davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
Picture This (band)

Picture This are an Irish pop rock musical band based in Athy, County Kildare, Ireland, comprising Ryan Hennessy, Jimmy Rainsford, Owen Cardiff and Cliff Deane. In 2017, they released their eponymous debut album, which entered atop the Irish Albums Chart. In early 2019, they released their follow up album Mdrn Lv. Their third studio album Life in Colour was released in June 2021. On 26 April 2024 they released their fourth, Parked Car Conversations.
Picture This originate from Athy, County Kildare, Ireland, originally a duo consisting of Ryan Hennessy and Jimmy Rainsford, they added Owen Cardiff and Cliff Deane in 2016.
In October 2015, Ryan Hennessy recorded a sample of the song "Take My Hand" on his iPhone, which he and Rainsford later recorded in the studio. The video was uploaded to Facebook and YouTube, and has amassed over 4 million views across all platforms. The band's debut gig was to be played in the Grand Social venue in Dublin, which they sold out in under 30 minutes. To meet the demand, the gig was moved to The Academy, which has a capacity of 850 people. The band became the first act to sell out the venue for their debut gig.
The band announced a 20-date tour of Ireland in spring 2016. The tour began in Leixlip on 4 June and culminated with three dates at the Olympia, a 1,600 capacity venue in Dublin on 1–3 November. By 22 July 2016 tickets for 16 of the shows had sold out, including two dates at the Olympia. The band later announced that they would be playing a third and final date at the Olympia on 3 November 2016.
In July 2016, the band announced that they would be releasing their debut self-titled EP on 12 August. The track list featured five original songs including "Take My Hand". The EP debuted at number 1 on the Irish Albums Chart for the week ending 18 August 2016.
In May 2017, Picture This released "Never Change", the lead single from their debut studio album. Rainsford told Billboard the song was inspired by "the feeling of loving somebody exactly how they are and never wanting them to change a thing. The video signifies that we could go anywhere in the world but we always end up back home and will never change that."
They released their self-titled debut album on 25 August 2017. It ended up topping the IRMA charts in Ireland.
On 23 March 2018, Picture This released "This Morning". On 15 June 2018, they released "When We Were Young". On 17 October 2018, they announced their second album, Mdrn Lv, and released its lead single, "One Drink". Following the release, they also announced their second headline tour. On 7 December 2018, they released the second single from Mdrn Lv, "Everything or Nothing". The album was released on 19 February 2019, with a performance atop the Empire State Building in New York City. On 18 October 2019 they released their single "One Night". On 19 October they announced three concert dates in Ireland in Cork, Dublin and Belfast for June 2020.
In June 2021, the band released their third studio album, Life in Colour, which includes the single "LA House Party". The album debuted at number 2 on the Irish Albums Chart.
Kaash Paige

D'Kyla Paige Woolen (born January 8, 2001), known professionally as Kaash Paige (a backronym for Kill All Arrogance, Stop Hatred), is an American singer, rapper, and songwriter from Dallas, Texas. She was signed to Se Lavi Productions and Def Jam Recordings and managed by Roc Nation. She released her debut extended play Parked Car Convos on November 15, 2019.
D'Kyla Paige Woolen was born on January 8, 2001, in Dallas, Texas. She started writing and recording in high school, uploading tracks to SoundCloud, where she quickly gained a local following. She attended Mansfield Timberview High School in Arlington.
By early 2019, Paige had attracted attention from several record labels, and eventually landed a deal with Se Lavi Productions and Def Jam Recordings. The single "Love Songs" went viral on various social media platforms and spent six weeks at the top of Spotify's global viral chart, reaching Billboard's Hot R&B Songs chart. On November 15, 2019, she released her debut EP, Parked Car Convos. The remix of "Love Songs" was released in January 2020 featuring 6lack. In March 2020, she appeared on the track "Euphoria" with Don Toliver and Travis Scott. Her debut album, Teenage Fever, was released on August 14, 2020.
Woolen has cited Erykah Badu, Drake, Mac Miller, Isaiah Rashad, SZA, The Internet, Flatbush Zombies, and Frank Ocean as her musical influences.
Paige identifies as bisexual.
Boutailh

Ur voutailh (diwar ar galleg bouteille) zo un endalc'had e stumm ur granenn ha strishoc'h e stumm er beg uhelañ. Savet e vez alies gant gwer pe gant plastik ha servijout a ra da lakaat dourennoù da evañ evel dour, gwin, chug, laezh, pe dourennoù all : produioù kimiek, porfum, champouenn... Serret e vez gant ur stouv graet e lij pe blastik. Pa vez leun e lavarer ur voutailhad.
Raymond Delaporte

Raymond Delaporte (Kastell-Nevez-ar-Faou, 13 a viz Gwengolo 1907 - 7 a viz Du 1990) a oa ur broadelour breizhat katolik hag ur geriadurour. Remont ar Porzh e oa e anv brezhonek.
Genidik e oa Raymond Delaporte eus Kastell-Nevez ar Faou. Daou vreur en doa, Herve Delaporte hag Yves Delaporte, anavezet o-daou ivez en emsav broadel breizhek. Mont a reas da skol-veur Angers d'ober e studi war ar Gwir. Da ugent vloaz e lakaas e anv e Strollad Emrenerien Vreiz. E 1932 e savas Breuriez ar Brezoneg er Skoliou, asambles gant tud evel Yeun ar Gow, evit kas ar brezhoneg war-raok er skolioù kristen. E miz Meurzh 1938 e voe anvet da rener ar strollad Bleun Brug. Dilezel a reas renerezh ar Bleun-Brug e miz Kerzu 1940, pa voe galvet da gemer penn Strollad Broadel Breizh e-lec'h Olier Mordrel.
Labourat a reas da frammañ gwelloc'h Strollad Broadel Breiz, betek 1944. Tec'hout a reas Raymond Delaporte e fin ar brezel da vont da Iwerzhon, hag e vreur Yves Delaporte da Vro-Skos. Kondaonet e voe e miz Mae 1947 da 20 vloaz galeoù met didamallet e voe diwezhatoc'h, pa reas engalv enep ar varnadenn-se.
Chom a reas e vuhez-pad en Iwerzhon : eno e kelennas en ur skol brevez da gentañ hag e skol-veur Korkig da c'houde. D'ar mare-se e troas e saozneg levr-skol Per Denez, Brezhoneg buan hag aes, ha sevel a reas ur geriadur brezhoneg-saozneg kentañ. Ur wech war e leve e tistroas da Vreizh hag e labouras war ur geriadur brezhoneg-saozneg bras, gant skouerioù. Mervel a reas er C'hastell-Nevez d'ar 7 a viz Du 1990.
Un istorour e oa ivez Raymond Delaporte. Labouret en devoa war istor Kastell-Nevez-ar-Faou evel e dad. Setu tresadennoù gant an tad bet embannet e 1909 er Bulletin de la Société préhistorique de France.
Yann-Vari ar Brizh

Jean Marie Le Bris (hervez marilh an ti-kêr), Jean pe John evit e vignoned, Yann-Vari ar Brizh e brezhoneg, ganet e Konk-Kerne d'ar 25 a viz Meurzh 1817 ha marvet d'ar 17 a viz C'hwevrer 1872 e Douarnenez, a voe un difraoster war dachenn an nijerezh. Graet en dije un nijadenn blavet e Plonevez-Porzhe etre 1858 ha 1861, hep na vefe peurbrouet. Taolioù-esa all a reas e Bae Douarnenez. Mar bije gwir e vefe an den kentañ a nijas e-bourzh un ijin pounneroc'h eget an aer.
Mai Ewen

