Ki pahang

Ki pahang; ki pahang laut; bangkongan; (id) malapari (Pongamia pinnata) nyaéta hiji tangkal anu asalna tina kulawarga suku Fabaceae (Leguminosae). Ki pahang dipiwanoh ku ngaran daérahna kacang kayu laut (ms) ; mabai (Bk.); kepik (Jw.); kranji (Md.); butis, sikam (Tim.); berah (Alor); asawali, sawali, awakal, wawakal (Amb.); liada (Seram); hate hira (Ternate); maho (Galela); marauwen (Minh.)
Dina basa Inggris ki pahang dipiwanoh ngaranna Indian beech, ki pahang loba kapanggih hirup ti mimiti India, Tiongkok, Jepang, wewengkon Malaysia, nepika Australia jeung Pasifik. Dina basa India, ki pahang sok disebut ogé: poongam, pungai, karanj, honge, jeung réa-réa deui.
Tangkal ukurannya sedeng, jangkung bisa nepi ka 25 m sarta buleudan tangkalna 25 cm.
Daun majemuk nyirip gasal mibanda anak daun 5, panjang 15-30 cm. Anak daun ipis kawas kertas, wanguna rubak aya ogé anu lonyod, 8 × 5 cm, kalawan lk. 6 pasang tulang daun sekunder; cupat daun pondok, semu buleud.
Kembang di jero tandan; rantuy, panjang nepika 20 cm. Kuntum; Florét kembang panjang lk. 1 cm; kalawan kelopak ngawujud mangkok, kelir beureum jambu aya ogé anu beureum kolot; mahkota kembang aya anu beureum aya ogé anu bodas. Ki pahang bijil kembangna henteu aya usumna, atawa kembangan sapanjang taun.
Buah lonyod melengkung katungtung, lk. 4-7 cm, gundul, kelir coklat ngora, ungal polong ; dieusianh siki hiji.
Ki pahang ditaksir kawasna asli ti Asia daratan, tuluy nyebar ka daérah tropika jeung subtropika di India, Bangladesh, Nepal, Burma, sarta Thailand; di sapajang susukan jeung basisir. Nya tidieu pisan, ki pahang tuluy waé nyebar ka nagara-nagara sabudeureun malahan aya anu nepika jauh ti tempat asalna, saperti aya di :Pakistan, Srilanka, Malaysia, Indonesia, Filipina, Papua Nugini, Australia, Samoa, Tonga, Fiji, Kepulauan Solomon, Selandia Baru, Tiongkok, Jepang, Amerika Serikat, Mauritius, Seychelles, Sudan, jeung Mesir.
Di Nusantara, ki pahang ilaharna kapanggih hirup di leuweung nu perenahna di sisi basisir kalawan taneuh na taringul ku karang, ogé katempo hirup deukeut jeung leuweung babakoan palebah taneuh nu garingna.. Aya hiji varietas, tayalian var. xerocarpa (Prain) Thoth., nyebar lewih jauh ti basisir, di sabudeureun sisi susukan. Varietas ieu dibédakeun alatan mibanda daun 3 pasang + salambar anak daun; wujudna lambaran anu mencos.
Kulit tangkal ki pahang bisa dimangpaatekun pikeun ngubaran nyeri alatan dipatil lauk, dicong-cong gegeremet, jeung sajabana. Kulit tangkalna digodog bareng jeung kacang héjo, Bawang bodas, mesoyi tambah cengkéh, dipaké ku urang Seram wetan jeung Banda ngubaran kasakit beri-beri.. Kulit berbau tak enak ini di Grajagan, Banyuwangi, dipakai untuk mengatasi kudis.
Siki buah ki pahang matak weureu; ngandung racun, nya sok dipaké pikeun ngaracun lauk . Minyak tina sikina bisa dipakai pikeun ngubaran penyakit kulit, minyak lampu, bahan pikeun nyieun sabun, malahan kiwari geus mimiti dimangpaatekun pikeun bahan biodiesel.
Ki pahang ogé ngahaja dipelak dimangpaatekun pikeun pangiuh-iuh jalan, wates susukan irigasi, pepelakan hias, panahan angin, sarta nyuburkeun taneuh.Kai tangkal ki pahang kawilang alus tur kuat bisa dimangpaat keun pikeun rupa-rupa kabutuhan kayaning: lomari, korsi, pakakas tatanén, aseuk, pager, gagang parabot, jeung sajabana. Malahan ku kandungan kalori anu luhur (4600 kkal) unggal kilona alus dimangpaatekun pikeu suluh.