Sandiganbayan

Ang Sandiganbayan ay isang tanging hukuman sa Pilipinas na itinatag sa ilalim ng Kautusang Pampanguluhan Blg. 1606. Katumbas ng ranggo nito ang Hukuman ng Apelasyon ng Pilipinas. Binubuo ang hukuman ng labing-apat na mga Katuwang na Hukom at isang Namumunong Hukom. Matatagpuan ang gusali ng Sandiganbayan sa Gusaling Centennial, Abenida Commonwealth pgt. Daang Batasan, Lungsod Quezon sa Kalakhang Maynila.
Itinatag ang Sandiganbayan sa ilalim ng administrasyon ni Pangulong Ferdinand E. Marcos noong Hunyo 11, 1978, sa pamamagitan ng Atas ng Pangulo Blg. 1486 sa 1973 Konstitusyon. Ang hukuman ay pantay sa ranggo sa mga Regional Trial Court (kilala noon bilang Courts of First Instance). Noong Disyembre 10, 1978, itinaas ng Presidential Decree No. 1606 ang ranggo ng Sandiganbayan upang tumugma sa Court of Appeals, ang pangalawang pinakamataas na hudisyal na hukuman sa Pilipinas. Nagsimula ang operasyon ng Sandiganbayan noong Pebrero 12, 1979.
Ang mga pagbabago ay ipinakilala sa Republic Acts No. 7975 at No. 8249, pagkatapos ng EDSA Revolution noong 1986, na nilimitahan ang hurisdiksyon ng Sandiganbayan sa "mga kaso na kinasasangkutan ng mga pampublikong opisyal na umuokupa sa mga posisyon na inuri bilang salary grade 27 at mas mataas."
Ang Sandiganbayan ay kasalukuyang nakaupo sa pitong dibisyon ng tig-tatlong mahistrado, ayon sa R.A. 10660, nagsususog sa P.D. No. 1606.
Nang magsimula ang mga operasyon ng Sandiganbayan noong 1979, ito ay binubuo lamang ng isang dibisyon (kasama si Hon. Manuel R. Pamaran bilang Presiding Justice at dalawang Associate Justice) at isang 15-membered skeleton crew. Noong 1981, inilunsad ang pangalawang dibisyon. Ang ikatlong dibisyon ay nabuo noong Agosto 4, 1982.
Kasunod ng pagpaslang kay Benigno Aquino, Jr. noong Agosto 1983, isinumite ni Ferdinand Marcos ang kaso para sa agarang paglilitis sa Sandiganbayan. Ang mga kritiko ni Marcos, na kinabibilangan ng mga lider ng negosyo at mga pinuno ng simbahan, ay nagsabi na ang Sandiganbayan ay walang karanasan sa paglilitis ng pagpatay at humiling ng appointment ng isang imperial prosecutor at independiyenteng hudisyal na katawan sa halip.
Noong 1984, ang 26 kataong akusado sa pagpaslang kay Aquino ay pinawalang-sala ng Sandiganbayan sa 90-pahinang hatol. Binalewala ng hatol ang lahat ng natuklasan ng Agrava Commission, na itinalaga upang imbestigahan ang pagpatay.
Noong Hunyo 13, 1985, ibinasura ng Sandiganbayan, sa tulong ng komisyon, ang kaso laban kay General Fabian Ver, ang hepe ng Armed Forces of the Philippines, kasama ang pitong iba pa. mga lalaking militar. Ibinoto ng Sandiganbayan ang pagbubukod ng kanilang mga testimonya dahil sila ay self-incriminatory at hindi tinatanggap bilang ebidensya. Ang Supreme Court ay kinatigan ang desisyong ito sa botong 10–3 noong Agosto. Hindi nagtagal ay naibalik si Ver bilang chief of staff ni Marcos noong Disyembre 2.
Noong Pebrero 2, 1987, niratipikahan ang isang bagong konstitusyon sa ilalim ni Pangulong Corazon Aquino. Ang 1987 Constitution ay nagdikta ng separation of powers at isang sistema ng checks and balances sa pagitan ng mga sangay ng ehekutibo, lehislatura, at hudikatura.
