davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
චිත්‍රගුප්ත දේවාලය, ඛජුරාහෝ

චිත්‍රගුප්ත දේවාලය යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියාවේ මධ්‍ය ප්‍රදේශ්හි ඛජුරාහෝ නගරයේ පිහිටි 11වන සියවසට අයත් සූර්ය (හිරු දෙවි) දේවාලයකි. ගෘහනිර්මාණ ශෛලිය අතින් මෙම දේවාලය එයට යාබදව පිහිටි ජගදම්බි දේවාලයට සමානත්වයක් දක්වයි.
ශිලා ලේඛනවලින් හමුවන සාක්ෂි මත පදනම්ව, මෙම දේවාලයේ ඉදි කිරීම් ක්‍රි.ව. 1020-1025 අතර කාලසීමාවට අයත් යැයි සැලකිය හැක. මෙය පූජා කිරීමේ කටයුත්ත සිදුවී ඇත්තේ ක්‍රි.ව. 1023 පෙබරවාරි 23 ශිවරාත්‍රී උත්සවයේදී ය.
ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව මගින් මෙම දේවාලය ජාතික වැදගත්කමක් සහිත ස්මාරකයක් ලෙස වර්ගීකරණය කොට ඇත.
චිත්‍රගුප්ත දේවාලය එයට යාබදව පිහිටි ජගදම්බි දේවාලයටට අතිශයින් සමානත්වයක් දක්වයි. මෙහි ප්‍රදක්ෂිණා පථයක් සහිත ගර්භගෘහයක්, අන්තරාලයක්, හරස් අංශ සහිත මහා-මණ්ඩපයක් සහ ප්‍රවේශ ආරුක්කුවක් දක්නට ලැබේ. මහා මණ්ඩපයේ සිවිලිම අෂ්ටාස්‍රාකාර හැඩැති වන අතර, එය ජගදම්බි දේවාලයේ සිවිලිමට වඩා විසිතුරු ය. මේ අනුව යෝජනා වී ඇත්තේ චිත්‍රගුප්ත දේවාලය ඉදි වූයේ දේවි ජගදම්බි දේවාලය ඉදිවූ මඳ කාලයකට පසුව බව ය. ගොඩනැගිල්ලේ සඳලු තල දෙකක් පවතියි. මෙහි පියස්සේ ඇති ආරෝහණ පරිමාණය ඛජුරාහෝවේ විශාල දේවාල මෙන් චිත්තාකර්ෂණීය නැත.
දේවාලයේ ගර්භගෘහයේ තුළ අර්ධ වශයෙන් කැඩී ගිය මීටර 2.1 (අඩි 6.9) උසැති සූර්ය දේව ප්‍රතිමාවක් ඇත. මෙහි සූර්යයා අශ්වයින් සතක් සහිත රියක නැගී සිටියි. මෙහි ඔහු සිටගෙන සිටින අතර, සන්නාහ ලෝගුවක් සහ උස් පාවහන් පැළඳ, නෙළුම් මල් දරා සිටින අයුරින් කැටයම් කොට ඇත. ගර්භගෘහයේ දොරටුවේ උඩළිපත මෙයට සමාන නමුත්, ප්‍රමාණයෙන් කුඩා සූර්ය දේව ප්‍රතිමා තුනකින් සමන්විත ය.
දේවාලයේ පිටත බිත්ති ශෘංගාරාත්මක පෙම් යුවළවල්, සුරසුන්දරියන් සහ විවිධ දේව රූපවලින් ආවරණය වී ඇත. මේ අතර හිස් 11ක් සහිත විෂ්ණු ප්‍රතිමාවක් ද වේ. විෂ්ණු ප්‍රතිමාව මගින් දෙවියන් ඔහුගේ පාර රූප (උත්තරීතර ස්වරූපය) ස්වරූපයෙන් යුතුව, ඔහුගේ අවතාර දහය සමගින් නිරූපණය කොට ඇත. මෙම විරුළ නිරූපණය වෙනත් ස්ථානවල දක්නට නොලැබේ. එසේම ඒ පිළිබඳ කිසිදු ඓතිහාසික ග්‍රන්ථයක ද සඳහන් නොවේ. සෙසු ප්‍රතිමා අතර මෛථුන්‍යයේ යෙදෙන පෙම් යුවළවල් සහ සිය යටි කය වස්ත්‍ර ඔසවා ගනිමින් යෝනිය ප්‍රදර්ශනය කරන අප්සරාවන්ගේ රූ දක්නට ලැබේ. මීට අමතරව ශිව දෙවියන්ගේ සහායකයකු වන නන්දි මිනිස් සිරුරක් සහ ගව හිසක් සහිතව නිරූපණය කොට ඇත.
මෙම ප්‍රතිමා (සහ ජගදම්බි දේවාලයේ ප්‍රතිමා) විශ්වනාථ දේවාලයේ ප්‍රතිමාවලට පසුව සහ කන්දාරියා මහාදේව දේවාලයේ ප්‍රතිමාවලට පෙර කාලයක නිර්මාණය වන්නට ඇතැයි සැලකේ.
මාළිගාවිල බුදු පිළිමය

මාළිගාවිල බුදු පිළිමය ශ්‍රී ලංකාවේ මොණරාගල දිස්ත්‍රික්කයේ මාළිගාවිල ග්‍රාමයේ පිහිටා තිබේ. ශ්‍රී ලංකාවේ වූ පැරණි බුද්ධ ප්‍රතිමා අතුරින් විශාලතම අනාබද්ධ (සම්පූර්ණයෙන් ම වෙනම නෙළන ලද) ශෛලමය බුද්ධ ප්‍රතිමාව ලෙස මාළිගාවිල බුද්ධ ප්‍රතිමාව සැලකේ.
මහාවංශයට අනූව මෙම ප්‍රථිමාව, මහා තිස්‌සගේ සහ සංඝසිවා බිසවගේ වැඩිමහල් පුත්‍රයා වූ අග්ගබෝධි රජතුමන් විසින් කරවූ බව සඳහන් වේ. එසේම මහාවංශය ඇතුළු වෙනත් ලේඛන කිහිපයකම අරියකාර විහාරය, අරියකෝටි විහාරය, අරියකාරි, ආර්යකර ආදී නම් වලින් මාළිගාවිල හඳුන්වා දී තිබේ. මාළිගාවිල ප්‍රතිමාව සහ ඒ ආසන්නව පිහිටි දඹේගොඩ මෛත්‍රී බෝධිසත්ව ප්‍රතිමාව අතීතයේදී එකම ආරාම සංකීර්ණයකට අයත්ව තිබෙන්නට ඇතැයි සැළකේ.
මාළිගාවිල බුදු පිළිමය වෙනත් ස්‌ථානයකදී නිම කිරීමෙන් අනතුරුව වත්මන් ස්ථානයට ගෙනැවිත් ඊට සුදුසු ආසනයක ප්‍රතිෂ්ඨාපනය කොට ඇති බවට විශ්වාස කෙරේ. ස්ඵටික හුණු ගලින් නිමවා ඇති එහි උස අඩි 37 අඟල් 10 ක් වේ. පද්මාසනයත් සමග උස අඩි 41 යි අඟල් 10 කි. ප්‍රතිමාවේහි වූ ලක්ෂණ අනුව එය ක්‍රි.ව. 6– 8 සියවස් වලට අයත් වේ.
1934 වර්ෂයේදි පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තුමේන්තුවේ අවධානයට ලක්වූ මාළිගාවිල ප්‍රතිමාව 1936 වර්ෂයේදී පුරාවිද්‍යා ආරක්ෂිත ස්මාරකයක් බවට නම් කරන ලදී. කෙසේනමුදු 1948 වර්ෂයේදී නිදන් හොරුන් විසින් ප්‍රතිමාව විනාශ කොට දමන ලදුව 1951 වසරේදී ප්‍රදේශය ආශ්‍රිත කැණීම් ආරම්භ කරන ලදී.
මුල් සමයේ ප්‍රතිමාවෙහි උස අඩි 45ක් පමණ හා වැඩසිටි පද්ම පීඨයෙහි උස අඩි 4ක් පමණ වූ බව පැවසෙයි. නමුත් ප්‍රතිසංස්කරණයෙන් අනතුරුව ප්‍රතිමාවෙහි වර්තමාන උස අඩි 35 අඟල් 08 පමණ වේ.
බල‍ බෝධිසත්ත්ව ප්‍රතිමාව

