Kabupatén Aceh Tenggara

Kabupatén Acéh Tenggara nyaéta hiji kabupatén anu aya di Propinsi Acéh, Indonésia. Puseur pamaréntahanna aya di Kota Kutacane, Kabupatén ieu diwangun ku dataran luhur kaasup dijerona Taman Nasional Gunung Leuser, sarta wilayah dataran landeuh anu aya di Lembah Alas. Pernahna ieu Kabupatén aya di wewengkon kidul ngulon/tenggara Propinsi Acéh anu watesna langsung jeung propinsi Sumatera Utara. Dina ahir taun 2023, jumlah warga pangeusi Acéh Tenggara lobana 231.331 jiwa.
Sajarah Kabupatén Acéh Tenggara dimimitian ti diadegkeuna pamaréntahan di sakuliah wewengkon Acéh dina mimiti taun 1946 kujalan ngagolongkeun daérah-daérah anu aya dina wewengkon tengah Acéh, tayalian Takengon, Gayo Lues, jeung Tanah Alas ka jero hiji "keluhakan" anu disebut Keluhakan Acéh Tengah. Puseur dayeuh keluhakan direncanakeun giliran unggal genep bulan éwang ti mimiti Takengon, Blangkejeren, sarta Kutacane.
Jarak anu kacida jauh sarta waktu anu kacida lila ti Kutacane Takengon, kurang leuwih 250 km lamun leumpangnepika 5-8 poe, lamun seug ngagunakeun kandaraan kudu ngaliwata Aceh Timur jeung Aceh Utara kalawan jarak kurang leuwih 850 km, anu ngabalukarkeun dina prakna ngajalankeun pamarentahan henteu bisa lumangsung éféktif alatan kitu dina tanggal 21 Séptémber 1953 sababaraha inohong anu asalna ti Sumatera Kaler nyoba ngasupkeun daérah Tanah Alas ka jero wilayah Sumatera Kaler.
Ngan waé ieu upaya henteu meunang pangrojong ti rakyat di Tanah Alas sarta ditolak ku Daud Beureueh salaku pingpinan militér Acéh. Hal ieu ngarojong pingpinan di Tanah Alas jeung Gayo Lues pikeun ngawujudkeun kabupaten sorangan, tur leupas ti Kabupatén Acéh Tengah. Sabada ngaliwatan parjuangan tur babalagempagan anu panjang, antukna Wali kota Syahadat hasil ngajadikeun Pangkowilhan I Letjend. Koesno Oetomo sacara de facto ngalegalkeun Daérah Tanah Alas jeung Gayo Lues ngajadi Kabupatén Acéh Tenggara dina tanggal 14 Novémber 1967.
Dina taun 1974, sabada bajuang salila 17 taun tisaprak 1956, Pamarantah tungtungna medalkeun UU No. 4 taun 1974 ngeunaan ngawujudkeun Kabupatén Acéh Tenggara anu diresmikeun ku Menteri Dalam Negeri, Amir Machmud dina tanggal 26 Juni 1974 dina hiji acara anu dilaksanakeun di Kutacane. Dina poé eta ogé Gubernur Daérah Istiméwa Acéh A. Muzakkir Walad ngalantik/ngistrénan Wali kota Syahadat salaku Pajabat Bupati Kabupatén Acéh Tenggara. Dina tanggal 24 Juli 1975 Wali kota Syahadat sacara definitif diangkat salaku Bupati Acéh Tenggara anu munggaran.
Kadieunakeun dina tanggal 10 April 2002, 57% tina wilayah Kabupatén Acéh Tenggara dimekarkeun pikeun ngawujudkeun Kabupatén Gayo Lues dumasar kana Undang-Undang Nomor 4 Taun 2002.
Citakan:Batas USBT
Dewan Perwakilan Rakyat Daerah Kabupaten Aceh Tenggara
Daftar kecamatan dan gampong di Kabupaten Aceh Tenggara
Kabupatén Aceh Tenggara dieusi ku dua sékésélér asli di wilayah ieu, tayalian urang Alas anu nyicingan sabagian gedé wilayah Acéh Tenggara sarta suku Karo anu nyicingan wewengkon wétan jeung tenggara anu watesna langsung jeung propinsi Sumatera Utara.
Kabupatén Acéh Tenggara salaku daérah anu ngahasilkeun Coklat panggedéna di Propinsi Acéh anu legana 19.994 héktar kalawan lobana produksi 8.843 ton/héktar kalawan hasil produktipitas 455 Kg/héktar/taun tina 21.623 jumlah patani. Sagigireun éta Kabupatén Acéh Tenggara ogé dipiwanoh salaku anu ngahasilkeun muncang pang gedéna di Acéh jeung salah sahiji leuit pare henteu waé pikeun Propinsi Acéh tapi ogé pikeun propinsi Sumatera Utara. Komoditas unggulan séjéna tayalian karet, kai golondongan, lauk darat legana Darat 3782.84 ton sarta susukan 1583.21 ton.
Citakan:Kabupaten Aceh Tenggara Citakan:Aceh