध्ये चांगले काम करतात. या वनस्पतीच्या सर्वात वैशिष्ट्यपूर्ण वैशिष्ट्य म्हणजे त्याच्या फुलांचा रंग, एक खोल खोल निळा; एकट्या, हलके पिवळ्या खुणा असलेल्या आहे . ते सुमारे 4 सेमी (1.6 इंच) लांबी 3 सेमी (1.2 इंच) रुंद आहेत. काही जाती पांढरे फुलं देतात.
फळ प्रत्येक शेंगामध्ये सहा ते दहा बिया सह लांब, सपाट शेंगा 5-7 सेंमी (2.0-2.8 इंच) असतात. निविदा केल्यावर ते खाण्यायोग्य असतात.
हे एक शोभेच्या वनस्पती म्हणून आणि एक वेगवान प्रजाती म्हणून उगवले जाते (उदा. ऑस्ट्रेलियामधील कोळसा खाणींमध्ये), लागवड करताना थोडे काळजी घेणे आवश्यक आहे. शेंगा म्हणून, त्याची मुळे रीझोबिया म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या मातीच्या जीवाणूंची सहजीवन बनवते, जी वायुमंडलीय एन 2ला वनस्पती-वापरण्यायोग्य स्वरूपात (नायट्रोजन फिक्सिंग म्हणतात प्रक्रिया) रूपांतरित करते, म्हणूनच, या वनस्पतीच्या जंतुनाशकाद्वारे मातीची गुणवत्ता सुधारण्यासाठी देखील याचा वापर केला जातो. नायट्रोजन समृद्ध वनस्पती साहित्य.
आग्नेय आशियात, फुलांचा उपयोग खाद्यान्न तांदळाच्या रंगासाठी नैसर्गिक खाद्य म्हणून केला जातो. मलेशियाच्या पूर्वेकडील केलॅंटानमध्ये पांढऱ्या तांदूळ शिजवताना भांडयामध्ये या फुलांच्या काही कळ्या घालून त्या भातावर निळ्या रंगाची छटा घालावी लागेल जे दुसऱ्या बाजूच्या पदार्थांमध्ये दिल्या जातात आणि अशा जेवणाला नासी केरबू म्हणतात. बर्मी आणि थाई पाककृतींमध्ये, फुले पिठात आणि तळलेले मध्ये देखील बुडविली जातात. बटरफ्लाय वाटाणा फ्लाय चहा तेरनेटिया फुलांपासून आणि वाळलेल्या लेमनग्रासपासून बनविला जातो आणि द्रवमध्ये काय जोडले जाते यावर अवलंबून रंग बदलतो, लिंबाचा रस जांभळा बनवितो. थायलंड आणि व्हिएतनाममध्ये, फुलपाखरा निळ्या वाटाणा चहामध्ये आंबटपणा वाढवण्यासाठी आणि पेयांना गुलाबी-जांभळा रंग देण्यासाठी सामान्यतः रात्रीच्या जेवणानंतर दिले जाणारे पेय तयार करण्यासाठी किंवा हॉटेल आणि स्पामध्ये स्फूर्ती म्हणून मिसळले जाते. जगातील इतर भागांमध्ये कॅमोमाइल चहा सारखा स्थानिक पेय हे पेय आहे. चहा गरम आणि थंड दोन्ही प्रकारांमध्ये आढळतो.
रंग बदलणाऱ्या जिनमध्ये फुलझाडे अलीकडेच वापरली गेली आहेत. बाटलीतील निळे, पीएच बदलल्यामुळे टॉनिक वॉटर सारख्या कार्बोनेटेड मिक्सरमध्ये मिसळल्यास ते गुलाबी होते. सेंद्रिय रंग कायम नसल्यामुळे, प्रभाव टिकवण्यासाठी या प्रकारची जिन एक गडद ठिकाणी ठेवण्याची शिफारस केली जाते.
पारंपारिक आयुर्वेदिक औषधांमध्ये, स्मृती वाढवणारी, नूट्रोपिक, अँटिप्रेसस, एनसोलिलीटिक, एंटीडप्रेससन्ट, एंटीकॉन्व्हुलसंट, ट्रान्क्विलाइझिंग आणि शामक गुणधर्म यासह अनेक गुण आहेत. पारंपारिक चिनी औषधांमध्ये, रोपाच्या मादी प्रजनन अवयवाच्या समान देखावामुळे स्त्री कामवासनावर परिणाम करणारे गुणधर्म आहेत.
शंख घोष

शंख घोष (जन्म चित्तप्रिया घोष ; ५ फेब्रुवारी १९३२ - २१ एप्रिल २०२१) एक भारतीय कवी आणि साहित्यिक समीक्षक होते. त्यांचा जन्म तत्कालीन बंगाल प्रेसिडेन्सी, सध्याच्या बांगलादेशातील चांदपूर जिल्ह्यात झाला. त्यांचे वडिलोपार्जित घर बारिसाल जिल्ह्यातील बनारीपारा उपजिल्हा येथे होते. त्यांनी त्यांचे बालपण पाबना जिल्ह्यातील ईश्वरी उपजिल्हा येथे घालवले, जे त्यांच्या वडिलांचे कामाचे ठिकाण होते.
पाञ्चजन्य

पाञ्चजन्य (अथवा पांचजन्य) हा भगवान विष्णू यांचा शंख आहे . श्रीकृष्ण, श्रीविष्णूंचे अवतार, हे पांचजन्य नावाचा शंख धारण करत असत असे वर्णन महाभारतात आढळते. महाभारताचा एक भाग असलेल्या श्रीमद्भगवद्गीतेमध्ये वासुदेवांनी कुरुक्षेत्र युद्धाच्या वेळी पाञ्चजन्य वापरल्याचे सांगितले आहे. हिंदू धर्मात शंख अत्यंत पवित्र मानला जातो. देवतांनाही शंखाच्या नादाने आवाहन केले जाते.
भागवत पुराणानुसार, सांदीपनी ऋषींच्या आश्रमात कृष्णाचे शिक्षण पूर्ण झाल्यानंतर त्यांनी त्यांना गुरुदक्षिणा घेण्याचा आग्रह केला. तेव्हा ऋषी म्हणाले, समुद्रात बुडलेल्या माझ्या मुलाला घेऊन या, तीच माझी दक्षिणा. तेव्हा श्रीकृष्णाने समुद्रकिनारी जाऊन शंखासुराचा वध केला. शंखासुराचा वध केल्यानंतर त्याच्या शरीराचे कवच वाचले. त्यातून या शंखाचा जन्म झाला म्हणून त्या शंखाचे नाव पंचजन्य असे झाले. दुसऱ्या आख्यायिकेनुसार, भगवान विष्णूने शंखासुर राक्षसाचा वध करण्यासाठी मत्स्य अवतार घेतला. शंखासुरने ब्रह्मदेवाचे सर्व वेद चोरले आणि समुद्रात लपला. मत्स्य अवतार घेऊन भगवान विष्णूने त्या सर्व वेदांना शंखासुरापासून मुक्त करण्यासाठी त्याचा वध केला.
पौराणिक कथेनुसार, शंखासुर हा कंसाने बाल श्रीकृष्णाला मारण्यासाठी पाठवलेला राक्षस होता. शंखासुर आपल्या मोठ्या आवाजाने लोकांना खूप वेदना देत असे. श्रीकृष्णाने शंखासुराचा वध केला. युद्धात पराभूत होऊन मृत्यू पावत असताना शंखासुराने परमेश्वराला ओळखले आणि त्याची क्षमा मागितली आणि त्याच्यावर दया करण्याची विनंती केली. भगवान श्रीकृष्णाने त्याला वरदान दिले की मी शंखाशिवाय किंवा शंखाशिवाय माझी पूजा स्वीकारणार नाही. या कारणास्तव पूजेत शंखाचे विशेष स्थान आहे.
भगवान श्रीविष्णूचा पांचजन्य शंख श्रीलंकेची राजधानी कोलंबोच्या राष्ट्रीय संग्रहालयात ठेवण्यात आला आहे.
पाचजन्य हे वेगवेगळ्या अर्थाने वापरले जाते. त्याचे काही अर्थ पुढीलप्रमाणे आहेत.
आरती

