Sup

Sup (Jawi: ‏سوڤ‎‎) ialah makanan cecair, secara amnya disaji panas (tetapi boleh juga disaji dingin atau sejuk), yang dibuat dengan menggabungkan bahan-bahan seperti daging dan sayuran dengan stok, jus, air, atau cecair yang lain. Sup panas dicirikan dengan mendidihkan bahan-bahan pepejal di dalam cecair di dalam periuk sehingga rasanya diekstrak, membentuk air rebusan atau kaldu.
Secara tradisinya, sup dikelaskan kepada dua kumpulan utama: sup jernih atau cair dan sup pekat. Klasifikasi Perancis bagi sup cair ialah kaldu dan consommé. Sup pekat dikelaskan bergantung kepada jenis ejen penebalan digunakan: puri ialah sup sayur dipekatkan dengan kanji; bisk diperbuat daripada puri kerang atau sayur-sayuran dipekatkan dengan krim; sup krim dipekatkan dengan sos béchamel; dan veloutés dipekatkan dengan telur, mentega, dan krim. Bahan-bahan lain yang biasa digunakan untuk memekatkan sup dan kaldu termasuk telur, nasi, lentil, tepung dan gandum; banyak sup popular juga menggunakan lobak merah dan kentang.
Sup adalah serupa dengan stew, dan dalam beberapa kes mungkin tiada perbezaan yang jelas antara kedua-duanya. Walau bagaimanapun, sup umumnya mempunyai cecair yang lebih daripada stew.
Bukti kewujudan sup boleh didapati seawal kira-kira 20,000 SM. Pendidihan bukan satu teknik memasak biasa sehinggalah ciptaan bekas kalis air (yang mungkin datang dalam bentuk bejana tanah liat). Kulit binatang dan bakul kedap air daripada kulit kayu atau buluh telah digunakan sebelum ini. Untuk mendidihkan air, batuan panas telah digunakan. Kaedah ini juga digunakan untuk memasak akorn dan tumbuh-tumbuhan lain.
Perkataan sup berasal dari bahasa Perancis soupe ("sup","air rebusan"), yang dihasilkan melalui Vulgar Latin suppa ("roti direndam dalam air rebusan") dari sumber Jerman, yang juga munculnya perkataan "sop", sekeping roti yang digunakan untuk menyerap sup atau stew pekat.
Perkataan restoran (bermakna "[sesuatu] memulihkan") pertama kali digunakan di Perancis pada abad ke-16, untuk merujuk kepada yang sup pekat murah yang dijual oleh penjual tepi jalan, yang diiklankan sebagai penawar untuk keletihan fizikal. Pada 1765, seorang usahawan Paris membuka sebuah kedai yang khusus untuk sup tersebut. Ini mendorong kepada penggunaan perkataan moden restoran bagi tempat makan.
Di AS, buku masakan kolonial yang pertama telah diterbitkan oleh William Parks di Williamsburg, Virginia, pada tahun 1742, berdasarkan The Compleat Housewife; or Accomplished Gentlewoman's Companion Eliza Smith dan ia termasuk beberapa resipi untuk sup dan bisk. Buku masakan 1772 The Frugal Housewife, mengandungi keseluruhan bab mengenai topik ini. Masakan Inggeris menguasai jenis masakan kolonial yang awal; tetapi selepas pendatang baru tiba dari negara-negara lain, sup negara lain mendapat populariti. Khususnya, pendatang Jerman yang tinggal di Pennsylvania telah terkenal dengan sup kentang mereka. Pada 1794, Jean Baptiste Gilbert Payplat dis Julien, pelarian Revolusi Perancis, membuka tempat makan di Boston yang dipanggil "The Restorator", dan menjadi terkenal denga jolokan sebagai "Putera Sup". Risalah masakan Amerika yang pertama dibuat khas untuk resipi sup ditulis pada tahun 1882 oleh Emma Ewing: Soups and Soup Making (Sup dan Pembuatan Sup).
Sup Mudah Alih telah dicipta pada abad ke-18 dengan merebus daging asin sehingga pekat, sirap beresin yang tinggal yang boleh dikeringkan dan disimpan selama berbulan-bulan lama.