Huguette Gaudart, Mai Ewen hec'h anv-pluenn, zo ur skrivagnerez vrezhonek. He familh a zo a orin deus ar vro etre Skaer ha Banaleg.
Desavet eo bet divyezhek, ha kaset d'ar skol e galleg. D'an oad a dregont vloaz he doa desket skrivañ ha lenn brezhoneg gant Visant Seite, avat. Kenlabouret he deus evit sevel geriadur Pêr-Jakez Heliaz embannet e 1986, lec'h m'eo trugarekaet. Abaoe 2016 e labour ingal gant ar yezhourez Mélanie Jouitteau.
E skolveurieg e oa skrivet hec'h oberennoù kentañ, embannet gant Emgleo Breiz. Abaoe 2004 e sav levrioù evit ar yaouankiz hag a vez embannet e peurunvan gant Keit Vimp Bev.
Savelleg glas

Ar savelleg glas (liester : savelleged glas) a zo ur spesad golvaneged, Monticola solitarius an anv skiantel anezhañ.
Anvet e voe Turdus solitarius da gentañ-penn (e 1758) gant an naturour svedat Carl von Linné (1707-1778).
Evn broadel Malta eo abaoe 1971.
Hollzebrer eo ar spesad daoust ma vev diwar amprevaned ha divellkeineged dreist-holl ; ne zisplij nag ar frouezh nag an hugennoù dezhañ ivez.
Ar spesad a gaver ar pemp isspesad anezhañ :
Mélanie Jouitteau

Mélanie Jouitteau zo ur yezhoniourez vreizhat, eus Naoned, hag a labour abaoe 2008 er CNRS, hag abaoe 2011 e labourva IKER, hag a bled gant ar yezhoù bihanniverel. Aktourez hag oberourezh c'hoariva eo ivez. Implijet he deus Mélanie Giotto evel anv-pluenn hag arallanv.
Perzh a gemer e Kuzul skiantel an Ofis.
Graet he eus un aotreegezh war ar brezhoneg e skol-veur Roazhon 2, ur master war al lizhiri modern e galleg, hag un dezenn e skiantoù al lavar da heul e skol-veur Naoned dindan renerezh Hamida Demirdache. Tapet ganti skoazell arc'hant roet gant Ministrerezh an Enklask, e c'hellas mont d'en em stummañ e pep korn Europa. Dindan an arallanv Mélanie Giotto he deus c'hoariet tudenn Yerma e Yerma, pezh-c'hoari Federico García Lorca, gant teatr Penn ar Bed (2012-2013). Kensavet he deus ar gompagnunezh c'hoariva Paritito e Brest gant Mai Lincoln hag Anael Guyomarc'h. Embannet he deus Privezioù Publik, un destenn c'hoariva divyezhek, en embannadurioù Goater.
‏
Gilles Le Bigot

Gilles Le Bigot zo ganet e Sant-Brieg e 1959. Deuet eo da vezañ soner gitar er bloavezhioù ‘70. Sonet en deus e-pad ar bloavezhioù ‘70-‘80 gant Galorn, ur strollad brudet er bloavezhioù-se ma sone Jean-Michel Veillon ivez. Sonet en deus ivez gant arzourien evel Alan Stivell hag Dan ar Braz.
Ganet eo Gilles Le Bigot e Sant-Brieg e 1959. Desket en deus Brezhoneg gant e dud. Kroget eo da c’hoari gitar e 1972 d’an oad a 13 vloaz. Desket en deus e-unan da son gitar. Desket en deus c’hoari en open tuning. Er bloavezhioù ‘75 en deus dizoloet ar muzik Keltiek e-barzh strolladoù brudet evel Planxty, Bothy Band, Clannad hag Alan Stivell. Dizoloet en deus ar festoù-noz da gentañ evel dañser hag goude evel soner en ur seniñ da heul ar “Pillotouses” e 1976 hag goude e-kreiz ar strollad Galorn e 1978. Bremañ ez a kant gwech bep bloaz war ar leurenn en ur ober ur bloavezh. Setu bremañ ar 7 strollad e-lec’h ma son Gilles Le Bigot : Fiddle Rendez-vous, « Empreintes », Skolvan, Gilles Le Bigot – Gerry O’Connor, Gilles Le Bigot –Soaig Siberil hag an Dizano Trio.
Kenneth H. Jackson

Kenneth Hurlstone Jackson a zo ur yezhoniour saoz arbennik war ar yezhoù keltiek. Ganet eo d'ar 1añ a viz Du 1909 e Beddington e Bro-Saoz ha marvet d'an 20 a viz C'hwevrer 1991. Flour e komze ar c'hwec'h yezh keltiek a-vremañ. Ur pikol levr en deus gouestlet da istor fonologiezh ar brezhoneg: A Historical Phonology of Breton, e 1967.
Travaux d'Investigation et de Recherche

Travaux d'Investigation et de Recherche (TIR) zo un ti-embann savet e rann ar brezhoneg e Skol-veur Roazhon 2, krouet d'ar 7 Kerzu 2007 ha renet gant Herve Bihan, hag a embann levrioù diwar-benn ar yezhoù, al lennegezh, ar sevenadur..., e galleg dreist-holl hag ivez e brezhoneg (troet e galleg alies) hag e saozneg.
Christian-Joseph Guyonvarc'h

Christian-Joseph Guyonvarc'h, hag a sine e levrioù Christian-J. Guyonvarc'h, ganet d'an 18 a viz Here 1926 en Alre ha marvet e Boc'harzh (pe Gwiler-Leon) d'an 9 a viz Genver 2012, a oa un arbennigour war ar sevenadur keltiek kozh, hini Bro Iwerzhon dreist-holl.
Genidik eus an Alre, yaouank e emezelas dindan an anv Cadoudal er Bezen Perrot er bloavezh 1944. Goude an Eil Brezel-bed e vezo kondaonet da 10 bloaz labour-ret. Dieubet e vezo e 1946.
Adkemer a ra e studioù ha dont a ra a-benn da vezañ kelenner e skol-veur Roazhon arbenikaet war ar bed keltiek hag ar yezhoù keltiek. Mont a reas war e leve e 1980.
Dimezet gant Françoise Le Roux, skrivañ a rejont o-daou un toullad mat a levrioù war ar sevenadur hag istor ar Gelted en Henamzer.
Ti-pediñ

Un ti-pediñ a zo ur savadur aozet gant unan bennak da pediñ ennañ pe en e gichen. Deveret eo diwar ar gerioù : ti ha pediñ.
Bez' ez eus un enezenn anvet Enez Tibidi en Ospital e-tal abati Landevenneg. Dont a rafe eus ar memes ger gant ur c'hemmadur dre vlotaat goude ti.
Jean-Yves Veillard

Jean-Yves Veillard, pe Yann-Cheun Veillard a-wechoù, bet ganet d'an 19 a viz C'hwevrer 1939 hag aet da Anaon d'ar 25 a viz Meurzh 2020, a oa istorour, klasker hag unan eus tadoù UDB e 1964. Hiramzer eo bet e penn Mirdi Breizh e Roazhon.
Cherchez la femme

