भारत राष्ट्रीय महिला क्रिकेट संघ

हा लेख महिला संघाबद्दल आहे. पुरुष संघासाठी, भारत राष्ट्रीय क्रिकेट संघ पहा.
भारताचा महिला राष्ट्रीय क्रिकेट संघ, ज्याला विमेन इन ब्लू म्हणूनही ओळखले जाते, हा महिला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये भारताचे प्रतिनिधित्व करतो. हा संघ भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ (बीसीसीआय) द्वारे शासित आहे, आणि महिला कसोटी, महिला आंतरराष्ट्रीय एकदिवसीय (WODI) आणि महिला आंतरराष्ट्रीय टी२० (WT20I) दर्जा असलेला आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेचा (ICC) पूर्ण सदस्य आहे.
संघाने आजवर ४१ कसोटी सामने खेळले आहेत त्यातील ८ जिंकले आहेत तर ६ गमावले आहेत. उर्वरित २७ सामने अनिर्णित राहिले. संघाचा पहिला आंतरराष्ट्रीय सामना हा ३१ ऑक्टोबर १९७६ रोजी बंगळूर येथील एम. चिन्नास्वामी स्टेडियमवर वेस्ट इंडीज विरुद्ध कसोटी सामना होता.
संघाने आजवर खेळलेल्या ३१० एकदिवसीय सामन्यांपैकी, १६८ सामन्यांमध्ये विजय मिळविला तर १३६ गमावले आहेत, २ सामने बरोबरीत सुटले आणि ४ सामने अनिर्णित राहिले. ऑगस्ट २०२४ पर्यंत, भारत १०४ रेटिंग गुणांसह आयसीसी महिला एकदिवसीय संघ क्रमवारीत चौथ्या क्रमांकावर आहे. २००५ मध्ये ऑस्ट्रेलियाकडून ९८ धावांनी आणि २०१७ मध्ये इंग्लंडकडून ९ धावांनी पराभूत झालेल्या भारताने दोन वेळा क्रिकेट विश्वचषक स्पर्धेची अंतिम फेरी गाठली आहे. त्यांनी २००४, २००५-०६, २००६, २००८ मध्ये ४ वेळा एकदिवसीय आशिया चषक जिंकला आहे.
संघाने १९१ आंतरराष्ट्रीय टी२० सामने खेळले आहेत, १०४ जिंकले आहेत, ८० गमावले आहेत, १ सामना बरोबरीत सुटला आणि ६ अनिर्णित राहिले. ऑगस्ट २०२४ पर्यंत, भारत २६४ रेटिंग गुणांसह आयसीसी महिला टी२० संघ क्रमवारीत तिसऱ्या क्रमांकावर आहे. २०२० मध्ये ऑस्ट्रेलियाकडून ८५ धावांनी पराभूत होणारा भारत एकदाच टी२० विश्वचषकाच्या अंतिम फेरीत पोहोचला आहे. त्यांनी २०१२, २०१६, २०२२ मध्ये ३ वेळा टी२० आशिया चषक जिंकला आहे. याशिवाय, त्यांनी २०२२ आशियाई स्पर्धेत सुवर्णपदक जिंकले आहे आणि २०२२ राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धेत रौप्य पदक मिळविले आहे.
ब्रिटिशांनी इ. स. १७०० च्या सुरुवातीला भारतात क्रिकेट आणले आणि १७२१ मध्ये पहिला क्रिकेट सामना खेळविला गेला. तो गुजरातच्या कोळ्यांनी खेळला. त्यावेळी गुजरातचे कोळी समुद्री चाचे होते आणि ते ब्रिटीश जहाजे नेहमी लुटत असत म्हणून ईस्ट इंडिया कंपनीने कोळींना क्रिकेट खेळून वळविण्याचा प्रयत्न केला आणि तो यशस्वी झाला. १८४८ मध्ये, मुंबईतील पारशी समुदायाने ओरिएंटल क्रिकेट क्लबची स्थापना केली, जो भारतीयांनी स्थापन केलेला पहिला क्रिकेट क्लब आहे. क्लबने १८७७ मध्ये युरोपियन लोकांविरुद्ध पहिला सामना खेळला. १९११ मध्ये, भारतीय पुरुष क्रिकेट संघाची स्थापना करण्यात आली आणि त्यांनी इंग्लंडचा दौरा केला, जिथे ते इंग्लिश काउंटी संघ खेळले. भारतीय पुरुष संघाने १९३२ मध्ये इंग्लंडविरुद्ध कसोटी पदार्पण केले. पहिली महिला कसोटी इंग्लंड आणि ऑस्ट्रेलिया या संघांदरम्यान १९३४ मध्ये खेळली गेली.