धार्मिक हिंदुधर्मीयांकडून देवाबद्दलच्या मनातील सर्व भावना एकवटून 'अत्यंत आर्ततेने' गायली जाते ती आरती.
गणपतीस आद्यपूजेचा मान आहे, म्हणून गणपतीची आरती सर्वप्रथम केली जाते. त्यानंतर,कुलदैवताची, त्यापाठोपाठ, देवीची व इष्टदेवतेची आरती म्हणावी अशी परंपरा आहे. पूजेच्या वेळी एकापाठोपाठ किमान 'तीन' आरत्या म्हटल्या जाव्यात अशी पद्धत आहे. अनेकदा लोक त्यापेक्षा जास्त, पण विषम संख्येत आरत्या म्हणतात.
आरतीच्या पूर्वी तीन वेळा शंख वाजवतात. शंख वाजवण्यास प्रारंभ करतांना मान वर करून, ऊर्ध्व दिशेकडे मनाची एकाग्रता साधतात. शंख वाजवतांना डोळे मिटून, ‘ऊध्र्व दिशेकडून येणाऱ्या ईश्वराच्या मारक लहरींना आपण आवाहन करून त्यांना जागृत करत आहोत’, असा भाव ठेवतात. शंख वाजवतांना शक्यतो आधी श्वास पूर्णतः छातीत भरून घेऊन मग एका श्वासात वाजवतात. शंखध्वनी करतांना तो लहानापासून मोठ्या ध्वनीकडे नेतात आणि तिथेच सोडतात. शंखनाद झाल्यानंतर आरती म्हणायला प्रारंभ करतात.
भगवंत प्रत्यक्ष समोर आहे आणि मी त्याची आळवणी करत आहे’, या भावाने आरती म्हणतात. आरतीचा अर्थ लक्षात घेऊन आरती म्हणतात. आरती म्हणतांना शब्दोच्चार योग्य असावा लागतो. आरती म्हणत असतांना टाळ्या वाजवतात. प्राथमिक अवस्थेतील ताल धरण्यासाठी टाळ्या हळुवारपणे वाजवतात. पुढच्या अवस्थेतील टाळ्या न वाजवता अंतर्मुखता साधण्याचा प्रयत्न करतात. आरती म्हणत असतांना टाळ्यांच्या जोडीला वाद्ये वाजवतातत. घंटा मंजुळ ध्वनीत वाजवतात आणि तिच्या नादामध्ये सातत्य ठेवतात. टाळ, झांज, पेटी आणि तबला या वाद्यांचीही तालबद्ध साथ देतात. आरती म्हणत असतांना देवाला ओवाळतात. तबक देवाभोवती घड्याळाच्या काट्यांच्या दिशेने पूर्ण वर्तुळाकृती फिरवतात. आरती ओवाळतांना ती देवाच्या डोक्यावरून ओवाळत नाहीत, तर देवाच्या अनाहत ते आज्ञा चक्रापर्यंत ओवाळतात. घालीन लोटांगण ही प्रार्थना म्हणतात. यानंतर ‘कर्पूरगौरं करुणावतारं’ हा मंत्र म्हणत कापूर-आरती करतात. कापूर-आरती ग्रहण करतात. कापूर-आरती ग्रहण करतात, म्हणजे ज्योतीवर दोन्ही हातांचे तळवे धरून मग उजवा हात डोक्यावरून पुढून पाठी मानेपर्यंत फिरवतात. (काही कारणास्तव कापूर-आरती केली नसल्यास तुपाच्या निरांजनाच्या ज्योतीवर हात धरून आरती ग्रहण करतात.) देवाला शरणागत भावाने नमस्कार करतात. यानंतर देवाला प्रदक्षिणा घालतात. ते सोयीचे नसल्यास स्वतःभोवती तीन प्रदक्षिणा घालतात. यानंतर मंत्रपुष्पांजली म्हणतात. मंत्रपुष्पांजली म्हटल्यानंतर देवतेच्या चरणांवर फूल आणि अक्षता वहातात. नंतर 'आवाहनं न जानामि' प्रार्थना करतात.
आंतरबन्धू विकिप्रकल्प पुनर्निर्देशन: आरती हा लेख/ हि लेखमाला मराठी विकिस्रोत या बंधू प्रकल्पात s:mr:आरती येथे स्थानांतरीत केला गेला/ केली गेली आहे. आणि s:वर्ग:मराठी विकिपिडिया प्रकल्पातून स्थानांतरीत वर्गिकरणाने वर्गीकृत केले आहे.
[१] [२] [३] Archived 2006-09-01 at the Wayback Machine. [४] विदागारातील आवृत्ती
संख्या

