davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
Big Bus Tours

Big Bus Tours (formerly Les Cars Rouges and The Big Bus Company), is an operator of open top bus sightseeing tours founded in May 2011 after "Les Cars Rouges" and the "Big Bus Company" merged. The company operates in 23 cities of 11 countries with more than 150 buses around the world. Most of the cities it serves are in the United States. Typically, Big Bus Tours use open top double-decker buses in burgundy and cream-coloured livery.
"Les Cars Rouges" was founded in 1990 by Abdallah El Azm in Paris, France. Over the course of the next two decades, it went on to operate in Paris, Rome, Washington DC, Las Vegas, San Francisco, Miami, and Istanbul. The "Big Bus Company" first started operating in London, England in June 1991 with four buses by the Maybury family. It later expanded to Dubai, Abu Dhabi, Hong Kong, Shanghai, Philadelphia, and so on.
"Les Cars Rouges" and "the Big Bus Company" merged in May 2011, and formed "Big Bus Tours". Les Cars Rouges was the larger of the two companies, but for international namesake purposes, the name "Big Bus" was retained.
In May 2007, the Abu Dhabi company the Al Fahim Group purchased a 30% shareholding.
In February 2015, the business was sold to Exponent Private Equity. In February 2016, Merlin Entertainments bought a 15% shareholding.
Buses travel near major landmarks around the town or city it tours. Pre-recorded or live commentary about the landscape is provided through small headphones worn by each passenger. Users may leave the bus and board again without limit (hop-on, hop-off) at special bus stops on a circular route. In large cities, buses go on more than one route. In some cities (such as Hong Kong) some variants of the ride include travelling by boat.
On 15 December 2008, The Big Bus Hong Kong was established. With the largest fleet of open-top buses in the city, it serves three sightseeing routes: Hong Kong Island (Red Tour), Kowloon (Blue Tour) and Stanley (Green Tour). The tour offers a wide range of packages which include free travel on the Peak Tram, entry to the Sky Terrace on Victoria Peak, a traditional sampan ride, and a Star Ferry harbour tour.
In August 2018, Big Bus Dublin was officially launched with the most up-to-date fleet in the city. It offers 2 separate tours: Red (city centre and Phoenix Park) and Blue (city center including Docklands, Glasnevin Cemetery and Croke Park Stadium).
Big Bus Tours bought over local sightseeing tour operator Duck & Hippo in September 2018.
The Big Bus Tours London operates three routes with stops at these tourist destinations: Madame Tussauds, Oxford Circus, Piccadilly Circus, Trafalgar Square, Whitehall, Westminster Bridge, London Eye, Covent Garden, St Paul's Cathedral, London Bridge, Tower of London, Westminster Abbey, Buckingham Palace, Harrods, Kensington Palace and Kensington Gardens.
APEC Singapore 2009

APEC Singapore 2009 was a series of political meetings held around Singapore between the 21 member economies of the Asia-Pacific Economic Cooperation during 2009. It culminated in the 17th APEC Economic Leaders' Meeting (AELM) held in Singapore from 14 to 15 November 2009.
The theme for 2009 is 'Sustaining Growth, Connecting the Region'. APEC Singapore 2009 will build on APEC's work to date in promoting economic growth, cooperation, trade and investment across the Asia-Pacific region. In addition, given today's challenging global economic environment, APEC Singapore 2009 is also focused on overcoming the economic crisis and positioning member economies for a sustainable recovery in the post-crisis world. The main areas for discussion during the year are: Positioning for Economic Recovery; Supporting Multilateral Trading Systems; and Accelerating Regional Economic Integration.
The APEC Singapore 2009 logo depicts a spark image made up of 21 strokes which represents the 21 APEC member economies coming together to convene at a single point and working towards unity, cooperation and synergy to advance common interests. It also signifies the dynamism within the APEC community and a catalyst that inspires new ideas and initiatives to further the vision of APEC.
The APEC Singapore 2009 is also used as a platform for Singapore's local talent to show off their creativity to world leaders during the performance, “Singapore Evening at The Esplanade”, in the evening on November 14, 2009 outside the Esplanade, Singapore. Themed “Our World, One World”, Singapore Evening at The Esplanade features a concert enhanced with multimedia projections, directed by Dick Lee, a Cultural Medallion Award winner.
It featured a unique dining concept set against Singapore's iconic architecture and waterfront landscape, a wide variety of food are presented representing the different cultures of Singapore as it included the unique dishes from the three main races of Singapore: Chinese, Malay and Indian. The concert featured a total of 376 local artistes in a 30-minute musical extravaganza as well as in the interactive cultural pavilions and performances along the Waterfront.
The highlights of the night are the performance of the theme song by popular local artiste Kit Chan, written by Dick Lee, and a cover of popular songs such as Heal the World by the first Singapore Idol winner, Taufik Batisah.
Madame Tussauds Singapore

Madame Tussauds Singapore is a wax museum and tourist attraction at the Imbiah Lookout of Sentosa Island in Singapore. It officially opened on 25 October 2014 as the seventh Asian branch of the Madame Tussauds chain of wax attractions worldwide.
The wax attraction features many wax figures of notable political icons, famous superstars, sports icons and others, including Yusof Ishak, Sukarno, Lee Kuan Yew, David Beckham, Sharukh Khan, Johnny Depp and Lady Gaga. In 2015, a figure of the Singapore Girl, an iconic flight attendant for Singapore Airlines, was added. The figure was modelled after flight attendant Nur Surya Binte, and is the second figure to be made of the icon. A year later, the wax figure of Indian Prime Minister Narendra Modi was also added.
Reflections at Keppel Bay

Reflections at Keppel Bay in Singapore is a luxury waterfront residential complex on approx 84,000 m² of land with 750m of shoreline. It was completed in 2011, offering 1129 units with a 99-year leasehold. The six distinctive curved glass towers afford panoramic views of Mount Faber and Sentosa.
The complex was designed by Daniel Libeskind, who is known for creating the World Trade Center Memorial masterplan. The local architect was DCA Architects.
Reflections at Keppel Bay is located on Keppel Bay View, off Telok Blangah Road. Neighbouring condominiums are Caribbean at Keppel Bay and Corals at Keppel Bay. The nearest MRT station to the complex is Telok Blangah MRT station, while also within walking distance to the shopping malls HarbourFront Centre and VivoCity. A free shuttle bus for residents to VivoCity which runs at 30-minute intervals, or 15 minutes at peak hours.
Reflections at Keppel Bay won the FIABCI Prix D’Excellence Awards (Residential High-Rise) in 2013 and The Chicago Athenaeum International Architecture Award in 2012.
Locally, it won the BCA Universal Design Mark Platinum Award in 2013 in recognition of the accessibility features of the condominium, which was highly usable by older people, people without disabilities, and people with disabilities.
Sezairi Sezali