Cherchez la femme ("Klaskit ar vaouez") zo ur bomm gallek a vez implijet el lennegezh polis saoznek.
Dont a ra ar bomm-se eus ar romant gallek Les Mohicans de Paris gant Alexandre Dumas, ma lenner :
Meur a wech e kaver ar frazenn er romant; hec'h adkavout a reer er pezh-c'hoari a voe savet diwar ar romant e 1864, ma lenner :
Meneget eo ar frazenn
Istor Meudig

Istor Meudig zo anv ul levr embannet gant Al Liamm er rummad Levrioù ar vugale er bloavezhioù 1950, skrid adaozet ar gontadenn c'hallek Le Petit Poucet, ur gontadenn, pe marvailh, savet gant Charles Perrault hag a voe embannet el levr Les Contes de ma Mère l'Oye en 1697. Meudig eo anv brezhonek ar benntudenn.
Emañ an naonegezh oc'h ober he reuz er vro. Ur c'hoadour hag e wreg n'o deus netra ken da zebriñ na da reiñ d'o seizh mab. Un noz, pa oa kousket ar vugale, setu graet o soñj gant an daou bried mont d'ar c'hoad da goll o bugale. Dre chañs e oa Meudig, ar bihanañ, o selaou. Hag eñ diouzh ar beure da gemer meinigoù gwenn da leuskel da gouezhañ war an hent, abalamour dezhañ ha d'e vreudeur da gavout o hent d'ar gêr.
Hañval e seblant gwrizioù marvailh Perrault ouzh re Hänsel ha Gretel , meneg pe damveneg enne eus naonegezh a reas he reuz en amzer ar roue Loeiz XIV hag etre ar bloavezhioù yen-skorn a voe etre 1687 ha 1717 en Europa. E 1715, bloavezh marv ar roue, e skornas ar stêr Seine e-pad ar goañv hag an douar betek 70 cm donder. Er gontadenn ez euskaoz eus debrién pe bezañ debret.
Claudine Loquen

Claudine Loquen, bet ganet e Sainte-Adresse (Seine-Maritime) d'an 22 a viz C'hwevrer 1965, zo ul livourez, ur gizellerez hag ur skeudennaouerez c'hall.
Claudine Loquen a oa bet ganet asambles gant he c’hoar gevell d’an 22 a viz C’hwevrer 1965, e Sainte-Adresse e Seine-Maritime. Eus tu he zad e teue he hendadoù eus Plouvalae. Goude bezañ tapet ar vachelouriezh e 1982, kregiñ a reas da studiañ al lennegezh e skol-veur Rouan, ha goude-se e reas meur a vicher.
He diskouezadeg personel kentañ a oa bet aozet e 2003 er c'hafe lennegel Aux deux Magots, e Pariz. Diskouez a reas ingal hec'h oberennoù er Palier Rollin e Rouan eus 2018 da 2023. Loreet e voe gant ar priz Jean Anouilh (2014) hag ar priz Arz naïf (2021). Un nebeud eus hec'h oberennoù zo bet diskouezet e mirdioù en estrenvro, evel e Mirdi etrebroadel an arz eeun e Magog (Kanada), pe e Belgia.
Louis Feutren

Louis Feutren, ganet d'ar 26 a viz Ebrel 1922 e Pleuvihan hag aet da anaon e miz Du 2010 e Bré, en Iwerzhon, a oa ur broadelour breton, brudet evel kenlabourer ezel eus ar Bezen Perrot e-kerzh an Eil Brezel-bed. Goude an Eil Brezel-bed en doa kavet repu e Bro-Gembre da gentañ ha goude-se en Iwerzhon lec'h ma oa deuet da vezañ kelenner galleg ha ma oa dimezet.
Ganet eo d'ar 26 a viz Ebrel 1922 e Pleuvihan. Studier war ar Gwir edo e Roazhon.
E-kerzh an Eil Brezel-bed hag an dalc'herezh e teu da vezañ ezel eus ar Bezenn Perrot gant ar renk a SS-Mann. Lesanvet eo Ar mestr.
Kondaonet eo d'ar marv ha tec'hout a ra. Evel Célestin Lainé pe Alan Heusaff e kavo repu da vat en Iwerzhon.
E 1956 e voe dimezet gant Maura Martin e Dulenn. Kelenner eo bet adalek 1957 betek ar bloavezh 1985 e St Conleth's College e Dulenn. Hervez testenioù skolajidi gozh e oa feuls ar c'helenner gant ar grennarded. Memes goude ar bloavezh 1982 hag al lezenn a roe lamm d'ar c'hastizoù korf en Iwerzhon en doa kendalc'het.
C'hoant a oa bet gantañ da reiñ 50 000 Euro da Skol-veur Breizh-Izel evit harpañ ar brezhoneg met nac'het oa bet degemer ar sammad arc'hant . Levraoueg Vroadel Kembre he doa degemeret ur sammad a 360 000 Euro gant e zielloù memes ma oa savet trouz tro-dro d'an afer .
Kroget ez eus skolajidi gozh da c'houlenn digant ar St Conleth's College en em zigareziñ dre ma oa bet roet labour d'un ez-kenlabourer d'an Trede Reich ha dre ma oa chomet sonn gant e vennozhioù memes evel kelenner. Evit Uki Goñi a oa bet skolajiad eno e oa Louis Feutren "un euzhvil" , "un ofiser kozh fier ha brabañser eus aozadur gwallvuhezekañ ha mac'homer an 20vet kantved, an nazied SS».
Julie Delpy

Julie Delpy , ganet d'an 21 a viz Kerzu 1969, zo un aktourez, senarioourez ha filmaozerez gall-stadunanat. Studiet he deus ar filmaozañ e Skol-veur New York er rann Tisch School of the Arts ha filmaozet, skrivet pe c'hoariet he deus en un 30 film bennak, evel Europa Europa (1990), Voyager (1991), Trois Couleurs : Blanc (1993), an drilogiezh Before (1995, 2004, 2013), An American Werewolf in Paris (1997), ha 2 Days in Paris (2007).
Lakaet eo bet he anv evit tri friz César, daou Online Film Critics Society Awards, ha daou Academy Awards. Dilojet eo da Stadoù-Unanet Amerika e 1990 ha deuet eo da vezañ Stadunanadez e 2001.
He film Les Barbares embannet e 2024, a gont istor ur familh repuidi sirian oc'h erruout e Pempont e-serr repuidi Ukrainat. Tud ar vro n'int ket gwall laouen gant kement-se rak estrengasourien int. Ar film n'eo ket bet degemeret mat-tre rak gwelet eo evel ul ludresadenn drouk eus tud ar maezioù, dreist-holl ar Vretoned
Brigitte Fontaine

Brigitte Fontaine (ganet d'ar 24 a viz Even 1939 e Montroulez) zo ur ganerez, komedianez ha skrivagnerez c'hallek. Evit ar pezh a sell ouzh ar muzik he deus bet tro da labourat gant Sonic Youth, Noir Désir, Grace Jones, Olivia Ruiz, Arthur H, Archie Shepp, Etienne Daho, Alain Baschung, Doc Gynéco, Maurane, Vanessa Paradis, Juliette Gréco, Matthieu Chedid ha kalz re all. Skrivet he deus un daouzek romant bennak ha c'hoariet e kement-all a bezhioù-c'hoari skrivet ganti ivez peurvuiañ.
Ar c'hovel

