davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
አንኮበር

አንኮበር በ፲፯፻፳ ዓ/ም በሸዋው ነጋሲ በመርድ አዝማች አብዬ የተመሠረተችና በአልጋ ወሪሹ መርድ አዝማች አምኀ ኢየሱስ የተስፋፋች የሸዋ ከተማ ስትሆን ከደብረ ብርሃን ምስራቃዊ አቅጣጫ ፵፫ ኪሎ ሜትር ርቀት የስምጥ ሸለቆው አፋፍ ላይ ትገኛለች።
አንኮበር ከዐፄ ይኵኖ አምላክ (፲፪፻፸-፲፪፻፹፭ ዓ/ም) ዘመን ጀምሮ ለኢትዮጰያ ነገሥታት በማረፊያነት አገልግላለች። ዐፄ አምደ ጽዮን ፲፫፻፲፬-፲፫፻፵፬ ዓ/ም የድንኳን ከተማቸውን እንደተከሉባት ይነገራል። አስቲት ኪዳነ ምሕረት የርሳቸው ትክል ናት። ጦረኛዉ ዓፄ አምደ ጽዮን በ፲፫፻፴፭ ዓ/ም አዳልን ለማስገበር የዐማራን፣ የዳሞትን፣ የጐዣምን ሠራዊት ይዘው አንኮበር ሠፈሩ።ለ፬ ወራት ያህል እስከ ዘይላና በርበራ ድረስ በመዝለቅ ድል አድርገው አስገብረውታል።
ዐፄ ልብነ ድንግል (፲፭፻፰-፲፭፻፵ ዓ/ም) ደግሞ በተሻለ ሁኔታ በቦለድ የባለወልድን ቤተ ክርስቲያን ለማነጽ ጀምረው እንደነበር የሚጠቁሙ መረጃዎች አሉ። የከተማነት ታሪኳ የጐላው ግን ከግራኝ ወረራ በኋላ ተበታትኖ የቆየውን የጥንታዊ ሸዋን ግዛት አንድ ለማድረግ የሸዋ ስርወ-መንግሥት በአቤቶ ነጋሲ በመንዝ አጋንቻ ላይ በ፲፮፻፷፭ ዓ/ም ተጀምሮ በተከታታይ እስከ ፲፰፻፹፩ ዓ.ም የጥንት ኢትዮጶያ ግዛትን ለማስመለስ በተደረገው እንቅስቃሴ ነው። የኢትዮጵያ ዋና ከተማ ወደ ፲፫ኛው መቶ ክፍለ-ዘመን ሥር መሠረቱ የረር | እንጦጦ እስከዞረበትና በኋላም አዲስ አበባ እስከተቆረቆረችበት ጊዜ ድረስ በቀዝቃዛ አየሯ የምትታወቀው አንኮበር ለአምስት የሸዋ ነገሥታት በማእከልነት አገልግላለች።
አንኮበር የሸዋ ነገሥታት ቋሚ መናኸሪያ ለመሆን የበቃችው ከመርድ አዝማች አምኀየሱስ ዘመነ መንግሥት ሲሆን በ፲፱ኛው መቶ ክፍለ ዘመን መጀመሪያ ላዶ ሥልጣን በያዙት በንጉሥ ሣህለ ሥላሴ ዘመነ መንግሥት በይበልጥ ተስፋፍታ ነበር። ንጉሡ የእጅ ባለሙያዎችን በከፍተኛ ደረጃ ያበረታቱ ስለነበር፣ በርካታ የእደ ጥበብ ሥራዎች ይከናወኑባት ነበር። በቤተ መንግሥት የሚተዳደሩ ከሺ በላይ አናጺዎችና ግንበኞች በተለይም ባሩድ ቀማሚዎች፣ የጦር መሣሪያ ሠራተኞችና አንጥረኞች በወቅቱ ነበሩባት።
የንጉሥ ሣህለ ሥላሴ ዐልጋ ወራሽ ንጉሥ ኃይለ መለኮት ተተክተው ፰ ዓሙታት ያህል እንደገዙ ሸዋ በዓፄ ቴዎድሮስ ሠራዊት ተወረረ። የቴዎድሮስ ሠራዊት አንኮበር ከተማ ግቢው ቅጥሩ ውስጥ ከመግባቱ በፊት ሹማምንቱ የግቢውን ቤተ መንግሥቱን አቃጥለውታል። ዓፄ ቴዎድሮስም በቦታው ድንኳን ጥለው ጥቂት ቀናት ቆይተው የራሳቸውን ወኪል ሾመው ተመልሰዋል። ጥቂት ቆይቶ የሸዋ መኳንንት በአቤቶ ሰይፉ ሣህለ ሥላሴ መሪነት የዓፄ ቴዎድሮስን ተወካይ በዛብህን አባረው ግቢዉን ሲይዙ ዓፄ ቴዎድሮስ ለሁተኛ ጊዜ ወደ ሸዋ ዘምተዉ በተካሄደው ከፍተኛ ጦርነት አንኮበር ክፉኛ መጐዳቷን መረጃዎች ይገልፃሉ። ተዘርፋለች፥ተቃጥላለች።
የ፲፩ ዓመቱ ምኒልክና የሸዋ መኳንንት በግዞት ወደ ጎንደር ተወስደዋል። ምንይሊክ በዓፄ ቴዎድሮስ እጅ በእስራት ከነበሩበት መቅደላ አምልጠው ሲመለሱ አንኮበር እንደገና ተቋቁማ የጥንት ማዕረጓ ተመልሷል።
ዛሬ በአንኮበር ከዓፄ ምኒሊክ ቤተ መንግሥት ፍርስራሽ በተጨማሪ በተለያዩ ዘመናት የተሠሩ አምስት አብያተ ክርስቲያናትና ዘመናዊ የጎብኚዎች መቀበያ ይገኛሉ። እነሱም፦
ንጉሥ ምኒልክ እና ወይዘሮ ጣይቱ ብጡል የፋሲካ ዕለት ሚያዝያ ፳፭ ቀን ፲፰፻፸፭ ዓ/ም የጋብቻ ሥነ ስርዓታቸውን ሲፈጽሙ ቅዱስ ቁርባን የተቀበሉበት የአንኮበር መድኀኔ ዓለም ቤተ ክርስቲያን። ይህ ቤተ ክርስቲያን በ፲፯፻፸፪ ዓ/ም ሥራው ቢጀመርም የተፈጸመው በንጉሥ ኃይለ መለኮት በ፲፰፻፵፮ ዓ/ም ነው።
ምስካዬ ኅዙናን መድኀኔ ዓለም