බල බෝධිසත්ත්ව ප්‍රතිමාව යනු 1904-1905 අතර කාලයේ ජර්මානු පුරාවිද්‍යාඥයකු වන එෆ්. ඕ. ඊටල් විසින් ඉන්දියාවේ සාරානාත් ප්‍රදේශයෙන් සොයාගන්නා ලද පුරාතන ඉන්දියානු බෝධිසත්ත්ව ප්‍රතිමාවකි. මෙම ප්‍රතිමාව සමකාලීන ප්‍රතිමා ශෛලිය අනුව, විශේෂයෙන්ම මථුරාවේ සමාන ප්‍රතිමා සමග කණිෂ්ක රජ සමයට කාලනිර්ණය කිරීමට බෙහෙවින් ඉවහල් වී ඇත්තේ එහි දින නිර්ණිත අභිලේඛනයක් ඇතුළත් හෙයිනි.
බෝධිසත්ත්ව ප්‍රතිමාවේ අභිලේඛනය මගින් විස්තර වන්නේ එය "කණිෂ්කගේ 3වන වර්ෂයේ" බල නැමැති "සහෝදරයකු" (භික්ෂුවක) විසින් පූජාකළ එකක් බවයි. මේ නිසා මෙම ප්‍රතිමාවේ නිරූපිත ප්‍රතිමා ශෛලිය සඳහා වඩා නිරවද්‍ය දිනයක් ලබාගත හැකිවන්නේ 3වන වර්ෂය ආසන්න වශයෙන් ක්‍රි.ව. 123 ලෙස සැලකෙන හෙයිනි.
මෙම අභිලේඛනයේ තවදුරටත් සඳහන් වන්නේ කණිෂ්ක (සිය අගනුවර වූ මථුරාවේ සිට පාලනය ගෙනගිය) රජුට සිය විශාල රාජ්‍යය පාලනය කිරීමට ක්ෂත්‍රපයන් කිහිපදෙනකු ඔහු යටතේ සිටි බවයි. කණිෂ්කගේ අධිරාජ්‍යයේ නැගෙනිහර පෙදෙස්වල ක්ෂත්‍රපයන් ලෙස ඉන්දු-සිතියානු උතුරු ක්ෂත්‍රපයන් වන මහාක්ෂත්‍රප ඛාරාපල්ලන සහ ක්ෂත්‍රප වනස්පර සඳහන් කොට ඇත. එම කාලයේම "ලාල සෙන්පති" සහ ක්ෂත්‍රපයන් වූ වෙස්පාසි සහ ලියකා උතුරු ප්‍රදේශය භාරව සිටි බැව් සඳහන් වේ.
මෙම ප්‍රතිමාවේ ශෛලිය මෙයට සියවස් කිහිපයකට පෙර නිර්මාණය වූ පැරණි යක්ෂ ප්‍රතිමා සිහිගන්වයි. අනෙක් අතින් ඉන්දියානු කලාව‍ කෙරෙහි හෙලනිස්තික බලපෑම මෙම ප්‍රතිමාව තුළින් දැකගත නොහැකි තරම් ය. විශේෂයෙන්ම මේ කෙරෙහි ගන්ධාරයේ ග්‍රීක-බෞද්ධ කලාවේ අල්ප වූ හෝ බලපෑමක් නොමැති බැව් පෙනේ.
මෙම ප්‍රතිමාව සොයාගැනීම පිළිබඳ තොරතුරු 1904–1905 වර්ෂය සඳහා "ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ වාර්ෂික වාර්තාවේ" පිටු අංක. 59–104හි එෆ්. ඕ. ඊටල් විසින් රචිත ලිපියෙහි ඇතුළත් ය.
මෙම ප්‍රතිමාව වර්තමානයේ සාරානාත් කෞතුකාගාරයේ තබා ඇත.
තොළුවිල බුද්ධ ප්‍රතිමාව

තොළුවිල බුද්ධ ප්‍රතිමා වහන්සේ බුදුන් වහන්සේගේ සමාධි මුද්‍රාව විදහා දක්වයි. අනුරාධපුරයේ තොළුවිල දි 1900 දි මුල්වරට ඉංග්‍රීසි ජාතිකයන්ට හමුවූ අතර පසුව ඔවුන් විසින් කොළඹ කෞතුකාගාරයට ගෙනයන ලදුව දැනට එහි ප්‍රදර්ශනයට තබා ඇත. කළු ගලින් නිර්මාණය කරන ලද මෙම ප්‍රතිමාව උසින් අඩි 5 අඟල් 9 ( මිටර 1.75 ) වේ.
සමාධි මුද්‍රාවේ බුද්ධ ප්‍රතිමාවකි. මෙම භාවනා කිරීමේ ඉරියව්වේදී එරමිනියා ගොතා ගෙන අත්ල උඩු අතට හරවා එකක් මත එකක් සිටින සේ උකුල මත දෑත් තබා බුදුන් වහන්සේ වැඩ හිඳින සේක. මෙම පිළිමය අනුරාධපුරයේ සමාධි බුදු පිළිමයට සමානකමක් දක්වයි. වැඩහිඳිනා ඉරියව්ව විරාසනයයි. ඉන්දියාවේ මථුරා පිළිම සම්ප්‍රදායේ ආභාසය ලැබි ඇත. අඩවන් දෙනෙතින් නුදුර බලා සිටින ආකාරයෙන් නෙළා ඇති මෙම පිළිමයෙන් බුදුරජාණන් වහන්සේගේ චිත්ත ඒකාග්‍රතාව මැනවින් පැහැදිලිව පෙන්නුම් කරයි.
අනුරාධපුරයේ අග භාගයේදි පමණ නිර්මාණය කරන ලදැයි සැලකේ. (ක්‍රි.ව. 4 -5 වන සියවස.)
චතුර්භූජ් දේවාලය (ඛජුරාහෝ)

චතුර්භූජ් දේවාලය (දේවනගරි: चतुर्भुज मंदिर) යනු විෂ්ණු දෙවියන්ට පුදකළ දෙවොලකි. චතුර්භූජ් (දේවනගරි: चतुर्भुज) යන වදන නිර්මාණය වී ඇත්තේ සංස්කෘත වදන් වන चतु: = සතර සහ भुजा = බාහු යන වදන් සංයුක්ත වීමෙනි. මෙහි සාහිත්‍යමය අර්ථය බාහු සතරක් ඇත්තා යන්න වන අතර එමගින් විෂ්ණු දෙවියන් අදහස් කෙරේ.
මෙම දේවාලය ක්‍රි.ව. 1100ට පමණ දින නිර්ණය කළ හැක. මෙම දේවාලය එය පිහිටි ජටාකාරි (දේවනගරි: जटकारी) ගම්මානය හේතුවෙන් ජටාකාරි (දේවනගරි:जटकारी) දේවාලය ලෙස ද හඳුන්වයි.
මෙම දේවාලය ඛජුරාහෝවේ ශෘංගාරාත්මක ප්‍රතිමා දක්නට නොලැබෙන එකම‍ දේවාලයයි.
චන්දේල රාජවංශයේ යසෝවර්මන් විසින් මෙම දෙවොල ඛජුරාහෝවේ ඉදිකරන ලදී. මෙම දේවාලයේ විෂ්ණු ප්‍රතිමාවක් තැන්පත් කොට ඇත.
මෙම දේවාලය පිහිටියේ ඛජුරාහෝවේ ජටාකාරා ගම්මානය අසල ය. මෙම ගම්මානය හේතුවෙන් දේවාලය ජටාකාරි දේවාලය ලෙස ද හඳුන්වයි.
ඛජුරාහෝවේ දකුණුදිග පෙදෙසේ පිහිටි බැවින් මෙම දේවාලය දක්ෂිණ දේවාල සමූහය යටතට වර්ග කොට ඇත.
මෙම දේවාලය සක්මන් මළුවක් නොමැති ගර්භගෘහයක්, අන්තරාලයක්, මණ්ඩපයක් සහ ප්‍රවේශ ද්වාර මණ්ඩපයකින් සමන්විත ය. දෙවොල “චබුතාරා” ආකාරයේ මණ්ඩපයක් මත ගොඩනගා ඇත.
බිත්ති වටා ප්‍රතිමාවලින් යුත් කැටයම් තීරු තුනක් දැකගත හැක. (පිටත බිත්තියේ පින්තූරය බලන්න)
දෙවොලේ ඇති ප්‍රධාන දේව ප්‍රතිමාව අත් සතරක් ඇති විෂ්ණු ප්‍රතිමාවකි. (රූපය බලන්න) එය මීට 2.7ක් උසැති ය. මෙම ප්‍රතිමාව විෂ්ණු දෙවියන්ගේ ප්‍රියතම දිශාව වන දකුණු දිශාවට මුහුණලා ඇති, මෙවැනි ආකාරයේ දකුණට මුහුණලා ඇති සැලසුමක් කාම්බෝජයේ අංකෝර් වට්හි දැකගත හැක.
දිදාර්ගන්ජ් යක්ෂි

