davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
Consejo Superior de Deportes

El Consejo Superior de Deportes (CSD) es un organismo público español, adscrito al Ministerio de Educación, Formación Profesional y Deportes, que ejerce las competencias de la Administración General del Estado en el ámbito del deporte,​ siendo estas las que le otorga la Ley del Deporte de 2022,​ su Estatuto y el resto del ordenamiento jurídico.​
Para el control de las trampas en el deporte y asegurar la buena salud de los deportistas tiene adscrita la Comisión Española para la Lucha Antidopaje en el Deporte (CELAD), comúnmente conocida como Agencia Estatal Antidopaje.
El CSD se crea mediante Real Decreto 2258/1977, de 27 de agosto y es heredero directo de la Delegación Nacional de Deportes, creada en 1941, dependiente de la Secretaría General del Movimiento.
Sus competencias esenciales se definieron en la Ley 13/1980, de 31 de marzo, General de la Cultura Física y del Deporte, y más tarde en la norma que la sustituyó: La Ley 10/1990, de 15 de octubre, del Deporte.
Según la Ley del Deporte, las competencias del CSD son las siguientes:​
El presidente del Consejo Superior de Deportes, también conocido como secretario de Estado para el Deporte, es un alto cargo de la Administración General del Estado nombrado nombrado y separado por el Consejo de Ministros, a propuesta del ministro del departamento ministerial al que esté adscrito, y al que le corresponde ejercer la representación y superior dirección del Organismo, preside la Comisión Directiva y ejerce todas las funciones relativas a los asuntos económico-presupuestarios, contratación, recursos humanos, etc.​
El presidente es sustituido en los casos de vacante, ausencia y enfermedad por el director general de Deportes.
Es el órgano rector del Consejo Superior de Deportes. Es presidido por el presidente del CSD y la vicepresidencia es ejercida por el director general de Deportes. Asimismo, está integrado por representantes de la Administración General del Estado, las comunidades autónomas, las entidades locales, las Federaciones deportivas españolas, del Comité Olímpico Español, del Comité Paralímpico Español, de las ligas profesionales y de las asociaciones de deportistas profesionales.
Zlatko Dedič

Zlatko Dedič (Bihać, RFS Yugoslavia, 5 de octubre de 1984) es un exfutbolista esloveno que jugaba de delantero.
Debutó en la selección de fútbol de Eslovenia el 28 de marzo de 2008 en un partido de clasificación para el Mundial ante la República Checa. Marcó su primer gol el 6 de septiembre ante Polonia en otro encuentro de clasificación. El 18 de noviembre de 2009 fue vital haciendo el gol que le dio a su selección el pasaje para la Copa Mundial de Fútbol de 2010 en el repechaje ante Rusia.
El 1 de junio de 2010 fue confirmado por el técnico Matjaž Kek para asistir a la Copa Mundial de Fútbol de 2010.
Búho (persona)

Búho es un término utilizado para describir a una persona que tiende a quedarse levantada hasta muy tarde. Otros nombres son los de noctámbula y trasnochadora.
El término se deriva por los hábitos nocturnos del búho. Normalmente, las personas que son noctámbulas permanecen levantadas pasada la media noche, y en los casos extremos pueden quedarse levantados hasta justo antes o después del amanecer. Los noctámbulos tienden a sentirse más enérgicos justo antes de irse a dormir, por la noche.
Algunos noctámbulos tienen una preferencia o hábito de quedarse levantados hasta tarde o quedarse trabajando en el turno de noche. Los noctámbulos que trabajan en el turno de día tienen, a menudo, un problema con el comienzo de la hora del trabajo. Algunos tienen grandes dificultades para adoptar ritmos de sueño y vigilia normales, llegando en ocasiones al Síndrome de la fase del sueño retrasada.
Lo opuesto a un nocturno es un madrugador, una alondra, alguien que tiende a ir a dormir a una hora del día que es considerada demasiado pronto; y también se levanta muy temprano.
En varios países, los madrugadores son llamados "A-people" y los noctámbulos "B-people".​​ Los investigadores, tradicionalmente, usan los términos "matutinos" y "vespertinos".​
Discusiones y estudios sobre la prevalencia de los cronotipos matutinos, vespertinos, y los indiferentes o intermedios, usan diferentes criterios y devuelven diferentes resultados. Algunos preguntan a qué hora se va la gente a dormir y se levanta, mientras que otros preguntan a qué hora preferirían ir a dormir. Una encuesta en más de 400 adultos mostraba que aproximadamente el 15% eran matutinos, 25% vespertinos, y 60% intermedios.​
Spain national beach soccer team