संख्या मोजणीसाठी वापरले जाणारे गणितीय एकक आहे.
प्राचीन काळातील भारतीयांनी गणितासाठी वापरलेल्या चिन्हांना अंक म्हणले आहे. हेच अंक म्हणजे (एक ते नऊ आणि शून्य) सध्याच्या दशमान पद्धतीचे जनक आहेत. आर्यभट्ट यांनी शून्याचा शोध लावला. शून्य ही भारताची जगाला देणगी आहे. "आसा' या वैदिक काळाच्या प्रारंभी असलेल्या वायव्य भारतात राहणाऱ्या भारतीय गणितज्ञांनी सर्वप्रथम दशमान पद्धतीची संकल्पना मांडली. अंकाच्या स्थानानुसार त्याची किंमत बदलेल या 'आसा' यांनी मांडलेल्या संकल्पनेतून जगाला अंकलेखनाच्या दशमान पद्धतीची देणगी मिळाली. अशा पद्धतीने लिहिलेले आकडे हिंदासा नावाने ओळखले जाऊ लागले. साधारणतः इ.स. ५००च्या सुमारास आर्यभट्टकृत दशमान पद्धतीचा प्रसार झाला. शून्यासाठी ख या शब्दाचा वापर केला गेला. नंतर त्याला शून्य असे संबोधले गेले.
इंग्लिश पद्धतीत थाऊजंड, मिलियन, बिलियन, ट्रिलियन, क्वाड्रिलियन अशा एक हजाराच्या पटीतील संख्यांनाच संज्ञा आहेत. भारतीय पद्धतीत दहाच्या सतराव्या घातापर्यंतचे अंक आहेत.
विविध कोशांमध्ये किंवा पुस्तकांत भारतीय दशमान पद्धतीनुसार आकडे खालीलप्रमाणे लिहिले जातात-
यातील काही शब्द आता वापरात नाहीत.
एक , दहा , शंभर , हजार , दहा हजार , लाख , दशलक्ष , कोटी , दशकोटी , अब्ज, दशअब्ज , खर्व , दशखर्व , पद्म , दशपद्म , नील , दशनील , शंख , दशशंख, क्षिती, दश क्षिती , क्षोभ, दशक्षोभ, ऋद्धी , दशऋद्धी , सिद्धी , दशसिद्धी , निधी , दशनिधी , क्षोणी, दशक्षोणी , कल्प , दशकल्प , त्राही , दशत्राही , ब्रह्मांड , दशब्रह्मांड , रुद्र, दशरुद्र , ताल , दशताल , भार , दशभार , बुरुज , दशबुरुज , घंटा , दशघंटा , मील , दशमील , पचूर , दशपचूर, लय , दशलय , फार , दशफार , अषार , दशअषार , वट , दशवट , गिरी, दशगिरी , मन, दशमन , वव , दशवव , शंकु , दशशंकु , बाप, दशबाप , बल, दशबल , झार , दशझार , भीर , दशभीर, वज्र , दशवज्र , लोट , दशलोट , नजे, दशनजे , पट, दशपट , तमे , दशतमे , डंभ , दशडंभ , कैक , दशकैक , अमित , दशअमित, गोल, दशगोल, परिमित , दशपरिमित , अनंत , दशअनंत, [[अंत]]-१चाा ९७ वा घात .
कुलभूषण खरबंदा

कुलभूषण खरबंदा (२१ ऑक्टोबर, इ.स. १९४४:हसन अब्दल, पश्चिम पंजाब, पाकिस्तान - हयात) हे हिंदी आणि पंजाबी चित्रपटांतून भूमिका करणारे अभिनेते आहेत. त्यांनी शान, जादूका शंख, अर्थ यांसह शंभरपेक्षा अधिक चित्रपटांत कामे केली आहेत.
हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत

हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीत (हिंदी: हिन्दुस्तानी शास्त्रीय संगीत, उर्दू: ہندوستانی شاستریہ سنگیت) ही भारतीय शास्त्रीय संगीताची प्रामुख्याने उत्तर भारतात आढळणारी शैली आहे. अर्वाचीन काळात मात्र पूर्ण भारतभरात आणि परदेशांतही या संगीत प्रकाराचे गायक-वादक आणि श्रोते आढळतात. या शैलीचे मूळ वेदकालीन कर्मकांडातील मंत्रोच्चारात असल्याचे अभ्यासकांचे मत आहे. इतिहासात बाराव्या शतकापासून उत्तर भारत आणि पाकिस्तान भागात आणि काही प्रमाणात बांगलादेश, नेपाळ आणि अफगाणिस्तानातही ती प्रचलित होती असे आढळते. अभिजात भारतीय शास्त्रीय शैलीचे दोन उपप्रकारापैकी एक अशी ही शैली आहे, दुसरी दक्षिण भारतात मोठ्या प्रमाणात प्रचलित असलेली कर्नाटक शैली आहे.
ख्याल संगीत हे हिंदुस्थानी संगीताचे अर्वाचीन रूप आहे.
भारतीय शास्त्रीय गायन

भारतीय शास्त्रीय गायन हे ध्वनि प्रधान आहे. शास्त्रीय संगीतात उत्तर हिंदुस्तानी आणि कर्नाटकी अशा दोन प्रमुख शैली अस्तित्वात आहेत. त्याचप्रमाणे शास्त्रीय गायनातही या दोन शैली आहेत.
भारतीय संगीत हे प्राचीन काळापासून विकास होत आले आहे. सा रे ग म प धनी सा ह्या सप्तकात साधारणपणे गायन केले जाते. यातील प्रत्येक स्वर एका सप्तकात एकाच प्रकारे म्हणता येतो. एखादी चाल बांधली जाते तेव्हा तान घेताना, एका सुरानंतर एक सूर यावा असे ठरलेले असते. ते तसे न होता निराळाच सूर आला तर त्याला बेसुर होणे म्हणतात. यात अधिक संबद्धता आणून राग बांधलेले आहेत. रागांमध्ये ही व्यवस्था पक्की बांधलेली असते. भारतीय शास्त्रीय संगीत आध्यात्मिकतेने प्रभावित आहे. प्राचीन शास्त्रीय वांडःमयाच्या उत्कर्षाची सुरुवात भारताच्या आध्यात्मिक ते मध्ये दिसून येते वर्ण उच्चारशास्त्र व्याकरण छंदशास्त्र यांना प्रामुख्याने वैदिक सुरतानांच्या अभ्यासामुळे चालना मिळाली उपनिषदांमध्ये चर्चिलेल्या तत्त्वज्ञान हेदेखील अध्यात्मापासून वेगळे नाही वैदिक आचार यानुसार यज्ञासाठी गायले गेलेल्या सुक्ताची रचना या काळामध्ये झाली भारतीय शास्त्रीय गायनाला एक वेगळी लयबद्धता आहे प्राचीन ग्रंथांमध्ये शास्त्रीय संगीत आणि राग या संदर्भातील लिखाण केले गेलेले आहे रामायण आणि महाभारत काळामध्ये देखील राग संगीताला महत्त्व होते याचे उत्तम उदाहरण म्हणजे रावणाला अनेक रागांची उत्तम माहिती होती प्राचीन संगीत शास्त्र आणि कलेच्या दृष्टीने देखील महत्त्वाचा काळ होता गुप्त आणि मौर्य काळामध्ये संगीताच्या संदर्भामध्ये अनेक ग्रंथ लिहिले गेले
चांगला आशय असलेली मराठी किंवा हिंदी चित्रपटेगीते जर भारतीय शास्त्रीय संगीतातल्या रागावर आधारलेली असतील, तर ती अजरामर होण्याची दाट शक्यता असते. एका गाण्यात अनेक रागांच्या छटा असतात, परंतु खालील यादीत दिलेल्या रागाची छटा त्या गाण्यात प्रामुख्याने आढळेल. हिंदी चित्रपटांची अशी काही रागाधारित गाणी :-
संगीतातील राग

