davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
7 Ramadan (drama)

7 Ramadan ialah sebuah siri drama televisyen Malaysia 2012 arahan Shahrulezad Mohameddin yang bersiaran di Slot Samarinda TV3 dari 19 Julai 2012 hingga 24 September 2012.
7 Ramadan mengisahkan seorang ibu bernama Sufiah lakonan Ellie Suriaty yang tinggal seorang diri di kampung dengan mengambil upah mengurut, membuat kuih dan apa sahaja yang termampu demi menyara kehidupan bersama anak angkatnya, Ramadhani (Fir Affandi) yang amat disayangi. Ramadhani atau lebih mesra dengan panggilan Dhani kini sudah dewasa dan baru sahaja menamatkan pengajiannya di sebuah universiti.
Hari yang ditunggu-tunggu kini tiba. Hari itu adalah 7 Ramadan, hari konvokesyen Dhani dan juga ulang tahun arwah anak kandungnya, Iqram yang meninggal dunia ketika berumur tiga bulan dalam sebuah peristiwa hitam. Sufiah tidak akan melupakan tarikh 7 Ramadan itu serta kematian Iqram akibat dicampak oleh suaminya, Mustaza yang kini meringkuk di penjara. Sufiah teruja dan amat gembira bersiap-siap untuk menghadiri majlis konvokesyen Dhani. Baju baru siap dijahit, kuih seri muka kegemaran Dhani siap dimasak dan hadiah untuk anaknya turut disediakan.
Namun, subuh itu Dhani menelefonnya dan menegah Sufiah daripada hadir ke majlis itu. Sufiah terasa hati. Dhani tidak mahu teman wanitanya, Ana (Ana Dahlia) mengetahui ibu dan latar belakang hidupnya yang sebenar. Hanya kerana ingin mengambil hati ibu Ana iaitu Datin Audrey (Tania Zainal) yang sangat mementingkan darjat, Dhani berbohong bahawa ibunya sudah meninggal dunia. Dhani yang sudah bosan hidup dalam kemiskinan nekad untuk mengubah hidupnya walaupun terpaksa melukai hati ibunya, Sufiah.
Sufiah nekad pergi ke majlis itu dengan menumpang suami Chah iaitu Kassim (Khai Taufan) ke kolej Dhani. Dia tiba di kolej Dhani agak lewat namun masih sempat melihat dari luar pintu dewan Dhani menerima skrolnya. Dia bangga dan gembira. Selesai majlis, hatinya berdebar-debar menunggu Dhani keluar. Tetapi, hancur luluh hati Sufiah apabila Dhani tidak mengendahkannya seolah-olah tidak mengenalinya. Ana perasan kehadiran Sufiah dan bertanyakan kepada Dhani namun Dhani menjawab dia tidak mengenali wanita itu. Selepas kejadian itu, Dhani dilanda rasa bersalah. Dia segera mencari ibunya dan meminta maaf atas sikapnya tadi. Oleh kerana sifat keibuannya, Sufiah segera memaafkan Dhani. Petang itu mereka berbuka bersama. Ana cuba menghubungi Dhani namun Dhani tidak menjawab panggilannya. Ana yang semakin risau cuba bertanya tentang Dhani melalui kawan baik Dhani iaitu Bob dan mendapat tahu yang Dhani keluar dengan seorang mak cik. Anna terus teringat seorang mak cik semasa di luar dewan petang tadi.
Kejadian yang berlaku menjadikan perasaan ingin tahu Ana semakin menebal. Apakah Dhani akan berterus-terang kepada Ana mengenai ibunya, Sufiah dan status sebenar keluarga mereka? Sebesar mana dosa yang dilakukan oleh Dhani, tidak pernah terbuku di hati Sufiah untuk menghukum anak lelakinya itu, persoalannya sampai bila Sufiah mampu bertahan?
Senarai penyanyi Malaysia

Penyanyi adalah mereka yang menyampaikan lagu atau nyanyian dengan diiringi muzik. Terdapat beberapa jenis muzik daripada jenis tradisional, klasik, rock and roll, pop, alternatif, dan nasyid. Penyanyi boleh menyanyi secara solo ataupun secara berkumpulan.
Pada kebiasaannya, penyanyi di Malaysia akan bernaung di bawah beberapa syarikat penerbit rekod Malaysia untuk tujuan penerbitan dan pemasaran rekod yang dihasilkan. Walau bagaimanapun, kebangkitan penyanyi and pemuzik bebas ('independent' atau 'indie') yang menggubah, menerbit dan memasarkan rekod mereka sendiri, sebagai alternatif daripada bernaung dengan kontrak syarikat rekod, semakin popular.
Senarai nama disusun menurut nama pentas yang digunakan diikuti dengan nama sebenar jika diketahui tanpa memasukkan sebarang gelaran sama ada pada nama pentas itu sendiri mahupun pada nama sebenar. Contohnya:
Senarai ini tidak lengkap dan akan ditingkatkan dari masa ke masa menurut keperluan. Sebarang kesilapan harap dimaafkan.
Dilarang mencaci, mencarut, dan meletakkan perkara yang mengaibkan secara peribadi di sini.
Anuar
Johari teh
{{columns-list|3|
|}
Haluan tisu tandas

Tisu tandas apabila diguna dengan pemegang gulung tandas dengan gandar mendatar selari dengan kedua-dua dinding dan lantai mempunyai dua haluan yang boleh jadi: kertas tandas dapat digantung atas (di depan) atau bawah (belakang) gulung.
Beberapa orang people memegang pendapat kuat terhadap perkara ini; penulis ruang nasihat Ann Landers berkata bahawa hal ini merupakan yang paling banyak dibalas kepada (15,000 surat pada tahun 1986) dan isu kontroversi dalam sejarah ruang beliau. Pembela kedua-dua kedudukan memetik kebaikan antara estetik, layanan baik, dan kebersihan hingga penjimatan kertas, kemudahan menceraikan kepingan, dan keserasian dengan haiwan peliharaan. Beberapa penulis mengusulkan perkaitan dengan umur, jantina, atau falsafah politik, dan bukti tinjauan menunjukkan hubung kait dengan starus sosioekonomi.
Penyelesaian di mana pandangan ahli isi rumah berbeza termasuk menggunakan dispenser yang berasingan atau bilik mandi yang berasingan dan menghiraukan isu ini. Satu orang man menyokong rancangan di bawah mana negaranya akan memiawaikan terhadap satu haluan paksa tunggal, dan sekurang-kurangnya satu pereka berharap untuk mempopularkan jenis pemegang gulung tandas baru yang pusing daripada satu haluan ke lain.
Senarai lagu finalis Anugerah Juara Lagu