The Spain national beach soccer team represents Spain in international beach soccer competitions and is controlled by the RFEF, the governing body for football in Spain.
The following is a list of match results in the last 12 months, as well as any future matches that have been scheduled.
Win Draw Lose Fixture
The following players and staff members were called up for the 2021 FIFA Beach Soccer World Cup.
Note: Flags indicate national team as defined under FIFA eligibility rules; some limited exceptions apply. Players may hold more than one non-FIFA nationality.
List of Real Madrid CF players

Real Madrid Club de Fútbol is a professional association football club based in Madrid, Spain, that plays in La Liga. The club was formed in 1902 as Madrid Football Club and played its first competitive match on 13 May 1902 when it entered the final of the Campeonato de Copa de S.M. Alfonso XIII. Real Madrid was one of the founding members of La Liga in 1929, and is one of three clubs, along with FC Barcelona and Athletic Bilbao, to have never been relegated from the league. Since then, the club's first team has competed in numerous nationally and internationally organized competitions. Real is the most successful club in Spanish football, having won 71 domestic titles; a record 36 La Liga titles, 20 Spanish Cups, 13 Spanish Super Cups, 1 Copa Eva Duarte, and 1 League Cup. Real is the most successful club in European and international football, having won 35 official UEFA and FIFA trophies in total.
Raúl holds the record for most overall appearances, having played 741 from 1994 to 2010, ahead of Iker Casillas, who made 725 appearances from 1999 to 2015. Manuel Sanchís, Jr is third with 710 appearances from 1983 to 2001 for the club. Cristiano Ronaldo is the all-time top scorer with 450 goals in 438 appearances from 2009 to 2018. He holds the record for the most goals in a season for Real Madrid, Ronaldo scored 61 in all competitions during the 2014–15 season and also holds the record for second most league goals scored in a season in La Liga, with 48 goals in 2014–15 La Liga. Karim Benzema is the second-highest scorer with 354 goals, having overtaken Raúl, who is third with 323 goals, in August 2022.
Real Madrid has employed numerous famous players, with four FIFA World Player of the Year, twelve Ballon d'Or/FIFA Ballon d'Or, four European Golden Shoe and three FIFA Club World Cup Golden Ball winners among the previous and current club players.
As of 5 April 2025, a total of 786 players have played at least one official match for Real Madrid throughout history. Raúl is the player with the most appearances, with 741 matches, while more than 100 players have played only one match. In terms of minutes played, Iker Casillas has the most with 64,920 minutes, while the player with the fewest minutes is Pedro Mosquera, who played just one minute. Alongside Spain, players from 44 different nationalities have played for Real Madrid. Argentinians are the most represented with 32 players throughout history, followed by Brazilians with 28 players, and then the French with 22 players.
Information correct as of the match played on 5 April 2025. Bold denotes an active player for the club.
The following players have been official Real Madrid captains. Vice captains are also listed.
Johnny Cardoso

João Lucas de Souza Cardoso (born September 20, 2001), better known as Johnny Cardoso or just Johnny, is an American professional soccer player who plays as a midfielder for La Liga club Real Betis and the United States national team.
Cardoso was born in Denville Township, New Jersey, United States, to Brazilian parents and moved to Brazil when he was three months old. He had stints at Avaí and Criciúma before moving to the youth academy of Internacional.
Cardoso made his professional debut with Internacional in a 3–1 Campeonato Brasileiro Série A win over Atlético Mineiro on September 15, 2019.
On December 27, 2023, Cardoso moved to La Liga club Real Betis on a reported five-year contract worth $6.3 million. On January 21, 2024, Cardoso made his debut for Betis, starting and playing 73 minutes in a league match against FC Barcelona which finished in a 2–4 loss. As part of Giovani Lo Celso's transfer from Tottenham Hotspur to Betis in 2024, Tottenham acquired a non-mandatory €25 million purchase option for Cardoso in summer 2025. On February 4, 2025, Cardoso extended his contract with Betis until 2030.
Eligible to represent both Brazil and the United States, Cardoso received his first call-up to the United States under-23 training camp in October 2019. He received his first call up to the senior United States squad for matches against Wales and Panama in November 2020.
Cardoso was subsequently called up again to the United States under-23 team for the 2020 CONCACAF Men's Olympic Qualifying Championship, in which the United States failed to qualify for the Olympics.
Cardoso holds an Italian passport, which allows him to be registered as an EU player for European leagues.
United States
Individual
List of El Clásico matches

This is a list of all matches contested between the Spanish football clubs Barcelona and Real Madrid, a fixture known as El Clásico.
The club name in bold indicates a win for that team. The score is given at full-time and half-time (in brackets), and in the goals columns, the goalscorer and time when goal was scored is noted.
Barcelona and Real Madrid have faced each other in every La Liga season since its inception in 1929, as inaugural members and two of the only three teams (the other being Athletic Bilbao) to have never been relegated from the Primera División.
The Copa del Rey is the oldest competition in the history of Spanish football.
The Copa de la Liga was a tournament created in 1982, but low support from the participating clubs saw it disbanded four years later.
The Supercopa de España is a super cup competition. Between 1983 and 2017, it was a two-legged match between the previous season's La Liga and Copa del Rey winners. The current format was introduced in the 2019–20 edition, and now features four teams (the previous season's top two teams in La Liga, and the winners and runners-up of the Copa del Rey).
The Copa de la Coronación is an official tournament recognized by the Spanish Football Federation, but is not recognized as part of the Copa del Rey tournament.
In Europe's most prestigious continental tournament, Barcelona and Real Madrid have faced each other on several occasions. The Champions League was known as the European Cup prior to 1992.
Real Madrid and Barcelona have played 43 friendly matches. Before the start of La Liga championship in 1929, the two clubs played exhibition matches and friendlies on a more frequent basis than after the national league commenced. After 1929, such games have been tributes or part of pre-season tournaments of a friendly nature. The last friendly match took place on 3 August 2024.
Barcelona Atlètic was founded as the Barcelona's reserve team in 1970 with the merger of Condal (Barcelona's previous reserve team) and Atlètic Catalunya. Castilla was founded as Real Madrid's reserve team in 1972, after the folding of A.D. Plus Ultra (Real Madrid's previous reserve team). Both teams would meet for the first time during the third round of the 1974–75 Copa del Generalísimo and then again during the 1982–83 Segunda División season.
The reserve teams normally meet only when both are competing in the second tier, as they are placed in different regional groups at lower levels, and they are not permitted to enter the Copa del Rey.
Until 1990, reserve teams could participate in the Copa del Rey, so there was a possibility that one of the two Clásico teams would face the other team's reserves in the competition, which happened on two occasions, once with Real Madrid against Barcelona Atlètic, and once with Barcelona against Real Madrid Castilla, with the senior teams winning both times.
Phil Ball (writer)

