davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
Al-Fashir

Al-Fashir or El Fasher (Arabic: الفاشر, romanized: al-Fāshir) is the capital city of North Darfur, Sudan. It is a city in the Darfur region of southwestern Sudan, 195 kilometres (121 mi) northeast of Nyala, Sudan. A historical caravan post, Al-Fashir is located at an elevation of about 700 metres (2,300 ft). The city serves as an agricultural marketing point for the cereals and fruits grown in the surrounding region. Al-Fashir is linked by road with both Geneina and Umm Keddada. Al-Fashir had 264,734 residents as of 2006, an increase from 2001, when the population was estimated to be 178,500. UN Habitat reported a population of 500,000 for al-Fashir in 2009, attributing the increase to refugees and economic migrants.
Al Fashir University was created in 1990 by decree of President Omar Hassan Ahmed Bashir, and was officially opened in February 1991 in premises west of El Fasher Airport and south of the El Fashir School.
Late in the 18th century, Sultan Abd-er-Rahman el-Rashid of the Sultanate of Darfur moved his itinerant court (fashir) to a site called Rahad Tendelti while campaigning in the region of northern Darfur as it was a superb spot for a settlement and grazing; eventually the site was renamed to al-Fashir. A town developed around the sultan's palace grounds.
Fighting known as the Battle of El Fasher commenced in April 2023.
Al-Fashir has a hot arid climate (Köppen BWh) with three distinct seasons. There is a bone-dry and relatively "cool" season from October to February when temperatures are merely hot by afternoon and cool in the mornings, which gives way to a sweltering and equally arid "hot season" from March to May with high temperatures around 38 °C or 100 °F and morning lows of 21 °C or 70 °F. The Sahelian monsoon arrives in June and lasts until September, creating a short wet season that produces virtually all the year's rainfall of around 210 millimetres or 8.3 inches, accompanied by much higher humidity than during the remainder of the year.
Due to the nearby Abu Shouk and Al Salam IDP camps with the influx of humanitarian aid from the United Nations as a result of the Darfur crisis, the city has experienced a significant economic and population boom. Rents and retail sales increased, including the selling of bottled water and the opening of a pizza parlor to cater to the demand from western aid workers. The number of gas stations has tripled in three years as a result of the increase in the amount of automobiles in the city. Employment opportunities also increased as the United Nations offered jobs to citizens. Economics analyst Adam Ahmed stated that the "people [of Al-Fashir] are beginning to think in a more business-minded way" to make the most of their situation.
අටපිරිකර

"අටපිරිකර" හෙවත් "අෂ්ඨ පරිශ්කාරය" සඳහා බෞද්ධ සමාජය තුළ හිමිව ඇත්තේ අද්විතීය ස්‌ථානයකි. අටපිරිකර පිළිගැන්වීම වනාහී අට මහා කුසල් වලින් එකකැයි යනුවෙන්ද බෞද්ධ ඉගැන්වීම්වල සඳහන්ව ඇත. මෙහිදී අටපිරිකර යනු මහණ උපසදම්පදාව ලැබීමට අත්‍යවශ්‍ය පිරිකර අටක එකතුවකි. අදනය, පටිය, තනිපට සිවුර, දෙපට සිවුර, පාත්‍රය, දැලිපිහිය, කරකැත්ත, පෙරහන, ඉදිකටු, නූල්බෝල වශයෙන් ශ්‍රමණ පරිසකර අට දැක්වේ.
අෂ්ඨ පරිෂ්කාර නම්,
"පත්තං පරිස්සාවනං කාය බන්ධනං නිච්චරං වාසි සුචිං ච සංඝ දන්ති යේ නිච්ච පසන්ත චිත්තා තේ එහි භික්‍ඛුනි වදන්ති බුද්ධා"
මිහින්තලය කණ්ඨක චෛත්‍යය

ශ්‍රී ලංකාවේ අනුරාධපුර මිහින්තලා පුදබිමෙහි ඉදිකොට ඇති කණ්ඨක චෛත්‍යය මෙරට උසස් ගනයේ ආයක (වාහල්කඩ) කිහිපයක් දක්නට ලැබෙන චෛත්‍යයක් වේ.
ස්ථූපය අසල පිහිටි සෙල්ලිපියක කටක චෙත නම යෙදීමට අනූව කණ්ඨක චෛත්‍යය යන නම භාවිතයට පැමිණ තිබේ. අඩ් 425 ක් පමණ වටප්‍රමාණයකින් යුතු ස්ථූපය අඩි 40 ක් පමණ උස් වේ. ස්ථූපයට සම්බන්ධ ආයක වල මෙරට මුල්ම කැටයම් මූර්ති දැකගත හැකි වේ.
ක්‍රිස්තු පූර්ව යුගයේ නිර්මාණය වූ මෙම චෛත්‍යයයට ක්‍රි.පූ. 119-109 අතර රජකම් කල ලජ්ජිතිස්ස රජු ශිලා කණ්චුකයක් ඉදිකල බව සඳහන් වේ.
කණ්ඨක චෛත්‍යයට ආසන්නව, පුරාණ සිංහල භාෂාව හා පූර්ව බ්‍රාහ්මී අක්ෂර යොදා ගනිමින් ලියැවුණු ක්‍රිස්තු පූර්ව 3 - ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1 වන සියවසට අයත් කණ්ඨක චේතිය ලෙන් ලිපිය දැකගත හැකිවේ.
පුරාණ සිංහල භාෂාව හා අපර බ්‍රාහ්මී අක්ෂරයෙන් ලියැවුණු කණ්ඨක චේතිය ගිරි ලිපිය, මහාදාඨික මහානාග රජ සමයේ (ක්‍රිස්තු වර්ෂ 9-21) නිර්මිතය.
අට මහා කුසල්

ඉහත දැක්වෙන්නේ අපි දන්නා අටමහ කුසල්ය. නමුත් මේ ගැන බුද්ධිමත්ව සිතාබැලිය යුතුය. කුසල් සහ පින් යනු දෙවර්ගයකි. පින් යනු සසර සැප පිණිස හේතුවන ක්‍රියාවන්ය. බොහෝ පින් නිවනට උපකාරී වේ. නමුත් නිවන් පිණිස වැඩිය යුත්තේ කුසල්ය. ඉහත දැක්වෙන්නේ එම කුසල් දැයි නුවණින් විමසා බැලිය යුතුය. බුදුන් වහන්සේ දේශනා කළ පරිදි නිවන් මග යන්නා පුද්ගලයන් අට දෙනෙකි.
එනම්
01. සෝවාන් මාර්ගයේ යන්නා
02. සෝවාන් මාර්ගලාභී උත්තමයා
03. සකදාගාමී මාර්ගයේ යන්නා
04. සකදාගාමී උත්තමයා
05. අනාගාමී මාර්ගයේ යන්නා
06. අනාගාමී උත්තමයා
07. රහත් මාර්ගයේ යන්නා
08. රහතන් වහන්සේ
ඉහත සඳහන් වන්නේ නිවන් මාර්ගයේ යන පුද්ගලයන් අට දෙනාය. එමෙන්ම එහි සඳහන් වන්නේ මග හතරක් සහ ඵල හතරකි. එම මග හතර සහ ඵල හතර ඉහත අටමහ කුසල් ලෙස සඳහන් කාරණා අටට වඩා බලවත් බව කිව යුතුය. එසේ බැලූ විට අටමහ කුසල් ලෙස හැඳින්විය යුත්තේ මෙම මග හතර සහ ඵල හතර විය යුතුය. නමුත් සමාජයේ බොහෝ ස්වාමීන් වහන්සේලා සඳහන් කරන්නේ අටමහ කුසල් ලෙස පළමුව සඳහන් පුණ්‍ය කර්මයන් අටය. මදකට විමසා බැලුවොත් එම අටමහ කුසල් සිදු කළ විට නිවන් සාක්ෂාත් සාක්ෂාත් වෙනවානම් නිවන් දැකීම ඉතා සරල වූත් පහසු වුත් කාරණයක් විය යුතුය. නමුත් නිවන් දැකීමටනම් සිතේ අකුසල් දුරු කළ යුතුය. එනම් කුසල් වැඩිය යුතුය. බුදුුදහම යනු සිත සමග පවතින දහමකි. එසේනම් නිවන් දැකීම පිණිස සිදු කළ යුත්තේ මග හතර සහ ඵල හතර අනුගමනය කිරීමයි. මෙහිදී වරදවා වටහා නොගත යුතුය. පින් යනු නිවනට උපකාරී වන ක්‍රියාවන් කරගත යුතුය. නමුත් පිනක් සිදුකල පමණින් නිවන් දැකිය නොහැකිය. බුදුන් වහන්සේගේ කාලයේ රහත් වූ උත්තමයන් ගැන අපි නොයෙකුත් දේශනා අසා ඇත. ඔවුන් සිය ලු දෙනා අකුසල් දුරු කර දෙවෙනියට සඳහන් වූ මග හතර සහ ඵල හතර අනුගමනය කළ උත්තමයන්ය.
එසේනම් අපි අටමහ කුසල් පිළිබඳව නූවණින් විමසා බැලිය යුතුය. මේ පිළිබඳව ගැටීමක් ඇතිකරගත නොගත යුතු බවද සඳහන් කළ යුතුය.
Millangoda Raja