Pinalawak ng 1987 Constitution ang hurisdiksyon ng Sandiganbayan upang isama ang mga kasong iniimbestigahan ng Presidential Commission on Good Government (PCGG) na kinasasangkutan lamang ng ill-gotten wealth, na idinikta ng Executive Orders No. 14 at No. 14-A (pangunahing SB site at EO 14). Noong Abril 1994, sinakdal sina Imelda Marcos at tatlong dating opisyal ng Ministry of Human Settlements (MHS) para sa maling paggamit ng Php 97.9 milyon sa pondo ng MHS noong 1985. Gayunpaman, ibinasura ng Sandiganbayan ang mga kaso laban sa Imelda Marcos kaugnay ng pagbebenta ng $125.9 milyon sa Central Bank Treasury notes noong 1980s.
Sa ilalim ng 1987 Philippine Constitution at Ombudsman Act of 1989, ang Opisina ng Ombudsman ay independiyenteng sinusubaybayan ang lahat ng tatlong sangay ng pamahalaan para sa pampulitikang katiwalian.
Ang mga batas sa graft and corruption ay may bisa noong 1950s, bago ang paglikha ng Sandiganbayan. Ang mga batas sa graft at katiwalian ay namamahala sa mga pampublikong opisyal at natural na tao.Maling banggit (Nawawala ang pangsara na </ref> para sa <ref> tag); $2 Ang koleksyon ng mga batas na ito ay pinangangasiwaan ng Opisina ng Ombudsman.
Ang Anti-Graft and Corrupt Practices Act ay isang batas na nagsasaad na dapat supilin ng Gobyerno ng Pilipinas ang ilang mga gawain ng kapwa opisyal ng publiko at ng mga natural na tao na maaaring maging graft o katiwalian. Kabilang sa mga gawaing napapailalim sa ilalim ng mga batas na ito ang graft, paglalahad kung hindi man ay pribadong impormasyon, kapabayaan sa mga hinihiling na hinihiling, hindi nararapat na pinsala ng isang pampublikong opisyal sa alinmang partido – pribado o pamahalaan – sa anyo ng mga hindi makatwirang benepisyo o disadvantages.
Sa ilalim ng Government Procurement Reform Act, ang mga pampublikong opisyal na gagawa ng alinman sa mga sumusunod na nakikipagsabwatan sa mga pribadong indibidwal ay nagsasagawa ng mga sumusunod na ilegal na gawain sa RA 9184 ay makakaranas ng pagkakakulong ng hindi bababa sa anim na taon at isang araw, ngunit hindi hihigit sa labinlimang taon.
Upang matukoy kung ang Sandiganbayan ay may hurisdiksyon, ang mga abogado ay tumitingin sa dalawang pamantayan, katulad ng: ang uri ng pagkakasala at ang grado ng suweldo ng pampublikong opisyal.
Ang Sandiganbayan ay dapat magkaroon ng orihinal na eksklusibong hurisdiksyon sa:
Sa kondisyon na ang akusado ay kabilang sa salary grade na 27 o mas mataas, ang Sandiganbayan ay may hurisdiksyon sa:
Maaari ding kasuhan ang mga pribadong indibidwal sa mga kaso sa Sandiganbayan kung sila ay diumano'y kasabwat ng pampublikong opisyal.
Ang Sandiganbayan ay pinagkalooban ng hurisdiksyon ng apela sa mga huling hatol, resolusyon o kautusan ng Regional Trial Court maging sa paggamit ng kanilang orihinal o apela na hurisdiksyon sa mga krimen at mga kasong sibil na nasa loob ng orihinal na eksklusibong hurisdiksyon ng Sandiganbayan ngunit kung saan ay ginawa ng mga pampublikong opisyal na mababa sa Salary Grade 27.
10.1996
Ang Sandiganbayan ay may kabuuang labinlimang departamento (dalawang punong tanggapan, labindalawang dibisyon, at isang Legal na Pananaliksik at Teknikal na Staff) at may kabuuang 385 awtorisadong posisyon. 335 sa 385 sa mga posisyong ito ang napunan.
Ayon sa Presidential Decree No. 1606, Section 1, ang Presiding Justice at lahat ng Associate Justices ay hihirangin ng pangulo, gaya ng sinusugan ng Republic Act 8249.
