Stadium Etihad

Stadium Bandar Raya Manchester (ستاديوم بندر راي منچيستر, bahasa Inggeris: Manchester City Stadium) atau Stadium Etihad (bahasa Inggeris: Etihad Stadium hasil penajaan Etihad Airways) ialah sebuah stadium yang terletak di Manchester, England. Stadium ini juga dikenali sebagai "COMS" atau "Eastlands". Stadium ini telah direka oleh Arup dan dibina oleh John Laing. Ia pertama kali direka bentuk sebagai sebahagian daripada bidaan yang gagal Manchester untuk ke Sukan Olimpik Musim Panas 2000. Stadium ini telah dibina untuk Sukan Komanwel 2002 dengan kos berjumlah £110 juta. Selepas sukan tersebut, stadium ini telah ditukar kepada sebuah stadium bola sepak dan menjadi gelanggang kelab kepada pasukan bola sepak Liga Perdana Inggeris iaitu Kelab Bolasepak Bandar Raya Manchester (Manchester City F.C.) setelah menandatangani perjanjian pajakan selama 250 tahun pada tahun 2003.
Bentuk stadium ini adalah seperti mangkuk. Stadium ini mempunyai dua tingkat di semua laluan. Terdapat pula tingkat tiga di bahagian tempat duduk sisi tengah stadium. Sebagai permulaan musim 2010/2011, stadium ini adalah stadium kelima terbesar dalam Liga Perdana FA dan kedua belas terbesar di United Kingdom dengan 47,805 tempat duduk. Kapasiti tempat duduk itu dikurangkan kepada kepada 45,500 apabila terdapat perlawanan bola sepak UEFA (Kesatuan Bola Sepak Eropah) disebabkan oleh kehendak penaja UEFA. Kehadiran penonton bola sepak teramai di stadium ini telah direkodkan pada 5 Disember 2009 apabila 47,348 peminat datang menyaksikan perlawanan antara Manchester City dengan Chelsea. Pada 14 Mei 2008, stadium ini telah menjadi stadium tuan rumah bagi Piala Akhir UEFA 2008.
Pada Mac 2010, pihak Manchester City telah menandatangani satu perjanjian dengan Majlis Bandar Raya Manchester untuk memberi kebenaran bagi membangunkan semula tanah di sekeliling stadium. Pembangunan tersebut termasuklah menambah bilangan tempat duduk kepada 60,000 di dalam stadium. Kerja-kerja pembangunan tersebut telah dimulakan pada September 2010. Kelab tersebut juga telah berbincang dengan pihak majlis bandaraya untuk membuat pajakan baharu bagi stadium itu untuk masa hadapan.
Rancangan untuk membina sebuah stadium di timur Manchester telah dibuat sekitar tahun 1990 sebagai sebahagiaan daripada bidaan untuk menjadi bandar tuan rumah bagi Sukan Olimpik 2000. Walau bagaimanapun, pada Oktober 1993, bidaan tuan rumah sukan itu telah diberikan kepada bandaraya Sydney, Australia. Manchester kemudian berjaya pula menjadi tuan rumah bagi Sukan Komanwel 2002 setelah menang dalam satu bidaan. Mereka menggunakan rancangan stadium daripada bidaan Olimpik. Pada tahun 1996, stadium yang dirancangkan ini telah bersaing dengan Stadium Wembley bagi mendapatkan pembiayaan untuk menjadi stadium kebangsaan. Dana tersebut bagaimanapun telah digunakan untuk membangunkan semula Wembley.
Peletakan batu asas pembinaan Stadium Bandar Raya Manchester telah dilakukan oleh Perdana Menteri ketika itu, Tony Blair pada bulan Disember 1999. Pembinaannya telah dimulakan pada bulan berikutnya. Stadium ini telah direka oleh Arup dan dibina oleh John Laing. Pembinaan kos stadium ini telah menelan belanja sebanyak £110 juta. £77 juta daripadanya dibayar oleh Sport England dan selebihnya ditanggung oleh pihak majlis bandaraya. Bagi Sukan Komanwel, stadium itu mempunyai satu tingkat yang lebih rendah di sepanjang tiga sisi trek olahraga. Terdapat tingkat kedua di kedua-dua sisi. Ia juga mempunyai satu pelantar terbuka sementara pada satu hujung.