Ar c'hovel (pe la fragua e spagnoleg) zo un daolenn vras livet gant Francisco de Goya (1746–1828), war-dro 1817, evit ar genkiz Quinta del Sordo, hag a zo war ziskouez en dastumad Frick, en New York.
Gwelout a reer tri gov en-dro d'un annev.
Evel ul luc'hskeudenn eo an daolenn, teñval eo al livioù, louet, du, glas, en-dro d'ar metal ruz.
Diskouez a ra nerzh ar wazed, pezhioù kofoù-brec'h ha kein ledan dezhe. Gwelet eo bet an oberenn evel nerzh ar bobl spagnol trec'h war houarn klezeier armeoù gall Napoleon o devoa aloubet Spagn.
Goude ma oa bet Goya livour al lez e tiskouez amañ e oa kizidik ouzh poanioù an dud ordinal, ha meur a wech en deus livet labourerien.
Evel kalz eus ar poltredoù graet gant Goya eus tud ar bobl ne voe ket gwerzhet an daolenn e-pad e vuhez, ha chom a reas gant e vab ken na voe prenet gant ar roue gall Louis-Philippe Iañ evit ar Galerie Espagnole a oa e Mirdi al Louvre, ma voe war ziskouez eus 1838 da 1851, ha neuze e voe kaset da Vro-Saoz. E 1853 e voe gwerzhet e Christie's en Londrez, ha prenet evit mont da greskiñ an Dastumad Frick.
I Modi

I Modi (Ar Modoù, anavezet ivez evel Ar 16 Plijadur) a zo ul levr erotek brudet, ha kollet, eus an Azginivelezh italian.
Gant an engraver Marcantonio Raimondi e voe krouet an embannadur orin, diazezet ar 16 skeudenn anezhañ, diwar-benn an doareoù-embarañ, war un heuliad livadurioù erotek graet gant Giulio Romano, goulennet gant Frederico II, evit e Palazzo del Te nevez savet e Mantova).
Embannet e voe an engravadurioù gant Raimondi, e 1524, pezh a voe kaoz dezhañ da vout bac'het gant ar pab Klemañs VII ha d'ar skeudennoù da vout distrujet. Evit Romano ne ouie ket diouzh an engravadurioù ken na deuas ar barzh Pietro Aretino da welout ar skeudennoù orin. Ne voe ket prosezet outañ peogwir ne oa ket graet e daolennoù evit bezañ gwelet gant an holl. Aretino neuze a savas 16 sonedenn splann o ster da vont da-heul al livadurioù hag engravadurioù.
Eil embannadur I Modi a voe graet e 1527, gant barzhonegoù ha skeudennoù en dro-mañ, ar wech kentañ d'ul levr a'r seurt-se (skrid ha skeudenn erotek war un dro) da vout embannet. Hag adarre e voe tapet gant polis ar pab kement skouerenn a c'halled da dapout. Raimondi avat ne voe ket lakaet er vac'h er wech-se, met bep tro e voe skrapet an holl skouerennoù.
Skouerenn orin ebet ne chomas eus an embannadur-se, war-bouez tammoù a zo er British Museum, ha div skouerenn eus ar skeudenn 1.A, marteze graet dre laer, ur skouerenn gant skeudennoù koadengravet, moulet e Venezia e 1550 a voe dizoloet e 1920, hag ennañ 15 eus ar 16 skeudenn
Daoust da goll skouerennoù orin Raimondi, e seblant sur e chomas un dastumad klok betek dibenn ar XVIvet kantved.
Chom a ra ivez skridoù Aretino.
Un heuliad nevez a engravadurioù diwar-benn an doareoù-embarañ a voe savet gant Camillo Procaccini pe moarvat kentoc'h gant Agostino Carracci evit un embannadur nevez eus barzhonegoù Aretino
Notenn: War-lerc'h an XVIIIvet kantved eo e voe graet ar mouladurioù-mañ, adkrouet diwar ar re orin.
Dilhad-korf merc'hed

Dilhad-korf merc'hed, pe lienaj-merc'hed, pe lienerezh, eo an anv hollek a vez graet eus an dilhad a vez gwisket gant ar merc'hed war o c'hroc'hen, a-wechoù dindan an dilhad all.
E danvezioù tanav e vezont graet bremañ, aes da gannañ, broderezh ha dantelezh enne.
E-pad pell en deus talvezet ar ger dilhad-dindan da aroueziñ dilhad-dindan ar merc'hed nemetken, abaoe ar bloavezioù 1990 avat ez eus dilhad-dindan evit ar baotred ivez.
Hiziv an deiz e vez dilhad-dindan brav hag aes da implij. Ur mad beveziñ eo, ha pouezus eo e bed ar c’hiz. Gallout a ra an dilhad-dindan bezañ dous, skañv, treuzwelus pe c’hoazh seizennek. Un doare da hoalañ e c’hall bezañ ivez, koulz evit ar baotred hag ar merc'hed. Diskouez ar pezh a vez kuzhet ha kuzhat ar pezh a vez diskouezet a zo unan eus perzhioù an dilhad-dindan.
Ne vez ket aes fardañ dilhad-korf evit ar merc'hed. Etre 15 hag 20 gwienn zisheñvel (naturel pe sintetek) a vez implijet, hag etre 15 ha 30 tamm disheñvel (skoazigelloù, framm, skrafennoù, dantelezh, broderezh, kinkladurioù...). Fardañ ur vrennidenn a c’hall padout neuze etre 9 hag 20 munutenn.
Bigouden

Bigouden (Breton: Bro-Vigoudenn; French: Pays Bigouden), historically known as Cap Caval, is, along the Bay of Audierne, the most south-western area of Bro Kernev in Brittany, south-west of Quimper, defined since 1790 in the French department of Finistère. The designation was an informal label taken from the name of the distinctive headdress traditionally worn by the local women. By the end of the 19th century, the name then slipped to designate the women of the area, then to describe all its inhabitants. It has since been formalised within the administration and promotion of the region.
This traditional area constitutes since the French revolution a grouping of three cantons: Guilvinec, Pont-l'Abbé and Plogastel-Saint-Germain. Its capital is Pont-l'Abbé. The Bigouden is currently divided into two communities of communes: Communauté de communes du Pays Bigouden Sud and Communauté de communes du Haut Pays Bigouden. Some recent debates put forward the question of joining these two entities.
The distinctive customs and costumes of the area have attracted artists and ethnologists since the late eighteenth century, leading to some idiosyncratic theories such as the claim that the locals descended from pre-Celtic aboriginal inhabitants of Brittany or that "physiognomic similarities" to Mongolians indicate descent from an ancient Asian race.
During the nineteenth century local costumes became increasingly elaborate and colourful. Especially famous was the tall lace bonnet worn by the women, which covered only the top of the skull and extended to a triangle of fabric mounted on a base. These were embroidered with patterns of flowers. Mrs Bury Pallister, writing in 1869, described it as follows,
By around 1900 this had evolved into a tall sugarloaf shape. In the early twentieth century the cap became even taller, reaching fifteen to twenty centimeters in the late 1920s and even taller just after the Second World War. Until 2000, the cap has hovered between 30 and 35 centimeters in height by 12-14 centimeters wide at the base. René Quillivic's statue La Bigoudène at Pors-Poulhan depicts a woman wearing the headdress. It marks the border between Pays Bigouden and Cap Sizun. Pêr-Jakez Helias, a major Breton writer of the 20th century, was from the Bigouden.
The traditional language of the Bigouden region is Breton, specifically the Cornouaille dialect, although usage has declined in recent decades due to language shift and urbanization. Revitalization efforts are ongoing through local schools and cultural associations.
A flag of the Bigouden was created in 1992 as part of the local promotion of the area. It was designed by Bernard Le Brun at the request of the Association de Promotion du Pays bigouden. It comprises three parts. The left includes heraldic ermines, representing the twenty Bigoudène communes (formerly 22). The golden colour represents the art of gold embroidery, which once dominated the region. The three orange stripes on the right recall the three cantons of the area.
47°52′02″N 4°13′23″W﻿ / ﻿47.8672°N 4.2231°W﻿ / 47.8672; -4.2231
The Song of the Lark (Jules Breton)