Ang paghirang ng mga Opisyal ng Korte at iba pang empleyado, gayunpaman, ay hindi nakasalalay sa pangulo. Ayon sa Rule II, Section 7 ng Revised Internal Rules of the Sandiganbayan, "The Supreme Court shall appoint the Clerk of Court, the Division Clerks of Court and all other personnel of the Sandiganbayan on recommendation of the Sandiganbayan en banc pinili mula sa isang listahan ng mga kwalipikadong aplikante na inihanda alinsunod sa Civil Service Law, mga tuntunin at regulasyon."
Isinasaad pa ng Presidential Decree No. 1606 na "Walang taong dapat mahirang na Presiding Justice o Associate Justice ng Sandiganbayan; maliban kung siya ay likas na ipinanganak na mamamayan ng Pilipinas, hindi bababa sa 40 taong gulang at hindi bababa sa sampung taon ay naging hukom. ng isang court of record o nakikibahagi sa pagsasagawa ng batas sa Pilipinas o may hawak na katungkulan na nangangailangan ng pagpasok sa bar bilang isang paunang kinakailangan para sa isang katulad na panahon.
Ang Sandiganbayan ay orihinal na may tatlong dibisyon na tumulong sa Tanggapan ng Namumunong Katarungan, ayon sa Artikulo XIII ng 1973 Constitution. Ang bilang ng mga dibisyon ay itinaas sa limang dibisyon noong 1995. Noong 2015, sa pamamagitan ng Republic Act 10660, sa ilalim ng Aquino Administration, ang bilang ng mga dibisyon ay pinalawak sa pitong dibisyon. Sa kasalukuyan, ang Sandiganbayan ay mayroong Office of the Presiding Justice, Office ng Clerk of Court, Legal Research and Technical Staff, pitong dibisyon (Office of the Deputy Clerk of Court), at limang iba pang mga dibisyon katulad ng Judicial Records Division, Administrative Division, Budget and Finance Division, Management Information System Division, Security and Sheriff Services Dibisyon. Ang mga tungkulin at tungkulin ng mga tanggapan at dibisyong ito ay:
Ang Sandiganbayan ay nagsasagawa ng mga regular na sesyon sa punong tanggapan nito sa Metro Manila. Maaaring isagawa ang mga sesyon sa labas ng Metro Manila kapag pinahintulutan ng Presiding Justice. Ang mga kaso ay dinidinig alinman sa en banc o mas karaniwan, ng mga dibisyon.
Ang mga kaso ay ipinamamahagi sa mga dibisyon sa pamamagitan ng sistema ng raffle. Ang pagtatalaga ng isang kaso sa isang dibisyon ay permanente, anuman ang mga pagbabago sa konstitusyon. Maaaring pigilan ng mga mahistrado (i.e., i-recuse) ang kanilang mga sarili mula sa isang kaso kung sila ay nagsilbi bilang Ponente, ang Miyembro kung saan ang Korte, pagkatapos ng deliberasyon nito sa mga merito ng isang kaso, ay nagtalaga ng pagsulat ng desisyon o resolusyon nito sa kaso . sa inapela na desisyon ng mababang hukuman, o kung sila o ang kanilang mga miyembro ng pamilya ay personal na nauugnay sa kaso, o para sa anumang iba pang mapanghikayat na dahilan. Sa kaso ng inhibition (recusal) o disqualification, ang kaso ay mananatili sa parehong dibisyon, ngunit ang recused justice ay papalitan.
Ang mga kaso ay maaaring makarating sa Sandiganbayan alinman sa pamamagitan ng appeal from a Regional Trial Court o sa pamamagitan ng original petition na isinampa sa Sandiganbayan. Pagkatapos ng kaso ay na-raffle sa isang Dibisyon, ang akusado na partido ay dapat arraigned sa loob ng tatlumpung araw. Pagkatapos ay gaganapin ang isang pre-trial conference para magkaroon ng kasunduan at maglabas ng pre-trial order. Pagkatapos ay dadalhin ang kaso sa paglilitis. Kasunod ng Speedy Trial Act of 1998, walang trial na maaaring lumampas sa anim na buwan mula nito petsa ng pagsisimula. Gayunpaman, pinapayagan din ng batas ang ilang mga pagkaantala na hindi kasama sa kinalkula na oras ng paglilitis, kabilang ang mga pagkaantala na dulot ng iba pang nauugnay na mga paglilitis na kinasasangkutan ng akusado, kawalan ng akusado o mahalagang saksi, at mental o pisikal na kawalan ng kakayahan ng akusado na humarap sa paglilitis.