Acara pertama di stadium itu ialah majlis pembukaan Sukan Komanwel 2002 pada 25 Julai 2002. Antara tetamu kehormat yang menghadiri acara tersebut ialah Ratu Elizabeth II. Ketika berlangsungnya sukan ini, kesemua acara olahraga dan ragbi tujuh. Empat rekod Komanwel telah dipecahkan termasuklah dalam acara lompat kijang wanita dan larian 5000 meter. Acara olahraga telah mencatatkan prestasi yang membanggakan dalam sukan Komanwel ketika itu.
Selepas Sukan Komanwel, stadium ini telah diubah supaya ia boleh digunakan sebagai stadium bola sepak. Tokoh olahraga seperti Jonathan Edwards dan Sebastian Coe telah mengecam tindakan mengubah stadium ini. Pembangunan semula perlu diberikan untuk masa hadapan stadium itu. Seksyen trek telah dikeluarkan dan ditempatkan di stadium olahraga yang lain. Tingkat bawah stadium telah direndahkan untuk memberi laluan kepada satu lagi tingkat untuk tempat duduk stadium. Pelantar tersebut sementara telah dibina. Ia telah digantikan dengan struktur kekal berdasarkan reka bentuk serupa yang sedia ada di penghujung selatan. Kerja-kerja tersebut memakan masa setahun dan termasuklah penambahan lagi 12,000 tempat duduk. Manchester City F.C. dipindahkan ke tempat baharu untuk musim 2003-04. Kos pengubahsuaian tersebut memakan belanja lebih £30 juta. Kos tersebut telah dibayar oleh kelab bola sepak.
Perlawanan bola sepak pertama di stadium itu ialah perlawanan persahabatan antara Manchester City dengan Barcelona pada 10 Ogos 2003. Manchester memenanginya dengan keputusan 2-1. Gol pertama dijaringkan oleh Nicolas Anelka. Perlawanan persaingan pertama diikuti empat hari kemudian. Ia adalah perlawanan Piala UEFA antara Manchester City dan The New Saints dari Liga Perdana Wales. Akhirnya, City menang dengan 5 gol berbalas 0. Manchester City memulakan musim Liga Perdana Inggeris dengan perlawanan di tempat lawan. Mereka mengalahkan Charlton 3-0. Perlawanan pertama City di tempat sendiri dalam stadium baharu mereka adalah pada 23 Ogos dimana mereka bertarung dengan Portsmouth. Kedua-dua pasukan itu mendapat keputusan seri satu sama dimana gol City dijaringkan oleh David Sommeil manakala jaringan gol Portsmouth pula dilakukan oleh Yakubu Aiyegbeni. Kemenangan pertama kali City dalam Liga Perdana adalah pada 14 September. Nicolas Anelka menjaringkan hatrik untuk membantu City mengalahkan Aston Villa 4-1. Kehadiran rekod bola sepak di stadium ini ialah 47,348 orang. Ia berlaku dalam satu perlawanan Liga Perdana Inggeris menentang Chelsea pada 5 Disember 2009.
Stadium juga telah menjadi tuan rumah kepada beberapa acara sukan lain. Ia menjadi stadium ke-50 untuk menjadi tuan rumah bagi perlawanan bola sepak antarabangsa apabila pasukan kebangsaan England dan Jepun bermain pada 1 Jun 2004. Pada 30 Oktober tahun itu juga, stadium ini menjadi tuan rumah kepada perlawanan liga ragbi antara Great Britain dan Australia dalam siri Tri-Nations. Pada Jun 2005, stadium ini menjadi tuan rumah kepada perlawanan pembukaan England di Kejohanan Wanita UEFA. Ia menetapkan rekod kehadiran untuk pertandingan itu. Stadium ini kemudiannya diberi nilai sebagai stadium elit oleh UEFA. Ia juga menjadi tuan rumah kepada Piala UEFA 2008 peringkat akhir antara Rangers dan Zenit St Petersburg.
Stadium ini juga telah mendapat maklum balas yang positif daripada peminat. Ia berada di tempat kedua selepas Stadium Old Trafford dalam satu pungutan suara pada tahun 2005 untuk mencari tempat bola sepak kegemaran yang berasal dari United Kingdom. Oleh sebab pihak Majlis Bandar Raya Manchester merupakan pemilik stadium itu, maka juga dipanggil itu "Dewan Majlis" oleh peminat saingan City iaitu Manchester United.
Stadium ini dinamakan sebagai Stadium Bandar Raya Manchester oleh Majlis Bandar Raya Manchester sebelum pembinaan bermula pada bulan Disember 1999 tetapi ia mempunyai beberapa nama lain yang biasa digunakan. Nama Eastlands merujuk kepada nama tapak stadium dan stadium itu sendiri sebelum dinamakan sebagai SportCity dan ComS masing-masing serta masih dalam penggunaan biasa untuk merujuk kepada stadium dan keseluruhan kompleks sukan. ComS adalah nama kependekan kepada Stadium Bandar Raya Manchester apabila ia ditulis dan dibicarakan. Selepas kelab diambil alih oleh Abu Dhabi United Group pada tahun 2008, sesetengah penyokong berseloroh dengan mengatakan stadium itu sebagai Eastlands Tengah. Pada Julai 2011, pihak Manchaster City mengumumkan bahawa stadium itu dikenali sebagai Stadium Etihad. Hal ini dipercayai apabila Etihad Airways bertarung dalam persaingan dengan Ferrostaal dan Aabar untuk mendapatkan hak penamaan ke atas stadium ini.
Ramai orang menganggap Sukan Komanwel 2002 adalah satu kejayaan yang besar dengan stadium itu mendapat ulasan positif dari segi suasana dan reka bentuk seni bina. Stadium Bandar Raya Manchester telah memenangi beberapa anugerah reka bentuk. Antaranya ialah Anugerah Rekabentuk Inklusif Arkitek Institut Diraja British 2004 untuk reka bentuk bangunan yang inklusif dan Anugerah Khas Institusi 2003 Jurutera Struktur Struktur Anugerah Khas Institusi Jurutera Struktur 2003.
Reaksi Manchester City terhadap stadium ini adalah bercampur baur positif dan negatif. Sesetengah peminat mereka tidak terlalu teruja mengenai perpindahan dari Maine Road yang terkenal kerana di Maine Road, mereka mempunyai reputasi yang agak baik di sana. Sesetengah yang lain pula gembira terhadap perpindahan ini disebabkan stadiumnya yang lebih besar dan ia merupakan tempat asal kelab ini ditubuhkan iaitu di timur Manchester. Tinjauan peminat ketika Liga Perdana Inggeris 2007 mendapati bahawa Stadium Bandar Raya Manchester ini adalah kedua terbaik dalam Liga selepas Stadium Emirates. Walau bagaimanapun, stadium ini juga mempunyai masalah biasa yang berlaku seperti di stadium moden yang lain dan peminat City menganggap suasana di stadium ini adalah kedua terendah di dalam Liga. Lain pula bagi peminat pihak lawan apabila mereka memberi respon yang positif terhadap suasana itu.
Stadium Bandar Raya Manchester terletak di timur Pusat Bandar Raya Manchester. Di stadium ini terdapat 2,000 tempat letak kenderaan dengan 8,000 lagi tempat disediakan di kawasan sekitar stadium yang disediakan oleh peniaga-peniaga dan sekolah-sekolah tempatan yang bekerjasama dengan pihak kelab bola sepak. Stesen kereta api terdekat ialah Stesen Keretapi Ashburys. Jaraknya dari stadium ialah 20 minit berjalan kaki dan perkhidmatan di stesen tersebut adalah terhad. Stesen Manchester Piccadilly iaitu stesen yang menyediakan perkhidmatan kereta api aliran utama dari London, Birmingham dan Edinburgh pula mempunyai jarak 30 minit berjalan kaki. Sesetengah perkhidmatan bas memberikan khidmatnya ketika perlawanan bola sepak berlangsung di stadium itu.
Sambungan sistem trem Metrolink dengan tempat perhentian di stadium telah diumumkan pada tahun 2000, tetapi selepas kajian semula terhadap perbelanjaan kerajaan pada bulan Julai 2004, rancangan itu telah ditangguhkan. Pada bulan Julai 2006, pembiayaan untuk sambungan tersebut telah dikembalikan semula, tetapi untuk tempoh yang singkat. Stesen tersebut iaitu stesen Metrolink Sportcity sedang dalam pembinaan dan akan dibuka pada tahun 2012.
Ketika luar musim bola, konsert kadang-kala juga dianjurkan di stadium ini dan stadium ini merupakan salah satu tempat konsert terbesar di United Kingdom dengan kapasiti maksimum 60,000 orang. Apabila ia dibuka pada tahun 2003, ia menjadi tempat konsert di stadium yang terbesar di England.
Konsert yang pertama ialah persembahan kugiran Red Hot Chili Peppers yang disokong oleh James Brown pada tahun 2004. Penyokong Manchester City, Oasis pernah menyertai konsert di stadium itu. Konsert Oasis di stadium itu pada tahun 2005 pernah mencatat kehadiran 60,000 orang. Selain itu, kugiran dari Manchester, Take That pernah melancarkan DVD persembahan mereka di stadium itu iaitu Take That: The Ultimate Tour. Antara artis lain yang pernah mengadakan konsert di situ ialah U2, Rod Stewart, Foo Fighters yang disokong oleh Manic Street Preachers dan The Futureheads, Bon Jovi, George Michael serta Sophie Ellis-Bextor.
Pada tahun 2008, musim pengubahsuaian tamat dan bermulanya musim bola sepak. Ini bermaksud stadium masih dalam keadaan belum bersedia untuk sebarang perlawanan. Kelab Manchester City terpaksa bermain perlawanan kelayakan pusingan pertama Piala UEFA mereka di Stadium Oakwell yang merupakan tempat bagi kelab Barnsley. Pada bulan Mei 2010, kelab City telah melabur untuk padang baharu dan konsert musim panas pun bermula apabila kumpulan muzik, Take That mengadakan konsert di Stadium Bandar Raya Manchester. Jualan tiket yang terkumpul bagi konsert itu ialah kira-kira £ 400,000.
Pada Oktober 2004, Stadium Bandaray Manchester telah menjadi tuan rumah bagi perlawanan liga ragbi antarabangsa di antara Great Britain dan Australia dalam Liga Ragbi Tiga Negara. Perlawanan itu telah mencatat kehadiran seramai 40,000 orang penonton. Stadium ini juga akan menjadi tuan rumah bagi pertandingan Magic Weekend pada Mei 2012. Pertandingan liga ragbi itu akan disertai oleh 14 buah kumpulan ragbi daripada Liga Super dan ia berlangsung selama dua hari.
Pada 24 Mei 2008, peninju kelahiran Stockport yang pernah memenangi kategori kelas menengah ringan IBO dan IBF, Ricky Hatton mengalahkan Juan Lazcano dalam satu pertandingan yang dikenali sebagai "Kepulangan Hatton". Perlawanan ini diadakan di hadapan 56,337 peminat dimana ia menetapkan satu rekod bagi kehadiran teramai dalam acara tinju di British selepas peristiwa Perang Dunia II.