The Song of the Lark is an 1884 oil on canvas painting by French naturalist artist Jules Breton.
The painting shows a peasant farm girl walking in a field transfixed, listening to birdsong at dawn. It was first exhibited at the Paris Salon in 1885. Since 1894, it has been part of the Henry Field Memorial Collection at the Art Institute of Chicago.
At the Century of Progress, the 1934 Chicago World's Fair, First Lady Eleanor Roosevelt unveiled The Song of the Lark as the winner of the Chicago Daily News contest to find the "most beloved work of art in America". She also declared it her personal favorite painting, saying "At this moment The Song of the Lark had come to represent the popular American artistic taste on a national level."
Willa Cather's 1915 novel The Song of the Lark takes its name from the painting, which is also used as the novel's cover art.
In Thomas Wolfe's 1929 novel Look Homeward, Angel, the protagonist Eugene Gant wins a prize for writing an essay on the painting.
In February 2014, actor Bill Murray said at a press event for the film, The Monuments Men, that a chance encounter with The Song of the Lark at the Art Institute of Chicago helped him in his early career when he was contemplating suicide.
Elisa Breton

Elisa Breton (b. Viña del Mar in Chile, 25 April 1906, d. Le Kremlin-Bicêtre, 5 April 2000), was a French artist and writer, and the third wife of the French writer and surrealist André Breton.
Elisa Breton's maiden name was Elisa Latte Elena Bindhoff Enet. An accomplished pianist, she married the Chilean politician Benjamin Claro Velasco. They had a daughter, Ximena. After her divorce, she immigrated to the United States with her daughter. On 13 August 1943, Ximena drowned during a boat trip off the coast of Massachusetts. After attempting suicide, Bindhoff Enet was joined in New York by a friend who came from Chile to support her.
In 1943, Bindhoff Enet first met André Breton, the leader of the Surrealist movement, in a French restaurant on New York's 56th Street in Manhattan. Breton lived on the same street, and frequented this restaurant. He noticed Bindhoff Enet, introduced himself as a French writer and asked permission to exchange a few words with her. The attraction was mutual:
In the summer of 1944, they traveled in the Gaspé Peninsula in the northeast of Canada. Bindhoff Enet was the inspiration behind Breton's book Arcane 17, where he discusses the death of her daughter in the final prose quartet of Arcane 17, comparing it to the death and resurrection of the Egyptian god Osiris. After the publication of the book, Breton dubbed the manuscript, "this book of high truancy." In August 1945, for practical reasons, Breton and Bindhoff Enet married in Reno, Nevada. On this occasion, they visited Hopi Indian reservations. They returned to France on 25 May 1946.
Following Breton's death in 1966, Elisa Breton “sought to foster what she saw as authentic surrealist activity”. However, she also contributed some works to the surrealist movement, including to the Surrealist journals Médium and Le Surréalisme même, some collages, and a chapter in Le Surréalisme et la Peinture. Elisa Breton was also a mainstay in the Paris Surrealist Group until the major split of 1969. She produced very few works and did not like to “push herself foreword” among the group; she seldom exhibited and is therefore not as well known as other artists in the group. However, Marie Wilson, an American artist active in the Paris Surrealist Group from 1953 to 1960, called Elisa Breton, “The most remarkable woman in the group… a profound and marvelous woman, who contributed enormously to the evolution of surrealism”.
In the shadow of surrealism's theorist, she expressed her talent by making surrealist boxes as well.
Richard Breton

Richard Breton (1524 - 1571) was a French publisher of illustrated books in collaboration with François Desprez.
Breton, the son of Guillaume Le Breton, was a publisher and book illustrator and bookbinder at the French court for Catherine de' Medici. For his printer's mark he used an allegorical figure of Charity holding a Sacred Heart, with a crown, a sceptre, a mitre, and a hoe symbolizing labour. He collaborated with Philippe Danfrie, adopting Danfrie's musical type in his publications. Breton and his partner Francois Desprez bought Danfrie's dies and type in 1559.
Breton produced the costume book, Recueil de la diversité des Habits qui sont des present en usaige tant es Pays D'Europe, Asie, Afrique, et isles sauvages, (Paris 1562) with 121 woodcuts, and a dedication to Henry of Navarre by his colleague François Desprez. The first edition was printed in Civilité type, a special italic typeface used for children's books. Two subsequent editions in Breton's lifetime employed roman type.
Breton published the pseudo-Rabelaisian Les songes drolatiques de Pantagruel, (Paris 1565), which featured 224 fanciful grotesque figures, and was also a collaboration with François Desprez. Four illustrations from the Songes were used on a Scottish Renaissance painted ceiling at Prestongrange, in 1581. Nicolas Elphinstone gave James VI a copy, and another was in the library of Adam Bothwell, Bishop of Orkney who died in 1593.
At a time when the sale of Calvinist literature was permitted in France, Breton was active in promoting Protestant literature. Richard married Jeanne Warnier, they had a daughters Jeanne and Anne, and a son Thomas. Richard's sister Nicole Breton married René Guillon, a teacher of ancient languages at the University of Paris.
The preface or letter of dedication for Breton's Recueil des Habits (1562) was signed by 'François De Serpz.' In this text, François claimed to have authored the book, and followed drawings of costumes made by others, including 'Roberval, sea-captain of the King.' Desprez, like Breton, was a Parisian bookseller and publisher. Some illustrations issued by him, including those of the Recueil des Effigies des Roys de France (1567), are of lesser quality than the Songes or the Recueil des Habits.. The exact roles of Breton and Desprez in the production of their illustrated book collaborations are unclear.
Desprez is also known as a designer and maker of embroidery for purses, as a 'Maistre Boursier.' He published a map of La Rochelle, and was recorded working in Paris between 1556 and 1580.
Монголын хөдөө аж ахуй