Millangoda Raja (c. 1938 – 30 July 2011: Sinhala: මිල්ලන්ගොඩ රාජා), also known as Millangoda tusker, was a Sri Lankan elephant. Over 9 feet tall and with 7.5 foot (2.3 meters) long tusks, he was considered to be among the longest tusked captive Asian elephant during his lifetime. ("The longest African elephant tusk measured around 3.5m, the longest woolly mammoth tusk measured around 4m and the longest Asiatic elephant tusk measured around 3m.") The tusker was one of the main casket bearers of the procession of Esala, an annual procession held to pay homage to the Sacred Tooth Relic of Buddha, held in Kandy, Sri Lanka.
Raja was captured at a jungle in Nawagaththegama, Anamaduwa, Puttalam District in 1945 when he was six or seven years old. In Raja's herd, nineteen elephants were captured, 15 of them were sold in Anamaduwa Wev Pitiya. Thereafter, he was owned by M. R. A. Millangoda Appuhamy of Molagoda, Kegalle, who owned five six-foot tall, eight year old small elephants, including Millangoda Raja.
Millangoda Raja stood about 9 feet. His tusks were 7 feet 6 inches long. According to the owner, he was gigantic and majestic in appearance and had reportedly never been aggressive except during musth. The tusker was known to have had a fondness for eating jaggery and toffees. Two mahouts have taken care of Raja.
Millangoda Raja has participated in the Esala Perahera in Kandy for about 40 years. Raja first participated in the Perahera of the Maha Vishnu Devalaya in Kandy. Thereafter he has participated in the Esala Perahera as an elephant in the trunk of the elephant carrying the casket. Raja had the opportunity to carry the casket of the Tooth for about 10-12 years. After the death of the Raja elephant in Kandy, the Millangoda Raja got that opportunity. Raja last visited the Perahera procession in 2008.
Raja's tusks gradually began to grow, and as he got older tusks grew to the point where he could not collide with the ground. When he lowered his head to eat, tusks hit the ground which made it very difficult for Raja to eat. He was suffering from food indigestion for over one year. That's because the elephant's teeth fall out as it ages. At the same time the elephant has been weakened. At that time, the herdsmen had mentioned that when he was sick, he was given figs, leaves and jackfruits to eat. It is said that the then President Mahinda Rajapaksa gave him energy foods through the Wildlife Department.
When the elephant was in the last stage of his life, many bottles of saline with vitamins had to be given. Before the death, pirith was chanted. After showing the Atapirikara to the elephant, it was gently touched and presented to the Buddhist monks. After the Pirith sermon and the tying of the Pirith strings, the elephant greeted the monks with great effort. The tusker died on 30 July 2011 at 12.25 pm and was about 73 years old at the time of his death.
He was given funeral rites by a team of Buddhist monks. His corpse was preserved and placed on public display in a museum, which was constructed by Ananda Millangoda at the Elephant Village in Molagoda, Kegalle.
Caergwrle Bowl

The Caergwrle Bowl is a unique object dating to the Middle Bronze Age, c. 1300 BC, originally manufactured from shale, tin and gold, and found in Caergwrle, Flintshire, north east Wales. It is thought to represent a boat, with its applied gold decoration signifying oars and waves, and either sun discs or circular shields. At both ends of the boat is a pair of oculi or 'eyes'.
The Caergwrle Bowl may represent a mythological solar boat. Similarities have been noted with contemporary miniature gold boats from Nors in Denmark, which also bear circular solar symbols, and with the later Broighter gold boat from Ireland. The Caergwrle bowl has been compared to the earlier Nebra sky disc from Germany, which is thought to depict a solar boat, possibly in the form of a bowl. The gold cape from Mold, which dates from the same period as the Nebra sky disc, was found near to Caergwrle. Gold lunulae from the Early Bronze Age Bell Beaker culture, including examples from Wales, have also been interpreted as representations of solar boats. The zig-zag 'waves' on the Caegwrle bowl further resemble decorations on some Bell Beaker bowls.
Depictions of oculi on boats are also known from ancient Greece. In Ancient Greek poetry and art the 'Sun's vessel' is often depicted as a gold bowl, cup or cauldron that sails or flies across the sea. Both Early Bronze Age gold cups and Late Bronze Age cauldrons from Britain and Ireland have been connected archaeologically and culturally to similar artefacts from Greece.
Gold bowls from the Eberswalde Hoard in Germany and from the Nordic Bronze Age also bear circular solar symbols. The symbols on the Eberswalde bowls are thought to represent lunisolar calendars. Similar symbols are found on the Berlin Gold Hat which are thought to represent a lunisolar calendar based on the 19-year Metonic cycle.
The incomplete bowl was found in 1823 by a workman digging a drain in a field below Caergwrle Castle. It was donated to the National Museum Wales in 1912, and sent to the British Museum for restoration where it was originally reconstructed from wax with the decoration attached by an adhesive. Since then the bowl has been rebuilt again as the first conservation failed to be stable.
Smoking pipe

A smoking pipe is used to taste the smoke of a burning substance; most common is a tobacco pipe. Pipes are commonly made from briar, heather, corncob, meerschaum, clay, cherry, glass, porcelain, ebonite and acrylic.
During the 17th century, pipe smoking became a new trend among the Dutch young, in specific the upper and middle class students. These students copied the Spanish sailors and soldiers in the area by joining them in participation of pipe smoking. In particular they were interested in the novelty it brought, which was the taste of smoke. However, the only way to smoke tobacco was through a pipe. Popularity grew throughout and became a mainstream habit for the Dutch during this time. “In a relatively short period of time, from 1590 to 1650, the Dutch Republic had gone from being a country of non-smokers to being a tobaccophile of Europe.” Typically, these young folk did their smoking in smoking rooms or parlors, also known as “tobacco houses.” They smoked for social habit, usually with other smokers. “It took more than a century for this new practice to come into fashion.” The popularity of pipes grew interest in artists. Although pipes has once been associated with the lower class, it turned into a symbol of prestige and vanity. Images of pipes could be found in numerous painting during the time. For example, in Willem Buytewech’s painting The Merry Company (circa 1620–1622), there are three young men and a woman sitting around a table with a tobacco pipe lying in the middle. Additionally, in artist Adriaen Brouwer’s portrait The Smokers (1636), he too was interested in the pipe. The smokers in the painting are sucking on their pipes.
පරිගණක ක්‍රීඩා

