davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
Languages of Sri Lanka

The main languages spoken in Sri Lanka are Sinhala and Tamil. Several languages are spoken in Sri Lanka within the Indo-Aryan, Dravidian, and Austronesian families. Sri Lanka accords official status to Sinhala and Tamil, with English as a recognised language. The languages spoken on the island nation are deeply influenced by the various languages in India, Europe and Southeast Asia. Arab settlers and the colonial powers of Portugal, the Netherlands and Britain have also influenced the development of modern languages in Sri Lanka. See below for the most-spoken languages of Sri Lanka.
As per 2016, the Sinhala language is mostly spoken by the Sinhalese people, who constitute approximately 74.9% of the national population and total about 16.6 million. However, around 87% of the population are able to speak Sinhala. It uses the Sinhala abugida script, which is derived from the ancient Brahmi script. About 300 of the Veddah people, totaling barely 2,500 in 2002, speak the Veddah language, of which the origin is debated. The Tamil language is spoken by native Sri Lankan Tamils and is also spoken by Indian Tamils of Sri Lanka and by most Sri Lankan Moors. Tamil speakers number around 4.8 million (29% of the population), making it the second largest language in Sri Lanka. There are more than 40,000 speakers of the Sri Lankan Malay language.
English in Sri Lanka is fluently spoken by approximately 23.8% of the population, and widely used for official and commercial purposes. It is the native language of approximately 74,000 people, mainly in urban areas. A handful of the 3,400 people of Portuguese descent speak Sri Lankan Portuguese creole.
List of islands of Sri Lanka

Sri Lanka is an island country in the Indian Ocean. There are also a number of smaller islands around Sri Lanka, most abundantly in the north and eastern parts of the islands. The most prominent islets are west of the Jaffna Peninsula in the Northern Province. Many of these islands were given Dutch names during the Dutch colonial period, only a few of these names are still in use today.
Sri Lanka has a total area of 65,610 km, with 64,740 km of land and 870 km of water, and a coastline that is 1,340 km long. The main island of Sri Lanka has an area of 65,268 km and is the 25th largest island in the world by area. Dozens of offshore islands account for the remaining 342 km of area.
Forts in Sri Lanka

Forts in Sri Lanka date back thousands of years, with many being built by Sri Lankan kings. These include several walled cities. With the outset of colonial rule in the Indian Ocean, Sri Lanka was occupied by several major colonial empires that from time to time became the dominant power in the Indian Ocean. The colonists built several western-style forts, mostly in and around the coast of the island. The first to build colonial forts in Sri Lanka were the Portuguese; these forts were captured and later expanded by the Dutch. The British occupied these Dutch forts during the Napoleonic wars.
Most of the colonial forts were garrisoned up until the early 20th century. The coastal forts had coastal artillery manned by the Ceylon Garrison Artillery during the two world wars. Most of these were abandoned by the military but retained civil administrative officers, while others retained military garrisons, which were more administrative than operational. Some were reoccupied by military units with the escalation of the Sri Lankan Civil War; Jaffna fort, for example, came under siege several times.
Дълга нощ на музеите

Дълга нощ на музеите (на немски: Lange Nacht der Museen) е културна инициатива, която започва да се провежда от 1997 г. в Берлин, а впоследствие намира отзвук и продължение в други европейски градове.
Събитието се организира по 2 пъти в годината (в края на януари / началото на февруари и в края на август) от множество музеи, галерии, Берлинския планетариум и други културни институции, които едновременно откриват врати за нощни посещения с цел да привлекат повече, както и по-млада аудитория.
Освен културните институции, градският транспорт също функционира през цялата Дълга нощ на музеите. Картата, осигуряваща достъп до музеите и галериите, същевременно играе ролята и на транспортен билет по всеки от единадесетте културни маршрута, на които е разделен Берлин.
Инициативата, която е започната от кмета на Берлин Клаус Воверайт, се оказва толкова успешна, че се разпространява както в други градове на Германия като Дюселдорф, Касел, Кьолн, Мюнхен, Щутгарт, така и в други европейски градове: в Париж, под името Бяла нощ (Nuit Blanche), в Амстердам като museums-n8, в Познан и други полски градове като Нощ на музеите (Noc Muzeów). Още се организира в Австрия, Южен Тирол и Лихтенщайн, а в Швейцария – в Базел, Берн, Люцерн, Сент Гален и Цюрих.
В България такова събитие се провежда за първи път в Пловдив под името Нощ на музеите и галериите, като началото е поставено на 30 септември 2005 г. и съвпада със сезона на „Есенния салон на изкуствата“ в града. Градове-партньори са Пазарджик и Стара Загора. През следващата 2006 г. инициативата се провежда и в София, където тя ежегодно се случва през май.
ТАБСО

ТАБСО (съкратено от Транспортно-авиационно българо-съветско общество, известно също като Български въздушни линии ТАБСО), е бивша авиокомпания в България, предшественик на авиокомпания „Балкан“.
Първият петгодишен план на Народна република България предвижда увеличаване на вътрешните линии до 2365 километра, външните – до 4565 километра, преустройство на летищата, увеличаване на самолетния парк с до 80%, обучение и квалификация на персонала. С ресурсите на българската държава и кратките срокове това е счетено за неизпълнимо.
Затова на 3 ноември 1948 г. в Москва се подписва междуправителствена спогодба със СССР за създаване на смесеното дружество (общество на руски език) Транспортно-авиационно българо-съветско общество (ТАБСО). Българската страна предоставя летища, сгради и летателен персонал и техническо обслужване. От страна на Съветския съюз се осигуряват самолети, резервни части, оборудване и наземна техника. Създаденото дружество има акционерен капитал 864 хил. лева.
Официално ТАБСО започва да функционира от май 1949 г. За главен директор е назначен руснакът Евгени Багно, а за главен пилот Евгени Сиротин. Пристигналите от СССР 8 броя нови Ли-2п започват редовни полети от 1 август 1949 г. От средата на лятото въздушната дейност на Дирекция „Въздушни съобщения“ и ТАБСО се дублира. Голяма част от вече подготвените български летци преминават на работа в ТАБСО и практически още от есента на 1949 г. външните линии са поети от новата авиокомпания.
Още до края на годината печалбата на ТАБСО е повече от планираните 13 млн. лева, до края на Първата петилетка превозът на пътници е увеличен 2,5 пъти, а на товари – 3 пъти.
След 5-годишна дейност ТАБСО прекратява дейността си и чрез държавното предприятие Българска гражданска авиация „Балкан“ продължава развитието на гражданската авиация в страната, ставайки в продължение на десетилетия неин национален авиопревозвач.
Филмът Бъди щастлива Ани от 1961 г. е свързан с работата на ТАБСО.
Транспорт в Белград