දිදාර්ගන්ජ් යක්ෂිය (හෙවත් දිදාර්ගන්ජ් චාමරධාරිණිය ලෙස ද හඳුන්වයි) යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ මෞර්ය කලාවේ විශිෂ්ටතම කලා නිර්මාණවලින් එකකි. එසේවුව ද, මෙම ප්‍රතිමාව ඇතැමුන් විසින් ක්‍රි.වත 2වන සියවසට අයත් යැයි කාලනිර්ණය කරන්නේ එහි හැඩය සහ ආභරණ පිළිබඳ සලකා බලමිනි.
මෙම ප්‍රතිමාව වර්තමානයේ තැන්පත් කොට ඇත්තේ ඉන්දියාවේ පැට්නා හි බිහාර් කෞතුකාගාරයේ ය. අඟල් 64ක් උසැති මෙම ප්‍රතිමාව කැටයම් කොට ඇත්තේ තනි පාෂාණ කුට්ටියකිනි. ජීව ප්‍රමාණයෙන් යුතු මෙම ප්‍රතිමාව උසැති අතර, සමානුපාතික දේහ අංගවලින් යුක්ත ය. නිදහස් සිටි ප්‍රතිමාවක් වන මෙය හොඳින් ඔප දැමූ මතුපිටක් සහිත වැලි ගල් පාෂාණයෙන් නෙළා තිබේ. චාමර දරා සිටින්නේ දකුණු අතින් වන අතර, වම් අත කැඩී ගොස් ඇත. වස්ත්‍රයේ පහළ කොටස කිසියම් පාරදෘශ්‍ය ස්වභාවයක් පෙන්වයි. මෙම දිදාර්ගන්ජ් යක්ෂි ප්‍රතිමාව ක්‍රි.පූ. 3වන සියවස පමණ සිට ක්‍රි.ව. 2වන සියවස දක්වා වූ කාලය අතරතුර නිර්මාණය වන්නට ඇතැයි දිනනිර්ණය කොට ඇත. මෙම ප්‍රතිමාව සොයාගන්නා ලද්දේ 1917 ඔක්තෝබර් මස ගංගා නදී ඉවුරේ, දිදාර්ගන්ජ් කාදම් බසුවාල් නැමැති ගම්මානයේ කැනීම් කටයුතු වලිනි.
යක්ෂි ප්‍රතිමාව පැට්නා කෞතුකාගාරය වෙත රැගෙන යන ලද්දේ ප්‍රකට පුරාවිද්‍යාඥයකු සහ ඉතිහාසඥයකු වන ආචාර්ය ජේ. එන්. සමද්දාර් විසින. බෞද්ධ ඉතිහාසය සහ පුරාවස්තු පිළිබඳ විශේෂඥයකු වන මහාචාර්ය සමද්දාර් බුදුන් වහන්සේ වැඩ විසූ ප්‍රදේශ සහ බුදුන් වහන්සේගේ ප්‍රබල අනුගාමිකයකු වූ අශෝක අධිරාජයා හා සම්බන්ධ ප්‍රදේශවල පුළුල් කැනීම් කටයුතු මෙහෙයවී ය. මීට අමතරව ඔහු ගුප්ත අධිරාජ්‍යයේ සහ මෞර්ය රාජවංශයේ ගෘහනිර්මාණ ශිල්පය සහ පුරාවස්තු පිළිබඳව ද අධ්‍යයනය කළේ ය. බෞද්ධ ඉන්දියානු සමයේ උසස් අධ්‍යාපන ආයතන අතුරින් විශිෂ්ටතම උදාහරණය ලෙස සැලකෙන නාලන්දා විශ්වවිද්‍යාලයේ සිදුකළ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණවලින් වැඩි ප්‍රමාණයක් දියත් කරන ලද්දේ ඔහුගේ මෙහෙයවීම යටතේ ය. සමද්දාර් විසින් බෞද්ධ ඉතිහාසය අලලා ග්‍රන්ථ කිහිපයක්ම ප්‍රකාශයට පත්කොට ඇත. මේ අතුරින් වඩාත්ම වැදගත් කෘතිය ලෙස "The Glories of Magadha" (මගධයේ ශ්‍රීවිභූතිය) නැමැති දේශන මාලාව සැලකේ.
මෙම ප්‍රතිමාවේ නාසය කැඩී ගියේ The Festival of India නැමැති සංචාරක පුරාවිද්‍යා ප්‍රදර්ශනය වෙනුවෙන් ස්මිත්සෝනියානු ආයතනය සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ වොෂිංටන් ඩී.සී.හි ජාතික කලා ගැලරිය වෙත රැගෙන යන අතරතුර ය.
දිදාර්ගන්ජ් චාමරධාරිණියගේ ප්‍රතිමාව ඉන්දියානු ප්‍රතිමා කලාවේ විශිෂ්ටතම සහ වඩාත් අනර්ඝම කලා කෘතියක් ලෙස පුරාවිද්‍යාඥයන්ගේ පුළුල් පිළිගැනීමට ලක්ව ඇත.
ඛජුරාහෝ හනුමාන් අභිලේඛනය

ඛජුරාහෝ හනුමාන් අභිලේඛනය යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියාවේ මධ්‍ය ප්‍රදේශ්හි ඡතර්පූර් දිස්ත්‍රික්කයේ ඛජුරාහෝ දේවාල භූමියෙන් හමුවූ දැවැන්ත හනුමාන් ප්‍රතිමාවක පාදමෙහි දක්නට ලැබුණු අභිලේඛන වාර්තාවකි. මෙම අභිලේඛනය ක්‍රි.ව. දසවන සිවසට පමණ අයත් යැයි කාලනිර්ණය සිදු කොට ඇත. මෙම හනුමාන් ප්‍රතිමාව ඉන්දියාවේ පුරාවිද්‍යා සමීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ ආරක්ෂාව යටතේ පවතින අතර, ජාතික වැදගත්කමක් සහිත ස්මාරකයක් ලෙස ද ලැයිස්තුගත කොට ඇත.
මෙම අභිලේඛනය පිහිටා ඇත්තේ ඛජුරාහෝවේ පිහිටි සුප්‍රකට හනුමාන් දේව ප්‍රතිමාවක පාදමෙහි ය. මෙම ප්‍රතිමාව වන්දනා කටයුතු සඳහා භාවිතා වන හෙයින් සහ එය අන්තර්ගත පූජාස්ථානය නවීකරණයට භාජනය කොට ඇති හෙයින්, වර්තමානය වන විට එම අභිලේඛනය දක්නට නොලැබේ..
ඛජුරාහෝව පිළිබඳ ශාස්ත්‍රීය ග්‍රන්ථ රැසකම මෙම හනුමාන් ප්‍රතිමාව සහ ශිලා ලේඛනය පිළිබඳ තොරතුරු ඉදිරිපත් කොට තිබේ. මෙම අභිලේඛනය පළමුව සිය සැලකිල්ලට භාජනය කරන ලද්දේ දහනවවන සියවසේ දී ඇලෙක්සැන්ඩර් කනිංහැම් විසිනි. 1904දී ඩී. ආර්. භාණ්ඩර්කර් විසින් අභිලේඛනය යළි විමසුමකට ලක් කළ අතර එහි දිනය පිළිබඳ නව අර්ථ නිරූපණයකට අමතරව, නව තොරතුරු රැසක්ම ප්‍රකාශයට පත්කරන ලදී.
ශිලා ලේඛනය සංස්කෘත භාෂාවෙන් රචනාකොට ඇති අතර, එය පේළි තුනකට ලියා ඇත. අක්ෂරවල ශෛලිය අනුව යෝජනා වී ඇත්තේ එය ක්‍රි.ව. දසවන සියවසට අයත් එකක් බවයි.
ඛජුරාහෝ ශිලා ලේඛනයට හින්දු ආගමේ ඉතිහාසය තුළ ඉහළ වැදගත්කම්ක හිමිව ඇත්තේ එහි 316 ලෙස දිනයක් විස්තර කරන බැවිනි. ඉතිහාසඥයින් විසින් මෙම දිනය හර්ෂ යුගයට අයත් යැයි සලකා, එහි අගය ව්‍යවහාර වර්ෂයෙන් 922 ලෙස සලකා ඇත. දසවන සියවසට වඩා පැරණි හනුමාන් ප්‍රතිමා පැවතිය ද, මෙම අභිලේඛනය හේතුවෙන් මෙම ඛජුරාහෝ හනුමාන් ප්‍රතිමාව මෙතෙක් හඳුනාගෙන ඇති පැරණිතම දින නිර්ණිත ප්‍රතිමාව ලෙස සැලකේ.
අභිලේඛනයේ අන්තර්ගත නිවැරදි නොකළ පෙළ පහත පරිදි කියැවිය හැක:
වම් පස:
දකුණු පස:
I කොටස
II කොටස
ඛම්භාලීඩා ලෙන්