Anugerah Juara Lagu (AJL) atau hanya dipanggil Juara Lagu merupakan sebuah rancangan pertandingan yang diterbitkan oleh TV3 yang membariskan lagu-lagu terbaik secara tahunan untuk dipilih oleh juri profesional sebagai lagu terbaik tahunan. Sebelum tahun 1992, lagu-lagu yang menyertai Anugerah Juara Lagu adalah berdasarkan juara bulanan dalam rancangan Muzik Muzik, tetapi ditukarkan kepada separuh akhir berdasarkan tiga kategori sehingga dimansuhkan sepenuhnya pada tahun 2009.
Berikut adalah jumlah penyertaan menerusi jumlah lagu secara berasingan mengikut komposer, penulis lirik dan penyanyi yang terdiri daripada jumlah penyertaan melebihi lima (5) lagu. Penyertaan dikira menerusi penampilan rasmi sebagai komposer/penulis/artis/penyanyi asal.
Sekiranya ada penyanyi yang menyertai AJL atas nama berkumpulan atau sebagai penyanyi gantian, ia tidak dikira/ disekalikan kerana jumlah penyertaan adalah tidak sama dengan jumlah penampilan. Contohnya, penyanyi Awie tampil di AJL sebagai penyanyi asal untuk dua buah lagu secara solo manakala menerusi penampilan sebagai vokalis Kumpulan Wings sebanyak empat buat lagu, tidak menjadikan penyertaan Awie sebanyak 6 kali secara rasmi. Manakala projek kumpulan khas seperti A.P.I dan 3 Suara tidak disekalikan dengan penyanyi-penyanyi yang terlibat didalamnya kerana mereka mewakili kumpulan khas tersebut dan tidak bertanding atas tiket solo atau duet secara rasmi. Hal berbeza dengan komposer atau penulis lirik yang menulis lagu secara berkumpulan kerana kredit penciptaan dikongsi oleh kesemua pencipta yang terlibat.
Penyertaan secara duo dan trio hendaklah berdasarkan artis secara individu, bukannya gabungan dalam projek khas dengan menggunakan nama kumpulan sementara (contohnya 3 Suara). Pasangan artis duo juga hendaklah dikategorikan sebagai kumpulan, bukan duo kerana menggunakan satu nama kumpulan (contohnya Ajai & Nurul). Hanya artis yang ditampilkan (featuring.) saja boleh dihitung dalam senarai ini, sekiranya artis itu menampilkan artis lain di dalam lagunya ia dikira sebagai penyertaaan solo.
Osmanthus

Osmanthus adalah genus dari sekitar 30 spesies tanaman berbunga yang termasuk dalam keluarga Oleaceae. Sebahagian besar spesies ini berasal dari Asia timur (Tanah Besar China, Jepun, Korea, Indochina, Himalaya, dll) tetapi ada juga beberapa spesies yang berasal dari Kaukasus, Nouvelle-Caledonie dan Sumatera. Dua spesies dalam genus ini yang boleh didapati dalam rantau Nusantara ialah Osmanthus scortechinii di Thailand, Semenanjung Malaysia dan pulau Sumatera serta Osmanthus sumatranus di Sumatera sendiri.
Spesies paling terkenal dari genus ini adalah Osmanthus fragrans (Bahasa Cina: 桂花; pinyin: guìhuā) yang diambil bunganya dan dicampur seduh dengan daun teh hitam atau hijau, air seduhan ini (Bahasa Cina: 桂花茶; pinyin: guìhuāchá) digemari dalam perubatan tradisional Cina kerana dipercayai dapat meningkatkan corak kulit dan membantu membersihkan tubuh daripada sisa nitrogen monoksida yang dikaitkan dengan pembentukan barah, kencing manis, dan penyakit ginjal.
Bunga Osmanthus melambangkan harga diri yang tinggi dan kehormatan dalam kalangan masyarakat Baba Nyonya kerana sebutannya mirip perkataan memberi maksud "mahal" (Cina Tradisional: 貴, Cina Ringkas: 贵, pinyin: guì); motif gambaran bunga ini sering dinampakkan dalam hiasan pinggan mangkuk.
Bahasa Melayu Cheti

Bahasa Melayu Cheti (juga dikenali sebagai Bahasa Melayu Kreol Melaka dan Bahasa Melayu Kreol Cheti) merupakan antara bahasa Kreol Melayu yang dituturkan oleh orang Cheti (juga dikenali sebagai Peranakan India), satu kumpulan masyarakat Tamil lazimnya ditemui di Melaka, Malaysia dan Singapura, yang telah dipengaruhi dengan budaya sekeliling iaitu budaya Melayu dan Cina, di samping mengekalkan warisan kebudayaan Hindu.
Dituturkan sejak abad ke-16 oleh keturunan saudagar Tamil di Selat Melaka, Bahasa Melayu Cheti mungkin ada perkaitan dengan Bahasa Melayu Sri Lanka. Bahasa ini berada di ambang kepupusan, disebabkan perkahwinan campur dan berhijrah ke tempat lain. Bahkan penutur sebaliknya menggunakan bahasa Melayu daripada menuturkan bahasa tersebut.
Bahasa Melayu Cheti merupakan bahasa kreol daripada percampuran bahasa Melayu, Tamil dan Inggeris. Namun, kewujudannya pada akhir-akhir ini tidak terlalu menonjol jika dibandingkan dengan bahasa-bahasa tersebut. Disebabkan pengaruh yang kuat daripada bahasa Melayu, bahasa Melayu Cheti tidak terlalu berbeza dengan dialek Melayu yang lain, terutamanya dialek Melayu Melaka Tengah. Walaupun begitu, ianya mempunyai ciri-ciri yang tersendiri.
Bahasa Melayu Cheti berkongsi beberapa ciri-ciri dengan Bahasa Melayu Baba, menunjukkan kemungkinan kedua-dua bahasa tersebut berasal daripada bahasa yang sama, iaitu Bahasa Melayu Bazar.
Mohd Taib Osman

Profesor Datuk Dr. Haji Mohd Taib Osman (13 Mei 1934 – 3 September 2017) adalah seorang penulis buku kesusasteraan Melayu yang penting. Beliau adalah antara tokoh penting dalam bidang Pengajian Melayu.
Beliau memulakan kariernya sebagai penysarah di Jabatan Pengajian Melayu, Universiti Malaya pada tahun 1959. Kepakaran beliau adalah di dalam bidang kesusasteraan dan kebudayaan Melayu. Beliau menerima Ijazah Sarjana Muda (B.A) dan Sarjana (M.A) daripada Universiti Malaya, Singapura. Manakala Ijazah Kedoktoran diterima daripada Indiana University, A.S. Beliau pernah berkhidmat di Adivsory Council, UNESCO dalam bidang pengajian Melayu dan kebudayaan Asia Tenggara pada 1970an dan awal 1980an. Penulisan beliau bukan sahaja dalam bidang kesusateraan Melayu tetapi juga menyentuh tentang masalah kebudayaan nasional.
Anai-anai