जनचित्ताचे रंजन कणाऱ्या स्वर आणि वर्ण यांच्या व्यवस्थेला हिंदुस्तानी शास्त्रीय संगीतात राग असे म्हणतात.
स्वरांचा सुंदर प्रभाव पडतो. शास्त्रीय गायनात अथवा कोणत्याही प्रकारच्या गायनात सुस्वरता, स्वरबद्धता, आरोह, अवरोह, तालबद्धता, नजाकत व रंगत आणावयासाठी करण्यात आलेल्या विशिष्ट सांगीतिक रचनांना संगीतातील राग असे म्हणतात.
रञ्जयति इति राग:| जो श्रोत्यांच्या मनाचे रंजन करतो तो राग होय. राग हे थाटातून उत्पन्न झाले आहेत. प्रत्येक थाटाच्या वैशिष्ट्यानुसार त्या त्या रागाची मांडणी केली जाते. जीवन म्हणजे एक संगीत आहे .
भारतीय शास्त्रीय संगीताचा पाया समयचक्रावर आधारित आहे. विशिष्ट राग गाण्याची एक ठराविक वेळ सांगितली गेली आहे. राग गायनासाठी ८ प्रहर आहेत. पहाटे, दिवसाच्या प्रथम प्रहरी, दुसऱ्या प्रहरी, दुपारी, रात्रीच्या पहिल्या, दुसऱ्या प्रहरी गावयाचे राग आणि त्यांच्या विशिष्ट वेळा ठरलेल्या आहेत. संधिप्रकाशात गाण्याचे रागही आहेत. प्रातःकालीन आणि सायंकालीन संधिप्रकाश राग वैशिष्ट्यपूर्ण आहेत.
प्रत्येक रागाचे स्वरूप भिन्न असते. रागातील स्वर, त्यातील शुद्ध, कोमल स्वर, त्याचे वादी-संवादी, आरोह-अवरोह, पकड आणि विस्ताराची पद्धत या सर्व गोष्टी प्रत्येक रागासाठी वेगवेगळ्या असतात.
रागात वादी स्वर हा राजाप्रमाणे, संंवादी हा मंंत्र्याप्रमाणे, विवादी स्वर हा शत्रूप्रमाणे तर अनुवादी स्वर हा सेवकाप्रमाणे असतो असे संंगीतशास्त्र मानते.
रामचंद्र गणेश कुंदगोळकर

सवाई गंधर्व (१९ जानेवारी १८८६, २ सप्टेंबर १९५२) हे हिंदुस्थानी शास्त्रीय संगीत गाणारे गायक हे गंधर्व परंपरेतील एक गायक होते. त्यांचे मूळ नाव रामभाऊ कुंदगोळकर (पूर्ण नाव : रामचंद्र गणेश कुंदगोळकर) होते.
रामभाऊंच्या कुटुंबात संगीताची विशेष पार्श्वभूमी नसताना त्यांनी संगीतामध्ये रुची वाढविली आणि उस्ताद अब्दुल करीम खान यांच्या मार्गदर्शनाखाली हिंदुस्थानी शास्त्रीय संगीताच्या अभ्यासाला प्रारंभ केला. तेथील अभ्यास पूर्ण केल्यानंतर रामभाऊ एका नाटक कंपनीत सामील झाले आणि थोड्याच काळात मराठी रंगभूमीवर त्यांनी स्वतःचे स्थान निर्माण केले. नारायण श्रीपाद राजहंस यांना ज्याप्रमाणे लोक बालगंधर्व म्हणून ओळखू लागले, त्याचप्रमाणे रामभाऊ कुंदगोळकरांना लोक सवाई गंधर्व या नावाने ओळखू लागले. त्यांनी गायलेली मराठी नाट्यसंगीतातील काही पदे अजरामर झाली आहेत.
व्यक्तीच्या गुणवत्तेचा खरा कस अनेक ठिकाणी लागतो, त्यातील सर्वाधिक उच्च दर्जाची कसोटी म्हणजे ती व्यक्ती इतरांमध्ये असलेल्या गुणवत्तेला कसे फुलविते, त्यांना कसा वाव देते व मार्गदर्शन करते. सवाई गंधर्व या मूल्याधारित कसोटीवर सर्वाधिक खरे उतरले आहेत. किराणा घराण्याची परंपरा यशस्वीरीत्या पुढे नेणाऱ्या आणि अधिकच उजळविणाऱ्या त्यांच्या शिष्यपरंपरेतील गायक/गायिकाच नव्हे तर संपूर्ण भारतीय शास्त्रीय संगीत क्षेत्र आज त्यांचे ऋणी आहे. सवाई गंधर्वांच्या शिष्यांपैकी काही नावे म्हणजे भीमसेन जोशी, बसवराज राजगुरू, गंगूबाई हनगळ, वगैरे. यापैकी पंडित भीमसेन जोशी यांनी पुण्याला त्यांच्या गुरूंच्या स्मरणार्थ दरवर्षी होणारा सवाई गंधर्व संगीत महोत्सव सुरू केला.
मास्तर कृष्णराव फुलंब्रीकर यांनी त्यांची सांगीतिक कारकीर्द नाट्यकला प्रवर्तक नाटक मंडळीत बाल गायक-नट म्हणून सुरू केली होती. तिथे त्यांना काही काळ सवाई गंधर्वांकडून नाट्य संगीताचे प्राथमिक मार्गदर्शन लाभले. त्यावेळी सवाई गंधर्व हे नाटक दौऱ्यांमध्ये अत्यंत व्यस्त असल्यामुळे मास्तरांनी पं. भास्करबुवा बखले यांच्याकडे शास्त्रीय संगीताचे समग्र शिक्षण घेतले.
प्रफुल्ल केशवराव घाणेकर