ඛම්භාලීඩා ලෙන්, හෙවත් රාජ්කෝට් ලෙන් යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ ඉන්දියාවේ ගුජරාට් හි රාජ්කෝට් දිස්ත්‍රික්කයේ ගොණ්ඩල් අසල පිහිටි බෞද්ධ ලෙන් ත්‍රිත්වයකි.
ප්‍රකට පුරාවිද්‍යාඥ පී. පී. පාණ්ඩ්‍යා විසින් 1958 දී මෙම ලෙන් සොයාගන්නා ලදී. මෙම ලෙන් නඩත්තු කරනු ලබන්නේ ගුජරාට් ප්‍රාන්ත පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව විසිනි.
ලෙන් පිහිටියේ දිය උල්පතක ඉවුරෙහි කුඩා කඳුගැටයක පාමුල ය. මෙය හුනුගලෙහි කැන ඇත. මෙහි ලෙන් තුනක් ඇති අතර, ඉන් මැද පිහිටි ලෙනෙහි ස්තුපයක් ඇති නිසා එය චෛත්‍ය ලෙන ලෙස හැඳින්වේ. මෙම චෛත්‍ය ලෙනෙහි පිවිසුම දෙපස බෝධිසත්ත්ව ප්‍රතිමා ද්විත්වයක් වේ. ඉන් වම් පස ප්‍රතිමාව බොහෝවිට අශෝක වැනි වෘක්ෂයක් යට සහායිකාවක සහ පරිවාර ජනයා පස්දෙනකු සමඟ සිටින පද්මපාණී රුව යැයි විශ්වාස කෙරේ. එහිම වම්පසට වන්නට භාජනයක් අතෙහි දරාගත් වාමන රුවක් දක්නට ලැබේ. පිවිසුමෙහි දකුණු පස ඇති ප්‍රතිමාව වජ්‍රපාණී යැයි විශ්වාස කෙරේ. මෙහ් ස්ත්‍රී රූපවල දක්නට ලැබෙන පුළුල් ඉණ පළඳනා ජූනාගධ් හි උපර්කෝට් ලෙන්වල කැටයම්වලට සමාන ය. මෙම කැටයම් පසුකාලීන කුෂාණ සිට ක්ෂ්ත්‍රප යුගය දක්වා කාලයේ නිර්මාණය වූ ප්‍රතිමා මෙන්ම ආන්ධ්‍ර ප්‍රතිමාවලට ද සමානත්වයක් පෙන්වයි. මෙම ලෙන් ක්‍රි.ව. 4වන හෝ 5වන සියවස්වල භාවිතා වන්නට ඇතැයි සිතිය හැක.
වම්ප ඇති අනෙක් ලෙන ගැඹුරු සහ විශාල එකක් වන අතර, එය ඉදිරියෙන් විවෘත ය. මෙය ඇතැම්විට භික්ෂූන්ගේ භාවනා කටයුතු සඳහා භාවිතා වන්නට ඇත.
ඛම්භාලීඩා ලෙන් අසල තවත් කුඩා ලෙන් 15 ක් ද හමුවන අතර, ඒවා බොහෝ විට හීනයාන බෞද්ධ නිකායයට අයත් වන බැව් පෙනේ.
නූතන විශාල බෞද්ධ විහාරයක් මේ අසල ඉදිවෙමින් පවතියි.
21°46′31″N 70°42′30″E﻿ / ﻿21.7753°N 70.7083°E﻿ / 21.7753; 70.7083
Theatre of Sri Lanka

The Theatre of Sri Lanka encompasses many different languages and traditions. Sinhalese language theatre originated from traditional rituals and folk dramas in the 19th century. Until that period, the art was confined to small villages and didn't have a national presence. Influential dramatist Ediriweera Sarachchandra attributes this to the influence of Theravada Buddhism, which he believes to have "tended more toward solitary contemplation and the attainment of insight than towards congregational practices or participation in community life" .
Dramas in Sri Lanka began first with ritualistic performances of early polytheistic religions. Originating from masked dances that took on the roles of gods and demons in ritualistic practices, the theatre tradition gradually became free of religion and crystallised into an organized form of entertainment.
With the arrival of Europeans and urbanisation, the Sinhalese began to view theatre as a serious and secular art. At first, urban dramas were derivative borrowing heavily from English drama, or from Parsi theatre musicals (nurti) and Bombay and South Indian operatic plays (nadagam). These catered to a small audience and drew the ire of strict Buddhists who considered them worthless. They were further attacked by the development of a "Protestant" Buddhism, a revival of the religion that stressed strict adherence to its law. Therefore, the words kolam and nadagam took a connotation of something ridiculous or nonsense in Sinhala.
It would take until the 1950s for serious Sinhala dramas to develop. With the independence of Ceylon from Great Britain and a widespread appreciation of Sinhala culture, Ediriweera Sarachchandra led the movement for serious Sinhala theatre. Sarachchandra's work, which brought together elements of the early folk ritual and dance drama tradition with Western theatre methods and stage style, created a new genre of theatre that appealed to all classes.
Major theatres in Sri Lanka include
Bang snaps

Bang snaps (known as poppers; whipper snappers, Indian English: pop pop crackers) are a type of small novelty firework sold as a trick noisemaker.
Bang snaps consist of a small amount of gravel or coarse sand impregnated with a minute quantity (~0.2 milligrams) of silver fulminate high explosive and twisted in a cigarette paper to produce a shape resembling a cherry. The friction-sensitive silver fulminate detonates when stepped on, ignited, or thrown on a hard surface, producing a sharp salute similar to a cap gun's.
Despite producing a legitimate (albeit tiny) high-explosive detonation, the extremely high mass ratio of gravel to explosive acts as a buffer to ensure that they only produce the audible "crack" of the supersonic shockwave; they are incapable of producing physical damage, even when discharged in the hand. The explosion is unable to propel the gravel any distance, which usually falls to the ground, making them safe for use as a children's toy, for which purpose they have been widely sold around the world since the 1950s. They are also a common part of Chinese New Year celebrations.
Bang snaps are primarily produced alongside other export fireworks in Brazil, South Korea and China and are widely available over the counter at small toy stores and shops specializing in jokes, novelties and magic tricks. The snaps are typically packed in sawdust to prevent them from discharging due to rough handling while in transit.
Some US states and counties impose the same age restrictions on purchasing bang snaps as that of permitted fireworks, usually 17 or 18.
In the UK they are advertised as fun snaps, and sold only to people 16 or above.
لستة المواقع المصريه القديمه

لستة المواقع المصرية القديمة فى كل اماكن مصر و النوبه. يتم سرد المواقع بأسمائها القديمه لو أمكن ، إن ماكانش بأسمائها الحديثة، وباسمها القديم إذا ماكانش هناك اسم آخر متاح.
يشار فى العاده لالمنطقة من الفيوم لأسيوط بمصر الوسطى.
لم يتم العثور على روابط لمواقع التواصل الاجتماعي.
نيروز عبد الملك

نيروز عبدالملك Nairouz Abdel Malak نيروز عبدالملك مؤلف وكاتب وسيناريت مصري راحل، ومن اشهر أعماله، فيلم السبع بنات فى سنة 1961، وفيلم الليالي الدافئة فى سنة 1961، وفيلم المماليك فى سنة 1965، وفيلم الرداء الأبيض فى سنة 1975.
تأليف (23)
ورطة خريج 1977 - مسرحية مؤلف
أبدًا.. لن أعود 1975 - فيلم قصة وسيناريو وحوار
الرداء الأبيض 1975 - فيلم قصة وسيناريو وحوار
امرأتان 1975 - فيلم سيناريو وحوار
العاطفة والجسد 1972 - فيلم قصة وسيناريو وحوار
المماليك 1965 - فيلم مؤلف
السبع بنات 1961 - فيلم قصة وسيناريو وحوار
الليالي الدافئة 1961 - فيلم قصة وسيناريو وحوار
مافيش تفاهم 1961 - فيلم سيناريو وحوار
معبد الحب 1961 - فيلم قصة وسيناريو وحوار
٣ رجال وإمرأة 1960 - فيلم قصة وسيناريو وحوار
قلب فى الظلام 1960 - فيلم سيناريو وحوار
معالالأبد 1960 - فيلم قصة وسيناريو وحوار
عواطف 1958 - فيلم سيناريو وحوار
الحب العظيم 1957 - فيلم قصة وسيناريو وحوار
ثورة المدينة 1955 - فيلم قصة وحوار
فجر 1955 - فيلم قصة وسيناريو وحوار
ليلة من عمري 1954 - فيلم قصة وسيناريو وحوار
الحرمان 1953 - فيلم قصة وحوار
ستات بلا رجال 1953 - فيلم سيناريو وحوار
سيدة القطار 1952 - فيلم قصة وحوار
ابن النيل 1951 - فيلم حوار
حاجة تحير 0 - مسرحية مؤلف
جليل البندارى

جليل البندارى كاتب وصحفى و ناقد فنى مصرى شهير ,واحد من ألمع الصحفيين و أكترهم شهره, كان سليط اللسان, الفنانة تحيه كاريوكا كانت بتقول عنه انه (جليل) الادب و احنا ”بندارى“ عليه, من مواليد 1917 و مات ف 29 نوفمبر 1968.
الف اغانى كتيره لكتير من المغنيين والمغنيات قدمت السينما من تاليفه فيلم بمبه كشر كمان كتب قصص و له كتير من الكتب الثقافيه و الادبيه ، أشتهرت التسميات اللى كان يطلقها علا الفنانين أو الاعمال الفنيه فهو اللى اطلق علا عبد الحليم حافظ لقب (العندليب الاسمر)، و علا لقاء ام كلثوم و محمد عبد الوهاب فى اغنية أنت عمرى (لقاء السحاب).
كان واحد من ألمع الصحفيين و أكترهم شهرة علا مدا يقارب من اكتر من نص قرن، وعرفه قراء اخبار اليوم كويس بسبب تحريره لميات المقالات و الموضوعات الفنيه ، فهوا اللى أطلق علا أم كلثوم 'معبد الحب'، و علا عبدالحليم 'جسر التنهدات' و هوا جد المخرج السينما احمد البندارى.
تأليف
مزيكا
الانتاج
معبد رمسيس التالت الجنائزى

المعبد الجنائزى او معبد مدينة هابو او معبد رمسيس التالت من اعظم معابد الاسره العشرين شيده الملك رمسيس التالت لاقامة الطقوس الجنائزيه ليه و لعبادة المعبود آمون , بيتكون المعبد من مدخل عظيم محاط ببرجين, على الابراج نقوش بتمثل اذرع الاسره و صور لرمسيس التالت, و الطبقات العليا للبرجين كانت مخصصه للحريم الملكى, بيعتبر المعبد افخم المعابد اثاث و نقش, و كان تمثال (آمون) فيه متزين بالاحجار الكريمه, على جدران المعبد نقوش قيمه, منظر بيصور الانتصار البحرى على قبائل شعوب البحر (الشردانا) ,و مناظر تانيه بتمثل الحمله البحريه على الليبيين و المعبودات حامله القرابين من الضياع الملكيه للمعبود آمون فى المعبد.
لم يتم العثور على روابط لمواقع التواصل الاجتماعي.
معبد الرامسيوم

معبد الرامسيوم من المعابد الجنائزية اللى كانت تبنى للأموات فى مصر القديمه. بناه الملك رمسيس التانى و هو اكتر الملوك اللى بنيت لهم معابد. ويضم المعبد تماثيل ضخمة للملك رمسيس التانى، وجانبا مهما من النقوش اللى بتحكى طبيعة الحياة فى الفتره دى ، وتسجل الصور والنقوش اللى تزين حيط المعبد وقائع معركة قادش الشهيرة اللى انتصر فيها الملك رمسيس التانى على الحيثيين وكيفية تخطيطه للحرب.
و يعرف المعبد كمان بأنه قصر ملايين السنين، وسماه المؤرخ الاغريقى ريوروس غلط قبر "أو سيماندياس" و هو تفسير اغريقى غلط لاسم رمسيس التانى القديم.
ويعتبر المعبد من أجمل المعابد فى مصر، فيتكون من بقايا طرق و أعمدة أوزيرية متكسرة وصرح ضخم تهاوى نصفه، وبدت سقوفه و صنعت من الطوب الآجر، اللى ترتفع فى مستوى واحد مع سور المعبد.
و قد عثرت بعثة الآثار المصرية الفرنسية برئاسة كريستيان لبلان العاملة بمعبد الرامسيوم فى منطقة البر الغربى بالأقصر على بقايا مهمة من المعبد تعود الى عصر الأسرتين الـ19 و20 الفرعونيتين تضم مجموعة من المطابخ العامة و أبنية للجزارة ومخازن ضخمة اضافة الى المدرسة اللى كانت مخصصة لتعليم ولاد العمال.
مقابر طيبه الجنائزيه
معبد الشمس نى-اوسر-رع

معبد الشمس نى-اوسر-رع هوا معبد بناه نى اوسر رع فى عصر الاسره الخامسه من الدوله القديمه و موجد فى منطقه ابو غراب بابى صير قريب هرم نى-اوسر-رع, و اهرام لابوه و لاخواته (اهرامات ابو صير).
لم يتم العثور على روابط لمواقع التواصل الاجتماعي.
مقابر النبلاء

مقابر النبلاء، بالانجليزى: Tombs of the Nobles قرب الأقصر فى البر الغربى للنيل على الضفة الغربية لأسوان مصر ، هيا مقابر صخريه كانت لحكام اسوان والفنتين ورجال الدوله من عسكريين ومدنيين وكهنته وكتبه وغيرهما ، هيا منحوته فى الصخر الرملي، وترجع لالعصور القديمه، من الدولة القديمه لحد العصر الرومانى. ولهذه المقابر أهمية تاريخيه تضعها فى صدارة المقابر بصعيد مصر ومن أهمها مقبرتى (ميخو وسابنى)، كمان تعطى فكرة عن الطراز المعمارى للمقابر، كمان الألقاب والوظايف اللى تقلدها حكام الجنوب. و أوضحت النقوش اللى كتبت على جدران دى المقابر الدور اللى قام به أمراء الجنوب فى حماية البلاد أوالقيام برحلات جوه افريقيا.
احياء العماره المصريه

احياء العماره المصريه هو أسلوب معمارى يستخدم زخارف وصور العماره المصرية القديمة. يُعزى بشكل عام لالوعى العام بالآثار المصرية القديمة الناتجة عن غزو نابليون لمصر وهزيمة الأدميرال نيلسون للبحريه الفرنسيه فى معركة النيل سنة 1798. أخذ نابليون معه رحلة علميه لمصر. ابتدا نشر أعمال البعثة، وصف مصر، فى سنة 1809 وتم نشره على شكل سلسله لحد سنة 1826. و عزز حجم المعالم الأثرية للواجهات المكتشفة وقت مغامرته من سيطرة الجماليات المصريه على النخبة الباريسيه. بس، فقد تم صنع أو بناء الأعمال الفنية و العمارة (زى الآثار الجنائزية) على الطراز المصرى فى بعض الأحيان فى القارة الأوروبيه والجزر البريطانيه من عصر النهضة.
بعد الغزو الفرنسى بقيادة نابليون لمصر كان الزياده المفاجئه فى عدد الأعمال الفنيه وحقيقة أنه، لأول مرة، ابتدا تشييد مبانى كامله تشبه اللى موجوده فى مصر القديمة. فى فرنسا وبريطانيا، كان ده مستوحى جزئيا على الأقل من الحملات الحربية الناجحة اللى قامت بيها كل دولة وقت وجودها فى مصر.
1845: بوابات دخول الحجر البنى لمقبرة غروف ستريت، بقلم هنرى أوستن، نيو هيفن، كونيتيكت ، امريكا
مدينة طيبه الجنائزيه

مدينه طيبه الجنائزيه هيا المنطقه الممتده بطول البر الغربى لنهر النيل فى مواجهة مدينة طيبه القديمه (الاقصر حاليا) بصعيد مصر و اللى بتضم مقابر كتير من فراعنه الدوله الحديثه و كمان المعابد الجنائزيه و النصب التذكاريه و قصور ملوك الفتره الزمنيه من تاريخ مصر القديمه, و المنطقه باكملها موقع للتراث العالمى من سنة 1979.
لم يتم العثور على روابط لمواقع التواصل الاجتماعي.
Helicopter hieroglyphs

The helicopter hieroglyphs is a name given to part of an Egyptian hieroglyph carving from the Temple of Seti I at Abydos. It is a palimpsest relief with two overlapping inscriptions, the titles of Ramesses II superimposed on those of his predecessor Seti I. They have been wrongly interpreted as an out-of-place artifact depicting a helicopter and other examples of advanced technology, in pseudo-scientific ancient astronaut circles.
The "helicopter", a product of pareidolia, is made up of a bow hieroglyph of Seti I, and two arm hieroglyphs of Ramesses II.
The initial carving was made during the reign of Seti I (c. 1294–1279 BC) and translates to:
Ramesses II (c. 1279–1213 BC), Seti's successor, had the hieroglyphs filled in with plaster and re-carved the inscription to:
Over time, the plaster has eroded away, leaving both inscriptions partially visible, creating a palimpsest-like effect of overlapping hieroglyphs.
Luxor International Airport

Luxor International Airport (IATA: LXR, ICAO: HELX) is the main airport serving the city of Luxor, Egypt. It is located 6 km (4 miles) east of the city. Many charter airlines use the airport, as it is a popular tourist destination for those visiting the River Nile and the Valley of the Kings.
In 2005, the airport was upgraded to accommodate up to 8 million passengers a year. Facilities for passengers include 48 check-in desks, 8 gates, 5 baggage claim belts, a post office, a bank, a Bureau de change, an auto exchange machine (CIB), restaurants, cafeterias, a VIP Lounge, a duty-free shop, a newsagent/tobacconist, a chemist shop, a gift shop, a travel agency, a tourist help desk, car rental, first aid, a baby/parent Room, disabled access/facilities and a business centre.
Facilities for cargo include refrigerated storage, animal quarantine, livestock handling, health officials, X-Ray equipment, and fumigation equipment. The cargo terminal handling agent for the airport is EgyptAir Cargo.
The following airlines operate regular scheduled and charter flights at Luxor Airport:
Media related to Luxor International Airport at Wikimedia Commons
Francis Magalona

Si Francis Durango Magalona (4 Oktubre 1964 – 6 Marso 2009), kilala sa mga tawag na FrancisM, Kiko at The Mouth, ay isang Pilipinong rapper, manunulat ng awitin, artista, mananayaw, produyser, at direktor. Dahil sa pagiging bantog, binansagan siyang "Hari ng Rap" (King of Rap).
Noong 6 Marso 2009, namatay si Francis sa sakit na lukemya, isang uri ng kanser.
Si Francis ay anak ng mga artista ding sina Tita Duran at Pancho Magalona. Anak niya si Maxene Magalona na isa ring artista. Anak din niya si Saab Magalona, Frank Magalona, Elmo Magalona at Arkin Magalona na ngayon ay nasa industriya na rin nang showbiz.
Ang lathalaing ito na tungkol sa Pilipinas at Artista ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.
Maxene Magalona

Si Maxene Magalona ay anak ni Francis Magalona.
Siya ay nakakontrata sa GMA 7 at lubos na sinubaybayan ng mga tao ang napakagandnag istorya ng kanyang teleseryeng panghapon ang Saang Sulok ng Langit taong 2005.
Ang lathalaing ito na tungkol sa Talambuhay ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.
Saab Magalona

Si Saab Magalona ay ipinanganak noong (23 Nobyembre 1988) ay isang aktres sa Pilipinas. Siya ay anak ni Francis Magalona. At kapatid niya ang mga aktor at aktres na sina Frank Magalona, Elmo Magalona at Maxene Magalona.
Ang lathalaing ito na tungkol sa Pilipinas at Artista ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.
Frank Magalona

Si Frank Magalona (ipinanganak 1987 ay isang artistang Pilipino. Nakababatang kapatid nina Maxene Magalona at Saab Magalona at anak ni Francis Magalona. Tumutugtog siya ng tambol, gitara at umaawit din. Kumukuha siya ng Purong Sining (Fine Arts) sa Unibersidad ng Pilipinas.
Ang lathalaing ito na tungkol sa Artista ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito. Ang lathalaing ito na tungkol sa Pilipinas at Artista ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.
Parañaque Integrated Terminal Exchange

Ang Parañaque Integrated Terminal Exchange ay isang Transportasyong Terminal (Landport) nang mga sasakyang pang transportasyon sa kalupaan, Inaprubahan nang DOTr ang pagbubukas nito noong Nobyembre 5, 2018 at hindi lang sa pang ordinaryong terminal, Katulad nang isang Paliparan (Airport) sa pag susuri aabot sa kapasidad na 100,000 na mga pasahero at inasahan sa 1,060 biniyan pansin rin ang mga paradahan (parking) para sa mga sasakyan 4.59 ang sukat (hectare) ang inilabi nang Megawide-Waltermart.
Sa Nobyembre 2018 ilulunsad (pagbubukas) nang PITX sa Lungsod ng Parañaque upang mag karoon nang maluwagang terminal sa bawat sulok nang lungsod sa Kalakhang Maynila mayroon itong sukat na 4.59 (hectare), tinagurian ito-ng PITX o PITS (Acronym), ito'y nag durugtong sa mga ordinaryong terminal sa bawat lungsod magmula Luzon hanggang Kabisayaan hanggang Mindanaw, Ito ay inopera nang DOTr.
Ito ay kasalukuyang ginawa mula 2016 hanggang sa Oktubre 2018 sa pagbubukas nito, ito ay mag durugtong sa "Taguig Integrated Terminal Exchange"
Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.
Tala ng mga destinasyon ng Philippine Airlines

Ang Philippine Airlines ay kasalukuyang nag papalipad nang domestikong destinasyon sa bawat 33 na bansa at ilang mga teritoryo sa Asya, Hilagang Amerika, Timog Amerika, Aprika, Karagatang Pasipiko at Europa kabilang 6 na iba pang destinasyon.
PAL Express currently flies to 33 domestic destinations and 6 international destinations.
Lipad 434 ng Philippine Airlines

Ang Lipad 434 ng Philippine Airlines (PAL434, PR434) ay ang pagtuturo ng daan ng isang lipad mula sa Paliparang Pandaigdig ng Ninoy Aquino sa Kalakhang Maynila sa Pilipinas papunta sa Bagong Paliparang Daigdig ng Tokyo (na Paliparang Pandaigdig ng Narita ngayon) sa Narita, malapit sa Tokyo sa Hapon, na may isang hinto sa Paliparang Pandaigdig ng Mactan-Cebu sa Kalakhang Cebu. Noong Disyembre 11, 1994, ang Boeing 747-283B sa daan nito ay nasa ikalawang binti nito, mula Cebu papuntang Tokyo, noong sumabog ang isang bomba, na nakapatay sa isang pasahero. Ang mga natitirang pasahero at tripulante ay nakabuhay, pero nasaktan ang sampung pasahero ng eroplano.
Ang lathalaing ito na tungkol sa Pilipinas ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.
Samal, Davao del Norte

Ang Pulong Harding Lungsod ng Samal ay isang lungsod sa lalawigan ng Davao del Norte, Pilipinas. Ayon sa senso ng 2020, ito ay may populasyon na 116,771 sa may 29,973 na kabahayan.
Kasaysayan
Nilikha ang lungsod sa pamamagitan ng Batas Republika Bilang 8471 noong 1998. Nagbigay daan ang aksiyong organikong ito sa pagbuwag at pagsanib ng mga dating tatlong munisipalidad ng Samal, Babak, at Kaputian sa iisang yunit ng pamahalaang lokal, na ngayong opisyal na tinatawag bilang Pulong Harding Lungsod ng Samal.
Ang Lungsod ng Samal ay nahahati sa 46 na barangay na nakapangkat sa tatlong distritong kumakatawan sa tatlong dating bayan na bumubuo sa lungsod.
Camiguin

Ang Camiguin ay isang maliit na pulong lalawigan sa Pilipinas sa rehiyon ng Hilagang Mindanao.
Mambajao ang kapital nito at ito ang ang pangalawang pinakamaliit na lalawigan pareho sa populasyon at lawak. Batanes lamang ang higit na maliit. Nasa Dagat Bohol ang pulo ng Camiguin na mga 10 kilometro sa hilaga ng Misamis Oriental.
Tinatawag na Camiguinon ang mga taga-Camiguin. Cebuano at Hiligaynon ang mga pangunahing wika sa lalawigan, samantalang ang katutubong wikang Kinamiguin ay sinasalita na lamang sa mga bayan ng Sagay at Guinsiliban.
Ang lalawigan ng Camiguin ay nahahati sa 5 mga bayan. Tinagurian ito bilang "pulo na isinilang sa apoy".
Ang lathalaing ito na tungkol sa Pilipinas ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.
Pinoy Big Brother

Ang Pinoy Big Brother, mas kilala sa pinaikling pamagat na PBB, ay ang Pilipinong bersyon ng reality game show franchise na Big Brother na nagmula sa Olanda noong 1999. Ito ay ipinapalabas sa ABS-CBN, Studio 23, at TFC.
Mayroong 12 mga kasambahay (housemates) na hindi magkakakilala at magsasama sa loob ng iisang bahay sa loob ng 100 araw na hitik sa saya, lungkot, galit at iba pa na kasama sa telebisyong realidad. Babantayan sila ng 27 na mga kamera sa loob ng 24 na oras hanggang matapos ang serye. Kailangan nilang pakitunguhan ang isa't-isa ng mabuti at sumunod sa mga alituntunin ng "Bahay Ni Kuya" upang maiwasan ang mapalayas. Ito ang pinakamagastos na palabas ng ABS-CBN sa ngayon.
2011 sa Pilipinas

Ang 2011 sa Pilipinas ay mga pangyayaring mahalaga sa Pilipinas noong taong 2011.
Mga okasyon sa italiko ay "special holidays," mga nasa bold ay ang "regular holidays."
Sa karagdagan, inoobserbahan ng maraming lugar ang mga lokal na pista opisyal, tulad ng pagkakatatag ng kanilang bayan. Ito rin ay "espesyal na araw."
Talasalitaang Sino-Koreano

