davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
మయూరేశ్వర దేవాలయం (మోర్గావ్)

మయూరేశ్వర దేవాలయం (మోరేశ్వర దేవాలయం) మహారాష్ట్ర పూణె జిల్లా, పూణే నగరానికి సుమారు 65 కి.మీ.ల దూరంలో ఉన్న మొరగావ్‌ గ్రామంలోని వినాయకుడి దేవాలయం. మహారాష్ట్రలో అష్టవినాయక అని పిలువబడే ఎనిమిది వినాయక దేవాలయాలలో ఇదీ ఒకటి.
మోర్గావ్ దేవాలయం పూణే చుట్టూ ఉన్న ఎనిమిది వినాయక దేవాలయాల తీర్థయాత్రకు ప్రారంభ స్థానం. దేవాలయ సర్క్యూట్‌ను అష్టవినాయక ("ఎనిమిది వినాయకులు") అని పిలుస్తారు. యాత్రికుడు తీర్థయాత్ర ముగింపులో మోర్గావ్ దేవాలయాన్ని సందర్శించకపోతే తీర్థయాత్ర అసంపూర్ణంగా జరిగినట్లు పరిగణించబడుతుంది. ఇది భారతదేశం అగ్రగామి వినాయక తీర్థయాత్ర" అని కూడా గుర్తించబడింది.
వినాయక పురాణం ప్రకారం మోర్గావ్ (మయూరపురి) అనేది వినాయకుగికి మూడు ముఖ్యమైన ప్రదేశాలలో ఒకటి, భూమిపై ఉన్న ఏకైక ప్రదేశం అని పేర్కొనబడింది. ప్రళయం సమయంలో, వినాయకుడు ఇక్కడ యోగనిద్రలోకి ప్రవేశిస్తాడని పేర్కొనబడింది. ఈ దేవాలయ పవిత్రత హిందూ పవిత్ర నగరమైన కాశీతో పోల్చబడింది.
మోర్యా గోసావి (మొరోబా) ప్రముఖ గణపత్య సాధువు. చించ్వాడ్‌కు మారడానికి ముందు మోర్గావ్ వినాయక దేవాలయంలో పూజలు చేసి, కొత్త దేవాలయాన్ని నిర్మించాడు. మోర్గావ్ దేవాలయం, పూణే సమీపంలోని ఇతర గణపత్య కేంద్రాలు, 18వ శతాబ్దంలో మరాఠా సామ్రాజ్యంలోని పీష్వా పాలకుల నుండి రాచరిక పోషణను పొందాయి. వినాయకుడిని తమ కులదైవత్ ("కుటుంబ దైవం")గా ఆరాధించే పేష్వాలు, భూమి/లేదా నగదు రూపంలో విరాళంగా ఇచ్చారు. ఈ వినాయక దేవాలయాలకు అదనంగా వాటిని అందించారు.
వినాయక జయంతి (మాఘ శుక్ల చతుర్థి), వినాయక చవితి (భాద్రపద శుక్ల చతుర్థి) పండుగలు 4వ చంద్రుని రోజున వరుసగా మాఘ, భాద్రపద హిందూ మాసాలలో ప్రకాశవంతమైన పక్షం రోజులలో, భక్తులు పెద్ద సంఖ్యలో మయూరేశ్వర దేవాలయానికి తరలి వస్తారు.
ఉమ్రాహ్

ఉమ్రాహ్ లేదా ఉమ్రా (అరబ్బీ: عمرة ) సంవత్సరకాలంలో ముస్లింలు ఎపుడైననూ మక్కా తీర్థయాత్రచేస్తే దానిని ఉమ్రా అంటారు. అరబ్బీ భాషలో ఉమ్రా అనగా పవిత్ర స్థల సందర్శన. షరియా ప్రకారం ఉమ్రా అనగా ఇహ్రాం ధరించి కాబా చుట్టూ తవాఫ్ చేయడం, అల్-సఫా, మర్వాహ్ మధ్య సయీ చేయడం. వేరేవిధంగా చెప్పాలంటే ఇది ఒక చిన్న తీర్థయాత్ర, హజ్ అనునది పెద్ద తీర్థయాత్ర. ఇస్లామీయ సిధ్ధాంతాల ప్రకారం 'ఉమ్రా' అత్యవసరం కానప్పటికీ, పుణ్యకార్యమే.
ఈ తీర్థయాత్ర (ఉమ్రా) చేయువానికి "ముతమిర్" అంటారు. హజ్ యాత్ర చేయువానికి "హాజీ" అంటారు. ఉమ్రా సాంప్రదాయం ఇబ్రాహీం ప్రవక్త, అతని భార్య 'హాజిరా' వారిది. ఈ సాంప్రదాయంవల్ల ముస్లిం సముదాయాలలో ప్రేమాభిమానాలు కలుగుతాయని నమ్మకం. సాంప్రదాయక నమ్మకాలు:
ఈ సంప్రదాయాలతో ఉమ్రాహ్ తీర్థయాత్ర ముగుస్తుంది. ఉమ్రాను సుమారు ఒక గంటలో పూర్తిచేసుకోవాలి. ముఖ్యమైన పర్వాలైన హజ్, రంజాన్ లలో ఉమ్రా చేయువారు ఎక్కువగా వస్తుంటారు.
ఉమ్రా రెండు రకాలు, అవి
హిందూమత యాత్రాస్థలాలు

మతం, ఆధ్యాత్మికతలో, ఒక తీర్థయాత్ర గొప్ప నైతిక ప్రాముఖ్యత కూడిన ఒక దీర్ఘ ప్రయాణం లేదా శోధన. కొన్నిసార్లు, ఇది ఒక పవిత్ర ప్రదేశం లేదా ఒక ప్రయాణం నమ్మకం, విశ్వాసం యొక్క ప్రాముఖ్యతతో కూడినది. ప్రతి ప్రధాన మతం లోని సభ్యులు యాత్రికులుగా యాత్రలలో పాల్గొంటారు. అలాంటి ఒక ప్రయాణం చేసే వ్యక్తిని ఒక యాత్రికుడు అంటారు. కొన్ని ఇతర మతాలు వలె కాకుండా, హిందువులు తమ జీవితకాలంలో తీర్థయాత్రలను చేపట్టవలసిన అవసరం లేదు. అయినప్పటికీ, చాలామంది హిందువులు అట్లాంటి యాత్రా స్థలాలకు ఈ క్రింది వాటిలోని వాటికి వెళ్ళుతూనే ఉన్నారు:
చార్ ధామ్ (నాలుగు ప్రముఖ పుణ్యక్షేత్ర ప్రాంతాలు) : నాలుగు పుణ్య క్షేత్రాలు పూరి, రామేశ్వరం, ద్వారకా, బద్రీనాథ్ (లేదా హిమాలయాల్లోని పట్టణాలు అయిన బద్రీనాథ్, కేదార్‌నాథ్, గంగోగోత్రి, యమనోత్రి) వీటికి ప్రత్యామ్నాయంగా చార్ ధామ్ (నాలుగు నివాసాలు) తీర్థయాత్ర సర్క్యూట్‌ను కలిగి ఉంటాయి.
కుంభమేళా : కుంభ మేళా ("పిట్చెర్ ఫెస్టివల్") హిందూ యాత్రికులకు పవిత్రమైన వాటిలో ఇది ఒకటి, ఇది మూడు సంవత్సరాలకు ఒకసారి జరుగుతుంది, అలహాబాద్, హరిద్వార్, నాశిక్, ఉజ్జయినీ ఈ ప్రదేశములలో వరుస క్రమంగా వస్తూ తిరుగుతుంది.
పురాణ గ్రంథాల ప్రకారం పాత పవిత్ర నగరాలు : కాశీ అని పిలవబడే పూర్వం వారణాసి, అలహాబాద్ గతంలో ప్రయాగ అని పిలుస్తారు, హరిద్వార్-రిషికేశ్, మధుర-బృందావన్, అయోధ్య నగరాలు.
ప్రధాన ఆలయం నగరాలు : పూరి, ప్రధాన వైష్ణవ జగన్నాథ ఆలయం, రథ యాత్ర వేడుకలను నిర్వహిస్తుంది; కత్రా, వైష్ణో దేవి దేవాలయం; ఖ్యాతి గడించిన మూడు ఆలయాలు, భారీ తీర్థయాత్రలు; షిర్డీ, శ్రీరంగ సాయి బాబా నివాసం; తిరుమల - తిరుపతి, తిరుమల వేంకటేశ్వర స్వామి దేవాలయం;, శబరిమల, స్వామీ అయ్యప్పను అంతర్వేది శ్రీ లక్ష్మీ నరసింహ స్వామి వారిని పూజిస్తారు.
శక్తి పీఠాలు : శక్తి పీఠాలు దర్శించుకునేందుకు, తీర్థయాత్రలు చేసే యాత్రికులు వర్గం ప్రత్యేకంగా ఉంటుంది. ఈ శక్తి పీఠాలులో స్త్రీ దేవతను పూజిస్తారు, వేటిలో ప్రముఖమైన, ప్రధానమైనవి కాలిఘాట్, కామాఖ్య అనే రెండు ఉన్నాయి . ఈ శక్తి పీఠాలు మొత్తం 51 ఉన్నాయి.
జ్యోతిర్లింగాలు: జ్యోతిర్లింగాలు దర్శించుకునేందుకు ఇతర ముఖ్యమైన భక్తులు, తీర్థయాత్రలు చేసే యాత్రికులు వర్గం ప్రత్యేకంగా ఉంటుంది. శివ లింగాల రూపంలో పూజిస్తారు. భారతదేశంలో పన్నెండు జ్యోతిర్లింగాలు ఉన్నారు.
దివ్య దేశములు: విష్ణువును పూజించే పవిత్ర దేవాలయాలు "దివ్య దేశాలు" అనేవి మరొక ముఖ్యమైన తీర్ధయాత్ర. 108 దివ్య దేశములు ఉన్నాయి. తిరుపతిలోని తిరుమలై వేంకటేశ్వర ఆలయం వాటిలో ఒకటి.
తీర్థ క్షేత్రం : కొడలనే శ్రీ విష్ణుమూర్తి దేవాలయం ఒక శక్తివంతమైన తీర్థ క్షేత్రం. ఈ బ్రహ్మండంలో ఎక్కడైనా కూడా ఇలాంటి ప్రదేశం లేదు.
బొంతపల్లి

బొంతపల్లి, తెలంగాణ రాష్ట్రం, సంగారెడ్డి జిల్లా, గుమ్మడిదల మండలంలోని జనగణన పట్టణం, రెవెన్యూ గ్రామం.
2016 అక్టోబరు 11న చేసిన తెలంగాణ జిల్లాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు ముందు ఈ గ్రామం పాత మెదక్ జిల్లాలోని జిన్నారం మండలంలో ఉండేది. పునర్వ్యవస్థీకరణలో దీన్ని కొత్తగా ఏర్పాటుచేసిన గుమ్మడిదల మండలంలోకి చేర్చారు.
2011 భారత జనాభా గణాంకాల ప్రకారం జనాభా - మొత్తం 6,608 - పురుషుల సంఖ్య 3,449 - స్త్రీల సంఖ్య 3,159 - గృహాల సంఖ్య 1,659, పిన్ కోడ్ నం.502 313., ఎస్.టి.డి.కోడ్ = 08456.
[1] ఈనాడు 19, ఫిబ్రవరి-2014, తీర్థయాత్ర పేజీ. పేజీ.
క్రైస్తవ ప్రార్థన