Sezairi Sezali is a Singaporean musician and singer-songwriter. Sezairi rose to prominence after winning the third season of Singapore Idol in 2009.
Sezairi signed with major label Sony Music Entertainment in 2015. In 2016, he released his self-titled EP. On 30 January 2020, he released his latest EP Undertones. In 2022, he became the first Singaporean artiste to achieve more than 100 million streams on Spotify.
Inheriting genes from his father who is an avid audiophile, Sezairi first discovered music at the age of 5 years old. His very first song was "Isabella", a Malay rock song popularised by the band Search in the 90s. He soon found himself sharing the same love for music. At the age of 14, he picked up the guitar to accompany his singing. That led him to form the band Juxtapose with him as frontman. With the band, Sezairi was first able to hone his skills as a musician, as well as a songwriter. It helped prepare him for what was to come in the Singapore Idol series, a nationwide televised singing competition in 2009.
Sezairi solemnised his marriage to long-time girlfriend Syaza Qistina on 23 January 2016. The closed door affair for 150 guests was held at the Timbre Music Academy Hall in Old Parliament Lane, with many of them from the local entertainment scene, including The Sam Willows' Benjamin Kheng, rappers Sheikh Haikel and Kevin Lester.
In August 2016, a grand wedding dinner at the SAF Yacht Club in Changi was held to celebrate Sezairi’s nuptials with his wife. Members of homegrown bands were spotted at the wedding, including The Sam Willows, 53A, composer Jeremy Monteiro and 987FM radio DJ Tabitha Nauser. Comedian Fakkah Fuzz was the emcee for the evening and singer-songwriter Charlie Lim performed a song for the couple.
In 2009, Sezairi participated in the third season of nationwide televised singing competition series, Singapore Idol. He won the season, winning the hearts of many with his boy-next-door charm. He released his debut album "Take Two" in June 2010, with good reviews. "Broken", the first single of the album, was the highest ranking Asian song of 2010 on 987FM, one of Singapore’s top pop radio stations.
He was signed to Sony Music Singapore in 2014 and has released his self-titled EP, SEZAIRI, featuring his first hit single "Fire To The Floor".
In 2020, he released the EP Undertones, featuring evocative ballad ‘It’s You.’ The song has surpassed 10 million listens online and has acquired GOLD certification since its release. ‘It’s You’ was featured Apple Music’s “Best of 2018: Editors’ Picks” Global Playlist, where it sat on the 3rd spot amongst some of the year’s most identifiable and noteworthy songs.
Sezairi has branched out into acting too, with his acting debut in the local historical feature film 1965, and he appeared in W!LD RICE's December pantomime, The Emperor's New Clothes as well.
Sezairi released his third album, Violets Aren't Blue, on 8 July 2022.
People

The term "the people" refers to the public or common mass of people of a polity. As such it is a concept of human rights law, international law as well as constitutional law, particularly used for claims of popular sovereignty. In contrast, a people is any plurality of persons considered as a whole. Used in politics and law, the term "a people" refers to the collective or community of an ethnic group or nation.
Chapter One, Article One of the Charter of the United Nations states that "peoples" have the right to self-determination. Though the mere status as peoples and the right to self-determination, as for example in the case of Indigenous peoples (peoples, as in all groups of indigenous people, not merely all indigenous persons as in indigenous people), does not automatically provide for independent sovereignty and therefore secession. Indeed, judge Ivor Jennings identified the inherent problems in the right of "peoples" to self-determination, as it requires pre-defining a said "people".
Both the Roman Republic and the Roman Empire used the Latin term Senatus Populusque Romanus, (the Senate and People of Rome). This term was fixed abbreviated (SPQR) to Roman legionary standards, and even after the Roman Emperors achieved a state of total personal autocracy, they continued to wield their power in the name of the Senate and People of Rome.
The term People's Republic, used since late modernity, is a name used by states, which particularly identify constitutionally with a form of socialism.
In criminal law, in certain jurisdictions, criminal prosecutions are brought in the name of the People. Several U.S. states, including California, Illinois, and New York, use this style. Citations outside the jurisdictions in question usually substitute the name of the state for the words "the People" in the case captions. Four states — Massachusetts, Virginia, Pennsylvania, and Kentucky — refer to themselves as the Commonwealth in case captions and legal process. Other states, such as Indiana, typically refer to themselves as the State in case captions and legal process. Outside the United States, criminal trials in Ireland and the Philippines are prosecuted in the name of the people of their respective states.
The political theory underlying this format is that criminal prosecutions are brought in the name of the sovereign; thus, in these U.S. states, the "people" are judged to be the sovereign, even as in the United Kingdom and other dependencies of the British Crown, criminal prosecutions are typically brought in the name of the Crown. "The people" identifies the entire body of the citizens of a jurisdiction invested with political power or gathered for political purposes.
People Are People

"People Are People" is a song by British electronic music band Depeche Mode, released on 12 March 1984 as the lead single from their fourth studio album, Some Great Reward (1984). Recorded at Hansa Mischraum in West Berlin, it was the band's first top-20 single in the United States, peaking at number 13 on the Billboard Hot 100.
As with many Depeche Mode songs, the band members see different meanings in "People Are People". According to Martin Gore, the song is about racism. Alan Wilder adds that it could also be about war.
In 1990, Dave Gahan listed the song among some of the music he "regrets", calling "People Are People" "too nice, too commercial". It has not been played live since 1988. Though Gore has distastes to the song he also recognises that "without it, we might not have been around as a band right now".
"This was the first song of ours that made a dent, really, into popular radio", said Gahan in 2017. "We were using all these tape loops to create rhythms and the technology was quite advanced, but it wasn't anything like it is today, the things that you can do. We used to go into studios, and the first thing we'd do, we'd ask where the kitchen was – literally for pots and pans and things that we could throw down the stairs, and record the rhythms they would make crashing around, and then make it into loops."
The Clive Richardson-directed "People Are People" video was released in two versions. The original video was made for the single version, but an alternate video was made with the "Different Mix". The music video featured footage of various military scenes from the Cold War, mixed with footage of the band aboard HMS Belfast and of a record press. The "Different Mix" video appears on Some Great Videos and Video Singles Collection.
A compilation album titled People Are People was released in the United States, featuring several songs not previously available. The single itself was released in the US on 11 July 1984, though it did not reach the Billboard Hot 100 chart until May 1985, and was initially played only on modern rock and college radio. The single would eventually peak at number 13. In the UK, the single reached number four, which was at the time the band's highest singles chart position in their home country. Since then, "Barrel of a Gun" (1997) and "Precious" (2005) have also reached number four in the UK.
In West Germany, the song reached number one and was used as the theme to West German TV's coverage of the 1984 Summer Olympics, alluding to East Germany's participation in the Soviet-led boycott of the games. It was also used as the theme song of the 1990s BBC children's factual TV series It'll Never Work?.
In 2011, the song was included on the Rock and Roll Hall of Fame's list of the "500 Songs that Shaped Rock and Roll".
"In Your Memory" is falsely labeled as the "Slik Mix Edit"
American drag queen RuPaul covered "People Are People" in 2004 for his fourth studio album, Red Hot. His version, which features Tom Trujillo, was released as a retail single on 26 January 2006 to promote the remix album ReWorked. It peaked at number 10 on the Billboard Hot Dance Club Play chart.
АНУ-ын эрэгтэйчүүдийн сагсан бөмбөгийн үндэсний шигшээ баг