පරිගණක ක්‍රීඩාවක් (PC ක්‍රීඩා ලෙස ද හදුන්වන) යනු වීඩියෝ ක්‍රීඩා කොන්සෝලයක හෝ ආකේඩ් යන්ත්‍රයකට වඩා පෞද්ගලික පරිගණකයක ක්‍රීඩා කරන වීඩියෝ ක්‍රීඩාවකි. පරිගණක ක්‍රීඩා spacewar වැනි සරල චිත්‍රක ක්‍රීඩාවල සිට වඩා සංකීර්ණ දෘෂ්‍ය ක්‍රීඩා දක්වා වූ විශාල පරාසයකට පරිණාමය වී ඇත.
පෞද්ගලික පරිගණක ක්‍රීඩා නිතරම වෙනත් විශේෂයින් හා සම්බන්ධ ක්‍රීඩා සංවර්ධකයින් විසින් හෝ වැඩි පිරිසක් විසින් නිර්මාණය කරන අතර ස්වාධීනව හෝ තෙවන පාර්ශවයේ ප්‍රචාරකයෙක් හරහා ප්‍රචාරය කරයි. පසුව ඒවා DVD හා CD වැනි ‍භෞතික මාධ්‍ය මගින් හෝ අන්තර්ජාලය ඔස්සේ භාගත හැකි අත්හදා බැලීමේ මෘදුකාංග ලෙස හෝ Driect2Drive හා Steam වැනි “ඔන් ලයින් භාරදීම්” හරහා හෝ බෙදා ගනී. පරිගණක ක්‍රීඩා ක්‍රියාකිරීම සඳහා සුවිශේෂී දෘඩාංග අවශ්‍ය වන අතර ඒවා නිතරම චිත්‍රක සැකසුම් ඒකකවල විශේෂ පරම්පරා හෝ ඔන්ලයින් ක්‍රීඩා කිරීම සඳහා අන්තර්ජාල සම්බන්ධ‍යක් විය හැක. මෙම පද්ධති අවශ්‍යතාවයන් ක්‍රීඩාවෙන් ක්‍රීඩාවට වෙනස් වේ.
පරිගණක ක්‍රීඩා හා ක්‍රීඩාවට ඇබ්බැහිවීම නිතරම එහි අඩංගු අගතිගාමී බලපෑම හා කුඩා ළමුන් දිගු කාලීනව මෙයට ඇබ්බැහි වීම ඉලක්ක කරමින් විවේචනයට ලක්වේ.ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ සමහරක් වීඩියෝ ක්‍රීඩා අලෙවිය පාලනය කිරීමට විවිධ උත්සාහ ගෙන තිබුනත් The Entertainment Software Association ( විනෝදාස්වාද මෘදුකාංග සංගමය) සහ අනෙකුත් කණ්ඩායම්වල ස්ථාවරය වන්නේ තම දරුවන්ගේ හැසිරීම් පාලනය දෙමාපියන්ගේ වගකීම වන බවයි.
පැහැදිලිවම පරිගණක ක්‍රීඩා වීඩියෝ ක්‍රීඩා සමග සාමාන්‍යයෙන් සම්බන්ධ වන කලහකාරී බව නිසා බොහෝ කාලයක් තිස්සේ මතභේදයට තුඩු දෙන කරුණකි. විවාදය කුඩා ළමුන්ගේ සමාජීය පිරිහීම හේතුවට අන්තර්ගතවල බලපෑම ද සැළකිල්ලට ගන‍‍ියි. මන්දයත් ඇමරිකානු මනෝවිද්‍යාත්මක සංගමය වැනි සංවිධාන ද වීඩියෝ ක්‍රීඩා ප්‍රචණ්ඩත්වය ළමුන්ගේ කලහකාරී බව වැඩිකරතැයි ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත. මෙම කරුණ 2006 සැප්තැම්බර් මස ලෙඩ රෝග වර්ධන ආයතනයේ වැඩිපුර පරීක්ෂාවට ද භාජනය විය. කර්මාන්ත කණ්ඩායම්, දරුවන්ගේ ක්‍රයාකාරකම් පාලනය දෙමවුපියන්ගේ වගකීම බවට ප්‍රතිචාර දක්වන අතර එක්සත් ජනපදයේ විරෝධයට හේතුවන ක්‍රියා විකිණීම තහනම් කිරීමේ ප්‍රයත්න ව්‍යවස්ථා විරෝධී බව හෙළිවී ඇත.
වීඩියෝ ක්‍රීඩාවලට ඇබ්බැහි වීම ක්‍රීඩා විවේචනයට භාජනය වීමේ තවත් ප්‍රධාන කාරණාවකි. මන්දයත් එමගින් සෞඛ්‍යයට හා සමාජීය සම්බන්ධතාවලට අහිතකර බලපෑම් එල්ල විය හැකි අතර සමහරක් අවස්ථාවලදී දිගු කාලීන ක්‍රීඩා කිරීම් මරණයට පවා හේතු විය හැක. ඇබ්බැහි වීමේ ප්‍රශ්නය හා එහි සෞඛ්‍යමය බලපෑම, සබැඳි විශාල බහු ත්‍රිචන චරිත ක්‍රියාකරවන ක්‍රීඩා (Massively Multiplayer online ZRole Playing Games) වල නැගී සිටීමත් සමග වැඩි වී ඇත.
ක්‍රීඩා

ක්‍රීඩා (ඉංග්‍රීසි: sports) යනු නීතිරීති හෝ ව්‍යවහාරයන් මාලාවන් විසින් පාලනය කරනු ලැබෙන හා බොහෝ විට තරගකාරී ලෙස නිරත වන ක්‍රියාකාරකම් ය. ක්‍රීඩා ලෙස සාමාන්‍යයෙන් හඳුන්වන්නේ තරගකරුගේ කායික ශක්‍යතාවයන් අවසාන ප්‍රතිඵලයේ (දිනුම හෝ පරාජය) එකම සහ මූලික නිර්ණය සාධකය වන ක්‍රියාකාරකම්ය. නමුත් බුද්ධිය භාවිතා කරන ක්‍රීඩා (වාසනාවට ඉතා අඩු ඉඩකඩක් ඇති “කාඩ් සෙල්ලම්” හා පුවරු ක්‍රීඩා” හැඳින්වීම බහුලව යොදන නමකි) සහ මානසික තීක්ෂණභාවය හෝ උපකරණවල තත්වය ප්‍රධාන සාධක වන “මෝටර් රථ ක්‍රීඩා” වැනි ක්‍රියාකාරකම් හැඳින්වීමට ද මෙම යෙදුම භාවිතා කරනු ලැබේ. කායික ක්‍රීඩා සමහරකට සහයෝගීතාව අවශ්‍ය වන අතර ඊට පාපන්දු, පැසිපන්දු, ජල පන්දු ක්‍රීඩාව සහ බේස් බෝල් ක්‍රීඩාව ඇතුළත් වේ.
ක්‍රීඩාවේ ඉතිහාසය මිනිසුන්ගේ මුල් ආරම්භය තෙක් විහිදීමට බොහෝ දුරට ප්‍රයෝජනවත් වේ. ක්‍රීඩාව මිනිසුන්ගේ ස්වභාවය සහ පරිසරය ප්‍රගුණ කිරීමට බොහෝ දුරට ප්‍රයෝජනවත් වේ. ක්‍රීඩාවේ ඉතිහාසයෙන් අපට සමාජ වෙනස්වීම් ගැන බොහෝ ඉගැන්වීම් සිදු කරයි, එමෙන්ම ක්‍රීඩාවේ ස්වභාවය ද විස්තර වේ. මිනිසුන් ඔවුන්ගේ යහපැවැත්ම සඳහාම තමන්ගේ දක්ෂතාවයන් වර්ධනය කර ගැනීම සහ පුහුණු කිරීම ක්‍රීඩාවට අන්තර් ගත වන අතර මීට සමාන්තරව තමන්ගේ ප්‍රයෝජනවත් භාවය පුහුණු කිරීම සිදුවේ. බොහෝ ඈත අතීතය දෙස බලන විට ක්ෂය වී යන සාධක මෙම කාර්යයට උදව්කර ගැනීම වඩා අපහසු කරයි. එසේම එම සමාජය එහි විශ්වාසය වෙනස් කළ ආකාරයත් එම නිසාම ක්‍රීඩාවේ නීතිරීති වෙනස් කළ ආකාරයත් පෙනී යයි.
ක්‍රීඩාව යන වචනය ප්‍රංශ භාෂාවෙන් විවේකය යන තේරුම ඇතිව බිහි වන්නකි.වචනය ප්‍රංශ භාෂාවෙන් විවේකය යන තේරුම ඇතිව බිහි වන්නකි.
බ්‍රිතාන්‍ය ඉංග්‍රීසියෙහි ක්‍රීඩා ක්‍රියාකාරකම් පොදුවේ විස්තර කරන්නේ සමූහවාචී නාම පදයක් වූ "ස්පොර්ට්" යන වචනයෙනි. ඇමරිකන් ඉංග්‍රිසියෙහි වැඩි වශයෙන් යෙදෙන්නේ 'ස්පොට්ස්' යන්නයි. සියලු ඉංග්‍රිසි ව්‍යවහාරයන්හි එක් නිශ්චිත ක්‍රීඩාවකට වඩා හැඳින්වීමේදි "ස්පෝට්ස්" වචනය භාවිතාවේ. උදාහරණයක් වශයෙන් "Foot ball and swimming are my favorite sports" යනුවෙන් ව්‍යවහාර කෙරේ. මෙම භාවිතය ඉංග්‍රීසි කථා කරන සියලු දෙනා සාමාන්‍යයෙන් නිවැරදි යැයි පිළිගනිති. "I enjoy sport" කියනවාට වඩා "I enjoy sports" යනුවෙන් කථා කිරීම වඩා සුදුසු බව උතුරු අමෙරිකානුවන්ගේ මතයයි.
ස්පොර්ට් (ක්‍රීඩා) යන යෙදුම සමහර විට සියලු තරඟකාරී ක්‍රියාවන් හැඳින්වීමට යොදා ගැනෙයි. එහිදි ශරීරය ක්‍රියාත්මක වන මට්ටම වැදගත් නො‍වේ.
පුහුණුව සහිත ක්‍රීඩා සහ මෝටර් රථ තරඟ යන දෙකම පුහුණුව, ක්‍රීඩා ලෝලීත්වය යනාදි, ශාරීරික ක්‍රියාවන්හි බොහෝ ගති ලක්ෂණ ප්‍රදර්ශණය කරයි. ගුවනේ කෙරෙන ක්‍රීඩා, බිලියඩ්, චෙස්, මෝටර් සයිකල් ධාවන තරඟ සහ බෝට්ටු තරඟ ආදී සියල්ල අන්තර් ජාතික ඔලිම්පික් කමිටුව විසින් ක්‍රීඩා වශයෙන් පිළිගනු ලබයි.
ආශ්‍රිත මාතෘකා
ක්‍රීඩා ඉතිහාසය

