davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
Batiak Tanah Liek

Batiak Tanah Liek adolah bantuak kain batiak nan asanyo dari daerah Minangkabau. Batiak iko manggunoan tanah liek sabagai paronoannyo sainggo rononyo condong coklat. Partamo kali kain dirandam salamo saminggu jo tanah liek, sasudah itu kain dicuci jo diagiah parono alami lain nan barasa dari tumbuah-tumbuahan.
Batiak tanah liek baitu banilai di Minangkabau sajak saisuak inggo kini. Kain ko masih banyak dipakai dek urang-urang gaek bahkan inggo usang jo lusuah. Batiak ko dipakai baiak dek padusi ataupun laki-laki, utamonyo dek pangulu, niniak mamak, jo bundo kanduang dalam alek adat, basamo jo kain songket. Kini kain ko lah dijadikan usaho nan banilai jua sarato dijadikan buah tangan dari Sumatera Barat.
Asa batiak ko diduga dari nagari Cino nan masuak ka nagari Minangkabau pado abaik ka 16 nan batampek di Pagaruyuang, Batusangkar. Batiak tanah liek panah ilang indak bajajak katiko maso panjajahan Japang. Karano usaho Wirda Hanim, teknik batiak ko ditunjuakan baliak pado taun 1994. Mulonyo Wirda Hanim mancaliak motif batiak ko dipakai dek panduduak nagari Sumaniak, Kecamatan Salimpauang, Batusangkar, Kabupaten Tanah Datar. Inyo suko jo batiak nan langka tu inggo baniaik untuak mambangkikan baliak seni tradisional batiak tanah liek nan ampia binaso.
Motif batiak tanah liek tradisional adolah kudo lauik jo buruang hong. Kini salain motif Cino nan ditunjukan, ado juo motif Minangkabau, contohnyo siriah dalam carano, kaluak paku, kuciang lalok, batuang kayu, tari piriang, jo kipeh.
Zaman kini ko motif-motif baru ditunjukan ka panduduak satampek nan idenyo diambiak dari kakayoan jo budayo alam Minangkabau, contohnyo motif tabuik, Jam Gadang jo rumah gadang. Kini ado 3 tampek untuak mambuek batiak tanah liek di Provinsi Sumatera Barat di antaronyo di Kota Padang, Kabupaten Pesisir Selatan, jo Kabupaten Dharmasraya. Tiok-tok daerah punyo corak surang manuruik lingkuangan tiok-tiok daerah, bahkan di Dharmasraya alah mulai mangambangkan motif baru, sarupo bungo sawit.
Barikuik motif-motif batiak tanah liek:
Ciri khas dari batiak tanah liek adolah bahan parononyo barasa dari parono alam. Paronoan utamo nan dipakai yaitu tanah liek. Salain itu dapek dipakai pulo paronoan dari kulik jariang, manggih, gatah gambia, jarami padi, kulik mahoni, kulik rambutan, jo tumbuahan lain.
Batiak kaluak paku

Batiak kaluak paku adolah ciek dari sakian banyak motif ukiran batiak dalam Minangkabau. Barasa dari motif guluangan (kaluak) pado ujuang tanaman paku nan masih mudo. Indak hanyo kaluak paku ado bamacam-macam motif batiak nan ado di Minangkabau. Dari bamacam-macam jinih motif tu, ado makna nan babeda-beda. Makna nan ado dalam jenis motif batiak mampunyoi makna nan diambiak dari kaadaan atau situasi lingkungan nan dicaliak dari alam. Mangko dari situlah pangrajin batiak mandapekan sumber inspirasi dalam mambuek bamacam-macam jinih batiak. Makna nan ado dalam motif kaluak paku iyolah pado guluangan atau kaluak paku nan mampunyoi kaindahan sarupo panuah sumangaik jo tanago sainggo capek bagerak sarato manyasuaian diri jo keadaan. Salain itu ado pulo arati tasiraik dari batiak kaluak paku iyolah manggambakan sifaik kodrat manusia.
Pucuak paku pado mulonyo tumbuah malingka kadalam, nan kudian akhianyo tumbuah malingka ka arah lua. Baitu pulo manusia, nan pado mulonyo mangenal dirinyo talabiah dahulu sabalum malakuan sosialisasi jo interaksi ka lingkuangannyo. Ado pulo tasiraik makna paralunyo intropeksi diri sarupo baguluang kadalam talabiah dahulu, kudian barulah baguluang ka arah lua. Mokasuiknyo iolah sarancaknyo mangoreksi kasalahan surang talabiah dahulu baru kudian mangoreksi kasalahan urang lain.
Sarupo mamangan adaik mangatokan :
Mukasuiknyo iolah kaluak paku malambangkan tanggung jawek dari laki-laki minang nan mampunyoi duo fungsi yaitu sabagai ayah bagi anak-anaknyo sarato sabagai mamak bagi kamanakannyo. Inyo harus mambimbiang jo mandidiak anak sarato kamanakannyo sainggo manjadi urang nan baguno jo batangguang jawek ka kaluarga kaum jo nagari.
Daftar tokoh katurunan parantau Minangkabau

Daftar tokoh katurunan parantau Minangkabau adolah daftar nan barisi namo tokoh-tokoh katurunan suku/etnis Minangkabau atau nan sacaro genetis badarah Minangkabau nan laia di parantauan atau di lua ranah Minangkabau.
Rani Ismael