Anai-anai ialah serangga sosial yang termasuk dalam order Isoptera. Anai-anai biasanya membuat sarang dalam tanah atau kayu. Anai-anai selalunya merosakkan kayu yang merupakan makanan utamanya. Namun, terdapat banyak spesies anai-anai yang berfaedah dalam ekosistem hutan yang berperanan sebagai penghurai kayu dan daun-daun di permukaan tanah kawasan hutan. Kira-kira 10 peratus daripada anggaran 4,000 spesies (kira-kira 2,600 telah dikenalpasti) merupakan serangga perosak.
Di Malaysia, ada tiga famili anai-anai yang biasa ditemui di negara ini iaitu Kalotermitidae, Rhinotermitidae dan Termitidae. Hanya famili Rhinotermitidae yang menjejaskan ekonomi negara dengan merosakkan tanaman kelapa sawit, bangunan dan sebagainya. Anai-anai jenis perosak ini dapat dibezakan dengan yang lain melalui cecair yang dikeluarkan semasa ia menggigit.
Kitaran hidup anai-anai adalah kompleks kerana ia hidup dalam kasta. Bermula dengan raja dan permaisurinya yang menghasilkan beribu-ribu telur dan menetaskannya. Ribuan anak anai-anai kemudiannya menjadi pekerja, askar atau kadang-kala menjadi kelekatu (anai-anai bersayap) atau keladu dalam kalangan penutur bahasa Melayu Patani yang tinggal di persekitaran Baling, Kedah dan Utara Perak, Sungai Kurau dan Gerik.
Kelekatu ini juga dikenali sebagai kasta pembiakan dengan mata yang telah berkembang baik berbanding kasta anai-anai lain. Kelekatu yang bersayap ini juga mempunyai jantina. Kelekatu akan keluar dari sarang dan terbang pada waktu senja terutamanya selepas hari hujan, mencari habitat baru dan kemudiannya menjadi raja dan permaisuri serta membina koloni baru.
Anai-anai pekerja biasanya tidak bersayap, mandul dan buta. Anai-anai askar juga tidak bersayap dan mandul tetapi mempunyai kepala dengan mandibel (bahagian mulut serangga) yang kuat untuk menggigit bagi mempertahankan koloni.
Selain itu, anai-anai peringkat rendah terpaksa bersimbiosis dengan protozoa dan bakteria untuk menghadamkan kayu yang dimakan. Manakala anai-anai peringkat tinggi seperti anai-anai busut menggunakan kultur kulat untuk penghadaman dan pada masa tertentu cendawan busut akan keluar dari sarang anai-anai ini.
Kebanyakan anai-anai makan secara trofalaksis iaitu askar akan memberi pekerja makan, sama ada dari mulut ke mulut atau anus (dubur) ke mulut.
Bahasa Indonesia Peranakan

Bahasa Indonesia Peranakan merupakan bahasa kreol yang dituturkan orang Cina Peranakan. Penuturnya tersebar di Jawa Tengah dan Jawa Timur. Bahasa ini merupakan bahasa kreol, kerana pada dasarnya merupakan bahasa Indonesia dan bahasa Jawa yang tercampur unsur-unsur bahasa Cina di dalamnya, terutama dari bahasa Hokkien.
Jawi Peranakan

Page Templat:Kotak info bahasa/styles.css has no content.
Jawi Peranakan merupakan masyarakat kacukan India-Melayu (India Muslim). Masyarakat ini terbentuk di zaman Malaya British apabila saudagar India berkahwin dengan wanita Melayu tempatan. Masyarakat ini dikenali kerana status dan kekayaannya, selain kerana menerbitkan akhbar bahasa Melayu pertama, Jawi Peranakan.
Bagaimanapun, tidak banyak keturunan masyarakat ini yang tinggal hari ini di Malaysia dan Singapura. Kebanyakannya telah berasimilasi dengan bangsa Melayu dan dikenali kini sebagai Melayu.
Kurong Anai, Perlis

Kurong Anai merupakan sebuah mukim yang terletak di Perlis, Malaysia.
Mukim Kurong Anai ditadbir oleh Majlis Perbandaran Kangar. Mukim Kurong Anai juga mempunyai keluasan 49.58 kilometer persegi.
Mukim Kurong Anai merupakan sebuah mukim di negeri Perlis bersempadan dengan Mukim Sanglang, Arau, Pedang Siding dan Daerah Kubang Pasu, Kedah.
Sebanyak 15,967 orang yang tinggal di Mukim Kurong Anai menurut bancian Malaysia 2010 dengan kepadatan penduduk 322 orang perkilometer persegi dan dikategorikan sebagai taburan penduduk padat. Majoriti penduduk berbangsa Melayu atau Bumiputera iaitu hampir 87.9 peratus dari jumlah penduduk.
Lontong cap go meh

Lontong cap go meh (Javanese: ꦭꦺꦴꦤ꧀ꦛꦺꦴꦁꦕꦥ꧀ꦒꦺꦴꦩꦺꦃ, romanized: lonthong cap go mèh) is a Chinese Indonesian take on traditional Indonesian dishes, more precisely Javanese cuisine. It is lontong (an elongated rice cake) served with richly-flavoured dishes which include opor ayam chicken in coconut milk, sayur lodeh vegetable soup, hot and spicy liver, hard-boiled pindang egg, koya powder made of soy and dried shrimp or beef floss, pickles, chili paste and prawn cracker. Lontong cap go meh is usually consumed by the Chinese Indonesian community during the Cap go meh celebration.
Lontong cap go meh is actually not a single dish but more of a meal set with several side dishes, served in similar fashion to nasi campur or nasi Bali. It is a combination of several Javanese favourite dishes—each often prepared and cooked separately—and combined in a single plate prior to serving. The rich combination of flavourful dishes demonstrates the festive nature of the dish, which is traditionally consumed during Cap go meh in Java. The components of lontong cap go meh are:
Chinese cuisine's influences on Indonesian cuisine are evident in Indonesian take on Chinese dishes, such as mie goreng, lumpia, bakso and siomay. However, the culinary influences also took another way around. Peranakan Chinese Indonesian cuisine has also been influenced by native Indonesian cuisine. It is believed that lontong cap go meh is a Peranakan Chinese Indonesian take on traditional Indonesian dishes.
Early Chinese immigrants in Indonesia settled in northern coastal cities of Java, such as Semarang, Pekalongan, Lasem, Tuban and Surabaya, as early as Majapahit period. During that time only male Chinese settled in Java and they intermarried with local Javanese women and created a Javanese-Chinese Peranakan culture. These early Chinese immigrants became accustomed to the cooking of their Javanese wives. To celebrate Chinese New Year, during Cap go meh, Peranakan of Java replaced the traditional yuanxiao (rice ball) with local lontong accompanied with an array of Javanese dishes such as opor ayam and sambal goreng ati (spicy beef liver). It is believed that the dish reflect the assimilation among Chinese immigrants and local Javanese community. It is believed that lontong cap go meh is full of good fortune symbols; the thick rice cake is considered richer compared to thin watery bubur (rice congee) which is often regarded as food of the poor. The elongated form of lontong also symbolizes longevity. While eggs symbolize good fortune and yellowish turmeric-coconut milk broth represents gold and fortune.
Lontong cap go meh was strictly a Peranakan-Javanese phenomena; Peranakans in the Malay Peninsula, Sumatra and Borneo are not familiar with this dish. It is commonly associated with Imlek traditions of Chinese Indonesians in Javan cities, especially Semarang. Since Betawi people (native Jakartans) were also heavily influenced by Chinese Indonesian Peranakan culture, lontong cap go meh is also considered as part of Betawi cuisine.
Bubur cha cha

