davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
Abba Jifar I

Moti Abba Jifar I (r. 1830–1855) was the first king of the Gibe Kingdom of Jimma.
Abba Jifar was the son of Abba Magal, who was a leader of the Diggo Oromo. He built upon the political and military base his father had provided him, and created the Kingdom of Jimma. Consequently, Jimma was no longer referred to as Jimma Kaka in common parlance, but as Jimma Abba Jifar.
Herbert S. Lewis credits Abba Jifar with having initiated "many administrative and political innovations", despite the lack of specific historical evidence. According to oral tradition, Abba Jifar claimed the right to the extensive areas of the newly conquered land as well as virgin or unused land, which he both kept for himself and used to reward his family, followers and favorites. He reportedly constructed at least five palaces in different parts of Jimma.
The historian Mordechai Abir notes that between the years 1839 and 1841 of his reign, Abba Jifar fought with Abba Bagido the King of Limmu-Ennarea over the district of Badi-Folla. The area was important for control of the caravan route between the Kingdom of Kaffa on the one hand, and the provinces of Gojjam and Shewa on the other. While the two Kings negotiated a peace in 1841, and sealed the treaty with the marriage of Abba Jifar's daughter to Abba Bagido's son Abba Dula, the Jimma King eventually conquered Badi-Folla (1847) and secured control over this important caravan route.
Abba Jifar was also the first king of Jimma to embrace Islam, owing his conversion in 1830 to Abdul Hakim, a trader from Gondar. Lewis notes that as of 1960, Abdul Hakim's tomb in Jiren was still a venerated site.
Jiren

Jiren was the former capital of the Kingdom of Jimma, in the Oromia Region of Ethiopia. Today it is a village or suburb on the outskirts of the city of Jimma, consisting of approximately 2500 unregistered households.
Jiren was founded in the reign of Abba Jifar I (1830–1855), the first king of the Kingdom of Jimma.
Following the death of Abba Jifar II in 1932, the Kingdom of Jimma was annexed by the Ethiopian Empire and Jiren declined as a political centre. Writing in 1965, Herbert S. Lewis observed that the palace complex had disappeared and it had "shrunken to a settlement of a few hundred people who run some shops, bars and brothels". Most of its residents moved to Hirmata, which in 1936 was amalgamated with Jiren by the Italian colonial administration to form the new city of Jimma, the capital of Galla-Sidamo Governorate.
Abba Jifar II

Moti Abba Jifar II (Oromo: Mootii Abbaa Jifaar; 1861 – 1932) was King of the Gibe Kingdom of Jimma (r. 1878–1932).
Abba Jifar II was king of Jimma, and the son of Abba Gomol and Queen Gumiti. He had several wives: Queen Limmiti, who was the daughter of the King of Limmu-Ennarea; Queen Minjo, the daughter of the King of Kaffa; and Queen Sapertiti, also from Limmu-Ennarea.
During Abba Jifar II reign there were Sufi saints who supported his rule. One of them is Sadati Of Bure, who later migrated to Illubabor.
In the 1880s, Abba Jifar II conquered a portion of the Kingdom of Janjero, which lay east of Jimma, along the Omo River, and incorporated it into his kingdom.
Due to the advice of his mother Queen Gumiti, to avoid the detriments of war, he agreed to submit to Menelik II, negus of Shewa in 1884. In 1886, Abba Jifar II paid peace offerings consisting of "slaves (including eunuchs), ivory, bamboo internodes filled with civet, jars of honey, locally made cloth, spears, shields ornamented with silver plates, and objects of wood (including stools)." Because of these "shrewd politics", which included providing military assistance to Menelik in conquering the neighboring kingdoms of Kullo (1889), Walamo (1894), and Kaffa (1897), he was able to preserve the autonomy of Jimma until his death. On the other hand, Alexander Bulatovich states that, when Jimma was annexed to Ethiopia, Emperor Menelik imprisoned Aba Jifar "for inspiring excessive enthusiasm in his own standing army and trying to entice Abyssinian soldiers to his own service" in Ankober for a year. "When he was freed," Bulatovich continues, "Aba Jefar again received the throne of Jimma from Menelik." Historian Enrico Cerulli however states that Abba Jifar was detained for 26 weeks due to his refusal to hand over Hadiya rebel leader Hassan Enjamo.
Queen Gumiti also advised him to expand the cultivation of coffee in his kingdom, which provided increased revenue for him and his subjects.
In January 1898, as part of a Red Cross mission to southwestern Ethiopia, Bulatovich visited Jimma, and was the guest of Abba Jifar. While in Jeren, Bulatovich treated the Queen Mother for "a little bronchitis". He left the following description of the king:
Towards his later years, Abba Jifar II succumbed to senility. His grandson Abba Jobir attempted to take control and re-assert Jimma's independence. However, Emperor Haile Selassie responded quickly and sent military forces against Abba Jobir. The soldiers brought Abba Jobir back to Addis Ababa, where he was imprisoned.
In 1930, Haile Selassie removed an enfeebled Abba Jifar II from power and installed his son-in-law, Ras Desta Damtew, in his place. Desta Damtew ruled as Governor (Shum) of Jimma, while Abba Jifar II was allowed to remain as King (Negus) as titular head. When Abba Jifar II died in 1932, the Kingdom of Jimma was officially ruled directly by the Emperor.
List of royal consorts of Ethiopia

The royal consorts of Ethiopia were spouses of the monarchs of Ethiopia. In ancient times the territory of modern day Ethiopia included the Kingdom of Axum. In medieval times, a kingdom ruled by the Zagwe dynasty developed but was later deposed by the Solomonic dynasty, who would establish the Ethiopian Empire. The following list includes known consorts from the Axumite period to the abolition of the Ethiopian monarchy in 1975.
The following table is incomplete.
The following table is incomplete.
The following table is incomplete.
The following table is incomplete.
Victor Emmanuel III, king of Italy, was declared Emperor of Ethiopia in 1936 after the Italian victory in the Second Italo-Ethiopian War. Italy was later defeated in the East African campaign and lost control of its Ethiopian territories in April 1941, but Victor Emmanuel did not formally renounce his title until November 1943.
Self (film)

Self is a 2024 American animated short film written and directed by Searit Kahsay Huluf, produced by Pixar Animation Studios, and distributed by Walt Disney Studios Motion Pictures. The eleventh short film in the SparkShorts series, the short film, which combines stop motion with computer animation, was released on February 2, 2024, on Disney+.
The film centers on a wooden doll who desperately wants to fit in makes an ill-fated wish upon a star, sparking a journey of self-discovery. Her desire to blend in with her peers leads her down a harmful path, challenging her perspective of both who she is and where she belongs.
On December 22, 2023, it was reported that Searit Kahsay Huluf would write and direct a stop motion/computer-animated short film titled Self. In a February 2024 interview, Huluf said that the thought of how she could self sabotage had initiated the idea behind the short, mentioning that she enjoyed the word self and following her emotions. According to Huluf, she had "so many of these moments where I would set myself up for failure. When I really want something – really, really want something – is when I usually self sabotage myself the most". She stated that Self had "someone who really, truly wants to belong and be like everyone else. But she does it in the worst way possible, which is like losing yourself in the process of doing that. And, you know, by the time she realizes it, which is the same as me whenever I realise I've gone too far, it's kind of too late. And I also have to suffer the consequences of my mistakes. And this is kind of the feelings and emotions I really wanted to follow".
Huluf wanted to tell a story about "one's relationship with themselves and how they see themselves in the world", further explaining "that was part of it and the other part was talking about the immigrant experience too. We don't have it blatantly saying she's an immigrant in the film, mainly because there's not any dialogue in it, but when you look at her design she does have African markings. She has the cross, the two elevens on the side of her eye, which means she's from the Tigray Region of Ethiopia. She has three kinds of carvings on her neck as well. I wanted to tell a story about an immigrant experience of coming to an urban city and the struggles of belonging and also directly indirectly being forced to conform."
Jennifer Rowekamp composed the music for Self. The score was released on February 2, 2024.
Self was released on February 2, 2024, as a Disney+ exclusive film.
Lee Brown, of The Review Geek, gave the short a 7.5/10 rating, writing in a positive review "on the evidence of her work on the visually impressive Self, which manages to tell a strong message in a very short running time, we think Huluf is destined for even greater things in the future". Kaily Martinez, of The Daily Campus, gave the short a 5/5 rating, saying that "with the message of self-discovery and uncovering what it means to love yourself, the six-minute Self short is perfect for all audiences".
Self was nominated at the 56th NAACP Image Awards for "Outstanding Short Form (Animated)".
Debre Dammo

