Setatsiyun Surabaya Gubeng

Setatsiyun Surabaya Gubeng (SGU) utawa luwih dikenal kanthi Setatsiyun Gubeng (Jawa: ꦯꦼꦠꦱꦶꦪꦸꦤ꧀ꦯꦸꦫꦧꦪꦒꦸꦧꦼꦁ) menika setatsiyun sepur kelas gedhé tipe A ing Pacar Keling, Tambaksari, Surabaya. Sanajan dijenengi "Gubeng", ing cara administrasi setatsiyun menika mboten ing Kecamatan Gubeng, nanging wonten ing sisih lor wilayah Gubeng dhewe. Setatsiyun ingkan dhuwuripun +5 meter menika setatsiyun paling gedhé ing sangisoré PT. Kereta Api Indonesia (Persero) Daerah Operasi VIII Surabaya.
Setatsiyun iki minangka setatsiyun sepur paling gedhé ing Surabaya lan Jawa Timur sarta setatsiyun kamangkatan lan setatsiyun karawuhan utama ing Kutha Surabaya, khususé sing ngliwati jalur kidul lan wétan Pulo Jawa. Kanggo sepur sing ngliwati jalur lor, kaya ta sepur sing arep menyang Jakarta liwat Semarang, umume kamangkatan lan katekané diladèni ing Setatsiyun Pasar Turi.
Setatsiyun iki minangka salah sawijining setatsiyun sepur sing diduweni Staatsspoorwegen ingkang diresmikaké ing tanggal 16 Mei 1878 minangka bagéan saka proyek pangembangan sepur Surabaya–Pasuruan. Setatsiyun Gubeng Surabaya mulané dibangun ing sisih kulon ril sepur. Wiwitané setatsiyun nggunakaké sistem pasinyalan mekanik, banjur ing dekade 1970-1980-an sistem pasinyalan diganti dadi elektrik. Ing tanggal 7 Juni 1996, wangunan setatsiyun anyar sing luasé 13.671 meter persagi rampung ing sisih wétan rute kanthi arsitektur sing luwih modern lan luwih luas; konstruksi kasebut ditaksir biayané Rp1,5 milyar.
Wangunan lawas setatsiyun uga wis direnovasi kaping pirang-pirang, kalebu renovasi peron overkapping ing taun 1905 lan lobi wangunan utama ing taun 1928. Karakteristik arsitek wangunan setatsiyun khas SS, yaiku gaya Indische, sing ditandhani kanthi tembok dhuwur sing kuat sing ning gunungan gendhèng diwenehi ornamen sulur-suluran saka wesi sing ditempa, uga jendhela gedhe kaliyan jalusi wesi. Wangunan setatsiyun sing lawas kasebut pungkasane ditetepake dadi cagar budaya dening Pamrentah Kutha Surabaya .
Ing masa perang kamardikan, wilayah ing sekitar Setatsiyun dadi markas kanggo puluhan anggota Angkatan Mudha Karèta Api (AMKA) bersenjata. Kakuwatané kira-kira sawetawis 30 wong sing dipimpin dening Moh. Ali. Saben anggotanipun dipersenjatani mitralyur.
Setatsiyun iki nduwéni enem jalur sepur. Jalur 1 (sisih paling kulon) minangka jalur lurus arah hilir sing biasane digunakake kanggo pamangkatan sepur ékonomi lokal/jarak cedhak menyang arah kidul; jalur 2 minangka jalur lurus arah hulu kanggo tekané sepur ékonomi jarak cedhak saka arah kidul; jalur 3 lan 4 biasane kanggo papan mandheg sepur ékonomi nalika langsir lokomotif, parkir lokomotif utawa sepur/gerbong, lan jalur lumampah langsung kanggo sepur kargo ; jalur 5 minangka sepur lurus menyang lan saking Sidotopo–Benteng kanggo tekan lan mangkat sepur yen ing jalur 6 ana sepur sing mandheg lan uga dadi jalur dalan langsung kanggo sepur kargo; lan jalur 6 (sisih paling wétan) kanggo mangkat lan tekan sepur jarak adhoh kelas èksekutif, bisnis, ékonomi lan campuran. Ing sisih lor jalur 6 ana jalur cabang menyang Balai Yasa (BY) Surabaya Gubeng.
Setatsiyun iki saiki uga dilengkapi panunjuk arah kanggo menyang ruang/nomer jalur/fasilitas tartamtu, panunjuk arah trek kanthi jarak, lan layar monitor kanggo informasi kamangkatan sepur lan informasi tekaning sepur ing cara wektu nyata sing katon kaya ing bandara.
Setatsiyun iki nduwéni karakteristik ing bentuk bel swara instrumental sing asring diputer saben karawuhan sepur penumpang. Wiwitane, lagu sing digunakaké yaiku Surabaya Oh Surabaya padha karo Setatsiyun Pasar Turi, nanging wiwit taun 2018 Setatsiyun Surabaya Gubeng ganti muterké lagu Rek Ayo Rek.