davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
Alam

Alam (dalam arorti lowe punyo makna nan satara jo dunia alam, dunia fisik, atau dunia materi) mangacu kapado fenomena dunia fisiak dan jua kahidupan sacaro umum. Skala alam tabontang dari sub-atomik hinggo kosmik. Studi tontang alam iyolah bagian bosegh dari ilimu pangatahuan. Dek biktu manusia iyolah bagian dari alam, kagiatan manusia salalu dipahami sabagai kategori tapisah dari fenomena alam lainnyo.
Kato alam marupoan tajamahan dari bahaso Inggirih "nature", nan baâsa dari kato Latin natura, atau "kualitas esensial, disposisi bawaan", dan pado zaman dulu, sacaro harfiah barorti "kalahiran". Natura iyolah tajamahan Latin dari kato Yunani physis (φύσις), nan awalnyo takaik jo karakteristik bawaan nan dipunyo tanaman, hewan, dan babagai fitur lain di dunia.
Pado babagai panggunoan kato tasabuik kini, "alam" salalu mangacu kapado geologi dan kahidupan liar. Kato alam mungkin mangacu sacaro umum ka babagai jinih tanaman hiduik dan hewan, dan dalam babarapo kasus ka proses nan bahubuangan jo bando mati – manganai kabaradoan jinih-jinih tatontu suatu bando dan bagaimano inyo baubah surang, ajak cuaca dan geologi di Bumi, dan materi sarato energi dari mano sadonyo hal-hal tasabuik tasusuan darinyo. Kato iko salalu diarortikan sabagai "lingkuangan alam" atau hewan liar, batu, hutan, pantai, dan sacaro umum hal-hal nan alun diubah sacaro substansial dek campua tangan manusia, atau nan batahan bilo ado intervensi manusia. Sabagai contoh, objek nan dibuek dan interaksi manusia umumnyo indak dianggap sabagai bagian dari alam, kacuali jiko dinilai sabagai objek tasabuik, misalnyo, "sifaik manusia" atau "saluruah alam". Konsep nan labiah tradisional dari hal-hal alami tasabuik, nan masih dapek ditamui kini, manyiratkan pambedo antaro alami dan buatan, nan dimaksud jo kato buatan dipahami sabagai hasia kasadaran atau pikiran manusia. Tagantuang pado konteks tatontu, istilah "alam" dapek juo dibedaan dari nan indak wajar, supernatural, atau sintetis.
Tupai managun

Tupai managun adolah salah satu motif ukiran tradisional Minangkabau nan babantuak papaduan garih-garih malangkuang. Garih-garih malangkuang tu nan bikonyo manggambarkan garik-garik tupai.
Tupai adolah sajinih binatang nan kahadirannyo malangkoki alam manusia. Di ciek sisi, tupai mandatangan karugian, karano tupai bisa manjadi hamo dek tanaman-tanaman nan diparaluan manusia. Contohnyo sajo tupai bisa mahancuan karambia jo buah-buahan nan lainnyo. Di sisi lain, adonyo tupai turui manjago kalestarian alam. Tupai juo manjadi sumber ilham nan diserap manusia, baiak bagi ahli adaik maupun bagi seniman, dari sipatik-sipaiknyo, bantuak jo garik-gariknyo.
Sipaik jo garik-gariknyo nan lincah tu indak lupuit dari pancaliakan urang Minangkabau sahinggo mandatangan sabuah ukuran bagi kapandekaan surang urang, sarupo caminan dalam patatah-patitiah “Sapandai-pandai tupai malompet sakali tajatuah juo. Sapandai-pandainyo pandeka basilek sakali-sakali tagalincia juo".
Tupai managun namonyo ukia
Ukia diradai nan di tapi
Latak di ateh tampek nan tinggi
Di ujuang paran nan di singok
Dakek calekak padang basentak
Ukia di Luak Tanah Data
Turun ka Alam Minangkabau
Tari Alang Babega

Tari Alang Babega marupokan salah satu tarian tradisional minangkabau,tari ko acok ditampilkan pado acara-acara adaik. Gerakan tari alang babega ko didapek dari maliek alam sekitar, karano gerakan nyo maniru gerakan buruang alang nan manukik untuak manyemba mangsa nyo. Sarupo jo papatah minang, alam takambang jadi guru yaitu apo nan ado di alam dapek awak jadikan pelajaran bahkan manjadi karya seni contoh nyo tari alang babega ko.
Tari ko dapek dilakukan dek panari tunggal maupun bakalompok, tagantuang formasi panari nyo. Musik nan mairiangan tari ko tamasuak musik nan sumangaik, sabab tu tari ko cocok bana ditarikan dek urang mudo-mudo. Pakaian nan dipakai pun bawarna cerah untuak manambah sumangaik sarato sabagai simbol baso tari ko marupokan tari untuak basanang-sanang.
Politik hukum

Sacaro etimologis, istilah politik hukum marupokan tajamahan bahaso Minang dari istilah hukum Balando rechtspolitiek, nan marupokan gabuangan dari duo kato recht jo kato politiek.Dalam bahaso Minang kato recht ko bararti hukum. Kata hukum sendiri barasal dari bahaso Arab hukm (kato jamaknyo ahkam), nan bararti putusan, katatapan, parintah, kakuasaan, hukuman dan lain-lain. Bakaitan jo istilah ko, alun ado kasapakatan pandapek di kalangan dari ahli hukum tantang apo se batasan dan makna hukum nan sabananyo lai. Ado silang pandapek nan tajadi dek karano sifaiknyo nan kabua (abstrak) dan cakupannyo nan laweh sarato beda suduik pandang para ahli dalam mamandang jo mamahami apo nan disabuik dengan hukum tu sabananyo. Namun, sabagai padoman, sacaro sederhana kito dapek katokan baso hukum ko adolah saparangkek aturan tingkah laku nan balaku dalam masyarakaik.
Panarangan etimologis di ateh tantu indak mamuehan dek karano masih talamapu sederhana, sahinggo dalam banyak hal bisa mambinguangan jo marancukan pamahaman wak jo apo tu politik hukum. Guno malengkapi uraian di ateh paralu wak sajikan definisi-definisi politik hukum nan dirumusaan dek babarapo ahli hukum nan salamo ko alah asam garam bakacimpuang jo perkembangan disiplin ilmu ko, diantaronyo :
a. LJ. van Appeldoorn dalam bukunyo Pangantar Ilmu Hukum manyabuik jo istilah politik parundang-undangan. Politik hukum bararti manatapan tujuan jo isi paraturan parundang-undangan. Panarangan ko tabateh hanyo pado hukum tatulih se.
b. Teuku Muhammad Radhie mangkonsepsikan politik hukum sabagai pernyataan kahandak panguaso nagara mangenai hukum nan berlaku di wilayah suatu nagara jo mangenai arah kama hukum jo handak dikambangan.
c. Abdul Hakim Garuda Nusantara manyatokan baso politik hukum samo jo politik pambangunan hukum nan handak diterapan atau dilaksanakan dek suatu pamarentah suatu nagara.
d. Sunaryati Hartono indak mandefinisikan politik hukum sacaro eksplisif, namun inyo maliek baso politik hukum sabagai sabuah alat (tool) atau sarana jo langkah-langkah nan dapek digunoan pamarentah untuak mancipta'an sistem hukum nasional nan dikandak'i dan untuak mawujudan cito-cito basamo.
e. Moh. Mahfud MD manyabuik'an baso politik hukum adolah legal policy atau garih kabijakan rasmi tantang hukum nan akan diberlakukan baiak dengan hukum baru maupun ko panggantian hukum lamo, dalam rangka mancapai tujuan banegara.
Dari pengertian politik hukum manuruik para ahli hukum di ateh mako dapek disimpulan baso nan dimaksud'an jo politik hukum tu iyolah sarangkaian konsep, asas, kabijakan dasar dan pernyataan kahandak panguaso nagara nan manganduang politik pambentukan hukum, politik panantuan hukum dan politik penerapan sarato panegakan hukum, manyangkuik fungsi limbago dan pembinaan para panegak hukum untuak manantukan arah, bantuak maupun isi hukum nan akan dibantuak, hukum nan balaku di wilayahnyo dan mangenai arah perkembangan hukum nan dibangun sarato untuak mancapai tujuan negara.
کانٹے

کانٹے (انگریزی: Thorns, spines, and prickles) کچھ درختوں سے ابھر کر نکلنے والے ایسے ڈھانچے ہیں جن میں خاصیت یہ ہوتی ہے کہ ان کے ارد گرد بغیر دھیان دیے گزرنے یا یا غفلت میں ان پر ہاتھ لگانے سے انسانی جسم میں چُبھن کی کیفیت رو نما ہوتی ہے۔ اس سے خون نکل سکتا ہے، انسانی جلد بری طرح سے جھیل دی جا سکتی ہے ہیں اور کچھ معاملوں میں گوشت بھی نکل کر باہر آ سکتا ہے۔ کانٹوں کی سب سے عام مثال گلاب کے پھول سے دی جاتی ہے۔ یہ بھول جتنا خوش نما ہوتا ہے، اتنا ہی اس کی ڈالی کے گرد کانٹے لگے ہوتے ہیں جو انسان کو جبھ سکتے ہیں۔ انسانی جسم کو نقصان پہنچانے والے کے علاوہ کانٹوں کی ایک اور خاصیت یہ بھی ہو سکتی ہے وہ جسم کے کپڑوں کو بھی پھاڑ سکتے ہیں۔ کچھ ماہرین نباتیات ایسے درختوں اور پودوں کو ہاتھ لگانے سے پہلے دستانے پہن لیتے ہیں، جن کی وجہ سے ان کے ہاتھ ایک دم محفوظ ہو جاتے ہیں۔ اس کے علاوہ پودوں کے ارد گرد یا تو کام دن میں انجام پاتا ہے یا پھر بہر حال خاطر خواہ روشنی کا انتظام کیا جاتا ہے، تاکہ کسی ضرر اور نقصان سے بچا جا سکے۔ انسانوں کے بر عکس جو جانور کانٹے دار درختوں کے ارد گرد بنا توجہ آ جاتے ہیں، وہ بھی اسی طرح سے زخمی ہو سکتے ہیں۔
کیکر کا درخت بے ثمر اور کانٹے دار ہوتا ہے۔ یہ تیزی سے زمین پر پھیلتا ہے۔ اسے زمین سے مٹانا بہت مشکل ہوتا ہے۔ انسانوں میں لوگ اکثر اس کیکر کو ناپسند کرتے ہیں اور اپنے رہنے سہنے کی جگہ سے اسے تن دہی سے اسے اکھاڑ پھینکتے ہیں۔اس کی وجہ سے یہ بھی ہے کہ کئی بار لوگ ان کے کانٹوں سے لہولہان ہو جاتے ہیں۔ اس کے علاوہ عام طور سے لوگ کیکر کی بیجوں کی بھی آبیاری نہیں کرتے۔ اس وجہ اکثر کیکر ایک طرح سے ایک خود رو پودا ہے۔
صفر افادیت کے کیکر کے درخت کے بر عکس کھجور اور گلاب کے کانٹے دار درخت ہوتے ہیں جو بہت فائدہ پہنچاتے ہیں۔ کھجور کے درخت کی عمر دو سو سال تک ہو سکتی ہے۔ اس کی سینکڑوں نسلیں ہیں۔ یہ خوبصورت،صحت مند، دراز قد “چھتری دار” سدا بہار اور گھنے سایہ کا مالک ہوتا ہے۔ یہ سست رو اور سخت کانٹے دار ہوتا ہے یہ ایک تنے والا اور کئی تنے والا درخت ہے اس درخت کی یہ خوبی ہے جس مقام پر ہوگا اس کے ماحول میں گندگی نہ ہوگی کیونکہ اس کے پتے خشک ہو کر نہیں گرتے اس درخت کی سب اشیاء قابل استعمال ہیں۔ جڑ، تنا، ٹہنیاں، پتے، خوشے، خوشے کے خول، خوشے کی لکڑی، گابھا اور گھٹلیاں، سب مہنگے داموں فروخت ہوتی ہیں۔ اس کی لکڑی مضبوط وزنی اور لمبی عمر والی ہوتی ہے۔ اس کے پتوں سے سینکڑوں خوبصورت اشیاء تیار ہوتی ہیں۔ جیسے چٹائیاں چھابیاں، چھکو، روٹی دان، پنکھے، دیواریں، چھتیں، بان، پٹیاں اور ڈیکوریشن پیس وغیرہ۔
ککرسنگھ

پہلوان ککر سنگھ سندھو (13 جنوری، 1857 - 18 فروری، 1914ء) سندھو جاٹ خاندان میں پیدا ہوئے۔ وہ لاہور ، برطانوی ہندوستان (موجودہ پاکستان) سے تعلق رکھنے والا پہلوان تھا۔
سنگھ پہلوان جوالا سنگھ سندھو اور صاحب کور کے ہاں پیدا ہوئے۔ اس کے والدین ضلع لاہور (اب پاکستان میں) کے گاؤں گھنیینکے میں اعتدال پسند کسان تھے۔ سنگھ نے پہلوان وساوا سنگ کے ساتھ تربیت جاری رکھنے کے لیے گھنیینکے واپس آنے سے پہلے، اپنی ماں کے آبائی گاؤں، نور پور، گاؤں کے کمہار کے تحت ایک پہلوان کے طور پر تربیت حاصل کی۔ سنگھ پہلے ہی ایک مشہور پہلوان تھا جب اس نے لاہور کے بوٹا پہلوان، رستم الہند کے ماتحت اپنی سرپرستی شروع کی۔ سنگھ نے عالمی معیار کی مہارت کو فروغ دیا اور آخر کار ہندوستان کے معروف پہلوان بن گئے۔ اسے جودھ پور ، اندور ، داسویا ، ٹونک اور جموں و کشمیر کی شاہی ریاستوں کے حکمرانوں کی سرپرستی حاصل تھی۔ اس بارے میں کئی نظریات موجود ہیں کہ وہ ککر سنگھ کے نام سے کیوں مشہور ہوئے۔ ایک نظریہ یہ ہے کہ اس نے ایک بار اپنے ننگے ہاتھوں سے کیکر کے درخت ( ببول ) کو اکھاڑ پھینکا۔ ایک اور بیان کرتا ہے کہ اس نے اپنا نباتاتی نام اپنے غیر معمولی قد اور سیاہ رنگت کی وجہ سے حاصل کیا جو اس وقت کے لیے غیر معمولی تھے۔
ککر سنگھ کا انتقال 18 فروری 1914ء کو اپنے آبائی گاؤں میں ہوا، جہاں ان کی یاد میں ایک سمادھی یا یادگاری مزار بنایا گیا ہے۔
بیلہ قادرآباد

قادر آباد کا بیلا قادرآباد کے جنوب مشرق میں دریائے چناب کے کنارے پر واقع ہے۔
قادرآباد بیلے کا کل رقبہ تقریباً 860 ایکڑ ہے۔
یہاں پر سفیدہ، شیشم (ٹہلی )، دھریک، کیکر، توت، بیر، جامن، سنبل اور پیپل کے درخت ہیں ۔
قادرآباد کے بیلے میں گیڈر، جنگلی بلی، گلہری، کوا، شاہرخ، طوطا، خرگوش اور جنگلی کبوتر پائے جاتے ہیں۔
قادرآباد کے لوگ فارغ ہو کر یہاں آکر لطف اندوز ہوتے ہیں۔ صبح کی سیر کے لیے بھی استعمال کیا جاتا ہے۔
کھینگر کلاں

کھينگر کلاں ایک چھوٹا سا گاؤں ہے یہ پاکستان کے صوبہ پنجاب ضلع راولپنڈی میں واقع ہے۔ راولپنڈی کے جنوب مغرب میں 34کلوميڑدور ہے۔ کھينگر کلاں بھٹی راجپوت قبیلے کا گھر ہے۔ کھينگر کلاں جھٹہ ہتھیال کی یونین کونسل نمبر 115 میں ہے۔ یہ چک بیلی خان روڈ پر واقع ہے ، جو اسے نکڑالی / باغ سانگرہ روڈ سے جوڑتا ہے۔ گاؤں میں چہا ر مساجد اور ایک گورنمنٹ پرائمری اسکول اور کھينگر کلان گاؤں کی کل اراضی6000 کنال موجودہ آبادی لگ بھگ 2200نفوس پر مشتمل ہے۔ گائوں کے زیادہ تر لوگ آرمی ، تعلیم اور دیگر حکومتی / نجی ملازمتیں اور پارٹ ٹائم وہ کھیتی باڑی کر رہے ہیں۔ بڑی فصلیں گندم ، مکئی اور ہیں ، لوگ دودھ اور دودھ کی دیگر اشیاء کے لے گھر پر گائے / بھینس رکھتے ہیں۔ کچھ قریبی شہروں میں دودھ بیچ رہے ہیں۔
بڑے درخت کیکر ، دھریک ، جھنڈ ، پھلی اور سیفدہ ہیں ، اب گاؤں کے آس پاس کے علاقے میں درخت کم ہو رہے ہیں ، گھروں میں عام طور پر پھل دار درخت زیادہ تر لیموں ، امرود ، خوبانی وغیرہ لگائے جاتے ہیں۔
گاؤں میں خواندگی کی شرح 90 فیصد سے زیادہ ہے اور نئی نسل میں 99 فیصد کے بارے میں ہے۔
پھلائی

پھلائی (انگریزی:Senegalia modesta)درختوں کی ایک قسم جو کیکر کے خاندان سے تعلق رکھتا ہے یہ پاکستان ہندوستان اور افغانستان میں عموما اگتا ہے۔ یہ درخت عموما چھوٹے قد کا اور سست رفتاری سے بڑھنے والا ہے، یہ درخت کم بارش والے علاقوں اور سخت گرمی والے علاقوں میں اگنے والا ہے، اس کی ٹہنیوں کے ساتھ چھوٹے چھوٹے کانٹے لگے ہوتے ہیں، اس کے پتے بکریاں اور اونٹ بڑے شوق سے کھاتے ہیں کہ ان میں بہت اچھی غذائی طاقت پائی جاتی ہے، اس کے پتوں میں سولہ فیصد تک پروٹین پائی جاتی ہے اس کی لکڑی بھی کافی سخت ہوتی ہے لیکن عموما جلانے کے لیے ہی استعمال ہوتی ہے، یہ درخت زمین کے کٹاؤ کو بچانے کے لیے کافی مفید ثابت ہوتا ہے اور اس کا سایہ بھی بہت گھنا ہوتا ہے اس کے پھول گچھوں کی شکل میں ہوتے ہیں اور اس کو پھلیوں کی شکل میں بیج لگتے ہیں اور اس کی افزایش بیج کے ذریعہ ہی ہوتی ہے
میر تنہا یوسفی

محمد صالح المعروف میر تنہا یوسفی (پیدائش: 1 جنوری 1955ء– وفات: 26 اگست 2019ء) اردو اور پنجابی کے ناول نگار ادیب اور شاعر تھے۔ میر تنہا یوسفی کو 2005ء میں اکادمی ادبیات پاکستان کی طرف سے کتاب ”کالا چانن“ پر سید وارث شاہ ایوارڈ سے نوازا گیا اس کے علاوہ مسعود کھدر پوش ایوارڈ سے تین دفعہ نوازا گیا اور رائٹرز گلڈ ایوارڈ بھی دیا گیا۔
میر تنہا یوسفی یکم جنوری 1955میں سیالکوٹ میں پیدا ہوائے۔ ان کی کتابیں ’’سورج اگن تائیں‘‘، ’لکنت‘‘، ’’تریہہ‘‘، ’’اک سمندر پار‘‘، ’’کھدو‘‘، ’’کالا چانن‘‘،’’تے فیر‘‘ اور ’’کیکر نوں پچھ‘‘ پنجابی اور اردو ادب کاسرمایہ ہیں 26 اگست 2019ء کو وفات پاگئے۔
Senegalia senegal

Senegalia senegal (also known as Acacia senegal) is a small thorny deciduous tree from the genus Senegalia, which is known by several common names, including gum acacia, gum arabic tree, Sudan gum and Sudan gum arabic. In parts of India, it is known as kher, khor, or kumatiya. It is native to semi-desert regions of Sub-Saharan Africa, as well as Oman, Pakistan, and west coastal India. It grows to a height of 5–12 metres (16-40'), with a trunk up to 30 cm (1') in diameter. Sudan is the source of the world's highest quality gum arabic, known locally as hashab gum in contrast to the related, but inferior, gum arabic from Red acacia or talah gum.
The tree is of great economic importance for the gum arabic it produces which is used as a food additive, in crafts, and as a cosmetic. The gum is drained from cuts in the bark, and an individual tree will yield 200 to 300 grams (7 to 10 oz). Eighty percent of the world's gum arabic is produced in Sudan. The Chauhatan area of Barmer district in Rajasthan is also famous for gum production, this is called कुम्मट (Kummat) in local language there.
New foliage is very useful as forage. Leaves and pods of S. senegal are browsed by domestic and wild ruminants.
Like other legume species, S. senegal fixes nitrogen within Rhizobia or nitrogen-fixing bacteria living in root nodules. This nitrogen fixation enriches the poor soils where it is grown, allowing for the rotation of other crops in naturally nutrient-poor regions.
It has been reportedly used for its astringent properties, to treat bleeding, bronchitis, cough, diarrhea, dysentery, catarrh, gonorrhea, leprosy, typhoid fever and upper respiratory tract infections.
Roots near the surface of the ground are quite useful in making all kinds of very strong ropes and cords. The tree bark is also used to make rope.
The wood of S. senegal can be used to make handles for tools, and parts for weaving looms. It is also valued as firewood and can be used to produce charcoal.
S. senegal contains hentriacontane, a solid, long-chain alkane hydrocarbon. The leaf also contains the psychoactive alkaloid dimethyltryptamine.
Trees of Pakistan