Америкийн Нэгдсэн Улсын сагсан бөмбөгийн үндэсний шигшээ баг (Англи: United States men's national basketball team) нь Америкийн Нэгдсэн Улсын сагсан бөмбөгийн үндэсний шигшээ баг юм. АНУ олон улсын тэмцээнүүдэд харьцангуй олон түрүү авсан энэ төрлийн спортын шигшээ багуудаас шилдэг амжилттай бөгөөд Олимпын наадмын бүхий л тоглолтуудад буюу 16 удаа оролцохдоо 13 удаа түрүүлсэн амжилттай. Одоогоор тус баг Сагсан бөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний чансааг тэргүүлж буй.
1989 онд ФИБА болон АНУ-ын сагсан бөмбөгийн холбооны хамтын зөвшилцлийн үндсэн дээр байгуулсан шийдвэрээр шигшээ багийн бүрэлдэхүүнд мэргэжлийн тоглогчдыг тоглуулж болох дүрэм мөрдөгдөж эхэлсэн ба АНУ-ын шигшээ багийн Испанийн Барселона хотод зохиогдсон 1992 оны Зуны олимпын Хорватын шигшээ багтай хийсэн шигшээ тоглолтонд оролцсон бүрэлдэхүүнийг "Мөрөөдлийн баг" хэмээн нэршүүлэн алдаршуулж байсан түүхтэй.
2008 оны Олимпын наадамд алтан медаль хүртсэн АНУ-ын баг ээлжит дэлхийн аваргын тэмцээний эрхээ шууд авсан билээ. Дэлхийн аваргын тэмцээнд 1994 оноос хойш төдийлөн амжилттай бус, өөрөөр хэлбэл түрүү авч чадаагүй байсан тэд хоёрдугаар бүрэлдэхүүнээр оролцсон гэхэд болно.
Хэдий залуу шинэ үеийн бүрэлдэхүүнтэйгээр оролцсон ч АНУ-ын баг тамирчид хэсгийн бүхий л тоглолтууд өрсөлдөгчдөө хоёр оронтой тооны илүүгээр ялж (Бразилийн шигшээ багийг 2 оноогоор хожсоныг эс тооцвол) хасагдах шатны тоглолтуудад 55, 10, болон 15 зэрэг онооны илүүгээр ялалт байгуулсаар аваргын төлөөх тоглолтонд шалгарсан. Шигшээ тоглолтонд тэд тэмцээнийг зохион байгуулагч орон болох Туркийн шигшээ багийг 17 онооны илүүгээр ялсанаар 2012 оны Олимпын наадамд оролцох эрхээ авсан. Тэмцээний үнэ цэнэтэй тоглогчийн шагналыг багийн довтлогч Кевин Дюрант авсан бол тэмцээний туршид багтаа авчирсан нийт оноогоороо (нийт 205 бөмбөг, нэг тоглолтонд авсан хамгийн их оноо-38, & PPG-22.8) мөн тэргүүлсэн. Ламар Одомын хувьд нэг жилийн хугацаанд «Америкийн Үндэсний Сагсан бөмбөгийн АШТ» болон «Дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд» хоёуланд нь түрүүлсэн анхны тоглогч болсон юм.
2012 оны Зуны олимпын наадамд шигшээ багаа төлөөлөн тоглох тоглогчид.
Дэйв Дебуше

Дэвид Альберт Дебуше (Англи: David Albert DeBusschere, 1940 оны аравдугаар сарын 16 — 2003 оны тавдугаар сарын 14) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөг нэрт тамирчин, дасгалжуулагч байснаас гадна бейсболоор тоглодог байв.
Үндэсний сагсан бөмбөгийн холбооны Нью-Йорк Никс багт байхдаа хоёр удаа (1970, 1973) НБА-гийн аварга цол хүртэж байсан домогт 50 тоглогчдийн нэг юм.
Дебуше 1962 онд НБА-гийн бүсийн драфтаар Детройт Пистонс багт элсэж байлаа. Тус багт тоглож байхдаа дасгалжуулагчийн албыг давхар хашсанаараа НБА-гийн түүхэн дэх хамгийн залуу дасгалжуулагч болж байв. Сагсан бөмбөгийн нэрт зүтгэлтэн Дебушег 1983 онд Алдрын танхимд хүндэтгэн залжээ. Нью-Йорк Никс багт Уиллис Рид, Билл Брэдли болон Уолт Фрейзер нарын домогт тоглогчдын хамт 1970, 1973 оны шувтаргын тоглолтонд Лос-Анжелес Лейкерс багийг ялж, хоёр удаа түрүүлсэн. Дебуше 1980-аад онд Никсийн бэлтгэлийн албыг удирдаж байхдаа Патрик Юнгийг мэргэжлийн спортод татан оруулж байжээ.
1962 онд сонирхогчдын бейсболын Чикаго Уайт Сокс багт бөмбөг шидэгчээр хоё жил тоглоод сагсан бөмбөгийн тоглогч-дасгалжуулагч болсон жилдээ энэ спортоо орхисон байдаг.
Дебуше 2003 оны тавдугаар сард зүрхний шигдээсээр таалал төгсжээ.
Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбоо

Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбоо буюу NBA (Англи: National Basketball Association) нь эрэгтэй сагсан бөмбөгийн лигүүд дунд хамгийн нэр хүнд бүхий, Хойд Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгийн лиг юм. 30 багтай, 29 баг нь Америк, 1 нэг нь Канадад харьяалагддаг. НБА нь Хойд Америкийн хамгийн том 4 мэргэжлийн спортын лигийн нэг юм. НБА-гийн тоглогчид нь нэг тоглогчид оногдох жилийн орлогоороо дэлхийн мэрэгжлийн тамирчдын дунд дээгүүр ордог.
Лиг 1946 оны 6 сарын 6-нд Нью-Йорк хотод Америкийн Сагсан бөмбөгийн Холбоо (Англи: Basketball Association of America, АБА) нэртэйгээр байгуулагдсан. 1949 онд байгуулагдсан Үндэсний Сагсан бөмбөгийн Холбоо (Англи: National Basketball Association, НБA) нь АБА-гийн гол өрсөлдөгч байсан. Багийн оффисууд тус тусдаа байдаг бөгөөд холбооны төв оффис нь Нью-Йорк хотын тавдугаар гудамжны 645, Олимпик Тауэрт байрладаг. НБА Энтертайнмент болон НБА ТВгийн студи нь Нью-Жерси мужийн Секаукус байрладаг.
Америкийн Сагсан бөмбөгийн Холбоог 1946 онд Канад болон Зүүн хойд Америк, өрнөд Америкийг хамруулан хоккейн ордны эзэд байгуулсан. 1946 оны 11 сарын 1-нд Канадын Онтарио мужийн Торонто хотын Мэпл Лийф Гарденс ордонд Торонто Хаскийз баг Нью-Йорк Кингс багтай хийсэн тоглолт лигийн түүхэнд анхны тоглолт байжээ.
Испанийн сагсан бөмбөгийн үндэсний шигшээ баг

Испанийн сагсан бөмбөгийн үндэсний шигшээ баг (Испани: Selección de baloncesto de España) нь Испанийн Сагсан бөмбөгийн холбооны харъяалалд багтах сагсан бөмбөгийн үндэсний шигшээ баг юм. Одоогоор тус баг Сагсан бөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээний чансааны хоёрдугаарт бичигдэж буй.
Европын АШТ:
Сагсан бөмбөгийн дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээн:
Олимпын тоглолт:
Газар дундын тэнгисийн орнуудын наадам
2008 оны Олимпын наадам: 12 багаас 2-р байр
Пау Гасоль, Руди Фернандес, Рики Рубио, Хуан Карлос Наварро, Хосе Кальдерон, Фелипе Рейес, Карлос Хименес, Рауль Лопес, Берни Родригес, Марк Гасоль, Алекс Мумбру, Хорхе Гарбахоса (Дасгалжуулагч: Айто Гарсия)
2009 оны Европын аварга шалгаруулах тэмцээн: 16 багаас 1-р байр
Пау Гасоль, Руди Фернандес, Хуан Карлос Наварро, Рики Рубио, Фелипе Рейес, Марк Гасоль, Рауль Лопес, Алекс Мумбру, Хорхе Гарбахоса, Карлос Кабесас, Виктор Клавер, Серхио Льюль, (Дасгалжуулагч: Сержио Скариоло)
Аарон Гордон

Аарон Гордон (Англи: Aaron Gordon, 1995 оны есдүгээр сарын 16-нд Калифорни мужийн Сан Хосе хотод төрсөн) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн Орландо Мэжикт тоглодог. 2014 оны драфтын №4-өөр Орландод элссэн.
Митти ахлах сургуульд дөрвөн жил суралцсан Гордон 2386 оноо, 1666 бөмбөг авалт хийжээ.
Дэлгэрүүлбэл, 2009/2010 онд 41 тоглолтоос 28-д оролцохдоо 11,8 оноо, 10,1 самбар, 2,1 хаалт дунджилсан.
2010/2011 онд 34 тоглолтонд 16,4 оноо, 12,5 самбар, 3,6 хаалт дунджилав.
2011/2012 онд 22,9 оноо, 2,6 дамжуулалт, 12,8 дамжуулалт, 2,3 хаалт дунджилав. Ингэхдээ мужийн 'Мистер баскетбол' өргөмжлөл хүртэв.
2013/2014 онд 21,6 оноо, 2,1 дамжуулалт, 15,7 самбар, 3,3 хаалт дунджилан дахин мужийн 'Мистер баскетбол' өргөмжлөл хүртсэн.
Аарон Гордон 'McDonald's All-American Game' тэмцээнд Аризонын их сургуулийг төлөөлөхөө 2013 оны дөрөвдүгээр сарын 2-нд мэдээлэв. Улмаар 110:99 харьцаагаар ялахад Гордон 24 оноо, 8 бөмбөг авалтаар туслан 'MVP' болов. 2014 оны дөрөвдүгээр сарын 13-нд 'Нейсмитийн нэрэмжит шилдэг 30 оюутан тоглогчдын жагсаалтанд' багтжээ. Дөрөвдүгээр сарын 15-нд Аарон Гордоныг драфтад оролцуулахаа НБА зарлав.
2014 оны зургаадугаар сарын 26-нд драфтын дөрвөөр шалгарч, Орландо Мэжикт хуваарилагдсан ба долоодугаар сарын 2-нд гэрээлсэн.
Боб Коузи

Роберт Жозеф «Боб» Коузи (Англи: Robert Joseph "Bob" Cousy, 1928 оны наймдугаар сарын 9-нд Нью-Йорк мужийн Йорквилл хотод төрсөн) — Америкийн зодог тайлсан мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн «Бостон Селтикс» (1950-63) болон «Цинциннати Роялз» (1969-70) багуудад тоглож байлаа.
НБА-гийн аваргаар завсаргүй зургаа (1957, 1959-63), 1956/1957 оны НБА-гийн үнэ цэнэтэй тоглогч, 12 удаа НБА-гийн бүх оддын шигшээд нэрлэгдсэн (1952-61 — I шигшээ, 1962, 1963 — II шигшээ), 13 удаа НБА-гийн бүх оддын тоглолтонд оролцсон НБА-гийн домогт 50 тоглогчийн нэг, 1971 оны сагсан бөмбөгийн алдрын танхимд залагдсан билээ.
Пол Аризин, Билл Шерман нарын хожмын алдартнуудтай 1950 оны драфтаар НБА-д орж ирсан Коузи Билл Расселлийн холбогчоор тоглохдоо 1953-1960 онд завсаргүй найман удаа лигийн шилдэг оновчтой дамжуулагчаар шалгарч 1970 онд тоглогчийн замналаа өрлүүлэхээсээ өмнө л «Бостоны коллежийг» (1963—1969) дасгалжуугчийн замналаа эхэлсэн ба «Цинциннати Роялздаа» (1969—1973) ч ажиллаж байв.
'Мистер Баскетбол', 'Куз' хочтой домогт Коузи 'НБА-гийн түүхт 25, 35, 50 жилийн ойн бэлгэдлийн шигшээд нэрлэгдсэнээр 'домогт дөрвөлд' багтсан нэгэн.
Кевин Гарнетт

Кевин Морис Гарнетт (Англи: Kevin Maurice Garnett, 1976 оны тавдугаар сарын 19 Өмнөд Каролина, Гринвилл) — Америкийн мэргэжлийн сагсан бөмбөгчин бөгөөд НБА-гийн «Миннесота Тимбервулвз» багт тоглодог.
Тэр улирлын MVP (2004), хамгаалагчаар (2008) шалгарч, 15 удаа бүх оддын тоглолтонд сонгогдон бэлгэдлийн шигшээдэд олонтаа нэрлэгдсэн билээ. АНУ-ын шигшээд багтан 2000 оны олимпт аваргалсан. Арваннэгэн улирал (1995—2007) «Миннесота Тимбервулвзэд» зүтгэсэн Гарнетт 2007 онд «Бостон Селтикст» нэгдсэн жилдээ Пол Пирс, Рэй Аллен нарын «их гурвалдаж» НБА-д аваргалсан түүхтэй. Дараа нь «Бруклин Нетст» хоёр улирал болоод «Миннесотад» эргэн ирсэн билээ.
25 000 оноо, 10 000 самбар, 5000 дамжуулалт, 1500 хаалт болон 1500 таслалтын босго давсан олон талт тоглолттой түүнийг НБА-гийн түүхэн дэх «шилдэг 50 тоглогчид» багтаадаг ажээ.Мөн 2023 онд зодог тайлжээ.
Эмануэль Жинобили

Эмануэль Давид "Ману" Жинобили (Испани: Emanuel David "Manu" Ginóbili, 1977 оны долоодугаар сарын 28-нд Аргентин улсын Байя-Бланка хотод төрсөн) — Аргентины сагсан бөмбөгчин бөгөөд Үндэсний Сагсан Бөмбөгийн Холбооны Сан-Антонио Спёрс багийн тоглогч юм. Олимп, НБА, Евролигийн түрүү хүртэж байсан амжилтаараа домогт тоглогч Билл Брэдлигийн удаад жагсдаг. Зүүн гараар тоглодог.
Перо Антич

Перо Антич (Македон хэлээр: Перо Антиќ, 1982 оны долоодугаар сарын 29-нд Македоний БНУ-ын Скопье хотод төрсөн) — Македоний сагсан бөмбөгчин юм. Тэрээр Атланта Хокс болон Македоний шигшээ багийн төвийн тоглогчийн байрлалд тоглодог.
Тэр 11 настайдаа сагсан бөмбөгөөр ахынхаа тоглодог Работнички багийн дэргэд хичээллэж эхэлжээ. Анх 16 настайдаа тэмцээнд оролцож. 17 настайдаа АНУ руу коллежид элсэж суралцаж байв. 2001 оноос АЕК багт тоглох болж Грекийн аваргаар тодорч, сайн тоглолтыг үзүүлж байсан Антич дараа нь Сербийн Црвена Звезда болон болгарийн Лукойл багуудад тоглож байлаа. 2008 оны зун НБА-гийн Орландо Мэжик багийн бүрэлдэхүүнд багтан зуны лигт тоглож, Мэжикийн зүгээс үлдээх саналтай байсан Антич Оросын Локомотив Ростов багт очжээ. 2011 онд Европын АШТ-д Македоний шигшээд багтан оролцсон. Түүний дараа оросын Спартак Санкт-Петербург, грекийн Олимпиакос багуудад тоглож Евролигийн шилдгүүдийн эгнээнд багтаж байсан юм.
2013 оны долоодугаар сарын 25-нд НБА-гийн Атланта Хокс багтай гэрээ байгуулан элссэн. НБА-гийн шинэ улиралд сайн тоглолт үзүүлсэн Антич НБА-гийн холимог оддын тоглолтонд оролцох байсан ч бэртэлтэй байж таарсан билээ. 2014 оны нэгдүгээр сарын 22-нд Орландо Мэжиктэй тоглоход НБА-гийн анхны дабл-даблаа (10 оноо, 12 самбар) хийжээ.
Хан-Уул дүүргийн Соёлын ордон

Хан-Уул дүүргийн Соёлын төв 1936 онд анх Ажилчин залуусын чөлөөт цагаа зөв боловсон өнгөрүүлэх клуб хэлбэрээр Ажилчны Районд “Довийн дов” хэмээх газар байгуулагдаж үндэс суурь нь тавигдсан, үүний дараа албан ёсоор “Ажилчны театр” нэртэйгээр үйл ажиллагаагаа явуулж байгаад “Ажилчны Соёлын ордон” нэртэйгээр үйл ажиллагаагаа улам өргөжүүлэн ажилласан байна. Анх “Ажилчны театр”-ыг тухайн үед олзлогдсон японы цэргүүдээр одоогийн байгаа байршилд бариулсан байна. Үүний дараагаар 1986 онд их засварт орж 2 давхар болгон өргөтгөсөн байна. Тухайн үед “-“Ажилчны Соёл”-ын ордон нь нийт 130 гаруй хүний бүрэлдхүүнтэй Монголын анхны томоохон Соёл урлагийн байгууллагуудын нэг байсан төдийгүй Монгол улсын Соёл урлагийн салбарын олон арван алдар цуутнууд тус ордоноос төрөн гарсан байдаг. Ингээд 1990 оноос хойш “Хан-Уул Соёлын төв” нэртэйгээр үйл ажиллагаагаа явуулж байгаа 2011 оноос Хан-Уул дүүргийн Соёлын ордон нэртэй болж одоог хүртэл үйл ажиллагаагаа явуулж байна. Тус Соёлын төв нь 2004 оныг хүртэл Улсын үйлдвэрийн төсөвт байгууллага хэлбэрээр үйл ажиллагаагаа явуулж байгаад 2004 оноос Хан-Уул Соёл менежментийн багт шилжиж 2008 оны 8 дугаар сарыг дуустал үйл ажиллагаагаа менежментийн гэрээний дагуу явуулсан бөгөөд тус менежментийн баг гэрээгээр хүлээсэн үүргээ биелүүлээгүй улмаас Нийслэлийн Өмч хувьчлах коммиссын 2008 оны 9- р сарын 26-ны 88 тоот тогтоолоор менежментийн гэрээ цуцлагдаж улсын үйлдвэрийн төсөвт байгууллага болсон. 2009 оноос 2012 он хүртэл их засварын ажил хийгдэж соёл, урлагийн чиглэлийн бүх төрлийн үйл ажиллагааг явуулах бүрэн боломжтой болж одоогийн байдлаар 11 төрлийн авьяас хөгжүүлэх сургалт, иргэд, хүүхэд залуучуудын дунд олон төрлийн тэмцээн уралдаан, соёл урлагийн боловсрол олгох олон талт үйл ажиллагааг зохион байгуулж байна.
Хэрэгжүүлсэн томоохон төслүүд:
- "Хан-Уулын авьяастан" зорилтот төсөл 2012,2014 онуудад
- "Монгол цуур" төсөл 2015 он
- Шилдэг сурагчидад зориулсан "Musical brand" 2015,2016 онуудад
- "Миний ном" театрын урлагийн наадам
- "Талын Монгол" хүүхдийн чуулга
- "Бид комбинатынхан" санаачлага хөтөлбөр
- "Соёлын боловсрол олгох төсөл"
Удирдлагын баг:
Захирал - О.АНХБАЯР
Ахлах менежер - Т.БАТБОЛД
Менежер - Д.БАЯРНЭМЭХ
Нягтлан бодогч - Э.ЧИМЭДЦЭЕН
Нярав - М.ЦЭЛМҮҮН
Бичиг хэрэг, архивийн ажилтан - Г.ДАМДИНСҮРЭН
Үйл ажиллагааны чиглэл:
1. Авьяас хөгжүүлэх сургалт
2. Соёл, урлагийн уралдаан тэмцээнүүд
3. Нийтийн цэнгээнт бүжиг
4. Хурал, цуглаан, уулзалт, семинар
5. Соёл, урлагийн арга зүйн зөвлөгөө
6. "Талын Монгол" хүүхдийн чуулга
7. "Уянга өөдөө" ахмадын чуулга
8. Мэргэжлийн дуу, дүрс бичлэгийн студи
9. Тэмдэглэл ойн, баяр ёслолын соёл, урлагийн үйл ажиллагааны зохион байгуулалт
Холбогдох утасны дугаар: 11-344193, 11-342570 факс: 11-344193
Сургууль минь баяртай (С.Баатарсүх)

"Сургууль минь баяртай" дуугаа Монголын анхны поп-рок гитарчин, ТШ, МУУГЗ хөгжмийн зохиолч Самбуугийн Баатарсүх 1969 онд зохиожээ. 1966 онд 5-р сургуулийн аравдугаар анги төгссөн түүний сургуульдаа зориулсан энэхүү дууны шүлгийг ангийнх нь охин Ө.Тогоо бичжээ.
Энэ дуу тухайн үеийн Багш нарыг бэлтгэх сургуулийн дуу-хөгжмийн багшийн ангийн оюутан, манай эстрадын нэрт дуучин Хоовойн Галхүүгийн дуулснаар нийтэд түгжээ.
Зохиогч С.Баатарсүх "Энэ бол анх 5-р сургуульд зориулж зохиосон дуу байгаа юм" хэмээжээ.
С.Баатарсүх 1966 онд 5-р дунд сургуулийн аравдугаар анги төгссөн. Дууны шүлгийг түүний ангийн охин Ө.Тогоо бичжээ.
С.Баатарсүх 1956 онд 18-р сургуульд анх орж 7-р ангиа төгсөөд 1963 оны намраас нийслэлийн 10 жилийн 5-р дунд сургуулийн 8-р ангид орж суралцан 1966 онд аравдугаар ангиа төгсчээ.
Тэрээр наймдугаар ангид байхдаа гитар сайн тоглодог, хоолой салгаж сайхан дуулдаг ангийн авъяаслаг гурван охины хамт "Сурагчдын банзан гитарын чуулга" байгуулж урлагийн үзлэг, урлаг соёлын арга хэмжээнд оролцож эхэлжээ.
Хамтлагийн ахлагч С.Баатарсүх өөрөө бол дуулдаггүй, хамтлагийн охидын дуулах дууны дундуур чимэг (импровизаци) хийж соло тоглодог байсан гэдэг.
Хамтлагийн гоцлол дуучин Ц.Сарантуяа нь өдгөө "Алдрын од"-ын эзэн, Төрийн шагнал хүртсэн 5 бүтээл бүхий "Харанга" хамтлагийн аргил гитарчин МУУГЗ Ц.Чулуунбатын төрсөн эгч юм.
Жич: Сараагийнд (Ц.Сарантуяа) анх очиход Чука (Ц.Чулуунбат) нэг жаахан шар хүү (зургаан настай) гүйж явсан хэмээн С.Баатарсүх дурсчээ.
Тус хамтлаг нь урлагийн үзлэг, уралдаан тэмцээнд амжилттай оролцож, пионер сурагчдын "Харшийн ёлка"-д ая дуугаа өргөж, Монголын Радиод дуугаа бичүүлж байжээ.
Нийслэлийн 10 жилийн 5-р дунд сургуулийн 30 жилийн ойн жил 1969 оны хавар С.Баатарсүхийн удирдаж байсан МУИС-ийн "Оюутны цахилгаан гитарын чуулга" тус сургууль дээр очиж урлагийн тоглолтоо толилуулсан байдаг юм.
Тэрээр сургуулийнхаа 30 жилийн ойн жил ангийн анд Ө.Тогоогийн хамт "Сургууль минь баяртай" дуугаа анх зохиожээ.
Дууг тухайн үеийн БНМАУ-ын СнЗ-ийн Мэдээлэл Радио Телевизийн Улсын Хорооны Цахилгаан хөгжмийн чуулга буюу одоогийн Төрийн Соёрхолт "Баянмонгол" чуулга хөгжимдөж (зохиогч гитар тоглож), дуучин Х.Галхүү дуулж Монголын Радиод анх бичүүлжээ.
1.МҮОНР, С.Баатарсүхийн хөгжим, Ө.Тогоогийн шүлэг "Сургууль минь баяртай" дуу, дуучин Х.Галхүү (2'37")
2.Эстрадын дуучдын тоглолт (1:15:06-1:17:18), (1993 оны тоглолтын бичлэг)
Өлзий-Утасын Баярмагнай

Өлзий-Утасын Баярмагнай МУАЖ уртын дуучин
1969 оноос ААДБЧ, БЦДБЧ-д гоцлол дуучнаар ажиллаж иржээ. Ихэвчлэн цэрэг, эх орны сэдэвтэй дуу дуулж, үзэгч, сонсогчдод үнэлэгдсэн энэ дуучин мэргэжлийн дуучдын улсын уралдаан, “Азийн дуу хоолой” олон улсын урлагийн наадмын тэргүүн байрын шагналууд хүртсэн байна.
Гэндэндоржийн Цэрэндондог

Гэндэндоржийн Цэрэндондог нь Монгол Улсын Урлагийн Гавьяат Зүтгэлтэн, Алтан гадаст уран зураач.
Г.Цэрэндондог нь 1930 онд Баянхонгор аймгийн Өлзийт суманд төрсөн. 1950 онд Дүрслэх урлагийн дунд сургууль дүүргэн улмаар УБДС-ийн уран зургийн анги, Ленинградын И.Е.Репиний нэрэмжит Уран Зургийн Академи, Марксизм-Ленинизмийн оройн дээд сургуулиудыг дүүргэжээ. 1957-1992 он ЗХУ, Австри, Алжир, Финлянд, БНАГУ, Чехословак, Япон, Солонгос, Польш, Болгар, Унгар, БНХАУ зэрэг орнуудад уран бүтээлийн болон албан томилолтоор ажиллаж байв. Түүний “Адуун сүрэг”, “Эрчмийн нуруу”, “Асгатын ам”, “Бага нуур”, “Хөх сэрхийн нуруу”, “Зээрэнгийн тал” зэрэг шилдэг бүтээл нь Монголын Уран Зургийн Галерейн алтан сан хөмрөгт хадгалагдаж байна.
Г.Цэрэндондог нь Монголын дүрслэх урлагийн салбарт 60 гаруй жил ажилласан юм.
1957 он “Адуучин” бүтээлээрээ ДЗО-ны VI наадамд зориулсан уран бүтээлийн уралдааны II байр
1959 он “Эрчмийн нуруу” бүтээлээрээ Австри улсад болсон ДЗО-ны VII фестивалиас Хүндэт диплом, мөн энэ онд Хөдөлмөрийн хүндэт медаль
1962 он “Алтан гадас” одон
1972 он “Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан туг”-ийн одон
1982 он Монголын Урчуудын Эвлэлийн хорооны “Тэргүүний ажилтан”
1989 он МУЭ-ийн хорооны “Нэрэмжит шагналтан”
1991 он Монгол Улсын “Урлагийн Гавьяат Зүтгэлтэн” цол тус тус хүртсэн.
Адилбишийн Нэргүй

Адилбишийн Нэргүй (1956 онд Дундговь аймгийн Өлзийт сумын нутаг Буянт-Овоо хэмээх газар төрсөн) -Монгол Улсын Ардын жүжигчин, уртын дуучин, СУИС-ийн Хөгжмийн урлагийн сургуулийн багш Хүндэт профессор.
Тэрээр малчин Адилбишийн 8 дахь охин болон 1956 онд мэндэлсэн. Тэрээр 1973 онд найман жилийн дунд сургуулиа төгсөн илгээлтээр малчин болсон ондоо “Бүх ард түмний урлагийн үзлэг”-т оролцон Говийн бүсээс улсад шалгарч уртын дуугаараа Алтан медаль хүртэж байжээ. 1974 онд уртын дууны 6 сарын курст суралцан төгсөөд 1975 оны 3-р сард Улсын Ардын Дуу Бүжгийн Чуулга (Үндэсний Дуу Бүжгийн Эрдмийн Чуулга)-д дуучнаар орсноор Их урлагт анх хөл тавьжээ.
Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар, Ардын жүжигчин, Төрийн шагналт уртын дуучин Намжилын Норовбанзад багшаараа уртын дуу дуулах арга барилыг заалгаж, 20 гаруй жил хамтран дуулжээ.
Түүний Монгол уртын дууг дэлхий дахинд таниулсан гавьяаг үнэлж, 1993 онд Монгол улсын Гавьяат жүжигчин, 2006 онд Ардын жүжигчин цолоор шагнажээ.
“Дуун цацал”, “Үлэмжийн чанар” зэрэг ҮДБЭЧ одоогоор Үндэсний урлагийн их театрын ээлжит шинэ уран бүтээлүүдэд оролцсоор ирсэн. Герман, Орос, Болгар, Унгар, Чех, Польш, Итали, Франц, Америк, Югослав, Швейцар, Япон, Солонгос, Хятад, Тайвань,Хонконг, Вьетнам, Камбож, Лаос зэрэг 20-оод орноор аялан тоглож Монгол ардын урлагаа сурталчилсан байна.
МУАЖ, Хөдөлмөрийн баатар, Төрийн хошой шагналт Н. Жанцанноровын хөгжим, Н. Баянмөнхийн шүлэг "Өлзийт нутаг"
Монгол туургатан театр

“Монгол туургатан” театр -Төв аймгийн Зуунмод суманд байрлах Ардын жүжигчин, хөгжмийн зохиолч Билэгийн Дамдинсүрэнгийн нэрэмжит театр.
Төв аймагт анхны клуб 1942 онд 12 хүний бүрэлдэхүүнтэй байгуулагдаад 1952 онд 350 хүний суудалтай Соёлын ордон, 1982 онд Хөгжимт драмын театр болон өргөжин хөгжсөн түүхтэй.
1990 оноос “Дүнжингарав” театр, Театр, киноны хүрээлэн хэмээн нэрлэгдэж байгаад 2007 онд БСШУЯ-ны зөвшөөрөл, Төв аймгийн Засаг даргын захирамжаар “Монгол туургатан” театр нэртэй 65 хүний орон тоотойгоор баталжээ.
2018 онд тус театр нь 800 хүний суудалтай, 7000 ам метр талбайтай, улсын төсвийн 9.5 тэрбум төгрөгийн хөрөнгө бүхий шинэ барилгатай болсон.
2022 оны байдлаар Театрын уран бүтээлчдийн 89.3 хувь нь дээд боловсролтой мэргэжлийн хүмүүсээр хангагдан Монгол улсын Гавъяат цолтон 4, Соёлын тэргүүний ажилтан 17 хүн ажиллаж байна. Гадаад харилцаагаа өргөжүүлэн БНСУ, БНХАУ, Вьетнам улс, ОХУ-ын Буриад улс-д аялан тоглолт хийж байсан. 2011 онд “Гэгээн туза-2010” наадмаас 11 муза авч хөдөө орон нутгийн театраас анх удаа гран при шагналыг хүртсэн. Цаашид театрынхаа үйл ажиллагааг улам өргөжүүлэн орчин үеийн театрын чиг хандлагатай нийцүүлэн урлагийн олон төрөл хэлбэрээр шинэ бүтээл туурвих зорилго тавьж ажиллаж байна.
Төв аймаг, тус театрын тайзнаас Монгол Улсын хөдөлмөрийн баатар, Ардын жүжигчин Г.Гомбосүрэн, Л.Цогзолмаа, Төрийн хошой шагналт, Ардын жүжигчин, “Зууны манлай” хөгжмийн зохиолч Л.Мөрдорж, Төрийн шагналт, Ардын жүжигчин, “Зууны манлай” дуурийн дуучин Х.Уртнасан, Ардын жүжигчин З.Цэндээхүү, Д.Цэрэндулам, Ж.Данзан, О.Ганбаатар, Г.Мягмарнаран, А.Долгор, Монгол Улсын гавьяат жүжигчин, “Зууны манлай” эстрадын дуучин Б.Сарантуяа, Монгол Улсын гавьяат жүжигчин, М.И.Глинкийн нэрэмжит дуурийн дуулаачдын олон улсын уралдааны тэргүүн байр, П.И.Чайковскийн нэрэмжит олон улсын дуурийн дуулаачдын тэргүүн байр, Гран при шагнал, BBC Cardiff Singer of the World уралдааны тэргүүн шагнал хүртсэн, дэлхийн дуурийн шилдэг дуучин, Чингис хаан одонт Г.Ариунбаатар нарын зэрэг олон арван алдартан төрөн гарчээ.
Алтангэрэлийн Бүтэд

Алтангэрэлийн Бүтэд (1944 онд Төв аймгийн Баяндэлгэр суманд төрсөн)- Монгол улсын Гавьяат жүжигчин.
МУГЖ А.Бүтэд нь 1969 оноос 1993 он хүртэл ДБЭТеатрт 23 жил гоцлол дуучнаар тууштай ажиллахдаа дэлхийн болон үндэсний сонгодог 30 шахам дуурийн гол ба туслах дүрүүдийг амжилттай бүтээсэн авьяаслаг, туршлагатай, ард түмний хүндэтгэлийг зүй ёсоор хүлээсэн уран бүтээлч юм.
Тэрбээр ДБЭТ-т ажиллаж байх хугацаандаа бүх аймгуудын ихэнх сумдаар сонгодог урлагийг сурталчлах тоглолтуудыг олон арван удаа хийж байсны зэрэгцээ Дархан хот, Дорнод, Увс, Ховд, Төв зэрэг аймгуудын театруудад тавигдсан “Учиртай гурван толгой” дуурийн Нансалмаа, Хоролмаа нарын дүрийг олонтаа бүтээж орон нутгийн иргэдийн хүртээл болгож байсан билээ.
А. Бүтэд нь 1993 оноос Хөгжим бүжгийн коллеж (ХБК), 1999 оноос Соёл Урлагийн Их Сургуулийн (СУИС) дуулаачийн ангид дуулах ур зүйн багшаар ажиллаж байгаа магистр зэрэгтэй туршлагатай багш, сурган хүмүүжүүлэгч билээ.
ХБК-д ажиллах хугацаандаа нийт 7 удаагийн төгсөлтөөр 35 оюутныг дуучны мэргэжлээр (диплом болон бакалавр) төгсгөж, одоо бэлтгэл ангиас эхлээд төгсөх күрсийн 14 оюутанд багшлаж байна. Түүнчлэн, СУИС-д 6 төгсөлт удирдан багшлаж, 16 оюутныг бакалавр зэрэгтэй төгсгөсөн юм.
Боловсролын тэргүүний ажилтан А. Бүтэдийн сурган хүмүүжүүлсэн шавь нар нь Монголын нэртэй театр, чуулга, урлагийн байгууллага, нэрт хамтлагуудад ажиллаж, зарим нь мэргэжлээ дээшлүүлэн үргэлжлүүлэн суралцаж байна. Тухайлбал, А. Жавхлан Москвагийн Урлагийн дээд сургуулийг төгссөн бол “Номин Талст” хамтлагийн дуучин Т. Батсүх, “Революшн” хамтлагийн гоцлол дуучин П. Өнөржаргал, ДБЭТ-ын гоцлол дуучин Ш. Наранчимэг, дуучин Алтантуяа, Ундармаа, Ариунтуяа, Улсын филармонийн гоцлол дуучин С. Баттулга, нэрт дуучин Р. Дэлгэрмаа, ЦДБЭЧ-ын гоцлол дуучин О. Хүрэлбаатар зэрэг А. Бүтэдийн гарын шавь нар нь үндэсний болон дэлхийн сонгодог урлаг, эстрадын урлагт хүчээ сорин амжилттай ажиллаж, олны хайр хүндэтгэлийг хүлээсэн дуучид болоод байгаа бөгөөд энэ дундаас Монгол улсын Соёлын тэргүүний ажилтан тав төрөөд байна.
Шавь нар дундаас П. Өнөржаргал анх 1998 онд зохиогдсон “Итали дууг хэн сайн дуулах вэ?” уралдаанд түрүүлж шагналын салхийг хагалсан бол, МУСТА Ш. Наранчимэг “Учиртай гурван толгой” дуурийн шилдэг дүрийн уралдаанд 2003 онд тусгай шагнал, 2008 онд тэргүүн байрын шагнал хүртэж, 2005 болон 2007 онд БНАСАУ-д зохиогдсон “Хаврын баяр” фестивалийн “Алтан цом”-ыг тус тус хүртжээ. Тэгвэл МУСТА С. Баттулга Буриад улсын Линховой-ын нэрэмжит Олон улсын уралдааны 2-р байрны шагнал хүртэж, МУСТА О. Хүрэлбаатар 2004 онд “ХХ зууны шилдэг 25 дуу” уралдаанд тэргүүлсэн бол 2005 онд уг тэмцээнд МУСТА Р. Дэлгэрмаа мөн түрүүлсэн байна.
The League (Mongolia)