प्र.के. घाणेकर ( आवास-कुलाबा जिल्हा, ७ मे १९४८) हे एक लोकप्रिय मराठी लेखक आहेत. यांचे लेखन मुख्यत्वे पर्यटन, महाराष्ट्रातील किल्ले व त्यांच्याशी संलग्न अशा विषयांवर आहे.
घाणेकरांचा जन्म महाराष्ट्रातील रायगड जिल्ह्यातल्या अलिबाग तालुक्यातील आवास या गावी झाला. त्यांनी वनस्पतिशास्त्र या विषयात पदव्युत्तर शिक्षण घेतले आहे. ते पुणे शहरातील आबासाहेब गरवारे महाविद्यालयातील वनस्पतिशास्त्र विभागात प्राध्यापक व विभाग प्रमुख होते. तब्बल ३८ वर्षांच्या नोकरीनंतर ते निवृत्त झाले.
विज्ञानाधिष्ठित निसर्गलेखन या साहित्यप्रकाराला स्वतंत्र स्थान निर्माण करून देण्यात त्यांचा वाटा मोलाचा आहे. घाणेकर हे जीवशास्त्राचे अभ्यासक आहेत. चार भिंतींच्या आड जीवशास्त्र शिकता येत नाही, या भावनेतून त्यांची भटकंती सुरू झाली. 'पर्यटन' या मासिकातून किल्ले, लेणींमधील झाडे, वनस्पती, फुले पाहता पाहता किल्ल्यांच्या अनघड वाटांवर लिहिण्याची सुरुवात झाली. त्यांचे पहिले पुस्तक ’इतिहास घडवणाऱ्या वनस्पती’ हे १९८२ साली प्रकाशित झाले. त्यानंतर त्यांनी वनस्पतींबरोबरच इतिहासाकडे आपला मोर्चा वळवला. शिवशाहीचा गौरवशाली इतिहास ज्या गडांवर घडला त्यातील अनेक किल्ले तोपर्यंत अनोळखी होते. घाणेकर यांनी या किल्ल्यांना प्रकाशात आणले. 'जो किल्ला पाहिला नाही, त्याबद्दल लिहायचे नाही,' हा त्यांचा दंडक आजही कायम आहे. त्या काळात किल्ल्यांवर लिहिणारे लेखक होते; पण ते लेखन इतिहासाच्या अंगाने जाणारे ललित होते. मात्र, घाणेकर यांची धाटणी वेगळी होती. किल्ल्यावर कसे आणि कधी जायचे, जाताना कोणती पथ्ये पाळायची, तेथे गेल्यावर पर्यावरणाची जपणूक कशी करायची, तेथील शिल्प यांची माहिती ते त्यांच्या लेखनातून देऊ लागले. त्यामुळे त्यांचे लेखन अल्पावधीतच लोकांना आपलेसे वाटू लागले. महाराष्ट्रातील व महाराष्ट्राबाहेरील सुमारे ३०० किल्ले प्र.के. घाणेकरांनी पायी हिंडून पाहिले आहेत. 'साद सह्यादीची, १०० किल्ल्यांची' या त्यांच्या पुस्तकाच्या सात आवृत्त्या प्रसिद्ध झाल्या. 'दुर्गविज्ञाना'सारखा विषय त्यांनी मराठीत आणला. 'भटकंती लेह लडाखची, अल्पपरिचित हिमालयाची' या पुस्तकांत निसर्ग वाचताना माणसांचेही दर्शन त्यांनी घडविले. विज्ञानाच्या आवडीतून 'विज्ञानाचं नवलतीर्थ'चा जन्म झाला. कोणत्याही विषयाची शास्त्रीय माहिती, संशोधन, व्यवहारातील नावे आणि त्याची उपयुक्तता ही त्यांच्या लेखनाची वैशिष्ट्ये आहेत.
किल्ले-हिमालय-निसर्ग-गिर्यारोहण-विज्ञान-भटकंती-पर्यटन या विषयांवर ८००हून अधिक लेख व ५००हून अधिक व्याख्याने घाणेकरांनी दिली आहेत. त्यांनी या विषयांवरील लेखांचे कात्रण संग्रह व पुस्तके जमा केली आहेत.
विविध संस्थांच्या विज्ञान तसेच निसर्ग निरीक्षण शिबिरांमध्ये विषयतज्ज्ञ म्हणून त्यांचा सहभाग असतो.
आकाशवाणी आणि दूरचित्रवाणीवर त्यांनी अनेक कार्यक्रमांत भाग घेतला आहे.
प्र.के. घाणेकर यांनी हिमालय, वृक्ष, निसर्ग, किल्ले या विषयांवर सादर केलेल्या ‘स्लाईड शो’चे किमान पाचशे कार्यक्रम झाले आहेत. देशभरात हजारांहून अधिक ठिकाणी त्यांनी या अनेक विषयांवर व्याख्याने दिली आहेत आणि हा वाग्यज्ञ अजूनही तेवढ्याच दमदार रीतीने सुरू आहे. त्यांच्याकडे सातवाहन कालापासूनच्या नाण्यांचा अमूल्य संग्रह आहे. अनेक प्रकारच्या जीवाश्मांचे, शंख-शिंपल्यांचे एक उत्तम संग्रहालयच त्यांच्या घरी आहे. त्याशिवाय त्यांच्या आवडीच्या विषयांवरील किमान पंधरा हजार कात्रणांचा संग्रहही त्यांनी तयार केला आहे.
हिमालयावरील 'उंच आणि उत्तुंग', भारतात आलेल्या परदेशी वनस्पतींवरील 'पाहुणे म्हणून आले आणि इथलेच झाले' ही पुस्तके लवकरच प्रकाशित होतील. 'रानातून पानात' या कोकणातील भाज्यांवरील आगामी पुस्तकात त्यांच्या खाद्यसंस्कृती प्रेमाची झलक दिसेल.
Extra extra

Extra extra or Marginella extra is a species of small sea snail, a marine gastropod mollusk or micromollusk in the family Cystiscidae. Some malacologists place this genus more simply in the family Marginellidae.
Marginella extra was originally described under name Extra extra by French zoologist Félix Pierre Jousseaume in 1894. He placed this species to the monotypic genus Extra Jousseaume, 1894. Dautzenberg (1929) moved this species into genus Marginella.
The shell is minute, white, semitranslucent; prominent axial costae present; spire sunken but not immersed; lip strongly thickened, smooth, lacking denticulation, flared posteriorly; siphonal notch absent; posterior notch absent; distinct parietal callus "shield" present; columella multiplicate, with 5 plications plus parietal lirae, plications slightly excavated inside aperture due to parietal callus deposits.
Recorded only from western Indian Ocean along Madagascar, apparently in shallow water.
Charonia

Charonia is a genus of very large sea snail, commonly known as Triton's trumpet or Triton snail. They are marine gastropod mollusks in the monotypic family Charoniidae. They are one of the few natural predators of the crown-of-thorns starfish.
The common name "Triton's trumpet" is derived from the Greek god Triton, who was the son of Poseidon, god of the sea. The god Triton is often portrayed blowing a large seashell horn similar to this species.
This genus is known in the fossil records as far back as the Cretaceous period. Fossils are found in the marine strata throughout the world.
Species within the genus Charonia have large fusiform shells, usually whiteish with brown or yellow markings.
The shell of the giant triton Charonia tritonis (Linnaeus, 1758), which lives in the Indo-Pacific, can grow to over half a metre (20 inches) in length.
One slightly smaller (shell size 100–385 millimetres (3.9–15.2 in) but still very large species, Charonia variegata (Lamarck, 1816), lives in the western Atlantic, from North Carolina to Brazil.
Charonia species inhabit temperate and tropical waters worldwide.
Unlike pulmonate and opisthobranch gastropods, tritons are not hermaphrodites; they have separate sexes and undergo sexual reproduction with internal fertilization. The female deposits white capsules in clusters, each of which contains many developing larvae. The larvae emerge free-swimming and enter the plankton, where they drift in open water for up to three months.
Adult tritons are active predators and feed on other molluscs and starfish. The giant triton has gained fame for its ability to capture and eat crown-of-thorns starfish, a large species (up to 1 m in diameter) covered in venomous spikes an inch long. The crown-of-thorns starfish has few other natural predators, and are capable of destroying large sections of coral reef.
Tritons can be observed to turn and give chase when the scent of prey is detected. Some starfish (including the crown-of-thorns starfish) appear to be able to detect the approach of the mollusc by means which are not clearly understood, and they will attempt flight before any physical contact has taken place. Tritons, however, are faster than starfish, and only large starfish have a reasonable hope of escape, and then only by abandoning whichever limb the snail seizes first.
The triton grips its prey with its muscular foot and uses its toothy radula (a serrated, scraping organ found in gastropods) to saw through the starfish's armoured skin. Once it has penetrated, a paralyzing saliva subdues the prey and the snail feeds at leisure, often beginning with the softest parts such as the gonads and gut.
Tritons ingest smaller prey animals whole without troubling to paralyse them, and will spit out any poisonous spines, shells, or other unwanted parts later.
Species within the genus Charonia include:
Harpago chiragra