ምስካዬ ኅዙናን መድኀኔ ዓለም ቤተ ክርስቲያን፣ አዲስ አበባ
የዚህ ቤተ ክርስቲያን ጽላት ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ አገራችን ኢትዮጵያ በፋሺስት ኢጣልያ በተወረረች ጊዜ በስደት እንግሊዝ አገር ባዝ በተባለ ከተማ ሲኖሩ፣ ጥር ፲፫ ቀን ፲፱፻፳፱ ዓ/ም በጊዜው በስደት ኢየሩሳሌም ለነበሩት ወደ ብፁዕ እጨጌ ገብረ ጊዮርጊስ (በኋላ አቡነ ባስልዮስ) አንድ ፅላትና ለአገልግሎት የሚበቁ አምስት መነኮሳትን ወደእንግሊዝ አገር እንዲልኩላቸው በአባ ሐና ጅማ በላኩት ደብዳቤ መሠረት ተልኮ በስደት የኖረ ፅላት ነበር።
“ሞዓ አንበሳ ዘእምነገደ ይሁዳ ፤ ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ሥዩመ እግዚአብሔር ንጉሠ ነገሥት ዘኢትዮጵያ
ይድረስ ከብፁዕ አባቴ እጨጌ ገብረ ጊዮርጊስ እንደምን ሰንብተዋል ፤ እኛ እግዚአብሔር ይመስገን ደህና ነን። እስካሁን ባለነው አኳኋን የምናስበው ለናንተ ነው እንጂ ወደኛ ምንም የሚያሳስብ የለም። ይልቁንም የኛ እዚህ መሆንና በየጊዜው ጀኔቭ በሚደረገው ስብሰባ ፤ ቢፈቀድልን የኛ መሄድ ባይፈቀድልንም መላክተኛችንን መላክ ለመጣንበት ጉዳይ ዋና ረዳታችን ስለሆነ የፈጣሪያችን ፍርድ የኢትዮጵያን ጉዳይ እስካጠቃለልን ድረስ እዚሁ ሆኖ ማዳመጥ የሚያስፈልግ መሆኑን ስለተረዳነው የፈጣሪያችንን ቁርጥ እስክናውቅ ድረስ በዚሁ በእንግሊዝ አገር ለመቆየት ቆርጠናል።
የእግዚአብሔር ቸርነት ፈቅዶልንና አሰናብቶን ወደ ኢየሩሳሌም እስከምንመጣበት ቀን ድረስ የሃይማኖት ችግር እንዳያገኘን የሚያድጉትም ልጆቻችን የሃይማኖታቸውን መሠረት እንዳያጡት አስበን አንድ ጽላትና አምስት መነኮሳት የሚያስፈልጉትን ንዋየ ቅድሳትና መጻሕፍት ሰጥተውት ይዞ እንዲመጣ አባ ሐናን ልኬዋለሁና ከመምህር ገሪማ ጋራ ተማክራችሁ ዐቢይ ጾም ሳይገባ እንዲደርስ አድርጋችሁ እንድትልኩልን ይሁን።
በየጠረፋችንም ተሰደው በሰው ግዛት ላሉትም ሰዎቻችን እንደዚሁ ሰው መላክ አስፈላጊ ሳይሆን አይቀርምና እየተመካከራችሁበትና ፈቃዱ የሚሆን መነኩሴ እየመረጣችሁ እስክናስታውቃችሁ ድረስ መጠበቅ ነው።
ጥር ፲፫ ቀን ፲፱፻፳፱ ዓ/ም ፣ ሎንዶን”
እጨጌ ገብረ ጊዮርጊስም ይሄ መልእክት እንደደረሳቸው በኢየሩሳሌም ዴር ሡልጣን የኢትዮጵያ ገዳም የነበረውን፣ በስመ መድኀኔ ዓለም የተጠራ ጽላት ፤ ለቁርባንና ለጸሎት የሚያስፈልጉትን ንዋየ ቅድሳት እና መጻሕፍት ጭምር በአምስት መነኮሳት እጅ አስይዘው በፍጥነት ወደእንግሊዝ አገር ላኩ።
የተላኩትም መነኮሳት፦
ናቸው። እነዚህ መነኮሳትም እንግሊዝ አገር እንደደረሱ፣ ሚያዝያ ፳፯ ቀን ፲፱፻፳፱ ዓ/ም አንድ መካነ ጸሎት ባርከው እንደ ቤተ ክርስቲያን ሕግ የጸሎትና የቁርባን ሥርዓት ያደርጉ ጀመር። ከዚያም የተነሳ ያች ቤተ ክርስቲያን በስደት ያለች ኦርቶዶክሳዊት የኢትዮጵያ ቤተ ክርስቲያን ተብላ ትጠራ ጀመር።
የፋሺስት ኢጣልያ ኃይል ተደምስሶ የኢትዮጵያ ነጻነት ሲመለስ ይሄ በስደት እንግሊዝ አገር የነበረው የመድኀኔ ዓለም ጽላትም ከግርማዊት እቴጌ መነን ጋር ነሐሴ ፳፫ ቀን ፲፱፻፴፫ ዓ/ም ተመልሶ አገሩ ገባ። ከዚያም በኋላ ሚያዝያ ፳፯ ቀን ፲፱፻፴፭ ዓ/ም በቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ሆስፒታል ቅጽር ግቢ በታነፀው ቤተ ክርስቲያን “ምስካዬ ኅዙናን መድኀኔ ዓለም” ተብሎ ቅዳሴ ቤቱ ተከበረ።
በስደት በነበሩበት ዘመናት ሥርዓተ ቅዳሴ እንደተለመደው በግዕዝ ሲዘመር፣ በሥርዓቱ ውስጥ የተካተቱት ጸሎቶችም ሆኑ የቅዱስ ወንጌል ምንባብ፣ ወዘተ. ግን በአማርኛ ቋንቋ ነበር የሚነበቡት። አሁንም ይሄ ታቦት ተመልሶ ከገባ በኋላ በአባ ሐና ጅማ እና በአባ ኃይሌ ብሩክ መሪነት ሥርዓቱ ቀጠለ። በአገሪቱም ይሄ አዲስና ምእመኑን የሚያሳትፍ ተራማጅ ሥርዓት በኢትዮጵያ በጊዜው ያልተለመደ ቢሆንም የከተማው ምእመናን ጧት እና ማታ የምስካዬ ኅዙናን መድኀኔ ዓለምን ቤተ ክርስቲያን ማዘውተር ልምድ ሆነ። በተጨማሪም፣ የአጥቢያው ተፈሪ መኮንን ትምህርት ቤት እና እቴጌ መነን ትምህርት ቤት ተማሪዎች እሑድ እሑድ የማይለዩ አስቀዳሾች ነበሩ። በዚህ ዓይነት እስከ ፲፱፻፵ ዓ/ም ቆይቶ በጊዜው የነበረበት የቅዳሴ ቤት መጥበብ ግልጽ ስለሆነ ንጉሠ ነገሥቱ አሁን ቤተ ክርስቲያኑ የሚገኝበትን ቦታ ለአዲስ ቤተ ክርስቲያን ግንባት እንዲሆን አዘዙ።
ግርማዊ ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ የአዲሱን የምስካዬ ኅዙናን መድኀኔ ዓለም ቤተ ክርስቲያን መሠረት ድንጋይ ሚያዝያ ፳፯ ቀን ፲፱፻፵ ዓ/ም ሲያስቀምጡ አትኩሮታቸው ወጣቱ ትውልድ ላይ እንደነበር ያደረጉት ንግግር ያመለክታል።
የቤተ ክርስቲያኑ ሕንፃ ግንባታ በሚካሄድበት ጊዜ የዚህ ጽሑፍ አቅራቢ በቅርብ እንደተረዳው፣ ንጉሠ ነገሥቱ፣ ልዑላን እና ልዑላት ቤተ ሰቦቻቸው፤ መሳፍንቱ እና መኳንንቱ የሕንፃውን መገንቢያ ድንጋይ በትከሻቸው እያቀረቡ እንደተሳተፉ ተገንዝቧል።
በዚህ ዓይነት እርምጃ ተገንብቶ፣ ልክ በሁለት ዓመቱ በ፲፱፻፵፪ ዓ/ም ግንባታው ተፈጽሞ ቤተ ቅዳሴው ሚያዝያ ፳፯ ቀን ተመረቀ።
Mota, Ethiopia