Debre Dammo (Tigrinya: ደብረ ዳሞ), Däbrä Dammo (with the geminated -mm-) in Tigrinya or Däbrä Damo in later Amharic appellations (also spelled Debre Damo, Dabra Dāmmo or Däbrä Dammo), is the name of a flat-topped mountain, or amba, and a 6th-century monastery in Tigray Region of Ethiopia. The mountain is a steeply rising plateau of trapezoidal shape, about 1,000 by 400 m (3,300 by 1,300 ft) in dimension. It sits at an elevation of 2,216 m (7,270 ft) above sea level. It is north of Bizet and northwest of Adigrat in Central Zone, Tigray, close to the border with Eritrea.
The mountain hosts a monastery, accessible only by rope up a sheer cliff, 15 m (49 ft) high, is known for its collection of manuscripts and for having the earliest existing church building in Ethiopia that is still in its original style, and only men can visit it. Tradition claims that the monastery was founded in the 6th century by Abuna Aregawi.
Abune Mathias, Patriarch of the Ethiopian Orthodox Church, claims that several churches had been burned during Tigray War, including Debre Damo. These claims have not been independently verified. He did not state who was responsible.
The monastery received its first archeological examination by E. Litton, who led a German expedition to northern Ethiopia in the early 20th century. By the time that David Buxton saw the ancient church in the mid-1940s, he found it "on the point of collapse". A few years later, an English architect, DH Matthews, assisted in the restoration of the building, which included the rebuilding of one of its wood and stone walls (a characteristic style of Aksumite architecture).
Thomas Pakenham, who visited the church in 1955, records a tradition that Debre Dammo had also once been a royal prison for heirs to the Emperor of Ethiopia, like the better-known Wehni and Amba Geshen. The exterior walls of the church were built of alternating courses of limestone blocks and wood, "fitted with the projecting stumps that Ethiopians call 'monkey heads'". Once inside, Pakenham was in awe of what he saw:
On 7 May 2021 a YouTube video was published by Denis Wadley in which the Patriarch of the Ethiopian Orthodox Church, Abune Mathias, claimed that several churches had been burned during Tigray War. The claims included Debre Damo, in which he stated that a monk was killed. He did not specify who was responsible. Visitors to the monastery in early 2025 refute the claims; the monastery and the compound are intact.
நந்தா தேவி தேசியப் பூங்கா

நந்தா தேவி தேசியப் பூங்கா (Nanda Devi National Park) இந்தியாவில் உள்ள ஒரு தேசியப் பூங்கா. சிறந்த இயற்கை அழகு நிறைந்த இந்த தேசியப் பூங்கா உத்தரகண்ட் மாநிலத்தில் அமைந்துள்ளது.
இந்த தேசிய பூங்கா, நந்தா தேவி மற்றும் மலர்ப் பள்ளத்தாக்கு தேசிய பூங்காக்கள் (Nanda Devi and Valley of Flowers National Parks) என்ற பெயரில் யுனெஸ்கோ உலக பாரம்பரியக் களமாக 1988ஆம் ஆண்டு பட்டியலிடப்பட்டுள்ளது.
ஊசி பள்ளத்தாக்கு தேசிய பூங்கா

ஊசி பள்ளத்தாக்கு தேசிய பூங்கா (Pin Valley National Park) வட இந்தியாவின் இமாச்சலப் பிரதேசத்திலுள்ள லாகெல் மற்றும் ஸ்பிதி மாவட்டத்தில் அமைந்துள்ள தேசியப் பூங்காவாகும்.
இது செங்குத்தான பள்ளத்தாக்கு, தற்போது அங்கு புத்த மற்றும் திபெத்திய கலாசாரம் பின்பற்றப்படுகிறது. இப்பகுதியில் திபெத்திய பௌத்த மதத் தாக்கங்கள் நிறைய காணப்படுகின்றன. இதற்கு ஆதாரங்களாக அங்கு கட்டப்பட்டுள்ள உள்ள கட்டிடக்கலை உள்ளது. அவை மடாலயங்கள் மற்றும் ஸ்தூபிகள் ஆகும். இந்தியா அரசால், பின் பள்ளத்தாக்கு தேசிய பூங்கா 675 சதுர கி. மீ. பரப்பளவில் 1958-ல் நிறுவப்பட்டது.
இப்பூங்காவானது, இமாலய பிராந்தியத்தின் குளிர் உயிர்கோள பாலைவனப் பகுதியினுள்ளாக, ஸ்பிதி பள்ளத்தாக்கின் பாலைவன வாழிடத்தில் அமைக்கப்பட்டுள்ளது. திபெத்திய எல்லைக்கு அருகே உள்ள டாங்கர் கோம்பாவிற்கு தெற்கே வரை பரவியுள்ளது. முன்னதாக பிரிந்து அமைந்திருந்த லாஹௌல் மற்றும் ஸ்பிட்டி ஆகிய மாவட்டங்களை பிாிக்கும் எல்லைப்பகுதியாக இந்த பூங்கா அமைந்துள்ளது. கா டோக்ரிக்கு அருகில் இந்த பூங்காவின் உயரம் சுமார் 3,500 மீட்டர் (11,500 அடி) முதல் 6,000 மீட்டருக்கும் (20,000 அடி) வரையிலான உயரத்தில் உள்ளது, இதுதான் இப்பூங்காவின் மிக உயரமான பகுதியாகும்.
இங்கு பளுவேற்றப்பட்ட பனிப்பொழிவுகளுடன் கண்டுபிடிக்கப்படாத மிக உயரமான பகுதிகளையும் சாிவுகளையும் கொண்டது. இந்த பூங்காவானது, இயற்கை வாழிடமாக உள்ளது. இங்கு அருகிவரும் உயிரினங்களான, பனிச் சிறுத்தை மற்றும் சைபீரியன் ஐபெக்ஸ் உள்ளிட்ட பல விலங்குகள் உள்ளன.
பூங்காவின் உயரமான மற்றும் மிக அதிக வெப்பநிலை காரணமாக, தாவரங்கள் அடர்த்தியற்று காணப்படுகிறது. பெரும்பாலும் அல்பின் மரங்கள் மற்றும் இமாலய சிடார் மரங்களும் (சிடரஸ் தியோடாரா) உள்ளன. கோடை காலத்தில், அாியவகை பறவைகள் இனங்கள் இப்பூங்காவை வளம் ஆக்குகின்றன. அவையாவன, இமாலய பனிக்காகம், சக்கர் கௌதாரி, பனி கௌதாரி மற்றும் பனிக்குருவி போன்றவையாகும்.
பூங்காவின் அல்பின் வாழ்விடங்களில் சில தாவரங்கள் குறிப்பிடத்தக்க மருத்துவ குணங்களைக் கொண்டுள்ளது. இருபத்தி இரண்டு அரிய மற்றும் அருகிவரும் மருத்துவ தாவர இனங்கள், ஊசி பள்ளத்தாக்கு தேசிய பூங்காவிலும் அதைச் சுற்றியுள்ள பகுதிகளில் கண்டுபிடிக்கப்பட்டுள்ளது, அவை 10 வேறுபட்ட வாழ்விட வகைகளில் பரவிக் காணப்படுகிறது. அக்னீபியம் ரவுண்டிபொலியம், அர்ன்பியா யூரோரோமா, எபெதேரா ஜெரார்டியானா, ஃபுலூ ஜேசெக்கானா, ஹைஸ்ஸியஸ்மஸ் நைஜர் (Aconitum rotundifolium, Arnebia euchroma, Ephedra gerardiana, Ferula jaeschkeana, Hyoscymus niger) ஆகிய அருகிவரும் மருத்துவ முக்கியத்துவம் வாய்ந்த தாவரங்கள் இத் தேசிய பூங்காவின் உள்ளேயும், பூங்காச் சுற்றிலும் காணப்படுகின்றன.
தேசிய கடல் பூங்கா, கச்சு வளைகுடா

தேசிய கடல் பூங்கா, கச்சு வளைகுடா (Marine National Park, Gulf of Kutch) என்பது இந்தியாவின் குசாராத்து மாநிலத்தின் தேவபூமி துவாரகா மாவட்டத்தில் கச்சு வளைகுடாவின் தெற்குக் கரையில் அமைந்துள்ள கடல் பூங்காவாகும். இது 1980-ல் சுமார் 270 சதுர கிலோ மீட்டர் பரப்பளவில் ஓகா முதல் ஜோடியா வரையில் கடல் சரணாலயமாக அறிவிக்கப்பட்டது. பின்னர், 1982-ல், 110 கி. மீ. மையப் பகுதி இந்தியாவின் வன உயிர் பாதுகாப்புச் சட்டம் 1972-ன் விதிகளின் கீழ் தேசிய கடல் பூங்காவாக அறிவிக்கப்பட்டது. தேசிய கடல் பூங்காவில் ஜாம்நகர் கடற்கரையில் 42 தீவுகள் உள்ளன. இவற்றில் பெரும்பாலானவை பாறைகளால் சூழப்பட்டுள்ளன. இவற்றில் மிகவும் பிரபலமான தீவு பிரோதன் தீவு ஆகும்.
இங்குக் காணப்படும் விலங்கினங்கள் பின்வருமாறு: 70 வகையான பஞ்சுயிரிகள், 52 பவளச் சிற்றினங்கள் உட்பட 44 வகையான கடின பவளமும், 10 வகையான மென்மையான பவளமும் கிட்டத்தட்ட 90 வகையான பறவைகள்.
சொறி மீன், போர்த்துகீச சொறி மீன் மற்றும் கடற்சாமந்தி ஆகியவை இங்குக் காணப்படும் மற்ற புழையுடலிகளாகும். கணுக்காலிகளில் 27 வகையான இறால்கள், 30 வகையான நண்டுகள், கல் இறால், சிங்கி இறால் மற்றும் பிற ஓடுடைய கணுக்காலிகள் அடங்கும். கடல் முத்துச் சிப்பி மற்றும் கடல் நத்தைகள் போன்ற மெல்லுடலிகளும் உள்ளன. நிறத்தை மாற்றும் பேய்க்கணவாய்களும் காணப்படுகின்றன. கடல் விண்மீன், கடல் வெள்ளரி மற்றும் மூரை போன்ற முட்தோலிகளும் உள்ளன. கண்டுபிடிக்கப்பட்ட மீன்கள் கோள மீன், கடற்குதிரை, கொட்டும் திருக்கை, சேற்று உளுவை மற்றும் திமிங்கலச் சுறா ஆகியவை அழிந்து வரும் இனங்களாகும். தோணியாமைகள், ஒலிவ நிறச் சிற்றாமை மற்றும் பேராமை போன்ற அழிந்து வரும் கடல் ஆமைகள் இங்கு காணப்படுகின்றன. கடல் பாம்புகளில் மூன்று வகைகள் உள்ளன. ஆவுளியா மற்றும் சிறிய கடற்பாலூட்டி, பின்லெஸ் போர்போயிஸ்கள், பொதுவான ஓங்கில்கள், போத்த்ல் மூக்கு ஓங்கில் மற்றும் சீன ஓங்கல் போன்றவையும் உள்ளன. நீலத் திமிங்கலங்கள், சேய் திமிங்கலங்கள் போன்ற பெரிய திமிங்கலங்கள் காணப்படுகின்றன. சோவியத் ஒன்றியம் மற்றும் யப்பானின் சட்டவிரோத திமிங்கல வேடையால் கூனல் முதுகுத் திமிங்கிலம்மற்றும் எண்ணெய்த் திமிங்கிலம் கிட்டத்தட்ட முழுமையாக அழிக்கப்பட்டிருக்கலாம். திமிங்கிலச் சுறாக்களை ஆழமான பகுதிகளில் காணலாம். வியக்கத்தக்கப் பெரிய அளவிலான பெரும் பூநாரை கூட்டம், கச்சு வளைகுடாவில் 20,000க்கும் மேற்பட்ட கூடுகளைக் கட்டுகின்றன என்று அறியப்படுகிறது. நண்டு தின்னி, உள்ளான், கரைக் கொக்கு, பெரிய கொக்கு, பேதை உள்ளான், ஐரோவாசியா சிப்பிப்பிடிப்பான், பச்சைக்காலி, பவளக்காலி, கடல் புறா, வாத்துகள், கூழைக்கடா, பெரிய நாரை, மூக்கன், ஆலா போன்ற பல பறவைச் சிற்றினங்கள் இங்குக் காணப்படுகின்றன. அரபிக்கடலில் பவளப்பாறைகளுடன் 42 தீவுகள் உள்ளன, அவற்றில் ஒன்றில் பூங்கா அமைந்துள்ளது.
கச்சு வளைகுடா கடல் தேசிய பூங்கா ஒரு பலவீனமான சுற்றுச்சூழல் அமைப்பு ஆகும். சமீப ஆண்டுகளில், சீமைக்காரை தொழிற்சாலைகள் பவளப்பாறைகள் மற்றும் மணல்களைப் பிரித்தெடுப்பதாலும், நீரின் அதிகரித்த கலங்கற்றன்மை, எண்ணெய் சுத்திகரிப்பு நிலையங்கள், இரசாயன தொழில்கள் மற்றும் இயந்திரமயமாக்கப்பட்ட மீன்பிடி படகுகள் போன்ற பல காரணிகளால் கடல் பூங்காவின் பல்லுயிர் அச்சுறுத்தலுக்கு உள்ளாகியுள்ளது. தற்போது, தேசிய கடல் பூங்காவில் 31 வகையான பவளப்பாறைகள் இருப்பதாகத் தெரிவிக்கப்பட்டுள்ளது. இந்த பகுதியில் இரண்டு பேரழிவு மற்றும் பவளப்பாறை சிதைவு நிகழ்வுகளும் நடந்துள்ளன.
காசிரங்கா தேசியப் பூங்கா

காசிரங்கா தேசியப் பூங்கா (Kaziranga National Park :Assamese: কাজিৰঙা ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান, Kazirônga Rastriyô Uddan, pronounced [kazirɔŋɡa rastrijɔ udːan) அல்லது காசிரங்கா வனவிலங்கு காப்பகம் இயற்கை எழிலும் வளமும் கொட்டிக் கிடக்கும் வடகிழக்கு இந்திய மாநிலங்களில் பெரிய மாநிலமான அஸ்ஸாம் மாநிலத்தின் கோலாகட் மற்றும் நகாவோன் மாவட்டங்களில் அமைந்துள்ள தேசியப் பூங்காவாகும். சுமார் நானூறு சதுர கிலோமீட்டர் பரப்பளவிற்கு விரிந்திருக்கும் காசிரங்கா வனவிலங்கு சரணாலயம் இந்தியச் சுற்றுலாத் தலங்களில் ஒன்றாகும். உலகிலேயே இந்தியாவின் பெருமைக்குரிய அரியவகை ஒற்றைக் கொம்புக் காண்டாமிருகங்கள் வசிக்கும் காசிரங்கா காடுகள் , அஸ்ஸாமின் சுற்றுலாச் சிறப்புகளில் முன்னிலை வகிப்பவை. அசாம் மாநிலத்தில் பிரம்மபுத்ரா நதிப் படுகையில் இது அமைந்துள்ளது. உலகின் ஒற்றைக்கொம்பு காண்டாமிருகங்களில் மூன்றில் இரண்டு பங்கு இங்குள்ளன. இவை தவிர யானைகள், காட்டெருமைகள், மான்கள் மற்றும் அரியவகைப் பறவையினங்களையும் காசிரங்காவில் காணமுடியும்.
பிரித்தானிய இந்தியாவின் ஆளுநராக இருந்த கர்சன் பிரபுவின் மனைவி மேரி விக்டோரியா 1904ஆம் ஆண்டில் தற்போதைய காசிரங்கா பகுதிக்கு வந்தார். அரியவகை விலங்குகளைப் பார்த்து வியந்த அவர், தனது கணவர் கர்சன் பிரபுவிடம் அந்த அரியவகை விலங்குகளைப் பாதுகாக்க உடனடியாக நடவடிக்கை மேற்கொள்ள வேண்டுமெனக் கேட்டுக்கொண்டார். அதனைத் தொடர்ந்து 1905ஆம் ஆண்டில் காசிரங்கா காட்டுப்பகுதி பாதுகாக்கப்பட்ட வனப்பகுதியாக அறிவிக்கப்பட்டது. On 1 June 1905, the Kaziranga Proposed Reserve Forest was created with an area of 232 km (90 sq mi). சுமார் 430சதுர கி.மீ பரப்பளவு கொண்ட இந்த காட்டுப்பகுதி 1974ஆம் ஆண்டில் தேசியப் பூங்காவாக மாற்றப்பட்டது. 1985ஆம் ஆண்டில் இதனை உலக பண்பாட்டுச் சின்னமாக யுனெஸ்கோ அங்கீகாரம் செய்தது. 2005ஆம் ஆண்டில் நடந்த காசிரங்கா தேசியப்பூங்காவின் நூற்றாண்டு விழாவில் கர்சன் பிரபுவின் குடும்பத்தினர் அழைக்கப்பட்டு சிறப்பிக்கப்பட்டனர்.
மிகப்பெரிய பரப்பளவில் இருக்கும் மாவட்டம் என்றாலும், ஒற்றைக் கொம்புக் காண்டாமிருகங்களைக் காணமுடிகிற அற்புத சரணாலயம் தவிர்த்து இந்த ஊரில் பெரிய அளவில் குடியிருப்புகளோ, கடைகண்ணிகளோ கிடையாது.
உலகளாவிய இயற்கை ஆர்வலர்களைக் கவரும் சுற்றுலாத்தலம் என்பதால் பல்வேறு தரங்களில் நிறைய தங்கும் விடுதிகள் இருக்கின்றன. சுற்றுலாக் காலத்தில் அறுநூறு முதல் ஆயிரத்து ஐந்நூறு வரை வாங்கிக் கொண்டு காட்டேஜ் என்கிற பெயரில் வெறும் கட்டில் மெத்தை போர்வையும் இணைந்த குளியலறையும் மட்டும் கொண்ட அறையை வாடகைக்கு விடுகிறார்கள். பொதுவாக அறைகளில் சுழல்விசிறியோ தொலைக்காட்சியோ இருப்பதில்லை.
1985ஆம் ஆண்டு இந்த பூங்கா உலக பாரம்பரிய சின்னமாக அறிவிக்கப்பட்டது.
அக்டோபர் மாதம் முதல் மார்ச் மாதம் வரையில் காண்டாமிருகங்கள் அடர்ந்த உள்வனங்களில் இருந்து ஓரளவு வெளிப்பக்கமாக வரும். அந்தச் சமயத்தில் தான் சுற்றுலாவும் சூடுபிடிக்கிறது. அதோடு மழைக்காலமும் இங்கே அந்தச் சமயத்தில் முடிந்து விடுவதால், வனத்தினுள் போவதற்கான பாதைகள் சேறு சகதி என்று வழுக்கல் இல்லாமல் இருக்கும்.
கோலாகாட்

கோலாகாட், இந்திய மாநிலமான அசாமின் கோலாகாட் மாவட்டத்தில் உள்ளது.
கோலாகாட் நகரம் கோலாகாட் சட்டமன்றத் தொகுதிக்கும்,, கலியாபர் மக்களவைத் தொகுதிக்கும் உட்பட்டது..
அசாமின் சுற்றுலா மையங்கள்

அசாம் இந்தியாவின் 7 வடகிழக்கு மாநிலங்களில் ஒன்றாக உள்ளது. இது செந்நிற ஆறுகளையும், நீல நிற மலைகளையும் கொண்டது. இங்கு, காசிரங்கா தேசியப் பூங்கா, மானசு தேசியப் பூங்கா, கரம்பாணி வனவிலங்கு சரணாலயம், காமாக்யா கோவில், போபிதோரா காட்டுயிர்ப் பகுதி, நாமெரி தேசியப் பூங்கா மற்றும் திப்ரு-ஷேய்க்ஹோவா தேசியப்பூங்கா ஆகியவை முக்கியமான சுற்றுலாத்தலங்கள் ஆகும். மேலும், இந்தியாவில் மிக அடத்தியான காடுகள் அசாமில் உள்ளன.
அசாம் சுற்றுலா இணையதளம் அசாம் சுற்றுலா தளம்
நகாமோ மாவட்டம்

நகாமோ மாவட்டம் இந்திய மாநிலமான அசாமில் உள்ளது. இது அசாமில் அதிக மக்கள் தொகையைக் கொண்ட மாவட்டம் ஆகும். இதன் தலைமையகம் நகோன்வில் உள்ளது. இந்த மாவட்டம் 3831 சதுர கிலோமீட்டர் பரப்பளவில் அமைந்துள்ளது. காசிரங்கா தேசியப் பூங்காவின் சில பகுதிகள், இந்த மாவட்டத்தின் வரையறைக்குள் வருகின்றன.
இங்கு நெல் பயிரிடுகின்றனர். உழவுத் தொழிலே முதன்மையானது. இங்கு நெசவு ஆலைகளும், தேயிலை, சணல் தொழிற்சாலைகளும் உள்ளன.
2011-ஆம் ஆண்டு மக்கள் தொகைக் கணக்கெடுப்பின் போது, 2,826,006 மக்கள் வாழ்கின்றனர். சதுர கிலோமீட்டருக்குள் 711 பேர் வசிக்கின்றனர். பால் விகிதத்தில், ஆயிரம் ஆண்களுக்கு ஈடாக 962 பெண்கள் உள்ளனர். இங்கு வசிக்கும் மக்களில் 74% பேர் கல்வியறிவு பெற்றுள்ளனர். இங்கு முஸ்லீம்கள் பெரும்பான்மையினராக வாழ்கின்றனர். குறிப்பிடத்தக்க அளவில் இந்துக்களும் வாழ்கின்றனர்.
இங்கு அசாமிய மொழி, வங்காளம், இந்தி, போடோ, கர்பி, திமாசா, மணிப்பூரி ஆகிய மொழிகளைப் பேசும் மக்கள் வாழ்கின்றனர். அசாமிய மொழியை பொது மொழியாகப் பயன்படுத்துகின்றனர்.
26°21′00″N 92°40′00″E﻿ / ﻿26.3500°N 92.6667°E﻿ / 26.3500; 92.6667
மோரா தன்சிரி ஆறு

மோரா தன்சிரி (Mora Dhansiri River) என்பது இந்தியாவின் அசாம் மாநிலத்தில் கோலாகாட் மாவட்டத்தின் முக்கிய நதியான தன்சிரி ஆற்றின் துணை ஆறாகும். இது நாகாலாந்தின் லைசாங் சிகரத்திலிருந்து தோன்றி காசிரங்கா தேசியப் பூங்கா வழியாகப் பாய்கிறது. சுமார் 352 கிலோமீட்டர்கள் (219 mi) தூரம் தெற்கிலிருந்து வடக்கே பாய்ந்து பிரம்மபுத்திரா ஆற்றுடன் இதன் தென் கரையில் சேருகிறது. இதன் மொத்த நீர்ப்பிடிப்பு பகுதி 1,220 சதுர கிலோமீட்டர்கள் (470 sq mi) ஆகும்.
வெண்டொண்டைப் புதர்ச்சிட்டு

வெண்தொண்டை புதர்சிட்டு (White-throated bush chat)(சாக்சிகோலா இன்சிக்னிசு), கோட்சன்சு புதர்சிட்டு என்றும் அழைக்கப்படுகிறது. இது சாக்சிகோலா பேரினத்தைச் சேர்ந்த ஒரு பழைய உலக ஈபிடிப்பான் பறவையாகும். இது பறவைகளின் பன்னாட்டு அமைப்பு மூலம் பன்னாட்டு இயற்கைப் பாதுகாப்புச் சங்கத்தின் செம்பட்டியலில் அழிவாய்ப்பு இனமாகப் பட்டியலிடப்பட்டுள்ளது . 2001ஆம் ஆண்டில், உலகளாவிய இதன் எண்ணிக்கை 3,500 முதல் 15,000 என மதிப்பிடப்பட்டுள்ளது. இதன் குளிர்கால வாழிடப் பகுதியான புல்வெளிகளின் விரைவான இழப்பது முக்கிய அச்சுறுத்தலாக உள்ளது. நேபாளம் மற்றும் இந்திய தெராய் மற்றும் தூராய் குளிர்கால வாழிடமாகும். இந்த பகுதியில், ஜிம் கார்பெட் தேசியப் பூங்கா, சுக்லபந்தா, சித்வான் தேசிய பூங்கா, காசிரங்கா தேசியப் பூங்கா மற்றும் மனாசு தேசிய பூங்கா மற்றும் லும்பினி கிரேன் சரணாலயத்தில் இந்தச் சிற்றினம் பதிவு செய்யப்பட்டுள்ளது. இது ஈரமான மற்றும் உலர்ந்த புல்வெளிகள், நாணல்கள் மற்றும் ஆற்றுப்படுகைகளை விரும்புகிறது. கரும்பு வயல்களிலும் காணப்படுகிறது. வசந்த காலத்திலும் கோடைக்காலத்திலும், இது அல்பைன் அல்லது துணை-அல்பைன் புல்வெளிகளில் இனப்பெருக்கம் செய்கிறது. மங்கோலியாவின் மலைகள் மற்றும் உருசியாவின் அருகிலுள்ள பகுதிகளையும் பயன்படுத்துகிறது.
சுக்லபந்தா தேசியப் பூங்காவில் மேற்கொள்ளப்பட்ட ஆய்வின் போது, சனவரி 2005-ல் மொத்தம் 19 வெண்தொண்டை புதர்சிட்டுகள் பதிவு செய்யப்பட்டன. ஆனால் ஓராண்டு கழித்து இவற்றில் 8 ஆண்கள் மட்டுமே காணப்பட்டன.
காசிரங்கா யானைத் திருவிழா

காசிரங்கா யானைத் திருவிழா (Kaziranga Elephant Festival) என்பது ஆசிய யானைகளைப் பாதுகாக்கவும் அவற்றின் நலம் காக்கவும் ஒவ்வோர் ஆண்டும் அசாம் மாநிலத்திலுள்ள காசிரங்கா தேசியப் பூங்காவில் நடத்தப்படுகின்ற திருவிழாவாகும். அசாம் மாநில வனத்துறையும் சுற்றுலாத்துறையும் இணைந்து இத்திருவிழாவை நடத்துகின்றன. நாளுக்கு நாள் பெருகி வரும் மனிதர் மற்றும் யானைகள் இடையிலான சச்சரவுகளுக்கு தீர்வுகாண முற்படுவது இவ்விழா கொண்டாடுவதன் முக்கிய நோக்கமாகும். தலை முதல் பாதம்வரை அலங்கரிக்கப்பட்ட நூற்றுக்கணக்கான ஆசிய யானைகள் இவ்விழாவில் பங்கேற்கின்றன. அணிவகுப்பு , ஓட்டப்பந்தயம், கால்பந்து, நடனம் என பல்வேறு வகையான போட்டிகளில் அவை பங்கேற்று பார்வையாளர்களை பரவசப்படுத்துகின்றன.
காசிரங்கா மக்களவைத் தொகுதி

காசிரங்கா மக்களவை தொகுதி (Kaziranga Lok Sabha constituency) என்பது இந்தியாவின் வடகிழக்கு மாநிலமான அசாமில் உள்ள 14 மக்களவைத் தொகுதிகளில் ஒன்றாகும்.
காசிரங்கா மக்களவைத் தொகுதி பின்வரும் சட்டமன்றப் பிரிவுகளைக் கொண்டுள்ளது.
26°09′N 92°38′E﻿ / ﻿26.15°N 92.63°E﻿ / 26.15; 92.63
Rhino poaching in Assam

Rhino poaching in Assam is the illegal act of slaughtering rhinoceros in the region of Assam, India. Poaching of rhinos is one of the major environmental issues in India which continues in the region of Kaziranga National Park, Manas National Park, and some other grasslands of Assam. Indian rhinos inhabited most of the floodplain of the Indogangetic and Brahmaputra riverine tracts and the neighboring foothills.
Sport hunting became common in the late 1800s and early 1900s. Indian rhinos were hunted relentlessly and persistently. Reports from the middle of the 19th century claim that some military officers in Assam individually shot more than 200 rhinos. By 1908, the population in Kaziranga had decreased to around 12 individuals. In the early 1900s, the species had declined to near extinction.
Poaching for rhinoceros horn became the single most important reason for the decline of the Indian rhino after conservation measures were put in place from the beginning of the 20th century, when legal hunting ended. From 1980 to 1993, 692 rhinos were poached in India. In India's Laokhowa Wildlife Sanctuary 41 rhinos were killed in 1983, virtually the entire population of the sanctuary. By the mid-1990s, poaching had rendered the species extinct there.
Five methods of killing rhinos have been recorded:
Illegal rhino horn trade has been the main problem facing managers of the rhino-protected areas of Assam. According to research by Traffic (conservation programme) and World Wide Fund for Nature, some Vietnamese buyers believe horn to be a cure for cancer when ground to a fine powder. According to a survey conducted by World Wide Fund for Nature in South Africa, it is kept by wealthy people in Vietnam as a "peace of mind" cure.
In 1993, rhino horn was removed from the official lists of Traditional Chinese Medicine. It is now only sold in Vietnam following an unsubstantiated rumour that horn cured a high-ranking official in Vietnam of cancer.
The following table shows the numbers of poached rhino in Assam since 1962:
The forest department of Assam took a proposal of dehorning rhinoceres to save it from poachers in February 2014. The Government of Assam also called for public opinion by a committee headed by the Principal Chief Conservator of Forest (Wildlife) could take a decision. Many environmentalists and NGO's opposed the proposal. The proposal was unsuccessful.
Grassy Lake Wildlife Management Area

Grassy Lake Wildlife Management Area, also referred to as Grassy Lake WMA, is a 12,983 acres (5,254 ha) protected area located in northern Avoyelles Parish, Louisiana, with limited land access and water access from the Red River.
Grassy Lake WMA is located east of Bordelonville, Louisiana. Lake Ophelia National Wildlife Refuge is to the northwest, and the Red River borders the east side with the Richard K. Yancey Wildlife Management Area (Red River/Three Rivers WMA) on the west bank of the river.
The only main road access is from LA 451, that crosses LA 1 at Moreauville, circles Pomme de Terre Wildlife Management Area (that is west of the southern portion of Grassy Lake WMA), and re-enters LA 1 at a junction with LA-114 west of Hamburg. The main road access from LA 451 crosses the levee at the Bayou des Glaises flood control structure (floodgate crossing), following Bayou Natchitoches road across the northern portion of the WMA, and ends at Smith Bay on the east side at the Red River. Access can also be made from LA 451, at the Monroe Fabre Crossing, and following Bayou Des Sot road. This road intersects Highline road that follows the banks of the Red River north to Smith Bay and connects to the Bayou Natchitoches road.
Grassy Lake WMA is flat and poorly drained area of land situated in the Red River alluvial floodplain of the Red River Valley. The area is at the bottom of the Red River Alluvial Aquifer and Upland Terrace Aquifer, where it meets the Mississippi River Alluvial Aquifer at the southern end of the Mississippi Alluvial Plain around the junction with the northern point of the Mississippi River Delta. The ground water is hard to very hard requiring treatment for potability.
The WMA has four main water bodies, Smith Bay, Grassy Lake, Lake Chenier, and Red River Bay. Bayou Natchitoches traverses the area that supports an over-cover of bottomland hardwood such as willow, cypress, bitter pecan, swampprivet, water elm, overcup oak, cottonwood, sycamore, honey locust, and hackberry. The understory vegetation is typical of the poorly drained land and includes buttonbush, deciduous holly, smilax, dewberry, rattan, peppervine, as well as annual grasses and sedges.
Grassy Lake WMA has swamp rabbits, deer, squirrels, wild turkey, woodcock, waterfowl, largemouth bass, crappie, bream, and alligators
The WMA was closed during the March 2018 flooding that included the closing of fourteen roads in the Richard K. Yancey Wildlife Management Area in Concordia Parish, and reopened in March.
Spanish Banks

Spanish Banks are a series of beaches in the city of Vancouver, British Columbia, Canada, located along the shores of English Bay in the West Point Grey neighbourhood. Spanish Banks is located between Locarno Beach to the east and the grounds of the University of British Columbia to the west.
Although the first European explorers in the Strait of Georgia were the Spaniards Juan Carrasco and José María Narváez, who sighted Point Grey in 1791, the Spanish Banks were named in commemoration of the meeting of the English under George Vancouver and the Spanish under Galiano and Valdés in June 1792. While Vancouver's maps do not show the bank, Galiano's charts of 1792 and 1795 do. The Hudson's Bay Company came to call the area Spanish Banks for these reasons. The name was bestowed upon them by Captain Richards of HMS Plumper during his survey of Burrard Inlet in 1859.
In the late 1920s, Spanish Banks was originally proposed to be the site of Vancouver International Airport (YVR), but was deemed too expensive (as that would require land reclamation), as well as noise pollution (due to the close proximity to downtown Vancouver). Instead, in 1931, the airport was then built on Sea Island where it is located today.
Although technically just one bank, the Spanish Banks beaches are divided into three sections: Spanish Bank East, Spanish Bank Extension, and Spanish Bank West. These beaches are backed by grassy fields, which make them popular for walks, family gatherings, picnics, soccer and volleyball games. There is a separated bike path next to a walking path that runs parallel to the water. Metered parking was considered as other nearby beaches in Vancouver, such as Kitsilano Beach, are metered, but the decisions was postponed by the Vancouver Park Board in March 2018.
Spanish Banks is best known for its low tide flats, which are most prominent at Spanish Bank West. While swimming is possible at Spanish Bank East, skimboarding and kitesurfing are more popular activities at Spanish Bank West.
Spanish Bank East is situated west of Tolmie Street on Northwest Marine Drive. The beach is equipped with thirty sand volleyball courts that operate on a first-come, first-served basis. There are lifeguards on site (from Victoria Day to Labour Day), and a concession stand. A popular activity on Spanish Banks East is skimboarding in the many shallow pools and waves.
Spanish Bank West is located west of Spanish Bank East on Northwest Marine Drive. Like Spanish Bank East, this beach has eight volleyball courts, life guards on site in summer and a concession stand. However, this beach is designated as a quiet beach so no amplified music is permitted.
Spanish Bank Extension is to the west of Spanish Bank West and is the westernmost part of Spanish Banks before the shoreline becomes much narrower and rocky as it heads towards Acadia Beach. There are lifeguards on site in summer, but there are no concession stands or volleyball courts as there is little sand. Most of Spanish Banks Extension is a designated dogs off-leash area.
49°16′37″N 123°12′58″W﻿ / ﻿49.277°N 123.216°W﻿ / 49.277; -123.216
Garampani Wildlife Sanctuary

Garampani Wildlife Sanctuary is a 6.05-square-kilometre (2.34 sq mi) wildlife sanctuary located in Karbi Anglong district, Assam, India. It was notified as a Wildlife Sanctuary in 1952 vide notification No, FR.199/52 dated 10/07/52.
It is 25 km (16 mi) from Golaghat. The nearest Airport is Dimapur which is 55 km away, and Jorhat Airport is 85 km away. The road distances from nearest towns: 35 km from Golaghat, 92 km from Diphu, 330 km from Guwahati and 45 km from Kaziranga.
It is one of the oldest sanctuaries containing hot water spring and waterfalls, and has a rich biodiversity. It is surrounded by Nambor Sanctuary having 51 rare species of orchid. Many rare birds can be seen here. It is home to hoolock gibbons and golden langurs.
The climate is tropical and the vegetation is mostly semi-evergreen and tropical.
Baile Átha Troim

Is baile é Baile Átha Troim (Béarla: Trim) atá suite i gContae na Mí, Poblacht na hÉireann. Tá sé in aice leis an Abhainn na Bóinne agus tá 9,194 duine ina gcónaí ansin. Níl Gaeltacht Ráth Chairn ach 5 mhíle as Baile Átha Troim.
Bhí na coraí ar an mBóinn críochnaithe go luath sa 13ú haois, agus bhíothas in ann móta a líonadh le huisce, agus casadh Abhainn na Lobhar isteach i gcainéal feadh an mballa cosanta o dheas. Tógadh geata nua d’fhonn an bhealaigh aneas chun an caisleán a chosaint. Dearadh neamhghnách a bhí ar theacht an gheata sin. Bhí túr sorcorach amháin ann agus barbacán- tultur cosanta agus droichead.
Thug córas casta ardaithe droichid, geataí, agus gaistí din an –smacht don gharastún ar na daoine a bhí ag dul isteach sa chaisleán. Léiríonn leagan amach na bpoll lámhaigh eolas na dtógálaithe ar riachtanais na mboghdóirí cosanta.
Faoi lár na 13ú haoise bhí dearagh geataí caisleán forbartha tuilleadh agus bhí glacadh coitianta leis an ngeata agus dhá thúr a raibh pasáiste eatarthu mar ghnáthdhearadh.
Is club é Cumann Lúthchleas Gael atá lonnaithe i mBaile Átha Troim i gContae na Mí, Éire. Tá an dá chlub i measc na foirne peile agus iománaíochta. Comórtas sé i gcomórtais CLG na Mí. Is eoltar Baile Átha Troim an baile iománaíochta i gContae na Mí agus bhí Craobhchomórtais Iomána Sinsearacha na Mí ar siúl ann gach bliain go dtí go ndearnadh athfhorbairt a chuid saoráidí i gceist, aistríodh é go Páirc Tailteann.
Críochnaigh Baile Átha Troim ag bun Ghrúpa A, le 3 phointe ó 5 cluichí agus difríocht phointe -30, an líon is ísle d'aon fhoireann sa bhliain. Ba é buaic amháin Bhaile Átha Troim ná buaic 1-15 go 1-10 ar Ghaelscoileanna Blackhall an 7 Lúnasa 2011. Bhí an chéad imréitigh ag Troim i gcoinne Nobber an 20 Lúnasa, bhuail Baile Átha Troim 3-8 go 1-16.
Ar an 9 Meán Fómhair 2011, bhuail Baile Átha Troim 1-11 go 2-9 ag Duleek / Bellewstown i mBairc Tailteann ina dara drámaíocht relegation agus relegated chuig an gCraobhchomórtas Peile Idirmheánach. Cuireadh Baile Átha Troim chun cinn chuig peile Leibhéal Sinsearach i 1949 agus chríochnaigh an relegation 62-bliana ag an leibhéal Sinsearach, an dara litir is faide i ndiaidh Skryne a bhí sa Chraobhchomórtas Peile Sinsearach ó 1938.
• Craobhchomórtas Iomána Sinsearach na Mí: 26
• 1915 (Capt Maurice Power), 1916 (Capt Maurice Power), 1919 (Capt Maurice Power), 1920, 1921 (Maurice Power ar scor), 1935, 1940, 1941, 1942, 1949, 1950, 1952, 1955, 1956, 1957 , 1959, 1960, 1987, 1988, 1989, 1992, 1994, 1995, 1998, 2000, 2001
• Craobh Peile Sinsearach na Mí: 1
• 1962
• Craobh Iománaíochta Meánmhéide na Mí: 1
• 1973
• Craobhchomórtas Iomána Sóisearach na Mí: 5
• 1918, 1919, 1985, 1986, 2000
• Craobh Peile Idirmheánach na Mí: 1
• 1949
• Craobh Peile Sóisearach na Mí: 2
• 1934, 1940
• Craobhchomórtais Iomána Sóisearach na Mí: 1
• 1987
• Craobh Peile Junior Junior B: 4
• 1978, 1991, 1998, 2010
• Corn Feis: 2
• 1976, 1961
Tá Baile Átha Troim nasctha le Étrépagny sa Fhrainc ó 1989.
An Bhóinn

Is abhainn i gCúige Laighean, Éire, í an Bhóinn. Tá sí thart ar 112 km (70 míle) ar fhad óna foinse ag Tobar na Tríonóide, in aice le Cairbre, Contae Chill Dara. Trasnaíonn sí Contae na Mí agus tagann sí ar Mhuir Éireann ag Droichead Átha.
Tá Droichead na Bóinne, cuid den mótarbhealach M1, suite 3 km siar ó Dhroichead Átha. Is é an droichead cáblach is faide in Éirinn é; tá sé suite don chuid is mó i gContae na Mí, ach tá roinnt de i gContae Lú chomh maith.
Tá tábhacht stairiúil, seandálaíochta, agus mhiotaseolaíochta ag baint leis an mBóinn. Luíonn an abhainn in aice le Caisleán Bhaile Átha Troim, Teamhair na Rí, an Uaimh, Cnoc Shláine, An Mhainistir Mhór, agus cathair mheánaoiseach Dhroichead Átha. Is féidir teacht ar shéadchomharthaí stairiúla agus seandálaíochta eile i nGleann na Bóinne freisin, mar shampla Ceanannas, crosa Ceilteacha agus caisleáin. Tharla Cath na Bóinne ar bhruach na Bóinne in aice le Droichead Átha sa bhliain 1690.
Cath Chnoc Dhongan

Tharla Cath Chnoc Dungan i gContae na Mí, in oirthear na hÉireann an 8 Lúnasa 1647. Coimhlint ghéar a bhí ann idir arm na Comhdhála Éireannaí agus Parlaimint Shasana le linn Chogadh na hAon Bhliana Déag.
D'idircheapadh arm na nÉireannach ar mháirseáil i dtreo Bhaile Átha Cliath agus scriosadh é. Cé gur ócáid é nach bhfuil mórán eolais air, fiú in Éirinn, bhí an cath an-fhuilteach (le breis agus 3000 marbh) agus bhí iarmhairtí polaitiúla tábhachtacha aige.
Scrios bua bParlaiminteoirí Arm na Comhdhála i gCúige Laighean agus chuir sé le titim chúis na Comhdhála agus concas na hÉireann ag Arm na bParlaiminteoirí sa bhliain 1649.
Faoi 1647, bhí Comhdháil Chaitliceach na hÉireann ag rialú na hÉireann go léir ach amháin iamhchríocha na bParlaiminteoirí timpeall Bhaile Átha Cliath agus Chorcaí agus lonnaíocht iargúlta Albanach i gCúige Uladh. An bhliain roimhe sin, dhiúltaigh siad conradh le Ríogaithe Sasanacha, ina ionad sin bhí siad i bhfabhar deireadh a chur leis na fórsaí Briotanacha a bhí fágtha in Éirinn.
I mí Lúnasa, bhí arm Laighean na Comhdhála faoi Thomas Preston ag iarraidh Baile Átha Cliath a bhaint ó garastún Parlaiminte Shasana faoi Michael Jones, nuair a d'idircheap na Maolchinn é agus bhí iallach orthu cath a thabhairt. Cheana féin, mháirseáil Jones 32 míle go Baile Átha Troim chun an garastún Parlaiminte ag Caisleán Bhaile Átha Troim a fhuaiscilt. Rinne Preston, a bhí ag leanúint gluaiseachtaí Jones, iarracht máirseáil ar Bhaile Átha Cliath sular fhill arm Jones, ach níor chlúdaigh sé ach 12 mhíle sular gabhadh é ag Cnoc Dungan, áit a raibh ar fhórsaí na Comhdhála cath a chur in eagar.
Troideadh an cath dhá mhíle ó dheas ó shráidbhaile Chnoc an Línsigh.
Cluain Ioraird

Sráidbhaile atá suite i gContae na Mí, Poblacht na hÉireann í Cluain Ioraird, nó Clonard as Béarla. Tá an sráidbhaile seo suite ar phríomhbhóthair N4 in aice le Cionn Átha Gad na hIarmhí. Tá suas le 100 duine ina gcónaí sa sráidbhaile.
Caisleán Dhún Uabhair

Túrtheach agus Séadchomhartha Náisiúnta i gContae na Mí, Éire is ea Caisleán Dhún Uabhair.
Tá Caisleán Dhún Uabhair suite ar bhruach thuaidh na Bóinne, ó dheas den R161, díreach thuas an abhainn mar a mbuaileann sé leis an Abhainn Dubh.
I 1429 bhronn Anraí VI, Rí Shasana agus Tiarna na hÉireann, in iarracht an Pháil a chosaint, deich bpunt ar aon duine dá chuid géillsineach a thóg túr beag cosanta (20 × 16 × 40 troigh) ar imeall na Páile roimh 1439. Glactar leis go bhfuil an túrtheach ag Dún Uabhair ar cheann de na caisleáin seo, a thóg an dream áitiúil cumhachtach, Clann Mhic Eochagáin. Sa bhliain 1650, le linn choncas Chromail ar Éirinn, ghabh fórsaí faoi Sir John Reynolds an caisleán agus maraíodh breis is 40 ball de theaghlach Mhic Eochagáin.
De réir na Suirbhéireachta Sibhialta (1654–56) bhí 220 acra (89 heicteár) ag Garrat Lench de “Donowre” i 1640, agus ar an maoin bhí “a Castle and Orchard, a weare and some cottages.”
Tá trí stór ag an gcaisleán, agus tá sé 7.3 × 6.3 m ag an mbonn, agus tá sé 12 m (39 tr) ar airde, le túr cruinn starrach ag an gcúinne ina bhfuil staighre bíseach. Tá díon boghtach ar an urlár íochtarach agus losáin agus teallach ar na hurláir uachtaracha. Tacaíodh leis na síleálacha ar choirbéil. Ar cheann de chosaintí an Chaisleáin tá poll an uafáis suite ag leibhéal an dín os cionn an dorais isteach. Tá cinn snoite rí agus easpaig os cionn an dorais freisin.
Geata na gCaorach

Geata cathrach agus Séadchomhartha Náisiúnta i mBaile Átha Troim, Éire is ea Geata na gCaorach.
Is é Geata an Chaora an t-aon gheata amháin de chúig cinn a thug rochtain ar Bhaile Átha Troim tráth. Tógadh balla an bhaile agus a gheataí sa 13ú nó 14ú haois. B’fhéidir gur ainmníodh Geata na gCaorach amhlaidh mar gur gearradh dola anseo as caoirigh a thabhairt isteach lena ndíol ar an margadh: i 1290, gearradh pingin amháin in aghaidh gach deich gcinn de chaoirigh mar cháin mhúrchúraim agus pábhála, agus laghdaíodh é go feoirling i 1308. D'fhéadfadh an t-ainm Béarla Sheep Gate teacht freisin ón bhrí ársa leis an bhfocal Béarla cheap, rud a chiallaíonn “margadh”. Níl an t-ainm seo taifeadta roimh an 19ú haois; d'fhéadfadh gur tugadh Porch Gate air ón fhocal Fraincise porte ("doras"), a d'fhéadfadh a ainm a thabhairt freisin do na Porch Fields atá suite lasmuigh de bhallaí na cathrach. Cuireadh glas ar an geata idir 9 in agus 4 rn.
Ba é an geata bealach isteach oirdheisceart an bhaile, agus tá sé suite díreach lastuaidh den Bhóinn. Maireann Geata na gCaorach mar bhealach áirse cloiche.
Ailtireacht naimhdeach

Is straitéis sa dearadh uirbeach í an ailtireacht naimhdeach ina n-úsáidtear gnéithe den timpeallacht thógtha chun iompar an phobail a rialú nó a shrianadh ar bhealach éigin. Is minic a chuirtear an ailtireacht naimhdeach i bhfeidhm in aghaidh daoine a bhaineann úsáid as spásanna poiblí go rialta, mar shampla an t-aos óg, na boicht, agus daoine gan dídean, trí srian a chur ar na rudaí is féidir leo a dhéanamh go poiblí.
Mar shampla, i gcathracha éagsúla, leabaítear stodaí i ndromchlaí cothroma (binsí, céimeanna, srl.) sa chaoi nach bhféadfaidh daoine gan dídean suí síos orthu nó codladh a dhéanamh orthu. Tá go leor samplaí eile ann; ina measc, leaca fuinneoige atá claonta ionas nach féidir suí síos orthu; tacaí uillinne ar bhinsí chun cosc a chur ar luí orthu; spréirí uisce a chur i bhfeidhm ó am go ham; agus boscaí bruscair poiblí a bhfuil béal an-bheag orthu sa chaoi nach féidir bruscar toirtiúil a chur iontu. Úsáidtear ailtireacht naimhdeach freisin chun stop a chur le clárscátáil, rothaíocht BMX, scátáil inlíne, caitheamh bruscair, máinneáil, mún poiblí, agus treaspás.
Mary Bailey

Rugadh Mary Bailey i Caisleán Ros Mór i gContae Mhuineacháin. Is iníon í don 3ú Barún de Rhois Mhór agus Rugadh i ar an 1ú la de mí na Nollag 1890. Is bhean an-cailiúil í ar thaobh bean ag eitilt mar is í an chéad bean a fuair ceadúnas píolóta. Rinne sí a lán turasacha iontacha ach an turas ba cailiúila a rinne sí ná rinne sí turas ciorcógach ó
Anseo is féidir linn níos mó a fhoghlaim faoina hóige agus mar sin de.
Seans go raibh an bhean pósta, nó go bhfuil sí fós. Seans freisin go raibh leanaí aici. Scríobh faoi sin.
B’fhéidir go raibh tréimhse eile ann ina ndearna an bhean go leor rudaí tábhachtacha nó ina raibh taithí acu uirthi.
Cúiseanna a bhfuil clú uirthi; tábhacht nó tionchar ag baint léi.
Nuair atá sé sin indéanta, scríobhaimid faoin bhean, cén chuma a bhí ar dheireadh a saoil agus cén dóigh a bhfuair sí bás. B’fhéidir go raibh sí tinn nó go bhfuair sí bás le seanaois.
Cad eile atá againn den bhean seo? Ar fhág sí leabhair nó saothar eile, an féidir linn fós cuairt a thabhairt ar áiteanna ina raibh sí ina saol agus rianta fágtha? Rud éigin mar sin.
Meath County Council

Meath County Council (Irish: Comhairle Chontae na Mí) is the local authority of County Meath, Ireland. As a county council, it is governed by the Local Government Act 2001. The council is responsible for housing and community, roads and transportation, urban planning and development, amenity and culture, and environment. The council has 40 elected members. Elections are held every five years and are by single transferable vote. The head of the council has the title of Cathaoirleach (chairperson). The county administration is headed by a chief executive, Kieran Kehoe. The county town is Navan.
Meath County Council commissioned a purpose-built headquarters at Railway Street in Navan in the early 20th century. It then moved to more modern facilities at the new County Hall on the Dublin Road in Navan in 2017.
Meath County Council has three representatives on the Eastern and Midland Regional Assembly who are part of the Eastern Strategic Planning Area Committee.
Members of Meath County Council are elected for a five-year term of office on the electoral system of proportional representation by means of the single transferable vote (PR-STV) from multi-member local electoral areas (LEAs).
County Meath is divided into LEAs, defined by electoral divisions, and into municipal districts which exercise powers of the council locally.
The following were elected at the 2024 Meath County Council election.
This list reflects the order in which councillors were elected on 7 June 2024.
Trim Cathedral

The Cathedral Church of St Patrick, Trim is a cathedral of the Church of Ireland in Trim, County Meath, Ireland. Previously the cathedral of the Diocese of Meath, it is now one of two cathedrals in the United Dioceses of Meath and Kildare which is part of the ecclesiastical province of Dublin.
The tower is a remnant of the medieval parish Church of Trim.
Walter de Brugge, an English-born judge, was appointed vicar of St. Patrick's in 1381. Robert Dyke, a very senior Crown official and future Lord Treasurer of Ireland, became vicar in 1435. Philip Norris, the notably controversial and outspoken Dean of St Patrick's Cathedral, Dublin, was vicar here in the 1440s and 1450s.
Bishops have been enthroned here since 1536 but it was not raised to Cathedral status until 1955.
The tower clock commemorates Dean Butler, the historian of Trim. Stained glass in the West window was the first-ever stained glass designed by Edward Burne-Jones. In 1992 the cathedral was re-roofed and beams renewed in the gallery.