davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
Hakkasteik

Hakkasteik er en kjøttrett som stammer fra Hardanger. Hakkasteik er malt kjøtt fra svin, kalv og fårekjøtt, blandet med kokte byggryn. I noen tilfeller er det brukt viltkjøtt. Matretten har lange tradisjoner i Hardanger der retten gjerne blir servert som nattmat i bryllup. I den tiden bryllup varte i tre dager, ble hakkasteik servert den andre eller tredje dagen. Det er normalt å bruke både salt kjøtt, røkt kjøtt og ferskt kjøtt i den samme retten.
Dette er et eksempel på hvordan hakkasteik kan lages, det er mulig å variere med forskjellige kjøttyper der noe er røkt, noe er saltet og noe er ferskt.
Det salte kjøttet og flesket vannes ut natten over. Byggrynene legges i vann natten over. Det salte og røkte kjøttet kokes mørt i en gryte med rikelig med vann uten salt. Det ferske kjøttet kokes mørt i en gryte med rikelig vann med litt salt. Byggrynene kokes møre i bløtevannet. Alt kjøtt renses og males på kvern, deretter blandes alt, det tilsettes kokekraft til steiken får en konsistens som tykk grøt. Før servering gis retten et oppkok samtidig som den smakes til med pepper. Serveres med kokte poteter.
Falukorv

Falukorv er en stor pølse av svensk opprinnelse, med lange tradisjoner. Den er laget av en kjøttfarse av svin og storfe eller kalv, med potetmel, og milde krydder.
Pølsens historie går tilbake til kobbergruvene ved Falun på 1500-tallet og 1600-tallet. Der ble okseskinn skåret opp i lange remser som ble preparert og tvunnet sammen og brukt som liner til gruveheisene. Kjøttet var et biprodukt som ble saltet og røkt, samt brukt til å lage pølser. Pølseoppskriften minner om lyonerpølsen ved det at kjøttet er røkt og saltet, og kan ha blitt bragt til Falun av tilflyttende tyske gruvearbeidere.
Produksjonsmetoden ble grepet fatt i og gjenopplivet sent på 1800-tallet av slakteren Anders Olsson. Hans virksomhet skapte den moderne falukorven med sin kjøttblanding.
I EU gjelder det merkevarerestriksjoner for hva som kan kalles «falukorv». Kun potetmel kan benyttes som bindemiddel, og kjøttinnholdet kan ikke falle under 45 prosent.
Jul på Månetoppen

Jul på Månetoppen er en norsk adventskalender for barn produsert av NRK, som ble vist på NRK i 2002. Idé og manus var ved Gudny Ingebjørg Hagen. Jul på Månetoppen var oppfølgeren til Jul i Blåfjell og Amalies jul. Den handlet i utgangspunktet om både blånissene og rødnissene. Torunn Calmeyer Ringen førte regi.
Den ble vist i reprise i 2005, 2010 og 2014.
Stykket ble også satt opp som hørespill i NRK i 2005 og i sceneversjon på Hålogaland Teater i 2007.
Rødnissene og blånissene krangler om hvem som egentlig eier Månetoppen. I høst plukket rødnissene alle blåbærene på Månetoppen, dermed har ikke blånissene blåbær til å lage «Den blå timen», som de må lage hver dag i desember, og heller ikke Julenatthimmelen. Sammen må de derfor finne ut hvem som egentlig har rett til Månetoppen.
Karens Jul

Karens Jul er en novelle av den norske naturalistiske forfatteren Amalie Skram. Novellen ble publisert i julenummeret av den danske avisen Politiken i 1885.
Karens Jul ble trykt på tysk i 1891 og i 1892 kom den ut i bokform første gang som en del av samlingen Forraadt utgitt av Det Schubotheske Forlag i København. I tillegg til «Karens Jul» inneholdt boken «Madam Høiers Leiefolk», «In Asiam profectus est» og «Forraadt».
Fortellingen starter med historien til et ferjemannshus. Novellens hovedperson, Karen, blir funnet i ferjemannshuset av en politimann. Hun har et nyfødt barn og har søkt tilflukt for kulden i huset fordi Madam Olsen, hennes arbeidsgiver og beskytter, har reist bort og ligger syk på landet. Karen overtalte politimannen til å la henne få bo i huset i tre dager til, selv om han helst mente at hun burde melde seg til fattigvesenet. Etter at de tre dagene hadde gått, finner politimannen Karen og barnet ihjelfrosset. Den første arbeidsdagen etter juleferien ble skuret revet for at «det ikke skal være tilholdssted for «alskens løsgjengere.»
Solan og Ludvig – Jul i Flåklypa

Solan og Ludvig – Jul i Flåklypa er en norsk animert eventyrkomedie og familiefilm fra 2013, regissert av Rasmus A. Sivertsen. Manuset er skrevet av Karsten Fullu basert på boka Solan og Ludvigs jul av Harald Sommerin Simonnæs, som igjen er basert på karakterer fra Kjell Aukrusts univers.
Den ble innspilt i stop-motion (dukkefilm) og ble produsert av Maipo Film i samarbeid med Qvisten Animation.
Jul i Flåklypa ble svært populær og ble med sine 854 000 besøkende den mest sette filmen på norske kinoer i 2013. I tillegg hadde den nesten 38 000 besøkende i 2014, noe som gjorde at det totale besøkstallet endte på 892 000.
Den fikk også meget god mottakelse fra anmelderne. Blant annet så fikk den terningkast seks av Aftenposten, fem av VG, Dagbladet, Filmpolitiet, BT og fire av Adressa og FilmMagasinet.
Redaktøren for Flåklypa Tidende, Frimand Pløsen, har lovet snø, men når den ikke kommer som avtalt tyr han til hjelp fra oppfinneren Reodor Felgen. Han ønsker en maskin som kan gi hele bygden snø, men Reodor avslår ønsket, til stor forferdelse for Pløsen. Solan og Ludvig vil dermed også ha snø til jul, og får derfor Reodor til å gjennomføre det likevel. Omsider mestrer de det, men en ulykke følger til at Reodor blir usynlig. Reodor klarer midlertidig å få kontaktet Solan, men det etter at han også ble grepet av ulykken, hvor nebbet ble usynlig. Oppfinneren finner etter hvert en oppskrift som funker som et motmiddel, men den tar lenger tid å lage.
Samtidig finner Frimand Pløsen snømaskinen i Reodors verksted og tar den med til byens klokketårn. Han setter den på, men det uvisst om hvor stor kraft og hvor uferdig maskinen er. Etter hvert blir byen mer og mer dekket av snø, men på det punktet hvor hele Flåklypa nesten forsvinner vil han ikke skru den av. Grunnen til dette er at han finner et avisoppslag på at en by er dekket i snø mye mer betraktelig enn kun vanlig snø.
Når Reodor Felgen og Solan prøver å skru den av blir de tatt til fange av Pløsens presserobot. I dette øyeblikket er det kun Ludvig igjen som kan redde dagen. Han samler all motet han har og kommer seg inn etter å ha brukt usynlighetsmiddelet til Reodor. Presseroboten finner dem og jager dem ut igjen, uten å skru av maskinen. Reodor, Solan og Ludvig gjør et nytt forsøk, men i det Reodor og Solan blir dratt vekk er Ludvig alene - igjen. I et fullt race med presseroboten klarer han etter hvert å skru av maskinen og redde Flåklypa. Ludvig lærte omsider at alt er ikke så farlig som det ser ut til.
Qvisten Animasjon og Maipo har produsert fire Flåklypa-filmer med premiere i perioden 2013–2025. Solan og Ludvig: Jul i Flåklypa er den første i tetralogien. De tre øvrige er:
Æbleflæsk