Bubur cha cha, also spelled as bubur cha-cha or dubo jiajie, is a Betawi and Malay dessert and breakfast dish in Indonesian cuisine, Malaysian cuisine, Singaporean cuisine and Phuket cuisine (Thailand) prepared using pearled sago, sweet potatoes, yams, bananas, coconut milk, pandan leaves, sugar and salt. Grated coconut, coconut cream and water can be used as additional ingredients. The ingredients are cooked in coconut milk, and the dish can be served hot or cold. Bubur cha cha is also sold as a street food in many parts of Southeast Asia.
Peranakan Museum

The Peranakan Museum is a museum and gallery in the Museum district of Singapore that specialises in the country's Peranakan culture. It is the sister museum of the Asian Civilisations Museum.
Conceived in 2006, it is the only museum of its kind in the world, exploring the history of Peranakan cultures in Singapore as well as other Peranakan communities in Southeast Asia. It is housed at the Old Tao Nan School building on Armenian Street, which once served as an extended wing to the artefact collection of the Asian Civilisations Museum.
On 1 January 2006, the museum, then known as ACM 1 closed the Armenian Street wing for a major revamp. At its closure, the museum management chose Peranakan culture theme over a children's museum and a Chinese ceramic museum as their new showcase in the Tao Nan School space. This enabled the museum to house the world's most distinctive and comprehensive Peranakan museum collection of artifacts and wares, with a potential annual visitorship numbers of 112,000 people.
Furthermore, the revamp enabled 25 per cent more exhibition space for contextual displays for different aspects of Peranakan home and lifestyle. It also includes plans for Peranakan-themed eateries and shops in the row of four shop-houses adjacent to its building.
The museum officially opened on 25 April 2008, with ten permanent galleries showcasing main themes of Peranakan life. A central feature of the museum is the Peranakan Wedding Bed which once belonged to Mrs. Quah Hong Chiam of Penang, and the very bed where she gave birth to the first seven of her 11 children.
On 1 April 2019, the museum was closed for renovations works, which is expected to be completed by 2022. The museum reopened on 17 February 2023.
The different galleries are found in the following manner:
Gallery 1 is titled Origins, and provides an introduction to Peranakan culture and to various Peranakan communities in Singapore, Malacca, Penang and Southeast Asia. Visitors to the subsequent rooms will learn about the story of the traditional 12-day Peranakan wedding, where significant ceremonies like the lap chai (exchange of gifts) and chiu thau (coming of age) are presented. Visitors can also see the elaborate wedding chamber and a wedding procession taking place indoors on Level 2.
Gallery 6, tilted Nonya, features the arts and crafts of Nonyas like beadwork, along with a display on the Nonya kebaya, and the womenfolks' role of transmitting cultural values to Peranakan children. Gallery 7 shows Religion, on Peranakans and their faiths. Gallery 8 illustrates the commerce, politics and social affairs of prominent Peranakans in Singapore's history in this exhibition titled Public Life. Gallery 9 on Food and Feasting, provides a grand banquet setting with the world's best collection of nonya porcelain.
Finally, the visual experience concludes with an introspection of modern Peranakans and how they feel about their heritage and the future of their culture in Gallery 10 (Conversations). Additional Special Exhibitions Galleries also features changing specific-themed exhibitions.
Baba Nyonya Heritage Museum

Baba Nyonya House Museum (Malay: Muzium Warisan Baba Nyonya), also known as the Baba Nyonya Heritage Museum, is a museum in Malacca City, Malacca, Malaysia that showcases the local history of descendants of ethnic Chinese-Malays called Baba-Nyonya or Peranakan in the state. The museum was established in 1986 by Chan Kim Lay, the fourth generation of his family to reside in the large house built by his great-grandfather in 1896 in Jalan Tun Tan Cheng Lock, a street also known as "Millionaire's Row" for its luxurious houses. The museum is known for its elaborate woodwork, furniture, and porcelain.
Pinang Peranakan Mansion

The Pinang Peranakan Mansion (Malay: Rumah Agam Peranakan Pulau Pinang) in George Town, Penang, Malaysia, is a museum dedicated to Penang's Peranakan heritage. The museum itself is housed within a distinctive green-hued mansion at Church Street, George Town, which once served as the residence and office of a 19th-century Chinese tycoon, Chung Keng Quee.
The mansion contains thousands of Peranakan artifacts, antiques and collectibles, as well as showcasing Peranakan interior design and customs, such as the typical grand long dining table (Malay: tok panjang). Due to its unique architecture and interior design that reflect the lifestyles of the Peranakans in Penang, the mansion has been featured in television series and reality TV shows, such as The Little Nyonya, The Amazing Race and The Amazing Race Asia.
The mansion itself was formerly named Hai Kee Chan, which means the 'Sea Remembrance Hall' in Penang Hokkien, by Chung Keng Quee, who was the Kapitan China of Perak and one of the richest men in Penang in the late 19th century. He commissioned the construction of the mansion in the 1890s, having bought the piece of land in 1893. The site was formerly used by the Ghee Hin, a Chinese secret society that was a rival of Chung's Hai San. Both societies had clashed in the 1867 Penang Riots, which ultimately led to the decline of the Ghee Hin.
The Straits Eclectic-style mansion, originally painted white, incorporated both European and Chinese designs. A five foot way was indented along the building's side facade, while the interior contains a number of wide courtyards similar to the Chinese townhouses of the era. Chung also acquired European interior furnishings for his new mansion, such as Scottish cast iron works and Stoke-on-Trent ceramic floor tiles. These European features were incorporated with Chinese elements, such as the carved wooden panels and screen for the walls.
In addition, a temple honouring Chung himself was built next to the mansion. A life-sized statue of Chung still stands inside the temple, which is also adorned with portraits of Chung and his family members.
Chung Keng Quee died in 1901 and the mansion was passed down to his descendants. However, the mansion gradually became derelict. It was acquired by a property developer in the 1990s, who repainted it green and, with over 1,000 Peranakan antiques, turned it into a museum dedicated to Penang's Peranakan culture.
Ploumanac'h

Ploumanac'h (distaget: [pluˈmãːnax]) zo ur porzh-mor bihan hag ur bourkig e kumun Perroz-Gireg, brudet dre ar reier greunvaen roz a zo war an aod. Kalz tiez zo tud a-ziavaez-bro o chom enne e-pad an hañv dreist-holl.
Eno e skrivas Henryk Sienkiewicz e romant Quo vadis: Powieść z czasów Nerona ("Quo vadis : un istor en amzer Neron") e 1895-96.
Perroz-Gireg