Ang talasalitaang Sino-Koreano o Hanja-eo (Koreano: 한자어; Hanja: 漢字語) ay tumutukoy sa mga salitang Koreano na nagmula sa Tsino. Kabilang sa talasalitaang Sino-Koreano ang mga salitang hiniram nang tuwiran mula sa wikang Tsino, pati ang mga bagong salitang Koreano na nagmula sa mga Tsinong titik. Halos 60 bahagdan ng mga salitang Koreano ay nagmula sa Tsina; subalit, tinatantiya na mas mababa ang bahagdan ng mga salitang Sino-Koreano sa modernong paggamit.
Nagmula ang paggamit ng Tsino at Tsinong titik sa Korea sa 194 BCE o mas maaga pa. Habang laganap ang paggamit ng mga salitang Sino-Koreano noong panahon ng Tatlong Kaharian, lalong sumikat ang mga ito noong panahong Silla. Sa panahong iyon, pinalitan ng mga lalaking aristokrata ang kanilang ibinigay na pangalan ng mga pangalang Sino-Koreano. Bilang karagdagan, pinalitan ng gobyerno ang lahat ng mga opisyal na titulo at pangalan ng lugar sa bansa ng Sino-Koreano.
Nanatiling popular ang mga salitang Sino-Koreano noong mga panahong Goryeo at Joseon. Gayunman, lumalaki pa rin ang bokabularyong Sino-Koreano sa South Korea, kung saan ginagamit ang mga kahulugan ng mga Tsinong titik para makalikha ng mga bagong salita sa Koreano na hindi umiiral sa Tsino. Samantala, ang patakarang Hilagang Koreano ay nanawagan ng pagpapalit ng maraming salitang Sino-Koreano sa mga katutubong salitang Koreano.
Bumubuo ang mga salitang Sino-Koreano ng halos 60 bahagdan ng bokabularyo sa Timog Koreano, ang natitirang bilang ay mga katutubong Koreanong salita at mga salitang hiram mula sa mga iba pang wika, karamihan mula sa Ingles. Karaniwan nang ginagamit ang mga salitang Sino-Koreano sa mga kontekstong pormal o pampanitikan, at para ipahayag ang mga ideyang abstrakto at kumplikado. Halos lahat ng mga apelyidong Koreano at karamihan ng mga unang pangalan sa Koreano ay Sino-Koreano. Bilang karagdagan, maihahayag ang mga Koreanong bilang ng mga salitang Sino-Koreano at katutubong Koreano, ngunit magkakaiba ang mga layunin ng bawat kalipunan ng mga bilang.
Maaaring nakasulat ang mga salitang Sino-Koreano sa alpabetong Koreano, kilala bilang Hangul, o sa mga Tsinong titik, kilala bilang Hanja.
Ang mga salitang Sino-Koreano na tuwirang hiniram mula sa Tsino ay pangunahing nagmumula sa mga Tsinong klasika, panitikan, at kolokyal na Tsino.
Inilikha ang mga sumusunod na salitang Tsino sa Korea. Hindi ginagamit ang mga ito sa Tsino, Hapon, o Biyetnam.
Ginagamit lamang ang mga salitang Sino-Koreano na hiniram mula sa sino-Hapones sa Koreano at Hapones, hindi sa Tsino.
Ikalawang Digmaang Sino-Hapones

Ang Ikalawang Digmaang Sino-Hapones (Hulyo 7, 1937 – Setyembre 9, 1945) ay isang alitang militar sa pagitan ng Republika ng Tsina at Imperyo ng Hapon. Sinundan nito ang Unang Digmaang Sino-Hapones ng 1894-95.
Ang Tsina ay nakipaglaban sa Hapon, na may ilang tulong ekonomiko mula sa Alemanya, Unyong Sobyet at Estados Unidos. Pagkatapos ng Hapones na Pag-atake sa Pearl Harbor noong 1941, ang digmaan ay sumanib sa mas matinding alitan ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig bilang isang pangunahing harap sa kung ano ang malawakang kinikilala bilang ang Digmaang Pasipiko. Ito ang pinakalamalaking digmaang Asyano noong ika-20 siglo.
Mga wikang Sino-Tibetano

Ang mga wikang Sino-Tibetano ay isang pamilyang wika ng higit-kumulang na 400 wikang sinasalita sa Silangang Asya, Timog-Silangang Asya at Timog Asya. Pangalawa lamang ang pamilyang wikang ito sa mga wikang Indo-Europeo sa bilang ng mga katutubong tagapagsalita. Ang pamilyang wikang ito ang mayroon pinakamaraming katutubong mananalita ay ang mga sari-saring uri ng wikang Tsino (halos 1.2 bilyong tagapagsalita), Birmano (Burmese, halos 33 milyon) at mga wikang Tibetiko (halos 8 milyon). Maraming mga wikang Sino-Tibetano ang ginagamit sa malalayong mabundok na lugar at halos hindi mabuting naisa-tala.
Maraming mga mababang antas na pangkat ang mga mainam na natatag, ngunit nananatiling hindi malinaw ang mataas na antas na hulma ng pamilya. Baga ma't kadalasang ipinapakita naturang pamilyang wika na nakahati bilang Sinitiko at Tibetano, hindi kailan man naipahayag ang pangkaraniwang pinagmulan ng mga wikang di-Sinitiko, at sinasalungat ng mga nagdaramihang bilang ng mga mananaliksik.
Unang iminungkahi ang ugnayang henetiko sa Tsino, Tibetano, Birmano (Burman) at iba pang mga wika noong sibol ng ika-19 na siglo, at malawakan na ngayon tinaggap. Ang pangunahing pagtuon sa mga wika ng sibilisasyon na mayroong mahabang nakagisnang pang-literaryo ay napalawak, upang maisama ang mga di-gaanong malawak na sinasalitang mga wika, kung saan ang mangilan-ngilan ay ngayon-ngayon lang, o hindi pa kailan man naisulat. Ganoon pa man, ang muling pagsasabuong panibago o rekonstruksyon ng naturang pamilya ay higit na di-gaanong napalawig kaysa sa mga pamilyang wika na katulad ng mga wikang Indo-Europeo o Austro-Asyatiko. Naisama sa naging suliranin ang napakalaking pagkakaiba-iba o dibersidad ng mga wika, ang kawalan o kakulangan ng impleksyon sa karamihan ng mga iyon, at ang mga naging kinalabasan ng ugnayang pangwika (language contact). Sa karagdagan, marami sa mga maliliit na wikang sinasalita sa mga mabubundok na lugar na halos mahirap maabot, kadalasang sila ang mga pook na panghangganang maselan.
Walang pagkakaisang pang-etniko ang nairal sa madlang tagapagsalita ng Sino-Tibetano. Ang mayroong pinakamaraming bilang ay ang Tsinong Han, na mayrong halos 1.3 bilyon. Nagsasalita rin ng Tsino ang mga Hui ngunit opisyal na inihanay ng pamahalaang Tsino bilang naiiba sa diwa ng pangkat-etniko. Ang higit na maraming bilang ng tao na mananalita ng Sino-Tibetano ay ang mga Birmano (42 milyon), Yi (Lolo) (7 milyon), Tibetano (6 milyon), Karen (5 milyon), Tripuri (1.3 milyon), Meithei (1.5 milyon), Naga (1.2 milyon), Tamang (1.1 milyon), Chin (Kuki, 1.1 milyon), Newar (1 milyon), Bodo (2.2 milyon), at Kachin (1 milyon).
Maging Sino Ka Man

Ang Maging Sino Ka Man ay isang 2023 Teleserye aksyon romansa na umiere sa GMA Network. Ang serye ay batay sa Pelikula noong 1991 na may parehong pamagat. Sa direksyon ni Enzo Williams, ito ay pinagbibidahan nina Barbie Forteza at David Licauco. Umere ito noong Setyembre 11, 2023 sa Telebabad lineup ng network na pinapalitan ang Voltes V: Legacy.
Nagsimula ang pangunahing pagkuha ng litrato noong Hulyo 2023.
Frank Magalona

Francis Michael Arroyo Magalona Jr., better known as simply Frank Magalona is a Filipino actor and rapper.
He was born December 19, 1987, in Manila, Philippines. He is the son of rapper Francis Magalona and Pia Arroyo-Magalona. He is also the grandson of Pancho Magalona and Tita Duran. He has five sibling including actors Maxene Magalona, Saab Magalona, and Elmo Magalona.
Kaleidoscope World (Francis Magalona song)