H.M. Rani Ismael, nan banamo panjang Sutan Mohammad Rani Ismael (lahia di Cimparuah, Pariaman, Sumatra Barat, 20 April 1940; umua 84 taun) adolah saurang pangusaho Indonesia dari Padang, Sumatra Barat. Inyo mangalola babarapo parusahaan nan bergerak di bidang otomotif, di antaronyo tujuah kantua cabang dan parwakilan di Sumatra Barat, Riau, Jambi, Sumatra Utara, jo Jakarta. Rani Ismael juo manjabaik sabagai Direktur PT Suka Fajar jo PT Sutan Kasim nan bakantua pusek di Kota Padang.
Rani Ismael nan lahia di Cimparuah, Pariaman, pado 20 April 1940 itu marupoan putra dari pasangan Haji Sutan Ismael (ayah) jo Hajjah Djoani (ibu). Ayahnyo berprofesi sabagai saudagar bareh jo kapua. Pandidikan formal Rani hanyolah sampai tamek Sikolah Rakyat (kini SD), tetapi inyo mandapekan pandidikan non-formal dengan disiplin nan kareh dari kaduo urang gaeknyo sarato mamaknyo, Sutan Kasim, nan marupoan pandiri PT Sutan Kasim Ltd.
Katiko baumua sambilan tahun inyo parnah bakarajo sabagai panyabik rumpuik, panggumbalo sapi, palayan warung, panggaleh pisang goreang, jo lalok di emperan los pasa, tetapi pado usia 15 tahun inyo alah mangalola toko sapatu jo toko kalontong tanamo di kota Padang. Dalam manggaleh, inyo labiah banyak mangandalkan keberanian daripado kamampuan. Namun, Rani salalu barajo sacaro otodidak dengan mambaco buku-buku jo mengikuti babagai kursus sarato seminar nan baguno untuak usaho jo pekerjaannyo.
Rani Ismael manikah jo Hajjah Syamsidar, dan dikaruniai sapuluah urang anak (ciek urang maningga dunia) nan manjadian kaberhasilan Rani sabagai teladan, sahinggo sado anaknyo berminat dan berprofesi sabagai wirausaha. Bahkan anam urang anaknyo nan alah sarjana kini manjalanan usahanyo masiang-masiang.
Pado mulonyo, sakitar tahun 1974, Rani berbisni dengan manjadi diler mobil Amerika takah Jeep, Ford, jo Dodge. Baru sajak tahun 1976 inyo mulai jadi diler mobil Hino. Karier bisnisnyo taruih mananjak, dan sajak tahun 1978 sampai kini inyo manjadi diler mobil Mitsubishi jo diler ban Intirub untuak babarapo wilayah di Sumatra.
Sasudah manekuni bisnis otomotif sajak tahun 1974 jo manjadi Direktur PT Sutan Kasim Ltd pado usia 34 tahun, sajak 20 tahun tarakhir Rani tanamo sabagai salah saurang pangusaho otomotif. Indak hanyo itu, inyo juo manciptaan duo lagu nan kini manjadi trademark usaho bagi produsen, yaitu lagu Suzuki (tahun 1994-1995) jo lagu Mitsubishi (tahun 1997). Kadua lagu tersebut alah ditajamahan ka dalam bahasa Inggris jo Jepang.
Dalam hal panjualan, Rani Ismael mancataik omzet panjualan nan tamasuak luar biaso. Untuak panjualan kandaraan jinih Mitsubishi inyo tacataik sabagai 10 gadang, dan untuak panjualan suku cadang masuak dalam duo gadang di Indonesia. Adapun untuak panjualan ban Dunlop inyo masuak duo gadang, sarato sabagai nan paliang gadang di Indonesia untuak panjualan ban Intirub salamo salapan tahun berturut-turut.
Dek kasuksesannyo sabagai panggaleh, Rani Ismael juo acok diundang untuak manjadi narasumber dalam babagai seminar tantang wirausaha jo strategi bisnis. Inyo juo manjabaik sabagai anggota Dewan Pertimbangan Kamar Dagang dan Industri (Kadin) Sumatra Barat periode 2005-2009.
Peta

Peta adolah gambaran parmukoan bumi nan ditampilkan pado suatu bidang datar dangan skala tartantu. Peta dapek disajikan dalam babagai caro nan babedo, mulai dari peta konvensional nan tacetak pado karateh hinggo peta digital nan tampil di layar komputer. Istilah peta ba-asa dari bahaso Yunani iyolah mappa nan bararti taplak atau kain panutuik meja. Namun sacaro umum pangartian peta adolah lembaran saluruah atau sabagian parmukaan bumi pado bidang datar nan diparketek dangan manggunakan skala tartantu. Sabuah peta adolah representasi duo dimensi dari suatu ruang tigo dimensi (asli). Ilmu nan mampalajari pambuatan peta disabuik kartografi. Banyak peta punyo skala, nan manantukan sabarapo bosegh objek pado peta dalam kaadaan nan saboneghnyo. Kumpulan dari babarapo peta disabuik atlas.
Frette

Frette (/frɛˈteɪ/ freh-TAY) is an Italian textile company that manufactures bed and bath linens. Established in Grenoble, France, in 1860, it was relocated to Concorezzo, Italy, five years later. Their headquarters are currently in Monza, Italy. As of 2023, the company owns and operates over 100 boutiques worldwide.
Jean Baptiste Ennemonde (Edmond) Chavasse Frette was born on 12 June 1838, in Grenoble, France, to Jean Claude Chavasse Frette, a fabric dyer, merchant, and manufacturer of socks and knitted shirts, and Marie Maréchal. After her husband died in 1840, Marie took up the activity of millinery to support her children.
On December 1, 1860, Edmond Frette, together with Charles Chaboud and Alexandre Payre, established Frette, Payre & Chaboud for "the commerce and manufacture of fabrics." Chaboud became the financial officer, and Payre and Frette became traveling merchants. As a traveling merchant, Frette started working in Italy, an export market and a source of materials. He first established himself in the Versilia area in Tuscany.
Between 1862 and 1863, Edmond Frette arrived in Monza and established another company branch. In the second half of the 1860s, Frette centralized production in his own factories. Coarse B2B products constituted the most significant portion of Frette's trade. Until 1999, Frette was owned by the descendants of Edmond Frette's Italian backers, Giuseppe Maggi and Carlo Antonietti.
Tingkuluak sapik udang

Tikuluak sapik udang adolah ragam tikuluak di babantuak salendang nan barasa dari nagari Padang Magek, Kecamatan Rambatan, Kabupaten Tanah Datar. Tikuluak sapik udang iko tadiri dari duo alai kain, kain sapik udang jo tilakuang. Kain sapik udang ditenun jo motif kotak-kotak ketek warno itam jo kapalo kain warno merah kudian diagiah banang ameh jo perak, kain saruang iko dipaduan jo sahalai tilakuang.
Caro mambueknyo yaitu kain saruang dilipek duo mamanjang, jo tilakuang dilipek ampek. Kudian kain tilakuang dilatakan di ateh kain saruang siap tu dilipek duo sainggo mukena ado di dalamnyo. Pado bagian salah satu ujuang saruang, tilakuang dielo sainggo nampak kalua. Kudian ujuang nan ado tilakuang tadi dilatakan sabalah kida jo sabalah kanan dibuek tanduak jo mamuta ujuan kain nan di balakang kapalo. Kain diputa sahinggo malilik ujuang sabalah kida tadi. Ujuang kidanyo dibuek sarupo bungo kabucubuang, sadangkan nan sabalah suok manyarupoi tanduak nan indak baitu panjang.
Dek karano umumnyo urang Minangkabau baragamo Islam, jiko alah masuak wakatu salat, tikuluak dapek dipakai untuak kalangkapan salat. Bantuak carobong pado tutuik kapalo wanita tu malambangan jiko ado kaba baiak saliang baimbauan sarupo baralek. Jiko ado kaba buruak, sarupo kamatian tanpo diagiah tahu atau tahu dari urang lain maka wajik untuak datang.
Соёмбо тэмдэг

Нар, сар, МөнхГал / монгол/ нь өнгөрсөн, одоо, ирээдүй буюу 3 цагийн бэлэгдэл юм. Соёмбо тэмдэг нь 17-р зууны сүүлд Занабазар монголчуудын нар, сар, галтай сүлдэд үндэслэн зохиосон сүлд юм. Анх хүннүчүүд нар, сартай сүлд хэрэглэж байсан ба хожим нь гал нэмэгдсэнээр монголчуудын гол сүлд болсон нар, сар, галтай сүлд бий болжээ.
Буддын шашин Монголд нэвтэрсэн үеэс төвөд номын эхэнд бирга тэмдэг тавьдаг заншлыг авч, номын эхэнд бирга гэдэг тусгай дүрс тавих болж улмаар нар, сар, гал гэх мэт өөрсдийн бэлгэ тэмдгийг нэмж баяжуулан хэрэглэх болжээ.
Хүннү монголчууд нар, сар, галын дүрстэй сүлдтэй байсан нь Их Монгол Улсын далбаан дээр ч дүрслэгдсэн байдаг. Хожим энэ сүлд соёмбод хэрэглэгдэх болжээ. Нар, сар, гал бүхий бэлгэдэл тэмдэг нь Монгол угсааны туг сүлд далбаанд хэрэглэгддэг.
а. Муу зуршлаас ангижрахын тулд эхлээд өөрийн дутагдлыг таньж, түүнийгээ засах алхмуудыг тодорхойлох хэрэгтэй. Тогтмол хичээл зүтгэл гаргаж, эерэг үйлдлүүдийг хэвшүүлэх нь чухал.
6. Зорилгодоо хүрэхийн тулд тодорхой төлөвлөгөө гаргаж, түүнийгээ тууштай хэрэгжүүл. Саад бэрхшээлийг даван туулах ухаан, шийдэлд төвлөрөх шаардлагатай.
в. Аргаа мэдэхгүй бол судалгаа хийх, туршлагаасаа суралцах, эсвэл бусдын зөвлөгөөг сонсож, хэрэгжүүлэхийг хичээгээрэй.
"Соёмбо" хэмээх санскрит үг нь "Өөрөө гарсан гэгээн" гэдэг утгыг агуулдаг бөгөөд улс төр, гүн ухаан, шашны олон бэлгэдлийг агуулсан. Соёмбо нь ертөнцийн үүсэх эх сурвалж хэмээн дорно дахины гүн ухаанд үздэг хий, гал, шороо, ус гэсэн язгуур махбодуудыг дор нь байрлуулж, сав ертөнцийн оршлыг бэлгэдсэн шороо, ус, гал, хий огторгуйг дээр нь дүрслэн, дунд нь шим ертөнц буюу хүний арга билгийг дүрсэлжээ.
Улс төрийн бэлгэдэл нь:
Ийнхүү Соёмбо сүлд нь дорно дахины төр, улс үндэстний болон гүн ухааны бүх бэлгэдлийг өөртөө багтаасан тэмдэг юм.
Соёмбо дахь загасны бэлгэдэл нь Хятадын Даогийн шашнаас орсон бололтой бөгөөд хятадын гүн ухаанд гал, ус, төмөр, мод, хийнээс бүрдсэн ву шин буюу таван махбод гэсэн ойлголт байдаг нь буддын шашны таван махбод хэмээх ойлголттой ижил юм. Хос загасны бэлгэдлийг Хятадын уламжлалт шашинд инь ян гэж нэрлэдэг бөгөөд Монголын буддын шашинд арга билэг гэсэн нэрээр орсон бололтой.
Өнөө үед соёмбо тэмдгийг бэлгэдлийн чанартайгаар Монгол улсын төдийгүй бусад монгол өөртөө засах орнуудын туг далбаан дээр тусгаар тогтнол болон бүгд нийтээрээ монгол гэсэн бэлгэ тэмдэг болгон байршуулдаг. Засгийн газрын олон байгууллагын тамга тэмдэг, сүлд нь мөн соёмбыг агуулсан байдаг.
Мөн Соёмбо хэмээх хүний нэр болон соёмбоор нэрлэгдсэн бараа бүтээгдэхүүн олон бий. Монгол улсын урд зүгийн үүд хаалга болсон Замын-Үүд боомтод соёмбын хөшөө бий.
Өлзийтөмөр хаан

Өлзийтөмөр хаан (зарим монгол сурвалжд Улуйтөмөр, хятад сурвалжд Буяншир (本雅失里)) нь 1379 онд Элбэг нигүүлсэгч хааны хүү болон мэндэлжээ. Хаан ширээний тэмцлийн улмаас 1400 оны орчимд Самарканд хотод очиж Доголон Төмөрийн ивээлд амьдарч байсан. Зүүн Монголын Аругтай тайш, өөрийн Өрөгтөмөр хааныг хөөн явуулж, оронд нь түүнийг залан ирж Монголын хаан болгожээ.
Өлзийтөмөр хааныг хэдэн жил хаан суусан тухай хоёр төрлийн үзэл байдаг.
Намтар
1379 онд Элбэг нигүүлсэгч хаан болон Хөвгүүндэй хатан нарын хөвгүүн болж төржээ.
1408 онд хаан болсны дараа Мин улсын Юнлө хаан захидал илгээж, дагаж орохыг тулган шаардсан байдаг. Харин Буяншир хаан элчийг хороожээ. Энэ явдлаар шалтаглан 1410 онд Юнлө хаан 100,000 цэргийг илгээхэд бут цохижээ. Харин 1411-1412 онд Юнлө хаан өөрийн биеээр 500,000 их цэргийг удирдан, монгол нутагт орж ирээд харилцан байлдахад Буяншир хаан ялагдаад, цөөн цэргийн хамт Самарканд руу зугтах замдаа Батула чинсангийн цэргүүдийн гарт тэнгэр болсон. Ингээд түүнд байсан Юань улсын их хааны тамга Ойрдын Батула чинсан-гийн гарт орсон. Өлзийтөмөр хааны дараа Батула Дэлбэг хаан болгон дэмжиж, Аругтай тайшийг Хэрлэн гол хүртэл хөөн нэхэн, Мин улсын Юнлө хааны 100,000 цэрэгт Туул голын Тэрэлжийн орчим бут цохиулсан. Үүний дараа Батула чинсан Дэлбэг хааныг хороосон.
Зарим сурвалжид Дөрвөн Ойрадуудын дэмжиж байсан хануудыг хүлээн зөвшөөрөөгүй тул Зүүн Монголын Адай хааныг хаан ширээг залгамжлагчаар сонгосон байдаг.
Лэгшидийн Чуваамэд

Лэгшидийн Чуваамэд (1934-2011) - Монгол улсын Ардын Зураач, БНМАУ-ын УГЗ уран сийлбэрч.
Улс төрийн дээд боловсролтой, уран сийлбэрч, багш мэргэжилтэй. Монголын Урчуудын Эвлэлийн хороонд сийлбэрчин, багш, уран сайхны удирдаач, эх загварын зураач, чөлөөт уран бүтээлчээр 50 шахам жил ажиллаж байсан ажээ.
Монголын ард түмний олон зуун жилийн уран сийлбэрийн уламжлалт арга ухаан дээр үндэслэн сэдэвт бүтээл, бэлэг дурсгал, эд хэрэглэл, барилга байгууламжийн гэсэн чиглэлээр 13800 гаруй дүрс бүхий 600 гаруй захиалгат, 400 гаруй сэдэвт бүтээл туурвисан байна. Сийлбэрийг мод, яс, эвэр, чулуу зэрэг бүх төрлөөр хийхээс гадна Дундад Азийн уран барилгын “Ганчи” хэмээх шавраар хийдэг чимэглэлийн урлалыг монгол хээ угалзаар баяжуулан эх орондоо бүтээлчээр нэвтрүүлжээ. 2011 онд Улаанбаатар хотод нас барсан.
2022 оны 6-р сарын 30-ны өдрөөс 7-р сарын 5-ны өдрүүдэд Монголын Үндэсний мүзейд Монгол Улсын Ардын зураач, Урлагийн Гавьяат зүтгэлтэн Лэгшидийн Чуваамэдийн "Зуун дамжих урлал" нэртэй үзэсгэлэн гарсан.
Лхагвадоржийн Балхжав