Mota (Amharic: ሞጣ) is a town in northwest Ethiopia. It is located in the Misraq Gojjam Zone of the Amhara Region on the secondary road that links Dejen with Bahir Dar overlooking the Abay River. The town has a latitude and longitude of 11°5′N 37°52′E﻿ / ﻿11.083°N 37.867°E﻿ / 11.083; 37.867 with an elevation of 2,487 meters above sea level.
One local landmark is Sebara Dildiy or "the Broken Bridge", a stone footbridge built during the reign of Emperor Fasilides in the mid 17th century. Another landmark is the church of Weyzazirt Kidhane Mihret, which was constructed by Woizero Seble Wengel, the daughter of Emperor Fasilides. She and her husband are buried there.
Due to the presence of Sebara Dildiy, one of only two bridges across the Abay River until the late 19th century, Mota became a major commercial center. Described by at least one group of European travellers as "the most considerable market" in Gojjam; it attracted merchants from as far away as Begemder, Gondar and Tigray. To reinstate the commerce prior to the bridge being broken, an organization named Bridges to Prosperity is building a 100-meter suspended pedestrian bridge to provide safe access Those crossing the river are able to obtain cotton cloth, cattle, and horses. Likewise, Mota was the seat of an important royal fiefdom during the Gondarine period, and a notable place for asylum in the early 19th century.
The artist Aleqa Elyas Hailu, believed to be Ethiopia's first foreign-trained artist, was born in Mota around 1861. He worked mostly in Shewa where he decorated manuscripts and many churches, although he also decorated one in his native town. His son Aleqa Gebre Ezgziabher Elyas was a man of literature, writing the Royal Chronicle of Lij Iyasu and the Empress Zewditu.
During the 1930s, its market day was on Thursday. During the East African Campaign, units of Gideon Force managed to bluff the Italian garrison into surrendering 24 April 1941. After the war, Mota was the administrative center of the Mota awraja or district, which was one of the hotspots of the Gojjam peasant revolt in 1968.
In October 2009, zonal officials announced that construction of 47-km road connecting Mota and Digua Tsion had begun, with a budget of over 147 million Birr and completion expected by September 2010.
Based on figures from the Central Statistical Agency in 2007, this town has an estimated total population of 26,177 of whom 13,331 were male and 12,846 female. The 1994 census reported this town had a total population of 18,160 of whom 8,218 were male and 9,942 were female. It is the largest of three settlements in Hulet Ej Enese woreda.
List of emperors of Ethiopia

This article lists the emperors of Ethiopia, from the founding of the Ethiopian Empire and the Solomonic dynasty in 1270 by Yekuno Amlak, until the Ethiopian Revolution of 1974 when the last emperor, Haile Selassie, was deposed in a coup d'état.
Earlier kings of the Dʿmt, Axum and Zagwe kingdoms are listed separately due to numerous gaps and large flexibility in chronology.
For legendary and archeologically unverified rulers of Ethiopian tradition, see Regnal lists of Ethiopia and 1922 regnal list of Ethiopia.
Names in italics indicate rulers who were usurpers or not widely recognized.
Hilagang Luzon

Ang Hilagang Luzon o Northern Luzon ay isang Kauuluhang rehiyon na matatagpuan sa hilagang bahaging rehiyon ng Luzon, ito ay binubuo ng tatlong rehiyon mula sa Kanlurang Hilagang Luzon: Ilokos, Cordillera Administrative Region at Silangang Hilagang Luzon: Lambak ng Cagayan, ay tanyag sa tawag na Norte ng Luzon o ang iba ay Cordilleras, Ilocandias at Sierra Valley Ito ay tinatawag na mga: Sub-rehiyon sa isla ng Hilagang Pilipinas o Luzon na hinati sa tatlong pangkat, rito matatagpuan ang ilan pang mga kilalang pang turismo: Sierra Madre, Banaue Rice Terraces, Strawberry Land at Summer Capital sa Pilipinas.
Ang lalawigan ng Cagayan ay isa sa mga kilalang probinsya sa Pilipinas, marahil sa katagang Lambak ng Cagayan at rito matatagpuan ang pinakamahabang ilog sa Pilipinas at malabunduking rehiyon sa Pilipinas sa Hilagang Luzon ang Sierra Madre na matatagpuan sa lalawigan ng Isabela
Ang lathalaing ito na tungkol sa Pilipinas ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.
Talon ng Tappiya

Ang Talon ng Tappiya ay isang talon na may taas na 70 metro sa kabundukan ng Banawe. Matatagpuan ito sa barangay Batad, bayan ng Banaue sa probinsya ng Ifugao kung saan naroroon ang Hagdang-hagdang Palayan ng Batad, na isang Pandaigdigang Pamanang Pook ng UNESCO. Ang ngalan ng talon ay mula sa katutubong salitang nangangahulugang trap sa Ingles o bitag sa Tagalog.
Ayon sa isang artikulo ng The Guardian, isa ito sa 20 pinakamagandang talon sa mundo. Isa itong panturismong destinasyon subalit nirerekomenda na kumuha ng lokal na gabay dahil sa may pagkakataon ng pagguho ng lupa lalo na kung maulan. Mararating ang talon sa pamamagitan ng mga 2 hanggang 3 oras na paglalakad mula sa sentro ng Batad. Maaring lumangoy sa likas na basin o kuwengka nito.
Mga Isnag

Ang Isnag (kilala din bilang Isneg o Apayao) ay isang tribo sa Luzon, Pilipinas. Ang Isnag at iba pang pangkat-etniko sa Rehiyong Pampangasiwaan ng Cordillera (Igorot) ay kilala bilang Cordillerano o Ifugao. Ang kanilang wika ay ang wikang Isnag.
Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.
Tabuk

Ang Lungsod ng Tabuk ay isang ika-5 klaseng bayan sa lalawigan ng Kalinga, Pilipinas. Ayon sa senso ng 2020, ito ay may populasyon na 121,033 sa may 25,731 na kabahayan.
Ang bayan ng Tabuk ay nahahati sa 43 na mga barangay.
Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.
Bangued

Ang Bayan ng Bangued ay ang kabisera ng lalawigan ng Abra, Pilipinas. Isa itong unang klaseng munisipalidad. Ayon sa senso ng 2020, ito ay may populasyon na 50,382 sa may 12,279 na kabahayan.
Ang Bangued ay nanahati sa 31 na barangay.
Ang lathalaing ito na tungkol sa Pilipinas ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.
Kabugao

Ang Bayan ng Kabugao ay isang bayan, sa lalawigan ng Apayao, Pilipinas. Ito rin ang kabisera ng lalawigan. Ayon sa senso ng 2020, ito ay may populasyon na 16,215 sa may 3,506 na kabahayan.
Ang bayan ng Kabugao ay nahahati sa 21 mga barangay.
Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.
Bontoc, Mountain Province

Ang Bayan ng Bontoc ay isang ika-4 na klaseng bayan sa lalawigan ng Mountain Province, Pilipinas. Ayon sa senso ng 2020, ito ay may populasyon na 24,104 sa may 6,452 na kabahayan.
Ang bayan ng Bontoc ay nahahati sa 16 na mga barangay.
Ang lathalaing ito na tungkol sa Pilipinas ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.
Ilocos