Phil Ball (born 1957 (1957)) is a British sports journalist, football commentator, and author based in Spain. He is the author of many books on Spanish football, including Morbo: The Story of Spanish Football (2001), and the first English-language history of Real Madrid, White Storm (2002). From 2001 to 2014, he wrote a regular column on Spanish football culture for ESPN.
He has lived in Donostia-San Sebastián, Spain, for over twenty years.
Phil Ball was born in Canada to English parents. He grew up in Cleethorpes on the northeast coast of England, having moved there in 1957. As a youngster he supported Grimsby Town F.C., saying, "I was brought up on lower league football".
He attended Clee Humberstone Foundation Grammar School (later Matthew Humberstone School).
Ball began with an English teaching post in a state comprehensive school in Hull. He later taught in Peru and Oman, eventually moving to San Sebastián.
Ball is a lifelong football enthusiast. His first published book was Morbo: the story of Spanish football (2001). The book linked the traditional antagonisms in Spanish football (the "Morbo" of the title) to Spain's regional, linguistic and political divisions. Morbo was listed for the William Hill award and won the GQ Sports Book of the Year award. A Spanish translation was published in 2010 and an updated edition came out in 2011. It was voted into the top 50 best football books by the British-based magazine 442 in 2017.
Ball is prominent in language education, authoring scholastic material for the Basque and Spanish curricula. He specialises in CLIL (Content and Language Integrated Learning) and has contributed articles and publications to the field. His latest book is Putting CLIL into Practice (2015, Oxford University Press), co-authored with Keith Kelly and John Clegg. It offers a theory of practice for teachers based on what Ball calls 'the three dimensions of content'. His series of textbooks for 12 year-old learners in Spain, Subject Projects was nominated for the Innovation Awards in Education at the ELTONS in London, in 2016.
White Storm: 100 years of Real Madrid (2002) - first English-language history of the Spanish football club, written to celebrate its centenary. It used a similar socio-political approach to that taken in Morbo.
An Englishman Abroad : Beckham's Spanish adventure (2004) chronicled the first year of English footballer David Beckham's spell at Real Madrid.
The Hapless Teacher's Handbook (2006) marked a departure from sports writing. It was a humorous autobiographical account of his years as a schoolteacher.
His football articles appeared in sports publications, including When Saturday Comes, ESPN, The New York Times and Financial Times. He has worked as an announcer for Sky Sports' La Liga broadcast and written a regular weekly column on Spanish football for ESPN since 2002. He writes for Football España and Liga Fever.
His son was a footballer who played for Antiguoko, a boys' club in San Sebastián which produced Xabi Alonso, Mikel Arteta, Andoni Iraola and Aritz Aduriz in previous years.
చిలగడదుంప

చిలగడదుంప (Sweet Potato) ఒక విధమైన దుంప. దీని శాస్త్రీయ నామము ఐపోమియా బటాటాస్ (Ipomea batatas). దీనినే కొన్ని ప్రదేశములలో గెనసుగడ్డలు, మొహర్రంగడ్డ, ఆయిగడ్డ, రత్నపురిగడ్డ, కంద గడ్డ అని కూడా అంటారు. ఇవి రకరకాల రంగులలో లభిస్తున్నాయి
చిలగడ దుంపలను చాలామంది పెద్దగా పట్టించుకోరు గానీ వీటిల్లో పోషకాలు దండిగా ఉంటాయి. ఉడికించుకునో, ఆవిరిపై ఉడికించో, కాల్చుకునో, కూరగా వండుకునో.. రకరకాలుగా వీటిని తినొచ్చు. సలాడ్లకూ ఇవి మరింత రుచిని తెచ్చిపెడతాయి. కాబట్టి వీటిని వారానికి కనీసం రెండు సార్లయినా తినటం మేలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. ---
బంగాళాదుంప కన్నా చిలగడదుంపల్లో పీచు మోతాదు చాలా ఎక్కువ. దీంతో నెమ్మదిగా జీర్ణమవుతూ ఎక్కువసేపు కేలరీలు విడులయ్యేలా చేస్తాయి.
చిలగడదుంపల్లో విటమిన్‌ బీ6 దండిగా ఉంటుంది. రక్తనాళాలు బలంగా ఉండేందుకు తోడ్పడే హోమోసిస్టీన్‌ను విటమిన్‌ బీ6 విడగొడుతుంది. అందువల్ల వీటితో గుండె, రక్తనాళాల సమస్యలు దూరంగా ఉంటాయి.
ఒంట్లో ఎక్కువగా ఉన్న ఉప్పును తొలగించి, నీటి మోతాదును నియంత్రిస్తూ అధిక రక్తపోటును తగ్గించటంలో పొటాషియం కీలకపాత్ర పోషిస్తుంది. చిలగడదుంపల్లో పొటాషియం మోతాదూ అధికంగానే ఉంటుంది.
చిలగడదుంపల్లో విటమిన్‌ ఏ లేదా బీటా కెరటిన్‌ ఎక్కువ. ఇది ఎండకు చర్మం దెబ్బతినకుండా కాపాడుతుంది. చూపు తగ్గిపోకుండా చూస్తుంది.
పిండి పదార్థాల జీవక్రియల్లో చాలా కీలమైన మాంగనీసు కూడా వీటిల్లో అధికం. అందువల్ల ఇవి రక్తంలో గ్లూకోజు మోతాదులు సాధారణ స్థాయిలో ఉండేలా తోడ్పడతాయి.
వీటిల్లోని విటమిన్‌ సి రోగనిరోధకశక్తిని పెంచితే.. విటమిన్‌ ఈ మన చర్మం ఆరోగ్యంగా, నిగనిగలాడేందుకు తోడ్పడుతుంది.
లగడదుంపల్లో దండిగా ఉండే సహజ చక్కెరలు రక్తంలో నెమ్మదిగా కలుస్తాయి. అందువల్ల రక్తంలో ఒకేసారి చక్కెర మోతాదు పెరగకుండా చూస్తాయి. ఇలా బరువు పెరగకుండా, నిస్సత్తువ రాకుండా కాపాడతాయి. నలుపు మరకలు లేని, గట్టి దుంపలు మంచి రుచిగా ఉంటాయి
కూరగాయలు