Белград има развита мрежа от пътища с различни видове обществен и частен транспорт. Общественият транспорт в Белград включва автобуси (118 градски линии и повече от 300 крайградски линии), трамваи (12 линии) и тролейбуси (8 линии) .
Белград е известен със задръстванията си, тъй като пътната мрежа не е достатъчно развита, за да отговаря на нуждите на града. Налице е остър проблем с малкия брой мостове. Белград е един от малкото европейски градове с население над 1 милион жители без метро.
Общественият транспорт в стролицата на Сърбия включва автобуси, трамваи и тролейбуси. Планира се изграждането на лекорелсово метро, но към 2019 г. изпълнението на проекта все още не е започнато. Белград има проблеми със задръстванията, особено в следобедните часове.
Превозните средства са собственост на местна компания за обществен транспорт (ГТК „Белград“) или частни фирми, които се занимават само с превози. Транспортните билети могат да бъдат закупени по павилиони в целия град. Еднократен билет може да бъде закупен от водача на по-висока цена. Могат да се закупят и месечни билети, валидни за неограничен брой пътувания през месеца по всички линии, обхванати от интегрираната тарифна система.
Автобусните линии се обслужват от:
ГТК „Белград“ принадлежи на градската управа, а тези автобуси често са наричани „градски“ или „държавни“. Дружеството е единственото, което се занимава с транспорт до средата на 90-те години, когато официално се появяват и други превозвачи (частни). На градско ниво, компанията има 141 дневни и 27 нощни линии. Нощните линии се обслужват предимно от „частни“ автобуси.
Първият трамвай по улиците на Белград се появява през 1892 година. Към 2019 г. има 11 трамвайни и 7 тролейбусни линии, всички принадлежащи на ГТК „Белград“.
Микробусите са сравнително нови вид транспортно средство в Белград, те се появяват през 2007 година. Към 2019 г. има 7 маршрута с табела Е пред номера на маршрута. Този вид обществен транспорт е с по-високо качество. Микробусите превозват по-малко на брой пътници, на са по-бързи и са климатизирани. Цената на билета е по-висока от тази на автобусния транспорт. Има и специална микробусна линия A1, която превозва пътници от площад Славия до летище „Никола Тесла“.
Лекорелсовият транспорт, или така нареченото леко метро, е възприет като алтернатива на по-скъпата класическа метросистема. Официалното име е Белградско леко метро. В центъра на града се предвижда изграждането на три линии с възли за прекачване. Проучванията показват, че капацитетът на проекта ще бъде недостатъчен за град с такива размери.
На 1 септември 2010 г. е въведен в експлоатация градския електрически влак БГ ВОЗ, който използва съществуващата железопътна линия. Първоначално градът използва железопътната линия между станциите Нови Белград и Панчевски мост, а на 15 април 2011 г. трафикът е разширен до районите Земун и Батайница (крайните северозападни райони на Белград), като дължината на експлоатирания участък е 23 километра. Капацитетът на градската железница е около 2700 пътници на час, като се предвижда в пиковите часове интервалът между влаковете да бъде 15 минути.
Урна

Урна е кръгла или друга форма, обикновено продълговат съд със затворена кухина на върха, често подобен на ваза.
Традиционните урни са изработени от различни материали (керамика, дърво, камък, метал), декорирани. Урните са често използвани в погребението на починалия, като в тях се слага прахът на умрелия след кремацията му.
Урна е и вид кутия, в която се събират бюлетините при провеждане на гласуване.
Контролен списък за достъп

Контролен списък за достъп (на английски: Access control list, съкратено ACL) в телекомуникационните мрежи означава списък за контрол на достъпа. ACL е набор от правила, указващи какви ограничения да бъдат налагани върху трафика, преминаващ през дадено устройство. Обикновено ACL се слага на порт на устройство, като се избира кой трафик, преминаващ през порта, да ограничава контролният списък за достъп – входящия или изходящия. Различните производители на устройства използват различен формат на изписване на ACL. Мрежовият администратор може да въвежда ACL през текстов интерфейс, а може да се въвежда и през уеб интерфейс. Например следният ACL е в Cisco формат:
ACL е приложен на входа на порт на комутатор. Правилата се прилагат ред по ред от горе надолу. Първият ред разрешава на устройството с IP адрес 10.0.0.2 достъп до TCP порт 80 на произволни адреси. Вторият ред забранява достъпа на устройството с адрес 10.0.0.2 до мрежа 192.168.0.0/24. Третият ред позволява всякакъв друг трафик.
Сфигмоманометър

Сфигмоманометър е апарат за измерване на артериалното кръвно налягане. Състои се от маншет, който се слага на ръката на пациента, устройство за нагнетяване на въздух в маншета и манометър, измерващ налягането на въздуха в маншета.
Кръвното налягане на човека се измерва обикновено в брахиалната артерия на ръката.
Перде

Перде и завеса са два вида свободно висящ текстил, закачен в горния край на различни устройства, осигуряващи движение встрани по корниз или спускане и вдигане. Предназначени са да закриват прозорци, ниши, помещения, сцени и др.
Съществуват различни техники, механизми и корнизи, осигуряващи движението на пердетата и завесите. Когато платът е захванат и в долния край, т.е. не е свободно падащ, тогава устройството се нарича щора.
Пердето се прави от прозрачен или полупрозрачен плат, който пропуска светлина и служи за декоративно покриване на прозорците.
Пердетата са с изключително разнообразие на цветове, форми и декоративни елементи.
Завесата е от по-плътен плат, непропускащ светлина. Функцията ѝ освен декоративна е да затъмнява, както и частична шумо- и топлоизолация, осигурявайки комфорт в помещението.
Театралните завеси се изработват обикновено от тежък плътен червен плат, често със златисти ресни покрая.
Завеса от изкуствена водоустойчива материя се ползва в баните, за да не се мокри помещението при ползване на душа.
Балдахинът (на френски: baldaquin) е вид вътрешна декорация от плат, който се слага около и над легло или трон. Балдахинът може да е от всякакъв плат (подобен на перде или завеса), а закрепването може да подвижно или фиксирано. При леглата служи и за предпазване от комари, поради което често се поставя на детски легла.
Враг с партиен билет

„Враг с партиен билет“ е устойчив клиширан израз, намерил живителна среда в Съветския съюз.
След победата на Съюзниците и в частност на Червената армия във Втората световна война се разпространява и придобива гражданственост и в бившите страни от т.нар. Съветски блок. В България след нейното обявяване за народна република, най-известният „враг на народа“, при това с партиен билет, е Трайчо Костов.
Терминът се ражда след победата на т.нар. Октомврийската революция в Русия. В страната е наложен болшевишки терор върху всякакви другомислещи, обявен индоктринално като „диктатура на пролетариата“. Забранени са всякакви форми на политически живот в страната като е наложен принципа на единоначалие в управлението на СССР – държава с една партия. Този обществен модел предпоставя целия социален живот в т.нар. социалистическо общество да се води като вътрешнопартиен. По една или друга причина, следствие от така възприетия обществен модел, членове на партията се оказват много „врагове на народа“.
Още през 1920-те години в СССР започва борба за наследството на Ленин – вътрешнопартийната битка за това кой Intuitu personae ще оглави партията, а с това и държавата. Следват редица разгорещени чистки на „народни врагове“. През 1930 г. излиза съветският филм „Партиен билет“ със сюжет, представящ това обществено явление в Съветския съюз.
През 1930-те години във връзка с разправата на Сталин с неговите вътрешнопартийни противници изразът придобива и идеологическа окраска. Най-изявените „врагове с партиен билет“ от времето на т.нар. „Голяма чистка“ са Николай Бухарин, Григорий Зиновиев, Лев Борисович Каменев и Леон Троцки.
Лотариен билет

„Лотариен билет“ (на английски: Lottery Ticket) е американска комедия от 2010 година на режисьора Ерик Уайт, във филма участват Бау Уау, Брандън Т. Джаксън, Натури Наутън, Кийт Дейвид, Чарли Мърфи, Гбенга Акинагбе, Тери Крюз, Лорета Девайн и Айс Кюб. Филмът е пуснат на 20 август 2010 г., получи смесени отзиви от критиците и спечели $24 милиона.
Билет за отиване

„Билет за отиване“ е български телевизионен игрален филм (драма) от 1978 година, по сценарий на Янко Станоев и режисура на Иван Касабов. Оператор е Ивайло Тренчев. Музиката е на композитора Кирил Цибулка, а художник е Димитър Минев.
Филмът е направен по едноименния разказ на Янко Станоев.
Риболовен билет

Риболовният билет (билет за любителски риболов) е документ, който дава право за извършване на любителски (спортен риболов) във вътрешните водоеми на страната реки, язовири, езера, река Дунав и Черно море. Билетът за любителски риболов е личен и поименен и не може да се преотстъпва на трети лица. Издава се за срок една седмица, един месец, шест месеца и една година.
Издава се и се презаверява от оторизиран държавен орган (от 2007 г. това е Изпълнителната агенция по рибарство и аквакултури) срещу заплащане на такса. За хора с увреждания и деца до 14 години риболовният билет е безплатен.
United States House Committee on Transportation and Infrastructure