Perroz-Gireg (distaget: [pɛ'roːz ('giːrɛk)]) a zo ur gumun eus Breizh e departamant Aodoù-an-Arvor.
Perroz-Gireg a zo war aod Mor Breizh, etre Tregastell, Sant Ke Perroz, Lannuon (Servel) ha Louaneg
diwar Penn + Ros + anv den Kirog / Kireg
Perroz zo ul lodenn disrannet diouzh ar plou diazez Pleuveur-Bodoù. Parrez Perroz a oa un enklozadur eus Eskopti Dol eskopti Dol e Bro-Dreger. Kumunn adalek 1790.
.
Karrnijourion e oant. Marvet int e-pad an Eil brezel-bed.
Henryk Sienkiewicz

Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz a oa ur skrivagner polonat ganet d'ar 5 a viz Mae 1846 e Wola Okrzejska ha marvet d'ar 15 a viz Du 1916 e Vevey, Suis.
Quo vadis: Powieść z czasów Nerona ("Quo vadis : un istor en amzer Neron") eo e oberenn vrudetañ. Skrivet eo bet e Kastell Kostaerez e Ploumanac'h (Perroz-Gireg), e 1895-96.
E 1905 ez eas priz Nobel al lennegezh gantañ.
Aod ar Vein Ruz

Graet e vez Aod ar Vein Ruz eus an aod etre Trebeurden ha Perroz-Gireg, e norzh Bro-Dreger ha gwalarn Aodoù-an-Arvor, e Breizh. An anv touristel-se a zeu deus liv gell-roz ar c'herreg greunit a gaver eno.
Blasicrura summersi

Blasicrura summersi a zo unan eus an tri spesad a vez renket er genad Blasicrura e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WoRMS. Ur spesad kregin divoutin a vev eus inizi Tonga betek an inizi Fiji er Meurvor Habask, tost eus ar resif bev dindan mein ha koural war an aod vev betek 15 m donder an hini eo.
Diskrivet eo bet ar spesad gant Schilder e 1958.
Heñvelsterioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Blasicrura summersi bezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
Kregin brav ha divoutin a vev tost eus ar resif bev dindan mein ha koural war an aod bev betek 15 m donder an hini eo.
Mentoù boutin ar c'hregin bihan-se a zo etre 15 mm ha 19 mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig betek 12 mm pe ramz, betek 22 mm.
Blasicrura pallidula rhinoceros, Eclogavena luchuana , Eclogavena quadrimaculata, spesadoù gant livioù damheñvel.
Lec'h bevañ ar spesad a zo eus inizi Tonga betek an inizi Fiji er Meurvor Habask.
Contradusta walkeri

Contradusta walkeri a zo unan eus an tri spesad a vez renket er genad Contradusta e kerentiad an hoc'higed-mor hervez Word Register of Marine species WoRMS. Ur spesad kregin boutin a-walc'h betek ral a-walc'h a vev eus ar Meurvor Indez da Norzh Aostralia, betek Reter Meurvor Habask, an aliesañ etre 5 ha 25 m donder war hag etre korail bev ha dindan mein, pe tostoc'h eus an aod bev e lec'hioù fankeg diouzh an isspesadoù.
Diskrivet eo bet ar spesad gant Sowerby e 1832 dindan an anv genad Cypraea.
Roet eo bet an anv spesad en enor d'an Ao.Walker, dastumer perc'henn ar grogenn diskrivet.
Heñvelsterioù a zo hervez an diskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Contradusta walkeri bezañ implijet un tamm muioc'h eget ar re all:
Tri isspesad a zo bet diskrivet :
Kregin brav ha boutin a-walc'h betek ral a-walc'h a vez kavet an aliesañ etre 5 ha 25 m donder war hag etre koural bev ha dindan mein, pe tostoc'h eus an aod bev dindan mein e lec'hioù fankeg diouzh an isspesadoù an hini eo.
Mentoù boutin ar c'hregin etre-se a zo etre 19 mm ha 32 mm hirder, met e c'hell bezañ kavet hiniennoù korrig betek 12 mm pe ramz, betek 39 mm.
Contradusta bregeriana, Contradusta lapillus, daou spesad gant livioù damheñvel.
Lec'h bevañ ar spesad a zo eus ar Meurvor Indez da Norzh Aostralia, betek Reter Meurvor Habask.
Zoila marginata

Zoila marginata zo ur spesad kregin divoutin eus mervent Aostralia er Meurvor Indez . Unan eus ar spesadoù a gaver e genad Zoila e kerentiad an hoc'higed-mor eo, hervez ar Word Register of Marine species WORMS.
Diskrivet eo bet ar spesad gant J.S.Gaskoin e 1849 ha renket er genad Cypraea d'ar mare-se diblaset goude er genad Zoila. Roet eo bet an anv en enor da Kabiten Friend F.R, n'eus roet ar c'hregin diskrivet .
Heñvelsterioù a zo hervez an deskriverien evit ar spesad-se daoust d'an anv Zonaria pyrum bezañ implijet an aliesañ.
Kavet e vez Zoila C dindan nebeut metroù betek mor don er mougevioù mein raz etre 5 ha 50 m donder.
Mentoù boutin ar c'hregin a zo etre 56 ha 64 mm hirder, nemet e c'heller kavout hiniennoù korr betek 46 mm gour, pe ramz betek 78 mm.
Daou isspesad zo bet deskrivet.
ar stumm
Kemmadurioù ar brezhoneg

Kemmadurioù deroù-ger a zo e brezhoneg evel e pep hini eus ar yezhoù keltiek.
Kemmadurioù a lavarer eus ar c'hemmoù a c'hoarvez e distagadur lod kensonennoù a zo e deroù ar gerioù brezhonek, da skouer tad, un tad, ma zad, da dad, pe mamm, ur vamm.
Disheñvel eo ar c'hemmadennoù-se diouzh ar re a c'hoarvez e deroù pe e diabarzh gerioù dre abegoù distagadur ha n'eo ket dre abegoù yezhadurel : hent bras a zistager /hẽnn 'prɑ:s/, dek gwenneg a lavarer /de 'kwɛn:ek/. Lod eus ar c'hemmadennoù-se er bomm-mouezh a vez diskouezet er ger skrivet, evel glas /'glɑ:s/ ha glazañ /'glɑ:zã/.
Ar c'hemmadurioù yezhadurel ivez a c'hall bezañ skrivet pe get ; e krennvrezhoneg ne vezent ket skrivet, alese anvioù-lec'h evel Toull ar C'hoad a weler skrivet Toulancoat.
Daou abeg pennañ zo d'ar c'hemmadurioù brezhonek :
Pevar rummad zo anezho :
Goude ur vogalenn doniet hir :
An holl gensonennoù a vlota en degouezh-se e gwirionez (an hanter-gensonenn Y zoken), met lod kemmadurioù ne vezont ket aroueziet er skritur.
Goude ur gensonenn zivouezh (K, T, P, C'H, S ha F) : ar c'hensonennoù-tarzh blot G, D ha B a dro da gensonennoù-tarzh kalet (K, T ha P).
Hini ebet.
Estreget blotadur G, D ha B a zo bet meneget uheloc'h ez eus kensonennoù-tarzh kalet all (K, T ha P) a dro da gensonennoù-c'hwezh (C'H, Z, F).
Hini ebet.
Ar c'hemmadurioù mesket, pe kemmesk, pe kemmesket, zo anezho
C'hoarvezout a reont war-lerc'h e (rannig-verb), ma (stagell-isurzhiañ), ma (stagell-vartezeañ) hag o (araogenn) pa gemm G, Gw, D, B hag M e C'H, W, T, V ha V.
Er yezh komzet, e-lec'h o vont, o vale, e c'haller klevout o c'hont, pe (o) font, hag (o) fale.
Lod kemmadurioù ne c'hoarvezont ket en holl gensonnennoù a c'hallje kemmañ. Yezhadurel-rik eo ar c'hemmadurioù a c'hoarvez. Pevar degouezh zo dezho :
Notenn : goude ar gerioù-mell ur hag ar ne gemm K nemet e deroù un anv gourel unan pe un anv lies na verk ket gwazed.
Ne c'hall ur c'hemmadur c'hoarvezout nemet etre gerioù a zo liammet dre ar ster ha distaget en ur bomm-mouezh ; kement abeg a zisrann ar gerioù a viro ouzh ar c'hemmadur a c'hoarvezout.
Mykenai