క్రైస్తవ విశ్వాసంలో ప్రార్థన చాలా ప్రాముఖ్యమైంది. లేఖనాల ద్వారా దేవుడు మాట్లాడుతాడు, కాగా ప్రార్థన ద్వారా దేవునితో మాట్లాడేందుకు వీలు కలుగుతుందని క్రైస్తవుల నమ్మిక.బైబిల్లో పలు విధాల ప్రార్థనలు ప్రస్తావించ బడ్డాయి.
తొలి మానవుడైన ఆదాము కుమారుడైన షేతుకు ఎనోషు అనే కుమారుడు పుట్టినప్పటినుండి యెహోవా నామమున ప్రార్థన చెయ్యటం ప్రారంభమైందని ఆదికాండము నాలుగో అధ్యాయం చివరి వచనంలో చెప్పబడింది.
బైబిల్లోని రెండో భాగమైన నూతన నిబంధనలో యేసు క్రీస్తు శిష్యులు ప్రార్థన ఎలా చెయ్యాలో నేర్పించమని ప్రభువును అడిగినప్పుడు ఇలా ప్రార్తించమంటూ యేసు నేర్పిన ప్రార్థన "ప్రభువు ప్రార్థన"గా బహుళ ప్రాచుర్యం పొందింది. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ప్రతి క్షణం ఎక్కడో ఓ చోట ఈ ప్రార్థన ప్రతిధ్వనిస్తూనే ఉంటుంది. ఈ వ్యాసంలో "ప్రభువు ప్రార్థన"తో పాటు దానిపై ప్రొటెస్టంట్ ఉద్యమ నిర్మాణకుడైన ఆచార్య మార్టిన్ లూథర్ వివరణను ఇవ్వటం జరిగింది.
అత్యంత సులభమైన పద్ధతిలో ఇంటి యజమాని ఇంట్లో వాళ్ళందరికీ నేర్పించాల్సింది
పరలోకమందున్న మా తండ్రీ
నీ నామము పరిశుద్ధ పరచ బడును గాక
దేవుని నామాన్ని పరిశుద్ధంగా ఎలా ఉంచాలి?
నీ రాజ్యము వచ్చును గాక!
దేవుని రాజ్యం ఎలా వస్తుంది?
నీ చిత్తము పరలోకమందు నెరవేరుచున్నట్లు భూమియందును నెరవేరును గాక
దేవుని చిత్తం ఎలా నెరవేరుతుంది?
మా అనుదినాహారము నేడు మాకు దయచేయుము
అనుదినాహారమంటే ఏంటి?
మా యెడల అపరాధములను చేసిన వారిని మేము క్షమించియున్న ప్రకారము మా అపరాధములను క్షమింపుము
మమ్ము శోధన లోనికి తేకుము
కీడు నుండి మమ్మును తప్పించుము
రాజ్యమును, శక్తియు, మహిమయు నిరంతరము నీవైయున్నవి. ఆమేన్!
ప్రొద్దున్నే చేసే ప్రార్థన
సాయంకాలము చేసే ప్రార్థన
దీవెన అడుగుతూ చేసే ప్రార్థన (భోంచేసేప్పుడు చెప్పుకోటానికి)
కృపావచనం
ప్రభువైన దేవా, పరలోకపు తండ్రీ, నీవిచ్చిన ఈవులన్నిటి కోసం నీకు వందనాలు చెల్లిస్తూ ప్రభువైన యేసు క్రీస్తు ద్వారా వేడుకొంటున్నాము. ఆమేన్!
ప్రార్థన (సినిమా)

ప్రార్థన 1991 లో కె. విజయ భాస్కర్ దర్శకత్వంలో విడుదలైన తెలుగు సినిమా. దర్శకుడిగా కె. విజయ భాస్కర్ కి ఇది తొలి సినిమా.
ప్రార్థన ఇంద్రజిత్

ప్రార్థన ఇంద్రజిత్ (జననం 2004 అక్టోబరు 29) ఒక భారతీయ నేపథ్య గాయని. ఆమె ప్రధానంగా మలయాళ చిత్ర పరిశ్రమలో పనిచేస్తుంది. అయితే, తమిళ, తెలుగు, హిందీ చిత్రాలలో కూడా పాడింది. ఆమె తొలిసారిగా "కో కో కోఝీ" అనేపాటను మలయాళ చిత్రం ది గ్రేట్ ఫాదర్ లో పాడింది.
ఆమె నటులు ఇంద్రజిత్ సుకుమారన్, పూర్ణిమ ఇంద్రజిత్ ల పెద్ద కుమార్తె ఆమె అమ్మమ్మతాతలు మల్లికా సుకుమారన్, సుకుమారన్, మామ పృథ్వీరాజ్ సుకుమారన్ కూడా నటులే.
భస్మం బుధవారము

భస్మ బుధవారం, పాశ్చాత్య క్రైస్తవ మతం యొక్క క్యాలెండర్ లోనిది, లెంట్ మొదటి రోజు, ఈస్టర్ ముందు 46 రోజులకు ఏర్పడుతుంది. ఇది ఈస్టర్ తేదీపై ఆధారపడి ఉంటుంది ఎందుకంటే ప్రతి సంవత్సరం వేరే తేదీ వచ్చే అవకాశం ఉంది. ఇది ఫిబ్రవరి 4 లేదా మార్చి 10 మధ్య సంభవించవచ్చు. మత్తయి, మార్కు, లూకా యొక్క కానానికల్ సువార్తల ప్రకారం, యేసు సేవా ప్రారంభంలో సైతాను యొక్క దుష్టపన్నాగాలను భరించారు, ముందు ఎడారిలో ఉపవాసము 40 రోజులు గడిపారు. భస్మ బుధవార ప్రార్థన, ఉపవాసంతో ఈ 40 రోజుల ప్రార్థనా కాల ప్రారంభాన్ని సూచిస్తుంది.
భస్మ బుధవారాన్ని బాధ, దేవుని పశ్చాత్తాపానికి చిహ్నంగా భావిస్తారు. దేవుని భక్తులు నుదిటిపైన భస్మం ఉంచుకోవడం వలన ఈ పద్ధతికి పేరు పొందుపరచబడింది. సాధారణంగా మునుపటి సంవత్సరపు మట్టల ఆదివారంలో ఉపయోగించిన మట్టాలనుండి ఈ బూడిద సేకరిస్తారు.
క్రైస్తవ మతంలో భస్మ బుధవారం శ్రమ దినాల (లెంట్) కు మెదటి రోజుగా అనగా ఈస్టర్ ముందు 40 రోజుల క్రీస్తు అనుబవించిన శ్రమలకు గుర్తుగా ఈ లెంట్ ఆచరిస్తారు, (ఆదివారాలు లెక్కింపు చేర్చబడిన లేదు, ఆదివారాలు కలిపితే 46 రోజులు వస్తాయి ). అనేక క్రైస్తవులు ఈ ఉపవాసం, పశ్చాత్తాపం, నియంత్రణ, ఆధ్యాత్మిక క్రమశిక్షణ కోరకు అలాగే ఈస్టర్ కోసం లెంట్ సమయం పాటిస్తారు. కొందరు భస్మ బుధవార సేవల (ఆరాధన) సమయంలో భక్తుల యొక్క నుదిటిపైన భస్మంతో శిలువ యొక్క గుర్తు వేస్తారు .
అన్ని క్రైస్తవ చర్చిలు భస్మ బుధవారం లేదా లెంట్ పాటించవు. ఎక్కువగా రోమన్ కాథలిక్కులు, లూథరన్, మెథడిస్ట్, ప్రెస్బిటేరియన్, ఆంగ్లికన్ తెగల వారు పాటిస్తారు, తూర్పు సంప్రదాయ చర్చిలు లెంట్ లేదా గ్రేట్ ఉపవాసము ఆచారబద్ధ ఈస్టర్ యొక్క పవిత్ర వారం సమయంలో అనగా మట్టల ఆదివారం ముందు 6 వారాలు లేదా 40 రోజుల సమయం లెంట్ పాటిస్తారు. తూర్పు సంప్రదాయ చర్చిలకు లెంట్ సోమవారం (పరిశుద్ధ సోమవారం పిలుస్తారు) ప్రారంభమవుతుంది. బైబిల్ అయితే, యాష్ బుధవారం లేదా లెంట్ యొక్క ఆచారం గురించి ఏమి చెప్పలేదు.
ఎస్తేర్ 4:1; యోబు 2:8; డేనియల్ 9:3;, మాథ్యూ 11 2 శామ్యూల్ 13:19 - 21.
ఇందూ జ్ఞాన వేదిక

ఇందూ జ్ఞాన వేదిక త్రైత సిద్ధాంతాన్ని ప్రచారం చేసే లక్ష్యంతో, త్రైత సిద్ధాంతకర్త ప్రబోధానంద రచనలు, ప్రసంగాలను వెలువరిస్తున్న ప్రచురణ సంస్థ. 2004లో ప్రబోధానంద ఈ సంస్థను ప్రారంభించాడు. ఇందూ జ్ఞాన వేదిక ప్రచారం చేస్తున్న త్రైత సిద్ధాంతం అనుసరించి భగవద్గీత, బైబిల్, ఖురాన్ గ్రంథాల్లోని ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానం, మనుషులందరికీ మతాలతో ప్రసక్తి లేకుండా ఒకడే దేవుడనీ బోధిస్తుంది. ఇందు అనగా చంద్రుడు అనీ, చంద్రుడు జ్ఞానమునకు అధిపతి కాబట్టి, ఇందువులు అంటే జ్ఞానులు లేదా దైవ జ్ఞాన మార్గములో నడిచేవారు అని వీరి అభిప్రాయం. ఇందూజ్ఞానము అంటే దైవజ్ఞానము అని వీరు చెప్పుకొనే అర్థము.
విశ్వవ్యాప్తంగా అన్ని మతాలలోనూ త్రైత సిద్ధాంతం ప్రవచించే ఇందూపథం అంతర్లీనంగా ఉందని, మత సామరస్యం సమాజపురోగతికి అవసరమనీ బోధిస్తుంది. సర్వ సృష్టికర్త అయిన దేవునికి ఏ మతము, కులము లేదనీ వీరు చెప్తారు. ఇందు అన్నది ఒక పథము కానీ, మతము కాదని వీరి అభిప్రాయం. వీరి సిద్ధాంతాల ప్రకారం మతానికి అతీతమైనది ఇందూ పథము. పూర్వం భారతదేశాన్నీ ఇందూదేశము అనేవారనీ కాలక్రమేణ అది వందల సంవత్సరాల క్రితం మాత్రమే, హిందూ దేశంగా మారినది అనీ వీరి వాదన. కుల, మత విశ్వాసాలకు అతీతమైనది వీరి ఇందూ పథం (మార్గం). దీనిని అనుసరించేవారిన ఇందువులని పిలుస్తూంటారు. వీరి ప్రకారం వాస్తుకు శాస్త్ర ప్రామాణికత లేదు. యజ్ఞయాగాలు, వ్రతాలు, వేదాధ్యయనాలు దైవసమ్మతం కాదని వీరి సిద్ధాంతం. వీరి సిద్ధాంతంలో చెప్పబడే ఇంద్రియాతీత ఆత్మ జ్ఞానానికి మంత్ర, జప, ఉపవాస, ధ్యానాదులు అవసరం లేదని భావిస్తారు. ఆచారాలు, సంప్రదాయాలకు ఈ సిద్ధాంతంలో అంతరార్థాలు, ఆత్మజ్ఞాన బద్ధంగా చెప్తారు. భగవద్గీత, బైబిల్, ఖురాన్‌లకు భాష్యం చెప్తూ, వాటిని ఆయా మతాల ప్రధాన స్రవంతి సిద్ధాంతాల్లోనూ, మతాచార్యులూ వ్యాఖ్యానించే తీరుకు భిన్నంగా వ్యాఖ్యానిస్తారు. ఇందూపద్ధతిని ప్రచారం చేసి ప్రపంచం అంతా దాని కిందికి తీసుకురావడం ద్వారా వసుధైక కుటుంబం సాధించవచ్చని వీరి భాష్యం. మంత్రాలు-మహత్యాలు, దయ్యాలు-భూతాలు, దేవుడు-దేవతలు-భగవంతుడు, జననము-మరణము, పునర్జన్మ-మోక్షం నమ్మకాలు-మూఢనమ్మకాలు ఇత్యాది విషయాలపై వీరికి తమవైన వ్యాఖ్యానాలు ఉన్నాయి. హిందు, ఇస్లాం, క్రైస్తవాల్లోని భగవద్గీత, ఖురాన్, బైబిల్ మాత్రమే వీరు అంగీకరిస్తరు, వేదాలు, పురాణాలు, పాత నిబంధన, హదీసులు వంటివాటిని వీరు తిరస్కరిస్తారు. భగవద్గీత శ్లోకాలలో, 4 సువార్తల వచనాలలో, ఖురాన్ ఆయతులలో మాత్రమే ఆత్మజ్ఞానం ఉందని వీరు పేర్కొంటారు. వీరు శిలువను మాయగా, క్రీస్తును భగవంతునిగా చెప్తారు. వీరు హిందూ దేవతల్లో కృష్ణుడిని భగవంతుడిగా గుర్తించి, రాముడు భగవంతుడు కాడని చెప్తూంటారు. మానవులకు బ్రహ్మవిద్య తెలిపేందుకు భగవంతుడే త్రేతాయుగంలో రావణుడు, ద్వాపరయుగంలో కృష్ణుడు, కలియుగంలో ఏసుక్రీస్తు రూపాల్లో జన్మించాడని వీరి విశ్వాసం. తెలుగు భాష వల్లనే ఆత్మజ్ఞానం చెప్పేందుకు, తెలుసుకునేందుకు వీలుందని, తెలుగు దైవభాష అనీ ఈ సిద్ధాంతకర్త ప్రబోధానంద చెప్తాడు. జ్ఞానాన్ని తెలుసుకోవడానికి రానున్న భవిష్యత్తులో అందరూ తెలుగు నేర్చకుంటారని అతని సిద్ధాంతం. ఇలా నిత్యజీవితానికి సంబంధించిన మరెన్నో విషయాలపై, ఆధ్యాత్మికాంశాలపై తమదైన వ్యాఖ్యానం వీరు చేస్తారు. ఈ సిద్ధాంతాలు ప్రధానంగా ప్రబోధానంద ప్రతిపాదించి పలు పుస్తకాల్లో రాస్తూ, ప్రసంగాల ద్వారా ప్రచారం చేశాడు.
త్రైత సిద్ధాంతాన్ని అంగీకరించేవారిని త్రైతులనీ, ఇందూజ్ఞానమన్న పేరిట ఇందువులనీ పిలుచుకుంటూంటారు.
స్వస్తిక్