The League (Mongolian: Үндэсний Дээд Лиг), also known as Mongolian Basketball League, is the top men's professional basketball league in Mongolia. The league is organized by the Mongolian Basketball Association (MBA) and consists of 10 teams.
Previously, the league was known as the Mongolian National Basketball Association (MNBA) and Mongolian Basketball League (MBL). The league had 10 teams from its founding until 2023 season when it was expanded to 13 teams. It returned to 10 teams in 2024.
The champions and runners-up of the league quality for the Basketball Champions League Asia qualifying rounds.
Mongolia men's national 3x3 team

The Mongolia men's national 3x3 team is a national basketball team of Mongolia, administered by the Mongolian Basketball Association. It represents the country in international 3x3 (3 against 3) basketball competitions.
Even though Mongolia is one of FIBA Asia's youngest members, its national 3x3 basketball team already had some noteworthy international accomplishments.
The Mongolian team made their debut in the FIBA 3x3 World Cup in 2018. They qualified for the 2018 edition of the tournament through their association's FIBA 3x3 Federation World Ranking.
List of Super Wings episodes

Super Wings (Korean: 출동! 슈퍼윙스, Chinese: 超级飞侠) is an animated television series co-produced by Funny-flux Entertainment in South Korea, Qianqi Animation in China and Little Airplane Productions in the United States, with the production support from the Educational Broadcasting System and CJ E&M in South Korea.
Episode numbers in original South Korean version are different than those in the international versions (e.g. The Right Kite is the first episode of the international version, while Shadow Play is the first episode in South Korea).
Note : This is the last German dubbed-season
Mongolian Premier League

The Mongolian Premier League (Монголын Үндэсний Дээд Лиг) is the top-tier professional football league of Mongolia. It is contested by ten clubs and operates on a system of promotion and relegation with the 1st League. The league is controlled by the Mongolian Football Federation.
The inaugural season started in 1955. Seasons start in late April and last until late October or early November because of the low temperatures in the winter, with each championship corresponding to a calendar year. Teams play 18 matches each (playing each team in the league twice, home and away), totalling 90 matches in the season.
The National League is a standalone football competition, that operates as the highest level of football in Mongolia. It consists of ten teams, eight of which are based in the capital city, Ulaanbaatar, with the remainder coming from other districts. Competing teams in the league play each other twice on a home and away basis. 6 of the Ulaanbaatar-located teams play at the MFF Football Centre, and the others are: Mongolian largest stadium, National Sports Stadium, G-Mobile Arena, Erchim Stadium & Erdenet Stadium.
Three points are gained for a win and one for a draw with no points for a loss. The team with the highest number of points is declared the champion. If two teams finish on equal points then head-to-head is used to determine the winner, with goals scored being the next criterion considered if goal difference cannot separate the teams.
There is no promotion, because it is the top-tier league in Mongolia but there is relegation. The last-placed 2 teams are automatically relegated to Mongolia 1st League, without a play-off match.
Football matches were introduced in 1946 in Mongolia. Then the first official championship was held in 1955, named "Mongolian National Championship". Later in 1996, the league name changed to "Mongolian National Premier League".
Information from the 1950s to the 2000 such as results and teams are not known, only the winners (some runner-ups and third placed teams) are known. There are many teams in Mongolian football leagues history, including Soyol, Khudulmur and Tengeriin Bugnuud.
Source:
Mongolia at the 2025 Asian Winter Games

Mongolia competed at the 2025 Asian Winter Games in Harbin, China, from February 7 to 14. The Mongolian team consisted of 35 athletes competing in seven sports, including curling for the first time. Cross-country skier Achbadrakh Batmunkh and short-track speed skater Gereltuya Battulga were the country's opening ceremony flagbearers.
The following table lists the Mongolian delegation per sport and gender.
Mongolia entered eight alpine skiers (four per gender).
Mongolia entered eight biathletes.
Men
Women
Mongolia entered ten cross-country skiers (five per gender).
Mongolia entered two curlers (one per gender).
Mongolia entered a mixed doubles pair.
Mongolia entered two female figure skaters.
Mongolia entered four short-track speed skaters (three men and one woman). Gereltuya Battulga advanced to the semifinals of a short-track speed skating event, the first ever by a Mongolian athlete.
Mongolia entered one male speed skater.
Land Art Mongolia

Land Art Mongolia (LAM 360°) is a biennial art festival in Mongolia.
Land Art Mongolia was launched in 2006 in tandem with a Land Art Symposium in Bor-Öndör. Artists from 16 countries participated.
The Land Art Mongolia event was presented during the opening of the 56th Venice Biennale.
The 2021 edition was split into two events: urban public art and land art.
Some participating artists included Yoko Ono, Marc Schmitz, Jacek Tylicki, Herman de Vries, Ai_Weiwei, among others.
MNG 360° (MNG 360° БАЙГАЛИЙН УРЛАГ МОНГОЛ) is an Ulaanbaatar based independent arts organization dedicated to raising awareness of issues such as sustainability, nomadic culture, ecological decentralization and democracy through contemporary art. Their main project is this biennial, which takes places throughout the Mongolian steppe and offers residency and an exhibit space to artists working in these fields. Marc Schmitz is the founder of the Land Art Mongolia Biennial and has served as artistic director since 2010. Marc Schmitz has been married to artist Dolgor Ser-Od since 2008.
NTV (Mongolian TV channel)

National Television (Mongolian: NTV Телевиз), or NTV, is a television broadcaster and TV station in Mongolia. It is a subsidiary of Media Group LLC, a media conglomerate based in Mongolia.
NTV was founded in 2006 and is currently employing about 100 people. Coverage was limited to Ulaanbaatar from 2009 to 2009, after which it became a national channel; in 2013 it started broadcasting in high definition. The station provides a diverse range of programming, covering topics that include historical, arts, culture, educational, entertainment, political, social, and economic news.
In addition to offering news coverage, NTV produces interviews, debates, talk shows, sports coverage, and original programming that delve into various aspects of culture, art, and history.
NTV is the third and fourth most popular TV channel in Mongolia in late 2022. It is also affiliated with Neo-Century Radio 107.00FM.
The list of sports competitions NTV previously broadcast:
The list of international TV Shows that NTV made:
Paliparang Pandaigdig ng Mactan–Cebu

Ang Paliparang Pandaigdig ng Mactan–Cebu (Cebuano: Tugpahanang Pangkalibutanon sa Mactan–Sugbo; Ingles: Mactan-Cebu International Airport) IATA: CEB, ICAO: RPVM tinaguriang Visayan Airport, ay isang paliparan sa rehiyong Visayas ng Pilipinas. Nasa lungsod ng Lapu-Lapu sa pulo ng Mactan sa Kalakhang Cebu ang paliparan at itong paliparan ay ang ikalawang pinakaaktibong paliparan sa Pilipinas, pagkatapos ng Paliparang Pandaigdig ng Ninoy Aquino sa Maynila.
May malaking rampa ang paliparan, isang nag-iisang patakbuhan (runway) na may kahabaan ng 3,300 metro, at isang daang pang-taxi. Ang gusaling terminal ng paliparan kung saan magkasabay ang bahaging pambansa at pandaigdig ay sinusuporta ng apat na tulay-himpapawid.
Ang kalakihan ng lupaing pampaliparan ay 10.56 kilometro kuwadrado. 2,789,699 na pasahero ay gumamit ng paliparan noong 2005.
Ang mga sumusunod na kompanyang himpapawid ay naglilingkod sa Paliparang Pandaigdig ng Mactan–Cebu (mula sa Agosto 2008):