Harpago chiragra, common name the Chiragra spider conch, is a species of very large sea snail, a marine gastropod mollusk in the family Strombidae, the true conchs.
The shell length for this species varies between 85 mm and 320 mm, usually to 170 mm. Harpago chiragra has a very thick, robust and heavy shell, with a distinct anterior notch. Its most prominent characteristic are the six long and curved marginal digitations, expanded from the flaring, thick outer lip and canals. The columella and aperture are lirate.
Sexual dimorphism is strongly present in this species. Female individuals are usually much larger than the male ones.
Harpago chiragra is widely distributed in the Indo-Pacific, ranging from the Aldabra Atoll, Chagos, Mauritius, Mozambique, Sri Lanka and the Gulf of Bengal to eastern Polynesia. It ranges north as far as Taiwan and southern Japan, and south to New Caledonia and Australia.
Harpago chiragra lives in coral reef areas. It can be found in littoral and sublittoral zones, in tidal pools and low tide levels to a depth of around 25 m.
Harpago chiragra is known to be an herbivore, feeding on plants and algae.
The flesh of H. chiragra is edible, and it is locally collected for food. The shell is used in shellcraft.
Conch (people)

Conch (/ˈkɒŋk/) was originally a slang term for Bahamians of European descent.
After the American Revolution, many loyalists migrated to the Bahamas. Some of the loyalists looked down on the original white Bahamians and called them Conchs, possibly because shellfish was a prominent part of their diet.
Some other theories that have been proposed for the origin of the term are:
By extension, the term Conch has also been applied to the descendants of Bahamian immigrants in Florida. Bahamians began visiting the Florida Keys in the 18th century to catch turtles, cut timber, and salvage wrecks. During the 19th century and the first half of the 20th century, most of the permanent residents in the Florida Keys outside of Key West, and many in Key West, were Bahamian in origin. Conch was reported to be a term of distinction for Bahamians in Key West in the 1880s.
The white Bahamians in the keys continued to be known as Conchs. The 1939 WPA Guide to Florida produced by the Works Progress Administration (WPA) noted that both Conchs and black Bahamians in Key West spoke with a "Cockney accent". Other residents of the Florida Keys, especially in Key West, began calling themselves Conchs, and the term is now applied generally to all residents of Key West such as in Conch Republic. To distinguish between natives and non-natives, the terms "Salt Water Conch" (native) and "Fresh Water Conch" (non-native) have been used. Newcomers become "Fresh Water Conchs" after seven years.
Riviera Beach, Florida, was known as "Conchtown" in the first half of the 20th century because of the number of Bahamian immigrants who settled there. Unlike the situation in Key West and the rest of the Florida Keys, where being Conch became a matter of pride and community identification, Conch was used by outsiders (in particular the residents of West Palm Beach) in a pejorative manner to describe the Bahamian community in Riviera Beach. The usage there also carried the connotation that at least some of the Conchs were of mixed racial heritage. As a result, some of the Bahamians in Riviera Beach denied being Conchs when interviewed by the Works Progress Administration (WPA) Florida Writers Project in the late 1930s. WPA worker Veronica Huss (with assistance from Stetson Kennedy) and photographer Charles Foster wrote a book on the Conchs and their culture entitled Conch Town, but the WPA chose not to publish it (Foster eventually published an edited version in 1991). Many Bahamians also settled in Miami, particularly in the Coconut Grove neighborhood, and in Tarpon Springs.
The term Conchy Joe or Conky Joe can be a pejorative or affectionate term used to refer to a native Bahamian of primarily European descent.
Kalanchoe gastonis-bonnieri

Kalanchoe gastonis-bonnieri is a species of flowering plant in the family Crassulaceae. They are called "palm beachbells" or "donkey ear plants" as they have leaves resembling the shape of a donkey's ear.
K. gastonis-bonnieri have thick green leaves more or less with brownish spots and often form plantlets at leaf tips. It may be confused with K. suarezensis and K. mortagei, whose leaves have no spots.
Martindale (unit)

The Martindale is a unit for quantifying the abrasion resistance of textiles, especially when used for upholstery.
The Martindale method, also known as the Martindale rub test, simulates natural wear of a seat cover, in which the textile sample is rubbed against a standard abrasive surface with a specified force. The test equipment works in intervals of 5000 cycles, totalling the wear number (unit: Martindale) of abrasion cycles that leads to the material being worn to a specified degree. The higher the value, the more resistant the material is to abrasion.
The national German textile institute specifies a minimum requirement for various applications, and here are some examples:
Material for use by police or emergency services may require values of 200,000 to 500,000.
In the US, the Wyzenbeek test is often used instead of the Martindale.
The Martindale machine also tests for fabric pilling.
Field (mineral deposit)

A field is a mineral deposit containing a metal or other valuable resources in a cost-competitive concentration. It is usually used in the context of a mineral deposit from which it is convenient to extract its metallic component. The deposits are exploited by mining in the case of solid mineral deposits (such as iron or coal) and extraction wells in case of fluids (such as oil, gas or brines).
In geology and related fields a deposit is a layer of rock or soil with uniform internal features that distinguish it from adjacent layers. Each layer is generally one of a series of parallel layers which lie one above the other, laid one on the other by natural forces. They may extend for hundreds of thousands of square kilometers of the Earth's surface. The deposits are usually seen as a different color material groups or different structure exposed in cliffs, canyons, caves and river banks. individual agglomerates may vary in thickness from a few millimeters up to a kilometer or more. Each cluster represents a specific type of deposit: flint river, sea sand, coal swamp, sand dunes, lava beds, etc.
It can consist of layers of sediment, usually by marine or differentiations of certain minerals during cooling of magma or during metamorphosis of the previous rock. The mineral deposits are generally oxides, silicates and sulfates or metal not commonly concentrated in the Earth's crust. The deposits must be machined to extract the metals in question from the waste rock and minerals from the reservoir. The deposits are formed by a variety of geological processes. The abundance of a field will result in direct costs associated with the mining of the deposit and the consequent cost of the extracted metal.
Fortune Feimster

Emily Fortune Feimster (/ˈfiːmstər/; born July 1, 1980) is an American writer, comedian, and actress. Having made her television debut on NBC's Last Comic Standing in 2010, she starred as Colette on The Mindy Project (2015–2017). In July 2019, she began hosting the hit radio show What a Joke with Papa and Fortune with Tom Papa, interviewing comedians and celebrities, the first live programming on the Sirius XM channel Netflix is a Joke. She played Heather in The L Word: Generation Q, a reboot of The L Word.
Feimster was born in Charlotte, North Carolina, to Mike and Ginger Feimster; the youngest of three, with two older brothers, Price and Jay. Fortune is her maternal great-grandmother's maiden name. Growing up in Belmont, North Carolina, she attended Belmont Central Elementary School and Belmont Junior High, subsequently graduating from South Point High School in 1998. That same year, she was presented to society at the Gastonia Debutante Ball. At South Point, she played basketball, softball, and tennis.
She attended Peace College, then a women-only university, and was elected student body president, majored in communications, and played soccer and tennis. She graduated summa cum laude and was the student speaker at commencement in 2002. The graduation speaker was Raleigh native actress Emily Procter, with whom Feimster became acquainted after the graduation.
After living in Spain for a year, she moved to Los Angeles in 2003 to become a personal assistant to Procter and pursue comedy. After connecting with Procter's neighbor, a journalist for the Los Angeles Daily News, Feimster began a seven-year career in entertainment journalism. In 2005, she joined The Groundlings Theatre, studying improv and sketch comedy. After four years, she was selected to join the Groundlings' Sunday Company.
Feimster came out as lesbian in 2005 at age 25. In 2016, she began dating kindergarten teacher Jacquelyn Smith, becoming engaged in early 2018. She and Smith own homes in Los Angeles and Belmont, North Carolina. They married in a small ceremony on October 23, 2020.
In addition to hosting her own podcast, Sincerely Fortune, and co-cohosting Handsome with Tig Notaro and Mae Martin, Feimster has appeared on the following:
Sonia O'Sullivan