Mykenai (Μυκῆναι Mykễnai e henc'hresianeg), pe Mykene (Μυκήνη Mykēnē), a oa un hen geoded rakhellenek war un dorgenn er biz da blaenenn Argos, er Peloponnesos ha mogerioù bras en dro dezhi, mogerioù a lavarer anezho int kiklopean peogwir ez eus anezho pezhiadoù mein bras pounner.
Hervez ar vojenn e voe savet gant Perseüs, goude ma oa lazhet Akrisios, roue Argos. Pa ranke kêr Argos degouezhout da Berseüs e kavas gwell an haroz lezel ar rouantelezh gant Megapenthes, niz ar roue kozh, ha mont da ziazezañ ur gêr nevez, a voe anvet Mykenai, pe abalamour da bommell e gleze, pe en abeg d'ar c'habell-touseg kavet gantañ war al lec'h.
Anavezet e oa keoded Mykenai abaoe furchadeg 1822 gant ar C'hallaoued. Met Heinrich Schliemann an hini roas da c'houzout e 1876 e oa ur gêr-greñv ha bezioù eus dibenn oadvezh an arem. Diwar neuze ez eus bet meur a furchadeg. War-lerc'h Schliemann e voe graet kavadennoù all ha gante e voe anataet e oa tud o chom e Mykenai adalek an trede milved gant ur bobl rakhellenek kar-tost da hini Kreta an amzer-hont.
Ouzh troad ar c'hreñvlec'h e oa ur gêr vras met honnezh n'eo ket bet furchet c'hoazh.
Furchet eo bet dismantroù kreñvlec'h Mykenai penn-da-benn hag hiziv e c'haller gwelout ar palez hag ar voger gant mein bras-bras ("kiklopean" eta) ha gant kalz bezioù.
Daou doull zo er voger giklopean evel e Tiryns.
Ur mirdi nevez zo bet digoret e-kichenik kêr e 2007.
Pont

Ar pontoù a zo savadurioù graet evit mont dreist un harz, en tu all d'ur ganienn, d'un draoñienn, d'un hent, d'un hent-houarn, d'un dourredenn, d'ul ledennad dour pe d'ur skoilh bennak all. Al leur-bont a c'hell bezañ lakaet uhel pe uheloc'h evit lezel listri da dremen dindani.
Ret eo sevel pontoù abalamour d'an dud ha d'ar marc'hadourezhioù da vont gant un hent kompez ha berroc'h. A-hend-all e vije diaes pe dic'hallus an tremen peurvuiañ.
Dre astenn-ster e vez graet pont eus an traoù a denn d'ur pont en un doare bennak, a ra un ere bennak etre daou all. Pont a vez graet ivez eus ar gorre plat a c'heller kavout er bagoù pontet. En elektronek ez eo ur mekanik etre daou amredad. Pa vez re strizh ar pont ha ne c'hell ket dougen kirri ponner e vez anvet ur bontenn a-wechoù. Ur pontig etre daou savadur a c'hell bezañ ur bontenn ivez.
War a seblant eo bet savet ar pontoù kentañ gant prenn pe plankennoù pe gant mein lakaet war ar ribloù war-eeun pe douget gant treustoù kroaz-digroaz. Ur bontenn a zo ur pont simpl graet gant ur plankenn pe un treust.
Implijet eo bet ar gwaregoù gant ar Romaned evit sevel pontoù ha dourbontoù hag e c'heller gwelet meur a hini c'hoazh. Implijet o deus ar Romaned ar pri-raz evit kempouezañ kemmoù an nerzhioù a gouezh war ar mein naturel.
Ar pontoù-kerdin, ur seurt pont a-ispilh simpl a oa savet gant an Inkaed e menezioù an Andoù e Suamerika, just a-raok ma voent trevadennet gant Europiz er XV kantved.
En XVIII kantved e tegasas Hans Ulrich, Johannes Grubenmann ha reoù all teknikoù nevez evit ar pontoù prenn.
A-drugarez d'an Dispac'h greantel en XIX kantved e voe posupl implij ar potin evit sevel pontoù ledanoc'h, met ne oa ket gant an houarn ar perzhioù mekanik mat evit dougen pouezioù bras-tre. Pa voe posupl implij an dir ha produiñ anezhañ e-leizh e voe savet pontoù divent diwar ijinadennoù Gustave Eiffel.
Er memes mare e veze implijet funioù dir evit sevel pontoù-a-ispilh hag en XX kantved eo bet ijinet ma vije solutoc'h ar betoñs gant funioù silet enno (betoñs raokforset).
Eus al latin "pontem" eo deuet war-eeun ar ger brezhonek "pont" hep tremen dre hanterouriezh ar galleg, rak e kembraeg e reer gant "pont" ivez hag e kerneveg gant "pons". Amprestet eo bet ar ger a-raok ma vije bet disrannet an teir yezh predenek.
Kavet e vez 4 seurt pontoù d'an aliesañ :
Ouzhpenn-se e c'hell leurenn ur pont bezañ lakaet uheloc'h pe gwintet (pont-gwint) pe war dreiñ (pont-tro), an holl pontoù gorre-gouzi.
Ouzhpenn-se e komzer eus pontoù evel ar re-mañ:
Oabl