Æbleflæsk (Danish pronunciation: [ˈeːpləˌflesk], apple-pork) is a traditional Danish dish consisting of cured or salted pork belly (known as flæsk), fried with apples, thyme and sugar. Chopped onion is often fried with the apples.
There are many versions, ranging from a sweet apple mash with small cubes of bacon, to larger slices of lightly salted and fried pork, arranged with the fried apples and onions on a dish. In a version common today, the pork belly is fried first in a skillet, and then followed by pieces of tart apples. While the apples are frying, they are mixed with spices and sugar. The apples should soften up before they are done. When ready to serve, either cold or hot, the pork and apples are mixed and rugbrød is offered on the side. In alternative versions, the apples are cooked in water instead and the pork belly is prepared in the oven.
Æbleflæsk is often enjoyed with beer and snaps. It is a popular dish for pre-Christmas buffets (julefrokost). It is not clear where the dish originated. It is beloved in some regions, such as Funen, while less common in other parts of the country.
Julebord

Julebord (Danish: julefrokost [ˈjuːləˌfʁɔɡ̊ʌsd], Norwegian: julebord or jolebord, Swedish: julbord) is a Scandinavian feast or banquet during the Christmas season where traditional Christmas food and alcoholic beverages are served. Originally, the julebord belonged to Christmas itself, i.e., the period from Christmas Day and onwards. Today julebord is also often organized by employers or organizations for the employees or members.
Many julebords are characterized by large amounts of food and drink, both traditional and new, hot and cold dishes. There is often lively partying and the party can be an important social meeting place for colleagues. Julebords are a popular tradition that creates high season for the restaurant industry, the taxi industry and ferry companies during this season.
The Norwegian word julebord and the Swedish word julbord directly translate as "Christmas table", while the Danish word julefrokost means "Christmas lunch".
Traditional Christmas food is usually served at Julebord events. These include: Rice pudding (risengrød), pork rib (Norwegian: ribbe, Danish: flæskesteg), lamb or mutton (pinnekjøtt), spicy sausage (medisterpølse) and lutefisk. The meal is usually served along with sour (red) cabbage (surkål/rødkål), brussels sprouts and lingonberry jam. It is customary to drink mulled wine (glögg), Christmas beer (juleøl) or akevitt/akvavit/aquavit as an aperitif.
The Swedish julbord differs from its Norwegian and Danish counterparts. The Swedish julbord is a form of smörgåsbord and the main meal served on Christmas.
లిమ్కా బుక్ ఆఫ్ రికార్డ్స్

భారతీయ సంతతికి చెందిన ఒక రికార్డు పుస్తకం లిమ్కా బుక్ ఆఫ్ రికార్డ్స్. లిమ్కా బ్రాండ్ పార్లే గ్రూప్ యాజమాన్యంలో ఉన్నప్పుడు ఇది మొట్టమొదటగా 1990 లో ప్రచురించబడింది. లిమ్కా బ్రాండ్ ను కోకా కోలా కొనుగోలు చేసినప్పటి నుండి కోకా కోలా ఈ పుస్తక ప్రచురణను కొనసాగిస్తుంది. ఈ పుస్తకం యొక్క 20 వ ఎడిషన్ మార్చి 2009 లో అమితాబ్ బచ్చన్ విడుదల చేశారు . లిమ్కా అనే సాప్ట్ డ్రింక్ ను తయారు చేస్తున్న కోకా కోలా ఇండియా ప్రోత్సాహంతో ఈ "లిమ్కా రికార్డుల పుస్తకం" ప్రచురించబడుతుంది. ఇది వాస్తవంగా రమేష్ చౌహాన్ చే ప్రారంభమైంది, అతను దీనిని 1993లో కోకా కోలాకు విక్రయించాడు. దీనికి ప్రస్తుత సంపాదకుడు విజయ ఘోష్. దీని యొక్క 2006 సంవత్సరం సంచికను కోకాకోలా ఇండియా సీఈఓ అతుల్ సింగ్ న్యూఢిల్లీలో విడుదల చేశారు. భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం వచ్చి 60 సంవత్సరాలు పూర్తయిన సందర్భంగా 2007 సెప్టెంబరు 25 న ప్రత్యేక సంచికను కోకా కోలా చే విడుదల చేశారు. 2008 మే 30 న, 19 వ ఎడిషన్ న్యూఢిల్లీలో ప్రారంభించబడింది. ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియన్ ఛాంబర్స్ ఆఫ్ కామర్స్ అండ్ ఇండస్ట్రీ (FICCI) సెక్రటరీ జనరల్ అమిత్ మిత్రా ఈ కార్యక్రమంలో హాజరై ప్రసంగించారు. దీని యొక్క 20 వ ఎడిషన్ అమితాబ్ బచ్చన్ విడుదల చేశారు. ఈ కార్యక్రమంలో భారత అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ (ఇస్రో) చీఫ్ జి.మాధవన్ నాయర్ కూడా పాల్గొన్నారు.
విలే పార్లే శాసనసభ నియోజకవర్గం

విలే పార్లే శాసనసభ నియోజకవర్గం మహారాష్ట్ర రాష్ట్రంలోని 288 నియోజకవర్గాలలో ఒకటి. ఈ నియోజకవర్గం ముంబై సబర్బన్, ముంబై నార్త్ సెంట్రల్ లోక్‌సభ నియోజకవర్గం పరిధిలోని ఆరు శాసనసభ నియోజకవర్గాల్లో ఒకటి.
పరాగ్ అలవాని

పరాగ్ మధుసూదన్ అలవాని మహారాష్ట్ర రాష్ట్రానికి చెందిన రాజకీయ నాయకుడు. ఆయన విలే పార్లే శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి మూడుసార్లు ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు.
పరాగ్ అలవాని భారతీయ జనతా పార్టీ పార్టీ ద్వారా రాజకీయాల్లోకి వచ్చి పార్టీలో వివిధ హోదాల్లో పని చేసి బృహన్‌ముంబై మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ కు 1996 నుండి 2007 వరకు రెండుసార్లు కార్పొరేటర్‌గా ఎన్నికై 2014 మహారాష్ట్ర శాసనసభ ఎన్నికలలో విలే పార్లే శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి భారతీయ జనతా పార్టీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి శివసేన అభ్యర్థి శశికాంత్ పాట్కర్‌పై 32,435 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి తొలిసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు.
పరాగ్ అలవాని 2019 మహారాష్ట్ర శాసనసభ ఎన్నికలలో భారతీయ జనతా పార్టీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి ఐఎన్‌సీ అభ్యర్థి జయంతిభాయ్ సిరోయాపై 58,427 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి రెండోసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు. ఆయన 2024 మహారాష్ట్ర శాసనసభ ఎన్నికలలో గోరెగావ్ శాసనసభ నియోజకవర్గం నుండి భారతీయ జనతా పార్టీ అభ్యర్థిగా పోటీ చేసి తన సమీప ప్రత్యర్థి శివసేన (యుబిటి) అభ్యర్థి సందీప్ నాయక్‌పై 54,935 ఓట్ల మెజారిటీతో గెలిచి వరుసగా మూడోసారి ఎమ్మెల్యేగా ఎన్నికయ్యాడు.
దివాకర్ పుండిర్

దివాకర్ పుండిర్ (జననం 11 నవంబరు 1975) తెలంగాణ రాష్ట్రానికి చెందిన సినిమా నటుడు, మోడల్. బాలీవుడ్‌ సినిమాలలో నటించాడు. 1998లో గ్రావియరా మిస్టర్ ఇండియా టైటిల్‌ను కూడా గెలుచుకున్నాడు. జర్మనీలో జరిగిన మిస్టర్ ఇంటర్‌కాంటినెంటల్ కాంటెస్ట్‌లో రెండో రన్నరప్‌గా నిలిచాడు.
దివాకర్ 1975, నవంబరు 11న తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదులో జన్మించాడు. దివాకర్ తండ్రి ఆర్మీ అధికారి. కమర్షియల్ పైలట్ లైసెన్స్ కలిగి ఉన్న దివాకర్, సినిమాల్లోకి రావడానికి ముందు పైలట్ గా పనిచేశాడు.
లైఫ్‌బాయ్ సబ్బు, వర్ల్‌పూల్ రిఫ్రిజిరేటర్‌లు, హ్యుందాయ్ వెర్నా, హోండా యాక్టివా, స్కోడా ర్యాపిడ్, పార్లే బేక్స్‌మిత్ వంటి బ్రాండ్‌లకు చెందిన అనేక టివీ వాణిజ్య ప్రకటనలలో మోడల్‌గా ఉన్నాడు.
Păstrăv curcubeu

Păstrăvul curcubeu sau păstrăvul american (Oncorhynchus mykiss) este un pește teleostean, răpitor, dulcicol, din familia salmonide (Salmonidae), originar din apele reci curgătoare din partea apuseană a Americii de Nord. În Europa a fost adus în anul 1882 și se crește în păstrăvării. Este mai puțin pretențios în ceea ce privește temperatura și conținutul de oxigen al apei, și din această cauză se poate crește și alături de crap în heleșteie. În România se cultivă în păstrăvăriile din Prejmer, Slănicul-Moldovei etc. și a fost introdus și în unele ape curgătoare Are valoare economică foarte mare. Se reproduce artificial, primăvară.
Are 25–30 cm lungime și 0,4-1,5 kg greutate. Corpul este alungit, ușor comprimat lateral și acoperit cu solzi relativ mici. Capul este alungit, cu botul obtuz și gura largă cu dinți. Înotătoarea caudala este excavată. Are o înotătoare adipoasă. Coloritul corpului este brun verzui, cu puncte negre pe spate, laturile sunt cenușii cu puncte negre, iar abdomenul argintiu. Pe mijlocul corpului prezintă o dungă irizantă, multicoloră, din care cauză i se spune păstrăv curcubeu. Înotătoarele neperechi, cu excepția înotătoarei analei, cu puncte negre.
Tom și Jerry: Povestea spărgătorului de nuci

Tom și Jerry: Povestea spărgătorului de nuci (engleză Tom and Jerry: A Nutcracker Tale) este un film de animație direct-pe-video de fantezie pe tema Crăciunului, avându-i în distribuție pe Tom și Jerry. Este produs de Warner Bros. Animation și regizat de Spike Brandt și Tony Cervone. Se bazează oarecum pe povestea Spărgătorul de nuci și Regele șoarece de E. T. A. Hoffmann, cu Jerry în rolul Spărgătorului de nuci în timp ce Tom joacă unul din acoliții Regelui șoarece (în acest caz, un Rege pisică).
Aceasta este ultima producție animată a lui Joseph Barbera, care a murit pe 18 decembrie 2006, iar acest film a fost dedicat amintirii sale.
Premiera în România a fost pe DVD, în limba română, iar la televizor acesta a început pe 25 decembrie 2012 pe canalul Boomerang, ca parte a unui program special cu filme Tom și Jerry de ocazia Crăciunului.
Eroii nostrii se trezesc deodata într-o lume fantastica readusa la viata de magia sarbatorilor, în care totul devine posibil. Pe muzica lui Tchaikovsky, “Spargatorul de nuci”, Jerry se hotaraste sa dea o petrecere. Din pacate planurile îi sunt date peste cap atunci cand Tom si amicii sai, o banda de pisici nervoase, apar neinvitati. Mai mult, ei o rapesc pe iubita lui Jerry si lasa în urma un adevarat haos. Depinde numai de Jerry sa aduca lucrurile la normal si sa trimita pisicile înapoi de unde au venit. Cu putin ajutor din partea unui soricel pe nume Tuffy si a celorlalti noi prieteni, Jerry chiar poate reusi.
Ozunca

The Ozunca is a left tributary of the river Baraolt in Romania. It discharges into the Baraolt near Biborțeni. Its length is 18 km (11 mi) and its basin size is 96 km (37 sq mi). The name Ozunca is used mostly for the upper reach of the river, while the name Bățani is used for the lower reach.
The following rivers are tributaries to the river Ozunca (from source to mouth):
Homorodul Mic

The Homorodul Mic is the left headwater of the river Homorod in Romania. At its confluence with the river Homorodul Mare in the village Homorod, the river Homorod is formed. It flows through the villages and towns Căpâlnița, Vlăhița, Lueta, Merești, Crăciunel, Ocland, Satu Nou, Jimbor, Mercheașa and Homorod. Its length is 51 km (32 mi) and its basin size is 203 km (78 sq mi).
Outline of kadayif

Term kadayif (Turkish: kadayıf) is used to describe a variety of pastry desserts in the Turkish cuisine, including the actual confections and unfinished intermediate products like dough. Arabic products made of similar dough are called knafeh. While the word kadayif comes from Arabic qatayef linguistically, there is little overlap between the actual Arabic qatayef and Turkish kadayif desserts. Kadayif as a generic name for a group of pastry desserts can be found in the cookbook Melceü't-Tabbâhîn (1844).
Wet walnuts

Wet walnuts or just walnut topping is a dessert topping made from walnuts and maple syrup. Sometimes simple syrup, corn syrup, sugar or brown rice syrup is used instead of (or in combination with) the maple syrup. Wet walnut topping is similar in some respects to pralines, except that the walnuts are always served in syrup, rather than as individual pieces. Some commercial preparations of premade wet walnuts exist.
Wet walnuts are most commonly served with ice cream and as a sundae topping. They are often available as an ice cream topping at ice cream parlors in the United States.
Wet walnuts (United Kingdom) also refers to fresh walnuts which have not been dried for keeping. They are also called green walnuts. Fresh (wet) walnuts have been stated to pair well with some hard cheeses such as pecorino and Parmesan. Some foods are prepared using wet walnuts as a primary ingredient, such as mhammara dip.
Usanifu majengo wa Waigbo

