Mga Tagalog

Ang mga Tagalog (Baybayin: ᜆᜄᜎᜓ) ay isa sa mga pinakamalaking kauriang panlahi at wika sa Pilipinas at ang may pinakamalawak na paglawig sa bansa. Sila ang nangingibabaw na pangkat sa mga lalawigan ng Batangas, Cavite, Bulacan, Laguna, Bataan, Quezon, Camarines Norte, Marinduque, at Rizal. May marami ring bilang ng mga Tagalog sa Nueva Ecija, Tarlac, Aurora, Zambales, Mindoro Oriental, Palawan, at Kalakhang Maynila.
Ang karaniwang pinaniniwalaan na pinagmulan ng endonim na "Tagalog" ay ang salitang tagá-ilog, na nangangahulugang "mga tao mula sa [kahabaan ng] ilog" (ang unlaping tagá- ay nangangahulugang "nagmula sa" o "katutubo ng"). Gayunpaman, ang Pilipinong historyador na si Trinidad Pardo de Tavera sa Etimología de los Nombres de Razas de Filipinas (1901) ay nagwawakas na ang pinagmulan na ito ay lingguwistikong di-malamang, dahil ang i- sa ilog ay dapat na nanatili kung ito ang kaso.
Si De Tavera at iba pang mga may-akda ay nagmumungkahi ng pinagmulan mula sa tagá-álog, na nangangahulugang "mga tao mula sa mababang lupa", mula sa sinaunang kahulugan ng pangngalang álog, na nangangahulugang "mababang lupa na napupuno ng tubig kapag umuulan". Ito ang may pinakamaraming kahulugan dahil ang pangalan ay ginamit upang makilala ang mga tao ng mababang lupa ng rehiyon ng Maynila, na dating pangunahing mga latian at mga basang lupa, mula sa mga taong naninirahan sa mas mataas na lugar.
Ang iba pang mga may-akda, tulad ng Amerikanong antropologo na si H. Otley Beyer, ay nagmumungkahi na ang tagá-álog ay nangangahulugang "mga tao ng tawiran ng ilog", mula sa bagong kahulugan ng pandiwang alog, na nangangahulugang "lumusong". Ngunit ito ay tinanggihan ni de Tavera bilang di-malamang.
Bago ang kolonyal na panahon, ang terminong "Tagalog" ay orihinal na ginamit upang kilalanin ang mga naninirahan sa mababang lupa mula sa mga naninirahan sa bundok sa pagitan ng Nagcarlan at Lamon Bay, ang taga-bukit ("naninirahan sa mataas na lupa") o taga-bundok ("naninirahan sa bundok", na tinatawag ding tingues, na nangangahulugang "bundok", cf. Tinguian); gayundin ang mga naninirahan sa mga pampang ng Laguna de Bay, ang taga-doongan (mga tao sa pantalan/tabing-dagat kung saan dumadaong ang mga bangka). Sa kabila ng mga pagkakaibang ito sa pangalan, lahat ng mga grupong ito ay nagsasalita ng parehong wika. Ang mga karagdagang eksepsiyon ay kinabibilangan ng mga kasalukuyang mamamayang Tagalog ng Batangas, na kinikilala ang kanilang sarili bilang mga tao ng Kumintang – isang pagtatangi na pormal na napanatili sa buong panahon ng kolonyal.
Ang pagkaanib sa isang bayan ay napag-iiba sa pagitan ng mga katutubo nito na tinatawag na tawo, at mga dayuhan na nagsasalita rin ng Tagalog o iba pang mga wika - ay tinatawag na samot o samok.
Simula sa panahon ng kolonyal na Espanyol, ang mga dokumentadong banyagang baybay ng termino ay mula sa Tagalos hanggang Tagalor.
Ang mga Tagalog, tulad ng iba pang katutubong pangkat sa Pilipinas, ay kabilang sa liping Austronesyano. Sinasabing ang kanilang mga Austronesyong ninuno ay mga mandaragat na naglakbay patungo sa kapuluan ng Pilipinas mula sa isla ng Taiwan pagkatapos ng huling panahon ng yelo, mula 5,000 BCE hanggang 400 CE.
Naglunsad ng maraming pag-aaklas laban sa Kastila ang mga Tagalog, at isa sila sa mga pinakamaagang naghimagsik. Isa sa mga panghihimagsik na ito ang isinagawa ng Tagalog na si Apolinario de la Cruz (kilala rin bilang Hermano Pule), na may layuning makapananampalataya.
Noong 1898, maraming mga pinuno ng Himagsikang Pilipino ang mga Tagalog, katulad nina Apolinario Mabini, Andres Bonifacio, Emilio Jacinto, ang unang pangulo ng Pilipinas na si Emilio Aguinaldo, at iba pa.