Ang mga kaso ay itinuring na isinumite para sa pagpapasya pagkatapos na maisampa ang huling brief, pleading, o memorandum, o pagkatapos na lumipas ang deadline para sa paggawa nito. Lahat ng adjudicatory action ay isinasagawa sa pamamagitan ng mga dibisyon ng Sandiganbayan. Ang rendition ng paghatol o pinal na utos ay batay sa nagkakaisang boto ng tatlong Mahistrado sa deciding division. Kapag umupo ang Sandiganbayan sa en banc para lutasin ang mga mosyon at iba pang insidente, dapat bumoto ang hindi bababa sa walong mahistrado upang magtibay ng resolusyon.
Sa isang magkasanib na paglilitis na kinasasangkutan ng maraming kaso, ang isang pinagsamang o hiwalay na paghatol ay maaaring ibigay ng dibisyon. Sa mga kaso na kinasasangkutan ng maraming akusado, ang dibisyon ay maaari ding maghatol para sa isa o higit pa sa mga akusado sa pamamagitan ng nagkakaisang boto.
Kung ang isang nagkakaisang boto ay hindi maabot sa anumang kaso, isang espesyal na dibisyon ng lima ay bubuo upang magpasya sa kaso sa pamamagitan ng mayoryang boto. Ang Promulgation ay ginagawa sa pamamagitan ng pagbabasa ng hatol nang malakas kasama ang akusado kasama ng sinumang Hustisya mula sa nagpapasya na dibisyon. Ang mga desisyon ay inilathala sa Opisyal na Pahayag o sa opisyal na website ng Sandiganbayan.
Sa pangkalahatan, ang isang partido na sinentensiyahan ng anumang parusang mas mababa sa death, habambuhay na pagkakakulong, o reclusion perpetua ay maaaring apela sa pamamagitan ng paghahain ng mosyon para sa muling pagsasaalang-alang o isang mosyon para sa bagong paglilitis sa loob ng labinlimang araw pagkatapos ng pagpapahayag ng paghatol. Kung ang isang bagong pagsubok ay ipinagkaloob, ang nakaraang paghatol ay mapapawalang-bisa at ang bagong paghatol ay ibibigay. Ang mga bagong pagsubok ay hindi rin dapat lumampas sa anim na buwan ang tagal, kahit na nagbibigay-daan sa ilang mga pagkaantala gaya ng tinukoy sa Speedy Trial Act. Para sa mga kasong sibil, ang akusado na partido ay maaaring maghain ng petisyon para sa isang writ ng certiorari kasama ng Korte Suprema. Kung maghain ng apela ang partido sa Korte Suprema, ang anumang mosyon ng muling pagsasaalang-alang na isinampa sa Sandiganbayan ay ituturing na inabandona.
Kung ang akusado na partido ay nagnanais na mag-apela mula sa isang sentensiya ng habambuhay na pagkakakulong o reclusion perpetua, isang notice ng apela ay ihahain sa Sandiganbayan at iharap sa adverse party. Sa mga kaso kung saan hinatulan ng Sandiganbayan ang akusado ng parusang kamatayan, isang awtomatikong apela ang kasunod kung saan ang Korte Suprema ay magsasagawa ng pagrepaso sa paghatol bago ibigay ang pinal na desisyon.
Noong Hunyo 2014, ang mga kasong plunder laban sa dating senador ng Pilipinas Jinggoy Estrada at ilang iba pang miyembro ng Kongreso na diumano ay sangkot sa pork barrel scam na pinamamahalaan ni Janet Lim-Napoles ay inihain ng Ombudsman sa Sandiganbayan. Inakusahan si Estrada ng pandarambong ng ₱183 milyon mula sa Priority Development Assistance Fund.
Noong Disyembre 2014, lahat ng tatlong mahistrado ng Sandiganbayan Fifth Division (Associate Justices Roland Jurado, Alexander Gesmundo at Ma. Theresa Gómez-Estoesta) na nakatalaga sa kaso laban kay Estrada ay umayaw sa kaso para sa "personal na dahilan". Ito ay minarkahan ang unang pagkakataon sa kasaysayan ng korte na ang isang buong dibisyon ay umatras mula sa pagdinig ng isang kaso. Bagama't tumanggi ang mga mahistrado na ipaliwanag ang kanilang mga dahilan para sa pagtanggi, ang pag-urong ay sinasabing dahil sa "pressure" mula sa publiko upang tanggihan ang petisyon ni Estrada para sa piyansa.