Usanifu majengo wa Waigbo ni mitindo iliyoendelezwa na Waigbo. Mimaridi ya Igbo, hususan katika kipindi cha kabla ya ukoloni, ilikuwa imefungamana sana na utamaduni, mazingira, na rasilimali za ndani zilizopatikana. Ingawa kulikuwa na tofauti kulingana na jamii na mikoa tofauti ndani ya eneo la Igbo, hapa kuna baadhi ya sifa za kina za usanifu wa jadi au usanifu wa kabla ya ukoloni wa Igbo.
Usanifu majengo wa jadi wa Igbo unajumuisha maeneo ya makazi, kuta/uzio na mabwawa, majengo yenye paa za majani, veranda, nyua za ndani, na motif za mapambo nk.
Usanifu wa jadi wa Igbo unatambulika kwa sifa kadhaa za kawaida na muundo wenye kanuni ambao unaakisi mahitaji ya kitamaduni, mazingira, na mahitaji ya vitendo ya watu wa Igbo. Kama matokeo, kuna mitindo mbalimbali ya usanifu wa Igbo kutoka kwa wasemaji wa Igbo magharibi hadi mitindo ya usanifu ya Igbo kaskazini, nk.
Mbezi (Ubungo)

Mbezi ni kata ya Wilaya ya Ubungo katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania, yenye postikodi namba 16113.
Katika sensa ya mwaka 2022 wakazi walihesabiwa 143,803 . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 73,414 waishio humo. Inasemekana jamii iliyokuwa na watu wengi ni Wagogo wanaopatikana sehemu za Mpiji Magoe mtaa wa Makuti kijiji cha Msakuzi.
Kuna wafanya biashara wadogowadogo.
Jimbi (ngeli ya mimea)

Mimea mingi yenye vifereji huunda maua na mbegu kwa uzazi. Walakini, kikundi kikubwa cha mimea katika ngeli Polypodiopsida haitoi hata moja wala nyingine. Wanazaa kupitia uundaji wa spora. Hizi mara nyingi hufanyika katika vikundi, vinavyoitwa sori (sorus), kwenye upande wa chini wa majani. Kwa Kiingereza mimea hiyo huitwa ferns kwa ujumla. Katika Kiswahili kuna majina mbalimbali yanayotumika, kama jimbi, dege la watoto, madole matano na (m)kangaga. Kwa kuwa jimbi hutumika kwa “ferns” zilizo kawaida sana katika Afrika ya Mashariki, inapendekezwa kutumia jina hili kama jina la jumla. Madege ya watoto inafanana na majimbi, lakini madole matano inamea juu ya miti au miamba na kwa hatua fulani huwa na majani karibu matano katika kila tawi. Kangaga ina matawi marefu sana na mara nyingi mashina kama miti.
Kwa kawaida wanasayansi huita sehemu zilizo juu ya ardhi fronds, kama matawi au makuti ya mitende. Katika makala hii istilahi matawi itatumiwa. Kwa kawaida kila tawi hubeba majani mengi ambayo yanaweza kugawanywa katika vijani. Walakini, matawi pia inaweza kuwa na jani moja.
Msumbiji (kisiwa)

Kisiwa cha Msumbiji (kwa lugha ya Kireno: "Ilha de Moçambique") ni kisiwa kidogo (na pia mji) kilichopo km 3 mbele ya mwambao wa Msumbiji ya kaskazini. Urefu ni km 3 na upana kati ya m 500 hadi 200. Kisiwa ni sehemu ya mkoa wa Nampula.
Kisiwa kilikuwa chanzo cha koloni la Kireno la Msumbiji na mji ulikuwa mji mkuu wa nchi kwa karne kadhaa hadi mwaka 1898 BK. Leo hii mji umepanuka kote kisiwani. Kuna wakazi 60,000 wanaoishi katika mji wenye sehemu mbili: mji wa mawe upande wa kaskazini na mji wa makuti upande wa kusini.
Habari za kwanza za Kisiwa cha Msubiji zimetokana na Wareno. Alipofika Vasco da Gama mwaka mwaka 1498 BK kisiwa kilikuwa na mji wa Waswahili na Waarabu kikiwa kituo muhimu cha biashara ya kimataifa katika Bahari Hindi.
Mwaka 1507 Wareno walijenga kituo cha kijeshi. Jengo la kale kisiwani ni kanisa dogo la Nossa Senhora de Baluarte lililojengwa mwaka 1522 BK.
Tangu mwaka 1558 hadi 1620 Wareno walijenga boma kubwa la Mtakatifu Sebastiano kwa gharama kubwa. Mawe yote yalichukuliwa kwa meli kutoka Ureno, Goa (Uhindi) na pia pwani ya Msumbiji yenyewe. Umuhimu wa Msumbiji machoni pa Wareno ulikuwa nafasi ya kituo chenye usalama cha safari ndefu kati ya Ureno na Bara Hindi.
Kisiwa kilikua kituo kikuu cha Wareno katika Afrika ya mashariki hasa baada ya kupotea Boma la Yesu huko Mombasa. Waholanzi na Wafaransa walishambulia kisiwa lakini walishindwa kuteka boma lenyewe.
Mwanzoni Msumbiji ilitawaliwa kama sehemu ya Uhindi ya Kireno kutoka mji mkuu wa Goa. Mwaka 1720 Msumbiji ilipata kuwa kama jimbo la pekee na kisiwa cha Msumbiji kikawa mji mkuu. Kisiwa kilikuwa bandari muhimu katika biashara ya watumwa kwa visiwa vya Bahari Hindi na pia hadi Brazil ya Kireno.
Mwaka 1898 mji mkuu ulihamishwa kwenda Lourenco Marques (leo Maputo). Kisiwa kilianza kurudi nyuma.
Katika miaka ya 1960 daraja lilijengwa kati ya kisiwa na bara. Idadi ya watu kisiwani imezidi kukua. Walio wengi wanaishi bila maji wala choo. Nafasi ya kila mtu ni m² 27,6 pekee.
Kabla ya kuhamishwa kwa mji mkuu kisiwa kilikuwa makao ya Gavana Mkuu wa Msumbiji, wa askofu, wa balozi za nchi kadhaa na wafanyabiashara kutoka India, Ujerumani, Uswisi, Ufaransa na Uingereza. Mabaki yao ni majengo ya kihistoria ambayo ni mfano wa pekee wa mji wa kikoloni hasa kwa sababu ujenzi mpya haukutokea baada ya kuondoka kwa makao ya serikali.
UNESCO imeandikisha mji wa mawe katika orodha ya Urithi wa Dunia.
Elizabeth Nyaruai

Elizabeth Nyaruai (born appr. 1927) was Kenya's first female police officer. Nyaruai lives alone in a mud hut on an 89 acre piece of land given to her in the late 1960s by President Jomo Kenyatta in the semi-arid parts of Nyeri South District.
Nyaruai was born in about 1927 and was brought up on a white settler's farm where her father worked as a herds boy.
Nyaruai was one of the first Kenyan women to join the Scouting movement. After a white settler noticed her generosity, she convinced Nyaruai to become a Scout. Nyaruai was 10 years old. Nyaruai met Lord Baden-Powell, the founder of Scouting and is expected to attend ceremonies at his graveside in 2007 commemorating 100 years of Scouting.
Joel Richardson