මීට අවුරුදු 30000 පෙර අතීතයේ අඳින ලද ගුහා චිත්‍ර ප්‍රංශය, අප්‍රිකාව , හා ඕස්ට්‍රේලියාව යන රටවල්වලින් සොයා ගෙන ඇත. මෙම චිත්‍ර තුළින් එකල පැවති ශාන්තිකර්ම , වත්පිළිවෙත් , බහු ශිල්පය පිළිබඳ සාක්ෂි සපයනු ලැබේ. මෙම ගුහා චිත්‍රවල පැවැත්ම තුළින් ඔවුන් ඒ සඳහා දැක් වූ කැමැත්තත්, දක්ෂතාවයත් මැනවින් පිළිබිඹු කෙරේ. නමුත් මෙහි ප්‍රාණවත් බව පවත්වා ගැනීම සඳහා ඔවුන් දැරූ දුෂ්කර ක්‍රියා කලාපයන් පිළිබඳ තොරතුරු සඳහන් නොවේ. එමෙන්ම මේවා තුළින් මිනිසුන් තම විවේකී කාලය ගත කළ ආකාරය පිළිබඳ සාක්ෂි සපයනු ලැබේ. එමෙන්ම මොවුන් විසින් කරන ලද විවිධ ක්‍රියාකාරකම් හා ශාන්තිකර්ම පිළිබඳ ඉතා හොඳින් හා පැහැදිලිව මෙ‍ම ගුහා චිත්‍ර තුළින් පෙන්නුම් කෙ‍රේ. එම නිසා මෙම මූලාශ්‍ර තුළින් එකල පැවති ක්‍රීඩා පිළිබඳ සෘජු සාක්ෂි යාන්තමින් සොයා ගෙන ඇත. ඒ තුළින් මේ කාලයේ පවතින ඊට සමාන ක්‍රීඩාවල සමහර ක්‍රියාකාරකම් සාධාරණ ලෙස තක්සේරු කොට තිබේ.
හවායන් දූපත් වලට ගිය ප්‍රථම බටහිර අමුත්තා ලෙස සඳහන් වන්නේ කැප්ටන් කුක්ය. ඒ 1778 දීය ඔහු එහිදී එම දූපත් වාසීන්ගේ, ජලය මත ලිස්සා යාමේ ක්‍රීඩාව ගැන සඳහන් කර ඇත.යුරෝපා ජාතිකයින් පැමිණීමට පෙර මෙම දූපත් වාසීන් ලක්‍රොස් වර්ගයේ පන්දු තරඟ , දිවීමේ තරඟ හ‍ා තවත් ශාරීරික ව්‍යායාම ඇති කරන ක්‍රීඩා වල යෙදීඇත. ඉතා පැරණි මයාන් හා ඇස්ටෙක් ශිෂ්ටාචාරිකයන් ක්‍රීඩා සංවිධාන කිරීම් , පන්දු තරඟ පැවැත්වීම කර ඇත. එකල පැවති සමහරක් ක්‍රීඩාංගන අද වෙන තුරුත් නොවෙනස්ව පවතී.මේවා සහ අනිකුත් ඓතිහාසික ප්‍රභවයන් අනුව සැලකීමේ දී ක්‍රීඩාවේ ආරම්භය ලෝක ව්‍යාප්ත මානව වර්ගයාගේ ආරම්භයත් සමඟම ඇතිවී ඇති බව උපකල්පනය කිරීම සාධාරණය.
අතීතයේදී කාන්තා ක්‍රීඩා තරඟ බොහෝ සමාජයන් විසින් උදහසට ලක් කෙරිණි. 19 වන 20 වන ශත වර්ෂවලදී ඉංශ්‍රීසි පොදු පාසල් පසුබිම හරහා දියත් කෙරුණු පිතෘමුලික සමාජයෙන් කාන්තා ක්‍රීඩා බොහෝ සේ අධෛර්ය කෙරිණි. උදා : 1896 පැවති ඔලිම්‍පික් තරගවලදී කාන්තා සහභාගීත්වයෙන් නිළ වශයෙන් සිදු නොවුණි.
නමුත් 20 වන ශතවර්ෂයේදී කාන්තා සහභාගිත්වයේ කැපී පෙනෙන දියුණුවක් ඇති වුවද ක්‍රීඩා ලෝලීන් හෝ මලල ක්‍රීඩාවන් සදහා සහභාගිත්වය පිරිමි සහභාගිත්වයට වඩා සාමාන්‍යයෙන් අඩු විය. පිහිනුම්‍හා ව්‍යායාම්‍ක්‍රීඩා ( දිගාදුම්‍ක්‍රීඩා) සදහා වැඩි නැඹුරුවක් පැවතුන අතර පිරිමි තරඟ සැසදී‍ෙම්‍දී ඒවායේ තරගකාරිත්වය අඩු විය.
1972 සම්‍මත වු Title ix පනතට අනුව කාන්තා අයිතිවාසිකම්‍රැකෙන පරිදි කාන්තා සහභාගිත්වය කැපී පෙනෙන ලෙස වර්ධනය කරන ලදී. මෙහිලා ප්‍රධාන කාර්යය වුයේ ලිංග භේදය තුරන් කර සැමට සමාන අයිතිවාසිකම්‍ලබා දීමයි.
ක්‍රීඩා අරමුදල් සපයන ආයතනද මෙම ලිංග භේදයේ එතෙක් පැවති තත්වය වෙනස් කළෝය. විශේෂයෙන්ම 1787 පිහිටවු Marylebone Cricket Club ( Mcc) හා Leander Rawing Club 1818 පිහිට වු 20 වන ශතවර්ෂය අග වන විට සිය දොරටු කාන්තාවන් සදහා විවෘත කෙරිණි. එසේ විවෘත කෙරුණේ එක්සත් රාජධානියේ ලොතරැයි ක්‍රීඩා අරමුදලේ අවශ්‍යතාවය අනුවයි. (United Kingdom Lottery Sports Fund)
බඩී රීඩ්