శుభప్రదం స్వస్తిక్‌ చిహ్నం. ధార్మిక సందర్భాల్లో చాలా చోట్ల స్వస్తిక్‌ చిహ్నాలు గీస్తుంటారు. దీనికి శుభసమయాల్లో చాలా ప్రాధాన్యం ఉంది. స్వస్తిక్‌ అంటే శుభం జరగటం. విశేష సమయాల్లో స్వస్తిక్‌ చిహ్నం గీయటం వల్ల ఆయా కార్యాలు శుభప్రదంగా విజయవంతం అవుతాయనే విశ్వాసం ఉంది. విఘ్నహర్త అయిన గణేశునికి ప్రతీక అయిన చిహ్నం కనుకనూ, దీన్ని శుభప్రదంగా భావిస్తారు. ఈ స్వస్తిక్‌ చిహ్నం సూర్యభగవానుని గతిని సూచిస్తుందనీ అంటారు. అందుచేత అది పురాతనకాలంలో సూర్యపూజలకు చిహ్నంగానూ వుండేదట. దీన్ని శ్రీమహాలక్ష్మీదేవికి ప్రతీకగానూ చెబుతారు. దీపావళి రోజున కొత్త ఖాతా పుస్తకాలు ప్రారంభించే వ్యాపారులు, ఈ చిహ్నాన్ని గీస్తారు. తమ వ్యాపారాలకు గణపతి కాపుగా వుండాలనిట. దీపావళికే కాకుండా, షష్ఠి పూజల్లోనూ స్వస్తిక్‌ గీస్తారు. ఉత్తరాదివారి వివాహాలలో, వధూవరుల నుదుట ఈ చిహ్నం వుంటుంది. వారి దాంపత్యజీవితాలు సుఖమయంగా జరగాలనీ, జరుగుతాయనీ సూచన.
“చోడకర్మ సంస్కారము” అంటే ఓ సంవత్సర కాలం తరువాత శిశువుకు తలనీలాలు తీయడం జరుగుతుంది. ఆరవ నెల అన్నప్రాసమైన అనేక రోజులకు ఈ తలవెండ్రుకలు తీసే కార్యాన్ని చేస్తారు.
వెండ్రుకలు తీసిన అనంతరం వెన్న లేక చిలికిన పెరుగును శిశువు సున్నితమైన గుండుపై రాయడం జరుగుతుంది. ఆ తరువాత శిశువు తండ్రి శిశువు తలపై గంధలేపనంతో స్వస్తిక్ గుర్తుని రాసి నుదిటిపైన బొట్టు పెడుతాడు. స్వస్తిక్ గుర్తు “భగవంతుడి తలంపే శిశువు తలంపవుగాక” అనే అర్థాన్ని ఇక్కడి స్ఫురింపజేస్తుంది. కాసేపు తరువాత స్వస్తిక్ గుర్తున్న గుండుపై అంతటా గంధలేపనాన్ని రాయడం జరుగుతుంది. ఈ కార్యాన్ని చోడకర్మ సంస్కారం అని అంటారు.
గంధంలో ఔషదీయ గుణాలు ఉంటాయి. గంధలేపనం మెదడును చల్లబరచడమే కాక బుద్ధిని వికసింపజేస్తుంది. తల్లిదండ్రులు, ఈ కార్యానికి వచ్చిన వారు శిశువును దీవించి, దీర్ఘాయువును ప్రసాదించుమని భగవంతుడిని ప్రార్థిస్తారు.
సురేష్ (నటుడు)

సురేశ్ భారతీయ సినీ నటుడు.
ఇతని రెండవ భార్య రాజశ్రీ రచయిత్రి. ఇతను నిర్మించే చేసే టేలివిజన్ ధారావాహికలకు ఆమె రచనా సహకారం అందిస్తుంది. ఇతను 2014 దాకా మై నేమ్ ఈజ్ మంగతాయారు, మా ఇంటి మహాలక్ష్మి, రాజేశ్వరీ కల్యాణం, నాటకం... ఇలా ఏడు సీరియల్స్ నిర్మించాడు. వీరి అబ్బాయి నిఖిల్ సురేశ్ అమెరికాలో ఎంబీఏ చేస్తున్నాడు. అతడు నౌకలో ఉద్యోగము చేయాలనుకుంటున్నాడు. సినిమాలపై అతడికి ఆసక్తే లేదు. ఇతడి మొదటి భార్య అనిత, ఇతనూ విడాకులు తీసుకున్నారు. ఇప్పటికీ వీరు స్నేహంగా ఉంటారు. ఇతని నుండి విడిపోయిన తర్వాత ఆమె మరో వ్యక్తిని పెళ్ళి చేసుకుంది. అమెరికా వెళ్తే ఇతడు వారింట్లోనే అతిధిగా ఉంటాడు.
2012 నాటికి ఇతను వివిధ భారతీయ భాషలలో దాదాపు 274 చిత్రాలలో నటించాడు.
అచ్యుత పీషరటి

అచ్యుత పీషరటి (c. 1550 త్రిక్కదియూర్, తిరూర్, కేరళ, భారతదేశం – 7 July 1621 కేరళ లో) సంస్కృత వ్యాకరణ పండితుడు, జ్యోతిష శాస్త్రవేత్త, ఖగోళ శాస్త్రవేత్త , భారతీయ గణిత శాస్త్రవేత్త. ఈయన జ్యేష్టదేవుడు వద్ద అధ్యయనం చేశాడు. ఈయన కేరళ లోని మాధవుడు స్థాపించిన కేరళ లోని ఖగోళ , గణిత పాఠశాల యొక్క సభ్యులు.
ఆయన తన శిష్యుడు అయిన మేల్‌పతూర్ నారాయణ భత్రి యొక్క భక్తిరస పద్యం "నారాయణీయం"ను కూర్పు చేయడంలో ప్రముఖ పాత్ర వహించాడు.
ఆయన ఎక్లిప్టిక్ ను తగ్గించు విధానాన్ని కనుగొన్నాడు. ఈయన "స్పుత నిర్ణయ", "రాశి గోళ స్తూప నీతి" ("రాశి" అనగా రాశి చక్రము, "గోళ" అనగా గోళము, , "నీతి" అనగా "నియమం"), "కరణోత్తమ" (1593) , "ఉపారాగక్రియక్రమ" అనే నాలుగు అధ్యాయాల గ్రంథమును సూర్య, చంద్ర గ్రహణాలపై రాశారు.
పీషరటి రచ్చగొట్టి సంచరించే "నారాయణుని" నుండి ప్రార్థన , మతపరమైన విధానాల బ్రాహ్మణ యొక్క విధులు చేపట్టారు. ఈయన "నారాయణుని" తన శిష్యునిగా స్వీకరించాడు. తర్వాత పీషరటి పక్షవాతంలో కోలుకోలేనపుడు, తన ప్రియమైన గురువుతో నొప్పి భరించలేక పోతున్న పరిస్థితులలో ఆయన గురుదక్షిణ క్రింద ఆయన యొక్క వ్యాధిని స్వయంగా తీసుకొన్నారు. దీని ఫలితంగా పీషరటి కోలుకున్నాడని చెప్పబడింది. కానీ ఏ వైద్యం నారాయణుని రోగాన్ని నయం చేయలేకపోయింది. చివరి ప్రయత్నంగా నారాయణుడు గురువాయూర్ వెళ్ళి అచట "తుంచత్తు రామానుజన్ ఎజ్‌తాచన్" అనే గొప్ప "గురువాయూరప్పన్"యొక్క భక్తుని తన రోగాన్ని తగ్గించే విధానాన్ని తెలియజేయమని ప్రార్థించాడు. "తుంచత్తు రామానుజన్ ఎజ్‌తాచన్" ఆయనకు మహావిష్ణువు అవతారాలను మత్స అవతారంతో ప్రారంహించి పద్య రచన చేయమని సలహానిచ్చాడు. నారాయణుడు అందమైన శ్లోకాలను విష్ణు అవతారాలపై వ్రాసి "గురువారప్పన్" యొక్క కృపకు పాత్రుడయ్యాడు. దీని ఫలితంగా ఆయన ఆరోగ్యవంతుడయ్యాడు.
నారాయణుడు వ్రాసిన శ్లోకములను నారాయణీయం అని పేరు. ఆయన తన నారాయణీయం గ్రంధాన్ని తన గురువు అయిన గురువాయురప్పన్ కు అంకితం యిచ్చి ఆ యిచ్చిన దినాన్ని "నారాయణీయం దినం" గా వేడుక జరుపుకుంటున్నారు.
సోనా నాయర్

సోనా నాయర్ ప్రధానంగా మలయాళ చిత్రాలలో నటించిన భారతీయ నటి, ఆమె టెలివిజన్ ధారావాహికలలో తన పాత్రలకు కూడా బాగా ప్రసిద్ది చెందింది.
సోనా నాయర్ త్రివేండ్రం, కజకూట్టం లోని అల్-ఉతుమన్ హయ్యర్ సెకండరీ స్కూల్లో చదివింది, అక్కడ ఆమె తల్లి ఉపాధ్యాయురాలు. ఆమె తిరువనంతపురంలోని ప్రభుత్వ మహిళా కళాశాల నుండి డిగ్రీని పొందింది.
ఆమె 1996లో మలయాళ సినిమా కెమెరామెన్ ఉదయన్ అంబాడిని వివాహం చేసుకుంది.
1996లో వచ్చిన తూవల్ కొట్టారం చిత్రంలో సోనా నాయర్ తన మొదటి పాత్రను పోషించింది. ఆ తరువాత ఆమె కథ నాయగన్, వీడుం చిల వీట్టుకరియంగల్, మనస్సినక్కరే, ప్యాసింజర్ వంటి చిత్రాలలో నటించింది.
2004లో, దూరదర్శన్ లో ప్రసారమైన టెలిఫిల్మ్ రచియమ్మలో తన పాత్రకు గాను "కావేరి ఫిల్మ్ క్రిటిక్స్ టెలివిజన్ అవార్డ్స్" లో ఆమె ఉత్తమ నటి అవార్డును అందుకుంది. 2006లో, ఆమె అమృత టీవీ సమస్యలో ఆమె పాత్రకు కేరళ స్టేట్ టీవీ అవార్డ్స్, సత్యన్ మెమోరియల్ అవార్డ్స్ టెలిఫిల్మ్ విభాగంలో ఉత్తమ సహాయ నటి అవార్డును గెలుచుకుంది.
ముస్లిం రాష్ట్రీయ మంచ్