Монголын хөдөө аж ахуй Монгол Улсын дотоодын нийт бүтээгдэхүүний 20.6% бөгөөд ажиллах хүчний 42%-ийг эзэлдэг. Гэхдээ Монгол Улс дахь нийт атар газрын зөвхөн 1%-ийг газар тариаланд ашигладаг ба 75%-ийг бэлчээрийн зориулалтаар ашиглаж байна. Монгол Улс нь эрс тэс цаг агаартай учир газар тариаланд тохиромжгүй. Хөдөө аж ахуйн салбар нь нүүдлийн мал аж ахуй дээр голлон тогтож байна.
Монголд тариалдаг ургамлууд нь улаан буудай, арвай, төмс болно.
Монголд арилжааны зорилгоор өсгөн үржүүлж буй мал амьтад гэвэл хонь, ямаа, үхэр, адуу, тэмээ, гахай, тахиа болно. Тэдгээрийн ихэнхийг махны чиглэлээр үржүүлдэг. Гэхдээ ямааны хувьд түүний ноолуурыг ашигладаг. Tаван хошуу мал гол аж ахуйд орох бөгөөд гахай шувууны аж ахуй нь туслах аж ахуй юм. Монгол хүний амьдрал, ахуйн нэгэн бахархалт онцлог нь нүүдлийн сонгодог мал аж ахуй эрхлэлт билээ. Нүүдлийн мал аж ахуй нь хонь, ямаа, үхэр, адуу, тэмээний аж ахуй юм. Бас эдгээрийг таван хошуу мал ч гэдэг. Монголчууд таван хошуу малаа адгуулж, түүнийхээ ашиг шим, бүтээгдэхүүнийг хэрэглэн аж төрдөг.
Ан гөрөө нь эрт дээр үеэс аж ахуйн чухал салбар хэвээр байна.
Хонь

Хонь нь дөрвөн хөлтэй, салаа туурайтай хивдэг хөхтөн амьтан юм. Эр хонийг хуц, ирэг гэх ба үр төлийг хурга гэнэ. Хүн төрөлхтөн анх хонийг МЭӨ 9000-11,000 жилийн тэртээ Евроазийн нутагт мах, үс ноос, сүүг нь ашиглахаар гаршуулсан гэж үздэг.
Өнөөгийн байдлаар дэлхий дээр 1 тэрбум гаруй хонь байх ба манай оронд 20 сая орчим байна. Хятад(144 сая), Австрали (98 сая), Энэтхэг (60 сая), Иран (54 сая), Шинэ Зеланд (44 сая), Их Британи (36 сая), ӨАБНУ( 29 сая), Түррк (27 сая), Пакистан (24 сая), Испани (23 сая).
Манай улсад ч мөн адил хонийг их эртнээс гэршүүлэн өсгөсөн ба Монголын мал аж ахуйн гол амьтан болохынхоо хувьд үхэр, адуу, тэмээ, ямааны хамтаар таван хошуу мал хэмээн нэрлэгддэг. Хонь нь таван хошуу мал дотроо бог мал юм.
Хонины сонсгол сайн хөгжсөн бөгөөд гэнэтийн чимээ шуугианыг соргог сонсдог байна. Эзнийхээ дуу хоолойг бусдаас ялгаж салгаж чаддаг. Нүдний байрлал хажуу байдаг ба хэвтээ сунасан хүүхэн харааны харах өнцөг ойролцоогоор 270-320 ° хүртэл харах боломжтой тул толгойгоо эргүүлэлгүйгээр арын зүйлийг харах боломжтой байдаг. (тогойны их үс ноос нь харах өнцгийг багасгадаг байх талтай). Ер нь хонь сүүдэртэй газраас зайлсхийж, задгай, гэрэлтүүлэг сайтай газрыг илүүд үздэг. Хонь нь өнгө ялгах чадвартай бөгөөд хар, улаан, хүрэн, ногоон, шар, цагаан зэрэг хэд хэдэн өнгийг ялгаж чаддаг байна. Хонь толгойгоо үе үе өргөж, сүрэгт байгаа хонины байршлыг шалгадаг бөгөөд энэ нь бэлчээрийн үед сүргээсээ тасраагүй байгааг шалгах боломжийг олгодог. Тусгаарлагдсан хонь ганцаараа байгаа үед стрессийн шинж тэмдэг илэрдэг байна.
Амт ба үнэр нь хонины мэдрэхүйн чухал эрхтэн юм. Хонь нь чихэрлэг, исгэлэн ургамлыг илүүд үздэг бөгөөд ихэвчлэн гашуун нясуун ургамлыг үл тоомсорлодог. Хоолны сонголтод хараа болон мэдэрхүйн чадвар бас чухал үүрэг гүйцэтгэдэг гэж үздэг.
Гэрийн хонь майлах, орилох, шуувтнах, хурхирах зэрэг олон янзын дуу чимээ гаргадаг гэж ангилж болно. Хонин сүргийн гишүүд бие биетэйгээ харилцахад хамгийн түгээмэл сонсогддог чимээ бол майлах, ялангуяа эх нь хургатайгаа харилцаж нэг нэгийгээ хайх, дуудах гэсэн утга агууллга илэрхийлдэг. Хонь бүрийн майлах нь өөр байдаг тул дугаар нь нэг нэгийгээ ялгаж салгаж чаддаг байна.
Үхэр

Үхэр нь дэлхий даяар хамгийн түгээмэл тархсан гэршүүлсэн салаа туурайтай, дээд үүдэн шүдгүй, хивдэг, эвэртэй ба эвэргүй ч байдаг хөхтөн амьтан. Үхрийг мал аж ахуйн (мах, сүү, арьс шир) зорилгоор болон уналга ачилганд хэрэглэдэг. Өдгөө дэлхий даяар үхрийн тоо 1.4 тэрбумд хүрээд байна.
Манай улсад ч мөн адил үхрийг их эртнээс гэршүүлэн өсгөсөн ба Монголын мал аж ахуйн гол амьтан болохынхоо хувьд адуу, тэмээ, хонь, ямааны хамтаар таван хошуу мал хэмээн нэрлэгддэг. Үхэр нь таван хошуу мал дотроо бод мал юм
Сүргийн манлайг бух, нас бие гүйцсэн агталсан эр үхрийг шар, нас бие гүйцсэн эм үхрийг үнээ, төлийг тугал /нэг настай/, бяруу /хоёр настай/ гэнэ. Манай орны үхэр сүргийн тоо толгой 2013 оны эхний сарын байдлаар 2 сая 541 мянга гаруй байна.
Энэтхэгт үхрийг ариун амьтан гэж үздэг бөгөөд, үхэр гаргадаггүй, үхрийн мах иддэггүй байна.
Монголчуудын сүү, махны хэрэгцээний ихэнхийг хангадаг. Арьс шир, хялгас хөөврийг нь ашиглана. Нас гүйцсэн эр үхрийг тэргэнд хөллөж тээврийн хэрэгсэл, унаа болгон ашиглана. Монгол үхэр нь байгаль цаг уурын янз бүрийн бүс нутагт дасан зохицсон тэсвэр хатуужилтай, байгалийн бэлчээрийг чадамгай ашиглан намар нас гүйцсэн үхэр 30-50%, өсвөр үхэр 60-80%-иар хаврын жингээ нэмэгдүүлж, тарга хүч авах чадвартай. Монгол үхэр зун, намрын улиралд өөх ихээр хуримтлуулдаг нь цаг агаарын хүнд нөхцөлийг даван туулах энергийн эх үүсвэр болдог. Хүрэн улаан, бидэртэй хүрэн зүс зонхилох боловч ухаа ягаан, хар, бөөр алаг зүс нилээд тохиолдоно. Гол төлөв мах сүүний чиглэлээр үржүүлдэг байна.
Монгол бухын жин дунджаар 325-400 кг, үнээ 273-315 кг татдаг байна.
Монгол үхрийн тухай Д.Гончиг МУ-ын гавьяат багш, академич; Р.Цэрэндулам ШУ-ны гавьяат ажилтан Доктор /Sc.D/, Проф; С.Дугаржав Доктор /Ph.D/; Ж.Гомбодорж Доктор /Ph.D/; Д.Чулуунбаатар ХААХХҮЯамны мэргэжилтэн, малзүйч; Ж.Нямдаваа Доктор /Ph.D/ нар ном, судлалдаа тодорхой бичсэн байдаг.
Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэн

Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэн нь Монгол Улсын нийслэл Улаанбаатар хотод орших цэцэрлэгт хүрээлэн юм. Баянзүрх дүүргийн нутаг дэвсгэр Маршалын гүүрний зүүн хойд хэсгээс Улиастайн гүүр хүртэлх 973 га талбай бүхий газар нутаг хамрагддаг, Монголын хамгийн том цэцэрлэгт хүрээлэн болно.
Нийслэлийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурлын шийдвэр, Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагчийн 2009 оны 230 дугаар захирамжаар Туул голын ундны эх үүсвэрийг хамгаалах, агаарын бохирдлыг бууруулан ногоон байгууламжийг нэмэгдүүлэх, олон нийтийн амралт, чөлөөт цагийг зөв зохистой өнгөрүүлэх, эрүүл эко орчныг бүрдүүлэх зорилгоор цэцэрлэгт хүрээлэн байгуулахаар болж, Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэнгийн ашиглалтын өмнөх захиргааг 2009 оны 05 дугаар сарын 08-ны өдрөөс Хот тохижилтын газрын харьяанд байгуулан ажиллуулж байгаад энэ ажлыг эрчимжүүлэх нэгдсэн удирдлагаар хангах зорилгоор НИТХ-ын Тэргүүлэгчдийн 2010 оны 30 дугаар тогтоолоор “Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэн” Нийслэлийн Өмчит Үйлдвэрийн Газар анх 17 хүний орон тоотой байгуулагдав. 2011 оны 756 дугаар захирамжаар бүтэц орон тоог шинэчлэн 113 хүнтэй болгожээ.
НИТХ-ын Тэргүүлэгчдийн 2015 оны 23 дугаар тогтоолоор үндсэн чиг үүрэг, удирдлага бүтэц, хяналт, эрх үүргийг тодорхойлохтой холбогдуулан Үндэсний Цэцэрлэгт Хүрээлэн ОНӨТҮГ (Орон Нутгийн Өмчит Төсөвт Үйлдвэрийн Газар) болгож, дүрмийг шинэчлэн баталсан байна.
2010 онд Art & Architects Network компани цэцэрлэгт хүрээлэнгийн техник эдийн засгийн үнэлгээг, Хөрс судлалын салбар, Газарзүйн хүрээлэн, Шинжлэх ухааны академи “Хөрс судлалын холбоо” ТББ нь хөрсний иж бүрэн судалгаа, байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын нарийвчилсан үнэлгээг хийжээ.
Нийт 973 га талбайгаас 183 га талбайн ерөнхий төлөвлөгөө зураг гарч, үүнээс эхний ээлжийн 30 га талбайн нарийвчилсан ажлын зураг төсөв батлагдсаны дагуу бүтээн байгуулалтын ажил хийгдсэн. Дараагийн ээлжийн 25 га болон 50 га талбайн тохижилт, бүтээн байгуулалтын ажил үе шаттай хийгдэж байна. Нийт талбайн 15%-д нь тохижилт, 85%-д нь ногоон байгууламж байхаар төлөвлөгдсөн.
2010 онд МУ-ын ерөнхийлөгч “Бүх нийтээр мод тарих өдөр”-ийг жил бүрийн 5 болон 10 дугаар сарын 2 дахь долоо хоногийн Бямба гарагт зохион байгуулах зарлиг гаргасан. Энэхүү ажлын хүрээнд Үндэсний цэцэрлэгт хүрээлэн нь хавар, намрын мод тарилтыг уламжлал болгон тогтмол зохион байгуулдаг. Тус цэцэрлэг хүрээлэнд 4 зүйлийн шилмүүст мод, 11 зүйлийн навчит мод, 16 зүйлийн чимэглэлийн бут сөөг буюу нийт 31 төрөл зүйлийн 132,986 ширхэг модлог ургамал ургаж байна. Эдгээр тарьсан мод нь 96%-ийн ургалттай ургаж, нийслэл хотын ногоон байгууламжийн 23%-ийг бүрдүүлж байна.
Монголын хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг

Монголын хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг нь Монгол улс, мөн Монголын Хөлбөмбөгийн Холбоонд харьяалагддаг, 1959 онд байгуулагдсан, гэвч 1960-1998 он хүртэл ямар нэгэн тоглолт хийсэнгүй. Монголын цэнгэлдэх хүрээлэн нь «МХХ Хөлбөмбөгийн төв» ба ерөнхий дасгалжуулагч нь Масэ Шүүичи хэмээх эрхэм юм.
Монголын хөлбөмбөгийн үндэсний шигшээ баг нь 1959 онд байгуулагдсан.
Монгол улсын хөлбөмбөгийн шигшээ багийн гарааны бүрэлдэхүүн.
Монголын тэгш өндөрлөг

Монголын тал хээр нь Төв Азид орших тал хээр бөгөөд өндөр уулс хосолсон томоохон тэгш өндөрлөгүүдийн нэг бөгөөд монгол үндэстэн оршин суудаг. Энэхүү тэгш өндөрлөгт Монгол Улс, Өвөр Монголын Өөртөө Засах Орон болон Оросын холбооны нэгж болох Тува орон зэрэг улсууд оршдог. Монголын тэгш өндөрлөг нь Төв- ба Дорнод Азийн бүсэд орших хамгийн том Төвөдийн өндөрлөгийн дараа ордог бөгөөд далайн түвшнээс дээш 900-1500 метр орчим өндөр бүхий өмнөд болон зүүн өмнөд хэсэгтээ говийн элсэрхэг бүсээр хүрээлэн оршино. Хур тунадас бага, температурын зөрүү ихтэй, эрс тэс уур амьсгалтай нутаг болно.
Тус тэгш өндөрлөг нь ойролцоогоор 2.000 × 1.000 километр бараг дөрвөлжин хэлбэртэй нутаг ба Тэнгэр Уулаас Өвөр Монголын зүүн хойд зүгт байх Их Хянганы нуруу хүртэл үргэлжилнэ. Өмнө зүгт Наньшань уулс ба Шар мөрөн дэх Ордосын тэгш өндөрлөгөөр хязгаарлагдана. Зүүн урд зүгтээ түүний бэл нь 200 орчим км Бээжинд дөхөж очно. Умард зүгт монголын Алтай-, Хангайн нуруу болон зүүн зүгт Байгал нуураар хязгаарлагдана.
Энэхүү уртаашаа сунасан, овгор ихтэй тэгш өндөрлөг нь говь хээрийн бүсийн шинж бүхий маш хуурай уур амьсгалтай юм.
Монголын тэгш өндөрлөг нь газрын доорх ашигт малтмалын хэмжээгээрээ дэлхийд тэргүүлэх баялагтай. Үүнд: зэс, алт, мөнгө, алмааз, төмрийн хүдэр, хайлуур жонш, чулуун нүүрс, силикат, доломит, фосфорит, цагаан тугалга, цайр, гянт болд (вольфрам), молибден, уран, газрын ховор металл, газрын тос зэрэг байна. Говийн өмнөд хэсэгт нь магадгүй дэлхийн хамгийн том зэсийн баяжмалын орд байх ба олборлолт хийгдээгүй өөр олон баяжмалын орд газрууд бий. Ар Монгол, Өвөр Монголын аль алинд нь нийт газар нутгийн зөвхөн гуравны нэг хэсэгт л геологийн судалгаа (2017 оны байдлаар) хийгдсэн байна. Одоогийн байдлаар 6000 гаран орд газарт 80 орчим эрдэс бодис байгааг олж тогтоожээ.
National Art Gallery of Mongolia