Noong 1991, sampung bilang ng graft ang isinampa laban kay dating unang ginang Imelda Marcos sa Sandiganbayan. Inakusahan si Marcos na lumikha ng pribadong Swiss foundation noong panahon niya bilang gobernador ng Metro Manila, sa pagitan ng 1978 at 1984. Inakusahan din siya ng paglabag sa Anti-Graft and Corrupt Practices Act sa pamamagitan ng paghawak ng mga pinansyal na interes sa maraming pribadong negosyo. Mula noon ay natuklasan ng gobyerno ang mga deposito ng Marcos Swiss na nagkakahalaga ng $658 milyon.
Isa pang kaso ng katiwalian laban kay Marcos na kinasasangkutan ng mga koleksyon ng sining na "unlawfully acquired" na nagkakahalaga ng $24 milyon ay dinala sa Sandiganbayan sa pamamagitan ng mga apela mula sa Presidential Commission on Good Government at ng Office of ang Solicitor General. Ang kaso ay hinahawakan ng Special First Division ng Sandiganbayan.
Ang kaso laban kay Imelda Marcos ay nagpapatuloy sa mahigit 26 na taon dahil sa maraming dahilan ng pagkaantala sa paglilitis sa korte. Noong 2017, wala si Marcos sa nakatakdang maging huling araw ng paglilitis para sa kasong graft. Sa parehong taon, ang paglilitis ay ni-reset ng Fifth Division dahil sa kabiguan ng depensa na ipakita ang kanilang huling ebidensya sa kaso.
Ang Sandiganbayan binubuo ng Namumunong Mahistrado at dalawampung Kasamang Mahistrado. Sa mga kasapi ng Korte, si De la Cruz, EfrenEfren De la Cruz ang pinakamatagal na hukom na tumagal ng 4927 araw (21 taon, 178 araw) bilang ng 7 Abril 2025; ang pinakabagong Mahistrado na sumali sa Korte ay si Gito, GenerGener Gito at Miguel, J. Erwin Ernest LouisJ. Erwin Ernest Louis Miguel, na itinalaga noong Oktubre 8, 2023.
Note: The vertical Blue line denotes "now" (7 Abril 2025).
Bar Key: Aquino III appointee Duterte appointee Marcos. Jr. appointee
Padron:A.y.
Bar Key: Tinalaga ni Marcos
Tanda: Tinalaga ni Marcos Tinalaga ni Aquino Tinalaga ni Ramos Tinalaga ni Estrada Tinalaga ni Macapagal-Arroyo
Bar Key: Tinalaga ni Ramos Tinalaga ni Estrada Tinalaga ni Macapagal-Arroyo
Bar Key: Tinalaga ni Ramos Tinalaga ni Estrada Tinalaga ni Macapagal-Arroyo
Bar Key: Tinalaga ni Ramos Tinalaga ni Estrada Tinalaga ni Macapagal-Arroyo
Bar Key: Tinalaga ni Ramos Tinalaga ni Estrada Tinalaga ni Macapagal-Arroyo
Bar Key: Tinalaga ni Ramos Tinalaga ni Estrada Tinalaga ni Macapagal-Arroyo
Bar Key: Tinalaga ni Estrada Tinalaga ni Macapagal-Arroyo Tinalaga ni Aquino III
Bar Key: Tinalaga ni Estrada Tinalaga ni Macapagal-Arroyo Tinalaga ni Aquino III
Tandaan: ang asul na patayong linya ay tumutukoy sa "ngayon" (7 Abril 2025).
Bar Key: Tinalaga ni Macapagal-Arroyo Tinalagq ni Aquino III 'Tinalaga ni Duterte Tinalaga ni Marcos. Jr.
Tandaan: ang asul na patayong linya ay tumutukoy sa "ngayon" (7 Abril 2025).
Bar Key: Kabuuang Termino 'Termino bilang Nakakatandang Kasamang Mahistrado