ముస్లిం రాష్ట్రీయ మంచ్ (ఎంఆర్ఎం) జాతీయతా భావాలు కలిగిన ఒక భారతీయ ముస్లిం సంస్థ. ఇది రాష్ట్రీయ స్వయం సేవక్ సంఘ్ (ఆర్ఎస్ఎస్) అనుబంధ సంస్థ. ఇది 2002లో అప్పటి ఆర్ఎస్ఎస్ చీఫ్ కె.ఎస్ సుదర్శన్ సమక్షంలో ఏర్పడింది. భారతదేశంలోని హిందువులకు ముస్లిం సమాజాన్ని చేరువ చేయాలనే లక్ష్యంతో ఇది స్థాపించబడింది.
ఆర్‌ఎస్‌ఎస్, దాని అనుబంధ సంస్థలలో ముస్లీం వ్యతిరేకతా భావం ఉందన్న అపోహను తొలగించుటకు ఈ సంస్థ స్థాపించబడింది. గోవధను నిషేధించడంతో సహా ఆర్‌ఎస్‌ఎస్ ప్రతిపాదించిన అనేక ప్రతిపాదనలకు ఎం ఆర్ ఎం మద్దతు ప్రకటించింది. దీని జాతీయ కన్వీనర్ మొహమ్మద్ అఫ్జల్, గోద్రా రైలు దహనం, 2002 గుజరాత్ అల్లర్ల రోజులలో సంస్థ గణనీయమైన ప్రతిఘటనలను ఎదుర్కొందని పేర్కొన్నాడు.
2009 నవంబరులో భారతదేశంలోని అతిపెద్ద ఇస్లామిక్ సంస్థలలో ఒకటైన జమియత్ ఉలేమా-ఇ-హింద్ వందేమాతరాన్ని ఇస్లామికేతర గేయంగా వర్ణిస్తూ ఒక తీర్మానాన్ని ఇచ్చింది. ఎం ఆర్ ఎం ఈ తీర్మానాన్ని తీవ్రంగా వ్యతిరేకించింది. అఫ్జల్ "వందేమాతరం దేశ జాతీయ గేయం కనుక మన ముస్లిం సోదరులు ఫత్వాను అనుసరించరాదు. ప్రతి భారతీయ పౌరుడు వందేమాతరాన్ని గౌరవించి, పఠించాలి" అని పేర్కొన్నాడు. వందేమాతరాన్ని పాడటానికి నిరాకరించిన ముస్లింలు ఇస్లాం, భారతదేశం రెండింటికి వ్యతిరేకులు అని ఎం ఆర్ ఎం మరింత బలంగా చెప్పింది.
2008 ఆగస్టులో ఎంఆర్ఎం, అమర్ నాథ్ తీర్థయాత్ర భూ కేటాయింపుకు మద్దతుగా ఢిల్లీలోని ఎర్రకోట నుండి కాశ్మీర్ వరకు ప్రయాణించి పైఘం-ఇ-అమన్ యాత్ర (శాంతి సందేశ యాత్ర)ను నిర్వహించింది. జార్ఖండ్ షాహీ-ఇమామ్ మౌలానా హిజ్బ్ రెహ్మాన్ మెర్తి నేతృత్వంలో, యాత్రలోని 50 మంది కార్యకర్తలు మొదట జమ్మూ & కాశ్మీర్ సరిహద్దులో నిలిపివేయబడ్డారు. తర్వాత వారికి జమ్మూ వెళ్ళడానికి అనుమతి లభించింది. అక్కడ వారు శ్రీ అమర్‌నాథ్ సంఘర్ష్ సమితి అనే పేరుతో సమావేశాలు నిర్వహించారు.
నవంబరు 2009లో ఎంఆర్ఎం, ఉగ్రవాదాన్ని వ్యతిరేకిస్తూ ముంబైలోని గేట్‌వే ఆఫ్ ఇండియా దగ్గర వెయ్యి మంది వాలంటీర్లతో ప్రతిజ్ఞ చేసింది. ఈ వాలంటీర్లు వారి సొంత జిల్లాల్లో దీనికి వ్యతిరేకంగా ప్రచారం చేస్తామని కూడా తెలియజేశారు.
సెప్టెంబరు 2012లో ఎంఆర్ఎం, జమ్మూ కాశ్మీర్ రాష్ట్రానికి పరిమిత స్వయంప్రతిపత్తిని అందించే భారత రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 370ని రద్దు చేయడానికి అనేక ప్రచారాలు నిర్వహించింది. ఆర్టికల్ 370 రద్దుకి మద్దతుగా 700,000 సంతకాలను సేకరించినట్లు పేర్కొంది.
2015లో ముస్లిం రాష్ట్రీయ మంచ్, విశ్వవ్యాప్తంగా విస్తరించిన యోగా అనే అంశంపై "యోగా , ఇస్లాం" అనే పుస్తకాన్ని ప్రచురించింది. 'యోగా'కి మతంతో ఎలాంటి సంబంధం లేదని MRM తన అభిప్రాయాలను వ్యక్తం చేసింది. "నమాజ్ అనేది ఒక రకమైన యోగా ఆసనం" అని పేర్కొంది. దీనికి ప్రకృతివైద్య మంత్రిత్వ శాఖ, యునాని, సిద్ధ హోమియోపతి (ఆయుష్) వంటి సంస్థలు మద్దతునిచ్చాయి.
స్తోత్రము

స్తోత్రము : హిందూమత ధర్మములో స్తోత్రము అనగా స్థుతిస్తూ గానము చేసేది లేక ప్రశంశములతో కూడిన గానం (ప్రశంశా గానం) లేదా కీర్తన లేదా పాట. ఈ స్తోత్రములు దేవీ, శివుడు లేదా విష్ణువు కొరకు నిర్దేశింపబడినవి. స్వామి తపస్యానందుల వారి ప్రకారం, శ్లోకాలను శబ్దపూరితంగా, తన్మయం చెందుతూ, భగవన్నామ కీర్తన జేయడం.
స్తోత్రములు, ప్రసిద్ధిపొందిన ధార్మిక సాహిత్యం, వీటిని దైనందిన జీవితంలో నిత్యమూ ఉపయోగిస్తుంటారు.
క్రైస్తవ మతములో యెహోవాను (భగవంతుణ్ణి) కీర్తించడాన్ని హిమ్న్ అని అంటారు.
ఇస్లాం మతములో అల్లాహ్ను (భగవంతుణ్ణి) కీర్తించడాన్ని హమ్ద్ అని అంటారు.
ఆచార్య చందనా

ఆచార్య చందన (1937 లో జన్మించారు శకుంతల), ఆమె భక్తులచే తాయ్ మహారాజ్ అని పిలుస్తారు, ఆమె అమర్ముని సంప్రదాయం భారతీయ జైన సన్యాసిని. ఆచార్య బిరుదు, పద్మశ్రీ బిరుదు పొందిన మొదటి జైన సాధ్వి (మహిళా సన్యాసి) చందన. చందన తన సామాజిక నిమగ్నతకు, జైన సమాజంలో 'సేవ' (మానవ సేవ) భావనను ప్రాచుర్యంలోకి తెచ్చినందుకు ప్రసిద్ది చెందింది. ఆమె రాజ్ గిర్ కేంద్రంగా పదికి పైగా దేశాలలో కేంద్రాలను కలిగి ఉన్న లాభాపేక్షలేని, ప్రభుత్వేతర సంస్థ వీరాయతన్ వ్యవస్థాపకురాలు.
చందన 1937 జనవరి 26 న మహారాష్ట్రలోని పూణే జిల్లాలోని చస్కమాన్ గ్రామంలో కటారియా కుటుంబంలో శకుంతలగా జన్మించింది. ఆమె తల్లి ప్రేమ్ కున్వర్ కటారియా, తండ్రి మాణిక్ చంద్ కటారియా. ఆమె మూడవ తరగతి వరకు అధికారిక విద్యను అభ్యసించింది. చిన్నప్పటి నుండి, అవసరమైన వారికి సహాయం చేయడానికి, సేవ చేయడానికి ఆమె ఆరాటపడింది.
శకుంతల మేనమామ సుమతి కున్వర్ ఆమెను సాధ్విగా ప్రారంభించడానికి ఒప్పించారు. పద్నాలుగేళ్ల వయసులోనే జైనదీక్ష పొంది సాధ్వి చందన అని నామకరణం చేశారు. ఆమె జైన బోధనలు, జీవితం అర్థం, ఉద్దేశ్యం, ఇతర మతాలను అధ్యయనం చేయడానికి 12 సంవత్సరాల మౌన ప్రతిజ్ఞ చేసింది. ముంబైలోని భారతీయ విద్యాభవన్ నుంచి దర్శన్ ఆచార్య, ప్రయాగ్ నుంచి సాహిత్య రత్న, పథర్డీ ధార్మిక పరీక్షా బోర్డు నుంచి మాస్టర్స్ డిగ్రీ పొందారు. చందన బెనారస్ హిందూ విశ్వవిద్యాలయం నుండి నవ్య-న్యాయ, వ్యాకరణం రంగాలలో శాస్త్రి బిరుదును పొందింది.
1968 లో, ఆమె ప్రారంభించిన క్రమాన్ని విడిచిపెట్టి అమర్ ముని వంశంలో చేరింది.
1987లో అమర్ ముని చందనకు ఆచార్య హోదా ఇచ్చారు. ఈ బిరుదును పొందిన మొదటి జైన సాధ్విగా ఆమె గుర్తింపు పొందారు, ఇది జైన సమాజంలోని కొంతమంది నుండి విమర్శలను ఎదుర్కొంది.
1998లో, ఓహియోలోని క్లీవ్ ల్యాండ్ లో జరిగిన నేషనల్ ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఆసియన్ ఇండియన్స్ ఆఫ్ నార్త్ అమెరికా సదస్సులో చందన ప్రారంభ ప్రార్థన చేశారు, జైన మత చరిత్రలో అలా చేసిన ఏకైక మహిళా సన్యాసి. క్లీవ్ ల్యాండ్ మేయర్ శాంతి వ్యాప్తికి సహకరించినందుకు ఆమెను అవార్డుతో సత్కరించారు.
1980 లో, యునైటెడ్ కింగ్డమ్లోని లీసెస్టర్ జైన్ సెంటర్లో మ్యూజియం స్థాపనకు చందన సహాయం చేశారు.
List of awards and honours received by Narendra Modi

This is a comprehensive list of awards, honours, and recognitions received by Narendra Modi, the 14th and current Prime Minister of India since 2014.
Prime Minister Modi has a policy of not accepting honorary degrees. He had refused to accept honorary doctorate from Southern University that was offered to him in 2014, and honorary Doctor of Law from Banaras Hindu University in 2016. Earlier, he had also turned down honorary doctorates offered to him by several universities during his tenure as the Chief Minister of Gujarat.
Shivrajpur beach

Shivrajpur beach, near Shivrajpur village, is located in the Devbhumi Dwarka district of Gujarat, India. It is a white-sand beach with azure, clear water. The water is shallow. It was awarded the Blue Flag beach certification in October 2020 by the Foundation for Environment Education, a Denmark-based voluntary organization.
Shivrajpur village was formed by the Baroda State during the early 19th century. It is believed that the ruler of Kachchh or Katuch, Maharao Deshalji, constructed a small fort with an 11-meter-high black masonry unlit beacon. The purpose of the fort was to provide safety and shelter to the Kachchhi vessels. Facilities like emergency repairs for boats, rations and drinking water were also provided. There is a lighthouse near the beach named Kacchighadh Lighthouse. A battery-operated flashing light was placed at the top of the cabin in 1977, which was the first light in the region. The earthquake on 26 January 2001 left the lighthouse damaged, but it was restored immediately.
After the declaration of Blue Flag beach, the Government of Gujarat has decided to spend ₹1 billion (approx. US$13 million) to develop Shivrajpur beach in two phases.
In January 2021, Gujarat Chief Minister Vijay Rupani laid the foundation stone and the ceremony for tourist-centric projects.
In the first phase, a bicycle track, pathway, parking area, drinking water facility, toilet blocks, arrival plaza and tourist facility center were to be developed at the cost of ₹200 million. Under the second phase, further facilities will be added to make it an "international level" beach. Vijay Rupani said, "Shivrajpur beach will have better facilities than Goa".
In July 2022, CM Bhupendrabhai Patel visited the beach to review the facilities, and Milind Soman visited the beach.
The Gujarat government also wants to develop a caravan park near the beach.
The beach is accessible by airplane, train and road.
The beach timings are from 8 am to 7 pm, and there is a nominal entry fee.
The activities carried out at the beach include scuba diving, snorkeling, boating and island tour.
Some notable attractions near Shivrajpur beach include Dwarkadhish Temple, Bet Dwarka, Nageshvara Jyotirlinga, and the Rukmini Devi Temple.
List of gestures

Gestures are a form of nonverbal communication in which visible bodily actions are used to communicate important messages, either in place of speech or together and in parallel with spoken words. Gestures include movement of the hands, face, or other parts of the body. Physical non-verbal communication such as purely expressive displays, proxemics, or displays of joint attention differ from gestures, which communicate specific messages. Gestures are culture-specific and may convey very different meanings in different social or cultural settings. Hand gestures used in the context of musical conducting are Chironomy, while when used in the context of public speaking are Chironomia. Although some gestures, such as the ubiquitous act of pointing, differ little from one place to another, most gestures do not have invariable or universal meanings, but connote specific meanings in particular cultures. A single emblematic gesture may have very different significance in different cultural contexts, ranging from complimentary to highly offensive.
This list includes links to pages that discuss particular gestures, as well as short descriptions of some gestures that do not have their own page. Not included are the specialized gestures, calls, and signals used by referees and umpires in various organized sports. Police officers also make gestures when directing traffic. Miming is an art form in which the performer uses gestures to convey a story; charades is a game of gestures. Mimed gestures might generally be used to refer to an action in context, for example turning a pretend crank to ask someone to lower a car side window (or for modern power windows, pointing down or miming pressing a button).
Lisa Telford