Joel Aleister Richardson (born October 15, 1969), (a.k.a. Jimmy Swann), is a Canadian artist, filmmaker and award-winning athlete.
Richardson became widely known for his controversial clash with Toronto's Mayor, Rob Ford. His work is extensive, ranging from oil on canvas, portraits and landscapes... to his unique style of flash mob performance street art, which closed streets in the heart of the Canadian financial district. He was an invited participant to the Occupy Wall Street main art show in New York City, which took place at the J. P. Morgan Building on Wall Street. He is a member of the Directors Guild of Canada(DGC) and has over 20 IMDb credits.
Joel's childhood was spent growing up in Owen Sound, Ontario. He made a name for himself as an up-and-coming long distance runner, and in 1988 met future Olympic gold medalist, Matthew Birir and his brother Jonah Birir at the World Junior Championships in Sudbury, Ontario. At the age of seventeen Richardson traveled to Kenya where he lived in a mud hut with the Birir's in a tiny village named Metipso, in the central highlands of Kenya.
In 1992, after returning to Canada from spending four months on the Gaza/Israeli border, Richardson was hospitalized for undisclosed reasons. After spending a month in the hospital he rented a studio in the infamous 888 Dupont, a former factory filled with artists, musicians and hustlers. The atmosphere was a perfect storm of creativity, subversion and a shared sense of community that fueled one of the most prolific periods of his career. Two years later Joel returned to Metipso, where he would paint the people and landscapes that had so inspired him as a young athlete. These paintings would later be displayed at his first major exhibition at the Tom Thomson Memorial Gallery.
While at 888 Dupont, Richardson met with former members of Maurice Bishop's militia and made arrangements to travel to Grenada to paint. This eventually led him to live four months in Grenada with a fundamentalist Rastafarian family, where he painted over seventy-five paintings.
In Guatemala, Richardson met stock broker, Johnny English(alias). Three days later, Joel narrowly escaped an attack by banditos that left one man shot dead. These were life-changing experiences that dramatically affected his work. Finance became a major theme, and his relationship with English would inspire the yet-to-be released documentary highlighting English's eventual flight from the markets, by motorcycle, into the Sahara Desert.
Over the years that followed, Richardson and stock broker Johnny English would stay in contact, and through several trips to Europe, particularly to English's Options Trading Firm in Paris France, Richardson got a glimpse into the wacky world of Derivative (finance). Taking what he learned from English, Joel created his own large equations based on the Black–Scholes model, and replacing certain numbers with a figure of a man in a suit.
Frank Rainieri

Frank Rafael Rainieri Marranzini is a Dominican businessman in tourism industry in the Dominican Republic. He is the chairman and founder of Grupo Puntacana. According to Forbes, Rainieri has one of the ten largest fortunes in the Dominican Republic, with a net worth near the billion-dollar mark as of 2014. In 2015, he was designated ambassador of the Sovereign Military Order of Malta to the Dominican Republic, a position that his father also held four decades earlier.
Rainieri was born in Dominican Republic into a family with tradition in hospitality. His paternal grandparents, Isidoro Rainieri and Bianca Franceschini, migrated from Bologna, northern Italy, to northern Dominican Republic, and established two hotels, one in Puerto Plata and the other in Santiago; they had more than 10 children. His parents were Francisco Rainieri Franceschini and Venecia Marranzini Lepore (daughter of the Italian immigrants Orazio Michelo Marranzini Inginio and Inmaccolatta Lepore Rodia, who migrated as children with their respective families, all of them natives of Santa Lucia di Serino, in southern Italy).
He went to college in Philadelphia at Saint Joseph's College, now Saint Joseph's University, finalizing them at APEC University, in Santo Domingo.
He married Haydée Modesta Kuret Pacheco, whose father was a Lebanese migrant and her mother is Dominican. She was Miss Dominican Republic contestant for Miss World 1971. They are the parents of 3 children.
In 1969, Rainieri and Theodore Kheel acquired a 58-million square meter land on the eastern end of the Dominican Republic, which was covered with jungle and six miles of beach. Their first project was a 40 guest hotel called the Punta Cana Club, inaugurated two years later. In 1979, they constructed the Puntacana Hotel. The Punta Cana International Airport followed in 1984. In 1997, Rainieri and Kheel partnered with Oscar de la Renta and Julio Iglesias to start work on the Punta Cana Marina and the real estate development of the area.
List of cities and towns in Kenya by population

Kenya has five incorporated cities including the capital and largest city, Nairobi, the second-largest city of Mombasa, and the third-largest city, Kisumu. The fourth city to be awarded the status was Nakuru, which was upgraded from a municipality on 1 December 2021. The fifth was Eldoret, which was elevated on 15th August, 2024. Apart from these five cities, there are numerous municipalities and towns with significant urban populations.
The list:
The municipalities of Ruiru, Kikuyu,Thika, Mavoko, and Ngong which feature on the top 10 list of the most populated towns in Kenya also fall within the Nairobi Metropolitan region. Data for the largest urban centers in Kenya was provided under the Kenya Population Census of 2019.
Nigél Thatch

Nigél Thatch (born August 8, 1976) is an American actor. He played Malcolm X in the first two seasons of the Epix television series Godfather of Harlem and was nominated for a best supporting actor award at the 51st NAACP Image Awards for the role. He also portrayed Malcolm X in the 2014 film Selma.
Thatch was born in East St. Louis, Illinois in 1976.
In the 1990s he was on the television series The Parent 'Hood. Thatch appeared as "Leon", an egotistical money hungry athlete, in a series of Budweiser commercials. He played baseball for the Schaumburg Flyers.
In 2017 he was part of the CW series Valor. He was also in American Dreams (2002).
From 2019 to 2021, he played the role of Malcolm X in Godfather of Harlem, for which he was nominated as for best supporting actor at the 51st NAACP Image Awards.
Salé cau

Salé cau nyaéta kadaharan hasil olahan tina cau nu dikeureutan aripis tuluy dipoé nepi ka garing. Tujuan dipoé téh ngurangan cai tina cau sangkan leuwih awét waktu diteundeunna. Ieu kadaharan bisa langsung didahar atawa digoréng heula ngagunakeun tipung keur mulenna. Kiwari, produksi salé cau téh geus nepi ka pasar internasional. Produk salé cau téh mangrupa kadaharan pituin ti Karangpucung jeung Majenang anu pernahna di Kabupatén Cilacap, Jawa Tengah. Ngan dina kamekaranana loba daérah séjén nu nyieunan, matak pantes lamun salé cau loba nu ngakukeun jadi kadaharan has daérahna.
Sipat penting anu nangtukeun kualitas salé cau téh nyaéta warna, rasa, bau, hipu, jeung awét henteuna. Kualitas kawas kitu téh loba pisan dipangaruhan ku cara ngolah jeung neundeun salé cau sabada diolah. Biasana anu ngabalukarkeun kualitas salé goréng téh ku usum hujan, sabab salé cau bakal beyé moal garing sacara sampurna. Keur ngungkulan éta pasualan, bisa ngagunakeun alat ngagaringkeun nu ku alat nyaéta digarang dina hawu.
Aya 3 (tilu) cara nyieun salé cau.
Prosés ngagarang ku haseup warirang miboga kauntungan kieu.
Goréng cau