The U.S. House Committee on Transportation and Infrastructure is a standing committee of the United States House of Representatives.
The Committee on Transportation and Infrastructure was formerly known as the Committee on Public Works and Transportation from 1975 to 1994, and the Committee on Public Works between 1947 and 1974.
Under the Legislative Reorganization Act of 1946 the Committees on Public Buildings and Grounds (1837–1946), Rivers and Harbors (1883–1946), Roads (1913–1946), and the Flood Control (1916–1946) were combined to form the Committee on Public Works. Its jurisdiction from the beginning of the 80th Congress (1947–1948) through the 90th Congress (1967–1968) remained unchanged.
While these four original committees retained their separate identities, they were reduced to subcommittees. Additional subcommittees were formed for issues on Beach Erosion, 80th Congress (1947–1948) and for Watershed Development, 86th–90th congresses (1959–1968). Special Subcommittees included those: to Investigate Questionable Trade Practices, 80th Congress; to Study Civil Works, 82nd Congress (1951–1952); on the Federal-Aid Highway Program, 86th–90th congresses; and on Economic Development Programs, 89th–90th congresses (1965–1968). Ad Hoc Committees were established on Montana Flood Damage, 88th Congress (1963–1964); on Appalachian Regional Development, 88th–90th congresses; and on the 1967 Alaska Exposition, 89th Congress.
Resolutions electing members: H.Res. 13 (Chair), H.Res. 14 (Ranking Member), H.Res. 38 (R), H.Res. 40 (D)
There are six subcommittees:
Resolutions electing members: H.Res. 14 (Chair), H.Res. 15 (Ranking Member), H.Res. 79 (D), H.Res. 80 (R), H.Res. 913 (R)
Resolutions electing members: H.Res. 9 (Chair), H.Res. 10 (Ranking Member), H.Res. 62 (D), H.Res. 63 (R), H.Res. 384 (D), H.Res. 1173 (D)
Sources: H.Res. 24 (Chair), H.Res. 25 (Ranking Member), H.Res. 57 (D), H.Res. 68 (R), H.Res. 712 (D), H.Res. 1037 (R)
Sources: H.Res. 6 (Chair), H.Res. 45 (D), H.Res. 51 (R)
Andante ticket

Andante is a public transport ticketing system used in and around Porto, Portugal. It started operation in November 2002 at Metro do Porto stations and is now a cross-network ticket used on the Porto Metro, selected bus and train routes and the Funicular dos Guindais cable railway.
Two types of card are currently in use:
Occasional tickets can be bought at the terminals in stations. Ticket machines can recharge both kinds of ticket, although Gold tickets can only be purchased in Lojas Andante (Andante Shops). Tickets can also be recharged at MultiBanco ATMs. When purchasing tickets, passengers must select how many zones the card will allow travel within. The minimum Z2 (2 zone) ticket allows travel for 1 hour after validation, with allowed travel time increasing for each valid zone purchased.
Unlike others ticket zoning systems, Andante zones are not concentric. This makes the system slightly fairer, but also slightly more complicated. To travel within the same zone or up to one neighbouring zone you need Z2 ticket, the more zones you need to cross, the higher the Z ticket you need. Although with Andante Occasional you can use your tickets in any zones, with Andante Gold you must choose in advance which zones you will be travelling in.
The system uses ISO/IEC 14443 type B for communication between card readers (check-in points, automatic vending machines, vending stores and controller handsets) and the card itself. The system is entirely contactless, with validation activated by holding the ticket a short distance in front of the reader for about a second. Teams of ticket inspectors make random checks across the network with hand-held ticket readers.
From July 2021, the system was extended to allow use of contactless payment cards.
Ticket Granting Ticket

In some computer security systems, a Ticket Granting Ticket or Ticket to Get Tickets (TGT) is a small, encrypted identification file with a limited validity period. After authentication, this file is granted to a user for data traffic protection by the key distribution center (KDC) subsystem of authentication services such as Kerberos. The TGT file contains the session key, its expiration date, and the user's IP address, which protects the user from man-in-the-middle attacks. The TGT is used to obtain a service ticket from Ticket Granting Service (TGS). User is granted access to network services only after this service ticket is provided.
দুর্গা অষ্টমী

দুর্গা অষ্টমী বা মহা অষ্টমী হল দেবী দুর্গার উপাসনায় হিন্দুদের দ্বারা উদযাপিত নবরাত্রি উৎসবের অষ্টম দিন। পূর্ব ভারতে, দুর্গা অষ্টমী পাঁচ দিনব্যাপী উদযাপিত দুর্গাপূজা উৎসবের অন্যতম শুভ দিন। ঐতিহ্যগতভাবে, হিন্দু পরিবারগুলোতে এই উৎসবটি ১০ দিন ধরে পালন করা হয়, তবে প্যান্ডেলগুলোতে যে আসল পূজা হয় তা ৫ দিন ধরে (ষষ্ঠী থেকে শুরু করে) অনুষ্ঠিত হয়। ভারতে, এই পবিত্র উপলক্ষে হিন্দুরা উপবাস করেন। লোকেরা এই দিনে লোকনৃত্য গরবা করতে এবং রঙিন পোশাক পরতে একত্রিত হয়। এই দিনটি অস্ত্র পূজার (অস্ত্রের আনুষ্ঠানিক উপাসনা) জন্যও পরিচিত; এই দিনে দুর্গার অস্ত্রের পূজা করা হয়। এই দিনে অস্ত্র বা সমরকলার ব্যবহার চিহ্নিত করতে উপলক্ষটি বীর অষ্টমীকেও উপস্থাপিত করা হয়।
নবরাত্রি বা দুর্গাপূজা উদযাপনের অষ্টম দিন দুর্গাষ্টমী বা দুর্গা অষ্টমী নামে পরিচিত। এটি মহাষ্টমী নামেও পরিচিত এবং হিন্দু ধর্ম অনুসারে এটি অন্যতম শুভ দিন। এটি হিন্দু বর্ষপঞ্জি অনুসারে আশ্বিন মাসের উজ্জ্বল চন্দ্র পাক্ষিক অষ্টমী তিথিতে পড়ে।
এটি বিশ্বাস করা হয় যে কিছু অঞ্চলে, দেবী চামুণ্ডা এই দিনে দুর্গার কপাল থেকে আবির্ভূত হয়েছিলেন এবং চণ্ড ও মুণ্ড এবং রক্তবীজ (মহিষাসুরের সহযোগী অসুর)কে বিনাশ করেছিলেন। মহাষ্টমীতে দুর্গাপূজার সময় ৬৪ জন যোগিনী ও মাতৃকার (দুর্গার রূপ) পূজা করা হয়। ভারতের বিভিন্ন অঞ্চলে মাতৃকার তাৎপর্য বিভিন্নভাবে ব্যাখ্যা করা হয়।
দুর্গাপূজার সময় যে অষ্ট শক্তির পূজা করা হয় তারা হলেন ব্রাহ্মণী, মহেশ্বরী, কৌমারী, বৈষ্ণবী, বরাহী, নরসিংহী, ইন্দ্রাণী এবং চামুন্ডা। মাসিক দুর্গাষ্টমীতে প্রতি মাসে মা দুর্গার আচার-অনুষ্ঠান পালন করেন। তবে নবরাত্রির সময়, যখন তাঁর নয়টি রূপের পূজা করা হয়, দুর্গা অষ্টমীকে চৈত্র নবরাত্রির সময় অষ্টম দিনে এবং পরবর্তীকালে শারদীয়া নবরাত্রিতে পূজা করা হয়।
উত্তর ভারতে উদ্ভূত দুর্গা অষ্টমীর সাথে সম্পর্কিত একটি ঐতিহ্য হলো কন্যা পূজা নামে একটি অনুষ্ঠানের মাধ্যমে কন্যাকে (যুবতী মেয়েদের) সম্মান জানানো। একদল অবিবাহিত মেয়েকে (পাঁচ থেকে সাত জন) সম্মান জানাতে তাদের বাড়িতে আমন্ত্রণ জানানো হয়। এই ঐতিহ্যটি এই বিশ্বাসের উপর ভিত্তি করে যে এই যুবতী মেয়েদের প্রত্যেকে পৃথিবীতে দুর্গার মহাশক্তিকে প্রতিনিধিত্ব করে। মেয়েদের দলটিকে তাদের পা ধুয়ে (কাউকে স্বাগত জানানোর জন্য ভারতে একটি সাধারণ অনুষ্ঠান) তাদের বাড়িতে স্বাগত জানানো হয় এবং তারপরে আরতি ও পূজার অন্যান্য অনুষ্ঠান করা হয়। আচার অনুষ্ঠানের পরে, মেয়েদের মিষ্টি এবং খাবার খাওয়ানো হয় এবং ছোট উপহার দিয়ে সম্মানিত করা হয়।
Kekecapan