Lisa Telford (born in Ketchikan, Alaska) is a Git'ans Git'anee Haida weaver who creates contemporary garments, shoes and other objects using Northwest Coast style weaving techniques. Her work serves as a commentary on Native identity, stereotypes and fashion.
Her baskets may be seen in the collections of The Oregon Historical Society, Hallie Ford Museum of Art, the Smithsonian National Museum of the American Indian, the Heard Museum, the Portland Art Museum, the Burke Museum and at Stonington Gallery.
Telford comes from a long line of weavers including her grandmother, mother, aunt and cousins. Despite her Indiana upbringing, she grew up connected to her culture, visiting Alaska for traditional gatherings and potlatches and participating in traditional dance.
For 16 years Telford worked as a carpenter. In 1996, she took a position as a job developer with a nonprofit organization called ANEW — Apprenticeship and Nontraditional Employment for Women and Men.
At the age of 35, she began learning to weave traditional Haida baskets from her aunt, Delores Churchill, and traditional cedar garments from her cousin, Holly Churchill.
Telford stuck strictly to the tradition of form follows function until 2004 when she went into contemporary cedar clothing, cedar shoes, cowboy boots and neckties.
Telford tells of her work:
After that, baskets can take Telford five to 200 hours to make.
As a young weaver she once sat down and counted every stitch on one of her grandmother's old baskets. "At first my basketry had to be perfect, and then I let it all go and that's when I found true joy". The artist compares making baskets to therapy, saying it helps her relax from the stresses of life. She also called basketry her thread to sanity.
In 2011, Telford worked with glass artist Preston Singletary on an exhibition of women's forms in glass.
In 2011, Telford received in the National Native Artist Exchange Grant to work with Kelly Church. She taught Kelly how to find and choose the proper cedar tree for harvesting, how to split and prepare the bark to be stored.
Hearts of Our People: Native Women Artists, June 2019 -September 2020, organized by the Minneapolis Institute of Art, Minneapolis, MN
書道ガールズ!! わたしたちの甲子園

『書道ガールズ!! わたしたちの甲子園』（しょどうガールズ わたしたちのこうしえん）は、2010年5月15日に公開された日本映画。
折からの不況の影響で活気を失っていた日本一の紙の町・愛媛県四国中央市で、愛媛県立三島高等学校書道部の部員達が我が町を盛り上げようと、地元のイベントやショッピングセンターなどで書道パフォーマンスを始めたところ、地元テレビ局の南海放送の密着取材がドキュメンタリー番組『NNNドキュメント』で取り上げられたり、やがて日本テレビの情報番組『ズームイン!!SUPER』で中継され、徐々に知名度を上げていった。
2008年7月には、地元の祭り「四国中央紙まつり」の中で、第1回書道パフォーマンス甲子園が開催され、その模様を『ズームイン!!SUPER』で放送したところ大きな反響を呼び、一躍その名が全国に知れ渡ることになる。この実話を基にこの作品が作られることとなった。
まず四国中央市でロケが行われ、その後、場所を埼玉県熊谷市に移してロケが行われた。全国公開に先立ち、愛媛県内で先行公開された。
全国公開を前にした2010年4月27日、池袋サンシャインシティ噴水広場にて書道パフォーマンスイベントを行った。FUNKY MONKEY BABYSが生で歌う主題歌「大切」にあわせ、映画では実現しなかった書道部女子部員5人での巨大書道パフォーマンスを披露した。同日にはシネマサンシャイン池袋で舞台挨拶付完成披露試写会が行われた。
公開初日に新宿バルト9、川崎チネチッタで舞台挨拶が行われた。書道ガールズの5名が「祈大ヒット」の言葉を一文字ずつ書くというパフォーマンスを披露した。
カンヌでは第63回カンヌ国際映画祭マーケットに出品されたこの作品のPRのため、愛媛県立三島高等学校（映画のモデル校）書道部の生徒6人とともに、主演の成海璃子がパフォーマンスを披露した。「書道ガールズ」としての活動はこれが最後になる予定。
公開初日2日間（2010年5月15日-16日）の映画観客動員ランキング（興行通信社調べ）で初登場第10位となり、ぴあ調査による5月14日、15日公開の映画の満足度ランキングでは第1位となった。
『金曜ロードSHOW!』（日本テレビ）特別ドラマ企画『リバース〜警視庁捜査一課チームZ〜』（主演:松坂桃李、杏）の放送がアルジェリア人質事件の影響で、当初予定していた2013年1月25日から延期されることとなり、代替として本作が放送された。なお、延期となっていた『リバース〜警視庁捜査一課チームZ〜』は同年4月5日に改めて放送された。
書道家の父を持つ書道部部長の里子は、書道に対する姿勢で他の部員と衝突してばかり。そんな時、産休に入った教員の代わりとして、臨時教師の池澤が赴任してくる。書道部の顧問となった彼は、まったく教える気がないどころか、里子の書を見てつまらないと言い放つ。面白くない里子だったが、彼が生徒たちの前で音楽に乗せて書を書くパフォーマンスを見せたことをきっかけに、部の中で何かが大きく変わり始める。
2010年9月17日発売。発売・販売元はバップ。
書道教授

『書道教授』（しょどうきょうじゅ）は、松本清張の小説。「黒の図説」第4話として『週刊朝日』に連載され（1969年12月19日号 - 1970年3月27日号）、1970年4月に中編集『鷗外の婢』収録の一作として、光文社（カッパ・ノベルス）から刊行された。
これまで3度テレビドラマ化されている。
さびれた呉服屋の店先に並ぶ品名札の美しい文字に魅せられた銀行員・川上克次。やがて主人を喪い店をたたんだ未亡人・勝村久子は、別の場所でひっそりと「書道教授」なる看板を掲げていた。ホステス・神谷文子との関係で悩んでいた川上は、その書道教室に通い始めるのだが……。
「松本清張の書道教授・消えた死体」。1982年1月16日21:02-22:51、テレビ朝日系列の「土曜ワイド劇場」にて放映。視聴率24.7％（ビデオリサーチ調べ、関東地区）。
「松本清張スペシャル・書道教授」。1995年12月2日21:02-22:51、テレビ朝日系列の「土曜ワイド劇場」にて放映。視聴率14.1％（ビデオリサーチ調べ、関東地区）。
「生誕100年記念 松本清張ドラマスペシャル・書道教授」。2010年3月23日21:00-23:18、日本テレビ系列にて放映。DVD化されている。
文房具

文房具（ぶんぼうぐ）とは、仕事場やオフィス、学校などにおいて情報の処理・記録・伝達などのために備えられる道具類をいう。文具（ぶんぐ）、ステーショナリー（英: stationery）。
日本語の「文房具」とは、「文房の具」つまり書斎に備えておく道具といった意味の表現である。いわゆる「書きもの」をするのに必要な道具、オーソドックスなところでは筆記用具、紙類（ノート類も含む）、鋏（やペーパーナイフ）などを指している。文書を書いたり、（紙の）手紙を読み書きするのに必要な道具類のことである。
また、「文房具」は狭義に筆・墨・硯・紙の4点を代表して指す言葉であり、広義に水差しや文鎮などの書道用具全般から文房で文人達が文化的嗜みとして興じた茶の道具や琴や調度品を含める場合もある。「文具」は短くした言葉ではなく、それ以外の品を含める言葉である。
中国では「筆墨紙硯（ひつぼくしけん）」が定番の道具であり、「文房四宝（ぶんぼうしほう）」と称し珍重した。
高級品やファッショナブルな品もあり、コレクションの対象にもなる。厳密にはカッターナイフや工作道具は文房具には含まれないとする考え方もあるが、これらも広義の文房具には含まれると認識されるようになっている。
また、デジタル機器についてもデジタル文房具として文房具の一種として扱われることがある（従来の文房具はアナログ文房具と呼ぶ）。1980年代にワープロが登場した直後は「文房具」に含めてはいなかったが、それが定着してからは、徐々に文房具の一種とみなす文筆家も増えた。その後、PCが普及しそのワープロ機能やメール機能が盛んに用いられるようになると、それも一種の文房具とみなす人も出た。ただし、アナログ文房具とデジタル文房具では使用法が大きく異なるほか、情報の性質と目的も大きく異なる。
世界全体では文房具の市場は拡大傾向にある。世界人口は増加傾向にあり、また世界には発展途上国も多く、今まで識字率が低かったり、そもそも基本的な教育すらあまり行われていなかった地域もあり、そうした地域でも徐々にしっかりとした教育が行われるようになると、（紙を前提とした、従来から用いられている文具も含めて）文具の需要が増すためである。
文房具を扱う業界を文具業界という。文房具は、（先進国では）文房具店などと呼ばれる専門店や、（ショッピングセンターなどの）文具コーナーなどで販売されている。
日本のメーカーの文房具は、機能性と精密さが世界的に高く評価され、ヨーロッパや北米・南米などでも広く販売されている。
なお、学校教育の場では、「文房具」という言葉を（いわば「教室で使う道具」「勉強道具」といったニュアンスで用いて）上記の筆記具やノート類だけでなく、児童・生徒・学生が学習時に使う補助的な道具（暗記シートなど）までざっくりと含めてしまうこともあり、役所や企業での事務用品の多くも同様の扱いである。
文房具は国際的なHSコードではほとんどが第96類の雑品に分類されるが、ボールペンや鉛筆はライターやくしなどと同じ階層で別々になっており文具類という単一のカテゴリは設けられていない。日本標準商品分類では文具、紙製品、事務用具および写真用品（93）に分類されている。
販売網は日本に限らず世界各国に展開するメーカーも多い。各分野（各マーケットセグメント）ごとに分析すると世界シェアで上位を占めるメーカーもある。
認知度が高い大手メーカー
大手メーカー
書道♡ガールズ 青い青い空

『書道♡ガールズ 青い青い空』（しょどうガールズ あおいあおいそら）は、2010年10月9日に浜松市で公開された太田隆文監督による日本映画。
『青い青い空』が最終的な正式タイトルであり、このタイトルで翌2011年に東京都、千葉県でも公開された。東京公開に合わせて公式HP、監督ブログ、チラシ、ポスターは全て『青い青い空』で統一された。タイトルに関する事情は後述する。
ロスアンゼルスで開催された「Japan Film Festival 2011」に出品された。
静岡県浜松市を舞台にした映画で、浜名湖えんため（環浜名湖の観光振興を考える会）の賛同を得て、2007年に浜松・浜名湖地域振興映画製作プロジェクトの第2弾として製作が開始された。映画製作は通常、大手企業が資金などを提供しているが、この作品の製作資金はすべて地元の有志の寄付によってまかなわれた。
この作品は当初『書道♡ガールズ』のタイトルで製作が進められていたが、後発の日本テレビ製作の映画『書道ガールズ!! わたしたちの甲子園』が2010年5月に先んじて公開されたため、タイトル変更を余儀なくされた。浜松ではすでに新聞、テレビ報道によって『書道♡ガールズ』のタイトルが浸透していたため、『書道♡ガールズ 青い青い空』のタイトルで公開されたが、最終的なタイトルは『青い青い空』に決められ、映画本編とパンフレットでは浜松の上映でもこのタイトルが用いられている。この新たなタイトルは、劇中でも挿入歌として使用される、あべさとえの作詞・作曲・歌唱による主題歌『青い青い空』から取られた。
後半50分は涙の連続と話題になり、先行公開された浜松では3か月を超えるロングラン公開で、観客は2万人を超えた。
この作品は出演した長門裕之の映画作品の遺作となった。
高校生活を送る真子（相葉香凛）は大学受験のことで母（鈴木砂羽）と対立、1年も口をきいていない。そんなある日、親友のみさと（草刈麻有）から書道部に入部を誘われる。顧問はヤンキー教師の八代（波岡一喜）の言葉が応援のように聞こえた。そんな書道部の部員は、誰も口をきかない三美子（橋本わかな）、ダイエットに夢中のトン子（田辺愛美）、真子に片思いの卓也（冨田圭輔）、書道の有段者なのに真子たちをバカにするミチル（平沢いずみ）。そんな個性的な面々が次第に絆を持ち、友情を深めて行く。
表記はいずれも撮影時。
カリグラフィー