Ang Rehiyon ng Ilocos, kilala rin sa pagtatakda nito na Rehiyon I, ay isang rehiyong administratibo ng Pilipinas na makikita sa hilagang-kanlurang bahagi ng Luzon. May apat na lalawigan ito: Ilocos Norte, Ilocos Sur, La Union, at Pangasinan, at isang malayang lungsod: Dagupan. Pinapaligiran ito ng mga rehiyon ng Lambak ng Cagayan at Rehiyong Pampangasiwaan ng Cordillera sa silangan at Gitnang Luzon sa timog. Nasa kanluran naman nito ang Dagat Kanlurang Pilipinas. Ang sentrong panrehiyon nito ay ang San Fernando sa La Union. Ilan sa mga lungsod na nandito ang mga lungsod ng Vigan sa Ilocos Sur at Laoag sa Ilocos Norte, gayundin ang Alaminos at San Carlos sa Pangasinan.
Ayon sa senso noong 2020, higit limang milyong katao ang nakatira sa rehiyon, at may densidad na 410 katao kada kilometro kuwadrado. Wikang Ilokano at wikang Pangasinense ang mga madalas gamiting wika sa rehiyon, ayon sa senso noong 2000.
Ang Rehiyong Ilocos ay matatagpuan sa isang makipot na katapatagan sa pagitan ng Kabundukan ng Cordillera, Dagat Timog Tsina, hilagang bahagi ng kapatagan ng Gitnang Luzon, at hilagang silangang bahagi ng Bulubundukin ng Zambales.
Matatagpuan dito ang Golpo ng Lingayen, ang pinakatanyag na anyong tubig sa rehiyon na naglalaman ng Hundred Islands National Park. Matatagpuan naman sa hilaga ang Kipot ng Luzon.
Ang Ilog ng Agno ay bumabagtas mula Benguet hanggang Pangasinan, na umaagos sa isang malapad na delta sa Lingayen at Dagupan bago umagos sa Golpo ng Lingayen.
Ang Rehiyong Ilocos ay binubuo ng 4 mga lalawigan, 1 malayang nakapaloob na lungsod, 8 nakapaloob na mga lungsod, 116 bayan, at 3,265 mga barangay.
Tahanan sa mga Ilokano ang mga makasaysayang lalawigan ng Ilocos. Ayon sa sensus noong taong 2000, ang rehiyon ay binubuo ng 66% ng mga Ilokano, 27% ng mga Pangasinense, at 3% ng mga Tagalog.
Tahanan naman para sa mga Pangasinense ang lalawigan ng Pangasinan. Ang populasyon ng Pangasinan ay bumubuo sa humigit kumulang 60% ng buong populasyon ng rehiyon. Nagsimula ang mga Ilocano na dayuhin ang Pangasinan noong ikalabing-siyam na siglo. Ang Pangasinan ay dating parte ng Gitnang Luzon ngunit inilipat ito sa Ilocos noong nilagdaan ng Pangulong Marcos ang Kautusan ng Pangulo Blg. 1 noong 1972. Kasama din ang mga komunidad ng mga Tingguian at Isneg sa rehiyon na nakatira sa may paanan ng mga bundok ng Cordillera.
Karamihan sa mga mamamayan ay Katoliko ngunit may mga Protestante din katulad ng mga Apligayan sa bandang hilaga ng rehiyon. Ang iba ay mga miyembro ng Iglesia ni Cristo, Mormon at iba pa.
Mayroon ding mga nakakubling paniniwalang animistiko lalo na sa mga pook na rural. Pangunahing mga Budista, Taoista at Hindu ang mga Tsino at Indiyano na namamalagi sa maliit na mga pamayanang pangkalakalan sa rehiyon.
Bundok Hamiguitan

Ang Bundok Hamiguitan /ha·mi·gi·tan/ ay isang bundok na matatagpuan sa Davao Oriental sa Pilipinas. May taas itong 1,620 metro (5,315 talampakan). Ang bundok at ang palibot nito ay isa sa may pinakamalaksang populasyon ng buhay-ilang sa Pilipinas. Ilan sa mga buhay-iláng na matatagpuan sa lugar ay ang Haribon at maraming species ng Nepenthes. Ang ilan sa hulí, gaya ng Nepenthes peltata ay endemiko sa lugar. May lawak na 2,000 ektarya ang protektadong kagubatan ng bundok. Kilalá ang kagubatan nito dahil sa mga matatandang punò na bansot sa lupang ultramafic, na nagtataglay ng maraming nanganganib nang maubos, endemiko at bihirang espesye ng mga halaman at hayop.
Ang Kabundukang Hamiguitan, na may lawak na 6,834 ektarya (68.34 km²), ay idineklarang pambansang parke at santuwaryo ng buhay-iláng noong 2003. Noong 2009, isinumite ng mga opisyal ng lalawigan ng Davao Oriental ang parke upang maitala bilang UNESCO World Heritage Site.
Sa ika-38 Sesyon ng World Heritage Committee sa Doha, Qatar noong 23 Hunyo 2014, inaprubahan ang pagkakatalâ ng Mount Hamiguitan Range Wildlife Sanctuary bilang isang World Heritage Site.
Alhambra

Ang Alhambra (Arabe: Al-Hamra, "yaong pula") ay isang pangkat ng mga palasyo at moog na itinayo noong kalagitnaan ng ika-14 siglo ng mga namamahalang Moro ng Emirado ng Granada sa Al-Andalus, sa itaas ng burol ng Assabica sa timog-silangang hangganan ng lungsod ng Granada, Espanya.
Ang Alhambra ay isang UNESCO World Heritage Site, at inspirasyon ng maraming mga awitin at salaysay.
Ang lathalaing ito ay isang usbong. Makatutulong ka sa Wikipedia sa pagpapalawig nito.
Viena

Ang Viena o Vienna (Aleman: Wien) ay ang kabesera ng Republika ng Austria at isa sa mga siyam na estado ng Austria. Ang Viena ay ang pangunahing lungsod ng Austria, na may populasyon na tinatayang 1.7 milyon (2.4 milyon sa loob ng kalakhan, na mahigit sa 25% ng populasyon ng Austria), at siyang pinakamataong lungsod sa Austria, maliban sa pagiging sentrong pangkultural, pang-ekonomiya at pampolitika nito. Ito ang ika-10 pinakamalaking lungsod sa Unyong Europeo. Ang Viena ay himpilan ng maraming mga mahahalagang organisasyong pandaigdig, tulad ng mga Nagkakaisang Bansa at OPEC.
Ang Viena ay nasa bandang silangan ng Austria at malapit sa mga hangganan ng Republika Tseka, Eslobakya at Unggriya. Ang mga rehiyong ito ay nagsasama bilang European Centrope border region ("sa loob/gitna ng tali"). Kasama ng Bratislava (kabisera ng Eslobakya), ang Viena ay bumubuo ng isang pinagsamang kalakhan na may 3 milyong naninirahan, at ang rehiyong ito ay tinatawag nga Twin City. Noong 2001, ang gitnang bahagi ng lungsod ay binansagang UNESCO World Heritage Site.
Sampinit