Goréng cau, cau goréng atawa pisang goréng nyaéta caneuteun nu loba kapanggih di Indonésia, Singapur jeung Malaysia. Ieu kadaharan téh dijieun tina cau, sanggeus dipesékan kulitna, tuluy dipotongan. Gedéna mah kumaha kahayang tuluy dianclomkeun kana adonan kintel tina campuran tipung tarigu, uyah saeutik, jeung gula, sakapeung mah sok ditambahan endog bobodasna tuluy digoréng kana minyak goréng.
Goréng cau ilahar kapanggih dijual di unggal warung minangka batur caneut ngopi. Kiwari goréng cau mangrupa kadaharan nu pangkakoncarana di Indonésia. Sakapeung mah goréng cau téh sok dipurulukan kéju, dibalur ku susu, diguyang ku coklat, jeung sajabana.
Aya babaraha varéasi goréng cau kayaning molen cau nu wangunna leuwih leutik dibuntel ku adonan ipis tuluy digoréng kana minyak goréng. Aya deui jinis tina goréng cau nu pangtahanlilana, ieu bisa dibungkus sarta mangrupa kadaharan has urang Sunda, nyaéta salé cau. Ieu salé bisa kapanggih di sakuliah wewengkon Jawa Kulon.
Maroko

Maroko (Basa Arab: المغرب‎ al-Maghrib ; basa Berber: ⵍⵎⴰⵖⵔⵉⴱ Lmaɣrib), resmina Karajaan Maroko (Basa Arab: المملكة المغربية‎ al-Mamlaka al-Maghribiyya: pronunciation (pitulung·info); basa Berber: ⵜⴰⴳⵍⴷⵉⵜ ⵏ ⵍⵎⴰⵖⵔⵉⴱ Tagldit n Lmaɣrib), nyaéta hiji nagara nu aya di Afrika Kalér. Nagara ieu miboga populasi nu leuwih ti 32 yuta jiwa sarta aréa 710.850 km², jeung ogé maréntahan wewengkon Sahara Kulon (nu dipaséakeun statusna). Nagara ieu mangrupa bagian ti wewengkon Magribi, sareng Tunisia, Aljazair, Mauritania, jeung Libya, nu boga patalian sajarah, basa, jeung budaya.
Maroko mangrupa hiji monarki konstitusional kalawan parlemén anu dipilih. Raja Maroko miboga kakawasaan éksekutif nu lega, kaasup kamungkinan ngabubarkeun parlemén. Kakawasaan législatif dipiboga ku boh pamaréntah boh parlemén 2 kamarna, Déwan Pawakilan jeung Majelis Déwan. Sang Raja ogé tiasa ngaluarkeun dékrét nu disebut dahir nu miboga kakiatan hukum. Pamilu parlemén dilaksanakeun di Maroko dina 7 Séptémber 2007, jeung diperhatoskeun ku sababaraha panénjo nétral minangka paling bébas jeung adil; sanajan partisipasi ngan 37%, nu pangsaeutikna dina sababaraha dékade. Ibu kotana nyaéta Rabat, jeung kota panggedéna nyaéta Kasablanka; kota gedé lianna contona Marrakésh, Tetouan, Tangier, Salé, Fes, Agadir, Meknes, jeung Oujda.
Kalobaannana urang Maroko nyaturkeun minimalna hiji ti dua Berber jeung Arab Maroko minangka basa indung. Basa-basa éta duanana miboga dialék jeung logat wewengkon.
Maroko dibagi kana 16 région, jeung dibagi deui kana (total) 62 préféktur jeung propinsi.
Minangka bagian ti hukum déséntralisasi/régionalisasi 1997, 16 région nyar dijieun, nyaéta:
Ku sabab konflik di Sahara Kulon, status wewengkon "Saguia el-Hamra" jeung "Río de Oro" dipaséakeun. Pasarikatan Bangsa-Bangsa nempo Sahara Kulon minangka hiji wewengkon tanpa pamaréntahan sorangan, jeung minangka hiji perkara ti dékolonisasi nu teu réngsé. Pangawasaan Maroko kana wewengkon ieu teu diakuan sacara internasional, pun ogé républik merdika anu diajukeun Polisario, hiji grup Saharawi nu ngalawan panjajahan Spanyol jeung teras pikeun kamerdikaan Sahara Kulon minangka Républik Démokratik Arab Sahrawi (ayeuna markasna di Aljazair). Aya gencatan senjata ti 1991, jeung hiji misi PBB (MINURSO) pikeun ngurus hiji réferéndum sangkan téritori ieu merdika atawa diakuan minangka bagian ti Maroko.
Téritori ieu kalobaannana diparéntah minangka Propinsi Kidul ku Maroko saprak Spanyol ngaleupaskeun wewengkon ieu ka Maroko jeung Mauritania sanggeus Pasatujuan Madrid dina 1975–76. Bagian ti téritori, Zona Bébas, nyaéta hiji aréa nu teu didumukan nu diatur the Front Polisario minangka Républik Démokratik Arab Sahrawi kalawan markasna di Tindouf, Aljazair.
Perang Sahara Kulon nyaéta konflik senjata antara Front pagerakan kemrdikaan pambarontakan nasional Polisario Sahrawi jeung Maroko sareng Mauritania pikeun kawasa kana urut jajahan Spanyol, Sahara Kulon; lumangsung ti 1976 nepi ka 1991. Perangna ngahasilkeun kaluarna Spanyol dina 1976, kaluarna Mauritania dina 1979, jeung gencatan senjata sareng Maroko. Kalobaannana ti wewengkon tetep dina kadali Maroko.
Citakan:Morocco topics
Réunion

Réunion (Basa Prancis: La Réunion, IPA: [la ʁeynjɔ̃] ( dangukeun); baheulana Île Bourbon) nyaéta hiji pulo pibogaan Perancis kalawan padumuk kira-kira 800.000 aya di Samudra Hindia, wétaneun Madagaskar, kidul-kuloneun Mauritius. Sacara administratif, Réunion mangrupa salasahiji departemén peuntas laut Perancis. Kawas departemén peuntas laut lianna, Réunion ogé mangrupa salasahiji 27 région (minangka hiji région peuntas laut) jeung hiji bagian integral ti Républik kalawan status nu sarua jeung nu aya di daratan utama Éropa.
Réunion mangrupa hiji région luar ti Uni Éropa sarta, salaku departemén peuntas laut ti Perancis, mangrupa bagian ti Eurozone.
Réunion ngintunkeun 5 députi ka Majelis Nasional Perancis jeung 3 sénator ka Sénat.
Sacara administratif, Réunion dibagi kana 4 arrondissement, 24 kanton, jeung 24 komune. Wewengkon ieu mangrupa département peuntas laut Perancis ogé mangrupa région Perancis.
Bandar Udara Roland Garros, ngurus pangapungan ka Madagaskar, Mauritius, Afrika, Australia, jeung Éropa ngalayanan wewengkon ieu. Bandar Udara Pierrefonds, hiji bandar udara nu leuwih leutik, miboga sababaraha pangapungan ka Mauritius jeung Madagaskar.
Journal de l'île de La Réunion J.I.R. (Journal de l'Île de la Réunion) Archived 2006-04-06 di Wayback Machine.
Le Quotidien [1]
Internet Movie Database nyebutkeun 2 pilem miboga Réunion minangka lokasi panyandakan gambarna: Mississippi Mermaid (1969) jeung dokuméntér Johnny Backstage (2005).
Antenne Réunion [2]
Réunion 1iére [3]
Z'infos974 [4]
Linfo [5]
Citakan:Réunion topics Galat Lua: bad argument #2 to 'title.new' (unrecognized namespace name 'Templat').
Citakan:Regions of France Citakan:Departments of France
Citakan:History of Africa Koordinat: 21°06′52″S 55°31′57″E﻿ / ﻿21.11444°S 55.53250°E﻿ / -21.11444; 55.53250
Lumpia