カリグラフィー（希: καλλιγραφία, 英: calligraphy）とは、西洋や中東などにおける、文字を美しく見せるための手法。字を美しく見せる書法という面は日本の書道など東洋における書 (造形芸術) と共通する部分があるが、筆記にペンまたはそれに類する道具を用いているため、毛筆を使用する書道とは表現されたものが異なる。
記録媒体としての羊皮紙が高価であるため、文を残す際により多くの文字を紙に詰め込みつつ、より美しい表現を試みた結果、発明された。
カリグラフィーでデザインされるものはアルファベットだけでない。イスラム圏ではコーランの一部をカリグラフィーを用いて書いたタペストリーが見られるなど、文字を美しく見せる書法が発達している（アラビア書道）。アラビア書道であらわされる文字はアラビア語に限定されるが、イスラム圏においてはもう一か国、イランにおいてもカリグラフィーは非常に盛んであり、ペルシア書道（ペルシア語版、英語版）と呼ばれる。ペルシア書道はペルシア語で書かれることを基本とし、ナスタアリーク体をはじめとする様々な書体を生み出した。インドにおいても様々な文字による書法が盛んである（インドのカリグラフィー）。
活版印刷の発明後も、さまざまなフォントのデザインにカリグラフィーは影響を与えた。印刷物の章の頭の1文字で、カリグラフィーの手法でデザインされた通常の活字より大きなものを用いることがあり、直接ペンで描写するもの以外にも応用されている。
一般的にカリグラフィーの起源とされているのは、1世紀後半から2世紀にかけての古代ローマにおける碑文、特にトラヤヌス帝が建立した石碑の文字である。当時のアルファベットには小文字はなく、文章は全て大文字で綴られていた。キャピタル・モニュメンタリス（ドイツ語版）と呼ばれるこの文字は、現代に至る活字書体の原型であり、また手書き書体の規範となった。このキャピタル・モニュメンタリスを元にしてペン書きに適するように作られたのがローマン・キャピタル（英語版）である。
キャピタル・モニュメンタリス
一方で、ローマには異なったスタイルの彫刻書体も存在した。ローマン・ラスティックと呼ばれるこの書体は、ローマン・キャピタルより手書きに適した書体として、11世紀頃まで使われることとなる。
ローマン・ラスティック
2世紀から3世紀のころ、ギリシャ語の書体をもとにローマ字体にしたアンシャル体が、主にキリスト教の文書に使われるようになる。この書体がローマン・キャピタルやラスティックと異なるのは、文字によって標準の高さ（xハイト）の上やベースラインの下に突き出る線があることである（アセンダー ディセンダー）。これが現在の小文字の起源であると言われている。
アンシャル体
アンシャル体を基にして、ハーフアンシャル体が生まれた。アセンダーとディセンダーはアンシャル体より長くなり、文字による大きさの違いがよりはっきりとする。
ハーフアンシャル体
さらにこれを基にして、6世紀後半にはフランク王国でカロリング小文字体が生まれる。現在使われている小文字の形は、ほとんどこの書体が基本となっている。
カロリング小文字体
7世紀には、フランスのルクソイ修道院（英語版）(ただし現代ではリュクスイユとカナ転記される)で文字を連結させて書く筆記体としてルクソイ小文字体が生まれる。これは「速く書く」ことを重視した方向への変化である。
一方、イギリスやアイルランドでは、6世紀から8世紀にかけて、ハーフアンシャル体を基にしてインシュラー大文字体、インシュラー小文字体、アーティフィシャルアンシャル体が作られた（インシュラーとは「島の」という意味である）。これは宗教的な荘厳さを重視した方向への変化であり、また段落や章の最初の文字を大きく装飾的に書くヴァーサルという書字スタイルも多く使われるようになった。ダブリンの「ケルズの書」やロンドンの「リンディスファーンの福音書」は、インシュラー体による代表的な写本であり、ケルト民族独特の紋様による装飾がほどこされ、現存する最も美しい書物と言われている。
インシュラー大文字体
12世紀以降には、カロリング小文字体とその発展形は大きく2つに分かれていく。その1つがイギリスにおけるセクレタリー体やドイツにおけるフラクトゥール体といった草書的な筆記体であり、主に日常的な場面で使われることとなる。もう1つがゴシッククアドラータに代表されるゴシック体である。まだ紙が高価であった時代により多くの文字を書き留めるために、角張って余白の少ない文字になったゴシック体は、別名ブラックレターとも呼ばれている。
ゴシッククアドラータ
ルネッサンス期には、ローマ時代の書体が見直されヒューマニスト体が生まれ、さらにそこからイタリック体ができた。このイタリック体は日本ではカリグラフィーの初学者が必ずといっていいほど最初に習う書体である。当初はより速く書くための日常的な書体として生まれたイタリック体であったが、可読性の高さや優美さなどが受け入れられ、やがてローマ教皇庁で教書用に使われるようになる。
ヒューマニスト体
イタリック体をさらに速く書けるように変化させた結果生まれたのがカッパープレート体（英語版）である。ここまでに既述の書体のほぼ全てが平らなペン先の角度の違いにより線の太さを変えていたのに対し、カッパープレート体は細いペン先を使い筆圧の変化によって太さを変える。ペン先を紙から離さずに単語ごとに続けて書くために非常に速く書くことができ、主にビジネス文書や契約書など商業分野において使われるようになった。
カッパープレート体
15世紀以降、印刷技術の発明、普及により、手書きの文字は次第に廃れていった。しかし、19世紀末、イギリスのウィリアム・モリスによって古典的な手書き文字の見直しが行われたのを契機とし、エドワード・ジョンストン、ジョン・ハワード・ベンソン（英語版）らによって普及活動がおこなわれる。
角度を気にしながら、または、手本の本をよく見る。
現代の英文において、書字の練習用に全てのアルファベットを含む文（パングラム）として、
が用いられるが、8世紀〜9世紀のヨーロッパにおいて、同様の目的には
や
が使われていた。jkvwが欠けているが、当時アルファベットにはこれらの文字が含まれていなかったからである。
水注

水注（すいちゅう、みずつぎ）は、茶道、煎茶道または書道で使用される、水をつぎ足すための道具。茶道と煎茶道とでは使われ方がわずかに異なる。 英語で jug（ジャグ）と呼ばれる。
「水次ぎ」ともいわれる。
茶道の水注は、流派によって多少の差異はあるものの、次の2種に大別される。
これまた流派や手前によって異同があるが、お手前の最後のほうで水屋から持ち出し、水指に水をつぎ足すのが主な役割である。
流派によって「水罐」「水指」「水灌」「水次」「水滴」「注子」などの読み方がある。
大きく分けて
に分けられる。ただし、金属製の物はほとんどなく、陶磁器製で、華やかな形や絵柄の物が多いようである。
中国渡来の伝世品が珍重されるのは、他の煎茶道具と同様である。
茶道の水注はあまりバラエティに富んでいないのに対し、煎茶道のそれは「瓜式」「筒式」「四方式」「桃型」など形状は多種多様である。明・清ではもともと酒器だった物を転用したといわれ、目立って派手な物が多い。
流派や手前によって異同があるが、
など、手前の中で大きな役割を果たしている。華やかな形状の品が多いのは、登場場面が多く、目立つ道具だからと考えられる。
墨をする際に硯に注ぐ水を入れておくための小さな器。
小さいものを「水滴（すいてき）」、やや大きめのものを｢水注（すいちゅう）｣、水をすくう匙を備えたものを｢水盂（すいう）｣と区別して呼ぶことがある。
筆

筆（ふで）とは、毛（繊維）の束を軸（竹筒などの細い棒）の先端に付けた、字や絵を書くための道具である。化粧にも用いられる。毛筆（もうひつ）ともいう。
軸（柄）の部分（筆管）を手に持ち、毛の部分（穂）に墨や顔料をつけ、紙などの書く対象にその毛をなすり付けることによって、字を書いたり絵を描いたりすることができる。
穂の長さにより長鋒・中鋒・短鋒に分けられる。また、穂の大きさにより大筆・小筆という分類もある。材料の毛には通常、獣毛が利用される（まれに化学繊維が使われることもあり、記念品用などには人毛も使われることがある）。剛毛（馬・鼬・狸などの毛が用いられる）、柔毛（羊・猫・栗鼠などの毛が利用される）などのほか「特殊筆」として、鶏・孔雀・マングース・鼯鼠の毛を用いたものや、獣毛以外にも藁や竹を使用したものも生産されている。剛毛と柔毛の数種類の毛をまぜて、弾力をもたせて適度に書きやすくしたものを兼毫（けんごう、兼毛とも）と言う。
日本に現存する最古のものは「天平筆（雀頭筆）」であるとされており、正倉院に残されている。
通常、大筆（太筆）は穂を全ておろす（ノリを落とす）が（根元に短い毛を意図的に残し、弾力を高めているものに関しては根元を固めたままにすることが多い）、小筆（細筆）は穂先だけをおろすのが良い。ただし、仮名用に於いて、やや大きめの面相筆は根本までおろすことが多い。
小筆の穂先は特に繊細なため、陸（墨を磨る部分）で穂先をまとめるために強くこすりつけることは極力避ける。墨などで固まった穂先を陸にこすりつけて、柔らかくしようとすることは絶対にしてはならない。硯は固形墨を磨（す）るためのヤスリであり、墨液が潤滑の働きをするとは言え、そのヤスリにこすりつけることは穂先を硯で磨ることと同じであり、穂先をひどく傷めてしまうからである。大筆も硯の陸の部分で毛をこすりつけないこと。大作を作る時などは、墨磨り機などで磨った墨をプラスチックや陶器の容器に移し替えて使うことが多い。
毛は顕微鏡で見るとウロコ状の表皮に包まれた物体であることがわかる。ウロコ状の部分をcuticle（キューティクル：表皮構成物質）と呼ぶ。人毛の場合、このキューティクルの隙間は0.1μmであり、水などがこの隙間から進入すると毛全体が膨らみ反る。そのため、作られた直後では膨らんだり毛が反り返るなどして性能を活かしきることができない。ススは、元素的にはカーボン（炭素）である。このスス成分がキューティクルの隙間に沈着し、水分の浸透を防止し、膨らんだり反ったりしなくなる。さらに、これによりコシが出て、墨の含みも良くなり、最も良い状態でその性能を活かすことができる。羊毛では、作成直後は透通るような白い色をしているが、使い込むに従って銀色に、さらに長年を経ると黄金色に輝き、使用者自身の書きぶりが毛の癖となって表れ、その人の体の一部の如く使いこなしやすくなる。しかしその状態になるには、墨液よりも、摩った固形墨の方が良いと言える。
製造の途中で不揃いな毛などをすいており、書字中に抜けてくるのは抜き出し損ねた残りであって少量であれば問題ない。切れや抜けが多いと毛が減り、割れを起こしたり、毛先が効かなくなって使えなくなる。
前項のように、使うほどに本来の能力が引き出されてくるが、それには墨の選び方や洗い方も大事になってくる。
墨の成分は、主にススと膠（ニカワ：コラーゲン・ゼラチン成分）から作られている。品質の劣悪なものは、ニカワに安価な海外の魚のコラーゲンを使うなどするため、ニカワの成分が毛に対してストレスを与え、キューティクルを傷める。人によってはリンスやコンディショナーなどを塗布してキューティクルを守ろうとすることがあるが、前述の通り、キューティクルの隙間にススを入れることが大事であって、リンスやコンディショナーなどは隙間に入り込んでススの入りを阻害し、コシを与えず逆に寿命を縮めることになる。
穂先に墨が残らないようによく水洗いする。ただし、作られてすぐ水に長時間浸すことは、毛に水が入り込み膨らんでキューティクルの隙間が大きく開き、毛が切れやすくなる。同じ理由で、穂先を固めるためのノリ成分を、水に長時間さらして落とすのは適当でない。
小筆を洗う場合は、穂先を擦り切らせないよう気をつける。
根元については、よくすすぎ、根元にニカワ分が残らないようにする。ニカワ分が溜まると、膨張するなどして筆管が割れるので注意が必要である。ニカワは、ぬるめの湯に一番溶けやすいので、湯で洗うのが毛に最も良い。
毛の根元の墨を口で吸ったりして吸い出すことがよく行われているが、品質の良い固形墨・墨液では構わないが、品質について信用できない墨汁（前述のように海外の魚や動物の骨や皮から抽出したコラーゲンを使ったり、化学的に合成した接着剤成分などをニカワの代わりに用い、腐らせないように防腐剤が入り、工業製の香料を使っている）などを口に入れることは不衛生であり健康被害・アレルギーなどに注意する。また防腐剤が入っていない墨を磨り、作り置きして使う場合は、大変腐りやすいのでこれも口に入れないこと。
スス成分が溜まることは長持ちに繋がるので、ニカワの成分だけをよく落とすのが大事である。 黒い墨の色が薄く沈着するのは性能が引き出されていることを示していると言って良いので、洗いすぎて傷めないよう注意する必要がある。
京都市、東京都、広島県の熊野町（熊野筆）、呉市（川尻筆）、奈良県（奈良筆）、愛知県の豊橋市（豊橋筆）、宮城県の仙台市（仙台御筆）、などが有名な産地であるが、いずれも職人仕事なので、特定の町内に職人の職住一致の仕事場が点在している。
特に伝統工芸品として経済産業省に認定されているのは、
である。
経済産業大臣指定伝統的工芸品も参照のこと。
中国においては、浙江省呉興県善璉鎮の「湖筆」が最も名高い。
金文