Kekecapan asalna tina kecap (kaucap, kaomongkeun) dirajék dwipurwa binarung rarangkén tukang -an (Rdp-an). Kecapna sorangan ngandung harti bagéan kalimah anu bisa madeg mandiri sarta ngandung harti nu tangtu. Sajalantrahna mah kekecapan téh nyaéta kecap-kecap anu geus jadi kailaharan atawa kecap-kecap matok anu geus jadi ucapan kabiasaan. Kekecapan nyaéta kecap-kecap atawa gundukan kecap anu geus jadi omong-omongan atawa kailaharan, hartina langsung atawa henteu ngandung harti injeuman. Kekecapan ilaharna mangrupa kaayaan hiji jalma, ngaran tradisi kagiatan atawa kecap-kecap nu geus jadi kailaharan.. Kekecapan jeung babasan mibanda sasaruaan, nyaéta pada-pada mangrupa kecap kantétan atawa gundukan kecap. Bédana téh kekecapan mangrupa gundukan kecap nu geus jadi kailaharan tapi teu ngandung harti injeuman, ari babasan mangrupa gundukan kecap nu geus jadi kailaharan bari ngandung harti injeuman. Conto babasan dinangna néngné = dipiara atawa dipikanyaah, teu éléh géléng = teu éléh kakuatan, paéh pikir = euweuh kahayang.
Nyaéta sajumlah kecap nu sakurang-kurangna mibanda salah sahiji ciri ieu di handap:
Nyaéta sajumlah kecap anu mibanda salah sahiji ciri ieu di handap:
Nyaéta sajumlah kecap anu umumna miboga salah sahiji ciri ieu di handap:
Nyaéta sajumlah kecap anu umumna miboga ciri-ciri di antarana:
Sudaryat nétélakeun sawatara ciri-ciri kekecapan di antarana:
Numutkeun Sudaryat, aya 727 kekecapan nu geus didaftarkeun. Béréndelanana geus dibukukeun dina buku Pakeman Basa Sunda Ulikan Idiomatik Sunda yasana Yayat Sudaryat.
کیئرلیوروک قلعہ

کیئرلیوروک قلعہ (انگریزی: Caerlaverock Castle) اسکاٹ لینڈ کے جنوبی ساحل کی جانب ڈمفریس اور گیلووے سے 11 کلومیٹر جنوب میں واقع ایک قلعہ ہے۔ یہ قلعہ اپنی تکونی طرزِ تعمیر اور شاندار آرکیٹکچر سے اہل فن کو اپنی جانب متوجہ کیے ہوئے ہے۔ یہ قلعہ کی تعمیر تیرہویں صدی میں شروع ہوئی اور اسے میکسویل خاندان نے تعمیر کرایا تھا۔ اسکاٹ لینڈ کی آزادی کی جنگوں کے دوران انگریزوں نے اس خالی قلعے پر اس وقت قبضہ جمایا جب میکسویل خاندان نے اسے خالی کر دیا تھا۔ تیرہویں صدی سے سترہویں صدی تک مختلف شاہانِ اسکاٹ لینڈ نے اس قلعے کی تزئین و آرائش کا کام جاری رکھا۔ آج اس قلعے کو قومی ثقافتی ورثے اور ان تاریخی عمارات میں شمار کیا جاتا ہے، جنہیں دیکھنے کے لیے دنیا بھر سے سیاح آتے ہیں، کیونکہ اس کی طرزِ تعمیر دنیا بھر میں منفرد و انوکھی ہے۔
قلعہ تورنا

قلعہ تورنا جسے پرچنڈ گڑھ بھی کہا جاتا ہے بھارتی صوبہ مہاراشٹر کے ضلع پونہ میں واقع ایک بڑا قلعہ ہے۔ اس کی تاریخی اہمیت یہ ہے کہ سنہ 1646ء میں شیواجی نے اس قلعہ کو سب سے پہلے حاصل کیا تھا، اس قلعے پر قبضے کے وقت شیواجی محض سولہ برس کے نوجوان تھے۔ قلعہ تورنا کی اس فتح نے شیواجی کے لیے مرہٹہ سلطنت کے قیام کی راہ ہموار کرنے میں اہم کردار ادا کیا تھا۔ یہ قلعہ سطح سمندر سے 1403 میٹر (4603 فٹ) بلندی پر واقع ہے، اس پورے ضلع میں اتنی بلندی پر کوئی قلعہ نہیں ہے۔ قلعہ کا نام مراٹھی زبان کے دو لفظ "پرچنڈ" (بہت بڑا) اور "گڑھ" (قلعہ) سے مل کر بنا ہے۔
عام روایت کے مطابق ہندو دیوتا شیو کے ماننے والوں نے تیرہویں صدی عیسوی میں اس قلعے کو تعمیر کیا تھا۔ مینگھائی دیوی کا مندر جسے تورناجی مندر بھی کہتے ہیں، قلعہ کے صدر دروازے کے قریب ہی واقع ہے۔ سنہ 1646ء میں شیواجی نے محض سولہ برس کی عمر میں اس قلعہ پر قبضہ کیا اور یوں مرہٹہ سلطنت کے قیام کے لیے قبضہ کرنے والے قلعوں میں یہ سب سے پہلا قلعہ کہلایا۔ شیواجی نے قلعہ پر قبضہ کرنے کے بعد اس کا نام بدل کر قلعہ تورنا کر دیا اور قلعہ میں متعدد عمارتیں اور برج تعمیر کروائے۔
اٹھارہویں صدی عیسوی میں چھترپتی شیواجی کے فرزند سمبھاجی کے قتل کے بعد مغلیہ سلطنت نے اس قلعے کو فتح کر لیا۔ اس وقت کے مغل شہنشاہ اورنگ زیب عالمگیر نے اس قلعہ کا نام بدل کر فتوح الغیب رکھا جو اس بات کا صریح اعلان تھا کہ اس قلعے کو فتح کرنے میں مغلوں کو سخت دشواری پیش آئی ہے۔ تاہم معاہدہ پورندر کے بعد مرہٹہ سلطنت کو یہ قلعہ واپس دے دیا گیا۔
قلعہ تورنا شہر پونہ کے جنوب مغرب میں پچاس کلومیٹر دوری پر مغربی گھاٹ سہیادری سلسلہ کوہ پر واقع ہے۔ پونہ شہر سے ستارا روڈ پر چلتے ہوئے نسراپور سے دائیں جانب مڑیں تو وہاں سے پینسٹھ کلومیٹر کی مسافت ہے۔ ضلع پونہ کا یہ سب اونچا قلعہ ہے۔
ابو سعید گورگانی