බාර්ක්ලේ ගෝර්ඩන් "බඩී" රීඩ් (උපත 4 නොවැම්බර් 1940) යනු, 1960 ගණන් වලදී, ලංකාව වෙනුවෙන් පළමු-පෙල ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා කල, හිටපු ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයෙකි.
බඩී රීඩ් උගත් ශාස්ත්‍රාලයන් වූයේ, ශාන්ත තෝමස් විද්‍යාලය, ගල්කිස්ස සහ, ඔහු වෛද්‍ය විද්‍යාව හැදෑරූ කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලය වෙති. ලංකාවේ ක්‍රිකට් පාලක මණ්ඩල සභාපතිගේ XI වෙනුවෙන්, 1964 මාර්තු මාසයේදී, ඔහු විසින් සිය පළමු-පෙල මංගලාවතරණය සිදු කලේ, මදුරාසි කණ්ඩායමට එරෙහිව ගෝපාලන් කුසලාන තරගයකදී වන අතර, තෙවන ස්ථානයේ පිතිකරණයේ යෙදෙමින් ලකුණු 46 (ඉනිමෙහි වැඩිම ලකුණු සංඛ්‍යාව) සහ ලකුණු 22 රැස් කරමින් කඩුළු-සයක ජයග්‍රහණයකට දායකත්වය සැපයීය.
ඊළඟ සය වසර තුලදී ලංකාව වෙනුවෙන් තරග බොහෝමයක ඔහු තරග කල අතර, සාමාන්‍යයෙන් පිතිකරණය ආරම්භ කල අතර විටන් විට පා-බිඳුම් පන්දු යැවීය. එම්සීසී සමාජයට එරෙහිව 1968-69 දී ලංකා කණ්ඩායම ඔහු විසින් මෙහෙයවන ලද අතර, ඔහුගේ වැඩිම ලකුණු සංඛ්‍යාව වන, නොදැවී ලකුණු 50, දෙවන ඉනිමේදී රැස් කලේය. මින් පෙර තරග වාරයෙහිදී, ඔහුගේ හොඳම පන්දු වැවීම් සටහන වූ, ලකුණු 19 ලබාදී කඩුළු 4 දවා ගැනීම වාර්තා කලේ, ලංකා ගමනාගමන මණ්ඩලය වෙනුවෙන්, මොයින්-අඩ්-ඩවුලා ගෝල්ඩ් කප් තරගාවලියෙහි ක්‍රීඩා කරමිනි.
ඔහු සහ ඔහුගේ බිරිය හා දුව, ඕස්ට්‍රේලියාවට සංක්‍රමණය වූ අතර, එහිදී ඔහු දිගටම වෛද්‍ය වෘත්තියෙහි නියැලිණි. ටේබල් ටෙනිස් ක්‍රීඩාවෙහිදීද ඔහු ලංකාව සහ ඕස්ට්‍රේලියාව නියෝජනය කර ඇත.
පුත්තලම

පුත්තලම (English: පුත්තලම; Tamil: புத்தளம்) යනු ශ්‍රී ලංකාවේ වයඹ පළාතේ පුත්තලම දිස්ත්‍රික්කයේ ඇති විශාලතම නගරයයි. මෙම නගරය පුත්තලම නගර සභාව මගින් පාලනය වේ. කොළඹ සිට කිලෝමීටර 130 (සැතපුම් 81) ක දුරකින් පිහිටි මෙම නගරය වෙනත් නගර සදහා ප්‍රධාන මාර්ගවල සන්ධිස්ථානයක් වේ. සුළං ශක්තියෙන් විදුලිය නිපදවීම, ලුණු, පොල් හා ධීවර යන අංශ සදහා මෙම නගරය ප්‍රසිද්ධ ය.
වසර 2200කට ඉහත දී විජය කුමරු ගේ විජයාගමනය සිදුවූ තම්බපණ්ණී ප්‍රදේශය පුත්තලම හෝ ඒ ආශ්‍රිතව බව ඉතිහාස මූලාශ්‍රවල සදහන් ය. උප්පුත්තලම් හෙවත් ලුණු භූමිය යනුවෙන් මෙහි විසූ ජනයා මෙම ප්‍රදේශය හැදින්වූ අතර එය කාලයාගේ අවෑමෙන් කටවහරට රිසිසේ පුත්තලම යනුවෙන් වෙනස් විය. අතීතයේ අරාබි වෙළදුන් ගෙන්වූ බූරුවන් දැනටත් මෙම නගරයේ හා මන්නාරමේ බහුලව වාසය කරති.
පෘතුගීසීන් විසින් වහල් සේවය සඳහා අප‍්‍රිකානු රටවලින් මෙරටට ගෙන්වන ලද කාපිරි ජාතිකයින්ගේ ජනාවාස මෙහි මුහුදුබඩ ප්‍රදේශ ආශ්‍රිතව ඇතිවිය. ඔවුන්ගෙන් පැවතෙන්නන් පසුකලෙක පෘතුගීසී ක්‍රියොල් භාෂාව කථාකරන ලදි. එල්.ටී.ටී.ඊ සංවිධානය විසින් ශ්‍රී ලංකාවේ උතුරු ප්‍රදේශයෙන් පලවා හරින ලද සරණාගත මුස්ලිම් ජනතාව පුත්තලම නගරයට පැමිණ පසුව එම නගරය කේන්ද්‍ර කරගෙන මේ දක්වා ජීවත්වෙති.
ලෝක කාලගුණ කලාප වාර්ගීකරණයට අනුව පුත්තලමේ ස්වාභාවික සැවානා කාලගුණයක් පවති. කෙටි වියලි කාල දෙකක් ජූනි - සැප්තැම්බර් හා ජනවාරි - මාර්තු මාසවලද, වැසි කාලය ලෙස ඔක්තෝබර් - දෙසැම්බර් මාසවලද පවති.
පුත්තලම නගරයේ ජනගහනය 45,401ක් වේ. ඉන් 95%ක් මුස්ලිම් වන අතර නගරයෙන් පිටත සුළු වශයෙන් දෙමළ, ක්‍රිස්තියානි හා බෞද්ධ ජනතාව වාසය කරති.
උතුරු මුහුදුබඩ මාර්ගය පුත්තලමෙන් අවසන් වේ. ප්‍රධාන මාර්ග තුනක් වන A3 (කොළඹ සිට මීගමුව හරහා) මාර්ගයත් A10 (කටුගස්තොට සිට කුරුණෑගල හරහා) මා‍ර්ගයත් A12 (ත්‍රිකුණාමලය සිට අනුරාධපුරය හරහා) මාර්ගයත් පුත්තලමින් අවසන් වේ. නගරයේ සිට ක්‍රියාත්මක වන බස්රථ වයඹ පළාතේ අනෙක් නගරවලට බහුලව ගමන්ගන්නා අතර දුර ගමන් ලෙස කොළඹ, මහනුවර, අනුරාධපුර යන නගරවලට පමණක් ගමන්කෙරේ.
ශ්‍රී ලංකාවේ පොල් ත්‍රිකෝණයට අයත් මෙම නගරය ශ්‍රී ලංකාවේ දෙවන විශාලතම පොල් නිෂ්පාදන මධ්‍යස්ථානය ලෙසද දෙවන විශාලතම ලුණු නිෂ්පාදන මධ්‍යස්ථානය ලෙසද පත්වී ඇත. ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම සිමෙන්ති කර්මාන්තශාලාව වන ඉන්සී සිමෙන්ති කර්මාන්තශාලාවද මෙහි පිහිටා ඇත. මීට අමතරව කෘෂිකර්මාන්තය හා ඉස්සන් වගාවද බහුල ව පවති. පුත්තලම නගරය ශ්‍රී ලංකාවේ කකුළු වගාබිම් හා අභිජනන මධ්‍යස්ථනයක් ලෙස සිංගප්පූරුවේ ඇති ආයතනයකට නිෂ්පාදන ලබාදේ.
පුත්තලම නගරයේ ඇති පාසල් පුත්තලම අධ්‍යාපන කලාපය යටතේ පුත්තලම දකුණ අධ්‍යාපන කොට්ඨාසයට හා පුත්තලම උතුර අධ්‍යාපන කොට්ඨාසයට අයත් වේ. මීට අමතරව විවෘත විශ්ව විද්‍යාලයක්ද පිහිටා ඇත.
පුත්තලම ප්‍රදේශයේ දැනට පාපන්දු, අත්පන්දු (වොලිබෝල්) හා ක්‍රිකට් යන ක්‍රීඩාවන් ජනයා අතර ප්‍රසිද්ධය. ක්‍රීඩා සංස්කෘතිය ඉහළින්ම අගයන මෙහි ක්‍රීඩා සමාජ හා ආයතන බහුලව පවති.
ෂෙජියැන්ග් තාක්ෂණ විශ්ව විද්‍යාලයේ ක්‍රිකට් පිටිය

ෂෙජියැන්ග් තාක්ෂණ විශ්ව විද්‍යාලය හි ක්‍රිකට් පිටිය (චීන: 浙江工业大学（屏峰校区）板球场), පිංෆෙන්ග් කැම්පස් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගණය ලෙසද හැඳින්වේ ( චීන: 屏峰校区板球场 ), චීනයේ ෂෙජියැන්ග් පළාතේ හැංෂු හි ෂෙජියැන්ග් තාක්ෂණ විශ්ව විද්‍යාලයේ පිහිටා ඇති ක්‍රිකට් පිටියකි.
එය ඉදිකිරීම් ප්‍රදේශය අනුව චීනයේ විශාලතම ක්‍රිකට් පිටිය වන අතර ජාත්‍යන්තර තරඟ ප්‍රමිතීන්ට අනුකූල වන ෂෙජියැන්ග් පළාතේ එකම ක්‍රිකට් පිටිය වේ. ක්‍රිකට් පිටිය 2020 දී ඉදිකරන ලද්දේ 2022 ආසියානු ක්‍රීඩා උළෙල සඳහා සූදානම් වීම සඳහා වන අතර එය හැංෂු හි පැවැත්විණි. එය නරඹන්නන් 1,347 ක ධාරිතාවයකින් යුක්ත වන අතර, පිටිය මධ්‍යයේ 26.5mx 12.5m සෘජුකෝණාස්‍ර තණතීරුවකින් සමන්විත වේ. පිටියේ වැසි ජලය ප්‍රතිචක්‍රීකරණය සහ පිරිපහදු පද්ධතියකින් ද සමන්විත වන අතර, පෙරීමෙන් පසු තණකොල වලට ජලය සැපයීම සඳහා වැසි ජලය රැස් කරයි.
ෂෙජියැන්ග් තාක්ෂණ විශ්ව විද්‍යාලයේ ක්‍රිකට් පිටිය 2023 කාන්තා විස්සයි20 නැගෙනහිර ආසියානු කුසලානය ඇතුළුව ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් තරඟ ගණනාවකට සත්කාරකත්වය ලබා දී ඇත. එය දේශීය ක්‍රිකට් තරඟ සඳහා ජනප්‍රිය ස්ථානයක් වන අතර, එය ෂෙජියැන්ග් පළාත් ක්‍රිකට් කණ්ඩායම සහ ෂෙජියැන්ග් තාක්ෂණ විශ්ව විද්‍යාලයේ ක්‍රිකට් කණ්ඩායම විසින් භාවිතා කරනු ලැබේ ක්‍රිකට් පිටිය පිහිටා ඇත්තේ Pingfeng මණ්ඩපයේ උතුරු කෙළවරේ, ෂෙජියැන්ග් තාක්ෂණ විශ්ව විද්‍යාල ව්‍යායාම ශාලාවට යාබදවය. බස් මාර්ග 31, 102 සහ 118 ඇතුළුව පොදු ප්‍රවාහනයෙන් එයට ප්‍රවේශ විය හැකිය.
හොරොම්බාව

හොරොම්බාව යනු කුරුණෑගල දිස්ත්‍රික්කයේ කුලියාපිටිය නැගෙනහිර ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසයට අයත් ප්‍රදේශයකි. කුරුණෑගල-නාරම්මල-මාදම්පේ B247 මාර්ගයේ මෙම ප්‍රදේශය හමුවේ.
998 අංක දරණ කුලියාපිටිය - කුරුණෑගල බස්රථයෙන්ද, නාරම්මල - හෙට්ටිපොළ බස්රථයෙන්ද මෙම ප්‍රදේශයට ළගාවිය හැකියි. කොළඹින් පැමිණෙන අයට වාරියපොළට හා අනුරාධපුරයට ළගා විය හැකි මාර්ග කිහිපයක් මෙහි ඇත. කුලියාපිටිය ප්‍රාදේශීය සභාවට හා කුලියාපිටිය නැගෙනහිර ප්‍රාදේශිය ලේකම් කොට්ඨාසයට ද මෙම ප්‍රදේශය අයත් වේ.
ගොවිතැන හා ස්වයං රැකියා සදහා මෙම ප්‍රදේශය ප්‍රසිද්ධ ය. ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාව ප්‍රධාන වශයෙන් පැවතෙන මෙහි සමහර මාසවලදී ක්‍රිකට් තරගාවලි ද පැවත්වේ.
Sodium metabisulfite

Sodium metabisulfite or sodium pyrosulfite (IUPAC spelling; Br. E. sodium metabisulphite or sodium pyrosulphite) is an inorganic compound of chemical formula Na2S2O5. The substance is sometimes referred to as disodium metabisulfite. It is used as a disinfectant, antioxidant, and preservative agent. When dissolved in water it forms sodium bisulfite.
Sodium metabisulfite can be prepared by treating a solution of sodium hydroxide with sulfur dioxide. When conducted in warm water, Na2SO3 initially precipitates as a yellow solid. With more SO2, the solid dissolves to give the disulfite, which crystallises upon cooling.
which yields a residue of colourless solid Na2S2O5.
The anion metabisulfite consists of an SO2 group linked to an SO3 group, with the negative charge more localised on the SO3 end. The S–S bond length is 2.22 Å, and the "thionate" and "thionite" S–O distances are 1.46 and 1.50 Å, respectively.
Upon dissolution in water, bisulfite is generated:
Sodium and potassium metabisulfite have many major and niche uses. It is widely used for preserving food and beverages.
Sodium metabisulfite, despite not being flammable, decomposes in 150 °C of heat releasing toxic gasses when decomposed. It is corrosive when dissolved in water. Some people who are sulfite sensitive may experience an allergic reaction to sodium meta bisulfite, sometimes severe, resulting in labeling requirements for food safety. In 2024, it was named ‘allergen of the year 2024’ by the American Contact Dermatitis Society.
Knife or Death

Knife or Death (officially Forged in Fire: Knife or Death) is an American competition series that airs on the History channel. It is a spin-off from the successful Forged in Fire television series.
The show is hosted by former NFL player and WCW/WWE professional wrestler Bill Goldberg, along with co-host Tu Lam, a former US Army Special Forces Soldier, martial artist and edged weapons expert. Two-time Forged in Fire champion Travis Wuertz assists as the show's blade inspection specialist.
On each episode, eight contestants compete through two rounds, using edged weapons that they have either forged themselves or had fabricated to their specifications. They must submit their weapons to a preliminary examination by Wuertz and can be immediately disqualified in case of a safety issue or failure. The contestant who finishes the second-round course in the shorter time advances to the season finale, with a $20,000 cash prize at stake.
Knife or Death premiered April 17, 2018 on History and is produced by Outpost Entertainment.
The contestants in each episode run two obstacle courses individually. A 25-second penalty is added to a contestant's time for each failure to complete an obstacle properly, and a catastrophic weapon failure (defined as damage that renders a weapon unsafe or ineffective for further use) results in disqualification.
The first round, "Knife Fight," is a course that tests the quality of the contestants' weapons and their ability to strike stationary targets. The two who either finish the course or move the farthest along it in the shortest time advance to the second round. The course consists of five obstacles:
The second round, "Dead Run," is a course intended to test the two remaining contestants' speed, timing, accuracy, and precision in wielding their blades against both stationary and moving targets. The contestant who finishes the course in the shorter time advances to the season finale. This course consists of six obstacles:
In the season finale, the five episode winners and the runner-up with the fastest time in Dead Run compete for the $20,000 prize. All targets are thicker and/or made of tougher materials, with the following specific changes:
All times include penalties assessed for failing to complete an obstacle properly.
Stump (cricket)