金文（きんぶん）とは、青銅器の表面に鋳込まれた、あるいは刻まれた文字のこと（「金」はこの場合青銅の意味）。中国の殷・周のものが有名。年代的には甲骨文字の後にあたる。考古学的には、「青銅器銘文」と称されることが多い。また鐘鼎文とも呼ばれる
殷は青銅器文化が発達した時代であり、この文字を器の表面に鋳込む技術は現在でも解明されていない。
金文は『史記』のような後世になって書かれた資料とは違い、完全な同時代資料であるためこの時代を研究する上で貴重な資料となっている。金文は拓本や模写によって研究されてきた。
なお石などに刻まれた文章は石文と呼ばれ、一緒にして金石文と呼ばれる。またこれらを研究することを金石学という。
時代的に1．殷金文（B.C.1300頃～B.C.1070頃）、2．西周金文（B.C.1070頃～B.C.771年）、3．東周（または列国）金文（B.C.770年～B.C.222年）、4．秦漢金文（B.C.221年～A.D.219年）に分類される場合が多い。
青銅器の製造は、殷の成立以前の二里頭期より始まっているが、当初は金文を鋳込まなかった。19代盤庚が亳に遷都したとされる安陽期から、青銅器に金文が見られるようになった。
初期は「図象記号」「図象文字」「族記号」と呼ばれるマークのようなものが鋳造された。西周期までに1200種ほど確認される。文字として読み下すことが困難で、果たして何を表すものなのか解明されていない。「図象記号」＋「祖○」「父○」など、祭る対象者の名を組み合わせた銘文もある。
殷末期の帝乙・帝辛の時代に出現する「成文銘」は、長くても3，40字どまりであり、内容的にも雑多で､書風、書体的にも統一性に乏しい。
殷を滅ぼした周は、殷の文化技術を流用しつつも、さらに王と諸侯の関係をギブ・アンド・テイクによって結び付けようと試み、それが青銅器に鋳込まれる金文に如実に反映されている。帝乙・帝辛と諸侯の間に見られた「諸侯の成果を王が認め、褒美を与えたことによって、家宝の青銅器を作ることができた」という事実についての著述がさらに具体性を持ち長文化した。初期・前期の銘としては、武王の征服を記載した利簋の銘文、殷周革命に言及した大盂鼎の銘文がある。中には、諸侯同士の領地争いを解決した証文を記載した散氏盤の銘文もある。金文の成文は、これら王からの褒賞や領地範囲の明文化を通して、王の仲介があったことを物語るものとなっている。
殷の鋳造技術を引き継いだ当初の金文では、成文の書式や末尾の「図象記号」がそのまま流用され、工房の継続が見て取れる。一方で、文字を整える意識はさらに洗練され、描画的だった肉厚の点画も均一の太さを持つ線で書かれるようになり、文字の大きさも画数に関係なく一定の面積に収まるように、「大克鼎」の銘のように、文字を一字づつ枠線の中に収めるように製作されるようにもなっている。文章の長文化は、目下「毛公鼎」32行500字を最大とするところまで発達した。これは殷の金文・青銅器が素朴な祖先への祭祀道具にとどまっていたことに対し、周金文が土地争いの解決案や以後の政治方針を神前で表明するための宣誓記念物へと内容を大きく変えたことに起因するものといえると同時に、周の弱体化にともない、青銅器鋳造技術者が周王朝の工房を離れ、諸侯お抱えの技術者となって中国各地に散り散りになっていく前段階に達したことも表明するものである。
周の東遷から始皇帝の統一まで、群雄割拠の春秋戦国時代となり、儒教や道教に代表される多種多様な倫理観が生まれ、鉄器の実用化に代表される工業技術の発展が見られた。戦乱の時代となったため、多数の銅剣・銅鉾など武器が鋳造されるようになるが、一方で祭祀用の青銅器も続けて鋳造されていくが、鐘などの楽器が急激に発達してくる。金文の変化としては、配下の将軍たちに対する戦功を記録する成文に変化してきたこと、国ごとに字義や字形が多様に変化してきたことが挙げられる。さらに、従来は不可能だった銘文の掘り込みが鉄器の開発によって可能となったことが挙げられる。これまで器の内側に鋳込まれていた金文が、外側に刻まれることが可能となった。
この技法の変化により、楚の金文のように筆記体にほぼ等しい銘が生まれたり、陳や中山で流行した「虫鳥体」と呼ばれる装飾性の高い細身の銘が生まれたりしている。また、鋳込みより簡単に銘が刻めることもあって、鐘に音階を刻んだものも出現してくる。
始皇帝の統一をもって列国の争乱は終わり、多種多様に発展した事柄を統合し規格化する段階になった。始皇帝は焚書坑儒を通して文字・言語の統一を図り、列国の多様な文字文化を廃止した。統一規格の文字を広めることも兼ねて、自らの武威を示すために泰山をはじめ各地に刻石碑を建立している。鉄器の質的向上により、これまで不可能だった石文の建立が可能になったことにより、秦以後の重要な文字資料は青銅器から石碑に移行していく。秦および漢では、青銅器はもっと身近なものに用いられた。始皇帝は度量衡の統一を図るため、統一規格となる分銅や升を大量に鋳造させた。分銅は「権」、升は「量」と呼ぶため、合わせて「権量銘」と呼びならわされている。
始皇帝が着手した貨幣統一の流れを漢も継承し、始皇帝が鋳造を命じた「半両銭」の鋳造は漢も続行した。武帝による「五銖銭」鋳造と私鋳銭排斥によって、秦漢の貨幣制度が軌道に乗り、それに鋳込まれた銘、実用的な灯器や香炉、洗（金だらい）などの銘が漢時代の金文の代表例となった。 また、銅鏡の銘文も漢代金文の大きな部分である。
殷周金文は青銅器の内側に鋳込まれているが、どのようにして鋳型に銘を刻むのかは明確になっていない。 青銅器の鋳造法そのものは、工房の発掘によって大量の鋳型が発見されたことから
というプロセスは判明している。
しかし、内型（内范、中子)に銘を入れる工程は明らかになっていない。鋳込まれた銘は字画が窪んでおり、内型（内范、中子)に入れた段階では字画部分は盛り上がっている。この粘土を盛り上げる技法について、さまざまな仮説が立てられている。
これは清の金石学の権威、阮元の仮説である。最近の実験の結果、小型の銘を再現することに成功してはいるが、議論が多い。
ただ、実際の器には欠き取り作業中に必ずできる刀傷がない。
ただ、毛公鼎のように大きな曲面になった内面全面に入った銘文制作は困難である。 これに対して、20世紀末期に立てられた仮説では
方法が提唱され、実験の結果、銘を再現することに成功している。ただしこれに対しても、物的証拠がないことから仮説の域を出ない。
また、木片やなめし革などのテンプレートを流用して、器の銘と蓋の銘を同時に作ることができるにもかかわらず、器と蓋の銘が完全に一致する青銅器は一つも発見されておらず、器の銘と蓋の銘が別々に作られていることから、その仮説を否定する意見もある。
香道

香道（こうどう）とは、主に東南アジアで産出される沈水香木など各種香木の香りを鑑賞する、日本の芸道である。香道は禅宗の精神を大事にし、礼儀作法・立居振舞など約束事の多い世界であり、上達するにつれ古典文学や書道の素養も求められる。しかし、香道の原点は何よりも、香りそのものを楽しむことにある。伝統的な香道の作法にとらわれず香を楽しむ人や、そうした用途に販売されている香製品も多い。
香道においては香を「聞く」と表現し、「嗅ぐ」という表現は不粋とされる。香木の香りを聞き、鑑賞する聞香（もんこう）と、香りを聞き分ける遊びである組香（くみこう）の二つが主な要素である。香木は生き物、その一つ一つに魂が宿ると考え、この稀少な天然香木を敬い大切に扱う。「聞く」という言葉を使う意味は、現代においては、香木の香りを通じて自然や地球の声を聞き、自然と一体化し、同時に自身と向き合うことと説明される。
『日本書紀』によると、香木は推古天皇3年（595年）に淡路島に漂着したといわれる。日本の香文化の源流は古代インドから中国を経て、仏教とともに入り、香木が焚かれるようになることに始まる。平安時代になると、宗教儀礼を離れて、香りを聞いて鑑賞するようになり、薫物合せ（たきものあわせ）などの宮廷遊戯が行われた。
この宗教の香・貴族の香に鎌倉時代以降の武士の香、そして禅の教えが加わり、茶道や華道、能などとともに室町時代に誕生、婆沙羅大名はじめ一部上流階級の贅を極めた芸道として発展する。なかでも香道は、それら中世芸道のエッセンスを凝縮した文化として洗練度を高め、当時としては非常に稀少な東南アジア産の天然香木を研ぎ澄まされた感性で判別するという、独自の世界を構築するに至る。このころ、それぞれに異なる香りを有する香木の分類法である「六国五味」（りっこくごみ、後述）なども体系化された。
慶長11年（1606年）ごろから徳川家康による朱印船貿易が行われるようになるが、主目的は極上とされた伽羅の買い付けに絞っており、香道の用材として必要としていたからである。
香道においては、線香等のように直接点火する香は用いない。聞香炉に灰と、おこした炭団を入れ、灰を形作り、その上に銀葉という雲母の板をのせ、数ミリメートル角に薄く切った香木を熱し、香りを発散させる方式がとられる。銀葉を灰の上で押すことにより、銀葉と炭団の位置を調節する。これにより伝わる熱を調節し、香りの発散の度合いを決める。香道具の種類、形状および作法は流派によって異なる。
上記より時代が新しい流派（団体）。また、活動は確認できるが系譜未確認の流派。「家元制度」は、いわゆる素人弟子たちが家元から入門を許されたあと、その流儀に伝わる秘伝書や技能を学び習得していくのであるが、西山松之助著『家元ものがたり』に、「それは決して公開してはならない。そういう血判の誓約書を本来は弟子から家元に提出することになっている」とあるように、家元制度の観点からして独立、分派というものは存在し得ない。なお、相伝には一子相伝（志野流・泉山御流など）と完全相伝（御家流など）がある。
志野流初代志野宗信が、足利義政の命により、足利将軍家所持（佐々木道誉蒐集）の180種の名香を分類するとともに、三条西実隆公所持の66種をさらに精選、追加、入れ替え等を行い、「六十一種名香」を定めた。彼は、その選定過程で、すべての香木を「六国五味」で判別、鑑賞することを極めていく。志野流の香木の極めは、現家元まで変わらずこれを基準とし、現在も香木の極め（鑑定）をつけている。
伽＝伽羅、国＝羅国、賀＝真那賀、蛮＝真南蛮、寸＝寸門陀羅、佐＝佐曽羅、新伽＝新伽羅。
香道に関する十の徳。北宋の詩人の黄庭堅が香に関する訓や効用を記したもので、日本へは一休宗純が紹介した。香りは量ではなく、質が重要としている。
香を焚きだすために使われる道具。御家流と志野流では使う道具の形状が異なる。
きょうじ、こじの「じ」は竹冠に助であるが、一部の日本語環境では表示できないかもしれない。
点前の必需品を納めたり、さまざまな雑用に利用される道具。
香道では香木の香質を味覚にたとえて、辛（シン）、甘（カン）、酸（サン）、鹹（カン）、苦（ク）の5種類に分類する。これを「五味」という。
また、その含有樹脂の質と量の違いから以下の6種類に分類し、六国（りっこく）と称する。
これらを総じて六国五味という。
また、現代ではさらに新伽羅（しんきゃら）が分類されることもあるが、これは古い資料には見られない。
香を一定の作法に則って香を聞くことを「聞香」（もんこう）という。
作法の例として、香炉の扱い方を取り上げる。志野流香道では、左手の上に聞香炉を置き、親指を縁にかけ、香炉を反時計回りに回して灰の上に記される「聞き筋」（灰の上には形作るときに一本太い筋が作られるが、これを「聞き筋」といい、この方向が香炉の正面に一致する）を自分とは反対の側へ向け、右手を筒のようにして香炉の上に覆い、その間に鼻を近づけて香を聞くとする。
組香（くみこう）とは、ある一定のルールに即した香りの楽しみ方の一つである。文学的要素から一般教養等、多種多様の分野に取材したルールに則って香りの異同を当てるもので、非常にゲーム性に富む。ただし、その本質は香りを聞き、日頃の雑踏の外に身を置いて、静寂の中でその趣向を味わうことにあり、答えの成否、優劣を競うものではないとされる。
季節感のある組香は、その季節に行われる。
客の回答は執筆とよばれる記録係によって記録紙に書筆、記録され、最高得点を取った人（複数いた場合は正客に近い順に）はその記録紙をもらうことができる。記録紙には、組香名、香銘、回答、成績、日付等が書き込まれる。
以下に組香の例を紹介する。
菖蒲香（あやめこう）は、夏に行われる組香の一つである。
証歌は「五月雨に池のまこもの水ましていつれあやめと引きそわつらふ」である。『源平盛衰記』陀巻第十六に取材している。その内容は、以下の通りである。
手順は以下の通り。
菊合香（きくあわせこう）は、秋に行われる組香の一つである。
証歌は「秋風のふき上げに立てる白菊は花かあらぬか波のよするか」（『古今和歌集』所載、菅原道真）であり、秋風の吹く吹上の浜に立っている白菊は、花なのか、それとも波が寄せているのか見間違えるほどだという歌の意味を組香のルールに取り込むことで、組香に情景を取り込んでいる。
源氏香（げんじこう）は、香道の楽しみ方の一つである。源氏香の成立は享保の頃と考えられ、『源氏物語』を利用した組香である。
競馬香（くらべうまこう）は、よりゲーム性の強い香道の楽しみ方の一つ。
筆跡