Iar-lúthchleasaí Éireannach í Sonia O'Sullivan, a rugadh ar an 28 Samhain 1969 i gCóbh, Contae Chorcaí. Bhuaigh Sonia
Tháinig O'Sullivan i mbéal an phobail den chéad uair nuair a bhuaigh sí an 1500m ag Universiade na bliana 1991, sular chríochnaigh sí sa 4ú háit sa rás ceannais 3000m ag Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 1992.
Bhí si mar rogha na coitiantachta le haghaidh an ráis 5,000m ag Cluichí Oilimpeacha an tSamhraidh 1996, ach chuir taom goile go mór isteach uirthi agus bhí uirthi éirí as.
Torthaí is fearr ag Sonia O’Sullivan:
Craobhchomórtais Lúthchleasaíochta an Domhain, 2023

Reáchtáladh Craobhchomórtais Lúthchleasaíochta an Domhain, 2023 i mBúdaipeist idir 19 - 27 Lúnasa 2023.
Chuaigh an fhoireann Éireannach is mó riamh in iomaíocht. Bhí 2000 aclaí ó 200 tír i láthair, agus 24 i láthair ar son Éireann.
Bhí dóchas ollmhór ag Ciara Mageean ó Phort an Pheire (tháinig sí isteach sa 4ú háit) agus Rhasidat Adeleke ó Thamhlacht (tháinig sí isteach sa 4ú háit) chomh maith) bonn a thabhairt abhaile.
Bhí Sophie O’Sullivan (iníon Sonia O’Sullivan) in iomaíocht sa rás 1500m.
Na haon aclaithe chun bonn a thabhairt abhaile as a bheith ag rith sna craobhchomórtais riamh ná Sonia O’Sullivan agus Eamonn Coghlan.
Éire sna Cluichí Oilimpeacha

Le breis is 100 bliain 35 bonn atá buaite ag lúthchleasaithe na hÉireann ag na Cluichí Oilimpeacha agus ag cluichí Londan in 2012 is fearr a chruthaigh an fhoireann nuair a thugadar sé bhonn abhaile.
Bhí 133 lúthchleasaí ar fhoireann na hÉireann i bPáras sa bhliain 2024, an fhoireann is mó riamh as an tír a cuireadh chuig do na cluichí Oilimpeacha. Bhí súil anonn le 25,000 lucht féachana as Éirinn ag an bhféasta spóirt, an Taoiseach ina measc.
Bhuaigh foireann na hÉireann ceithre bhonn ag Cluichí Oilimpeacha 2020 i dTóiceo (in 2021), péire sa rámhaíocht agus péire sa dornálaíocht
Ag cluichí Londan in 2012 is fearr a chruthaigh foireann na hÉireann nuair a thugadar sé bhonn abhaile.
D’éirigh leis an siúlóir Rob Heffernan bonn cré-umha a fháil ag Cluichí Londan, ceithre bliana ina ndiaidh toisc gur baineadh an bonn óir den Rúiseach Sergey Kirdyapkin, de bharr tástáil drugaí.
Níor éirigh le haon lúthchleasaí as an tír seo bonn a thabhairt abhaile ó na cluichí Oilimpeacha in 2004 nó 2008.
An reathaí Sonia O’Sullivan a thug an chreach léi in 2000 nuair a fuair sí bonn airgid sa rás 5000 méadar i Sydney sa mbliain 2000.
Craobhchomórtais Lúthchleasaíochta na hEorpa 2024

Reáchtáladh Craobhchomórtais Lúthchleasaíochta na hEorpa sa Róimh le linn mhí an Mheithimh 2024. Ba é an comórtas ba rathúla riamh ag foireann Éireann agus ceithre bhonn á dtabhairt abhaile acu.
Roimhe seo, ba í Sonia O'Sullivan an lúthchleasaí amháin a bhuaigh bonn óir ag an chomórtas seo.
Teresa Mullen

Lúthchleasaí parailimpeach Éireannach ab ea Teresa Mullen (27 Aibreán 1938 - 23 Lúnasa 1989).
Rugadh Mullen i mBaile Átha Cliath an 27 Aibreán 1938. Ba iníon í do James Kelly agus Lily Kelly (née Boles) de Bhóthar Ellenfield, Fionnbhrú, Baile Átha Cliath. D'fhreastail sí ar scoil i mBaile Átha Cliath, agus d'oibrigh sí mar mheaisínóir.
Phós sí Christopher John Mullen i 1961. Rugadh mac agus beirt iníonacha dóibh. Chónaigh siad ar dtús sa Trá Thuaidh agus ansin bhog siad go dtí an Chúlóg, Baile Átha Cliath.
Bhí Mullen sna tríochaidí nuair a thosaigh sí ag brath ar chathaoir rothaí, tar éis deacrachtaí a d'eascair as eipeadúrach. Thosaigh sí ag freastal ar ionad lae Chluain Tarbh de chuid Chumann Cathaoireacha Rothaí na hÉireann i lár na 1980idí, áit ar tugadh isteach babhlaí faiche í agus a raibh cumas nádúrtha aici ina leith.
Bhuaigh sí an teideal náisiúnta tosaitheoir i 1985 maidir le babhlaí, agus bhuaigh sí na teidil shinsearacha Éireannacha i 1986 agus 1987. Le seo bhí sí an céad babhlaí ó Phoblacht na hÉireann chun é sin a dhéanamh. Ghlac sí páirt i gCluichí Stoke Mandeville i 1986 agus 1987, agus bhuaigh sí cré-umha sna himeachtaí singil agus dúbailte. Fuair sí oiliúint i dTuaisceart Éireann mar ullmhúchán do na Cluichí Para-Oilimpeacha 1988 i Súl, sa Chóiré, ag traenáil i gcoinne na n-imreoirí ábalta is fearr agus iad a bhualadh go minic.
Díreach roimh na gcluichí 1988, rinneadh diagnóis ailse uirthi nach féidir a leigheas. Thaistil Mullen go dtí an Chóiré in aghaidh chomhairle a dochtúirí, ach tacaíodh a teaghlaigh agus maoirseacht leighis a sholáthair Comhairle Parailimpeach na hÉireann lei. Chaith Mullen a lán ama sa leaba i rith na gcluichí, ach ag imeacht chun bheith san iomaíocht. In ainneoin seo, bhuaigh sí an bonn óir i gcatagóir Singles Bowls na mBan. Fuair sí bás sa bhaile sa Chúlóg an 23 Lúnasa 1989, agus tá sí curtha i reilig Fhine Gall, Baile Ghrífín.
Sonia (name)