ابو سید ضریر گورگانی 9ویں صدی عیسوی کا مسلمان ریاضی دان اور فلکیات دان تھا ، جس کا تعلق گورگان ، ایران سے تھا ۔ اس نے اک مقالہ جیومیٹری اور دوسرا خط نصف النہار کی اشکال پر لکھا تھا ۔
سوماومشی خاندان

سوماومشی (آئی اے ایس ٹی: سوماومشی، "قمری خاندان") یا کیشاری (آئی اے ایس ٹی: کیساری) خاندان 9ویں اور 12ویں صدی کے درمیان مشرقی ہندوستان میں موجودہ اوڈیشا کے کچھ حصوں پر حکومت کی۔ ان کے دارالحکومتوں میں یایاتی نگر (جدید بنیکا) اور ابھینو-یایاتی نگر (جدید جاجپور) شامل تھے۔
سوماومشیوں کا تعلق پانڈوومشیوں سے ہو سکتا ہے، جنھوں نے وسطی بھارت میں دکشن کوسل علاقے پر حکومت کی۔ انھیں غالباً کلاچوریوں نے اس علاقے سے نکال دیا تھا، جس کے بعد انھوں نے بھوما کاراؤں کی جگہ لے کر موجودہ اوڈیشا میں کلنگ اور اتکل کے علاقوں کو فتح کیا۔
سوماوامشیوں نے اوڈیشا میں آرٹ اور فن تعمیر کا ایک نیا انداز متعارف کرایا اور ان کی حکمرانی نے خطے میں بدھ مت سے برہمنیت میں ایک قابل ذکر تبدیلی دیکھی۔ سوماومشی حکمرانی 12ویں صدی کے اوائل میں ختم ہوئی، جب مشرقی گنگا حکمران اننتھ ورمن چوڈا گنگا نے ان کے علاقوں پر قبضہ کر لیا۔
سوماومشی خاندان - انگریزی ویکیپیڈیا کے صارفین
تھورنبری، ساؤتھ گلوسٹرشائر

تھورنبری انگلینڈ کے جنوبی گلوسٹر شائر یونٹری اتھارٹی کے علاقے میں ایک بازار کا شہر اور سول پارش ہے جو برسٹل سے تقریباً 12 میل (19 کلومیٹر) شمال میں ہے۔ 2011ء کی مردم شماری میں اس کی آبادی 12,063 تھی۔ یہ 2019ء میں 12,459 پر رکھا گیا تھا۔ تھورنبری بلوم ایوارڈ یافتہ شہر میں ایک برطانیہ ہے جس کا اپنا مقابلہ ہے: تھورنبری ان بلوم۔ "تھورنبریگ" کے گاؤں کے ابتدائی دستاویزی ثبوت 9ویں صدی کے آخر کے ہیں۔ ڈومس ڈے بک نے "ٹرنبیری" کی ایک جاگیر کو نوٹ کیا جس کا تعلق ولیم دی فاتح کی ساتھی فلینڈرز کے ماٹلڈا سے ہے، جس میں 104 رہائشی ہیں۔
نوولتھک اور کانسی کے زمانے میں تھورنبری کے علاقے میں انسانی سرگرمیوں کے شواہد موجود ہیں، لیکن رومن کی موجودگی کا ثبوت 260-348 عیسوی کے 11,460 رومن سکوں کے تھورنبری ذخیرہ تک محدود ہے، جو 2004ء میں مچھلی کے تالاب کی کھدائی کے دوران ملا تھا۔ "تھورنبریگ" کے گاؤں کے ابتدائی دستاویزی ثبوت 9ویں صدی کے آخر کے ہیں۔ ڈومس ڈے بک نے "ٹرنبیری" کا ایک جاگیر نوٹ کیا جس کا تعلق ولیم دی فاتح کی ساتھی ماٹلڈا آف فلینڈرس سے تھا جس میں 104 رہائشی تھے۔
اسٹرلنگ قلعہ

اسٹرلنگ قلعہ (انگریزی: Stirling Castle) اسٹرلنگ میں واقع اسکاٹ لینڈ کے بڑے اور اہم قلعوں میں سے ایک ہے۔اسے بارہویں صدی کے ابتدائی عشرے میں تعمیر کیا گیا تھا جبکہ توسیعی کام زیادہ تر 1490ء سے 1600ء کے درمیان کیا گیا۔ یہ قلعہ کیسل ہل کی اونچی نیچی گھاٹیوں پر قائم چہار اطراف سے بیرونی حملہ آوروں کے خلاف مضبوط حصار باندھے ہوئے ہے۔ اسکاٹ لینڈ کی جنگ آزادی کے دوران اسے فوجی چھاؤنی کی حیثیت حاصل رہی۔ اس قلعے میں گریٹ ہال اور رائل پیلس بھی ہے، جو اسے جداگانہ حیثیت دیتا ہے۔
پکا قلعہ

پکا قلعہ (سندھی: پڪو قلعو)‏ پاکستان کے صوبہ سندھ کے شہر حیدرآباد میں واقع ایک تاریخی قلعہ ہے، جو اپنی منفرد تاریخی اہمیت اور تعمیراتی طرز کے لیے مشہور ہے۔ یہ قلعہ میر غلام شاہ کلہوڑو نے 1768ء میں تعمیر کیا تھا اور اسے کلہوڑا خاندان کے دورِ حکومت کی یادگار سمجھا جاتا ہے۔
پکا قلعہ کی تعمیر میر غلام شاہ کلہوڑو نے سنہ 1768ء میں کی، جب حیدرآباد کو سندھ کا دار الحکومت بنایا گیا۔ قلعہ کے مضبوط اور بلند دیواریں اسے سندھ کے دیگر قلعوں سے منفرد بناتی ہیں۔ اس قلعہ کا نام "پکا" اس کی پختہ تعمیر کی وجہ سے رکھا گیا۔ قلعہ کی تعمیر میں اینٹوں اور چونے کا استعمال کیا گیا، جو اس دور کے معیاری تعمیراتی مواد تھے۔
پکا قلعہ کو کلہوڑا اور تالپور خاندان کے ادوار میں سیاسی اور فوجی مرکز کے طور پر استعمال کیا گیا۔ تالپور خاندان نے 1789 میں اسے مزید مضبوط کیا اور حیدرآباد کو اپنا دار الحکومت بنایا۔ قلعہ نے کئی تاریخی جنگوں اور سیاسی تبدیلیوں کا مشاہدہ کیا ہے، جس کی وجہ سے یہ سندھ کی تاریخ میں اہم مقام رکھتا ہے۔
پکا قلعہ آج بھی اپنی اصلی حالت میں موجود ہے اور اسے حکومتِ پاکستان نے قومی ورثہ قرار دیا ہے۔ قلعہ کے اندر کئی عمارتیں اور رہائشی علاقے موجود ہیں، جو اس کی تاریخی اہمیت اور تعمیراتی حسن کو مزید نمایاں کرتے ہیں۔ قلعہ کے اطراف میں بازار اور قدیم طرز کے مکانات بھی موجود ہیں، جو حیدرآباد کی ثقافت کا عکاس ہیں۔
پکا قلعہ سیاحوں کے لیے ایک مقبول مقام ہے، جو اسے دیکھنے کے لیے پاکستان بھر سے آتے ہیں۔ قلعہ کے اندر اور آس پاس کے علاقے میں قدیم ثقافت اور تاریخ کے آثار موجود ہیں، جو سیاحوں کی توجہ کا مرکز بنتے ہیں۔
1990ء کی دہائی میں پکا قلعہ نے ایک اہم سیاسی اور سماجی تنازع دیکھا، جب 1990 میں ایم کیو ایم کے خلاف کارروائیوں کے دوران قلعہ کا محاصرہ کیا گیا۔ اس آپریشن کے دوران قلعہ کے اندر میوزیم کو نقصان پہنچا۔
راجستھان کے پہاڑی قلعے

راجستھان کے پہاڑی قلعے، چھ قلعے ہیں جو شمالی ہندوستان کی ریاست راجستھان میں پھیلے ہوئے ہیں۔ انھیں 2013 میں یونیسکو کی عالمی ثقافتی ورثہ سائٹ کے طور پر نامزد کیا گیا ہے۔ ان پہاڑی قلعوں میں چتور گڑھ میں چتور کا قلعہ ، راجسمند کا کمبلگڑھ قلعہ ، سوائی مادھو پور کا رنتھمبور قلعہ ، جھالاواڑ کا گگرون قلعہ ، جے پور کا آمیر قلعہ اور جیسلمیر کے قلعے شامل ہیں۔ راجستھان میں پہاڑیوں اور پہاڑی خطوں پر ایک سو سے زیادہ قلعے ہیں۔ ان پہاڑی قلعوں کو سلسلہ کوہ اراولی میں پانچویں اور اٹھارویں صدی عیسوی کے درمیان مختلف ریاستوں کے کئی راجپوت بادشاہوں نے تعمیر اور اضافہ کیا۔ جودھ پور میں واقع مہران گڑھ قلعہ ، ایک پہاڑی قلعہ ہے لیکن اسے یونیسکو نے ثقافتی ورثہ کے طور پر تسلیم نہیں کیا۔ ان میں سے کچھ قلعوں میں 20 کلومیٹر طویل تک دیوار یں ہیں۔
چتور قلعہ ،ہندوستان کے سب سے بڑے قلعوں میں سے ایک ہے۔ یہ قلعہ میواڑ کا دار الحکومت تھا اور موجودہ شہر چتور گڑھ میں واقع ہے۔ یہ ایک پہاڑی پر 180 میٹر (590.6 فٹ) پر پھیلا ہوا ہے۔ اس کی اونچائی میں وادی کے میدانی علاقوں سے اونچی ہے جو دریائے بیراچ سے بہتا ہے۔ چتور گڑھ کو اصل میں چتر کٹ کہا جاتا تھا۔ اسے ایک مقامی موری راجپوت حکمران چترانگدا موری نے بنایا تھا۔ ایک روایت کے مطابق اس قلعے کا نام اس کے بنانے والے سے لیا گیا ہے۔
کمبھل گڑھ قلعہ ، جسے ہندوستان کی عظیم دیوار بھی کہا جاتا ہے، اراولی پہاڑیوں کے مغربی سلسلے پر واقع میواڑ کا قلعہ ہے۔ یہ قلعہ دنیا کے سب سے بڑے فورٹ کمپلیکس میں سے ایک ہے۔ ثبوت کی کمی کی وجہ سے قلعہ کی ابتدائی تاریخ کا تعین نہیں کیا جا سکا۔ رانا کمبھا کے نئے قلعے کی تعمیر سے پہلے، ایک چھوٹا سا قلعہ تھا، جو چھوٹے پہاڑی علاقے تک محدود تھا، جس کے بارے میں خیال کیا جاتا ہے کہ موریہ کے بادشاہ سمپرتی نے بنایا تھا اور اسے متسیندرا درگ کے نام سے جانا جاتا تھا۔ جو قلعہ ہم دیکھتے ہیں، وہ سسودیا راجپوت قبیلے سے تعلق رکھنے والے رانا کمبھا نے بنایا تھا۔
آمیر قلعہ ، آمیر میں واقع ہے۔یہ ایک پہاڑی پر بلندی پر واقع ہے اور جے پور میں سیاحوں کی توجہ کا مرکز ہے۔ عنبر ایک یاست تھی، جس پر سوسوات قبیلے کی حکومت تھی۔ عنبر قلعہ اصل میں راجہ مان سنگھ نے تعمیر کیا تھا۔ جئے سنگھ میں نے اسے بڑھایا۔ اگلے 150 سالوں میں پے در پے حکمرانوں نے اس میں بہتری اور اضافہ کیا، یہاں تک کہ 1727 میں جے سنگھ دوم کے زمانے میں کچواہوں نے اپنا دار الحکومت جے پور منتقل کر دیا تھا۔
رنتھمبور قلعہ ایک پہاڑی قلعہ ہے جو رنتھمبور نیشنل پارک کے اندر، سوائی مادھو پور شہر کے قریب واقع ہے۔ یہ ایک مضبوط قلعہ ہے جو راجستھان کی تاریخ کا مرکز رہا ہے۔ اس قلعہ کے مقام پر آٹھویں صدی عیسوی تک ایک بستی تھی۔ خیال کیا جاتا ہے کہ قلعہ چاہمانوں نے تعمیر کیا تھا۔
جیسلمیر قلعہ، جیسلمیر شہر میں واقع ہے۔ خیال کیا جاتا ہے کہ یہ دنیا کے چند "زندہ قلعوں" میں سے ایک ہے، پرانے شہر کی تقریباً ایک چوتھائی آبادی اب بھی قلعے کے اندر رہتی ہے۔ یہ راجستھان کا دوسرا قدیم ترین قلعہ ہے جو 1156 میں بنایا گیا تھا۔
گاگراں قلعہ ایک پہاڑی قلعہ ہے جو جھالاواڑ ضلعمیں واقع ہے۔ یہ قلعہ بیجل دیو سنگھ ڈوڈ (ایک راجپوت بادشاہ) نے بارہویں صدی میں بنایا تھا۔ بعد میں، قلعہ بھی شیر شاہ اور اکبر کے زیر کنٹرول رہا ہے۔ یہ قلعہ دریائے آہو اور کالی سندھ کے سنگم پر بنایا گیا ہے۔ یہ قلعہ تین طرف سے پانی سے گھرا ہوا ہے اور چوتھی طرف ایک کھائی ہے اور اسی وجہ سے اس کا نام "جلادرگ" پڑا۔
Ninth Fort

The Ninth Fort (Lithuanian: Devintas Fortas) is a stronghold in the northern part of Šilainiai elderate, Kaunas, Lithuania. It is a part of the Kaunas Fortress, built in the late 19th century. During the Soviet occupation, the fort was used as a prison and way-station for prisoners being transported to labour camps. After the occupation of Lithuania by Nazi Germany, the fort was used as a place of execution for Jews, captured Soviets, and others.
At the end of the 19th century the city of Kaunas was fortified and by 1890 was encircled by eight forts and nine gun batteries. Construction of the Ninth Fort (its numerical designation having become its name) began in 1902 and was completed on the eve of World War I. From 1924 on, the Ninth Fort was used as the Kaunas Prison.
During the Soviet occupation in 1940–1941, the Ninth Fort was used by the NKVD to house political prisoners pending transfer to Gulag forced labor camps.
During Nazi occupation, the Ninth Fort was a place of mass murder and 45,000 to 50,000 Jews, most from Kaunas and largely the Kovno Ghetto, were transported to the Ninth Fort and murdered by Nazis and Lithuanian collaborators in what became known as the Kaunas massacre.
Notable among the victims was Rabbi Elchonon Wasserman of Baranovitch. In addition, Jews from as far as France, Austria and Germany were brought to Kaunas during the Nazi occupation, and executed in the Ninth Fort. In 1943, the Germans operated special Jewish squads to dig mass graves and burn the remaining corpses. One squad of 64 people managed to escape the fortress on the eve of 1944. That year, as the Soviets moved in, the Germans liquidated the ghetto and what had by then come to be known as the "Fort of Death". The prisoners were dispersed to other camps. After World War II, the Soviets again used the Ninth Fort as a prison for several years. From 1948 to 1958, farm organizations were managed from the Ninth Fort.
In 1958, a museum was established in the Ninth Fort. In 1959, an exhibition was prepared in four cells, telling of the Nazi war crimes carried out in Lithuania. In 1960, the discovery, cataloging, and forensic investigation of local mass murder sites began.
The Ninth Fort museum contains collections of historical artifacts related both to Soviet atrocities and the Nazi genocide, as well as materials related to the earlier history of Kaunas and Ninth Fort. Most exhibits are labelled in English.
The memorial to the victims of Nazism at the Ninth Fort in Kaunas, Lithuania, was designed by sculptor A. Ambraziunas. Erected in 1984, the monument is 105 feet (32 m) high. The mass burial place of the victims of the massacres carried out in the fort is a grass field, marked by a simple yet frankly worded memorial written in several languages. It reads, "This is the place where Nazis and their assistants killed about 45,000 Jews from Lithuania and other European countries."
Media related to IX Fort at Wikimedia Commons
54°56′41″N 23°52′14″E﻿ / ﻿54.94472°N 23.87056°E﻿ / 54.94472; 23.87056
Miran fort