Sup komersil menjadi popular dengan ciptaan proses pengetinan pada abad ke-19, dan pada hari ini pelbagai sup dalam tin dan kering berada di pasaran.
Doctor John T. Dorrance, seorang ahli kimia dengan Campbell Soup Company, mencipta sup sejat pada 1897. Hari ini, sup tomato, krim cendawann dan sup mi ayam Campbell adalah tiga daripada sup yang paling popular di Amerika. Amerika mengambil kira-kira 2.5 bilion mangkuk setiap tahun bagi tiga sup ini.
Sup boleh sejat bertin boleh disediakan dengan menambah air (atau kadang-kadang susu), atau ia "sedia untuk dimakan," yang bermaksud bahawa tidak ada tambahan cecair yang diperlukan sebelum makan. Sup dalam tin (sejat dengan menambah cecair, atau "sedia untuk makan") boleh disediakan dengan dipanaskan di dalam kuali, di atas dapur atau di dalam ketuhar gelombang mikro. Sup itu juga boleh digunakan sebagai asas untuk sup buatan sendiri, dengan pengguna menambah apa-apa jenis sayur-sayuran serta telur, daging, krim atau pasta.
Penyejatan sup membolehkan sup untuk dibungkus ke dalam tin yang lebih kecil dan dijual pada harga yang lebih rendah daripada sup dalam tin yang lain. Sup biasanya menjadi dua kali banyaknya dengan menambah "satu tin penuh" air atau susu (kira-kira 10 auns).
Sejak tahun 1990-an, pasaran sup dalam tin telah berkembang dengan sup dipasarkan sebagai "sedia untuk dimakan," yang tidak memerlukan cecair tambahan sebelum dihidang. Mangkuk tahan gelombang mikro telah mengembangkan lebih banyak pasaran sup dalam tin yang sedia untuk dimakan, yang memberikan kesenangan (terutamanya di tempat kerja) dan menjadi barang makanan tengah hari yang popular.
Sebagai tindak balas kepada kebimbangan terhadap kesan-kesan kesihatan bagi pengambilan garam yang berlebihan, sesetengah pengeluar sup telah memperkenalkan versi sup popular yang kurang garam.
Campuran sup gaya Asia mengandungi mi ramen dan bahan perisa yang dipasarkan oleh pengeluar Barat dan Asia sebagai makanan segera yang murah, hanya memerlukan air panas untuk penyediaan.
Dari segi masakan gaya Barat, sup sayur-sayuran, asas ayam, kentang, pasta dan keju juga boleh didapati dalam bentuk campuran kering, sedia untuk dihidang dengan menambah air panas dan kadang kala bahan-bahan segar seperti daging atau sayur-sayuran.
Sup sering disaji sebagai permulaan, hidangan pertama, hidangan utama atau sebelum waktu makan. Pada tahun 1970, Richard Olney memberikan hidangan utama dalam menu Perancis yang penuh: "Makan malam yang bermula dengan sup bersama hidangan ikan, satu hidangan utama, sorbet, makanan panggang, salad, keju dan pencuci mulut, dan itu boleh disertakan dengan tiga hingga enam wain, mewujudkan masalah khas bagi pengolahan".
Sup buah disediakan dengan menggunakan buah-buahan sebagai bahan utama, dan boleh disajikan panas atau sejuk bergantung kepada resipi. Pelbagai jenis sup buah wujud, dan ada yang mungkin disediakan berdasarkan adanya buah-buahan bermusim.
Sup sejuk satu variasi khusus kepada sup tradisional, di mana suhu apabila dihidangkan dipelihara pada atau di bawah suhu bilik. Sup tersebut mungkin manis atau tidak manis. Pada musim panas, sup sejuk manis boleh menjadi sebahagian daripada pencuci mulut. Contoh sup sejuk savuri ialah Gazpacho, sup berasaskan sayur-sayuran sejuk yang berasal dari Sepanyol. Contoh lain ialah mool naeng myun yang merupakan air rebusan daging lembu sejuk Korea.
Satu ciri sup Asia Timur yang biasanya tidak terdapat dalam masakan Barat adalah penggunaan tauhu dalam sup. Banyak sup tradisional Asia Timur biasanya air rebusan, "sup cair", atau sup kanji yang dipekatkan.