Mula kay Aguinaldo, may apat pang mga Tagalog na nanungkulan bilang pangulo ng Pilipinas: si Manuel L. Quezon (isang mestisong Tsino-Kastila na may antas ng kanunu-nunoang Tagalog), si Jose P. Laurel, si Corazon Aquino, at si Joseph Estrada. Karaniwang kakikitaan ng masiglang pakikiisa, pakikibaka at mga tagumpay ng mga mamamayang Tagalog ang maagang bahagi ng kasaysayan ng Pilipinas, at kasalukuyan pa ring nakikilahok ang mga ito sa pangkasalukuyang politika at mga gawaing pangkabuhayan sa Pilipinas. Matatag ang pagiging lantad ng mga Tagalog sa pambansang katangian at gawi, sapagkat palagiang pangunahing laman ang mga ito ng mga pangyayari sa kasaysayan ng Pilipinas, na nilalarawang may pagsusumigasig, pagtitiyaga, pagpupunyagi, pagsusumikap, at pagtataguyod ng kasiglahan at katanyagang Pilipino.
Ang kalinangan ng mga kasalukuyang Tagalog ay naimpluwensyahan nang malaki ng mga katutubong kultura na umunlad sa Pilipinas, ngunit nagkaroon din ng mga bagong elemento dahil sa kolonisasyon. Bago pa man dumating ang mga Espanyol, ang kultura ng mga Tagalog ay naimpluwensyahan na ng iba't ibang banyagang kultura dahil sa kalakalan at migrasyon, tulad ng pakikipagkalakalan sa Timog-Silangang Asya. Ang mga tradisyon, kaugalian, at gawi ng mga Tagalog ay nagmula sa mga sinaunang katutubong pamayanan na nagbigay ng kanilang mga natatanging kontribusyon sa kasalukuyang kultura. Halimbawa, ang mga kinagisnang sayaw, musika, panitikan at sining ng mga Tagalog ay may malalim na ugat sa mga katutubong kultura. Gayundin, ang mga pamamaraan ng pagluluto at mga pagkaing Tagalog ay may mga sangkap at kasanayan na nagmula sa mga katutubong pamayanan.
Sa kasalukuyan, karamihan sa mga aspeto ng kalinangan ng mga Tagalog ay nakatuon sa desentralisadong katangian ng mga lalawigan at bayan. Ang mga mamamayan ay karaniwang kinikilala ang kanilang katutubong pangkat-kultural (etnokultural) ayon sa mga lalawigan, tulad ng Batangueño, Caviteño, Bulakeño, at Marinduqueño, o ayon sa mga bayan, tulad ng Lukbanin, Tayabasin, at Infantahin.
Marami sa kaugaliang Tagalog ay kinatawan ng ibang mga kultura sa Pilipinas at ang ilan ay nanatiling haligi ng itinuturing na huwarang pag-uugali ng mga Pilipino.
May sadyang kahigpitan sa pagtataguyod ng paggalang at pakikitungo sa kapwa ang mga Tagalog, na makikita sa kanilang mga gawi at kayarian ng kanilang wika. Mahalaga rin sa pagkakabuklod ng kanilang lipunan ang katuwiran at pagpapahalaga sa mga mungkahi at pananaw ng bawa't isa.
Ang mga Tagalog, sa kanilang kasaysayan, ay likas ding nagpamalas ng pag-ibig sa kalayaan at kakayanang makapamuno sa sarili. Ito'y pinatutunayan ng bilang ng mga katauhan mula sa Katagalugang silang namayani sa adhikaing mapalaya ang Pilipinas. Uliran ang kanilang katapangang magkusang lumahok at makidigma sa Himagsikang Pilipino laban sa Kastila at Amerikano, at gayon din noong Ikalawang Digmaang Pandaigdig.
Pagsasaka at pangingisda ang kinagisnang pangkaraniwang kabuhayan ng mga Tagalog, subali't higit na mahalaga sa kanilang lipunan ang pamumuhunan at negosyo. Sa katunayan, itinala ng Kastilang Agustinong prayle na si Martin de Rada ang malawakang kalakalan, ang pagsasaka ng palay bilang pangkabuhayan, at ang pakikiugnay sa pamunuan ng Borneo, na pawang mga kaganapan sa mga pamayanang itinatag ng mga Tagalog, gayon na rin ang paghilig nila sa kalakalan kaysa sa pakikidigma.
Karamihan sa mga pamayanang Tagalog ay may paniniwalang Kristiyanismo, kung saan ang karamihan ay Katoliko, Ebanghelikal Protestantismo, at pangunahing Protestantismo. Bukod dito, may mga minoryang Tagalog din na sumusunod sa Islam, Budismo, katutubong relihiyon ng mga Pilipino (relihiyon ng Tagalog), at iba pang mga relihiyon. Mayroon ding ilan na walang relihiyon.