Ang sampinit, prambuwesas o raspberi ay isang nakakaing prutas ng maraming mga espesye ng halaman na nasa saring Rubus ng pamilyang rosas, na ang karamihan ay nasa kabahaging sari na Idaeobatus. Ginagamit ding pantawag ang pangalan sa mga halamang ito. Perenyal o pangmatagalan ang mga sampinit at at may mga tangkay na makahoy.
886,538 tonelada ang pandaigdigang produksiyon ng mga sampinit noong 2021, na pinangunahan ng Rusya na may 22% ng kabuuan. Itinatanim ang mga sampinit sa hilagang Europa at hilagang Amerika at kinakain sa iba't ibang paraan, bilang buong prutas at sa mga minatamis, keyk, sorbetes, at likor. Saganang mapagkukunan ang mga ito ng bitamina C, mangganiso, at hiblang pandiyeta.
Kabilang sa mga halimbawa ng espesye ng sampinit na nasaRubus na subsaring Idaeobatus ang:
Ilan sa mga espesye ng Rubus na tinatawag ding sampinit na nakauri sa ibang mga kabahaging sari ay kinabibilangan ng mga sumusunod:
Pangunahing pagkain

Ang pangunahing pagkain, pagkaing isteypol, o isteypol lamang, ay isang pagkain na madalas kinakain at sa ganoong dami ay bumubuo ng karamihang bahagi ng isang karaniwang diyeta para sa isang indibidwal o isang pangkat ng populasyon, na nagbibigay ng malaking bahagi ng kinakailangang enerhiya at bumubuo rin ng makabuluhang proporsiyon ng pagkonsumo ng mga iba pang sustansiya. Kapag tao ang pinag-uusapan, araw-araw o sa bawat kainan kinakain ang isteypol ng isang partikular na lipunan, at nabubuhay ang karamihan ng mga tao sa diyetang batay lamang sa iilang baryante ng isteypol. Nag-iiba ang mga isteypol sa bawat lugar, ngunit tipikal na mura at madaling hanapin ang mga ganitong pagkain na nagsusuplay ng isa o higit pa sa mga makrosustansiya at mikrosustansiya na kinakailangan para mabuhay at maging malusog: mga karbohidrata, protina, taba, mineral, at bitamina. Kabilang sa mga karaniwang halimbawa ang mga butil (siryal at legumbre), binhi, nuwes at halamang-ugat (mga bukol at ugat). Sa mga ito, bumubuo sa halos 90% ng pagkonsumo ng kaloriyang de-pagkain sa mundo ang mga siryal (bigas, trigo, obena, mais, atbp.), mga legumbre (lentehas at bins) at mga bukol (e.g. patatas, gabi at tugi).
Hinahango ang mga pangunahing pagkain mula sa mga produktong halaman o hayop na natutunaw ng tiyan ng mga tao at maaaring isuplay nang maramihan. Kabilang sa mga karaniwang isteypol na de-halaman ang mga siryal (hal. bigas, trigo, mais, dawa, sebada, obena, senteno, espelta, emmer, triticale at batad), mga magawgaw na bukol (hal. patatas, kamote, tugi at gabi) o mga halamang-ugat (hal. kamoteng-kahoy, pulang singkamas, karot, rutabaga), at mga pinatuyong legumbre (lentehas at bins). Kabilang sa mga de-hayop na isteypol ang mga iba't ibang uri ng karne (kadalasan mga pinaghahayupan at poltri), isda, itlog, gatas at produktong de-gatas (hal. keso). Kabilang sa mga ibang pangunahing pagkain ang sago (hango sa ubod ng punong palma), at mga malalaki at malalamang prutas (hal. rimas, kamansi, niyog at platano). Maaari ring isama ang mga prosesadong produktong pagkain (depende sa rehiyon) tulad ng langis ng oliba, langis ng niyog, at asukal.
Karaniwan, ang mga pangunahing pagkain ay halaman, dahil kadalasang mahal ang mga karne at pinakain ng mga nakakaing halaman. Malimit mas mapaggagamitan, mas maraming sustansiya, at hindi napapanis kaagad ang mga pananim kumpara sa karne. Kabilang sa mga eksepsiyon ang paghahayupan sa mga rehiyon kung saan hindi makakain ng mga tao ang mga halaman sa paligid, tulad ng sa Mongolya (tupa), sa rehiyon ng mga Sioux (bison), at mga Sami (karibu).
List of World Heritage Sites in the United States

The United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO) World Heritage Sites are places of importance to cultural or natural heritage as described in the UNESCO World Heritage Convention, established in 1972. Cultural heritage consists of monuments (such as architectural works, monumental sculptures, or inscriptions), groups of buildings, and sites (including archaeological sites). Natural features (consisting of physical and biological formations), geological and physiographical formations (including habitats of threatened species of animals and plants), and natural sites which are important from the point of view of science, conservation, or natural beauty, are defined as natural heritage. The United States accepted the convention on December 7, 1973. There are 26 World Heritage Sites in the United States, with a further 17 on the tentative list.
The first sites in the United States added to the list were Mesa Verde National Park and Yellowstone National Park, both at the second session of the World Heritage Committee, held in Washington, D.C., in 1978. The most recent site listed is the Historic Moravian Bethlehem District, as a part of the transnational site Moravian Church Settlements, shared with Denmark, Germany, and the United Kingdom. The 26 sites are located in 22 states and two territories. Arizona, California, Hawaii, Illinois, Montana, New Mexico, New York, and Pennsylvania each contain multiple sites (with the Frank Lloyd Wright site spread across six states). There are also two transboundary sites that are shared with Canada. Of the 26 sites, 13 are cultural, 12 are natural, and one, Papahānaumokuākea, is mixed, listed for both cultural and natural properties. One site is currently listed as endangered: Everglades National Park was listed in 2010 due to deterioration of its aquatic ecosystems. The site had also been listed as endangered between 1993 and 2007. Yellowstone National Park was listed as endangered between 1995 and 2003 because of planned mining operations. The United States has served as a member of the World Heritage Committee five times, 1976–1983, 1987–1993, 1993–1999, 1999–2001, and 2005–2009.
UNESCO lists sites under ten criteria; each entry must meet at least one of the criteria. Criteria i through vi are cultural, and vii through x are natural.
In addition to sites inscribed on the World Heritage List, member states can maintain a list of tentative sites that they may consider for nomination. Nominations for the World Heritage List are only accepted if the site was previously listed on the tentative list. The United States lists 17 properties on its tentative list.
Yankee ingenuity

Yankee ingenuity is an American English idiom in reference to the inventiveness, rugged expertise, self-reliance and individual enterprise associated with the Yankees, who originated in New England and developed much of the industrial revolution in the United States after 1800. The stereotype first appeared in the 19th century. As Mitchell Wilson notes, "Yankee ingenuity and Yankee git-up-and-go did not exist in colonial days."
Yankee ingenuity characterizes an attitude of make-do with materials on hand. It is inventive improvisation, adaptation and overcoming of shortages of materials.
The term "Yankee ingenuity" originated from the construction of the Erie Canal across rural upstate New York. Work began in 1817. The canal opened October 26, 1825.
The term was common worldwide in the wake of World War II, as American forces employed engineering solutions to military problems. Doug Stewart notes of the jeep: "the spartan, cramped, and unstintingly functional jeep became the ubiquitous World War II four-wheeled personification of Yankee ingenuity and cocky, can-do determination." Today it refers broadly to a typically American pragmatic approach to problem solving instead of traditional methods.
An example of Yankee ingenuity would be the use of a pole saw to cut brush in the absence of a more appropriate tool.
Terrace garden