An oabl eo an egorenn a weler a-us d'ar penn pa vezer er-maez. Seblantout a ra bezañ ur seurt bolzenn harzet war-du pep roud-avel gant an dremmwel. Gwiskadoù treuzwelus lodenn izel aergelc'h ar Voul-Zouar eo. Eno e weler ar meteorennoù, da lavaret eo traezennoù a bep seurt pell pe dost. Meur anezho a zo fenomenoù deuet eus mont-en-dro an aergelc'h hag eo danvez studi an oablouriezh (pe "meteolorogiezh").
An neñv a zo ur ger implijet e meur a zegouezh gant ar memes ster eget an oabl, met tuet eo ar vrezhonegerien hag ar skrivagnerien da virout neñv ha neñvoù evit ar meizad relijiel. Sellet ouzh neñv. Furmoù all a vez kavet :
Diwar ar gouloù kreñv ha ar sked degaset gant an Heol eo disheñvel bras an oabl pa vez an deiz ha pa vez an noz. E korf an deiz e tegas an Heol ur gouloù kalz lufrusoc'h eget ar c'horfoù-oabl all ken ne c'heller gwelout anezho nemet en noz (a-wechoù e weler al Loar pe wGwener en deiz koulskoude). Gouloù an Heol a zo ul liv melen-gwenn dezhañ hag ez eus pep liv ar spektr ennañ. Da noz e tegas al Loar ur gouloù gwan awalc'h ha dizingal hervez he c'hresk-digresk hag ar c'houmoul ma 'z eus anezho.
Pa tro an Douar war hec'h ahel e seblant ma 'z eont d'en em sevel pep korf-oabl war-du ar Reter (ar Sav-Heol a reer anezhañ ivez) ha ez eont d'en em guzhañ dindan linenn an dremmwel war-du ar C'hornôg (ar C'huzh-Heol a reer anezhañ ivez). Ar c'horfoù-oabl a c'helle gwelout hep mekanik arbennik a zo an Heol, al Loar, un nebeud planedennoù, ar mein-kurun, hag darn eus ar stered, ar steredennoù lostek en o zouez.
Plasenn ar Frankiz

Plasenn ar Frankiz, pe Leurgêr ar Frankiz, eo ar blasenn bennañ e Brest. Etre straed Siam ha straed Jean-Jaurès emañ lec'hiet. Warni e vez aozet displegadegoù niverus evel marc'had Nedeleg ha sonadegoù. Dre ur webkam staliet e-kichen an ti-kêr e c'heller he gwelout.
Torosennadur

An torosennadur a zo furmoù a c'heller gwelout war gorre an Douar pe dindan ar mor. Ar geomorfologiezh eo ar skiant a bled gant studi ar furmoù bras ha bihan krouet diwar fiñvoù diavaez ar Voul-Douar hag int a vez studiet gant kelenn an tektonik. An abeg brasañ eus ar furmoù a zo disoc'h ar c'hrignerezhoù a c'heller kavout e pep lec'h : krignerezh an dourredennoù, krignerezh an avel, krignerezh ar mor. Dre vras e vez krignet an uhelennoù hag en o zouez ar menezioù a vez krignet diehan. Koulskoude e kendalc'h uhelaat meur a venez, rak diwar ar c'hoari etre plakennoù tektonikel ar bluskenn e teu ar menezkrouadur (orogénie ?) ingal.
Islonk

An islonk (liester : islonkoù) a zo al ledennadoù izel ha toull a c'heller gwelout pe faltaziañ. Eus an uhelennoù, da lavaret eo war naou ar menezioù e vez merzet an islonkoù a zo en traoñ. Meur a zen a ya da vezevelliñ pa wel un islonk tost dezhañ. Kenster dezhañ eo ar ger isfont(où).
Un toull dindanzouar eus ar re donnañ eo ivez ken ne c'heller ket gwelout e foñs. Ergerzhout an islonkoù naturel a gaver stank er menezioù graet gant mein-raz a zo obererezh ha plijadur ar speleologerien. E Genver 2007 eo bet tizhet 2170 m dindanzouar e Kaokaz Kornôg. Desachañ a ra alies soñj an islonk santidigezh un aon da gouezhañ ennañ pe da vezañ kollet. Skeudenn al lec'h ma vije kaset an dud kondaonet goude o marvioù eo ivez e relijionoù zo (Yuzevegezh, sellet ouzh Gehenna, Kristeniezh, sellet ouzh ifern). Kouezhañ en un islonk a zo unan eus an huñvreoù boutinañ.
Islonkoù ar mor ne vezont ket merzet nemet gant ar splujerien a c'hell mont don, pe en o unan pe gant ul lestr-spluj. Brasoc'h eo an holl islonkoù mor eget re ar menezioù pa 'z eus fozioù-mor donnoc'h eget an islonkoù a zo dindan an amzer (kaniennoù, kanyonoù, dinaou sonn).
En un doare difetis e vez kaoz eus un islonk pa 'z eus merzerezhioù disheñvel-tre etre an dud e-keñver traoù damheñvel. Skouer : Etrezo ez eus un islonk e-keñver ar pezh a santont (pe a fell dezho kaout).
Paul Bloas

Paul Bloas a zo un arzour eus Breizh a zo bet ganet e Brest d’ar 27 a viz Meurzh 1961. Bet eo en arzoù-kaer e Brest, e-lec'h m'emañ o vevañ hag o labourat abaoe 1990. Brudet eo a-drugarez d'e dresadennoù bras a c'heller gwelout e Berlin, Budapest, Londrez, Bilbo, Madagaskar hag e Brest graet gant un dro e gwenn. Livet en deus e Rekourañs war toull-bac'h Pontaniou e 1991.
Roched

Ur roched zo ur pezh dilhad a c'holo korf ar baotred adalek an divskoaz betek an divlez, pe betek ar gaol, pe izeloc'h zoken a-wechoù. Nozelennoù pe boutonoù a vez peurvuiañ da brennañ ar rochedoù a-vremañ. An darn vrasañ a vez milginoù hir outo, hogen milginoù berr a vez douget en deizioù tomm ivez. Evit merc'hed e komzer eus hiviz peurvuiañ. War ur roched e c'haller dougen kravatenn, jiletenn, stammenn, pe porpant.
Eus ur roched e vez graet anvioù all c'hoazh: krez, krezenn (kar d'ar ger kembraek crys). Roked ha rokedenn zo gerioù kar. Kamz zo ur seurt sae douget gant ur beleg .
E kotoñs pe lin e vez ar rochedoù, e seiz a-wechoù. Aliesavat e kaver poliester rak kalzmarc'had-matoc'h eo daoust ma'z eo displijus da wiskañ.
A bep seurt rochedoù zo, e pep seurt danvez. Graet e vez an hivizoù en un danvez bravoc'h peurliesañ, gant dantelezh alies.
Er bloavezhioù 1920 ha 1930 e oa un dalvoudegezh politikel e livioù rochedoù ar strolladoù faskourien:
Roched Nessos

Toneg Nessos pe roched Nessos eo toneg pe roched kontammet an den-marc'h Nessos a lazhas an haroz Herakles. Dial Nessos e voe goude ma oa bet taolet dezhañ saezh ar marv gant Herakles.
Implijet e vez an droienn evel metaforenn da ober anv eus un dra a zegas distruj, pe un dra bennak fall a zo diaes en em zizober anezhañ.
Serafín Martínez

Serafín Martínez Acevedo a zo ur marc'hhouarner eus Galiza ganet d'ar 14 a viz C'hwevrer 1984 en O Rosal (Proviñs Pontevedra). Dindan roched Xacobeo-Galicia e red abaoe 2007, ar bloavezh ma teuas da vezañ marc'hhouarner a-vicher.
Marco Pantani