Sonia is a feminine given name in many areas of the world including the West, Russia, Iran, and South Asia. Sonia and it’s variant spellings Sonja and Sonya is used in many countries including Russia as a diminutive for Sofiya (Greek Sophia "Wisdom").
The name was popularised in the English-speaking world by characters in the novels Crime and Punishment by Fyodor Dostoyevsky (1866, English translation 1885) and War and Peace by Leo Tolstoy (1869, English translation 1886), and later by a 1917 bestselling novel, Sonia: Between Two Worlds, by Stephen McKenna.
Scandinavian countries spell the name with the letter j: Sonja, while many English speaking countries spell it with i or y: Sonia or Sonya.
Although the most common English pronunciation is /ˈsɒniə/, /ˈsoʊniə/ and /ˈsoʊnjə/ are also possible.
Sophie Becker

Sophie Becker (born 16 May 1997) is an Irish athlete who competes as in the sprint events and mainly specialises in the 400 m.
She has represented Ireland at the Olympic Games and World Championships, and won a silver medal at the 2024 European Athletics Championships with the women's 4 x 400 metres relay team which set a new Irish national record.
Becker is from Ballykelly in County Wexford where she competed in underage gaelic football for Horeswood GAA. She later attended St Mary's secondary school in New Ross.
She graduated with a degree in genetics and cell biology from Dublin City University.
She competed in the women's 400 metres event at the 2021 European Athletics Indoor Championships. She took part in the mixed 4 × 400 metres relay event at the delayed 2020 Summer Olympics.
She was part of the Irish women's relay team that qualified for the final of the women's 4x400m relay in Budapest at the 2023 World Athletics Championships.
She ran at the 2024 World Athletics Indoor Championships as part of the Irish 4x400m relay team which reached the final in Glasgow. She ran as part of the Irish 4x400m relay team at the 2024 World Relays Championships in Nassau, Bahamas. She finished third in the 400 metres at the 2024 BAUHAUS-galan in Stockholm on 2 June 2024.
She was selected for the Ireland team for the 2024 European Athletics Championships to run the individual 400 metres and the relay. The women's 4x400m relay team qualified fastest for the final, with the team before ultimately going on to win the silver medal in a national record time of 3:22.71. Later that month, she won the Irish Championships 400 metres title in Dublin.
In July 2024, she qualified for the individual 400 metres at the 2024 Paris Olympics. She also competed in the women's 4x400m relay and mixed 4x400m relay at the Games.
Sharlene Mawdsley

Sharlene Mawdsley (born 10 August 1998) is an Irish athlete who specialises in the 400 meters and other sprint events.
Mawdsley is from Newport, County Tipperary where she attended St. Mary's school.
She is a graduate of sociology from the University of Limerick.
Mawdsley started competing in athletics as a child. Early in her career, she competed primarily in the 200 m and also in the 100 m. She started focusing on the 400 m in 2019.
Mawdsley competed in the 400 m at the 2021 European Indoor Championships in March and did not advance past the heats.
In May, at the 2021 World Relays, she helped the Irish team finish seventh in the mixed 4×400 m relay.
Mawdsley competed at the 2022 World Championships in July, helping the Irish team finish eighth in the mixed 4×400 m relay.
In August, she competed at the 2022 European Championships. She did not advance past the heats in the 400 m. In the 4×400 m relay, she helped Ireland finish sixth.
Mawdsley competed at the 2023 European Indoor Championships in March. In the 400 m, she advanced to the semifinals. She helped the Irish team finish fifth in the 4×400 m relay.
In August, she competed in the 2023 World Championships 400 m semifinals and finals of both the women's and mixed 4×400 m relays, running six races in total over nine days. She helped Ireland finish eighth in the mixed 4×400 relay and sixth in the 4×400 m relay.
Mawdsley competed at the 2024 World Indoor Championships in March. In the 400 m, she initially advanced to the final on merit before being disqualified for obstruction in the semifinals. She then helped the Irish team finish fifth in the 4×400 m relay.
In May, at the 2024 World Relays, Mawdsley helped Ireland win the bronze medal in the mixed 4×400 m relay. It was her first major international medal.
Mawdsley competed at the 2024 European Championships in June. She helped the Irish team win the gold medal in the mixed 4×400 m relay. Running the final leg, she received the baton from teammate Thomas Barr in second place. Mawdsley then passed the leading Belgian Helena Ponette in the home stretch, crossing the line first in an Irish record time of 3:09.92 with the second-fastest female split of the night at 49.40. Mawdsley finished eighth in the 400 m. In the 4×400 m relay, she helped Ireland win the silver medal.
On the 9th of September 2024, Mawdsley ended her season with a victory in the 400m at the Gala dei Castelli meeting in Bellinzona, Switzerland. Clocking a time of 51.35, she finished ahead of Susanne Gogl-Walli with 51.39 and Lieke Klaver with 51.42.
O'Sullivan (surname)

O'Sullivan is a surname of Irish origin. The surname is associated with the southwestern part of Ireland, and was originally found in County Tipperary and Kerry before the Anglo-Norman invasion. It is the third most numerous surname in Ireland. Roughly half of O'Sullivans hail from Ireland, with around 50% of the O'Sullivans residing there.
Ó Súilleabháin consists of ó (Old Irish úa) "grandchild, descendant", and the masculine genitive case of Súileabhán, viz. Súileabhán's grandchild/descendant. The female form in Modern Irish is Ní Shúileabhán; "ní" is the shortened form of iníon uí, iníon "daughter", uí, the genitive of ó "grandchild, descendant".
The etymology of the given name is uncertain. In his book titled The Surnames of Ireland, genealogist Edward MacLysaght states that “while there is no doubt that the basic word is súil (eye) there is a disagreement as to the meaning of the last part of the name.” It is interpreted as súildubhán ⇄ “little dark-eyed one” by Woulfe in Sloinnte Gaedheal is Gall, from súil ⇄ "eye," dubh ⇄ "dark/black," and combined with the diminutive suffix -án. Other suggested etymologies include "one-eyed" and "hawk-eyed."
The original bearer of the name, one Suilebhan mac Maolura, is recorded in legendary Irish genealogy as belonging to the 8th generation after Fíngen mac Áedo Duib, and placed in the 9th century.
MacLysaght lists Mac Criomhthain (MacCrohan) and Mac Giolla Chuda (MacGillycuddy) as notable branches of the Súileabhánaigh in County Kerry.
O'Sullivan is the regular anglicization of the Irish name. Less common spelling variants of the name include: Sullavan, Sullivant, Sillivant, Silliphant, and Sillifant.
Some O'Sullivans in the midlands and south Ulster were originally (O) Sullahan (from Ó Súileacháin, probably from súileach, quick-eyed, according to MacLysaght). This surname has now almost entirely changed to Sullivan.
2000 metres world record progression

The following tables show the world record progression in the men's and women's 2000 metres as ratified by World Athletics.
World Athletics lists twenty-three progressive world records in the 2000 metres for men. The current world record is held by Jakob Ingebrigtsen of Norway, with his time of 4:43.13 set in September 2023.
World Athletics lists six progressive world records in the 2000 metres for women. The current world record is held by Jessica Hull of Australia, with her time of 5:19.70 set in July 2024.