A terrace garden is a garden with a raised flat paved or gravelled section overlooking a prospect. A raised terrace keeps a house dry and provides a transition between the hardscape and the softscape.
Since a level site is generally regarded as a requisite for comfort and repose, the terrace as a raised viewing platform made an early appearance in the ancient Persian gardening tradition, where the enclosed orchard, or paradise, was to be viewed from a ceremonial tent. Such a terrace had its origins in the far older agricultural practice of terracing a sloping site (see Terrace (agriculture)). The Hanging Gardens of Babylon must have been built on an artificial mountain with stepped terraces, like those on a ziggurat.
Lucullus brought back to Rome first-hand experience of Persian gardening in the hilly sites of Asia Minor; the villa gardens of Maecenas, which included libraries open to scholars, incurred the disdain of Seneca. At Praeneste during the early Imperial period, the sanctuary of Fortuna was enlarged and elaborated, the natural slope being shaped into a series of terraces linked by stairs.
The imperial villas at Capri were built to take advantage of varied terraces. At the seaside Villa of the Papyri in Herculaneum, the villa gardens of Julius Caesar's father-in-law fell away in a series of terraces, giving pleasant and varied views of the Bay of Naples. Only some of them have been excavated. At Villa of Livia, probably part of Livia Drusilla's dowry brought to the Julio-Claudian dynasty, rooms in the cryptoporticus beneath terracing were frescoed with trees in bloom and fruit.
During the Italian Renaissance, the formalized, civilizing imprint of human control over wild nature expressed in terracing that was combined with stairs and water features, drew villa patrons and garden designers to escarpments that surveyed a handsome prospect. At the influential Cortile del Belvedere at the Vatican Palace, perfected under a series of popes from the earliest 16th century, the backdrop within the enclosed court was a raised terrace. The view in this case was from the Stanze of Raphael on an upper floor of the Palace.
Even in the most naturalistic landscape gardens of Capability Brown, a raised gravelled or paved terrace along the garden front offered a dry walk in damp weather and a transition between the hard materials of the architecture and the rolling greensward beyond.
Contemporary terrace gardens, in addition to being in the garden and landscape, often occur in urban areas and are terrace architecture elements that extend out from an apartment or residence at any floor level other than ground level. They are often discussed in conjunction with roof gardens, although they are not always actual roof gardens, instead being balconies and decks. These outdoor spaces can become lush gardens through the use of container gardening, automated drip irrigation and low-flow irrigation systems, and outdoor furnishings.
Cultural Landscape of Uramanat

Cultural Landscape of Hawraman or Cultural Landscape of Uramanat is the 26th tangible cultural heritage of Iran. This remote and mountainous landscape bears testimony to the traditional culture of the Hawrami people, an agropastoral Kurdish tribe that has inhabited the region since about 3000 BCE. The property, at the heart of the Zagros Mountains in the provinces of Kurdistan and Kermanshah along the western border of Iran.
The Uramanat Villages are located in the mountainous Kermanshah and Kurdistan Provinces of Iran and Halabja Governorate of Iraqi Kurdistan. The villages are unique in terms of architecture, lifestyle, and agricultural methodology. Villages are integrated with nature by incorporating steep-slope agriculture. The 12 villages included in the property illustrate the Hawrami people’s evolving responses to the scarcity of productive land in their mountainous environment through the millennia.
The earliest archaeological evidence shows that the region was inhabited by humans since Middle Paleolithic Period (more than 40,000 years ago). This evidence was discovered by archaeologists near Hajij village and between Naw and Asparez villages in the Sirwan valley. Evidence for Late Paleolithic occupation discovered in a cave site called Kenacheh in the Perdi Mala valley. These archaeological finds were unearthed during Darian Dam Archaeological Salvage Program that conducted several seasons of archaeological surveys and excavations within the area of the reservoir that led to the discovery of a number of important Paleolithic and more later sites. The Main excavated sites were Dārāi Rockshelter (Middle Paleolithic), Kenācheh Cave (Upper Paleolithic), Ruwār tomb (Iron Age), Sar Cham (Chalcolithic and Iron Age), and Barda Mār (19th century). Except for Ruwar sites, all other excavated sites were flooded in 2015-2016. The Inscription of Sargon II at Tang-i Var pass near the village of Tang-i Var, indicate that the region was occupied by Assyrians during their military campaigns into Zagros. This Royal Inscriptions blongs to Sargon II, King of Assyria (721–705 BC).
The Parchments of Avroman, a set of three documents from the Seleucid and Parthian eras, were found in the region in 1909. They were discovered in a cave on Kuh-e Salan Mountain, near the village of Shar Hawraman, and subsequently sent to London. The documents date from 88/87 BC to 33 AD, with two written in Greek and one in Parthian. They document the sale of a vineyard and another land, and include the names of Pātaspak, son of Tīrēn and Awīl, son of Baænīn.
This site was first added to the UNESCO World Heritage Tentative List on August 9, 2007. On July 27, 2021, it along with part of the Hawraman region were officially inscribed on the World Heritage List as a cultural site under the name "Cultural Landscape of Hawraman/Uramanat".
Hawraman Cultural Landscape was inscribed on the UNESCO World Heritage List as the 26th tangible cultural heritage of Iran at the 44th session of the UNESCO World Heritage Committee.
Mountainous Landscape with Saint Jerome

Mountainous Landscape with Saint Jerome is an oil on copper painting by Flemish painter Paul Bril. It was painted in 1592, and is currently housed at the Mauritshuis in The Hague. The painting was acquired by the Mauritshuis in March 2013. The painting is signed and dated, and represents the earliest dated cabinet painting by Bril. The painting belongs to the period when Bril associated with Jan Brueghel the Elder in Rome, in the last decade of the 16th century. Bril's work from the 1590s has some affinity to the work by Brueghel from the same period, and in fact the painting was originally considered a Brueghel.
The painting is one of the earliest works painted on copper by Bril, and probably one of the first of Bril's small scale landscape paintings which the artist completed in Rome, where he moved in 1575, 1576, or 1582.
The painting depicts a fantastic landscape, product of the artist's imagination, typical of the Flemish landscapists; a landscape painting tradition whose best known exponents are Joachim Patinir, Herri met de Bles and Pieter Bruegel the Elder. It shows the Holy Land, with craggy rock formations and a river flowing through a valley. A caravan with camels is crossing the river on a bridge. Some shepherds are tending to their flock of sheep. Saint Jerome, represented on the left, albeit standing in the foreground, is not the focal point in the painting. The landscape is the real subject. Briel meticulously detailed the landscape, giving form to butterflies, salamanders and birds. In this painting there are strong local colors with "almost tangible rays of light"; a common feature in Bril.
The painting is not the first work by Bril with Jerome as its subject. Another painting (today at the Prado in Madrid) was reportedly acquired by Peter Paul Rubens in the early 17th century. Rubens reportedly painted over the original work and turned into a "Psyche and Jupiter in the guise of an eagle." The figure of Jerome in the altered work is today visible only through X-rays, and is in the same pose as the Mountainous Landscape with Saint Jerome's. Compared to the Prado canvas, Bril's small oil on copper painting shows more attention to detail.
A preparatory sketch in chalk and pen for this work is kept at the Uffizi in Florence. It show Briel's early plans for the work, with the original idea for the landscape and position of Jerome. The drawing at the Uffizi is a rare exemplary of study by Briel that survived to this day. His drawings were considered not worth collecting. The largest part of them has not been preserved.
Sonsón (mural)