In Pakistan, more than 430 tree species are distributed over 82 families and 226 genera. Out of these, 22 species from 5 families and 11 genera belong to softwood trees of gymnosperms. For all plant families found in Pakistan, see Flora of Pakistan.
The Deodar Tree is the official national tree of Pakistan. Its name is derived from 'Sanskrit' and means "Wood of the God". It is amongst the tallest trees in the country, reaching heights of around 40-50 meters, with trunks up to 3 meters in diameter.
Midh Ranjha

Midh Ranjha (Punjabi, Urdu 'مڈھ رانجھا' ) is a village located in Tehsil Kot Momin District Sargodha of Pakistan. It is famous for Pakistan's biggest tree and is associated with the legendary Heer Ranjha story of romantic love. Heer originated in this village. Midh Ranjha is located 21 km (13 mi) from Kot Momin, 58 km (36 mi) from Sargodha city, and 247 km (153 mi) from the capital Islamabad.
Midh Ranjha is considered as a central point for several villages including Mohriwal, Abal, Dulewala, Badar Ranjha, Kot Ghazi and Thati Kalan and Mahiwal. Important personality from Midh Ranjha is Chaudhary Muhammad Aslam Midhana (late) also known as "King of Kad'dhi(Villages along bank of the river)" by the people of whole area.
Schools of Midh Ranjha:
Near Midh Ranjha is the largest and oldest banyan tree in Pakistan, with over one thousand roots and covering an area of approximately three acres (1.2 ha). It is situated on the banks of the Chenab river near Abhal-Mohri village, 3.6 km (2.2 mi) from Midh Ranjha. The tree is at least 400 years old, and there is a tradition that it was planted over 600 years ago by Sufi Murtaza Shah with his disciple Baba Roday Shah. The grave of Sufi Murtaza Shah is under the tree. There is a local belief that harm will come to anyone who damages the tree. Many different species of birds have their nests in its branches.
Botanically known as Ficus benghalensis, and belonging to the family Moraceae, the banyan tree is a native of south Asia. The fruit is like a small fig and is eaten by some people. It tastes sweeter than fig. The banyan plant is seen sometimes growing from the little wet dust deposits on buildings because birds carry them around for eating. The fruit is red and when ripe gets softer.
Pinus wallichiana

Pinus wallichiana is a coniferous evergreen tree native to the Himalaya, Karakoram and Hindu Kush mountains, from eastern Afghanistan east across northern Pakistan and north west India to Yunnan in southwest China. It grows in mountain valleys at altitudes of 1800–4300 m (rarely as low as 1200 m), reaching 30–50 m (98–164 ft) in height. It favours a temperate climate with dry winters and wet summers. In Pashto, it is known as Nishtar.
This tree is often known as Bhutan pine, (not to be confused with the recently described Bhutan white pine, Pinus bhutanica, a closely related species). Other names include blue pine, Himalayan pine and Himalayan white pine.
The leaves ("needles") are in fascicles (bundles) of five and are 12–18 cm long. They are noted for being flexible along their length, and often droop gracefully. The cones are long and slender, 16–32 cm, yellow-buff when mature, with thin scales; the seeds are 5–6 mm long with a 20–30 mm wing.
Typical habitats are mountain screes and glacier forelands, but it will also form old-growth forests as the primary species or in mixed forests with deodar, birch, spruce, and fir. In some places it reaches the tree line.
P. wallichiana is the primary host for Himalayan dwarf mistletoe.
The wood is moderately hard, durable and highly resinous. It is a good firewood but gives off a pungent resinous smoke. It is a commercial source of turpentine which is superior quality than that of P. roxburghii but is not produced so freely.
The tree became available through the European nursery trade in 1836, nine years after the Danish botanist Nathaniel Wallich first introduced seeds to England. It is a popular tree for planting in parks and large gardens, grown for its attractive foliage and large, decorative cones. It is also valued for its relatively high resistance to air pollution, tolerating this better than some other conifers.
This plant and its slow-growing cultivar 'Nana' have gained the Royal Horticultural Society's Award of Garden Merit.
Senegalia modesta

Senegalia modesta (commonly called phulai in Pakistan, phalāhī ਫਲਾਹੀ پھلاہی (Punjabi) in India) is a species of plant commonly found in Pakistan, India and Afghanistan. S. modesta is a perennial tree and formerly, it was classified as Acacia modesta. The plant is drought tolerant. S. modesta`s tree grow in medium size (3 to almost 5 meters) deciduous form with rough surfaced, brown or greenish grey bark, leaflets as (3-5 pairs), cream colored inflorescence (in April–May or July–August) in the form of pedunculate spike, pods as stipitate having 3-5 seeds inside.
In August, 2018 thousands of phulai trees were planted during the two-day tree plantation for reforestation campaign in Kingyar Gali, District Buner, Khyber Pakhtunkhwa Pakistan.
The tree produces a gum in the form of pale yellow small tears of mucilage. This gum (also called gum arabic) is used for emulsification and stabilizing agent in food, cosmetic, textile and pharmaceutical industries. The hard wood of tree is also source of fuel.
List of English words of Arabic origin (K–M)

The following English words have been acquired either directly from Arabic or else indirectly by passing from Arabic into other languages and then into English. Most entered one or more of the Romance languages before entering English.
To qualify for this list, a word must be reported in etymology dictionaries as having descended from Arabic. A handful of dictionaries has been used as the source for the list. Words associated with the Islamic religion are omitted; for Islamic words, see Glossary of Islam. Rare and archaic words are also omitted. A bigger listing including many words very rarely seen in English is available at Wiktionary dictionary.
Дамбын Лувсаншарав

Дамбын Лувсаншарав (1918-1995) нь Монголын хөгжмийн зохиолч. Төв аймгийн Улаанхужир (одоогийн Баянцогт) сумын нутагт мэндэлжээ. Ховд аймгийн ХДТеатрын удирдаач, хөгжмийн багшаар ажиллаж байхдаа Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн (1968-09-21. №199) цол хүртсэн.
Тэрээр 1920-иод оны хүнд бэрх цагийн аясыг өнгөрөөгөөд 1930-аад оноос урлаг, уран сайхны ажилд амьдралаа зориулах болжээ. 1933 -1948 онд Улсын төв театрт дуучин, хөгжимчин, хөгжмийн удирдаачаар ажиллажээ. 1948-1949 онд Дорнод аймгийн ХДТеатрт хөгжмийн багш, 1950-1990 онд Ховд аймгийн ХДТеатрын хөгжмийн багш, удирдаачаар олон жил ажилласан байна. "Шарай голын гурван хаан", "Жаргалыг хүссэн Мөнхөө" зэрэг олон жүжгийн хөгжмийг Улсын төв театрт удирдан тоглуулж, "Шинэ жил", "Ударник", "Саальчин" зэрэг нийтэд түгсэн 100 шахам дууны ая зохиож, зохиолынхоо "Алтайгаас дуулсан дуу" номыг 1985 онд Улаанбаатарт хэвлүүлсэн байна. Баруун монголын олон үндэстэн, ястны дуу хөгжмийг сурвалжлан цуглуулж судлах, сурталчлахад олон жилийн хөдөлмөр зүтгэлээ зориулж үр дүнд хүрчээ. 1962 онд Монголын хөгжмийн зохиолчдын холбоонд элсчээ.
"Шинэ жил", "Ударник", "Саальчин" зэрэг 100 гаруй дууны ая туурвисан.
"Амарсанаа", "Хувьсгал", "Учиртай гурван толгой", "Хөхөө Намжил", "Шарай голын гурван хаан", "Жаргалыг хүссэн Мөнхөө" зэрэг дуурь болон хөгжмийн театрын бүтээлүүдийг удирджээ.
Монголын радиогийн дуу хөгжмийн “Алтан сан” хөмрөг

Монголын радиогийн дуу хөгжмийн “Алтан сан” хөмрөг буюу Радиогийн Алтан фонд- Ардын дуу хөгжмөөс эхлээд орчин цагийн манай урлагийн нэрт мастеруудын туурвисан дуу хөгжмийн шилдэг бүтээлүүдийг соронзон хальснаа буулган хадгалж ирсэн баримтын сан хөмрөг юм.
1954 онд Монголын радиогийн дуу хөгжмийн “Алтан сан” хөмрөг үндэслэгджээ. “Радиогийн дуу хөгжмийн фонд”-ыг радиогийн хөгжмийн нэвтрүүлгийн ерөнхий редактор хөгжмийн нэрт зохиолч Сэмбийн Гончигсумлаа эмхлэн цэгцэлж төрөлжүүлэн байгуулжээ. Фондын анхны эрхлэгчээр радиогийн ууган нэвтрүүлэгч Лувсангийн Рагчаа томилогдон ажиллаж байжээ.
Манай радио сонсогчдын сайн танил В.Шекспир, Гёте, М.Горький, Гоголь, А.Чехов түүнчлэн манай шинэ үеийн ууган зохиолч Д.Нацагдоржийн алдарт зохиолууд, жүжгийн нэрт зохиолч Д.Намдаг, Л.Ванган, Ч.Ойдов нарын жүжгүүд, энэ санд хадгалагдаж байна. Мөн ардын хувьсгалын партизан, хувьсгалт тэмцлийн ахмад зүтгэлтэн, улс ба хөдөлмөрийн баатрууд, хөдөө аж ахуй, аж үйлдвэр, соёл урлаг, ардын боловсрол, шинжлэх ухааны алдарт хүмүүсийн яриа дуртгалууд энд амьдаараа мөнхжин үлджээ.
1930-аад оны үед Москвад хийлгэсэн манай урлаг, соёлын алдартнуудын пянзны бичлэг байна. МУАЖ М.Дугаржав, Д.Ичинхорлоо нарын дуулснаас эхлээд л“Баян Монгол”, “Идэр жинчин” гэдэг ч юм уу, олон зуун дээр үеийн дуу бий. Бүгдийг нь тэр үеийн дуу хөгжмийн технологиос салгаж аваад хадгалчихсан байгаа. Монголын радиогийн “Алтан сан”-гийн бүтээлүүд он тооллын хувьд 1920-иод эхнээс эхтэй ч албан ёсоор сан болгож архивласан нь 1950-аад оны дунд үе юм.
Монголын радиогийн “Алтан сан” хөмрөг тнийтдээ 4000 нэгж, 160 гаруй мянган минутын материал бий. Үүн дотор асар олон төрлийн “юм” бий. Монгол дуурь, жүжиг, дэлхийн сонгомол жүжиг, кино, танин мэдэхүйн нэвтрүүлгүүд гээд. Нэр заавал, “Соёлч радио сонин” гэж нэвтрүүлэг 1000 дугаар явсан байгаа юм. Үүний 100, 200, 300..., 1000 гээд бүх тэгш тоотой дугаар хадгалагдаж байна.
Хамгийн сонирхолтой нь маш олон түүхэн хүмүүсийн яриа, дурсамж, дурдатгал хадгалагдаж байгаа. 1921 онд хувьсгал хийсэн АХ-ын партизануудын яриа л гэхэд нэр бүхий олон тооны хүн оролцсон нь бий. Анхны долоогийн нэг Их жанжин Д.Сүхбаатарын хүү Галсангийн яриа дурдатгал, АИХ-ын тэргүүлэгчдийн дарга Ж.Самбуу, МАХН-ын төв хорооны дарга Ю.Цэдэнбалын яриа болоод Монголын түүхийн онцгой, тэмдэглэлт үйл явдлын гэрч болсон бүх яриа бичлэг байдаг байна.
Ардын хувьсгалын 30 жилийн ойн баярын Их хурлаас эхлээд, Үндэсний их баяр наадам, Монгол хүн сансарт ниссэн, Олимпоос медаль хүртсэн, 1990 оны цагаан морин жилийн ардчилсан хувьсгалын үйл явдал, түүнд лидерүүдийн хэлсэн үг гээд асар их үнэ цэнэтэй бичлэг, баримтууд байна.
“Алтан сан”-гийн бичлэгүүдийг аналоги системээс тоон систем рүү хөрвүүлэх ажил хийгдэж байна.
2008 оноос хойш радиогийн “Алтан сан” хөмрөгийг бодлогоор баяжуулж байна. Түүх, угсаатны зүй, биет бус өв соёл, шинжлэх ухааны нэвтрүүлэг зэрэг сэдвийн хувьд өргөн хүрээтэй болгосон байна.
“Алтан сан” хөмрөг бол монголчуудын бас нэг бахархал бөгөөд Монгол Улсын түүхийн тодорхой хэсэг радиод оршин байгаа гэсэн үг юм.
Билэгийн Дамдинсүрэн

Билэгийн Дамдинсүрэн (1919 онд төрсөн -1992 онд нас барсан) нь Монгол Улсын Ардын жүжигчин, Төрийн хошой шагналт хөгжмийн зохиолч, удирдаач юм.
Билэгийн Дамдинсүрэн нь 1919 онд одоогийн Төв аймгийн Сэргэлэн сумын нутагт Үнэгтий хэмээх газар төржээ. 1939 оны Халх голын дайны үед “Халх голын бургас” хэмээх анхны дуугаа бичиж байжээ.
Б.Дамдинсүрэн нь 1992 оны 1-р сарын 12-ны өдөр Улаанбаатар хотод таалал төгсчээ.
"Шинэ Монголын хөгжмийн урлагийн тулгын чулууг тавилцаж, Монгол хөгжимд дуурийн урлагийг үндэслэн хөгжүүлж эрийн цээнд хүргэсэн авъяас билэгт хөгжмийн зохиолч Билэгийн Дамдинсүрэнгийн уран бүтээл монголын хөгжмийн урлагийн хөгжил дэвшлийн нэг томоохон түүхэн зураг мөн" гэж судлаачид үздэг.
"Ухаантны шар" гэгддэг хоёр давхар жижигхэн байшинд хөгжмийн зохиолч Билэгийн Дамдинсүрэн гуайнд орж хоолонд гарамгай түүний хийсэн амттай хуурга хүртэж, аяга тагш юм хувааж, амтат яриаг нь чагнаж таатай байдагсан. Б.Дамдинсүрэн гуайг би Дамдиа гэж дуудна. Дамдиа маань Ленинградад сургуульд очоод, цагдаа дээрэлхээд байхаар нь цохиод унагачихаж. Ер нь хүрээ зодоонч, хөл муутай болохоос биш, хоёр гарын хүч нь их, тэгээд ч жин гэж лут. Зөвлөлтийн ард түмний өөдөөс нударга далайсан хүн намын хилэнд шатахаас яахав. Шоронд оржээ.
Батсүхийн Гантөмөр

Батсүхийн Гантөмөр нь Булган аймгийн Сэлэнгэ сумын харьяат, үндэсний бөхийн аймгийн арслан цолтой бөх. Эрдэнэтийн " Хангарьд " дэвжээний бөх.
Улаанбаатарын сүлд

Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатарын сүлд нь Нийслэлийн Эрх зүйн байдлын тухай хуулийн 5 дугаар зүйлийн 1-д “Нийслэл нь өөрийн туг, сүлд тэмдэгтэй байна. Мөн зүйлийн 2-д «Нийслэлийн туг, сүлд тэмдгийн загвар, хэрэглэх журмыг Нийслэлийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлаас тогтооно» гэж заасан. Уг заалтыг үндэслэн Нийслэлийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал 1995 онд Нийслэлийн сүлд, далбааны загвар, хэрэглэх журмыг баталжээ.
Нийслэлийн сүлд тэмдэг нь мөрөвчит дугуй дүрсны төвд байрласан Богдхан уулын уламжлалт шүтээн Хангарьд байна. Хангарьд нь бат түвшин эрэмгий байдлыг илэрхийлж нийслэл хот өргөжиж алдар нэр нь тив дэлхийд мандан бадрахын утга санааг агуулна. Нийслэлийн сүлд тэмдэг Хангарьд нь магнайдаа төрт ёс, эрдэм мэдлэгийн бэлгэдэл соёмботой, баруун гартаа түмэн олондоо үүд хаалгаа цэлгэр сайхнаар нээж өөдлөн дэвшихийн санааг илэрхийлсэн очир бариулт түлхүүртэй, зүүн гартаа энэлэн үгүй ариун тэгш оршихуйн баталгаа бадам цэцгийг нандигнан барьж, аливаа хорын үндсийг эгнэгт устган дарах санааг гишгэн зогсож буй могойгоор илэрхийлсэн.
Тунгалагийн Мөнхтуяа

Тунгалагийн Мөнхтуяа (1988 онд Булган аймгийн Тэшиг суманд төрсөн) нь дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний хошой хүрэл медальт, олон улсын хэмжээний мастер цолтой, Монголын чөлөөт бөхийн тамирчин эмэгтэй юм.
Мөнхтуяа 2007 онд Булган хотын Чин ван Ханддоржийн нэрэмжит "Эрдмийн өргөө" цогцолбор дунд сургууль, 2011 онд "Аварга" биеийн тамирын дээд сургуулийг төгссөн. 2008 оноос анх Эрдэнэт хотын "Хангарьд" клубт чөлөөт бөхөөр хичээллэж эхэлсэн бөгөөд өдгөө "Аварга" БТДС-д харьяалагддаг.
Цэдэндамбын Нацагдорж

Цэдэндамбын Нацагдорж (1944 оны 2 сарын 20-нд Баянхонгор аймгийн Баянлиг суманд төрж, 2017 оны 5 сарын 3-нд нас барсан) нь ДАШТ-ий Мөнгө, Хүрэл медальт, Ахмадын Дэлхийн хошой аварга мөн Мөнгөн медальт, Дэлхийн оюутан залуучуудын Универсиад наадмын анхны Алтан медальт МУГТамирчин.
Нацагдорж 1953-1960 онд дунд сургууль төгсөөд, 1965-1968 онд цэргийн алба хаасан, 1965-1976 онд улсын шигшээ багт тамирчин, 1973-1977 онд УБДС-ийн Биеийн тамирын ангийг багш, дасгалжуулагч мэргэжлээр төгссөн.
1965 оноос эхлэн чөлөөт бөхөөр хичээллэж, 1965-1976 онд Улсын шигшээ багт тамирчин, 1976-1991 онд Цагдаагийн “Хүч” БТС-ын нийгэмлэгт үндэсний бөх, чөлөөт бөхийн багийн ахлах дасгалжуулагч, 1993-1994 онд Улсын шигшээ багийн ахлах дасгалжуулагч, 1994-2000 онд Эрдэнэтийн “Хангарьд” спорт клубт бөхийн чөлөөт барилдааны ахлах дасгалжуулагч, 1991-1993, 2000-2003, 2006-2007 онуудад БНХАУ-д чөлөөт бөхийн мэргэжилтэн дасгалжуулагчаар, 2002-2006 онд АНУ-ын Калифорни муж улсын Оклэнд хотын 111 дүгээр сургуульд гэрээт дасгалжуулагчаар, 2008 оноос Нийслэлийн Биеийн тамир, спорт хороонд Оюутны шигшээ багийн ахлах дасгалжуулагчаар ажиллаж байв.
Алтангадас архи

Алтангадас архи нь UFC группийн 2011 онд Монголын зах зээлд нэвтрүүлсэн цагаан архи юм.
Монголчуудын эрт дээр үеэс шүтэн, зүг чигээ тодорхойлохдоо ашиглаж ирсэн алтангадас одоор нэрлэгдэх энэхүү архины шошгонд “Хийморийн дөрвөн их хүчтэн” буюу оюун ухаан, эр зориг, эрх чөлөө, эд баялгийг бэлэгдсэн арслан, бар, луу, хангарьд дөрвийг оруулж, ард түмний маань ахуйн хэрэглээний бүхий л зүйлсийн чимэглэл болсон хээ угалзаар гоёсон байдаг.
Emblem of Bhutan

The Emblem of Bhutan (རྒྱལ་ཡོངས་ལས་རྟགས་) maintains several elements of the flag of Bhutan, with slightly different artistry, and contains Buddhist symbolism.
The emblem was designed by a Mongolian artist and it was commissioned by Ashi Tashi Dorji, the sister of the Queen Grandmother. The dorji was a weapon used by Guru Rinpoche (Padmasambhāva) to quell evil spirits.
The official description of the emblem is as follows:
Bayartsetseg Altangerel

Bayartsetseg Altangerel (Mongolian: Алтангэрэлийн Баярцэцэг; born 29 November 1990), known professionally as Bayra Bela, is a Mongolian actress, producer, and cultural ambassador. She earned a Master's degree in Acting for Screen from the Royal Central School of Speech and Drama in London, financed through the prestigious Chevening Scholarship. Bayra is also a model and accomplished beauty pageant contestant, having represented Mongolia at Miss International 2014, Miss Earth 2015, and Miss World 2016. At Miss World, she achieved Mongolia's highest placement to date by finishing in the Top 11, and won both the Miss Talent and People's Choice Awards.
As a producer, Bela is behind "The Mongol Khan," Mongolia's first-ever play to premiere in London's West End at the Coliseum Theatre in 2023 and subsequently staged at Singapore's Marina Bay Sands in 2024. She portrays Queen Tsetser in the English cast of the play alongside Mark Dacascos. Bayra's acting career includes roles in the Amazon Original Series The Power as Solongo on Amazon Prime, as well as in Netflix's Marco Polo, Steven Seagal's Attrition, and Christopher Coppola's Sacred Blood. She has also starred in numerous Mongolian films as a lead, showcasing her range and commitment to promoting Mongolian culture through cinema.
In 2024, the Government of Mongolia recognized her contributions by appointing her as a Cultural Envoy of Mongolia. This honor underscores her efforts to elevate Mongolian culture on the global stage.
2024–25 Mongolian Premier League

The 2024–25 Mongolian Premier League is the 57th season of the Mongolian Premier League, the highest football league in the country. SP Falcons were the defending champions.
Bavarians was relegated from 2023–24 Mongolian Premier League whereby Hunters FC who won the 2023–24 Mongolian First League was promoted. The league also changes their restrictions of foreign imports player from five to six.
All matches were played at the MFF Football Centre in Ulaanbaatar, which has 5,000 capacity.
The number of foreign players is restricted to 6 per team. There are no more additional restrictions. With SP Falcons participating in the AFC competition are allowed to register 10 foreigners.
2023–24 Mongolian Premier League

The 2023–24 Mongolian National Premier League is the 56th season of the Mongolian National Premier League, the highest football league in the country. Erchim FC were the defending champions. The league was known this season as the Mobi Premier League for sponsorship reasons. FC Ulaanbaatar were the eventual champions, winning their second title in club history. Ulaanbaatar City FC withdrew from the league without playing their final three matches. The club's match results were annulled. Khovd FC's Batkhyag Munkh-Erdene was the league's top scorer with 38 goals.
BCH Lions should have been relegated from 2021–22 Mongolian National Premier League but remained in the league after Athletic 220 withdrew.
All matches were played at the MFF Football Centre in Ulaanbaatar, which has 5,000 capacity.
The number of foreign players is restricted to 5 per team. There are no more additional restrictions.
中国电子信息产业集团

中国电子信息产业集团有限公司，简称中国电子、中电集团，是中华人民共和国的一家主要从事网络安全、新型显示、集成电路、高新电子、信息服务等业务的特大型中央企业。
成立于1989年5月，以中华人民共和国电子工业部所属企业为基础组建而成，是中华人民共和国国务院授权国务院国有资产监督管理委员会管理的中央企业。
2005年8月，重组整合中国长城计算机集团公司。2007年，重组整合熊猫电子集团等7家南京企业。2009年，并购冠捷科技有限公司、晶门科技有限公司。2010年，重组整合中国振华电子集团公司。2012年，重组整合成都锦江电器制造有限公司。2012年底，彩虹集团公司整体并入。目前中国电子拥有全资及控股二级企业20家，控股上市公司14家。
公司从2011年起连续8年进入《财富》世界500强榜单，2017年以300.1亿美元营业收入排名第362位，2018年以319.9亿美元营业收入排名第369位。
2021年12月，中国电子集团总部由北京迁至广东深圳南山区，以中电长城大厦A座为临时总部，并将于深圳湾超级总部区建设长期总部大楼。
千里长城

千里长城（朝鲜语：천리장성），是高句丽和高丽在7世纪和11世纪在辽东和朝鲜半岛北部修建的军事防御工事名称。
在高句丽成功抵御隋朝百万大兵的入侵之後，为了防止來自於唐朝的进攻，高句丽631年开始在辽东修建军事防御系统。 工程由渊盖苏文监督于647年完工。当年渊盖苏文杀死了高句丽荣留王，立高宝藏为王，并摄政。
该防御工事北到扶余城（今吉林农安）南到渤海，长约千里。
1033到1044年，高丽德宗下令在朝鲜半岛北部修建长达大约1000里的防御工事以抵御契丹和女真的入侵。该工程在靖宗时期完成。长城由保州东，经威望，沿清川江、大同江上游，向东逾大岭，中经定平（今朝鲜定州），东止于都连浦。从此，清川江和朝鲜古长城成为辽丽的分界线。
明长城

明长城，为明朝从洪武帝至万历帝的二百多年，经过20次大规模的修建，筑成的一条西起甘肃嘉峪关，东至辽东虎山，全长8851.8公里的长城。这也是现在所见到的大部分完整长城。
明太祖朱元璋开始，大修古北口的长城，洪武十四年（1381年）修建老龍頭長城、小河口長城。
明英宗正統七年（1442年）开始，陆续修建辽东镇的辽河西和辽河套一带的长城。
明憲宗成化三年（1467年）辽阳副总兵韩斌负责修建長城。成化十年（1474年）徐廷璋、範瑾督造寧夏河東長城，“自黄沙咀起、至花马池止，长三百八十七里”。夯土長城是明長城的主要部份，夯土墙是以木板作模，内填粘土或灰石，层层用杵夯实修筑成的，每一公尺造價約為一兩銀子。成化十五年（1479年）十一月，筑宁县沿河边墙。
明武宗正德元年（1506年），又筑三十里长城。
明世宗嘉靖十年（1531年）陕西三边总制尚书王琼于内复筑边墙一道。李成梁修建遼鎮長城（九門口長城）。嘉靖二十年（1541年）修“嘉峪关墙一道，南至讨来河十五里，北至石关儿十五里，共三十里。”嘉靖二十三年（1544年），巡抚曾铣在二边以南建造长城。嘉靖三十年（1551年）于北京北部、东部大修长城，至三十四年（1555年）结束。
明穆宗隆慶二年（1568年），戚繼光首創在薊鎮建立包磚長城，加厚城牆，又建空心敵台，能存放兵器火藥，16年內一共建空心敵台1017座。
位于辽宁省的明代万里长城，亦称辽东边墙，东起丹东市宽甸鸭绿江畔的虎山，西至辽宁省绥中县锥子山与河北省明长城相接。
位于河北省的明代万里长城，东起秦皇岛市山海关老龙头，西至河北张家口地区怀安县马市口村进入山西省天镇县界。同时由北京市怀柔区结起一道内长城，经八达岭后进入河北省怀来县，复入北京市门头沟区，然后再进入涿鹿县，至涞源县，由涞源县七亩地村进入山西灵丘县境内。
北京段明长城由河北蓟县进入北京平谷县彰作关，经密云县到怀柔区北京结地区分为两叉，外线长城向北经延庆四海冶由白河堡附近出北京进入河北赤城县境内，内线长城经昌平、延庆、河北怀来县，复入北京门头沟地区，再从东灵山地区出北京市。北京段明长城在明十三陵外存在多道长城。
陝西省長城东起清水营（今陕西府谷县东北），經過府谷縣﹑神木縣﹑榆陽區﹑橫山縣﹑靖邊縣﹑吳起縣﹑定邊縣七縣區。西至花马池（今宁夏盐池县东北）。成化年間由延绥镇巡抚都御史余子俊率领将士4万人历时3月筑成。
宁夏位於黄河河套，自古為兵家必争之地。《读史方舆纪要》称其为“关中之屏蔽，河陇之上噤喉”。寧夏长城位于黄河之东，所以被称为“河东墙”，每隔30里修筑一军堡，每隔60里筑一城。明朝中葉後放弃内蒙古河套平原，退守宁夏。
明廷在青海浩門城、門源城、永安城皆修建有長城，长约360公里。至今大都损毁严重。
大俠霍元甲 (歌曲)

《大俠霍元甲》（又名：万里长城永不倒）是1981年香港麗的電視首播的同名電視劇《大俠霍元甲》的主題曲，由黎小田作曲、盧國沾填詞、奧金寶編曲，並由葉振棠主唱。旨在配合該劇中霍元甲尚武強國的主題，表現中國由衰微到覺醒的轉變。
隨著《大俠霍元甲》於1983年成為首部被引進中國大陸的播出的香港電視劇，其主題曲很快掀起中國內地特別是非粵語地區的觀眾對香港及粵語的興趣，亦促進了粵語流行音樂的普及。
2000年，獲廣東皮卡王影業有限公司（國際PKW）出品的電視劇《霍元甲》沿用為主題曲，由主演趙文卓以國語演唱。
2009年，該曲在中宣部推薦100首愛國歌曲中排第68位，成為唯一入選的粵語歌曲。
2012年，香港亞洲電視（其前身即麗的電視）慶祝成立五十五周年，決定以之為台歌。
2015年电影《港囧》的片尾出现了该歌曲的片段。
2017年江蘇衛視春晚致敬港劇30年由苗僑偉/黃日華/馬德鐘/羅嘉良聯合演唱(另～古巨基/周慧敏聯合演唱許願)。
2019年，该曲入选中宣部庆祝中华人民共和国成立70周年优秀歌曲100首，成爲唯一入選的粵語歌曲。
2020年中央广播电视总台春节联欢晚会上，成龍獻唱了此歌曲。由於正值2019－2020年新型冠狀病毒肺炎事件期間，歌詞“問我國家哪像染病”引起爭議。
2022年香港第五波疫情期间，香港電台及廣州廣播電視台联合制作一首抗疫MV《同心抗疫永不倒》，即改编自该曲。演唱者包括徐小明、黎子流、黃俊英、曾小敏、歐凱明、梁玉嶸、黎駿聲、蘇春梅、李淑勤、彭熾權、虎艷芬、伍珂玥、交通國、羅家英、莫華倫、區瑞強等。
嘉峪关

嘉峪关位于甘肃省嘉峪关市峪泉镇嘉峪关村，是明长城西端的第一重关，也是古代“丝绸之路”的交通要衝。
嘉峪关关城位于嘉峪关最狭窄的山谷中部，地势最高的嘉峪山上，城关两翼的城墙横穿沙漠戈壁。嘉峪关以地势险要，巍峨壮观著称于世，被称为「天下第一雄關」。与千里之外的「天下第一關」——山海关遥相呼应，闻名天下。
现在关城以内城为主，周长640米，面积2.5万平方米，城高10.7米，以黄土夯筑而成，西侧以99999块砖包墙。东西城垣开门，东为光化门，西为柔远门。均筑瓮城。嘉峪关内城墙上还建有箭楼、敌楼、角楼、阁楼、闸门楼共十四座，是长城众多关城中保存最为完整的一座。
这里还有中国第一个全面、系统的展现长城文化的专题博物馆——长城博物馆。
在嘉峪关流传一个歌颂古代工匠的传说。相传明正德年间，有一位名叫易开占的修关工匠，精通九九算法，所有建筑，只要经他计算，用工用料十分准确和节省。监督修关的监事管不信，要他计算嘉峪关用砖数量，易开占经过详细计算后说：“需要九万九千九百九十九块砖。”监事管依言发砖，并说：“如果多出一块或少一块，都要砍掉你的头，罚众工匠劳役三年。”竣工后，只剩下一块砖，放置在西瓮城门楼后檐台上。监事管发觉后大喜，正想借此克扣易开占和众工匠的工钱，哪知易开占不慌不忙的说：“那块砖是神仙所放，是定城砖，如果搬动，城楼便会塌掉。”监事管一听，不敢再追究。这块砖就一直放在原地，名為定城磚，此砖仍保留在嘉峪关城楼之上。
慕田峪长城

慕田峪长城是中国万里长城的其中著名一段，位于首都北京市怀柔区的军都山中，是明长城北京段的重要组成部分，也是北京旅游的一个胜地，2002年被评为4A级景区，2011年被评为国家5A级旅游景区，现仍有一部分尚未开发，不对游客开放。每年都会有大量中外游客慕名攀登。
慕田峪长城的历史要追溯至北齐长城，当时在这里为了抵御北方游牧民族就大规模的修葺了长城防御体系，明朝立国后朱元璋派大将徐达在居庸关和古北口之间设立防御，于是在北齐长城的遗址上新建了长城，永乐二年建关取名慕田峪关，明末大将戚继光等在此守卫京师时多次对慕田峪长城进行了加固。由于战略地位重要以及多次修缮，慕田峪长城成为了明长城保留最为完好的部分之一。新中国建立以来经过多次修复如今成为了长城在北京地区的一处代表性段落。
慕田峪长城景区距离北京城区约73千米，据怀柔城区16千米，怀黄公路从景区西南侧穿过，并在交叉口建有慕田峪环岛。环岛旁边建有地下停车场和旅游广场，慕田峪旅游公路将环岛与慕田峪村和登长城的台阶相连。有旅游摆渡车在旅游广场和登城台阶间往返运行，票价为人民币15元。另外景区内有两条架空索道提供，游人能够在索道上体会到慕田峪长城的地势险峻与磅礴气势。
有两家公司开通了开往慕田峪长成的直通车，分别是慕巴士和赞巴士。
安多宁长城

安東尼長城（英語：Antonine Wall，拉丁語：Vallum Antonini，又译安多宁边墙） 位于今日苏格兰境内，在羅馬帝國君主安敦宁·毕尤在位时兴建（始建于142年，建成于154年）。它西起克莱德河河口，东至福斯湾，全长63公里，高约3米，宽5米，将当时南部属古罗马管辖的不列顛尼亚和北部的喀里多尼亞（蘇格蘭在羅馬時代的古名）隔开，并通过其北方的深沟来协助保证安全。
安东尼长城位于克莱德湾和福斯湾之间。他有一个石头的地基以及一面青苔石建成的墙。每两英里有一个堡垒，自北向南这座长城由一条深沟、一堵墙和用作军事的道路构成。
罗马帝国君主安敦宁·毕尤于约公元142年下令建设安东尼长城。当时的罗马帝国的不列颠总督乌尔比库斯，来监督建造，花费了12年左右才建造完成。这个长城自克莱德湾附近的西邓巴顿郡的旧基尔帕特里克到福斯湾附近的博内斯（英语：Bo'ness）共计长63公里，它取代了南方的哈德良长城，扩张罗马帝国的版图和统治地位，作为不列颠尼亚的边境。不过，即使罗马人为了保护自己的路线，在安东尼长城以北的苏格兰北部建立了许多堡垒和临时营地，但他们并没有再向北征服喀里多尼亞人，以至于安东尼长城经常遭受攻击。罗马人称安东尼长城以北为喀里多尼亞，尽管有时可以指哈德良长城以北的广大地区。 安东尼长城要比哈德良长城要短，而且是用青苔石建成的，但仍然是一个令人印象深刻的成就。塔楼的石头地基和翼墙表明，原计划是建立一个类似哈德良长城的石墙，但很快这个计划就被放弃。竣工后，安东尼长城就像一个土堆一样，大约4米高，用分层的草皮构成，北部偶尔有些深沟，南方就是罗马大道。罗马人本来计划每10公里建造一座堡垒，但很快就被修改为每3.3公里为一座，所以最后建成了整整19个堡垒。保存最好的，也是最短的堡垒之一是粗糙之堡（英语：Rough Castle Fort）。除了那些堡垒，还至少有9个更小的小堡，非常可能是每1.6公里一个，这也是原始方案的一部分，只不过后来其中一些被更大的堡垒取代了。如今最明显的小堡就是金内尔（Kinneil）小堡，在整个长城偏东的地方，博内斯附近。 除了长城本身在东部和西部都有可以被视为前哨站和（或）补给设施的堡垒外，长城本身也是。另外在卡斯岭（Gask Ridge）地区的一些堡垒也发挥了作用，例如阿多克堡（英语：Ardoch fort），斯兰瑞斯堡（英语：Strageath），贝尔塔堡，或许Dalginross和卡吉尔堡也发挥了那样的作用。
这座长城建成八年后，罗马军团向南退到哈德良长城，就被放弃了，随着时间的推移，一些操着布立吞亚支语言的人在这里定居，他们就像一个缓冲带，后来那里被称为“古老的北方之地（英语：Hen Ogledd）”。公元197年这里经过一系列的攻击后，罗马帝国皇帝赛维鲁于同年到达喀里多尼亚（今苏格兰）前线，并且修复了安东尼长城。虽然重新收复安东尼长城的时间仅仅持续了几年，但这座长城有时候还被罗马的历史学家称为赛维鲁之墙（Severan Wall），这导致了一些后世学者，如比德误以为安东尼长城是哈德良长城的一部分。
在一些中世纪的史料中，例如约翰·福尔登（英语：John of Fordun）所编写的编年史中，这座长城就被称为格吕默堤（Gryme's dyke）。福尔登说：“这个名字来自法克哈尔（Farquahar）的儿子，虚构的国王因格纽斯（Eugenius）的祖父”。随着时间的推移，逐渐演变成了“格雷厄姆堤”（Graham's dyke），在博内斯附近的城墙上还能够发现这个名字的名字，并与格雷厄姆家族（英语：Clan Graham）有联系。值得注意的是“格雷厄姆”在苏格兰一些地区是魔鬼的昵称，因此格吕默堤也就成了“恶魔堤”，同样的在德国南部也有一个被称为“托于菲尔斯毛尔（Teufelsmauer）”（意为恶魔墙）的古罗马边墙（英语：Limes）。格里姆尔和格里姆是奥丁或沃登的别称，或许是想要在极短时间内完成工程，因而赐名。这个名称与多次在英格兰早期城墙发现的“格里姆渠（英语：Grim's Ditch）”相似，例如：瓦灵福德附近，巴尔顿汉姆和伯克翰斯德之间。在安敦宁·毕尤之后，其他使用过的名字有：毕尤墙、安敦宁堡垒。 赫克托在1527年所著的《苏格兰通史》中称其为“阿伯康之墙”，复述了这座城墙被格雷厄姆摧毁的故事。
英国政府于2003年首次正式将安东尼长城作为世界遗产候选地提名至联合国教科文组织。自2005年以来，苏格兰政府就一直支持这项提名，并在2006年得到了苏格兰文化部长帕特里夏（英语：Patricia Ferguson）的支持。2007年1月，英国对此进行官方提名，并于同年5月再次呼吁苏格兰议员们支持这一提名。2008年7月7日，安东尼长城被列为世界遗产“罗马帝国的边境”，尽管在文本中有提及，但并没有出现在联合国教科文组织的世界遗产地图上。
苏格兰历史环境局负责管理长城沿线的几个遗址：
任何景点都无人值守，并适时开放。
最早系统性绘制的安东尼长城地图是由威廉·罗伊（英语：William Roy）在1764年完成的，他是英国地形测量局的先驱。他提供了遗迹准确的位置、详细的图纸和被破坏后的发展情况，他留下的地图和图纸，现在是这件事唯一可靠的记录。
这座北方长城出现在沙特克里夫（英语：Rosemary Sutcliff）的一些历史演义小说中：例如在《马主的印记》（The Mark of the Horse Lord）中是罗马的一个全功能前哨站，在《边疆之狼》（Frontier Wolf）中是一座废墟。
长城马拉松