In cricket, the stumps are the three vertical posts that support the bails and form the wicket. Stumping or being stumped is a method of dismissing a batsman.
The umpire calling stumps means the play is over for the day.
The stumps are three vertical posts which support two bails. The stumps and bails are usually made of wood, most commonly ash, and together form a wicket at each end of the pitch.
The overall width of each wicket is 9 inches (22.9 cm). Each stump is 28 inches (71.1 cm) tall with maximum and minimum diameters of 11⁄2 inches (3.81 cm) and 13⁄8 inches (3.49 cm). They have a spike at one end for inserting into the ground, and the other end has a U-shaped 'through groove' to provide a resting place for the bails. In junior cricket the items have lesser dimensions.
Each stump is referred to by a specific name:
These names are relative to the batsman, so a right-handed batsman's leg stump becomes the off stump when a left-handed player is batting.
In modern professional play, the stumps are often branded with a sponsor's logo. Although they are too far away from spectators to be seen, such logos are visible on television coverage.
For professional matches, often one or more of the stumps is hollow and contains a small television camera. This is aligned vertically, but can view through a small window on the side of the stump via a mirror. The so-called stump-cam gives a unique view of play for action replays, particularly when a batsman is bowled.
A recent innovation are stumps and bails embedded with red LEDs, which flash when they are completely dislodged. Invented by an Australian engineer and trademarked as "LED Bails", they were designed to aid umpires with both run-out and stumping decisions as well as provide distinctive images to television coverage during day-night matches. LED stumps were first used at the 2014 ICC World T20, and have since become commonplace in major white-ball matches like ODIs or franchise T20 leagues. They have also been used in day/night Test matches.
Stumps are very important in the game of cricket as they determine when the wicket is "put down". The instant the bails are dislodged from the top of the stumps, the wicket is put down (there are other ways in which a wicket can be put down if the bails have already been removed).
Stumps is also used as a term to mean the end of a day's play, e.g. "The umpires called stumps" means that the umpires have declared that play is over for the day. At the end of a session, i.e. before lunch or tea, the umpires will remove the bails; at the end of the day's play, the umpires will also remove the stumps.
Stumped

Stumped is a method of dismissing a batter in cricket, in which the wicket-keeper puts down the wicket of the striker while the striker is out of their ground. It is governed by Law 39 of the Laws of Cricket.
Being "out of their ground" means no part of the batter's body, equipment or bat is touching the ground behind the crease.
Stumped is a special case of run out, but a stumping can only be affected by the wicket-keeper without the intervention of another fielder, when the striker is not attempting a run, and the ball must not be a no-ball. If the criteria for both stumped and run out are met, then the dismissal will be recorded as a stumping and credited to the bowler and wicket-keeper.
As always in cricket, one of the fielding team must appeal for the wicket by asking the umpires. It is the striker's end umpire who adjudicates all stumpings, and all run-out appeals at the striker's end.
Stumping is the fifth-most-common form of dismissal after caught, bowled, leg before wicket, and run out, though it is seen more commonly in shorter forms of the game such as Twenty20 cricket, because attacking batting leads both to batters more frequently losing their balance, and to deliberately leaving the crease to better strike the ball.
Most stumping dismissals are affected by the keeper "standing up" (i.e. able to put down the wicket by reaching out with the gloved hand holding the ball) and so are usually taken by a medium or slow bowler, especially a slower spin bowler. If the keeper is "standing back" to a faster bowler, the wicket-keeper may throw the ball at the stumps to remove the bails ("throw down the wicket") and is also credited with the stumping, although any other fielder throwing down the wicket would be a run out.
Stumping is often an intended consequence of the fielding team's setup and involves cooperation between bowler and wicket-keeper: the bowler draws the batter out of their ground, such as by delivering a ball with a shorter length to tempt the batter to step forward to create a half-volley, and when they miss the ball, the keeper catches it and breaks the wicket before the batter "makes their ground" (i.e. places the bat or part of their body on the ground back behind the popping crease).
If the bails are removed before the act of stumping (e.g by the keeper's foot), the batter can still be stumped if the wicket-keeper removes one of the stumps from the ground, while holding the ball in the hand or arm that is in contact with the stump.
A batter may be out stumped off a wide delivery, in which case the batting team are still credited with the one run extra and both umpires are required to signal to the scorers: the bowler's end umpire signals the Wide, the striker's end, that the batsman is out.
A batter cannot be stumped off a no-ball (as stumped is credited to the bowler, the fielding team cannot benefit from the illegal delivery).
Notes:
Lapta (game)

Lapta (Russian: лапта́) is a Russian folk game of the bat-and-ball type, first known to be played in the 14th century.
Lapta is documented as early as the 14th century; mentions of lapta have been found in medieval manuscripts, and balls and bats were found in the 14th-century layers during excavations in Novgorod.
Peter the Great encouraged his elite guard to play lapta for physical training. Russian national values were ascribed to the game in modern times, with writer Aleksandr I. Kuprin having praised the game for qualities such as loyalty, accuracy, speed and strength skills, as well as resourcefulness.
During the Soviet period, the sport, along with other traditional sports such as gorodki, was promoted and attempts were made to develop them into modern sports of a Soviet type. The game's development reached its peak in the 1950s, with thousands of lapta teams registered. Russian championships of lapta were held from 1958, and lapta was entered in the program of the Russian Spartakiads in the following year; however, these attempts at promoting the sport later lost priority. Since 1990, annual championships in Russia have been held and the sport has seen a revival.
The game is played outside on a field the size of half a football pitch 20 × 25 sazhens (140 ft × 175 ft, 42.7 m × 53.3 m). There are five people on the field from the defending team, as well as pitcher/server. This pitcher server stands near the batter of the opposing team and hits a ball in the direction of the batter. The team that bats contains six people. Each hitter gets two chances to hit the ball over a 10m line. If they succeed at that, the runners can go to an endline at the other end of the pitch. If a player manages to run between the two endpoints, they get 2 points. A game lasts an hour, split into two equal halves.
The edges of the field are marked with parallel lines, called salo (сало).
The goal of the game is to hit the ball, served by a player of the opposite team, with the bat and send the ball as far as possible, then run across the field to the kon (кон) line, and if possible to run back to the gorod (город) line.
The running player tries to avoid being hit with the ball, which is thrown by the opposing team members. For successful runs, the team earns points. A team wins by either getting more points during the scheduled time or by having all its players complete runs.
A description of lapta is given by Aleksandr I. Kuprin:
Cricket clothing and equipment

Cricket clothing and equipment is regulated by the laws of cricket. Cricket whites, sometimes called flannels, are loose-fitting clothes that are worn while playing cricket so as not to restrict the player's movement. Use of protective equipment, such as cricket helmets, gloves and pads, is also regulated.
Batsmen are allowed to wear gloves while batting. The batsman can also be caught out if the ball touches the glove instead of the bat, provided the hand is in contact with the bat. This is because the glove is considered to be the extension of the bat. The batsmen may also wear protective helmets, usually with a visor, to protect themselves. Helmets are usually employed when facing fast bowlers. While playing spinners, they might not be used (though injuries are still possible).
Fieldsmen cannot use gloves to field the ball. If they wilfully use any part of their clothing to field the ball they may be penalised five penalty runs to the opposition. If the fielders are fielding close to the batsman, they are allowed to use helmets and leg guards worn under their clothing.
As the wicket-keeper is positioned directly behind the batsman, and therefore has the ball bowled directly at them, they are the only fielder allowed to wear gloves and (external) leg guards.
Cricket clothing is generally white in Test cricket, as is traditional, but limited-overs cricket players generally have clothing based on team colours, similar to other sports.
Windball cricket

Windball cricket is a bat-and-ball game, a version of cricket, played between two teams. It is an 8-overs-a-side contest and played mostly on concrete surface. The ball used in this type of cricket is made out of soft plastic material and gives a more consistent bounce on concrete surfaces with less wear and tear than regular or tape balls.
It is very popular in West Indian cricket-playing countries, especially in Trinidad where it is the usual form of backyard cricket.
Indoor cricket court

An indoor cricket court (also known as an arena of field) is the playing area used in a game of indoor cricket. The court measures 30 metres × 12 metres, and is enclosed by tight netting 7.5 metres high. The playing surface is normally artificial grass matting, with a set of plastic spring-back stumps at each end of the pitch, each measuring 71.1 cm above the floor.
The length of an indoor cricket pitch is the same as a conventional cricket pitch, and has 3 stumps at each end, but there the similarities end. The pitch is marked in line with the stumps at each end, and is 1.83 metres in width at the batting end and 2.47 metres at the bowling end, with the stumps in the centre, and the middle stumps are 20 metres apart. The popping crease is in front of, and parallel with, the wicket lines at both ends. At the bowler's end, the pitch is specified as the line extending between the return creases and will be called the bowler's crease or the front foot line. The return creases of the pitch at the bowler's end is marked by a lines at right angles to the bowling crease to the line of the wickets. The return creases are marked 1.22 metres from the middle stump on the line of the wicket. The running crease (or non-striking batter's crease), which is the edge of the crease marking nearest the bowling end, is parallel to the popping crease and extends from one side of the court to the other. The distance between the running crease and the batting crease is 11 metres.
Scoring in indoor cricket is split into 2 areas: physical runs and bonus runs. Physical runs are scored by both batsmen completing a run from one crease to the other. Bonus runs are scored when the ball hits a net. Bonus scores for particular parts of the nets follow:
An indoor cricket court is divided into 4 scoring zones, each represented by a letter of the alphabet.
NB: For bonus runs to be scored, at least one physical run must be scored. The bonus runs are then added to the physical runs.
Fielding positions in indoor cricket are set to achieve two main goals, defend runs and take wickets. The rules specify that there must be 4 players in each half of the court at the time a ball is bowled. Fielding positions are often broken down into two groups, front court and back court, each of which is described below. The diagram below outlines the locations of these fielding positions on the court
Common front court fielders include the
The role of the wicket keeper is to take catches behind the stumps, stump the batsmen if he is not in his crease, and to assist in run outs at the strikers end. The 1st, 2nd and leg side guards aim to stop the ball from hitting the side net, therefore limiting the runs scored by the batting team.
Common back court fielding positions include the
The receiver stands at the non strikers end stumps, and has a similar role to the wicket keeper in taking run outs at this end. The receiver also defends the back net. The role of the two sweepers is to both defend scoring zone C and to pick up any loose balls behind the receiver once the ball has been hit. The bowlers job is to, as the name suggests, to deliver the ball.
Andy Gomarsall

Andrew Charles Thomas Gomarsall MBE (born 24 July 1974, in Durham) is a former rugby union player who played at scrum-half for Leeds Carnegie and England.
He previously played for Gloucester Rugby, Bedford and Wasps. Until May 2006 he was contracted to Worcester Warriors for three seasons from 2005, but was released after one year of a three-year contract – an action which is still subject to potential legal action by Gomarsall. He was released by Harlequins F.C in 2009 and joined Leeds Carnegie for the 2009–2010 season to continue Guinness Premiership rugby.
He was a member of London Wasps’ 1999 Powergen Cup winning side, eventually transferring to Bedford as a captain, before joining Gloucester Rugby. He was a Gloucester Rugby favourite, and participated in the 2003 Powergen Cup. He also started in the 2002 Zurich Championship Final (the year before winning the play-offs constituted winning the English title) in which Gloucester defeated Bristol Shoguns.
Gomarsall started all three of England's 2004 Autumn internationals at Twickenham and was vice captain in the England XV against the Barbarians in May as well as the Churchill Cup tour.
However, injury led to his replacement at both Gloucester Rugby and England, and so to prolong his career he signed a three-year deal with Worcester Warriors in June 2005. However, his injury worries returned to plague him, and he was released along with nine other players by Worcester in May 2006, two months short of the end of the season.
On 25 September 2006 Gomarsall signed a one year "pay-as-you-play" deal with Harlequins: ""It was shocking what happened to me and I wouldn't want that to happen to anyone else. I love rugby so much and have really missed it. I'm very grateful to Quins for giving me this opportunity.".
Gomarsall performed well for Harlequins and was selected for the England squad for the 2007 Rugby World Cup. It was his kick down the touchline that enabled Josh Lewsey to score 5 points – the eventual winning margin for England that sent them into the final against South Africa on 20 October 2007.
In 2008, Gomarsall started the first two Six Nations games before being dropped for the third against France.
In 2015 Gomarsall played for Old Actonians RFC Vets in a dramatic thrashing of Local Rivals Ealing Vets.
He was a co-commentator for ITV's coverage of the 2011 Rugby World Cup.
Gomarsall is now building his father's business, Network 2 Supplies Ltd. as a director.
Maner Kerioled

Maner Kerioled zo ur maner eus an XIX kantved e kumun Konk-Kerne, e Kerne-Izel. Meneg a gaver eus maner Kerioled er skridoù evit ar wech kentañ e 1481. Goude an Dispac'h Gall e tremenas etre daouarn bourc’hizien.
E 1863 e voe savet ur c’hastell nevez gant an tisavour Joseph Bigot, war c’houlenn tud a renk uhel o doa prenet ar maner hag e zouaroù, ar briñsez Zinaida Narichkin Yousoupov, ur voereb d’an tsar Nikolaz II, hag he eil gwaz, ar c’hont de Chauveau. Hennezh a oa o paouez bezañ dilennet da gannad evit korn-bro Konk-Kerne. Jacques Chauveau e oa e anv gwir, a-raok ma vefe bet prenet titloù noblañs dezhañ gant e wreg. Fellout a reas d’ar briñsez ha d’he gwaz lakaat sevel ur c’hastell en doare nevez-c’hotek. Tennañ a ra da vanerioù breizhat eus ar XV kantved, evel maner Rustefan, met kemeret en deus skouer an tisavour ivez diwar savadurioù evel kastell Josilin pe kastell Bleaz. Mennozh Charles de Chauveau a oa sevel eno ur mirdi evit lakaat ennañ e zastumadoù traoù kaer. Met kement-se ne oa nemet un digarez evitañ d’en em ziskouez evit diazezañ e c’halloud er vro. Mervel a reas ar c’hont e 1889, gant un taol-kalon. Ne chomas ket ar briñsez da vevañ er maner ha mont a reas da Bariz. Eno e varvas e 1893, ouzhpenn 90 vloaz dezhi.
En XX kantved e voe perc’hennet ar maner gant meur a zen hag en o zouez e voe Feliks Feliksovitch Yousoupov, un diskennad d’ar briñsez hag un den brudet peogwir ez eo unan eus ar re o doa lazhet Grigori Raspoutin. Tamm-ha-tamm e kouezhas ar maner en e boull. Gant barrad avel tourmant 1987 e voe diskaret an doenn. Abaoe 1988 avat eo bet kempennet. Lakaet e oa bet da vonumant istorel e 1984.
US Konk-Kerne

An Unvaniezh ar sportoù Konk-Kerne (US Konk-Kerne), Union sportive concarnoise (US Concarneau, USC) ent-ofisiel e galleg, zo ur c'hlub mell-droad bet krouet d'an 11 Meurzh 1911. Jakez Piriou eo e brezidant ha gant ar C'hFA 2 (D5) emañ.
Kanton Konk-Kerne

Kanton Konk-Kerne a zo unan eus kantonioù departamant Penn-ar-Bed, e Breizh.
Kanton Konk-Kerne n'en doa nemet 2 gumun ennañ :
Abaoe 2015, da geñver an dilennadegoù departamant, ez eus 6 kumun e kanton Konk-Kerne:
Le Sacré Collège de Jésus

Le Sacré Collège de Jésus pe Qventeliou christen evs ar C'hollech Iesus Christ (anv roet er bajenn 20) zo ul levr savet gant an Tad Maner e 1659, ha moullet e Kemper e ti Jean Hardouin par ordre de Monseigneur de Cornouaille, anezhañ ul levr katekiz e brezhoneg, heuliet gant ur geriadur brezhoneg-galleg (pajennaouet eus 1 da 176) hag ur yezhadur (pajennaouet eus 1 da 78). War kein ar bajenn 78 eus ar Syntaxe ez eus un nebeud gerioù kembraek dornskrivet, gant o zroidigezh c'hallek.
Kaoz zo eus ar c'hemmadurioù, ha kentañ implijer ar c'h eo an oberour.
Skol (ti-embann)

Skol zo un ti-embann savet gant Gwennole ar Menn, da genderc'hel gant kelaouenn gozh Armañs ar C'halvez hag evit sikour ar c'helenn e brezhoneg. Gant Per Denez e voe renet e-pad pell, ha gant Gwennole ar Menn en e c'houde.