Sonsón es un mural diseñado por Pablo Jaramillo para la Casa consistorial de dicho municipio. Está compuesto de placas de cerámica con 3 motivos distintos, moduladas en 5 tramos.
En 1972, el ceramista y académico Pablo Jaramillo, decidió obsequiar a su ciudad natal con un trabajo suyo que adornara algún espacio de la población. En aquella época la Casa consistorial se encontraba en proceso de decoración y ornato, tras ser reconstruida a raíz de un incendio ocurrido en 1957. Considerando que él mismo estaba involucrado en la decoración del edificio, decidió que el sitio apropiado para su intervención era en el patio de dicha edificación, puesto que estaba orillado a un medianero y eventualmente tendría que ser cerrado por un muro.
Una vez seleccionado el espacio, Jaramillo investigó acerca de la simbología a emplear en su obra y que mejor representara a la ciudad. Fue así que ahondando en el origen más probable del nombre de Sonsón, que según la tradición es la evolución del vocablo indígena "sunsú" (utilizado para nombrar a la caña brava), seleccionó este tema y elaboró una placa modular de dicha planta con sus hojas, que constituye las dos franjas de mayor tamaño de la composición. Como base de las gramíneas aparece la rana, símbolo indígena de la fertilidad y del agua, condiciones vinculadas estrechamente a la caña brava; y a manera de remate, la espiga del maíz, fruto íntimamente ligado a la población y símbolo de la esperanza en la cosecha futura.​
El mural consta en total de 740 placas, de las cuales 230 son cuadradas (35 x 35 cm.) y 510 rectangulares (50 x 35 cm.). Fueron producidas en los talleres de Locería Colombiana (Corona), bajo la dirección del ingeniero Alonso Muñoz Castaño.
Dado el considerable peso de la obra (22 toneladas sumando el mortero), el muro fue diseñado como una estructura independiente del resto de la edificación, calculado por los ingenieros Julio López de Mesa y José Martínez Jaramillo.
El transporte de la obra se realizó desde Medellín hacia Sonsón en un transcurso de 8 meses, en un total de 60 viajes.​
El 30 de marzo de 1975, a las 11 de la mañana, se llevó a cabo la inauguración del mural en presencia de numerosas personalidades del municipio. Por su valioso aporte a la ciudad, le fueron concedidas en dicho acto a Pablo Jaramillo la membresía de número del Centro de Historia y la "Mazorca de Oro" de la Sociedad de Mejoras Públicas de la localidad. Algunas semanas después, Corona publicó un folleto conmemorativo del mural con información detallada sobre su realización.​
Edificio de la Escuela de Artes y Oficios Artísticos

El Edificio de la Escuela de Artes y Oficios Artísticos es un edificio de estilo neoárabe de la ciudad española de Melilla. Forma parte del CEIP Mediterráneo y está situado en el Ensanche Modernista, en la Calle Diego de Paredes. Es parte del Conjunto Histórico Artístico de la Ciudad de Melilla, Bien de Interés Cultural.​​​​
Fue construido entre 1907 y 1908 con una única planta como Enfermería Indígena, según proyecto de Manuel Becerra, aunque en un principio los kabileños de las cercanías no lo usaban. En 1909 después de su cesión, pasó a ser hospital militar. En 1911 se intentó ampliar con los terrenes del Barrio Hebreo, pero sus habitantes lo impidieron. En 1912 el cuerpo y los efectos personales de El Mizzian se expusieron en él después de ser abatido por unos regulares.​​
En 1926, ya que no era necesario, se cerró para ahorrar costes, y se utilizó como laboratorio y depósito de medicamentos. Tiempo después, se pensó en usarlo como residencia para estudiantes indígenas, de los alrededores de Melilla, pero la falta de fondos impidió su puesta en marcha. En 1933 fue convertido en Escuela de Arte y Oficios Artísticos, siendo reformado en 1946, según el proyecto del arquitecto Enrique Nieto.​​​​​​
Está construido en mampostería de piedra local, muros, ladrillo macizo, arquitrabes y bovedillas y vigas de hierro y cuenta con unas fachadas de estilo historicista, neoárabe, con ventanas con arcos de herradura, unos miradores sotenidos con columnas y una escalera imperial presente en casi todos los centros escolares públicos construidos en la primera mitad de siglo XX.​​​​​​
Real Círculo Artístico de Barcelona

El Real Círculo Artístico de Barcelona (en catalán Reial Cercle Artístic de Barcelona) es una institución dedicada al fomento del arte situada en Barcelona. Fue fundado en 1881 por diversos artistas —entre los que se encontraban los pintores Eliseo Meifrén, Modest Urgell, Joaquim Mir, Ramón Casas, Isidre Nonell y Hermenegildo Anglada Camarasa—, y reconocido con el título de Real Círculo Artístico por el rey Alfonso XIII en 1916. Fue instalado en primer lugar en el edificio de la Canonja, para pasar posteriormente a la Gran Vía, la Rambla, la plaza Cataluña y, finalmente, al Palacio Pignatelli, en la calle Arcs.
En su sede se desarrolló en buena parte el modernismo catalán. Entre sus instalaciones destacan sus salas para el aprendizaje de dibujo y pintura. La entidad ha organizado en este tiempo numerosos conciertos, conferencias y exposiciones, y otros eventos como bailes de disfraces, que suelen celebrarse en el Liceo.
En la sala de exposiciones temporales se presentan exposiciones de otros artistas, como Joan Abelló, Matt Lamb o Amanda Lear, recogiendo y promocionando a artistas de todo el mundo.
Conjunto histórico artístico de Cimadevilla

El Conjunto histórico artístico de Cimadevilla se encuentra en el barrio de Cimadevilla, en la ciudad asturiana de Gijón (España). Conforma un Bien de Interés Cultural que se corresponde con el origen de la villa, en torno al cerro de Santa Catalina.
El barrio de Cimadevilla surge en torno al cerro de Santa Catalina, una zona que antiguamente estaba unida a tierra firme por un banco de arena y que en ocasiones podía quedar aislada. Los restos conservados más antiguos datan de los siglos I-II d. C. y se corresponden con el núcleo romano, representados en las termas del Campo Valdés y los restos de la muralla del siglo III d. C. En la Edad Media se convirtió en un barrio de pescadores, del cual la iglesia de San Pedro es su legado más significativo. En los siglos XVI, XVII y XVIII se construyen varios palacios barrocos que se conservan hoy en día. La mayoría de edificaciones que se conservan son las casas de pescadores del siglo XIX que, junto con capillas, palacios y restos romanos forman el conjunto histórico declarado BIC además de un antiguo convento convertido posteriormente en fábrica de tabacos. Durante todo este tiempo el barrio cumple funciones defensivas, conservando baterías y cañones en la zona más alta. Ya en el siglo XX destacan como el Elogio del horizonte de Chillida o el pabellón principal del Club de Regatas.
Hoy en día conforma una de las áreas más visitadas de la ciudad, por lo pintoresco de sus calles, espacios museístico, locales hosteleros, áreas verdes y su condición de nexo entre diferentes zonas de la costa de la ciudad: la playa de San Lorenzo, el Puerto Deportivo y la playa de Poniente. Los principales monumentos que se encuentran en el barrio de Cimadevilla son:
Centro Cultural Miguel Delibes