Miran fort aka "Ruins of Milan" (米兰古城遗址) is a ruined defensive structure in Miran, Xinjiang, China. The fort was active during the Tibetan Empire, in the 8th and 9th centuries AD. It is similar in structure to the fort at Mazar Tagh, which was also used by the Tibetan army in the same period. Like the Mazar Tagh site, the excavation of the fort at Miran has yielded hundreds of military documents from the 8th and 9th century, which are among the earliest surviving Tibetan manuscripts, and vital sources for understanding the early history of Tibet.
Aurel Stein was the first archaeologist to study the ruins at Miran systematically. The fort was first visited briefly by Stein on December 8, 1906, during his second expedition. A trial excavation of the fort (site number M.I.) uncovered eight rooms and over a hundred Tibetan woodslips. Stein returned on January 22, 1907, and carried out a thorough excavation of the fort, uncovering 44 rooms (site numbers M.I.i - M.I.xliv) discovering many more Tibetan woodslips, as well as other miscellaneous objects. In 1914, when Stein visited during his third expedition, he concentrated on the other sites at Miran. In the fort Stein found Tibetan documents on wood and paper, fragments with a Turkish runic script, palm-leaf documents inscribed with Brahmi characters and Kharosthi texts on silk. The majority of the manuscript finds from Miran are official Tibetan documents and military information from the fort, written in early Tibetan script on wood or paper, dating from the eighth and ninth centuries. These are some of the earliest examples of the Tibetan script. Manuscripts kept at the British Library include 1,101 wooden documents in the IOL Tib N sequence and 295 paper documents in the Or.150000 sequence. Several artefacts from the fort are now held at the British Museum, in the pressmarks between MAS.590 and MAS.626.
In 1957-58 Professor Huang Wenbi led a team from the Institute of Archaeology, CASS, spending six days at Miran, and a report was published in 1983 describing the fort and two stupa/temple sites, and a number of finds. In 1959 a team from Xinjiang Museum spent ten days in Miran examining the fort, temple site and dwelling areas. A report of their considerable findings was published in 1960. In 1973 another team from the Xinjiang Museum visited the site an investigated the fort, temples and irrigation system. The excavations and the artefacts found in these sites were discussed in an expedition report by Mu Shunying in 1983. The most extensive investigation of the site so far was carried out in 1978-80 by Huang Xiaojing and Zhang Ping of the Xinjiang Museum. Their 1985 report discusses the fort, 8 stupas, 3 temple sites, 2 beacons, dwellings, tombs, a kiln area and a smelting site.
Ratta dynasty

Ratta was a minor dynasty who ruled over the Belagavi region of the Karnataka as a branch of Rashtrakutas. Savadatti (Saundatti), historically known as Sugandavarti was the capital of Ratta dynasty during 875-1250 CE period. Later their capital shifted to Belagavi (Belgaum) which is historically known as Venugrama. Belgaum was the capital of the Rattas during 1210 to 1250 A.D.
Parasgad Fort is a ruined hill fort in the Belgaum district of Karnataka state, India. magnificent fort of Parashghad, dating back to the 10th century and built by famous rulers of Ratta dynasty Parasgad Fort is located about two kilometres south of Saundatti village, and stands on the south-west edge of a range of hills immediately overlooking the black soil plain down below. The hill which measures about 500 metres (1,640 ft) from north to south and about 300 metres (984 ft) from east to west, is irregular, and a good deal is covered with prickly pear and brushwood. Its sides are rocky and almost perpendicular. A deep gorge runs through it.
In 1204, Belgaum Fort was built by chief Jaya Raja, who was also known as Bichi Raja. Later, the Yadavas of Devagiri defeated Rattas and captured the Belgaum Fort. The Belgaum fort (Originally built by the Ratta dynasty, later fortified by Yakub Ali Khan of the Bijapur Sultanate) was well known for its unique building structure and its huge moat surrounding the fort, which made it inaccessible to the enemies. The Belgaum fort served as a bulwark against the attacks of invading armies. It steadfastly held fort as Belgaum played host to a multitude of dynasties, from the Rattas, the Vijayanagar emperors, Bijapur Sultans, Marathas and finally the British. During the freedom movement of India, Mahatma Gandhi was imprisoned here. The inside of the fort is stretched about 1000 yards long and 800 yards broad. The fort was well built as a Military store. An ancient Jain temple (Kamal Basadi) is also present inside the fort.
Belgaum Fort has been ruled by Dynasties such as Kadambas, Rashtra Kutas, Kalyan Chalukyas, Rattas, Bahamanis, Marathas. In the year 1778 it was under Tipu Sultan kingdom. In 1818, Gen. Munro British Officer took over the fort & built houses inside the Fort for Residence of Army Officers.
Rattas were patrons of Jainism. In 11th century AD, Jain saint Munichandra (Acarya, the founder of Ratta-rajya) was a teacher and minister to chief Laksmideva (son of Kartivirya).
9th century BC

The 9th century BC started the first day of 900 BC and ended the last day of 801 BC. It was a period of great change for several civilizations. In Africa, Carthage is founded by the Phoenicians. In Egypt, a severe flood covers the floor of Luxor temple, and years later, a civil war starts.
It is the beginning of the Iron Age in Central Europe, with the spread of the Proto-Celtic Hallstatt culture, and the Proto-Celtic language.
The major Olmec site of San Lorenzo Tenochtitlán in Mesoamerica declined in importance, after having been active since 15th century BC.
See: List of sovereign states in the 9th century BC.
Euphrosyne (9th century)

Euphrosyne (Greek: Εὐφροσύνη; c. 790 – after 836), was a Byzantine empress by marriage to Michael II. She was a daughter of Byzantine emperor Constantine VI, the last representative of the Isaurian dynasty, and his empress Maria of Amnia.
In January 795, Constantine VI divorced Maria and sent her along with Euphrosyne and her sister Irene to a convent on the island of Prinkipo. The Emperor then proceeded to marry his mistress Theodote.
Euphrosyne spent her life in the monastery until c. 823. Michael II had risen to the throne three years before but his dynastic claims were at best shaky. His first wife Thekla died early in the reign and he decided to strengthen his claim by marrying Euphrosyne.
She was thus taken from her convent and entered the court as the new empress, but the highly controversial marriage proved barren. Michael II died on 2 October 829 and was succeeded by Theophilos, his son with Thekla.
As his stepmother, Euphrosyne was still able to take some decisions for the sixteen-year-old emperor. She proclaimed a bride-show for him in 830 and seem to have handpicked her stepdaughter-in-law Theodora. Soon after she retired to a monastery again. Theophanes Continuatus, in the continuation of the chronicle started by Theophanes the Confessor, indicates that Theophilos obligated her to hold on to her monastic vows, ending the religious controversy concerning her presence in court.
Theodora would go on to restore the veneration of icons in the Empire, forbidden since 815, when Leo V the Armenian restarted the Byzantine Iconoclasm. Whether Euphrosyne shared her Iconodule tendencies and picked her for it remains vague.
Euphrosyne appears twice more in the historical record. After rumours reached Constantinople that Theophilos had been killed in his campaign against Al-Afshin in Anatolia, those senators and senior officials opposed to the Emperor did not trouble themselves to discover if the news were true or not and looked for alternative candidates for the throne. Euphrosyne, aware of these political maneuvers, sent a messenger to her stepson advising him to return at once. According to later Arabic and Syriac sources the message read "The Romans who have come have reported that you are killed and they wish to appoint another emperor; come quickly." Theophilos returned.
St. Michael Synkellos records Euphrosyne offering him food, drink and clothing during his imprisonment in 836. Her offer of help to an imprisoned Iconodule again raises the question of her own religious tendencies. Her time of death is not recorded.
ශ්‍රී ලංකාවේ අන්තර්ජාතික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගන

බ්‍රිතාන්‍යය යටත්විජිත සමය තුල බ්‍රිතාන්‍යය පාලකයන් විසින් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාව, ශ්‍රී ලංකාවට හඳුන්වාදෙන ලදී. 19 වන සියවස ආරම්භයේ සිටම ඔවුන් ශ්‍රී ලංකාවේ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාකර ඇති බව මූලාශ්‍ර පෙන්වාදේ. ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාව පැවැත්වීම සඳහා ක්‍රිඩාපිටි කිහිපයක් මුල් අවධියේදී ඉදිකරන ලදී.
ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවේ දියුනුවත් සමඟ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගන දියුනුකරනු ලැබූ අතර ශ්‍රී ලංකාවට අන්තර්ජාතික ක්‍රිකට් කවුන්සිලයේ පූර්ණ සාමාජිකත්වය ලැබීමෙන් පසුව අන්තර්ජාතික සම්මතයන්ට අනුව ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගන නවීකරණය කරන ලදී. වර්ෂ 1981 ශ්‍රී ලංකාවට අන්තර්ජාතික ක්‍රිකට් කවුන්සිලයේ පූර්ණ සාමාජිකත්වය පිරිනැමීමෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකාව හා සංචාරක එංගලන්ත කණ්ඩායම සමඟ පැවැත්වූ මංගල අන්තර්ජාතික ක්‍රිකට් තරඟාවලිය කොළඹදී පවත්වන ලදී. ඒ අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම එක්දින අන්තර්ජාතික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගනය ලෙස සිංහල ක්‍රීඩා සමාජ පිටියත්, ප්‍රථම ටෙස්ට් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගනය ලෙස පී. සරවනමුත්තු ක්‍රීඩාංගනයත් ඉතිහාසයට එක්වන ලදී. එය ලෝකයේ 31 වන හා 53 වන අන්තර්ජාතික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගන වේ.
අරවින්ද ද සිල්වා

පින්නදුවගේ අරවින්ද ද සිල්වා 1965 ඔක්තෝබර් 17 වන දින කොළඹ දී උපත ලැබීය. ශ්‍රී ලංකා මාතාවට ගෞරවය ගෙන දුන් අති මහත් දක්ෂතා රැසක් හිමි කරගත් අනගිභවනීය ක්‍රීඩකයකු ලෙස ඔහුව හැඳින්විය හැකිය.
අරවින්ද ද සිල්වාගේ ටෙස්ට් , ක්‍රිකට් දිවිය ආරම්භවන්නේ 1984 එංගලන්තයේ “ලෝඩ්ස්” ක්‍රීඩා පිටියෙනි. ක්‍රිකට් දිවියේ මුල් අවධියේ දී ඔහුව හඳුනාගනු ලැබුවේ පන්දුවට දැවැන්තව පහර දෙන නමුත් අස්තිර පිතිකරුවකු ලෙසිණි. ඒ නිසාම ඔහුට “Mad Max” යන අනවර්ථ නාමය ලැබුණි. ඔහු ඔහුගේ සුපුරුදු දැඩි ප්‍රහාර ගැන පැවසුවේ එය ඔහුගේ සුපුරුදු ආර බවත් එවැනි ප්‍රහාරයක දී ඔහුට තම පහර ගැන විශ්වාසය ගොඩනැගෙන බවත්ය. එම නිසා ඔහුට එම සුපුරුදු ආර වෙනස් කර ගැනීමට අවශ්‍ය නැති බවත්ය. යමෙකුට පන්දු එවන්නා සිය පාලනයට නතු කරගත හැකිනම් ඔහු එය කළ යුතු බව ඔහුගේ අදහසයි. කුඩා කළ සිටම එය ඔහුගේ ප්‍රතිපත්තිය වූ බව ද ඔහු වැඩි දුරටත් පවසයි.
නමුත් 1995 එංගලන්තයේ කෙන්ට්හි ක්‍රීඩා කළ සාර්ථක පළමු පෙළේ තරඟාවලියකින් පසු ඔහුගේ ක්‍රිකට් දිවියේ සැබෑ පරිවර්තනයක් සිදුවිය. 1996 ලෝක කුසලාන තරඟාවලියේ ඔහු ජයග්‍රාහී බල කණුවක් වූයේ සිය විජයග්‍රාහී ශතකය හා විකට් තුනක් ලබාගෙන ඕස්ට්‍රේලියා‍වට එරෙහිව හොඳම ක්‍රීඩකයා වීමෙනි. එපමණක් නොව ටෙස්ට් තරඟ දෙකකදීම ඒ සෑම ඉනිමකම ඔහු ශතක වාර්තා ඔහුගේ උසස් ජයග්‍රහණයක් වන අතර ඒ අවධියේ දී ඔහුට අභියෝගයක් වූයේ ඉන්දියානු කණ්ඩායමේ සුනිල් ගවස්කාර් හා ඕස්ට්‍රේලියානු කණ්ඩායමේ රිකී පොන්ටින්ය. ඔහුගේ ශතක ඉක්මවූ ලකුණු රැස් කිරීම වූයේ 138 හා 105 වශයෙනි. එය නොදැවී ලබාගත් ලකුණු වීම විශේෂත්වයකි. ඒ 1997 පකිස්ථානයට එරෙහිව කොළඹ සිංහල ක්‍රීඩා සමාජ ක්‍රීඩාංගනයේ දීය. මෙය ඔහු තැබූ අනගි වාර්තාවක් විය. දෙවන ටෙස්ට් තරගයේ දී ලබාගත් ලකුණු 168 නිසා එම වසර අවසාන ලකුණු 1220 ක් ඉහළ නැගුණු අතර වේගය 76.25 ක් විය.
ඔහුගේ ඉහළම ලකුණු රැස් කිරීම වූයේ 1991 නවසීලන්තයට එරෙහිව “Basin Reserve” හි දී ලකුණු 267 කි. එසේ 2002 ඔහුගේ අවසාන ටෙස්ට් තරගයේ දී බංග්ලාදේශයට එරෙහි ශතක දෙකක් ලබා ගත්තේය. මෙවැනි අනගිභවනීය නමක් ක්‍රිකට් ඉතිහාසයේ රඳවා 2003 ලෝක කුසලාන තරඟාවලියෙන් පසු ඔහු ක්‍රිකට් දිවියෙන් සමුගත්තේය. ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාව වෙනුවෙන් ඔහු කළ අනූපමේය සත්කාරයට ශ්‍රී ලාංකිකයෝ වන අපි ණය ගැති‍ වෙමු.
සිම්බාබ්වේ ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ ශ්‍රී ලංකා තරග සංචාරය 2001–02

සිම්බාබ්වේ ක්‍රිකට් කණ්ඩායම 2001 දෙසැම්බර් 21 සිට 2002 ජනවාරි 15 දක්වා ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරය කළේය. මෙම සංචාරය ටෙස්ට් තරග තුනකින් සමන්විත විය.