长城马拉松是传统上每年5月第三个星期六在北京东长城天津段黄崖关一带举办的一年一度马拉松比赛。因它首先于1999年开始，积累了数百参与者。作为本地组织的活动，它提供了全套的赛跑选择，包括全马（42.2公里）、半马（21.1公里）、10公里和5公里。除了主马拉松外，半马、10公里和5公里一直举办到2012年。2013年首次使用8.5公里的“募捐长跑”取代了5公里和10公里。这对参与者来说比传统马拉松艰难得多，有5,164个石阶，多有陡峭的上下坡。
首个和最长的国际马拉松跑完全是在中国长城。路线穿过长城在北京东北120公里密云区北一段的司马台和长城在北京东北125公里滦平县多山地区段的金山岭。
由于极端的路线条件，被认为是最具挑战性的冒险马拉松之一。包含20000多个无情的石阶，许多从几厘米到40多厘米高度不等，与许多原来的部分相比多一点瓦砾，及在世界上最古老和最知名的结构之一不少于30公里的奔跑经历。
路段上长城的一小部分已经恢复，大部分长城仍处于原始状态，处于废墟之中。跑步者会遇到松动的石头、碎石、失踪的台阶、摇摇欲坠的墙壁以及自然被树木和植物所占据的部分。跑步者必须格外小心，因为在比赛过程中的赛段上，必须离开长城，沿着墙边的小径跑，以避免极度危险。跑步者身体要健康，体形要特别好，因为这项马拉松可能非常艰苦。赛跑的每一赛段将提供不同的挑战。建议训练，以帮助您的身体准备好这项比赛。
中国长城马拉松各赛段高度不同，从起点的200米（约650英尺）到东20楼的最高点。被石头拱卫的塔沿着长城分布，间距约200到300米。石阶和走道随着地面的上下轮廓连接塔。
这对跑步者产生的影响类似于间歇训练，需要努力攀登，随后是恢复期。作为长城的准备工作的一部分，定期培训受到高度推荐。
所有赛跑都有10小时限制，开始时间约上午6时，下午4时截止。参赛者必须保持速度高于路线的时间限制才能完成比赛。
关键字： 赛事纪录
2003年，因严重急性呼吸系统综合症流行病疫情，信天翁冒险马拉松取消了长城马拉松。
胜者是萨尔瓦多·卡尔沃，3小时23分10秒的成绩将之前的路线纪录打破了4分钟。
2008年5月17日，周六：上届纪录又被打破，这次是首次参加长城马拉松的墨西哥人罗穆亚尔多·桑切斯·加里塔。他的完赛时间是3小时18分48秒。场上最快的女人是南非人莉恩·朱尔，以4小时9分10秒完赛。
2009年5月16日，周六：四个距离跑有1,363个跑者。40多个国家参赛。
2010年5月15日，周六：来自世界各地的创纪录的1,748名参赛者跑了四个路程跑。
2011年5月21日，周六
2012年5月18日，周六：最快的马拉松跑者是：
2013年5月18日，周六：最快的马拉松跑者是：
半马由乔弗雷·德比尔德令以1小时38分56秒赢得。
2014年5月17日，周六
2015年的比赛在5月16日周六举办。
2019年的赛事在5月18日周六举行。
因2019冠状病毒病疫情，2020年的赛事取消。
因2019冠状病毒病疫情，2021年的赛事取消。
因2019冠状病毒病疫情，2022年的赛事取消。
中国西北地区

西北地区，出自《后汉书·窦融列传》「伐北开西」，是中国西北内陆的一个区域，地理上包括河西走廊、青藏高原北部、内蒙古高原西部、柴达木盆地和新疆大部分的广大区域。通常简称“大西北”、“蒙新”或“西北”。
中華人民共和国四大地理区划中的包括内蒙古、甘肃省、青海省、宁夏回族自治区、新疆维吾尔自治区。中国区域地理分类中依据自然和人文的西北地区是指长城、祁连山、昆仑山以北的地区，包括新疆维吾尔自治区大部、甘肃省黄河以西地区、宁夏回族自治区北部、内蒙古自治区全境。
西北地区主要地形包括阴山山脉，黄土高原、河套平原、宁夏平原、河西走廊、吐鲁番盆地、准噶尔盆地、塔里木盆地、塔克拉玛干沙漠、祁连山脉、天山山脉、阿尔泰山脉、阿尔金山脉、昆仑山脉等。
西北地区深居内陆，再加上高原山地对海洋气流的阻挡，干旱是主的要自然特征，沙漠和戈壁廣布，大部分地区为温带大陆性气候，气温的日较差、年较差大，降水稀少且自东向西递减，东部年降水量僅400毫米，西部減少到200毫米，降水最少的吐鲁番盆地年降水量僅50毫米。
西北地区河流多为内流河，且多为季节性河流，塔里木河为中国最大的内流河。额尔齐斯河是中國唯一注入北冰洋的河流，西北地區的湖泊有青海湖、扎陵湖、鄂陵湖、察尔汗盐湖、博斯腾湖、罗布泊、阿克赛钦湖、赛里木湖、艾比湖、乌伦古湖、吉力湖、艾丁湖等。
西北地区是中国通往中亚、西亚、欧洲的重要渠道，高速公路有连霍高速、京新高速、京藏高速、青银高速等。铁路有包兰铁路、陇海铁路、兰新铁路等。
中华人民共和国国家级典型地震遗址列表

国家级典型地震遗址，是中国地震局根据《中华人民共和国防震减灾法》认定的历史地震遗存。国家级典型地震遗址要求具有防震减灾科学研究价值、防震减灾宣传教育作用和对当代及后代防震减灾的借鉴意义。
1997年12月，第八届全国人大常委会第二十九次会议通过了《防震减灾法》，首次提出建立国家级典型地震遗址。2001年，重庆黔江小南海古地震遗址成为了全国首个国家级典型地震遗址，之后又相继批复设立了永胜红石崖大地震“天坑”遗址等5处典型地震遗址。
当前，中华人民共和国有4个省级行政区拥有国家级典型地震遗址。其中，山东、宁夏各有2处，而重庆、云南均占1处。
1997年12月29日，第八届全国人民代表大会常务委员会第二十九次会议审议通过了《中华人民共和国防震减灾法》，经时任国家主席江泽民签署主席令公布，自1998年3月1日起施行。该法内容涵盖地震防灾、备灾、救灾、赈灾等部分。其中，此法第四十二条载明，“国家依法保护典型地震遗址、遗迹。典型地震遗址、遗迹的保护，应当列入地震灾区的重建规划。”有学者指出，该条款作为“国家级典型地震遗址”评定的基础法源，使得典型的地震遗址、遗迹依法受到保护。
2001年，经中国地震局批准，确定黔江小南海古地震遗址为首个国家级典型地震遗址。2005年，永胜红石崖大地震“天坑”遗址经审议获批为第二处国家级典型地震遗址。其后的2006年、2007年和2008年又进行了三轮评选，共将四处保护地列为国家级典型地震遗址。至此，中国地震局设立的国家级典型地震遗址共达6处。
根据中国地震局的有关规定，国家级典型地震遗址应当符合以下标准之一：
根据《防震减灾法》之要求，在确定典型地震遗址、遗迹时，任何部门、单位和个人都可向震区县级以上人民政府提出保护典型地震遗址、遗迹的建议，再由县级以上人民政府地震行政主管部门将意见集中汇集，经由专家论证，将论证结果报中国地震局批准。经批准后，方可公布为“国家级典型地震遗址”。
全国人大常委会编订的《防震减灾法释义》中指出，“典型地震遗址、遗迹属于国家永久性保护的重要历史文化遗产，任何单位和个人都有依法保护的义务。”有研究者认为，国家级典型地震遗址对于探寻地震规律、监测预报、防震减灾具有重要意义。使用考古学方法研究地震历史，有助于地震考古学的形成。中国社会科学院考古研究所研究员叶茂林表示，对地震遗址的考古工作“不仅有助于认识地震变化发展的规律，而且能够通过研究这些规律，推算今后发生地震的概率，为地震预报提供一些重要的参考数据。”四川大学教授林向则认为，“对古代遗址、村落、墓葬等考古资料水平或垂直分布的变化进行判别，不失为研究历史地震的有效切入点。”
《防震减灾法》第四十三条及其第二款对破坏国家级典型地震遗址的行为作出了罚则规定，各级地震行政主管部门可对破坏遗址之行为处以最高十万元的罚款，并依法追究刑事责任。但也有报道指，部分国家级典型地震遗址的保护状况堪忧，正遭受着自然风化及人为破坏双重威胁。有记者发现，一些地震断层遗址沟壑甚至被附近村民开垦种上了庄稼。亦有地方地震部门呼吁应重视保护地震遗址，并指下一步会将遗址进行封闭式重点保护，或者建立地震遗址博物馆。
海拔

海拔（英語：altitude），对应英语术语还可翻译为高度或深度，这个术语的定义基于了所用语境（航空，几何，地理考察，体育，大气压力，等等）。作为一般性定义，高度就是一个点或物体与一个参考基准面之间通常在垂直或“向上”方向的距离测量。在“向下”方向的垂直距离测量一般称为深度。这个参考基准面通常是根据语境而变化的。这个术语最常用于一个位置距离海平面的高度，通常以平均海平面做标准来计算为平均海拔；在地理学中，更偏好对此使用术语相对高度（英語：elevation）。
不同的海域的海平面高度是不一样的，如巴拿马运河的太平洋側海平面比大西洋側海平面高20厘米。
高海拔之戀II

《高海拔之戀II》（英語：Romancing In Thin Air）是杜琪峯執導、韋家輝與遊乃海編劇、古天樂、鄭秀文领衔主演的香港愛情電影，香港、中國內地於2012年2月9日情人節檔期同步上映。
片名中的「II」，杜、韋兩人表示是呼應回片中的戲中戲名字。
天王巨星的邁克（古天樂飾）在與同是飾演影星的未婚妻（高圓圓飾）的世紀婚禮上，殺出民工張行（王寶強飾）於婚禮上搶婚，令邁克大受挫折心灰意冷，避世到云南香格里拉，邂逅在當地開旅館的阿秀（鄭秀文飾），展開一段海拔三千米高的崇高愛情故事。
鄭秀文為她和古天樂主演的電影《高海拔之戀Ⅱ》獻聲，這也是Sammi繼發表《水舞間》主題曲《Water Of Love》後首次發表新歌。
主题曲《Do Re Mi》由林夕填詞、羅大佑作曲，兩位華語樂壇神級人物再度聯手，創作這首唯美隽永的情歌，這也是Sammi與羅大佑首度音樂上的合作。
導演韋家輝讓影片《高海拔之戀Ⅱ》故事發生在遠離都市塵囂、聖潔夢幻的香格里拉，男女主角在這裡經歷了一場令人窒息的浪漫邂逅，Sammi飾演的女主角苦苦等待森林遇險後失踪的戀人，與為愛療傷而來到香格里拉的男主角萌生了感情，故事中的每一個人都陷在深重的寂寞中，然而他們卻都來到了海拔三千八百米的浪漫之地，尋找愛的見証、再次燃起對愛的希望，《高海拔之戀Ⅱ》承載了2011年關於浪漫愛情片的最高期待。
《Do Re Mi》的歌名暗合了電影中的一個情節，失踪的戀人留下了一架鋼琴，Do Re Mi三個音階已經變得不準，但女主角卻不願把他們調準，只為完整地保留一份關於男主角的回憶。另外「Do、Re、Mi」亦可說是「Do Remember Me（要記得我）」的縮寫，這樣一說就更有意思了。
導演韋家輝說這是一部拍給有故事的人看的電影，真正經歷過沉淀過的人更能明白其中的感動。
如今Sammi的歌聲已經能將那份欲說還休的刻骨演繹的十分動人，歌曲中鋼琴的旋律緩緩流淌，林夕娓娓道來愛情裡最珍貴的那份静候與執著。
半屏山

半屏山，位於台灣高雄市境內，左營、楠梓兩區交界之處，蓮池潭之東北邊，與龜山隔潭對峙，是一座呈東北—西南走向的小山，向東南傾斜約30-35度，西北側坡度較緩，海拔曾經高約二百三十三公尺，最長約兩千五百公尺，最寬約有八百公尺，主要由石灰岩之珊瑚礁石灰岩及上新—更新世青灰色泥岩偶夾薄砂岩層之古亭坑層組成。
半屏山這個名字的由來，在《鳳山縣采訪冊》裡的記載有提到：「....平地突起，形如列幛、如畫屏，故名。為聖廟左翼，蓮花潭直逼山下，又如展旂，故亦名旂山。」，因為半屏山是傾斜的台地狀孤丘單面山，其外形不但很像被斧頭削去一半，遠遠看去，也像展開的屏風旗幟，所以就有了半屏山的稱呼。
半屏山自古即是著名景點，並以「屏山塔影」聞名。由於半屏山的造型奇特，因此從古到今，產生許多關於半屏山的傳說。但由於山上的石灰岩已遭水泥廠開挖多年，目前半屏山不但高度變低，最高處只剩 181 公尺，樣貌也與以往大不相同，原本具有的特色至今已看不大出來了。
高雄捷運於左營＝世運兩站間，設有穿越半屏山之全線唯一山岳隧道，全長756公尺。世運站於設計階段時，曾暫名為半屏山站。
源自台語「半爿」（puànn-pîng），就是「半邊」的意思，後來雅化成同音的「半屏」。新北市瑞芳區另有一山稱為「半平山」，語源相同。
半屏山地質主要屬古亭坑層沉積岩，沉積之時氣候較冷，沒有珊瑚礁生長；後來因造山運動而使沉積層隆起，水深變淺，並接著氣候轉暖，高雄石灰岩開始生成。於一百三十萬年前全球海進期，珊瑚礁垂直生長，形成高雄石灰岩中部及下部，之後，因海水面之上升趨緩，珊瑚礁側向生長，遂生成上部高雄石灰岩及半屏山、大小崗山石灰岩，接著因大量碎屑物進入而結束了珊瑚礁生長，進而沉積崎腳層。高雄石灰岩之估算沉積速率為一千年1.72公尺。因此珊瑚要生成半屏山石灰岩，需要長達數萬年的時間。
早在清朝時期半屏山下都是鑿石場和煉灰場（以石灰石煉製石灰），除了供當地使用外，並以牛車載運銷售他地，範圍從左營沿海線北到臺灣府城（今臺南市），南到阿猴城（今屏東市），開採咾咕石也從半屏山延伸到蛇山及壽山下（內惟埤）。
1917年日本淺野水泥工廠完工，并開採水泥。壽山由日本政府開採，二戰結束後半屏山則設置建台水泥、東南水泥和正泰水泥廠並且取得開採權，整個煉灰的工廠和鑿石場漸漸消失，成為以後的水泥廠。
民國50年（1961年）6月4日，半屏山發生山崩，造成42人死亡，也造成台鐵縱貫線鐵路被掩覆變形約1000公尺，鄰近崩塌地400公尺面積約15萬平方公尺之農田被破壞；而1966年8月22日又發生一次山崩，崩塌規模較前次小。半屏山的地質是傾斜之石灰岩覆蓋於泥岩上，由於石灰岩是強度及透水性相當高的岩層，而其底下之泥岩是強度及透水性皆低的地層。
下雨時雨水會下滲到石灰岩及泥岩之交界面再向下流動，使得泥岩表面由於吸水軟化而更弱，因此石灰岩與泥岩之交界面就容易形成山崩之滑動面。當山腳下之石灰岩，被水泥公司逐漸採去做水泥原料之後，其底部之支撐漸漸減弱，終於無法負荷其上方之重量而下滑。
自從該次山崩後，在取得軍方同意開放後水泥公司改變了採石方法，改採由上而下逐次開採，因此已無重大山崩事故再發生。
過去為因應經濟發展的需要，半屏山曾是國內重要的石灰礦區，經長期採礦挖掘的結果，原有自然生態遭嚴重破壞，原本特殊的山形也不復在。半屏山的採礦權於1997年終止，隨後進行礦區植生綠化。半屏山之西北麓由高雄市政府設置自然公園，東南麓除護坡植生綠化外，亦由水泥業者開挖滯洪沉砂池以確保水土安全。沉砂池於2006年由高雄市政府規劃成立半屏湖溼地公園。
內政部在 2011 年 9 月 20 日核定設置「壽山國家自然公園」，壽山國家自然公園籌備處並於 11 月 1 日進駐，同年的 12 月 6 日舉行壽山國家自然公園的開園典禮，第一座國家自然公園便就此誕生，也將臺灣的國家公園體系帶入另一個新階段。
依照《水土保持法》規定，半屏山礦區於民國八十六年（1997年）中止採礦後，大部分仍為裸露地，為避免表土於暴雨時隨地表逕流排放至下游地區造成災害，原半屏山舊礦區應辦理善後水土保持處理，於各集水分區下方設置沉沙滯洪池。
有效的總滯洪量約二十萬立方公尺，該滯洪量應可承受重現期五十年不同降雨延時之單獨暴雨事件；至於重現期一百年至兩百年，則約尚可分別承受降雨延時六小時及四小時之單獨平均暴雨事件，其累積雨量分別為四百零二毫米及三百六十四毫米。
半屏湖濕地乃原半屏山舊礦區停止開採後，執行礦區水土保持計畫所規劃之滯洪沈砂池。2005年高雄市水利技師公會受託進行「建臺水泥公司邊半屏山南麓沈砂池兼作濕地公園之可行性評估」，結果認為實質可行，於是2006年高雄市政府進行規劃成立「半屏湖濕地公園」。
原滯洪沈砂池滯洪池位於東北—西南走向之半屏山麓下，池頂標高約16至18公尺，總面積約7.8公頃，若包含週邊陸域所需的生態緩衝區、教育解說系統及維修動線等，合計約為12公頃。目前有五座滯洪沉砂池，作為人工濕地工程之規劃設計。
以前半屏山並不是現在這個樣子，不知道哪一天起，半屏山的山腳下突然出現一位賣湯圓的老人。他做生意的方式非常奇怪，一文錢，只能買一粒湯圓，兩文錢兩個，三個不用錢。這個消息很快就傳遍鄰里，大家都爭相來吃這位老人賣的湯圓，當然，每個人都是直接買三顆，沒有一個人是只付一文錢的。雖然大家從不曾看過這位老人買過任何做湯圓的材料，不知道這些湯圓從哪裡來，但因為湯圓實在太便宜，大家也不去在意。
有一天，有位年輕人走到這個湯圓擔子，雖然他有足夠的錢，卻只拿出了一文錢買湯圓。即使老人不斷的慫恿買三顆不用錢，比起用一文錢買一顆要更划算，年輕人依然不為所動，最後仍用一文錢買了一粒湯圓，連買了五次。
事實上，那名老人是位仙人，是為了尋找心地善良的人作為徒弟，才打扮成老人。因此仙人便收年輕人為徒弟，領著這位年輕人，緩緩升天了。至於其他人吃的湯圓，其實是山上的泥土做成的，當大家發現這一切時，整座山也已經被吃掉一大塊了。剩下的模樣，就是缺了一半的半屏山。而被吃掉的部分，就是今日高鐵左營站、世運場館和大中路以北的左營、仁武地區。
在半屏山洞裡住了位和尚，靠著石縫裡湧出的白米過日子。這石縫說來奇妙，每天湧出的白米正好夠他一天的食量。有一天，和尚起了貪念，把石縫挖大，希望湧出更多的白米。沒想到這一挖，石縫卻再也湧不出米來，氣得和尚暴跳如雷。這一跳居然把山給跳崩了，使得半屏山變成今天的奇形怪狀。
半屏山原本是一座高峻雄偉的山嶽，可是心胸狹窄，對於「打狗山」被稱為「群山主峰」，心中很不是滋味，於是他強邀打狗山比個高低。幾天下來，半屏山越長越高，竟然撞上天庭，玉皇大帝一怒之下，叫雷公把它轟下，雷公拿起雷鎚一敲，轟隆一聲，囂張的半屏山從此成了「半身不遂」的怪模樣。
很久以前，有一女二男的仙人相約下凡，女的美麗嬌豔，男的一個年輕英俊，另一個則是滿頭銀髮的仙翁。後來，老少兩位仙人都愛上仙女，在爭風吃醋下大打出手，結果老仙翁道行高深，一劍把年輕仙人劈成兩半。這場惡鬥驚動了天帝，一氣之下把三位仙人貶為山嶽，仙女化為「鳳山」，老仙翁化為「旗後山」，至於那位被劈掉半邊身子的年輕仙人，就是現在的「半屏山」。
傳說半屏山上住有靈獸和滅火神解山王，靈獸曾鳴叫示警，解山王則滅火，使居民逃離火災。日後，居民因此豎立其泥像，以守護半屏山。
半屏山上遺留許多日治時期的戰備設施遺跡，分別屬於高雄要塞防禦設施，高雄要港(左營軍港)水道設施及日本海軍第六燃料廠於二戰時期設置的疏散工場。
Tanggula Mountains

The Tanggula (Chinese: 唐古拉山, p Tánggǔlāshān, or 唐古拉山脉, p Tánggǔlāshānmài), Tangla, Tanglha, or Dangla Mountains (Tibetan: གདང་ལ་།, w Gdang La, z Dang La) is a mountain range in the central part of the Qinghai-Tibet Plateau in Tibet. Administratively, the range is in the Nagqu Prefecture of the Tibet Autonomous Region, with the central section extending into the Tanggula Town and the eastern section entering the Yushu Tibetan Autonomous Prefecture of Qinghai province.
Tanggula is the source of the Ulan Moron and Dangqu Rivers, the geographic headwaters of the Yangtze River. It functions as a dividing range between the basin of the Yangtze in the north and the endorheic basin of northeastern Tibet in the south.
The elevations of the main ridge average over 5,000 m (16,404 ft). The Yangtze River originates in this mountain range; Geladandong, 6,621 metres or 21,722 feet high, located in Tanggula Town, is the tallest peak in the range.
The Qinghai-Tibet Highway and the Qinghai-Tibet Railway cross the Tanggula Mountains at Tanggula Mountain Pass. This is the highest point of the Qinghai-Tibet Railway, and the highest point of any railway in the world, at 5,072 metres (16,640 feet) above sea level. On account of snow and occasional road accidents, highway closures and concomitant traffic delays are not uncommon.
The mountains lie within the Tibetan Plateau alpine shrub and meadows ecoregion.