El centro cultural Miguel Delibes es un edificio cultural situado en Valladolid, comunidad autónoma de Castilla y León, España. Fue diseñado por el arquitecto Ricardo Bofill Levi e inaugurado en marzo de 2007 con un concierto de la Orquesta Sinfónica de Castilla y León, bajo la dirección del colombo-español Alejandro Posada. Se sitúa en el barrio de Villa de Prado entre el estadio José Zorrilla y las Cortes de Castilla y León.
Lleva el nombre de Miguel Delibes, escritor vallisoletano del siglo XX. Es sede de la Orquesta Sinfónica de Castilla y León, del Conservatorio Profesional de Música de la ciudad, de la Sala de Música de Cámara, del Auditorio, de la Escuela Superior de Arte Dramático y de la Escuela Profesional de Danza y Teatro Experimental.​
Asimismo, dispone en sus instalaciones de biblioteca, sala de exposiciones, auditorio (con capacidad para 1700 espectadores), sala de música de cámara (con capacidad para 500 espectadores) y sala de teatro experimental.​​
Centro cultural

Se designa centro cultural o establecimiento de cultura, y en ocasiones centro cultural para ancianos comunitarios, al lugar en una comunidad destinado a mantener actividades que promueven la cultura entre sus habitantes.
Algunos centros culturales​ tienen bibliotecas, talleres, cursos y otras actividades generalmente gratuitas o a precios accesibles para la comunidad. Este tipo de locales tienen una gran importancia para la preservación de la cultura local, sobre todo en comunidades rurales que carecen de teatros, cines o salas de conciertos. Aunque también en las grandes ciudades los centros culturales tienen importancia para mantener actividades culturales orientadas a grupos de todas las edades y estratos sociales.
Un centro cultural o institución similar puede estar ubicado en un edificio histórico de una ciudad, como en el caso de la Casa de la Cultura de Buenos Aires, en Argentina, o puede ser grande con exposiciones artísticas a nivel internacional como el Centro Cultural Universitario en Zapopan, México y el Centro Cultural Palacio de La Moneda en Santiago de Chile. También puede pertenecer a una red de asociaciones culturales en el país, como es el caso de Ecuador, donde varias Casas de la Cultura en diferentes ciudades pertenecen a la Casa de la Cultura Ecuatoriana. En algunas ocasiones, una casa de la cultura puede también estar albergada en edificios pequeños, sobre todo en poblaciones o comunidades de menor tamaño.
Museo del Indio y del Gaucho

El Museo del Indio y del Gaucho es un museo público uruguayo ubicado en la ciudad de Tacuarembó, Uruguay, en la intersección de las calles Gral. Artigas y Gral. Flores.​​
Fue creado en el año 1941 por Washington Escobar y habilitado en el año 1943, aunque se oficializó en el año 1953 en la casa de su propio fundador.
Desde 1976 se encuentra ubicado en la residencia donada por el Sr. Ramón González.
El museo en su totalidad expone indumentaria y elementos gauchescos, armas y herramientas utilizadas por los indígenas locales, además procura narrar la historia de los últimos charrúas.​
Entre los objetos expuestos en el museo encontramos objetos indígenas como boleadoras, arco autóctono, morteros, pulidores herramientas varias, cerámica, restos aborígenes, hachas.
Utensilios, estribos, espuelas, implementos equinos, boleadoras, preparos, divisas, apero de plata y oro, rebenques, preparó plata y oro, boleadoras marfil. Cuenta también con una sala de armas.
Hospital Español (Montevideo)

El Hospital Español Doctor Juan José Crottogini es un hospital público uruguayo ubicado en los barrios del Reducto y La Figurita en Montevideo. Fue fundado por la colectividad española en 1906.
El Hospital Asilo Español surge por iniciativa de la colectividad española de Montevideo con la intención de crear un asilo de caridad en beneficio de los residentes españoles en Montevideo y en Uruguay.​ Esta iniciativa comienza a concretarse en mayo de 1886, cuando se convoca a todos los delegados de las asociaciones e instituciones españolas establecidas en el Uruguay para conformar una junta directiva pro Hospital Asilo Español. En setiembre de ese mismo año fue realizada la primera asamblea y fueron elegidas las primeras autoridades para dicha institución, siendo Julio de Arellano su primer presidente. Las principales tareas que esta tuvo, fueron la recaudación de fondos para la compra y adquisición del terreno, como también la aprobación de los planos del edificio.
En junio de 1888 fue adquirido un predio con frente a la iglesia del Reducto. Muy cercano a los barrios de la Aguada, Villa Muñoz, la Figurita y Reducto, barrios donde predominaban las familias de obreros y trabajadores, como también de inmigrantes españoles.
El 1° de enero de 1889, fue colocada la piedra fundamental del edificio dando inicio a su construcción. En 1909 el Hospital Asilo Español es finalmente inaugurado.​El diseño y construcción del edificio estuvo a cargo del arquitecto Pablo Santias.
Mucho tiempo después, en 1923 con el surgimiento de diferentes instituciones asistenciales y mutualistas, los estatutos de la institución son modificados y se estableció que la institución pasaría a llamarse Hospital Sanatorio Español.
Más allá de convertirse en una institución privada, continuó brindando asistencia gratuita y solidaria a los sectores menos privilegiados del país. Contaba con dos amplias salas de atención sin costo en las cuales se asistieron personas de todas las nacionalidades.
En el año 2000 la institución comenzó a padecer graves problemas financieros que motivaron a que en el año 2003 las autoridades del hospital dejaran sus cargos. La gestión del hospital fue asumida por una comisión integrada por funcionarios, jubilados y vecinos que gracias a sus gestiones lograron convertir a la institución en un hospital público y gratuito bajo la tutela de la Administración de los Servicios de Salud del Estado, siendo reinaugurado en 2007 con el nombre del médico y político Juan José Crottogini.​​
Tras la aparición de los primeros casos de covid 19 en Uruguay. El hospital Español fue destinado a ser un centro de referencia y atención a los pacientes de coronavirus en el país.​
En 2023 tras una intensa obra de restauración, se logró recuperar la fachada original del edificio, la cual había sido objeto de modificaciones anteriores que alteraron su diseño original. ​
Mural on Indian Red Ground

Mural on Indian Red Ground is a 1950 abstract expressionist drip painting by American artist Jackson Pollock, currently in the collection of the Tehran Museum of Contemporary Art. It is valued at about $250 million and is considered one of Pollock's greatest works.
The collection of the Tehran Museum of Contemporary Art was bought during Iran's 1970s oil boom under the supervision of queen Farah Pahlavi. The museum was established in 1977 but the collection was displayed for only a short period. After the 1979 revolution, the paintings were stored in the basement of the museum and carefully looked after for about 30 years. In a 2005 exhibition Mural on Indian Red Ground and many other paintings were displayed for the first time after the revolution.
Today, Mural on Indian Red Ground is considered one of the Tehran Museum of Contemporary Art's prize pieces. The painting was loaned to Japan in 2011-12 and was displayed in an exhibition that originated at the Aichi Prefectural Museum in Nagoya, Japan, in 2011 and traveled to the National Museum of Modern Art, Tokyo celebrating the 100th anniversary of the birth of Jackson Pollock. In return to Iran on 11 May 2012, the painting was seized in the Tehran Imam Khomeini International Airport by Iran's customs service. The service said it confiscated the work over money owed by the Ministry of Culture, which ran the museum. After more than two weeks, the painting was finally released and returned to the museum. The painting was, around 2010, valued by Christie's at $250 million.