महिला क्रिकेट भारतात खूप नंतर आले; भारतीय महिला क्रिकेट असोसिएशन (WCAI) ची स्थापना १९७३ मध्ये झाली. भारतीय महिला संघाने १९७६ मध्ये त्यांचा पहिला कसोटी सामना वेस्ट इंडीजविरुद्ध खेळला. पाटणा येथील मोईन-उल-हक स्टेडियमवर, शांता रंगास्वामी यांच्या नेतृत्वाखाली नोव्हेंबर १९७६ मध्ये वेस्ट इंडीजविरुद्ध भारतीय महिला संघाने पहिला कसोटी विजय नोंदविला.
भारतीय महिला क्रिकेट असोसिएशन ही महिला क्रिकेटची प्रशासकीय संस्था, आंतरराष्ट्रीय महिला क्रिकेट परिषदेशी संलग्न होती. महिला क्रिकेट विकसित करण्याच्या आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेच्या पुढाकाराचा एक भाग म्हणून, भारतीय महिला क्रिकेट असोसिएशनचे २००६/०७ मध्ये भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळामध्ये विलीनीकरण करण्यात आले.
२०२१ मध्ये, बीसीसीआयने भारतीय महिला क्रिकेट संघाच्या मुख्य प्रशिक्षकपदासाठी रमेश पोवार यांच्या नावाची घोषणा केली. २०२२ मध्ये, भारतीय महिलांनी २३ वर्षांनंतर इंग्लंडच्या भूमीवर पहिली मालिका जिंकून इतिहास घडवला.
भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ (BCCI) ही भारतीय क्रिकेट संघ आणि भारतातील प्रथम श्रेणी क्रिकेटची प्रशासकीय संस्था आहे. हे बोर्ड १९२८ पासून कार्यरत आहे आणि आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेत भारताचे प्रतिनिधित्व करते. भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळ जगातील सर्वात श्रीमंत क्रीडा संघटनांपैकी एक आहे. मंडळाने २००६ ते २०१० या कालावधीत भारताच्या सामन्यांचे मीडिया हक्क ६१२,०००,००० अमेरिकी डॉलर्स इतक्या किंमतीत विकले. हे भारतीय संघाचे प्रायोजकत्व, त्याचे भविष्यातील दौरे आणि संघ निवडीचे व्यवस्थापन करते. आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट समिती (ICC) आपल्या भविष्यातील दौरा कार्यक्रमाद्वारे भारताचे आगामी सामने ठरवते.
२६ सप्टेंबर २०२० रोजी, भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळाने (BCCI) अखिल भारतीय महिला निवड समितीची नियुक्ती जाहीर केली. माजी डावखुऱ्या फिरकीपटू नीतू डेव्हिड पाच सदस्यीय निवड समितीच्या प्रमुख आहेत.
२४ जून ते २३ जुलै २०१७ दरम्यान आय.सी.सी. विश्वचषक स्पर्धा इंग्लंडमध्ये पार पडली. या स्पर्धेच्या अंतिम सामन्यात पोचल्यामुळे भारताचा महिला क्रिकेट खेळाडूंचा संघ प्रकाशझोतात आला. या स्पर्धेतील सर्व क्रिकेट सामन्यांचे टी.व्ही.वर केलेले थेट प्रक्षेपण सुद्धा या लोकप्रियतेचे एक महत्त्वाचे कारण होते. या संघामध्ये पुढील खेळाडूंचा समावेश होता.