Lumpia atawa lun pia (Hanzi: 潤餅 / 润饼, POJ: lūn-piáⁿ, hanyu pinyin: rùn bǐng, Bahasa Inggris: long pia) nyaéta salah sahiji kadaharan tradisional Tionghoa. Lumpia dipikawanoh ku urang Indonesia mangrupa lafal Basa Hokkian. Lumpia dijieun tina lambaran ipis tipung gandum nu dijadikeun pamungkus eusina, kayaning Iwung, Endog, sayuran seger, daging, atawa kadaharan tina bahan laut. Di Indonésia, lumpia dipikawanoh jadi jajanan tradisional has Semarang kalawan tata cara jeung bahanna disaluyukeun jeung kondisi masarakatna.
Lumpia mimiti dipikawanoh di Semarang waktu aya pésta olahraga GANEFO nu diayakeun waktu jaman pamaréntahan Présidén Soekarno taun 1963-1966. Di Semarang aya opat variasi tempat lumpian anu kawentar.
Lumpia mimiti aya dina abad ka 19 kalawan mangrupa akulturasi budaya antara Tiongkok – Jawa anu diadumaniskeun dina rasa. Ieu sajarah téh dimimitian ku Tjoa Thay Joe anu babar di Fujian hayang dumuk di Semarang kalayan muka bisnis kadaharan has Tiong hoa atawa Tiongkok. Tuluy, Tjoa Thay Joe panggih jeung Mbak Wasih, pituin urang Jawa anu dagang kadaharan amis gurih eusina kentang jeung daging. Beuki dieu, duaan téh jatukrami tuluy ngahijikeun usahana nepi ka ngarobah rasa asli lumpia. Eusi lumpiana dirobah jadi daging hayam jeung hurang kalayan teu ngaleungitkeun iwung nu jadi bahan utamana. Kaonjoyanana téh hurang jeung endogna henteu hanyir, iwungna ogé amis, jeung kulit lumpiana ngerekes lamun digoréng. Ieu jajanan téh biasana didagangkeun di Olympia Park, pasar malem Walanda. Usahana beuki maju nepi ka bisa diteruskeun ku anakna, nyaéta Siem Gwan Sing jeung Siem Hwa Noi nu muka cabang di Mataram jeung Siem Swie Kiem anu nuluykeun usaha warisan bapana di Gang Lombok no. 11. Kiwari Siem Siok Lien, anak Siem Swie Hie muka toko lumpia anu kawentar kalayan ngaran Lumpia Mba Lien di Pemuda jeung Pandanaran.
Lumpia Semarang anu kawentar jeung pangkolotna téh di Gang Lombok padeukeut pisan jeung Klenténg Tay Kak Sie Gang Lombok, salah sahiji kelenténg pangkolotna di Kota Semarang. Ieu lumpia dijieun ku Tjoa Thay Yoe jeung Wasih, kiwari dituluykeun ku incuna, Siem Swie Kiem nu mangrupa generasi katilu Lumpia Gang Lombok. Aya dua variasi lumpia nu dijual nyaéta lumpia basah jeung lumpia goréng. Lumpia goréng dicampur jeung saladah, sambel has Semarang anu kentel jeung bawang nu seger kénéh. Saupama Lumpiana dibungkus, wadah anu dipakéna nyaéta pipiti (anyaman awi) jeung sambelna dibungkus ku daun cau. Sabésék téh eusina bisa kana 10 nepi ka 15 lumpia.
Ieu di handap dijétrékeun gizi lumpia.
Vitamin
Nyiru

Nyiru nyaéta salah sahiji parabot nu wangunna buleud dijieun tina anyaman awi beunang meulahan ipis kalawan dianyam rapet sangkan maloncor lamun dipaké napi béas, paré, milihan kacang, jeung sajabana . Nyiru ogé ilahar dipaké tempat moé, saperti moé kéré lauk, wajit, kicimpring, ranginang, jeung réa-réa deui olahan baseuh anu perlu dipoé heula . Nyiru mibanda ngaran béda-béda unggal daérah saperti talam, indang, penampi, jeung sajabana .
Mangsa datang usum panén paré nyiru dipaké pikeun misahkeun paré anu hapa jeung paré anu beuneur ku jalan ditapi maké nyiru, paré meunang ngala tuluy diirik sangkan lalésotan tina gagangna, di mana geus lalésotan tuluy dipisahkeun daun jeung sikina ku jalan ditapi maké nyiru , moé paré ogé bisa maké nyiru malahan paré anu ditutu dina lisung, misahkeun huut jeung béasna ku cara ditapi maké nyiru .
Nyiru ogé jadi andelan tukang nyieun ranginang, salé cau, wajit, ogé ngamangpaatkeun nyiru keur tempat moékeunana, Di daérah Tasikmalaya hususna Singaparna jeung Puspa hiyang loba pisan tukang nyieun nyiru keur jualeun, nyiru beubeunanganna dijual di daérah sabudeureun Tasikmalaya, Singaparna , Garut , malahan iang nyiru daganganana nepi ka Bandung jeung Jakarta sagala.
Nyiru mangrupa pakakas anu kudu dipibanda, sabab loba pisan guna jeung mangpaatna, saperti napi béas saméméh diisikan ku cara béas diteundeun luhureun nyiru tuluy ditapi sangkan huut badagna haliber, tuluy béas diguar-guar, niténan bisi aya sérah atawa keusik jeung barang séjén anu kabawa. Nyiru anu leutik sok disebut cécémpéh.
Cau

Cau; musa paradisiaca téh ngaran umum pikeun tutuwuhan herbaceous ti genus Musa, ogé pikeun nyebut buahna. Ieu tutuwuhan téh pituin ti wewengkon tropis Asia Tenggara, tapi kiwari geus dibudidayakeun ampir di sakabéh wewengkon tropis. Dina masing-masing wewengkon cau gaduh ngaran has sorangan, diantarana: gadang atawa gedhang (Jawa), biyu (Bali), punti (Lampung), unti (Bugis), koyo (Ternate), kula (Banda), uri (Ambon), jeung tema (Pulo Seram).
Cau téh anggota kulawarga Musaceae. Sacara tradisional dipelak pikeun diala buah jeung daunna, laju ka dieunakeun diala ogé seratna sarta dipelak pikeun hiasan. Gebogna (pseudostem) nu jangkungna bisa nepi ka 2–8 m, sarta panjang daunna nepi ka 3,5 m.
Buah cau ngaranggeuy dina bentuk sisir (20-an) dina turuyna (3-20 sisir), beuratna bisa nepi ka puluhan kilo (30–50 kg). Beurat buahna rata-rata 125 gram, nu 75%-na mah cai. Buah cau euyeub ku vitamin A, B6, C, jeung kalium.
Pikeun melak cau, salah sahiji kondisi taneuh anu kedah diperhatoskeun adalah nilai pH taneuh. Kaayaan pH anu optimal pikeun melak cau nyaéta antara pH 5,5 nepi ka 6,5. Pangusaha cau kedahna nganggo pH meter tanah pikeun ngukur pH tanéh lahan anjeunna janten leres pangukuranana.
Kiwari, cau dipelak di 132 nagara, panglobana dibanding bungbuahan séjénna. Lian ti didahar langsung, cau ogé sok dijieun salé jeung kiripikna. Di pasar internasional, cau paling loba diékspor ka AS jeung Uni Éropah.
Cau (musa sp.) dibédakeun kana tilu rupa :
KoléCau KoléCau Kolé Cau Kolé
Cau salah sahiji buah anu pangseueurna diproduksi di Indonesia. Nurut data ti Badan Pusat Statistik taun 2016, buah pangseueurna diproduksi di Indonésia per taun 2015 nyaéta:
Lapis legit

Lapis legit nyaéta kuéh lokal nu boga pangaruh ti jaman kolonial Walanda di Indonésia. Resep kué ieu disaluyukeun jeung bahan-bahan nu aya di Indonésia, kiwari lapis legit geus jadi salah sahiji kabeungharan kadaharan di Indonésia.
Lapis legit disebut ogé spekkoek. Kecap spek dina basa Walanda hartina lapisan lemak babi. Tapi bahan kuéh lapis legit teu ngandung babi, ngan saukur sebutan ku sabab saperti lapisan lemak babi nu manglapis-lapis.
Lapis legit nyaéta salah sahiji jenis kuéh manglapis-lapis nu miboga bahan dasar tina tipung tarigu, endog, jeung miboga aroma bungbu nu seungit. Umumna, spekkoek warnana konéng jeung cokelat. Lapis legit ogé biasa dipidangkeun diacara-acara gedé. Lapis legit miboga rasa rempah-rempah nu kuat, ku sabab bahan palengkepna nyaéta cardamon, ki amis, cengkéh, jeung adas amis. ku sabab éta loba urang Eropa nu resep kana kuéh ieu. Di Walanda, kuéh ieu dipidangkeun sanggeus dahar. Sadengkeun di Indonésia salakku kuéh pikeun camilan. Lapis legit téh kaasup kana salah sahiji kadaharan nu pang ngeunahna di dunia.
Nyieun kuéh lapis legit téh sadiakeun bahan-bahan kayaning tipung tarigu, kokonéng endog, mantéga, gula bubuk, susu bubuk, bungbu spekkoek, ki amis bubuk, cengkéh bubuk jsb. Pikeun prak-prakanna, kocok atawa mixer kabéh bahan nu geus disadiakeun nepi ka bahan adonan beukah (kira-kira 15 menit). Siapkeun loyang pikeun adonan, tuluy oven salapis-salapis nepi ka asak. Lapis legit siap dipidangkeun.
Bubur ketan hideung

Bubur ketan atawa bubur ketan hideung (basa Malayu: bubur pulut hitam; basa Bali: bubur injin) nyaéta bubur anu dijieun tina bahan utama béas ketan hideung anu diasakan dina cai nu ngagolak nepikakeun biyé. Dina nyuguhkeunna ieu bubur téh dikurucan cipati. Bubur ketan hideung mangrupa sebutan nu ilahar dipaké di Indonesia, utamana di Pulo Jawa. Di wewengkon nu pangaruh budaya Malayu na kuat mah, ieu bubur disebutna "bubur pulut hitam". Sedengkeun di Bali jeung di Nusa Tenggara Timur, ngaran ieu kadaharan téh disebutna "bubur injit". Ieu kadaharan bisa disuguhkeun dina kaayaan tiis atawa panas.
Bahan utama pikeun nyieun ieu bubur ketan hideung téh béas ketan hideung, gula kawung, daun pandan, jeung cipati kalapa. Gula pasir bisa ogé dipaké pikeun ngaganti gula kawung.
Rupa-rupa varéasi nu bisa dilarapkeun kana ieu bubur ketan hideung. Aya ogé anu nambahkeun béas ketan bodas minangka campuran béas ketan hideung. Komo deuih rupa-rupa palengkep bisa ditambahkeun kumaha karep. Bahan palengkep nu bisa ditambahkeun kana bubur ketan hideung téh diantarana bisa siki jagong, kastanya, roti tawar, jeung hui boléd.
Tipung béas ketan watekna cepel mun dikulub téh. Panambahan cipati nu sok dilakonan bisa ngurangan cepelna ti ieu kadaharan. Bubur ketan hideung mibanda warna nu hideung meles, sarta rasana nu gurih pisan, matak leneng.
Bubur ketan hidueng dijieunna ku cara ngeueum béas ketan (lilana kurang leuwih 1 jam). Éta béas tuluy dikulub jeung daun pandan nu dikeueumkeun, nepi ka ngagolak. Tuluy seuneunna dikurangan, béasna terus dikulub nepi ka asak sarta biyé. Nalika geus biyé, gula kawung bisa ditambahkeun. Ieu kadaharan biasana dikucuran cipati. Bubur bisa disuguhkeun dina kaayaan panas atawa tiis.
Ketan hideung bisa nyegah diabétés, ketan hideung mibanda mempunyai sifat anti-inflamasi jeung euyeub antioksidan, mun dikonsumsi jangka lila bakal mangpaat pisan pikeun nyegah alzheimer sarta diabétés. Bisa mantuan ngajaga kaséhatan kulit sacara alami. Melesna ketan hidueng bisa ngagantikeun sél kulit paéh ku sé kulit anyar nu leuwih lemes jeung lembut, sarta ngandung palembab alami malah mah bisa niiskeun kulit.
Jajan pasar

Jajan pasar (Javanese: market snacks) refers to traditional Javanese cakes sold in Javanese markets.
Jajan in Javanese can mean 1) to buy food; or 2) snacks/food for sale, while pasar means "market", specifically traditional market. Jajan pasar thus means "snacks/food sold in the market".
A number of different types of snacks sold in traditional markets in Java: jajan pasar, kue, bolu, and roti. Jajan pasar refers to native Javanese snacks; kue (from Chinese gao; kwe) refers to western cakes and steamed cakes of Chinese origin; bolu (from Portuguese bolo) refers to sponge cakes and other types of cakes with a similar texture; while roti (from Sanskrit rotika) refers to baked goods in general.
However, in urban areas, the word "kue" is used to refer to all kinds of food products mentioned above. This happened due to a strong influence of Chinese descendants' language use in the areas. More than 90% of Chinese descendants in Indonesia (who may not speak fluent Chinese but would incorporate some Chinese words into their speech) live in the cities, where the Indonesian language is spoken as a lingua franca. The word "kue" was later adopted into the "Great Indonesian Dictionary" (KBBI) to refer to all kinds of snacks, no matter the origins.
The use of kue instead of jajan pasar, has become increasingly widespread as more suburbs and villages become urbanized, blurring the lines between what constitutes as ethnic Javanese food and what's considered peranakan (Chinese-influenced); something that might come across as cultural erasure.