The National Art Gallery of Mongolia (Mongolian: Монголын Уран Зургийн Галерей) is a government-supported art gallery in Sükhbaatar District, Ulaanbaatar, Mongolia. It exhibits Mongolian modern art. There are about 4200 pieces in the museum's permanent collection, with only 7-8% being on display. The museum is constantly collecting new pieces. In addition, the museum also organizes temporary exhibitions and also shows them aboard.
The gallery separated from the Fine Arts Museum of Mongolia in 1991. In 2020, 17 paintings were transferred here from the Green Palace, where they had been kept since 1986. Prior to 1986, the 17 works were located at the Fine Arts Zanabazar Museum.
47°55′10.9″N 106°55′16.4″E﻿ / ﻿47.919694°N 106.921222°E﻿ / 47.919694; 106.921222
Mongol zurag

Mongol zurag (Mongolian: Mонгол зураг, Mongol painting) is a style of painting in Mongolian art. Developed in the early 20th century, zurag is characterised by the depiction of secular, nationalist themes in a traditional mineral-paint–on–cotton medium similar to Tibetan thangka. It is thus distinguished from both traditional Buddhist fine art and the socialist realism favoured during the Mongolian People's Republic.
The style was pioneered in the aftermath of the 1921 Revolution by artists such as Balduugiin Sharav, whose One Day in Mongolia remains one of the most celebrated works of Mongolian art. Zurag paintings featuring scenes from everyday life, in both contemporary collective farm and traditional pastoral nomadic settings, became popular in the 1950s and 1960s in the wake of the success of Ürjingiin Yadamsüren's The Old Fiddler. Historical depictions of the 1921 Revolution as well as earlier national figures were also popular, but overtly religious themes were discouraged by the state. Since the establishment of democracy in 1992 there has been a resurgence of interest in the style. Recent zurag paintings have featured nationalistic scenes drawn from the Secret History of the Mongols and the life of Genghis Khan, as well overtly religious imagery inspired by pre-Buddhist shamanism. They have also become more symbolic and less strictly representational.
Throughout its history zurag has encompassed a diverse range of visual styles. Flat, brightly coloured shading in the Buddhist tradition is used alongside European-style realism and geometric perspective. Some zurag artists co-opted older Buddhist iconographic conventions for purely secular topics.
History of the Jews in Mongolia

The history of the Jews in Mongolia starts with the 19th century trade routes between Siberian-Jewish merchants and the Mongolians. This resulted in some Jewish families entering Mongolia.
Before 1920, most Jews that arrived in Mongolia were of Russian background, and had fled the chaos of the Russian Civil War. Some were even elevated to Mongolian nobility. This was the case of Baron Zanzer, who changed his name in honour of Zanabazar, the first Bogd Khan; the name and title become one in Mongolia and defined the identity of the person. The community was annihilated in 1921 by White Russians under the leadership of Baron Roman von Ungern-Sternberg, who pursued even fleeing Jews and killed everyone of the 600 Jews: men, women & children. In 1925–6, a Russian-Jewish journalist came across a community of 50 newly settled families in a remote region of Outer Mongolia approximately 320 kilometres (200 miles) from the Manchurian border. In 1926, Ulaanbaatar had a population of 600 Russian Jews who had attempted to leave Outer Mongolia, which was a Soviet satellite at the time.
After the breakup of the Soviet Union, a number of Jewish citizens left the country in search of better economic opportunities. Some left for Israel, which had a visa agreement with Mongolia.
Many Israeli tourists visit Mongolia each summer, and the two countries have a mutual agreement for visa exemptions. Despite that, the Jewish population numbers less than 100. In 2003, the Mongol-Jewish Cooperation was formed, and its website answers questions about subjects such as Judaism and Israel. The organization's head, Sumati Luvsandendev, has said, "there are enough fingers on two hands to count all Jews who live here." The closest Jewish community with a rabbi is the Siberian city of Irkutsk, whose Chief Rabbi Aharon Wagner seeks to maintain close contact with the neighboring Mongolian Jewish community. As of 2025 there is only 1 practicing Jewish person in Mongolia Yair Jacob Porat.
Mongol mythology

The Mongol mythology is the traditional religion of the Mongols.
There are many Mongol creation myths. In one, the creation of the world is attributed to a Buddhist deity Lama. At the start of time, there was only water, and from the heavens, Lama came down to it holding an iron rod with which he began to stir. As he began to stir the water, the stirring brought about a wind and fire which caused a thickening at the centre of the waters to form the earth. Another narrative also attributes the creation of heaven and earth to a lama who is called Udan. Udan began by separating earth from heaven, and then dividing heaven and earth both into nine stories, and creating nine rivers. After the creation of the earth itself, the first male and female couple were created out of clay. They would become the progenitors of all humanity.
In another example the world began as an agitating gas which grew increasingly warm and damp, precipitating a heavy rain that created the oceans. Dust and sand emerged to the surface and became earth. Yet another account tells of the Buddha Sakyamuni searching the surface of the sea for a means to create the earth and spotted a golden frog. From its east side, Buddha pierced the frog through, causing it to spin and face north. From its mouth burst fire, and its rump streamed water. Buddha tossed golden sand on his back which became land. And this was the origin of the five earthly elements, wood and metal from the arrow, and fire, water and sand. These myths date from the 17th century when Yellow Shamanism (Tibetan Buddhism using shamanistic forms) was established in Mongolia. Black Shamanism and White Shamanism from pre-Buddhist times survive only in far-northern Mongolia (around Lake Khuvsgul) and the region around Lake Baikal where Lamaist persecution had not been effective.
The wolf, falcon, deer and horse were important symbolic animals.
The Uliger are traditional epic tales and the Epic of King Gesar is shared with much of Central Asia and Tibet.
The Epic of King Gesar (Ges'r, Kesar) is a Mongol religious epic about Geser (also known as Buche Beligte), a prophet of Tengriism.
List of earth deities

This is a list of Earth Deities. An Earth god or Earth goddess is a deification of the Earth associated with a figure with chthonic or terrestrial attributes. There are many different Earth gods and goddesses in many different cultures and mythology. However, Earth is usually portrayed as a goddess. Earth deities are often associated with the chthonic deities of the underworld.
In Greek mythology, the Earth is personified as Gaia, corresponding to Roman Terra, Indic Prithvi, etc. traced to an "Earth Mother" complementary to the "Sky Father" in Proto-Indo-European religion. Egyptian mythology have the sky goddesses, Nut and Hathor, with the earth gods, Osiris and Geb. Ki and Ninhursag are Mesopotamian earth goddesses.
In Meitei mythology and religion:
In Historical Vedic religion: