Zairil Khir Johari

Zairil Khir Johari (lahir 17 Oktober 1982) merupakan ahli politik Malaysia yang pernah berkhidmat sebagai Ahli Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri Pulau Pinang (EXCO) dalam pentadbiran negeri Pakatan Harapan (PH) di bawah Ketua Menteri, Chow Kon Yeow dan Ahli Dewan Undangan Negeri Pulau Pinang (ADUN) bagi Tanjong Bunga sejak Mei 2018. Beliau berkhidmat sebagai Ahli Parlimen (AP) untuk Bukit Bendera dari Mei 2013 hingga Mei 2018. Beliau adalah ahli Parti Tindakan Demokratik, sebuah parti komponen gabungan PH. Di DAP, beliau berkhidmat sebagai Penolong Setiausaha Publisiti Kebangsaan dari September 2013 hingga Mac 2022, Naib Pengerusi Negeri Pulau Pinang sejak Disember 2013 dan Jurucakap Parlimen Pendidikan, Sains dan Teknologi. Beliau adalah anak kepada Khir Johari, bekas menteri persekutuan dan ahli politik terkemuka dari Barisan Nasional (BN) dan Perikatan.
Zairil menghadiri Universiti Multimedia di Cyberjaya, menamatkan pengajian dengan ijazah sarjana muda dalam Kejuruteraan Sistem Maklumat. Beliau kemudian menerima Ijazah Sarjana Sastera dari Sekolah Pengajian Oriental dan Afrika, Universiti London. Sekembalinya ke Malaysia, beliau memulakan Chocolab, di mana beliau merupakan Ketua Pegawai Eksekutif. Pada penghujung 2010, beliau meninggalkan perniagaan untuk meneruskan politik sepenuh masa.
Pada 2010, Zairil menyertai DAP, parti komponen Pakatan Rakyat (PR) yang menentang kerajaan persekutuan BN dan UMNO. Pilihan itu, memandangkan bapanya seorang ahli politik UMNO terkemuka dan beliau akan menjadi ahli Melayu DAP yang jarang ditemui, menarik perhatian yang ketara. Beliau mendakwa UMNO telah berubah menjadi lebih teruk sejak bapanya seorang ahli politik, dan bahawa "setelah lebih 50 tahun UMNO memerintah, keadaannya sehingga orang dijajah, ditindas oleh rakyat sendiri, kita tidak mempunyai sebarang kebebasan."
Pada 23 Februari 2011, beliau dilantik sebagai Setiausaha Politik kepada Lim Guan Eng, Setiausaha Agung DAP dan Ketua Menteri Pulau Pinang berkuatkuasa serta-merta. Beliau kemudiannya membantu Lim dengan hal-hal politik di peringkat parti dan nasional. Beliau berpangkalan di Sekretariat DAP di Kuala Lumpur.
Pada konvensyen parti negeri Pulau Pinang 2013, Zairil telah dipilih menganggotai Jawatankuasa DAP Negeri Pulau Pinang dan kemudiannya dilantik sebagai naib pengerusi. Dalam konvensyen parti negeri 2015, beliau dipilih semula menjadi jawatankuasa itu, meletakkan ketiga tertinggi daripada lima belas ahli yang dipilih dengan jumlah undi 490 daripada 760 perwakilan, beliau dilantik semula ke jawatan yang sama. Dalam konvensyen parti negeri Pulau Pinang 2018, satu kejutan besar muncul selepas beliau dikalahkan, bagaimanapun, beliau turut serta dalam jawatankuasa itu untuk menyelamatkan jawatan naib pengerusi negerinya. Dalam konvensyen parti negeri 2021, beliau dipilih semula kali ini selepas kekalahannya pada 2018 dan mengekalkan jawatan naib pengerusi negeri.
Pada Kongres Kebangsaan DAP pada Disember 2012, Zairil dipilih menganggotai Jawatankuasa Eksekutif Pusat (CEC) dan dilantik sebagai Penolong Setiausaha Publisiti Kebangsaan. Pilihan raya itu dijalankan semula pada 2013, selepas ralat penjadualan yang menyebabkan beliau dikecualikan. Beliau berjaya sekali lagi untuk kali kedua. Pada November 2017, Zairil sekali lagi dilantik menjadi CEC dan dilantik semula sebagai Penolong Setiausaha Publisiti Kebangsaan. Dalam Kongres Kebangsaan DAP 2013, beliau telah dipilih menjadi jawatankuasa eksekutif pusat dan dilantik sebagai Penolong Setiausaha Publisiti Kebangsaan, beliau telah dipilih semula dan dilantik semula pada Kongres Kebangsaan 2017. Bagaimanapun, dalam Kongres Kebangsaan 2022, beliau tidak dipilih semula ke dalam CEC dan digantikan oleh Hannah Yeoh Tseow Suan sebagai Penolong Setiausaha Publisiti Kebangsaan.
Dari 2012 hingga 2016, Zairil mengetuai Institut Pulau Pinang, sebuah badan pemikir dasar awam kepada Kerajaan Negeri Pulau Pinang. Zairil telah berada di barisan hadapan dalam menyelaraskan sebahagian besar aktiviti utamanya dalam menyebarkan usaha Pulau Pinang di arena nasional dan antarabangsa, dan menyediakan penyelesaian yang realistik untuk rezeki ekonomi dan sosial penduduk di wilayah Pulau Pinang. Di bawah kepimpinan beliau, Institut telah menganjurkan Gabungan ASEAN bagi Tadbir Urus Bersih (ACCG). Persidangan julung kali diadakan pada Jun 2012, menarik peserta dari tujuh negara di seluruh rantau ini.
Pada Mac 2014, Zairil telah dinaikkan pangkat ke jawatan Pengarah Eksekutif dan terus memegang jawatan ini sehingga Disember 2016, apabila beliau berundur untuk mengambil alih tampuk pemerintahan Persatuan Bola Sepak Pulau Pinang. Beliau telah dilantik sebagai Felo Kanan Institut Pulau Pinang.
Dalam pilihan raya umum 2013, Zairil memenangi kerusi parlimen Bukit Bendera dengan mengundi 45,591 undi menewaskan calon Barisan Nasional dengan majoriti 32,778. Beliau juga mendapat satu daripada majoriti tertinggi dalam pilihan raya. Beliau juga merupakan calon termuda memenangi kerusi persekutuan dalam pilihan raya pada usia 30 tahun.
Pada pilihan raya negeri Pulau Pinang 2018, Zairil telah diletakkan untuk bertanding di kerusi Tanjong Bunga tempat beliau berdepan dengan Pengerusi Barisan Nasional Pulau Pinang, Teng Chang Yeow. Dianggap sebagai salah satu kerusi yang lebih mencabar berikutan kontroversi membabitkan bekas ADUN Tanjong Bunga daripada DAP yang telah keluar parti, Zairil terus menewaskan Teng dengan kelebihan 9,343 undi, hampir menggandakan kelebihan pada pilihan raya sebelum ini. Berikutan kekalahannya, Teng mengumumkan persaraannya daripada politik. Zairil tidak dicalonkan untuk bertanding kerusi Bukit Bendera selepas memegang penggal dari 2013 hingga 2018 dan seterusnya dipindahkan ke peringkat negeri Pulau Pinang dari peringkat persekutuan.
Dengan Pakatan Harapan muncul sebagai pemenang dan dipilih semula sebagai kerajaan negeri Pulau Pinang pada pilihan raya negeri Pulau Pinang 2018 serta dipilih sebagai kerajaan persekutuan buat kali pertama dalam pilihan raya umum 2018, ketika itu Ketua Menteri Pulau Pinang, Lim Guan Eng dilantik sebagai Menteri Kewangan yang baharu dan dipindahkan ke peringkat persekutuan oleh Perdana Menteri, Mahathir Mohamad ketika itu, manakala Naib Pengerusi Kebangsaan dan Pengerusi Negeri Pulau Pinang DAP dan ahli EXCO Chow Kon Yeow mengambil alih tampuk sebagai Ketua Menteri Pulau Pinang yang baharu. Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri Pulau Pinang yang baharu telah ditubuhkan dengan Zairil dilantik sebagai ahli Kerja Raya, Utiliti dan Tebatan Banjir. Semasa kajian separuh penggal, Zairil mengambil portfolio baharu dan melepaskan portfolio lama, iaitu Infrastruktur dan Pengangkutan, dengan portfolio tambahan.
Selepas pemilihan semula beliau ke Dewan Undangan Negeri Pulau Pinang pada 2023, Zairil dilantik semula sebagai Exco Kerajaan Negeri Pulau Pinang yang memegang portfolio Infrastruktur, Pengangkutan dan Digital.
Pada Disember 2018, Zairil berkahwin dengan peguam dan aktivis politik, Dyana Sofya Mohd Daud yang juga calon dalam Pilihan raya kecil Teluk Intan 2014. Pada tahun 2020, Zairil membentuk sebuah kumpulan rock bernama Priwayat, di mana beliau adalah pemain piano dan pencipta lagu.
Zairil adalah kolumnis untuk portal berita yang kini tidak lagi berfungsi, The Malaysian Insider, dari 2011 hingga penutupannya pada 2016. Beliau kini menulis secara tetap untuk The Penang Monthly. Pada 2017, beliau menerbitkan buku pertamanya, Finding Malaysia: Making Sense of an Eccentric Nation, koleksi tulisan pilihannya mengenai politik identiti, politik Islam, federalisme dan pendidikan. Finding Malaysia terbukti sebagai salah satu buku terlaris penerbit Gerakbudaya pada tahun 2017.
Zairil juga telah menerbitkan bab buku dalam Secularism, Religion, and Democracy in Southeast Asia oleh Vidhu Verma, Policies and Politics in Malaysian Education: Education Reforms, Nationalism and Neoliberalism oleh Cynthia Joseph, Dialog: Thoughts on Tunku's Timeless Thinking oleh badan pemikir IDEAS, dan Young and Malay: Growing up in Multicultural Malaysia oleh Ooi Kee Beng dan Wan Hamidi Hamid.
Sebagai mengiktiraf sumbangannya kepada profesion kejuruteraan, Zairil telah dianugerahkan Anugerah Felo Kehormat oleh Institusi Jurutera Malaysia (IEM) pada Majlis Makan Malam Tahunan 2023 dan Malam Anugerah ke-64, bersama Timbalan Perdana Menteri Malaysia, Dato' Sri Fadillah Yusof.