Tinutukoy ang Tagalismo (katutubo o taal na relihiyon ng Tagalog), sa kontemporaryong akademikong salita, bilang pinakamatandang anyo ng relihiyon sa mga Tagalog. Ito ay kinabibilangan na mga paniniwala sa mga anito (mga espiritu). Ang pinakamataas na espiritu ay si Bathalang Maykapal, ang lumikha ng sansinukob. Mayroon ding mga diyos na konektado sa kalikasan at kabuhayan tulad nina Lacanbaco (diyos ng palay), Lacapati (diyos ng pangingisda at tubig), Oinon Sana (diyos ng mga bundok at bukirin), Hayc (diyos ng dagat), Dian Masalanta (diyos ng mga magkasintahan), ang Buwan (diyos ng buhay at kayamanan), mga bituin tulad ni Tala, at mga ispiritu ng mga ninuno. Ang pag-anito ang tumutukoy sa pakikipag-usap sa mga espiritu, na kadalasang sinasamahan ng mga ritwal o pagdiriwang. Sa mga ganitong okasyon, ang katalonan ay umaakto bilang tagapamagitan upang makipag-usap ng tuwiran sa mga espiritu.
Ang mga katutubong paniniwala at ritwal ng mga Tagalog ay nananatili at nakikita pa rin sa kasalukuyan, kahit na ito ay nakabalot na sa anyo ng Katolisismo. Ang mga modernong iskolar at teologo ay sumasang-ayon na ang mga paniniwalang ito ay nagresulta sa Filipino 'Folk Catholicism,' isang anyo ng sinkretismo na makikita pa rin sa mga kasalukuyang paniniwala at ritwal, lalo na sa mga rural na lugar.
Ang katutubong wika ng mga mamamayang Tagalog ay tinatawag na Tagalog o wikang Tagalog, na naglilinang at umaangkop sa paglipas ng panahon. Ang Baybayin, na kilala rin bilang sulat-Tagalog, ay ang katutubo't tradisyunal na sistema ng pagsulat ng mga Tagalog. Bagaman halos nawala ito noong panahon ng kolonyal, may lumalaking kilusan upang muling linangin at panatilihin ito. Sa kasalukuyan, ang Baybayin ay isinasama sa iba't ibang aspeto ng makabagong kultura. Itinuturo rin ito sa mga ilang paaralan at sa pamamagitan ng mga pagsasanay sa komunidad. Makikita ang Baybayin sa mga kasuotan, tattoo, kaligrapiya at maging sa mga sagisag o logo ng ilang ahensya ng Pilipinas.
Noong 2023, ang Ethnologue ay naglista ng siyam na natatanging diyalekto ng Tagalog, na kinabibilangan ng Lubang, Maynila, Marinduque, Bataan (Kanlurang Gitnang Luzon), Batangas, Bulacan (Silangang Gitnang Luzon), Puray, Tanay-Paete (Rizal-Laguna), at Tayabas (Quezon). Ang diyalekto ng Maynila ay naging batayan sa pagsasapamantayan ng anyo ng wikang Filipino. Ang mga lalawigan na nagsasalita ng Tagalog ay maaaring magkaiba-iba sa pagbigkas, bokabularyo, at gramatika batay sa partikular na rehiyon o lalawigan. Ang mga diyalektong panlalawigan na ito ay maaaring magtaglay ng mas pinanatiling katutubong bokabularyo at mga estrukturang gramatikal na hindi pamilyar sa Metro Manila.
Ang wikang Malay ay nagsilbing lingua franca ng Timog-Silangang Asya, kabilang ang Pilipinas bago ang kolonisasyon. Ang mga Tagalog, partikular na ang nasa kalakalan, ay gumamit ng Lumang Malay upang mapadali ang kalakalan at makipag-ugnayan sa iba't ibang pangkat. Noong panahon ng kolonyal ng Espanyol sa Pilipinas mula ika-18 hanggang ika-19, ang mga bihasang magsalita ng Kastila ay karaniwang kabilang lamang sa nakakataas na uri o elit. Nang dumating ang mga Amerikano, naging pinakamahalagang wika ang Ingles noong ika-20 siglo. Sa lalawigan ng Cavite, may dalawang uri ng creole na batay sa Espanyol na Chavacano: Caviteño (Cavite Chabacano) sa Lungsod ng Cavite at Ternateño (Bahra, Ternate Chabacano, Ternateño Chavacano) sa Ternate. May mga salitang Espanyol din na ginagamit sa Tagalog, bagaman hindi na ginagamit ang konstruksyon ng pangungusap ng Espanyol.
Mula dekada 1970 hanggang ika-21 siglo, ang mga wika ng mga Tagalog ay Tagalog, Ingles, at isang halo ng dalawa, na kilala sa pop culture o pop kultura ng Tagalog bilang Taglish. Ang Taglish ay karaniwang ginagamit sa usapan, lalo na sa mga kalakhang lugar, sa mga gitnang uri at sa mga kabataan. Ginagamit rin nila ang batayang Filipino bilang pamantayang gramatika ng Tagalog lalo na sa pormal na rehistro kagaya sa pagsusulat. Habang lumaganap ang Ingles sa buong bansa, ang wika ay nagkaroon ng mga bagong anyo, katangian, at tungkulin—kaya ito'y kinilala bilang Philippine English.