Marco Pantani zo ur marc'hhouarner italian ganet d'an 13 a viz Genver 1970 e Cesana (Italia) ha marvet d'ar 14 a viz C'hwevrer 2004 e Rimini (Italia).
War ar vicher a varc'hhouarner e oa bet adalek 1992 betek 1996 gant skipailh Carrera hag adalek 1997 betek 2003 gant skipailh Mercatone Uno. Tro Italia ha Tro Bro-C'hall war varc'h-houarn en doa gounezet e 1998, e wellañ bloavezh.
Pa veze tennadoù er menezioù e ouie lakaat bec'h ha tagañ dibaouez gant entan. Lesanvet e oa bet il Pirata (ar morlaer) abalamour d'e vandana, d'e skouarn minaouet, d'e benn touz, hag Elefantino (anv italianek Dumbo) abalamour d'e zivskouarn diflaket.
Hertz

An hertz (arouez : Hz) eo an unanenn deveret eus ar Reizhiad unanennoù etrebroadel (SI) evit muzuliañ an talmoù, da lavarout eo an niver a luskelladoù dre eilenn. Kevatal eo an hertz gant 1 talm dre eilenn (s, 1/s).
Diwar anv ar fizikour alaman Heinrich Rudolf Hertz (1857–1894) en deus kaset labourioù skiantel a-bouez war dachenn an elektromagnetegezh ez eo bet anvet an unanenn.
Labour un nerzh

Labour un nerzh a reer eus an energiezh degaset gant an nerzh-se p'emañ é fiñval e-lec'h oberiañ an nerzh-se (pa fiñv pe p'en em zistumm ar c'horf a c'houzañv anezhañ). Kementañ a reer an energiezh gant ar joul, p'eo par ur joul d'un newton lies ur metrad. Gand an arouez W e noter anezhañ peurliesañ, diwar lizherenn gentañ ar ger saoznek Work (labour). Mennozh labour an nerzhioù a voe degaset evit ar wech kentañ gand ar fizikour gall Gaspard-Gustave Coriolis.
Hervez termenadur ar joul (newton metrad), ma treuzkaser ur joul en ur c'horf ag ur c'hilogramm hep ma vo hemañ skoilhet gant un nerzh enep bennak (frotadur da skouer), ez eus a-walc'h a energiezh gantañ evit entizhout ag ur metr pep eilenn un eilenn-pad. Talvezout a ra neuze e c'hall ar c'horf-se entizhañ betek 1 m/s daoust d'e bouez ag ur c'hilogramm. Pa badfe an entizhadur un eilenn, entizhañ a rafe ar c'horf, neuze, da 1 m/s² en un eilenn-pad.
Munut

Ur munut, pe munutenn, zo ur muzul amzer hag ur muzul korn.
Tri-ugent eilenn eo padelezh ur munut, tri-ugent munut zo en un eurvezh. N'emañ ket ar ar munut er Reizhiad unanennoù etrebroadel, met min eo e verradur etrebroadel.
Er ventoniezh ez eo ' arouez etrebroadel ar munut.
Ploumanac'h

Ploumanac'h (French pronunciation: [plumanak] or [plumana], and in Breton [pluˈmãːnax]) is a village port in a natural harbour, part of the commune of Perros-Guirec, in the arrondissement of Lannion, in the Côtes-d'Armor department of the Brittany region of France. In 2015 it was voted "the village most preferred by the French". It lies 3 kilometres north-west of the town Perros-Guirec.
An outstanding feature of the area is the pink granite rock and sands of the Côte de Granit Rose coast. Buildings of interest are the tidal mill and the Ploumanac'h Lighthouse. The chapel of Saint Guirec faces the beach, opposite its little 12th-century oratory which is surrounded by the sea at high tide. The small chateau is not open to the public but it was the place where Henryk Sienkiewicz wrote Quo Vadis and gained himself a Nobel Prize in Literature.
48°50′N 3°29′W﻿ / ﻿48.833°N 3.483°W﻿ / 48.833; -3.483
Ploumanac'h Lighthouse

The Ploumanac'h Lighthouse (officially the Mean Ruz Lighthouse) is an active lighthouse in Côtes-d'Armor, France, located in Perros-Guirec. The lighthouse is closed to the public.
The structure is composed of pink granite, and marks the entrance to the channel leading to the port of Ploumanac'h.
The first Ploumanac'h Lighthouse dates from 1860. This was destroyed by German troops on August 4, 1944, and replaced by the current lighthouse in 1946. The present-day version was planned by architect Henry Auffret, and built by Martin et frère (a local construction company).
The lighthouse offers a direct view of Château de Costaérès, l'île Renote and Jentilez.
The lighthouse gets its common name from the nearby town of Ploumanac'h, meaning "monk's pool" in Breton. The official name of "Mean Ruz" comes from the Breton cacographic phrase Maen Ruz, meaning "red stone".
Château de Costaérès

The Château de Costaérès is located on the island of Costaérès in the territory of the French commune of Trégastel, in Côtes-d'Armor, Brittany.
Château is not technically accurate: the château is actually a big neo-medieval style fr:manoir characteristic of the great summer houses of the late 19th century on the côte de granit rose (pink granite coast).
The building, a voluminous complex resulting from several extensions, is made of pink granite from the quarries of La Clarté, Perros-Guirec district. The roof is slate.
Its interior was designed with reclaimed wood from a three-masted sailing ship beached in the winter of 1896, the Maurice.
The manor was built on an islet bought at the end of the summer of 1892 by Bruno Abakanowicz (also called Bruno Abdank, who a little later - around 1896 - built the Bellevue hotel in Ploumanac'h), engineer and mathematician of Polish origin, from the customs officer René Le Brozec, a Perrosian who cultivated potatoes there and dried lichen and fish. The going rate at the time was 0.25 F per square metre. It was completed around 1896 by the engineer Lanmoniez and the Lannionnais entrepreneur Pierre Le Tensorer.
After 1900, the date of Bruno's death, his daughter, Sofia Abakanowicz, who had become Madame Poray, had the manor extended by a wing to the west in return on the rear facade.
During the Second World War, the manor was requisitioned by the German army, and suffered some interior damage.
Following roofing work, on 6 September 1990 a fire partially destroyed the interior of the building.
Images of this château on its islet are often used to illustrate postcards and tourist guides of the fr:Côte de granit rose, Côtes-d'Armor and Brittany.
This castle took the name of the one-hectare islet on which it was built: Costaérès comes from coz-seherez (kozh-sec'herezh in modern Breton) which in Breton means "old drier". It was there, in fact, that fishermen used to dry their fish in the sun.
The islet is located in the commune of Trégastel, facing the beaches of Tourony and Saint-Guirec (Ploumanac'h), and separated from the latter by the channel of the port of Ploumanac'h formed by the Grand-Traouïero stream. It is accessible at low tide from Tourony beach.
The islet is part of the Natura 2000 protected zone Côte de granit rose-Sept-Îles
Several personalities have stayed or lived in Costaérès: