Asem Jawa

Asem Jawa nyaéta sarupa buah anu rasana haseum, biasana digunakeun pikeun campuran bungbu dina lolobana masakan Indonésia, pikeun nambahan rasa haseum dina masakan, contona sayur asem atawa kuah empé-empé. Asem ogé digunakeun pikeun campuran jamu tradisional anu dijual ku tukang jamu kuriling, biasana ibu-ibu anu jamuna sok digandong (jamu gandong).
Sacara étimologis, ngaran asem Jawa dipaké ku urang Malayu sabab dipaké masakan di Jawa. Tutuwuhan ieu sering didatangkeun ti India, ngaranna Tamarindus jeung Tamarind diturunkeun tina basa Arab تمرهندي tamr Hindi, hartina kurang leuwih: korma India.
Ngaran ilmiah asem Jawa nyaéta tamarindus indica. Klasifikasi asem Jawa nyaéta:
Kingdom : Plantae
Sub Kingdom : Viridiplantae
Ifra Kingdom : Streptophyta
Super Divisi : Embryyophyta
Kelas : Magnoliopsida
Super Ordo : Rosanae
Ordo : Fabales
Family : Fabacaeae
Genus : Tamarindus
Spesies : Tamarindus Indica L
Abitus mangrup tangkal anu jangkungna ±25 m, kaina teuas jeung warna coklat ngora, cabangna simpodial, kulitna loba lintésilna. Daun majemuk tunggal pahareup-hareup, bentukna lonjong sarta panjangna 1-2,5 cm. Lébarna 0,5–1 cm, nepi sisi daunna rata, tungtungna tumpul jeung puhuna semu buleud. Tulangna nyirip, lembut, warna héjo, panjang gagang daunna ±0,2 cm, warnana héjo.
Kembang majemuk runtuyan, ayana dina kélék daun, panjang gagangna ±0,6 cm, warnana konéng, kalokop kembangna siga tabung, warnana héjo semu coklat, benang sari polong panjangna ±10 cm dan lebar ±2 cm, warnana héjo semu coklat. Wangun sikina pasagi ipis, warna coklat, akar tunggal, warna coklat kotor.
Tangkal asem bentukna gedé, daunna héjo waé sarta bakal ngarangrangan dina mangsa usum kembangan. Kulit tangkalna coklat semu abu-abu, kasar jeung bareulah, garis-garis manjang, iuh jeung semu nguyupuk.
Daun majemuk, panjangna 5–13 cm, anak daun lalonjong, 8–16 cm, ukuran 0,5-1 x 3,5 cm, sisina rata jeung puhuna nyangigir, tungtungna semu buleud.
Daging buah nu ngora (mesokarp) bodas semu héjo, buah nu asak jadi beureum semu coklat nepi semu hideung, rasana haseum amis jeung liket. Sikina warna coklat semu hideung, teuas jeung rada pasagi.
Ngaran asem di sababaraha daérah : Bak mee (Aceh); Acam lagi (Gayo); Asam jawa (Melayu); Cumalagi (Minangkabau); Tangkal asem (Sunda); Witasem (Jawa); Acem (Madura); Celagi (Bali); Bage (Sasak); Mangga (Bima); Kanefo kiu (Timor); Tobi (Solar); Asam jawa (Dayak); Asang jawi (Gorontalo); Tamalagi (Buol); Saamba lagi (Barros); Comba (Makasar); Sablaki (Tanimbar); Asam jawa ka (Buru); Asam jawa (Ternate); Tabelaka (Seram).
Buah asem jawa kaasup kana buah anu bisa digunakeun pikeun pencuci mulut. Tapi sajaba ti éta asem Jawa ogé ngabogaan sababaraha hasiat, di antarana:
Kandungan Bétakarotin, Vitamin C, Vitamin B jeung antioksidan dina asem Jawa bisa nyageurkeun sababaraha panyakit, di antarana:
Sajaba ti éta bisa ogé pikeun ngalemeskeun jeung ngaberesihkeun kulit, carana dilemeskeun jeung cikur sacukupna, tuluy dioléskeun kana awak salaku lulur.
Asem Jawa kaasup kana tutuwuhan tropis, asal-usulna diperkirakeun ti savana Aprika Timur, anu mana jinis-jinis séjénna ogé kapanggih, salah sahijina di Sudan. Sanggeus rébuan taun, tutuwuhan ieu geus sumebar ka Asia Tropis, tuluy ka Karibia jeung Amérika Latin. Di sababaraha tempat nyaluyukeun, kaasup di Indonésia nepi ka sarua jeung di leuweung nu daunna sok muguran jeung di savana. Tangkal asem bisa jadi kalawan hadé nepi ka luhur taneuh 1.000 m (sakapeung nepi ka 1.500 m) dpl, dina taneuh nu ngandung keusik.
Cara pikeun budidaya asem jawa salah sahijina ku cara dicangkok jeung sistem témpél, tujuanna pikeun ngahasilkeun hiji bibit anu alus pikeun dipelak ku cara végétatif. Métodena aya témpél pesisai (shiel budding) témpélan tambaklan (atch budding) jeung sambungan (cleft grafting) mangrupa métode anu hadé pikeun ngalobaan bibit, métode ieu bisa dilaksanakeun dina bulan Novémber - Janwari sabab dina mangsa ieu keur meujeuhna usum hujan. Jarak melak asem bisa 8–10 m.
Kategiri:Tutuwuhan Tropis