"Kaleidoscope World" is a 1995 song performed by the Filipino rapper Francis Magalona. It was first included in his 1995 studio album FreeMan. The song is also included in a later album, Best of FrancisM.
The song's music video was directed by the director/cinematographer Raymond Red, and showed Magalona, his band Hardware Syndrome, his backup singers the Evil Stepsisters, and the respective children of Magalona and Red at that time.
The song went on to win the 1996 Awit Award for Best Produced Record of the Year, and the 1996 NU 107 Rock Award for Song of the Year.
After Magalona's death, the song was the one used in many of the tributes to the artist, including an audio-visual has been paid presentation from Eat Bulaga!, the noontime variety program of which Magalona was a co-host, and a short rendering of the song first at the Eraserheads' "Final Set" reunion concert 2009, which the band dedicated to Magalona.
In May 2013, Francis' son Elmo Magalona released a remake of the song as a duet between him and his dad entitled "Kaleidoscope World Forever More", produced by Oishi. An accompanying music video was created featuring Elmo digitally inserted into the original Music Video.
In July 2020, albeit being held virtually due to the COVID-19 pandemic in the Philippines, the rendition of the song was performed by Gary Valenciano, Chito Miranda, Raimund Marasigan, Yael Yuzon, Barq, and two of his children Elmo and Saab Magalona-Bacarro in a tribute as Francis was being awarded the Myx Magna Award in the Myx Awards 2020.
Harrington jacket

A Harrington jacket (originally known only as a Baracuta jacket or a G9) is a lightweight, waist-length jacket made of cotton, polyester, wool or suede. Designs often incorporate traditional Fraser tartan or checkerboard-patterned lining.
The first Harrington-style jackets were claimed to be made in the 1930s by the British clothing company, Baracuta. Baracuta's original design, the G9, is still in production. The British company Grenfell, previously known as Haythornthwaite and Sons, also claims to have invented an identical jacket around the same time based on their golf jackets, which is also still in production using their own signature cotton. The Harrington from either original source is based on lightweight, roomy jackets worn to play golf hence the G in the G4 or G9 naming convention for Baracuta. Both versions were originally made in Lancashire, England. Baracuta originally manufactured their jacket in Manchester whereas Grenfell were based in Burnley then London.
The character Rodney Harrington from the television series Peyton Place was so frequently seen wearing Baracuta jackets that the style of jacket came to be named after him.
In France, HARRINGTON has been a registered trademark since 1985.
Orange Justice

Orange Justice is a dance move that gained popularity as part of the video game Fortnite Battle Royale. It is characterized by its energetic, exaggerated arm and leg movements, and it became a cultural phenomenon within the gaming and social media communities.
The origin of Orange Justice can be traced back to a dance submission by a young boy known as "Orange Shirt Kid" during the Fortnite BoogieDown Contest in early 2018. The contest, held by Epic Games, the developer of Fortnite, invited players to submit videos of their dance moves for a chance to have them included in the game as emotes. The user Kid_Fortnite12 performed the dance in an orange shirt. In the submission video, he called it "The Random". Despite not winning the contest getting 23rd place, Orange Shirt Kid's dance gained widespread popularity due to its unique and humorous movements. It led to a community campaign that started on a Reddit Fortnite page that promoted "Justice for Orange Shirt Kid". On Twitter, the hashtag #JusticeForOrangeShirtKid trended. A Change.org petition was created to convince Epic to add the dance.
Following a strong community push and the viral nature of the dance, Epic Games added Orange Justice to Fortnite Battle Royale as a reward for players who reached tier 26 of the Season 4 Battle Pass. The inclusion of the dance was largely seen as a response to the support from the Fortnite community, who felt that Orange Shirt Kid's dance deserved a spot in the game.
The dance involves a series of rapid, exaggerated movements starting with the dancer bending their knees and pumping their arms in a criss-cross pattern. This is followed by a shrug and a clap above the head.
Orange Justice became one of the most recognizable dances in Fortnite, contributing to the game's cultural footprint. It has demonstrated the influence of player-driven content in modern video games and how community engagement can shape the development and content of a game. It has inspired memes, parodies, and dance challenges. It has even been used to promote fitness among youth. Michelle Obama performed the dance in one notable instance.
In 2019, Rachel McCumbers, the mother of "Orange Shirt Kid" filed a lawsuit against Epic Games for "unauthorized misappropriation", essentially claiming that the company was monetizing the emotes without adequate credit or consent. This follows other suits from Alfonso Ribeiro, rapper 2 Milly, and Backpack Kid who all filed similar suits. The plaintiff pointed out the dance was named "Orange Justice" rather the original name "The Random". The attorney for the plaintiff attempted to obtain registration for the Orange Shirt Kid's dance. The plaintiff case notably did not mention that the dance move was submitted as part of a contest which granted Epic Games use of it. Furthermore, in the United States, simple, unchoreographed dance moves are not protected under copyright law.
List of Annoying Orange episodes

Annoying Orange is an American comedy series created by former Minnesota film student and MTV production assistant Dane Boedigheimer on October 9, 2009. It stars its creator as an anthropomorphic orange who annoys other fruits, vegetables, and various other food and objects by using jokes and puns which are sometimes crude. As of 2025, 823 episodes of Annoying Orange have been released.
Despite the web series' negative critical reception, the show's popularity after its first episode led to it becoming the subject of a television series, a video game, a range of toys and a T-shirt line.
Bora Bora Airport

Bora Bora Airport (IATA: BOB, ICAO: NTTB), also known as Motu Mute Airport, is an airport serving the island of Bora Bora in French Polynesia. It is located on the islet of Motu Mute.
The airport was opened in 1943, during World War II. Commercial service became available in 1958 after the runway was reconstructed. It is built on an island (the Polynesian word for which is "motu") located in a lagoon. A boat transfer is necessary to get to the main island of Bora Bora.
Passengers from Vaitape, the largest population center on Bora Bora, usually use this airport for air travel.
Although the airport does not have scheduled passenger airline jet service, larger business jet types such as Bombardier Global Express, Gulfstream V, and Dassault Falcon 900 have used the airfield.
Prior to the opening of the Faa'a International Airport (PPT) in Papeete, Tahiti in 1960, Bora Bora was served by French air carrier Transports Aériens Intercontinentaux (TAI) with Douglas DC-7C propliner service direct to Los Angeles (LAX) via a stop in Honolulu (HNL) and also direct to Nouméa via a stop in Nandi (NAN, now Nadi) with both flights operating once a week. With the opening of the Papeete Airport, TAI then began flying DC-7C service followed by Douglas DC-8 jet service directly into Papeete, Tahiti with connecting flights between Bora Bora and Papeete being operated by regional French Polynesian air carrier Reseau Aerien Interinsulaire (RAI) with Douglas DC-4 propliners and Short Sandringham "Bermuda" flying boats during the early 1960s.
RAI was then renamed Air Polynésie which continued to operate Douglas DC-4 service into Bora Bora in 1970 before introducing Fokker F27 turboprops on flights to Papeete by the mid-1970s. Air Polynésie also served Bora Bora with de Havilland Canada DHC-6 Twin Otter commuter turboprops. Air Polynésie was in turn renamed Air Tahiti in 1986 and this air carrier continues to serve Bora Bora at the present time with ATR 42 and ATR 72 prophets.
Motion lines

In comics and art more broadly, motion lines (also known as movement lines, action lines, speed lines, or zip ribbons) are the abstract lines that appear behind a moving object or person, parallel to its direction of movement, to make it appear as if it is moving quickly. They are common in Japanese manga and anime, of which Speed Racer is a classic example.
Lines depicting wind and the trajectory of missiles appear in art as early as the 16th century. By the 19th century artists were drawing naturally occurring speed lines when showing the passage of an object through water or snow, but it was not until the 1870s that artists like Wilhelm Busch and Adolphe Willette began drawing motion lines to depict the movement of objects through air.
The French artist Ernest Montaut is usually credited with the invention of speed lines. He used the technique freely in his posters which were produced at a time when auto racing, speedboat racing and aircraft races were in their infancy. The effect is similar to the blur caused by panning in still photography.
Carmine Infantino was one of the best known practitioners of motion lines, particularly in his illustration of Silver Age Flash comics.
The use of motion lines in art is similar to the lines showing mathematical vectors, which are used to indicate direction and force. A similar effect is found in long-exposure photography, where a camera can capture lights as they move through time and space, blurred along the direction of motion.
1964 in the Philippines

1964 in the Philippines details events of note that happened in the Philippines in the year 1964.
As per Act No. 2711 section 29, issued on March 10, 1917, any legal holiday of fixed date falls on Sunday, the next succeeding day shall be observed as legal holiday. Sundays are also considered legal religious holidays. Bonifacio Day was added through Philippine Legislature Act No. 2946. It was signed by then-Governor General Francis Burton Harrison in 1921. On October 28, 1931, the Act No. 3827 was approved declaring the last Sunday of August as National Heroes Day. As per Republic Act No. 3022, April 9 is proclaimed as Bataan Day. Independence Day was changed from July 4 (Philippine Republic Day) to June 12 (Philippine Independence Day) on August 4, 1964.