Лхагвадоржийн Балхжав (1959 оны 4 сарын 19-нд Улаанбаатар хотод төрсөн). Монголын Төрийн шагналт хөгжмийн зохиолч, бизнесмэн юм.
Нийслэлийн 24-р сургууль, Хөгжим бүжгийн дунд сургуулийн морин хуурын ангид алдарт Гомбодоржийн Жамьян багшийн ангид сурч 1979 онд төгссөн, 1980-1982 онд Польш улсад хэлний бэлтгэл, Лодзь хотын Киноны дээд сургууль, 1983-1988 онд ЗХУ-ын Ленинградын Кино, Телевиз, театрын дээд сургуульд кино телевизийн найруулагчаар суралцаж төгссөн. 1988-1990 онд Монгол телевизийн Соёл, урлаг, хөгжмийн редакцид найруулагч, 1990-1994 онд 'Телекино' үйлдвэр, 'Улаанбаатар' телевизэд найруулагч, дэд захирал бөгөөд уран сайхны удирдагчаар ажилласан. 1994-1996 онд Польш улсын Варшав хотын 'Вот' телевиз, АНУ-ын Нью-Йорк хотын Бронкс дүүргийн телевизэд найруулагчаар ажиллаж туршлага судалсан.
1996 оноос UBS телевизийн Ерөнхий захиралаар ажиллаж байна. 25 жил дараалан тоглолтоо хийсэн.
Тэрбээр өдгөө 100гаруй дуу зохиож, ард түмний хүртээл болгоод байна. 1999 онд Соёлын төв өргөөнд “Сэтгэлийн хөг” гээд хамгийн анхны тоглолтоо хийсэн байна.
“Universe best songs” төслийн санаачилж олон жил удирдсан.
“Миний дуунууд” тоглолт 1998 оноос хойш жил бүр уламжлал болжээ. Уг тоглолтоор сонсогчдын сонорыг мялааж, зүрхэнд эгшиглэх аялгуут дуу хуураар сэтгэлд хоногших дурсамж бүхнийг хөглөдөг байна. Монголын рок поп, орчин үеийн хөгжмийн урлагийн үе үеийн шилдэг уран бүтээлчид болон МУГЖ Төмөрийн Ариунаа, Б.Сарантуяа, Б.Дашдондог, Д.Болд, СТА, поп дива С.Наран, хөгжмийн зохиолч Б.Чинбат, ОХУ-ын Буриад улсын Гавьяат жүжигчин Б.Амархүү, “Sweetymotion” хамтлаг, “Харсарнай” хамтлагийн дуучин С.Амармандах, “Номин Талст” хамтлагийн дуучин Т.Дэлгэрмөрөн, дуучин Б.Баярцэцэг, “Мотив” хамтлагийн дуучин Т.Ганбаатар, Улсын филармонийн гоцлол дуучин Ц.Хулан, дуучин А.Хишигдалай, Э.Соёмбо гээд олон дуучид энэхүү тоглолтод ороцож иржээ.
“Цагаан шөнө”, "Амин нутаг", "Уучил", "Хайрын дурсамж", "Миний Монголын наадам", "Бурхан Эх орон", "Зүрхний тал", "Өглөө шиг эх орон",
Гомбожавын Бямбажав

Гомбожавын Бямбажав
1962 онд Хөвсгөл аймгийн Арбулаг суманд төрсөн.1984 онд Монгол Улсын Их сургууль, 1999 онд Төийн захиргаа, удирдлагын хөгжлийн институт төгссөн. Түүхч, түүхийн багш мэргэжилтэй, Бизнес удирдлагын магистр, Боловсролын удирдлагын докторант.
1984-2000 онуудад Сүхбаатар аймгийн Баруун-Урт хотын 10 жилийн 1-р дунд сургууль, Дархан- Уул аймгийн 10 жилийн 5-р сургууль , “Од” цогцолбор сургуульд түүх- нийгмийн ухааны багш, ЗАН-ийн ахлагч, 2000-2005 онд Дархан- Уул аймгийн Удирдлагын Хөгжлийн Дээд сургуульд багш, тэнхимийн эрхлэгч, 2005-2011 онд Удирдлагын Хөгжлийн Дээд сургуулийн захирал, 2012 оноос “Соёмбо” дээд сургуулийн Дархан салбарын захирлаар ажиллаж байна.
Бүтээлийн жагсаал:
· Бүлээн бороо шар навчис (2006)
· Уртын урт сандлын цэнхэрлэх үзүүрт... (2009)
· Зүүдний гуниг (2010)
· Үзэмжит огторгуй (2011)
· Миний амьдардаг энэ хотод бороо орж байна (2012)
· Надаас өмнө намайг туурвисан он жилүүдэд Би бүтээгдсэн (2013)
· Монголын уламжлалт менежмент (2003, 2005)
· Улс төрийн шинжлэх ухааны сэтгэлгээний түүх (2005)
· Шинэ зууны харилцаа (2004, 2006, 2012)
· Иргэн ба хууль эрх зүй (2005)
· Шинэ зууны удирдагч (2006)
· Чингис хааны тэргүүлэхүйн урлаг (2006)
· Ёс зүй (2010)
· Утга зохиолын шинэ яриа (2011) зэрэг ном хэвлүүлсэн.
Шагдарын Отгонбилэг

Шагдарын Отгонбилэг (* 1952.02.01 Завхан аймгийн Дөрвөлжин сум; † 2001.01.14 Увс аймгийн Малчин сум) нь Монгол Улсын Хөдөлмөрийн баатар, Шинжлэх ухааны доктор, УИХ-ын гишүүн агсан, Монголын Олимпын Хорооны Ерөнхийлөгч, монголын инженер, улс төрч бөгөөд уулын баяжуулах Эрдэнэт үйлдвэрийн анхны монгол ерөнхий захирал байсан юм.
Шагдарын Отгонбилэг нь Завхан аймгийн Дөрвөлжин сумын нутагт 1952 оны луу жил төржээ. Түүний эцэг ардын хувьсгалын анхны партизануудын нэг бөгөөд хожмоо намын үүрийн анхны дарга, сумандаа удирдах ажил хийж явсан Гэцэгжавын Шагдар хэмээх нутаг олондоо хүндтэй нэгэн байжээ. Ш.Отгонбилэг айлын отгон хүү байсан бөгөөд эх нь Сайнхувьтын Самбуу гэж малчин удмын саальчин бүсгүй байв.
Тэр Дөрвөлжин сумын бага сургуулийг онц дүнтэй төгсөн, эцэгтэйгээ Улаанбаатар хотод ирж, 21 дүгээр сургуульд орж, сурлага урлаг спортоор онцгойрон, арван жилийн сургуулиа 1970 онд алтан медальтай төгссөн байна.
Эрхүүгийн Анагаахын дээд сургуулийг 1978 онд эмзүйч мэргэжлээр дүүргэсэн Дорноговь аймгийн харьяат Данзандаржаагийн Туяа бүсгүйтэй хуримаа хийв. Ш.Отгонбилэг нь хоёр хүүхэдтэй бөгөөд ууган хүү О.Содбилэг, удаах нь О.Одмаа охинтой.
Ш.Отгонбилэг болон хамт нисдэг тэрэгтэй осолдсон хүмүүсийн гэгээн дурсгалд зориулсан шүлэг, дуу нэлээд бий.
Ш.Отгонбилэг 1996 оны 11 сарын 15-нд Технологийн сургуулийг нээж хэлсэн үгэндээ: “Цаашид энэ сургууль сургалт үйлдвэрлэлийг эрдэм шинжилгээ, судалгаа, төслийн ажилтай хослуулсан цогцолбор байх ёстой” хэмээн дурдсан байдаг. Тус сургуулийг 2001 онд “Шагдарын Отгонбилэгийн нэрэмжит Технологийн сургууль” болгосон.
Монгол улсын гавьяат жүжигчин Д.Жаргалсайхан Ш.Отгонбилэг болон бусад хүмүүсийн дурсгалд зориулж "Би эргэж ирнэ" дуу зохиосон.
2001 онд зудад нэрвэгдсэн малчдад туслахаар ажил үүргээ гүйцэтгэж яваад Увс аймгийн Малчин сумын нутагт харамсалтайгаар нисдэг тэрэгтэй осолдон нас баржээ.
Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар

Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар гэж ажил хөдөлмөрөөрөө Монгол Улсдаа онц ач гавьяатай хүнд олгодог цол юм.
Бүгд Найрамдах Монгол Ард Улсын Их Хурлын Тэргүүлэгчдийн 1956 оны 12 дугаар сарын 31-ны өдрийн 234 дүгээр зарлигаар: БНМАУ-ын Их Хурлын Тэргүүлэгчдээс ТОГТООХ НЬ:
Olumide Soyombo

Olumide Soyombo is a Nigerian entrepreneur and venture capitalist. He is the co-founder of Bluechip Technologies, and the founder of Voltron Capital.
Soyombo was born in September 1983 in Nigeria. As a child, he aspired to be a medical doctor, but his interest shifted towards technology after being introduced to computers and the internet. Soyombo received a BSc in systems engineering from the University of Lagos in 2005. He also holds a master's degree in business and information technology from Aston University in Birmingham, England.
In 2008, Soyombo co-founded Bluechip Technologies with Kazeem Tewogbade. The company provides data warehousing and business analytics solutions for banks, telecommunication companies, and insurance firms. Soyombo's father provided the initial seed investment of US $30,000. Bluechip Technologies has worked with companies like Oracle, Microsoft, and several banks across Africa.
Soyombo began angel investing in 2014. He initially launched Leadpath as a vehicle to invest in local tech startups, but later transitioned to investing individually. By 2024, he had invested in startups like Paystack (later acquired by Stripe), PiggyVest, TeamApt (now Moniepoint Inc.), Lemonade Finance, and AltSchool Africa.
In 2021, Soyombo co-founded Voltron Capital with Abe Choi. Voltron Capital is a venture capital firm focused on pre-seed and seed investments in tech startups across Africa. The firm's portfolio primarily includes startups in Nigeria, Kenya, South Africa, and Northern Africa. With its first fund launched in 2022, Voltron invested in 53 startups.
Comadre

Comadre es un término que proviene del latín commāter, es decir ‘cum matre’, que traducido al español sería “con la madre”. Así se denomina a la madrina de bautizo de un niño respecto del padre, la madre o el padrino. En masculino se utiliza la palabra compadre.
El término se utiliza también para mencionar a una vecina y amiga con quien se tiene más trato y confianza.​
En 1541 el mallorquín Damián Carbón utilizó la palabra "comadres" en el primer tratado sobre conocimientos materno-infantiles escrito en español: libro del arte de las comadres o madrinas y del regimiento de las preñadas y paridas de los niños.​
Según el Diccionario de la RAE el día de comadres se celebra el jueves penúltimo antes del carnaval.​
Folclor cuzqueño

El folclor cuzqueño (Perú) es muy rico y variado a lo largo del año. Exhibe tradiciones, costumbres, vestimenta, comidas y bebidas típicas de la cultura de los Andes peruanos.
En ocasiones especiales tiene lugar todavía el yawar fiesta, esa corrida en la que el toro lleva a la espalda un cóndor, ave que es considerada sagrada y que como tal es despedida al finalizar la fiesta. Las corridas de toros son muy populares, asimismo, en la provincia de Chumbivilcas.
En las ciudades, no hay casa en la que falten las muñecas (wawas en quechua) y caballitos de pan. Una costumbre ciudadana también son los "bautizos" de wawas una fiesta en la que se parodia el sacramento cristiano y en la que cura, sacristán, padres y padrinos compiten en ingenio, por lo general con bromas de doble sentido y muy subidas de tono, para hacer reír a los presentes antes de que todos "se coman" al o a la "bautizada", como preludio del baile y la bebida.
Otra peculiar costumbre cusqueña, y en general andina, es el bautizo, el primer corte de pelo o Chukcha rutuy, en quechua. La ceremonia se realiza por lo general cuando el niño o niña tienen entre tres a cinco años de edad y consiste en que los padrinos, familiares e invitados van cortando mechones de pelo y regalándole al "bautizado" algo de dinero por cada mechón. En el campo, los padrinos suelen regalar llamas u ovejas, y estos animales los recibe años después el varón o mujer cuando se independiza de sus padres.
En enero, el 1 y el 20, en las alturas de la provincia de Canas, tiene lugar un enfrentamiento ritual conocido con el nombre de warakanaky, que significa "darse de hondazos". La batalla ocurre en varios lugares, uno de los más conocidos son las faldas de una montaña llamada Chiaraqe. Los pobladores de Checa, en efecto, libran una batalla campal con hondas y huaracas contra sus vecinos de Quehue, Langui y Layo, y el saldo suelen ser varios heridos, y en ocasiones hasta algún muerto. Esta pelea forma parte de un conjunto de enfrentamientos rituales y sociales generalizados en el sur peruano y en el noroeste de Bolivia: el takanakuy de Navidad en Chumbivilcas, los enfrentamientos en Tocto y Wawanaqi durante los carnavales, en Canas, y otras.
Las fiestas de compadres y comadres son la que singularizan los Carnavales cusqueños. Durante la primera, dos jueves antes del domingo de carnaval, las mujeres visitan y agasajan a sus compadres, pero también se burlan de ellos colgando en las calles muñecos de trapo de tamaño natural. Los hombres hacen lo mismo con sus comadres el jueves siguiente. El plato que acompaña estas fiestas carnavaleñas, es el timpu o puchero, muy parecido al sancochado de la costa.
El ciclo anual se cierra con San Juan, el 24 de junio, fiesta del ganado, sobre todo lanar. En muchas zonas rurales, la víspera se encienden fogatas y se hace el "oveja velakuy", es decir, se vela a las ovejas, bailando y festejando alrededor de los corrales. Y el mismo 24, se realizan misas para bendecir al ganado.
Entroido de Viana del Bollo

El entroido de Viana del Bollo es una celebración de origen popular durante el carnaval, que tiene lugar en localidad española de Viana del Bollo en la provincia de Orense.​Es el más antiguo y con más tradición de la zona​ y ha sido declarado Fiesta de Interés Turístico de Galicia.​
Debido a la escasez de documentación escrita, los orígenes de esta celebración se desconocen y solo permiten saber de su existencia desde los comienzos del siglo XX, no obstante, hay varias teorías, una de ellas considera que proviene de la época prerromana, en la que se celebraban en estas fechas ritos vinculados a la agricultura y a la ganadería.​
El folión es un grupo de personas que desfilan con tambores y azadas (o en algunos casos sierras y ollas), que dan sonido a los diferentes festejos del municipio que recorren las calles. Con su ritmo marcan el paso del desfile, ahuyentando a meigas (brujas) y meigallos (hechizos) y iniciando la fiesta.​
Exposición Internacional del Centenario

The Argentine Centennial International Exhibition (Spanish: Exposición Internacional del Centenario Argentino) was an exhibition held between May and November 1910 in Buenos Aires, to commemorate the Centennial of the May Revolution in Argentina (the formation of the first local government on May 25, 1810). With a population of around 1.2 million, Buenos Aires was then the largest urban complex in Latin America, the eighth city in the world, and one of the richest. As the capital city and main port of the young Argentine Republic at the height of its economic expansion, the city was growing rapidly with the successive waves of European immigration.
A total of 20 pavilions were built specially for the exhibition. A number of young Italian architects, including Virginio Colombo, Francisco Gianotti and Mario Palanti who designed the Italian pavilion, went on to establish successful careers in Buenos Aires working in a number of styles, including Art Nouveau. Their buildings were some of the most important of the 20th century in Buenos Aires and those that remain continue to play a significant role in defining the city's architectural landscape.
Each pavilion feature a different theme, such as:
In addition there were pavilions for several of the Argentine provinces, including Córdoba, Mendoza, Salta, Jujuy and Tucumán, and for countries including Spain, Italy, Germany, England, Switzerland, Austro-Hungarian Empire and Paraguay. The Art Nouveau style played an important role in the designs of many of the buildings.
Lazhadenn Loeiz XVI

Lazhadenn Loeiz XVI, oc'h implijout ur guillotine, a oa bet un darvoud a-bouez eus an Dispac'h Gall. Dibennet e voe Loeiz XVI d'an 21 a viz Genver 1793 war Blasenn ar Reveulzi (Plasenn Loeiz XV, adanvet Place de la Concorde e 1795) e Pariz. Ar Vodadeg Vroadel he doa votet marv ar roue d'ar 17 a viz Genver 1793. Den n'en doa votet "digablus".
Prosez Loeiz XVI

Prosez Loeiz XVI a c'hoarvezas e miz Kerzu 1792, dirak ar Goñvansion Vroadel adstummet evel lez-varn dreistordinal. Barnet e voe Louis Capet bet « Roue Bro-C'hall ha Navarra » etre Mae 1774 ha Gwengolo 1791, goude-se « roue ar C'hallaoued » etre Gwengolo 1791 ha Gwengolo 1792. Ar prosez-se a voe heuliet e miz Genver 1793 gant tabutoù er Goñvansion, ha goude-se, adalek ar 15, gant ur votadeg (war e anv ha foran) evit ar varnedigezh. Kondaonet e voe d'ar marv, d'an 21 a viz Genver.
Testamant Loeiz XVI

Testamant Loeiz XVI a vez graet eus ur skrid bet skrivet gant ar Roue Loeiz XVI hag a voe implijet gantañ evel testamant a-raok bezañ dibennet.
Devezh Nedeleg 1792, Loeiz 16 a skriv e destamant.
An tu a zo da welet meur a damm disheñvel en destenn.
Loeiz XVI evit an tamm kentañ d'e destamant a lak war-raok ez eo katolik, heulier d'an Iliz roman. Goulenn a ra gant Doue pardoniñ e ferc'hedoù dre ma z'eo bet difennet dezhñ kaout sikour gant ur beleg.
Goude-se goulenn a ra digarez d'an dud a vefe bet annoazhet gantañ hep c'hoant d'en ober, pe d'an dud a vefe bet drouk ganto dre e ferzh. Goulenn a ra dezho digarez ha ma vefe pedet ganto gantañ.
Loeiz XVII (Bro-C'hall)

Loeiz XVII eo an anv roet da Loeiz Charlez Bro-C'hall (Ganet d'ar 27 a viz Meurzh 1785 - marvet d'an 8 a viz Even 1795), mab Loeiz XVI, roue Bro-C'hall, dug Normandi ha daofin Bro-C'hall goude. Hervez urzh an dierniezh e vo anavezet roue gant holl ar riegezhioù all ha gant e eontr (hag a deuio da vezañ Loeiz XVIII) goude marv Loeiz XVI, betek keloù e varv, e Prizon an Templ. Eil mab Loeiz XVI ha Marie-Antoinette e oa.
Louis-Charles de France a oa bet ganet e Kastell Versailhez d'ar 27 a viz Meurzh 1785. Badezet eo ar memes devezh e chapel Kastell Versailhez gant Louis René Édouard de Rohan, aluzenner meur Bro-C'hall, test eo Honoré Nicolas Brocquevielle, kure Iliz ar Werc'hez-Vari e Versailhez. Ar paeron a zo Louis Stanislas Xavier de France, a vo en dazont Loeiz XVIII ar vaeronez a zo Marie-Caroline de Lorraine, arc'hidugezh Aostria, rouanez an Div Sikilia, dre he gannadezh Elesbed Bro-C'hall, c'hoar Loeiz XVI.
Marie-Thérèse Bro-C'hall (1778-1851)

Marie-Thérèse Bro-C'hall (pe Marie-Thérèse de France e galleg) (1778-1851) a oa merc'h henañ Loeiz XVI ha Marie-Antoinette Bro-C'hall, a oa dugez Angoulême.
Dimeziñ a reas e 1799 e kastell Mittau, e Rusia, d'ur c'henderv dezhi, Louis de France (1775-1844), ur mab da Charlez X, Roue Bro-C'hall. Bugel ebet n'o doe.
Elesbed Bro-C'hall (1764-1794)

Elesbed Bro-C'hall (1764-1794), pe Élisabeth Philippe Marie Hélène de France, lesanvet Madame Élisabeth, a oa ur briñsez c'hall, a voe dibennet gant an Dispac'h gall e Pariz.
Ganet e oa e kastell Versailhez d'an 3 a viz Mae 1764. Diwezhañ bugel an daofin Louis-Ferdinand de France (1729-1765) hag e bried Maria Josepha von Sachsen (1731-1767) e oa. C'hoar e oa eta da Loeiz XVI (Bro-C'hall) ha d'e vreudeur danvez rouaned Loeiz XVIII ha Charlez X.
Bac'het e voe war un dro gant he breur roue en 1792, kaset dirak al lezvarn dispac'hel da vare ar Spontadeg, kondaonet d'ar marv, ha dibennet.
Frañsez-Vari Klec’h

Frañsez-Vari Klec’h (François-Marie Clec'h e marilh an ti-kêr), bet ganet d'an 2 a viz C'hwevrer 1788 e Montroulez hag aet da Anaon d'ar 7 a viz C'hwevrer 1872 e Kastell-Paol, a oa ur barzh brezhonek.
Mab da Vari-Janed Landouer e oa, ha da Yann-Frañsez Klec'h (1751-1809), noter ar roue gall Loeiz XVI ha saver gwerzioù.
Goude e studi e kloerdi Kemper e voe beleget Frañsez-Vari d'an 22 a viz C'hwevrer 1812, d'an oad a 24 bloaz, hag anvet da gure e Kemperle. Diwezhatoc'h e voe kure e Kemper, a-raok bezañ anvet e Treger ma voe kure e Plouigno hag e Lanneur.
Goude 30 bloavezh servij e voe anvet da berson e Plouganoù d'an 22 a viz Ebrel 1842. Ne badas ket : e 1847 e roas e zilez, d'an oad a 59 bloaz, hag ez eas da gemer e ziskuizh e ti Sant-Jozeb e Kastell-Paol. Eizh vloaz diwezhatoc'h koulskoude, e 1855, ez eas da aluzener e klañvdi al leanezed, e Kastell-Paol bepred. E 1870 e tistroas da Sant-Jozeb, ma varvas daou vloaz goude.
Meur a anv-pluenn en doe dibabet : Ar Person Sorser, Barz Rungolven, Klec'h bihan ha Le Glaneur celtomane.
Statue of Louis XVI

A statue of Louis XVI by Achille Valois arrived in Louisville, Kentucky, in December 1966 and was installed in July 1967, it will likely be reinstalled before 2029.
The statue's first home was the town square of Montpellier, France, in 1829. There, it was reviled and toppled over in less than year. It was then moved to a military dungeon and stayed there until it was discovered by an officer taking inventory in 1899. In 1966, Montpellier decided to give the statue to Louisville, Kentucky, since the city is named after Louis XVI. It was shipped on a U.S. Navy ship to Norfolk, Virginia, where it sat for a week in Naval Station Pier 2 in late 1966. The statue was then put on a train and made it to Louisville on Christmas Day 1966. The mayor of Louisville at the time, Kenneth Schmied, is quoted as saying, "It's a great Christmas present for our city."
Following vandalism during the May 2020 George Floyd protests, it was removed to a city storage facility that September. Restoration costs were estimated at $200,000. It will likely be reinstalled before the statue's bi-centennial in 2029 so that it can be again displayed as a "gesture of friendship" that will last "forever."
Bell Telephone Building (Montreal)

The Bell Telephone Building (French: Édifice Bell) is a neoclassical office building in Montreal, Quebec, Canada. It was constructed with a steel frame between 1927 and 1929. It has 22 floors and is 96 m (315 ft) tall. It once contained the head office for the Bell Telephone Company.
The Bell Telephone Building has 237,782 sq ft (22,090.7 m) of class B office space. It was renovated in 1980.
Labyrinth of the Reims Cathedral

The Labyrinth of the Reims Cathedral was a church labyrinth installed on the floor of the nave of the Reims Cathedral.
The labyrinth was the shape of a complex square with cut corners and sides of 10.36 metres (11.33 yd) . The paths were 27.94 centimetres (11.00 in) wide, separated by lines of dark blue stone from Ardennes of a width of 11.43 centimetres (4.50 in). The labyrinth was made of soft stone that wore out beneath the feet of pilgrims. This stone was of the same kind as Pierre Libergier's tombstone that is now exhibit in the cathedral.
A distinctive aspect of the labyrinth was the inclusion within it of depictions of the master masons of the cathedral. In other churches and cathedrals, they are unknown and anonymous. Indeed, the identities of these master masons are precisely known, because a survey of the labyrinth was drawn in 1640 by Canon Cocquault and in 1779, just before its destruction, by Robin and Havé. These surveys also contained dates and descriptions of the masons' works.
The person at the center of the labyrinth is generally identified as Aubry de Humbert, Archbishop of Reims, who decided in 1211 to build a new cathedral in the place of the one destroyed by fire in 1210.
The people in the corners of the labyrinth are successive master masons of the cathedral:
Bernard de Soissons was in charge during the inauguration of the labyrinth. There is no trace of the fifth (and probably best-known) contractor, Robert de Coucy, who was in charge from 1290 to 1311 and who oversaw the carpentry and the roof.
The masons are represented hard at work, with their tools in hand. For example, Jean d'Orbais appears to draw a map on the floor.
There were also two other silhouettes on each side of the entrance of the labyrinth; however, these could not be identified because they were already almost completely eroded.
The church labyrinths were polychrome pavements symbolizing the rise of Christ at Calvary. Christian people followed them on their knees as a symbolic pilgrimage or to win indulgences
The labyrinth was inaugurated at the coronation of Philippe le Bel on 6 January 1286. It covered the central part of the nave at the third and fourth spans.
The labyrinth was destroyed in 1779 by the Canons (priests charged with running the cathedral).
A plan to rebuild the labyrinth ran into technical and administrative difficulties. Instead, a choice was made to undertake a reversible and nondamaging reconstruction. This took the form of a light projection on the ground that plays only in the evening, during cultural events. It was inaugurated on 19 September 2009.
The labyrinth has been chosen as the national logo for French historical monuments ("monuments historiques"). This logo depicts the labyrinth without people, rotated by 45°, and often in a dark red color.
49°15′14″N 4°02′02″E﻿ / ﻿49.2539°N 4.0339°E﻿ / 49.2539; 4.0339
Bikes Not Bombs

Bikes Not Bombs is a Boston, Massachusetts based nonprofit that uses the bicycle as a vehicle for social change by recycling donated bicycles, training young people to fix their own bikes and become employable mechanics and sending thousands of bicycles to international partner communities in countries such as Uganda, Ghana, St. Kitts & Nevis, El Salvador, Sierra Leone, Guatemala, Kenya, and Rwanda. The organization was founded in 1984 by Carl Kurz, a bicycle mechanic and Michael Replogle, a Maryland-based transportation planner. Bikes Not Bombs provided bicycles and bicycle parts to Nicaragua in opposition to the Reagan administration's support for the Contra War, and in solidarity with the Nicaraguan people and in resistance to the U.S. trade embargo against Nicaragua in effect at the time. Mira Brown became involved with BNB's work while in Nicaragua and later became the organization's first Executive Director.
Since that time, Bikes Not Bombs has sent over 70,000 bicycles and parts to 15 countries in Central America, Africa and the Caribbean. Both bicycles and bicycle parts are also sent abroad to support organizations that build pedal-powered machinery (bicitecnologia) for indigenous peoples, including grain mills, concrete vibrators, and machines for pumping water and depulping coffee that use no electricity.
The organization runs multiple sessions of the Earn-A-Bike and Girls In Action, amongst other youth programs, each year which teach bicycle mechanics, safety and riding to young people in the Boston area. Additionally each June they host a large Bike-A-Thon in Jamaica Plain.
Bikes Not Bombs also has a Bike Shop which performs repairs and sells new & refurbished bicycles, parts, and accessories. The bike shop has been recently moved in with the headquarters, the "Hub", in the historic Sam Adams brewery complex.
Toi Market

Toi Market is an open-air retail market located on the outskirts of the Kibera slum in Nairobi, Kenya. The market sits on a three-acre plot on Suna Road, a by-street to Ngong Road which runs almost the length of Nairobi, from the Lang'ata area into the center of the city.
From its inception until it was razed by gangs during post-election violence in early 2008, Toi was one of the largest informal markets in Nairobi, with over 5000 traders. It mainly sells clothes and footwear, but also vegetables and other accessories.
In April 2018, the Nairobi County government announced that it would demolish the market and construct modern houses on the land. The market would be moved elsewhere, although the announcement did not specify where. The market was demolished a month later, with demolitions going on until July 2018.
However, as of November 2023, the market is still informally running, with wooden and corrugated iron kiosks scattered across the plot.
Tharaka-Nithi County

Tharaka-Nithi County is one of the 47 counties of Kenya. It was created from Kenya's Eastern Province. The county has an area of 2609 km and as of the 2019 census a population of 393,177. It is home to the Meru people.
Tharaka-Nithi County is home to the Chuka, Muthambi, Mwimbi and Tharaka subgroups of the Ameru community. The people of Tharaka-Nithi County are predominantly Christian, with Catholics, Presbyterians, and Methodists being the predominant religious communities.
The county consists of three constituencies: Maara, Chuka/Igambang'ombe, and Tharaka.
In 1992, Meru District was broken up into four new districts: Meru Central, Meru North, Meru South and Tharaka. Subsequently, Meru South, also known as Nithi, combined with Tharaka into the Tharaka-Nithi District. In 1998, the Tharaka-Nithi District was split into two districts, Nithi and Tharaka, but a 2009 High Court decision declared that split unconstitutional and re-combined the two. Subsequently, under the revised constitution of 2010, Tharaka-Nithi became a county.
Like other counties surrounding Mount Kenya, the primary economic activity in Tharaka-Nithi County is farming. Crops planted include tea and coffee in the higher areas of the county while sorghum, maize, green grams and millet in the low altitude areas. Dairy farming and fish farming are also practiced in the county.
Religion in Tharaka-Nithi County
Nyamira County

Nyamira County is a county in the former Nyanza Province of Kenya. Formally a district, Nyamira was hived off Kisii District in 1989, and it shares a common boundary with what was known as Nyamira District. The main cash crops grown are bananas and tea. The county has a population of 605,576 (2019 census). Its capital and largest town is Nyamira, with an urban population of around 41,668 (2009 census) The county is also referred to as North Kisii.
Nyamira County borders Kisii County to the East, Bomet and Kericho counties to the West and Homa Bay County to the North.
The County lies between 1,250 and 2,100 m (4,100 and 6,890 ft) above sea level. Permanent rivers include Sondu, Eaka, Kijauri, Kemera, Charachani, Gucha (Kuja), Bisembe, Mogonga, Chirichiro, Ramacha and Egesagane and all of them drain water to Lake Victoria.
The county has a temperature range between 10 and 28.7 °C (50.0 and 83.7 °F). Annual rainfall ranges between 1,200 and 2,100 mm (47 and 83 in). Long rains start from December to June and short rain seasons from June and July to November.
The county has a population of 605,576 of which 290,907 are male, 314,656 are female, and 13 who are intersex. There are 150,669 households spawning an average size of 4.0 persons per household and a population density of 675 inhabitants per square kilometre (1,750/sq mi)
Religion in Nyamira County
There are 5 sub counties, 4 electoral constituencies, 14 divisions, 46 locations and 114 sub-locations.
It has four constituencies and 20 county assembly wards,
Source
John Obiero Nyangarama was the Governor serving his last term in office after being elected twice 2013, 2017 and his deputy Amos Kimwomi Nyaribo is the current governor . Mogeni Erick Okong’o is the current Senator and the first senator in 2013 to 2017 was Kennedy Mong'are Okong'o. Jerusha Mongina Momanyi is the women representative and was elected in 2017 after winning against the Alice Chae who was the first women representative for the county.
For Nyamira County, the County Executive Committee comprises:-
Source
There is a total of 532 health facilities in the county with one county referral hospital. The county has 610 health personnel of different cadre.
HIV prevalence is at 6.4% above the national average of 5.3% (Kenya HIV Estimates 2015).
The county is covered by 388 km of road network. of this 388 km is covered by earth surface, 208 km is murram surface.
There are five post offices and 15 sub post offices, 800 installed letter boxes, 700 rented letter boxes and 100 vacant letter boxes.
There are 49 trading centres, 2049 registered businesses, 1641 licensed retail traders and 42 supermarkets.
0°45′S 35°00′E﻿ / ﻿0.750°S 35.000°E﻿ / -0.750; 35.000
Premio Nacional de Literatura de Chile

El Premio Nacional de Literatura de Chile, perteneciente a los Premios Nacionales de Chile,​ es considerado el mayor galardón de literatura de este país. Fue creado el 9 de noviembre de 1942​ durante la presidencia de Juan Antonio Ríos.
El premio consiste en una entrega indivisible de una suma de dinero y una pensión vitalicia. Se otorgó anualmente hasta su modificación el 8 de enero de 1972,​ fecha en que comenzó a entregarse cada dos años.
Para su otorgamiento se considera la calidad del conjunto de la producción de un autor, sin discriminación de los géneros de su especialidad.
Premio de Economía Conmemorativo de Alfred Nobel

El Premio de Ciencias Económicas del Banco de Suecia en Memoria de Alfred Nobel (en sueco: Sveriges riksbanks pris i ekonomisk vetenskap till Alfred Nobels minne),​​​ más conocido como Premio de Economía Conmemorativo de Alfred Nobel o —de forma errónea— Premio Nobel de Economía,​​​ es un premio destinado a contribuciones destacadas en esa área.​
El premio fue establecido en 1968 por una donación del Banco de Suecia (Sveriges Riksbank), el más antiguo de los bancos centrales, a la Fundación Nobel para conmemorar el 300 aniversario del banco.​​​​ Es administrado y mencionado junto con los Premios Nobel entregados por la Fundación Nobel, pero no es uno de los premios que Alfred Nobel estableció en su testamento en 1895 y técnicamente no es un Premio Nobel.​​ Los galardonados se anuncian y reciben el premio en las mismas ceremonias en la que lo hacen quienes reciben el Premio Nobel.​ El premio es gestionado por la Real Academia de las Ciencias de Suecia. Al igual que los premios Nobel, no puede repartirse entre más de tres personas en cada ocasión y el monto es el mismo, pero no es financiado por la Fundación Nobel, sino por el Banco de Suecia.​
El primer premio fue otorgado en 1969 a Ragnar Frisch y Jan Tinbergen «por haber desarrollado y aplicado modelos dinámicos al análisis de los procesos económicos».​ Hasta 2009, todos los laureados habían sido hombres. En 2009, Elinor Ostrom fue la primera mujer en obtenerlo.​
Premio

Un premio​ (del latín praemium) es cualquier artículo o compensación de otro tipo, como regalos o dinero, que se otorga en agradecimiento o reconocimiento al esfuerzo realizado, aunque para algunos premios interviene la suerte, y en otros se requiere habitualmente, además de la suerte, la compra de un producto, servicio, boleto o ver algún programa o anuncio de televisión, o hacer una llamada telefónica, para poder tener la oportunidad de participar en un concurso y tener, así, posibilidad de acceso a recibirlo.
Según la forma de obtener el premio, estos pueden clasificarse en Premios de Ciencias, Artísticos, Deportivos, Méritos Civiles, Militares, Escolares, Loterías y Sorteos similares, y Rifas comerciales. Pero algunas instituciones que otorgan premios incluyen varias categorías, y pueden ser de diferente mérito o esfuerzo (de hecho hay casos), así que esta clasificación solo resultaría aproximada para la lista siguiente (véase la categoría):
A
C
E
L
M
N
S
A
C
E
F
M
P
R
U
V
E
L
R
E
M
P
R
E
A
E
R