筆跡（ひっせき）とは、ワードプロセッサなどを介さずに、筆、ペンなどの筆記用具を用いて人の手によって直接書かれた文字のこと。または、その書き方の癖などを指す言葉。
古代では、亀の甲羅や動物の骨に対して、先を鋭利に尖らせた石などで、これに天と地や農作物などを象形化した甲骨文といわれる文字を「ひっかき」、占いの道具として使用するために用いられたのが最初の筆跡といわれている。
筆跡学と筆跡鑑定はよく混同されるケースが多いが、明らかに違う分野に属するものである。
筆跡学とは、書かれた文字について理論的、実際的に研究する学問。 筆跡と性格との関係を研究する性格学的筆跡学と、複数筆跡間の執筆者が同一人か否かを判断する筆跡鑑定とがある。
筆跡鑑定は、自然科学の学問に属し、鑑定人は警察・民間・大学の研究者であり、学会は日本法科学技術学会に所属する科学者である。
文字を持つ文化圏では、古来より筆跡には個人差があることは、経験的に知られていた。中国では、三国時代、鍾会が他人の筆跡を真似て高価な剣を騙し取ったり、徐庶が母の筆跡を真似た偽の手紙によって曹操に下ることになるなど、いくつもの筆跡に関する物語が伝わっている。
歴史上、筆跡に関する詳細な研究を初めて開始したのは、古代ローマのアウグストゥスと考えられている。共和制が崩壊し、混乱が拡大する中で、役人や武将による公文書偽造が横行したためとされる。時は下り、1662年には、初めて「筆跡には個人差が存在する」と結論づけた論文が、カミロ・バルディというイタリア人医師によって発表される。しかし、以降は筆跡の研究がほとんど進まず、19世紀に入ってようやく各国の警察が研究に乗り出すこととなる。
日本では、安土桃山時代に古筆了佐という古筆の鑑定人が名を馳せた。古筆家からは代々優秀な鑑定人が輩出し、昭和になるまで鑑定に関わった。古筆家が編み出した鑑定方法は非常に優れており、現代の古書鑑定方法と比べても、ほとんど変わらないものという。ただし、これは有名な古代の書家の書を鑑定する方法であり、刑事事件などで重要視される一般人の筆跡鑑定が研究されるようになるのは、大正後期からとなる。
筆跡鑑定では、別の二つ以上の文書に対して、文字の形態（縦長や横長、角型や丸型など）、書かれ方（はね・止めの仕方、くずし方、筆圧など）、筆癖（癖字や筆順の違い、点画の位置など）による個人差を比較するなどして、ある文章が本人によって書かれたものか、否かを照合する目的で使われる。人は文字を執筆する際に必ず社会環境の中で文字を執筆するため、執筆するときの環境や背景にも注意する事が求められる。
人は訓練することにより、偽筆（ぎひつ）という自身の筆跡を隠したり、模書（もしょ）という他人に似せて文字を書くことが可能なため、形態一致を判定するコンピュータなどでは不十分であり、自動的に行うことはできない。このため、筆意（ひつい）という、文字を執筆する際の「意思」などを汲み取り、総合的に判断するために専門の「筆跡鑑定人」が行う。
筆跡鑑定のポイントには次の5つがある。
筆跡鑑定は、これらの要素を総合的に検証し考察して筆者を特定する。したがって、アマチュアが思うように「字の形が似ている」というような簡単なものではない。つまり筆跡鑑定とは、文字の形の異同を調べることではなく、「筆跡にあらわれた個性の異同」を調べることといえる。
古文書学において筆跡・筆致は古文書の形式や料紙、署判などの諸要素とともに文書の真贋や作成年代を判定する際に重要視される。筆跡の判定は個人の主観の入る余地はあるものの、他の要素とともに数量的・年次的特徴から特徴を見出すことが可能とされ、一例として1000点余が残存する武田信玄の関係文書のうち信玄親筆とされる文書は墨継ぎ感覚が長い特徴をもち、他の右筆が記した文書とは明瞭に区別される。
古文書や記録資料などは当初の成立年代以降に追筆や写本の作成などが行われることがあり、筆跡の判定は資料の作成・追筆時期やその背景などを探る要素として重視されている。
24時間テレビ 愛は地球を救う45

『24時間テレビ45 「愛は地球を救う」 会いたい!』（24じかんテレビ45 「あいはちきゅうをすくう」 あいたい!）は、日本テレビ系列にて2022年8月27日18:30 - 8月28日20:54（JST）に生放送された通算45回目の『24時間テレビ 「愛は地球を救う」』である。
本来のメイン会場でもある日本武道館が8月26・27日はLUNA SEAのコンサートが、28日は第38回高円宮杯日本武道館書写書道大展覧会などが開催されることから使用できないため、メイン会場として4年連続で両国国技館を使用することになった。なお、テレビ本番までYouTubeチャンネルの「ジャにのちゃんねる」にて毎週金曜日に本番組の関連コンテンツも配信された。
2019年（第42回）以来となる有観客での開催となった。 ただし、対面での募金活動は行わない。
『笑点』のチャリティー大喜利において出演予定だった6代目三遊亭円楽が肺がんによる入院のため出演を取りやめ、放送の約1ヶ月後となる9月30日に亡くなった。その一方で桂宮治が『24時間テレビ』初出演となった。
毎年エンディングで大合唱されている「サライ」の楽曲完成から30周年となる本年、作曲者であり毎年歌唱に参加してきた加山雄三が85歳を迎えてコンサート活動からの引退を表明しており、加山の歌唱参加はこれが最後となる予定だった。しかし、翌年の第46回に病気療養中の谷村新司へエールを送るため例外的に登壇、サライの歌唱に加わっている。
谷村新司は翌年のサライの歌唱に病気療養中のため参加せず、放送終了後の2023年10月8日に死去したため、結果的にこの年の歌唱参加が最後となった。
この他、「燃える闘魂！アントニオ猪木がなぜ闘病生活を見せるのか」コーナーの中で出演した元プロレスラーで参議院議員のアントニオ猪木が10月1日に79歳で死去したため、これが猪木の生前最後のテレビ出演となった。
この年は「THE突破ファイル」や「沸騰ワード10」の制作陣が中心となって制作されたため、これらに関わる演者も多く出演している。
※グループ名・所属は基本的に当時のもの
『THE夜もヒッパレ』の復活企画。総合司会であった三宅裕司、中山秀征、進行アシスタントであった赤坂泰彦、レギュラー出演者であったMAX、知念里奈らが出演。
なお、同番組は3月放送の『日テレ系音楽の祭典 Premium Music 2022』でも復活企画が行われていた（ただし中山、知念は出演しなかった）。また、レギュラー放送時の2001年（第24回）と2002年（第25回）の24時間テレビでは、深夜帯に『THE深夜もヒッパレ CLUB24』と題してスピンオフ企画が放送していた。今回はテロップは全て『24時間テレビ』仕様となり、歌唱セットの一部は『THE MUSIC DAY』及び『ベストアーティスト』のものを流用していた。
すぎやまこういちの半生（主にドラゴンクエストの楽曲制作について）を描く。原作は「ドラゴンクエストへの道」（監修：石ノ森章太郎、作画：滝沢ひろゆき（石森プロ）、企画制作：スクウェア・エニックス）。すぎやまは安田顕（TEAM NACS）が演じた。この他、すぎやまの付き人だった橋本淳役を野田クリスタル（マヂカルラブリー）。ドラゴンクエストの制作チームとして、千田幸信役を平子祐希（アルコ＆ピース）、堀井雄二役を芝大輔（モグライダー）、中村光一役を加賀翔（かが屋）、他に古屋呂敏。エニックスの女性職員役を百田夏菜子（ももいろクローバーZ）が演じた。
※赤文字は時刻表示有り。
以下はメインパーソナリティー「ジャにのちゃんねる」メンバーの番組宣伝、関連番組出演（放送日時順）
24時間テレビ45「愛は地球を救う」
告知
PR
チャリTシャツデザイン
デジタルコンテンツ 〔コンテンツ制作局〕
〔ホームページ〕
〔データ放送〕
〔バーチャル募金列〕
横浜日産グローバル本社ギャラリー
汐留本社S1サブ放送本部
オープニングアバン
24時間もヒッパレ
深夜の日テレ系 伝説の映像大賞
感謝のスター生電話
風間俊介 日本一に会いたい弾丸旅
ジャにのスゴ技生チャレンジ
トライアスロンにチャレンジ
〔トライアスロン汐留リモサブ〕
EXIT兼近 24時間100キロマラソン
日本列島ダーツ1億人インタビュー
会いたい企画 国技館フロアー
我が子に会いたい！その瞬間のドキュメント
橋本環奈 応援団パフォーマンス
河村アナ 実況に捧げたアナウンス人生
羽生結弦に会いたい!SPアイスショー
東日本大震災 二女を捜し続ける父
24時間テレビ的ニュースショー
戦場カメラマン小原玲
ネット局 朝どれLIVEキッチン!
募集企画 あなたの会いたい人
相葉雅紀 保護犬トリミング
笑ってコラえて企画 私がママになる日
すぎやまこういち ドラゴンクエスト誕生秘話
片腕を失った少女がチアパフォーマンス
ヒルナンデス ダンス＆ファッションショー
内村＆サンド ランナー応援プロジェクト
闘魂 アントニオ猪木
国技館で逢いましょう
最後のサライ 加山雄三の決断
MISIA 故郷の島の恩師
亡き母から二十歳の私へ
チャリティー笑点
YOSHIKIとウクライナから来たバレリーナ
パラデル漫画プロジェクト
車いすの少年とジャにのちゃんねる
両国・国技館
24時間テレビ事務局
2022年8月29日に本番組の視聴率がビデオリサーチから発表され、番組全体での平均世帯視聴率は13.8%、平均個人視聴率は8.1％。同月28日の19:00〜20:54の平均世帯視聴率は22.2％、平均個人視聴率は14.5％、世帯視聴率での瞬間最高は20時46分の28.9％をそれぞれ記録した（いずれも関東地区）。
なお、昨年の番組全体の視聴率は歴代29位タイの世帯視聴率12.0％、瞬間最高視聴率は23.4％だった。
時間別世帯視聴率は以下の通り。
15.0% PART①
13.9% 24時間テレビドラマスペシャル「無言館」(21:00頃)
11.4% PART②
4.2% PART③
6.5% PART④
15.6% PART⑤
14.7% PART⑥
15.6% PART⑦
17.6% PART⑧
20.5% PART⑨
22.2% PART⑩ 加山雄三ラストサライ