ශ්‍රී ලංකා පොලිස් සේවය

ශ්‍රී ලංකා පොලිසිය (ඉංග්‍රීසි: Sri Lanka Police; දෙමළ: இலங்கை காவல்) යනු ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමාජවාදී ජනරජයේ සිවිල් ජාතික පොලිස් බලකායයි. ශ්‍රී ලංකාව පුරා අපරාධ සහ රථවාහන නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම, මහජන ආරක්ෂාව ඉහළ නැංවීම, සාමය පවත්වා ගැනීම සහ සාමය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා පොලිස් බලකාය වගකිව යුතු වේ. පොලිස් බළකාය භෞමික කොට්ඨාශ 43 කින්, ක්‍රියාකාරී කොට්ඨාශ 67 කින්, 84,000 කට වැඩි පිරිසක් සිටින පොලිස් ස්ථාන 432 කින් සමන්විත වේ. පොලිසියේ වෘත්තීය ප්‍රධානියා වන්නේ නීතිය හා සාමය පිළිබඳ අමාත්‍යවරයාට මෙන්ම ජාතික පොලිස් කොමිසමට වාර්තා කරන පොලිස්පතිවරයාය. අවසන් පොලිස්පතිවරයා වූයේ දේශබන්දු තෙන්නකෝන් මහතාය.
ශ්‍රී ලංකාවේ සිවිල් යුද්ධය අතරතුර, පොලිස් සේවය ජාතියේ ආරක්ෂාව පවත්වාගෙන යාමේ අනිවාර්ය අංගයක් බවට පත් වූ අතර, මූලික වශයෙන් අභ්‍යන්තර ආරක්ෂාව කෙරෙහි අවධානය යොමු කළේය. ප්‍රධාන වශයෙන්ම ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාර හේතුවෙන් පොලිස් නිලධාරීන් රැසක් රාජකාරියේ යෙදී සිටියදී මිය ගොස් ඇත.
ත්‍රස්ත විරෝධී මෙහෙයුම් සහ VVIP ආරක්ෂාව සඳහා සන්නද්ධ හමුදාවන් සමඟ ඒකාබද්ධ මෙහෙයුම් සඳහා විශේෂ කාර්ය බළකාය නමින් විශේෂ පුහුණුව ලත් කමාන්ඩෝ/ත්‍රස්ත විරෝධී ඒකක යොදවා ඇත. උතුරු සහ නැඟෙනහිර පළාත්වල පොලිස් අණදෙන ව්‍යුහය ඒකාබද්ධ මෙහෙයුම් විධානයේ අධිකාරිය යටතේ අනෙකුත් ආරක්ෂක සංවිධාන සමඟ සමීපව ඒකාබද්ධ වේ.
119 (හදිසි සේවා අංකය) යන අංකය ඔස්සේ ශ්‍රී ලංකාව පුරා සිටින ඕනෑම පුරවැසියෙකුට, ඕනෑම හදිසි අවස්ථාවකදී පොලිස් හදිස්සි සේවයට සම්බන්ධ විය හැක.
සැලකිය යුතු සිදුවීම් කාලසටහන:
1797: පිස්කල් කාර්යාලය නිර්මාණය කරන ලදී. ෆෙඩ්‍රික් බැරන් මයිලියස් කොළඹ රාජ්‍ය මූල්‍ය නිලධාරියා ලෙස පත් කරන ලද අතර කොළඹ පොලිසියේ වගකීම පැවරී ඇත.
1806: 1806 අංක 6 දරන රෙගුලාසි මගින් ග්‍රාමීය ප්‍රදේශවල අපරාධ වැළැක්වීම සහ අනාවරණය කිරීම සඳහා සෑම නගරයකටම හෝ ගමකටම විදානේ ආරච්චි පත් කරන ලදී.
1832: ආණ්ඩුකාරවරයා විසින් පත් කරන ලද කමිටුවක් පොලිස් බලකායක් පිහිටුවීමට උපදෙස් දෙන ලදී. නව පොලිස් බළකායට මහජනතාවගෙන් ගෙවිය යුතු බද්දකින් මුදල් යෙදවීමට මෙම කමිටුව තීරණය කළේය. එය එක් අධිකාරීවරයෙකු, එක් ප්‍රධාන කොස්තාපල්වරයෙකු, කොස්තාපල්වරුන් පස් දෙනෙකු, සැරයන්වරුන් දස දෙනෙකු සහ 150 දෙනෙකුගෙන් සමන්විත විය. කොළඹ අගනුවර නීතිය හා සාමය ආරක්ෂා කිරීමේ වගකීම ඔවුන් සතු විය.
1844: පොලිස් බලකාය වෙරළබඩ ප්‍රදේශවලට පමණක් සීමා වූ බැවින්, රටේ අභ්‍යන්තර කටයුතු සඳහා දෙවන පොලිස් බලකායක් නිර්මාණය කරන ලදී.
1858: වෙරළබඩ ප්‍රදේශයේ පොලිස් බලකාය සහ කඳුකරයේ පොලිස් බලකාය ඒකාබද්ධ කර ඒකාබද්ධ කරන ලදී.
1864: රාජකාරියේ යෙදී සිටියදී පොලිස් නිලධාරියෙකුගේ පළමු මරණය සිදු වූයේ, පසුව රොබින් හුඩ් හා සසඳන ලද "සරදියෙල්" නම් කොල්ලකරුවෙකු අල්ලා ගැනීමට උත්සාහ කිරීමේදීය.
1865: පොලිස් නිලධාරීන්ගේ බලතල සහ වගකීම් නියම කිරීම සඳහා පොලිස් ආඥාපනත පනවන ලදී.
1866: එවකට ඉන්දියාවේ රත්නගෙරි පළාතේ පොලිස් ප්‍රධානියා වූ විලියම් රොබට් කැම්බල් 1866 සැප්තැම්බර් 3 වැනි දින ලංකාවේ ප්‍රධාන පොලිස් අධිකාරී ලෙස පත් කරන ලදී. මෙම දිනය ශ්‍රී ලංකා පොලිසියේ ආරම්භය ලෙස සැලකේ. සේවාව.
1867: පොලිස් ප්‍රධානියා පොලිස්පතිවරයා ලෙස නම් කරන ලදී. විලියම් රොබට් කැම්බල් පළමු පොලිස්පතිවරයා බවට පත්විය. පොලිස් මූලස්ථානය කොළඹ නගරයේ මරදානේ ආරම්භ කරන ලදී.
1870: මුස්ලිම් කැරලිකරුවන් පොලිස් මූලස්ථානයට පහර දුන්හ. ප්‍රහාරය මැඩපැවැත්වීමට පොලිසිය සමත් වූ නමුත් ගොඩනැගිල්ලට හානි සිදුවිය. මේ වසරේ අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (CID) පිහිටුවන ලදී.
1879: පොලිස්පති කැම්බල් පත්වන විට පොලිස් බලකායේ ශක්තිය 585 සිට 1528 දක්වා තුන් ගුණයකින් වැඩි විය. පළමු පොලිස් වෙඩි තැබීමේ පරාසය, පුහුණු විද්‍යාලය සහ වාර්ෂික පරිපාලන වාර්තාව ප්‍රකාශයට පත් කිරීම මෙම වසර තුළදී සිදු විය. .
1892: දැනට ක්ෂේත්‍ර බලකා මූලස්ථානය ලෙස හඳුන්වන ඩිපෝ පොලිසිය පිහිටුවන ලදී. පොලිස් නිලධාරීන්ට නිල ඇඳුම් සහ නිවාස නොමිලේ දුන්නා. යහපත් හැසිරීම් දීමනාවක් ගෙවීම ආරම්භ කරන ලදී.
1908: සහකාර පොලිස් අධිකාරීවරුන් නිලයට සෘජුවම බඳවා ගැනීමත් සමඟ අපරාධකරුවන්ගේ ඇඟිලි සලකුණු සහ ඡායාරූප ගැනීම ආරම්භ කරන ලදී.
1913: හර්බට් ලේයාඩ් ඩව්බිගින් 8 වැනි පොලිස්පතිවරයා ලෙස පත් කරන ලදී. පොලිස් ස්ථාන 119 ක් ක්‍රියාත්මක වූ අතර එහි මුළු සංඛ්‍යාව 2306 කි.
1915: ප්‍රථම වරට නියෝජ්‍ය පොලිස්පතිවරුන් ලෙස නිලධාරීන් දෙදෙනෙකු පත් කරන ලදී.
1916: වෙඩි බෙහෙත් වෙනුවට 0.22-කැලිබර් රයිෆල් නිකුත් කරන ලදී.
1920: පළමු වතාවට රථවාහන පාලනය කිරීමේ කාර්යය සඳහා පොලිස් නිලධාරීන් යොදවන ලදී.
1923: පොලිසියේ සියලුම අංශ සම්බන්ධයෙන් සවිස්තරාත්මක තොරතුරු ඇතුළත් පොතක් වන දෙපාර්තමේන්තු නියෝග පොත සකස් කරන ලදී.
1926: ක්‍රීඩා අංශය පිහිටුවන ලදී.
1930: රථවාහන රාජකාරි සඳහා මාර්ග නීති සහ රෙගුලාසි පිළිබඳ අත්පොතක් නිකුත් කරන ලදී.
1932: පොලිස් මූලස්ථානය මරදානේ සිට කොළඹ කොටුවේ වර්තමාන ස්ථානයට ගෙන යන ලදී.
1938: කොළඹ නගරය පුරා පොලිස් දුරකථන පෙට්ටි යොදවා තිබුණි.
1942: තාවකාලික හමුදා සේවයේ යොදවා ඇති අතර, එය තාවකාලික පොලිස් කොස්තාපල්වරුන් ලෙස හැඳින්වේ.
1945: සියලුම රෝහල්වල පොලිස් ඒකක යොදවා ඇත. දුම්රිය ආරක්ෂාව සඳහා අමතර ඒකක ද යොදවා ඇත. කෙසේ වෙතත්, ඊළඟ වසරේ, එහි අවශ්‍යතාවයක් මතු නොවූ හෙයින් දුම්රිය පොලිසිය නතර කරන ලදී.
1952: පළමු වතාවට කාන්තාවන් පොලිසියට බඳවා ගන්නා ලදී. සන්නිවේදනය සඳහා VHF රේඩියෝ හඳුන්වා දෙන ලදී. රාජකාරියේ යෙදී සිටියදී මියගිය පොලිස් නිලධාරීන්ට උපහාරයක් වශයෙන් පූර්ණ පොලිස් ගෞරව සහිතව රාජ්‍ය අවමංගල්‍ය කටයුතු සිදුකිරීමට තීරණය විය. ඊට අමතරව රට පුරා පොලිස් කොඩිය අඩකුඹු කිරීමට නියමිතයි.
1954: පොලිස් ස්ථාන "E" සිට "A" දක්වා වර්ගීකරණයන් පහකට ශ්‍රේණිගත කර ඇත. ප්‍රදේශයේ වැඩ ප්‍රමාණය, ජනගහනය, ප්‍රදේශය, අපරාධ, වැදගත් ආයතන යනාදිය මත පදනම්ව පොලිස් ස්ථාන ශ්‍රේණිගත කිරීම සලකා බලන ලදී.
1963: උතුර, මධ්‍යම, දකුණ, පරිපාලන සහ අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව ලෙස පොලිසියේ කොට්ඨාශ සකස් කරන ලදී. D. B. I. P. S. Siriwardane, සිවිල් සේවකයා, පරිපාලනය භාර නියෝජ්‍ය පොලිස් පරීක්ෂකවරයා ලෙස පත් වූ පළමු සිවිල් වැසියා විය.
1966: පොලිස් මහජන සම්බන්ධතා කොට්ඨාශය 1966 ඔක්තෝම්බර් 1 වන දින කොළඹ පොලිස් මූලස්ථානයේදී පිහිටුවන ලදී.
1969: සංචාරක පොලිසිය සහ නීති විරෝධී ආගමන අංශය 1969 මාර්තු මාසයේදී පිහිටුවන ලදී.
1972: අපරාධ පරීක්ෂක කාර්යාංශය 1972 අගෝස්තු 1 දින ආරම්භ කරන ලදී.
1973: 1973 අගෝස්තු 15 වන දින පොලිස් මත්ද්‍රව්‍ය නාශක කාර්යාංශය ආරම්භ කරන ලදී. කොළඹ වංචා විමර්ශන කාර්යාංශයත් පිහිටෙව්වා.
1974: කොස්තාපල්වරුන් සහ සැරයන්වරුන් සඳහා නිල ඇඳුම් වෙනස් කරන ලදී.
1976: කාන්තා පොලිස් උප පොලිස් පරීක්ෂක නිලය හඳුන්වා දෙන ලදී. කාන්තා පොලිස් නිලධාරිනියන් දෙදෙනෙකු උප පොලිස් පරීක්ෂක නිලයට උසස් කර ඇත.
1978: පොලිස් උසස් පුහුණු ආයතනය පිහිටුවන ලදී.
1979: ළමා සහ කාන්තා කාර්යාංශය පිහිටුවන ලදී.
1983: පොලිස් විශේෂ කාර්ය බලකාය පිහිටුවන ලදී.
1985: පොලිස් කොස්තාපල් නිලයේ සිට පොලිස් පරීක්ෂක නිලය දක්වා නව උසස්වීම් ක්‍රමයක් හඳුන්වා දෙන ලදී.
1988: කාන්තා පොලිස් පරීක්ෂකවරියක් සහකාර පොලිස් අධිකාරී තනතුරට උසස් කරන ලදී.
1989: කාන්තාවන් බඳවාගෙන උප පොලිස් පරීක්ෂකවරුන් ලෙස බඳවා ගන්නා ලදී.
1991: ශ්‍රී ලංකා පොලිසිය ශ්‍රී ලංකාවේ පොලිස් සේවයේ 125 වසර සැමරීය.
1993: පොලිස් තොරතුරු තාක්ෂණ අංශය පිහිටුවන ලදී.
1998: සමුද්‍ර අංශය පිහිටුවන ලදී.
1999: ඔම්බුඩ්ස්මන් අංශය පිහිටුවන ලදී.
2000: පොලිස් විභාග කොට්ඨාශය පිහිටුවන ලදී.
2002: මානව හිමිකම් අංශය සහ අතුරුදහන්වීම් විමර්ශන ඒකකය පිහිටුවයි.
2004: අධිකරණ ආරක්ෂක අංශය පිහිටුවන ලදී.
2005: කොළඹ අපරාධ කොට්ඨාසය පිහිටුවන ලදී.
2006: රක්ෂිත පොලිස් බලකාය අහෝසි කරන ලද අතර එහි නිලධාරීන් සාමාන්‍ය පොලිස් බලකායට මාරු කරන ලදී.
2008: දැන් ශ්‍රී ලංකා පොලිස් ඇකඩමියේ අංශ වන පොලිස් උසස් පුහුණු ආයතනය සහ සේවාස්ථ පුහුණු අංශය ඒකාබද්ධ කිරීමත් සමඟ පොලිස් ඇකඩමිය 2008 දී ආරම්භ කරන ලදී.
මෑත වසරවලදී ශ්‍රී ලංකා පොලිසියේ සාමාජිකයින් එක්සත් ජාතීන්ගේ දූත මණ්ඩල සඳහා උපදේශකයින්, නිරීක්ෂකයින් හෝ දෙවන පොලිස් නිලධාරීන් ලෙස ජාත්‍යන්තර යෙදවීම්වලට සහභාගී වී ඇත. මේවාට ඇතුළත් වන්නේ:
ගැසට් කරන ලද නිලධාරියෙකු යනු ශ්‍රී ලංකා පොලිස් සේවයේ පොලිස් නිලධාරියෙකු වන අතර ඔහුගේ නම ශ්‍රී ලංකා පොලිස් ගැසට් හි පළ කර ඇත. ඔවුන් කොමිස් ලත් නිලධාරීන්ට සමානයි.
ශ්‍රී ලංකා පොලිසියේ ප්‍රධානියා වන්නේ පොලිස්පතිවරයා වන අතර, න්‍යායාත්මකව, කොළඹ පිහිටි පොලිස් මූලස්ථානයේ සිට සේවයට අණදීමේ ස්වාධීනත්වය සහ පොලිස් ක්ෂේත්‍ර බලකා මූලස්ථානයේ සහාය ඔහුට ඇත. කෙසේ වෙතත්, පසුගිය කාලය තුළ පොලිස් සේවය ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය (MoD) යටතට පත් වූ අතර, එය අභ්‍යන්තර කටයුතු අමාත්‍යාංශය යටතට පත් වූ වසර කිහිපයක් හැරුණු විට, එය MoD වෙත මාරු කරන ලදී. පසුගිය වසර කිහිපය තුළ ස්ථාන මාරුවීම් සහ උසස්වීම් අධීක්‍ෂණය කිරීම සඳහා ස්වාධීන ජාතික පොලිස් කොමිෂන් සභාව යළි ස්ථාපිත කරන ලෙස ඉල්ලා සිටි අතර එමඟින් සේවාව ස්වාධීන සහ කිසිදු බලපෑමකින් තොරව සිදු කෙරේ.
උපායමාර්ගික සංවර්ධන අංශය (ප්‍රජා පොලිස්)
1866 දී ලංකා පොලිසිය පිහිටුවීමත් සමඟම, බ්‍රිතාන්‍ය පොලිස් බළකාය මත පදනම් වූ සම්මත නිල ඇඳුම් අනුගත විය. බොහෝ දුරට බ්‍රිතාන්‍ය ජාතිකයන් වූ පරීක්ෂක ශ්‍රේණියේ සහ ඊට ඉහළ ශ්‍රේණියේ නිලධාරීන් සුදු යටත් විජිත නිල ඇඳුම් ඇඳ සිටි අතර ඒවා අදටත් උත්සව අවස්ථාවන් සඳහා භාවිතා වේ. කොස්තාපල්වරු තද නිල් පැහැති ටියුනික්ස්, කොට කලිසමක් සහ කරපටි අංකයක් සහිත කළු රවුම් තොප්පියක් පැළඳ සිටියහ. බ්‍රිතාන්‍ය අධිරාජ්‍යයේ අනෙකුත් හමුදා සහ පොලිස් ඒකක සමඟ ප්‍රායෝගික හේතූන් මත 20 වැනි සියවසේ ආරම්භය වන විට කාකි නිල ඇඳුම් භාවිතා කරන ලදී. 1974 වන තෙක් සෑම විටම බැටන් පොල්ලකින් සන්නද්ධව සිටි කොස්තාපල්වරුන් කාකි ටූනික්ස්, කොට කලිසම සහ තොප්පිය පැළඳ සිටීමත් සමඟ මෙය සියලු නිලයන්ට පොදු විය.
වර්තමාන සම්මත නිල ඇඳුම පැමිණෙන්නේ 1974 දී සිදු කරන ලද අවසාන ප්‍රධාන වෙනස්කම් වලින්. කෙසේ වෙතත්, ප්‍රායෝගික හේතු මත එතැන් සිට එකතු කිරීම් කිහිපයක් සිදු කර ඇත. පැරණි සුදු නිල ඇඳුම තවමත් උප පොලිස් පරීක්ෂක එස්අයි නිලයට ඉහළින් සිටින ගැසට් නිලධාරීන්ගේ සම්පූර්ණ ඇඳුම ලෙස පවතී, උත්සව අවස්ථාවන් සහ මංගල උත්සව සඳහා පමණක් පැළඳ සිටී. මෙයට සුදු ඇඳුම, කලිසම් (හෝ සායක්) සහ පදක්කම් ඇතුළත් වන අතර, නිල ලාංඡන සහිත කළු ඉපෝලට්, විසිල් සහ දම්වැල සහිත සිංහ හිස් ලාංඡනය සහිත කළු සම් උරහිස් පටිය, පොලිස් ලාංඡන ඇලවූ කළු සම් මල්ල, කඩුව සහ සරසා ඇත. සුදු පිත් හිස්වැස්මක්. ජ්‍යෙෂ්ඨ ගැසට් නිළධාරීන්ට (සහකාර පොලිස් අධිකාරී තනතුරුවල සහ ඊට වැඩි) හරස් පටිය වෙනුවට රන්වන් පැහැති ඉණ පටියක් පැළඳිය හැක. සවිකර ඇති නිලධාරීන් රන් හරස් පටියක් සහ කළු භාරකාර හිස්වැස්මක් සහිත උත්සව අවස්ථාවන් සඳහා රතු ටූනික් පැළඳ සිටී. උප පොලිස් පරීක්ෂක (SI) නිලයට ඉහලින් ගැසට් කරන ලද නිලධාරීන් කඩු, කොස්තාපල්වරුන් පොලිස් පන්නරයක් සහිත ලේන්සු රැගෙන යති.
අංක 01 කාකි නිල ඇඳුම නිල උත්සව සඳහා අඳිනු ලැබේ. මෙය කළු epaulettes (උප පොලිස් පරීක්ෂක නිලයට ඉහලින් ගැසට් නිළධාරීන් - SI), සුදු කමිසයක්, කාකි කලිසම් හෝ සායක් සහිත කළු ටයි පටියක්, කළු උච්ච තොප්පිය සහ පදක්කම් වලින් සැරසුණු කාකි ජැකට් එකකින් සමන්විත වේ.
අංක 02 කාකි නිල ඇඳුම සියලුම පොලිස් නිලධාරීන්ගේ සාමාන්‍ය වැඩ කරන නිල ඇඳුමයි. එය කාකි කමිසයකින් (දිගු හෝ කෙටි අත්), කාකි කලිසම් හෝ සායක්, කළු උච්ච තොප්පිය සහ පදක්කම් රිබන් වලින් සමන්විත වේ. අධිකාරී ශ්‍රේණියේ සහ ඊට ඉහළ ශ්‍රේණියේ ගැසට් කරන ලද නිලධාරීන් සියලු වර්ගවල නිල ඇඳුම් මත කළු "ගොරට් පැච්" පැළඳ සිටී. උප පොලිස් පරීක්ෂක එස්අයි නිලයට ඉහළින් සිටින නිලධාරීන්, ඔවුන්ගේ අංක 02 කාකි නිල ඇඳුමේ කොටසක් ලෙස "බුෂ් ජැකට්" වැනි කෙටි අත් ඇඳුමක් ඇඳීමට නැඹුරු වෙති. කළු සෑම් බ්‍රවුන් පටි පැළඳ සිටින්නේ උප පොලිස් පරීක්ෂක - එස්අයි නිලයට ඉහළින් සිටින නිලධාරීන් වන අතර රථවාහන පොලිස් නිලධාරීන් සුදු පීක් කැප් පැළඳ සිටින අතර සුදු පටිය ඔවුන්ගේ කාකි නිල ඇඳුමේ සෑම් බ්‍රවුන් පටි සහිත වේ. කොස්තාපල්වරුන් සහ සැරයන්වරුන් ඔවුන්ගේ නිල ඇඳුමේ ඔවුන්ගේ සේවා අංක පැළඳ සිටී. ප්‍රායෝගික හේතූන් මත, අවශ්‍ය විටෙක බූට් සපත්තු සමඟ කොළ හෝ කළු පැහැති සමස්තයන් පැළඳිය හැක.
විශේෂ කාර්ය බළකායේ නිලධාරීන් සාමාන්‍යයෙන් අඳින්නේ තරමක් ලා පැහැති කාකි නිල ඇඳුමකි. ඔවුන් බූට් සහ දීප්තිමත් කොළ පැහැති බෙරෙට් සහිත DPM කැමෆ්ලැජ් නිල ඇඳුම් ඇඳීමට නැඹුරු වෙති.