భుజించేందుకు అనువైన మొక్కను గాని, మొక్కలోని భాగాలనుగాని కూరగాయలు అని అంటారు. ఒక్కొక్కప్పుడు పచ్చికాయలను (అనగా పక్వము కాని పండు), గింజలను కూరగాయలుగా వాడతారు. వృక్షశాస్త్రం రీత్యా మొక్కలలోని వివిధ భాగల నిర్మాణంలో భేదముంది. దీనివల్ల ప్రజలు ఒక్కో భాగాన్ని ఒక్కో రకంగా వాడతారు. కొన్ని పచ్చిగా తింటారు, కొన్ని వేయించి, కొన్ని ఉడకబెట్టి తింటారు.
చిలగడదుంప, బంగాళాదుంప (ఆలుగడ్డలు), కంద, చేమ, పెండలం, క్యారట్, ముల్లంగి, అల్లం, మామిడి అల్లం, బీట్రూటు, అడవి దుంప, కర్ర పెండలము
ఉల్లిపాయలు (లేదా) ఎర్రగడ్డలు, వెల్లుల్లిపాయలు (లేదా) తెల్ల గడ్డలు
తోటకూర, బచ్చలికూర, పాలకూర, చుక్కకూర, పొన్నగంటికూర, కాబేజీ, అవిశాకు, మెంతికూర, పుదీనా, కొత్తిమీర, గోంగూర, కరివేపాకు, చింతాకు చిగురు, మునగాకు, ఉల్లి ఆకు, ఆవాల ఆకు, సరస్వతి ఆకు, తమలపాకు
మునగ పువ్వు, అవిశపువ్వు, కాలీఫ్లవరు, బ్రోకలీ, గుమ్మడిపువ్వు, అరటిపువ్వు, కుంకు
మునగ కాయలు లేదా ములగ కాడలు
బియ్యం, కందులు, బఠానీలు, శనగలు, పెసలు, మినుములు/ఉద్దులు, సోయా చిక్కుడు, రాగులు, బార్లీ, కాఫీ, వేరుశనగ కాయలు, అలచందలు, అలసందలు, రాగులు, సజ్జలు, జొన్నలు, మొక్కజొన్న, ఆవాలు, మెంతులు, జీలకర్ర, గోధుమలు, ఉలవలు, బొబ్బర్లు, సన్న సగ్గుబియ్యం, పెద్ద సగ్గుబియ్యం, కొర్రలు, ఆరెకలు, పెసలు, అనుములు, పచ్చి బఠానీలు /
శనగ పిండి, పెసర పిండి, మినప పిండి, మైదా, గోధుమ పిండి, బియ్యపు పిండి, రాగి పిండి, జొన్న పిండి, మొక్కజొన్న పిండి, సజ్జ పిండి, బార్లీ పిండి,
పసుపు, మెంతి పొడి, ఆవ పొడి, షొడా పొడి, పచ్చికారం పొడి, టీ పొడి, కాఫీ పొడి
కుంకుడుకాయపొడి, గోరింటాకుపొడి, షీకాయపొడి, నలుగుపిండి, ఉసిరిపొడి,
వేరుశనగ కాయలు, బఠానీ కాయలు, ఏలకులు
దాల్చినచెక్క, లవంగాలు, జాజికాయ, జాపత్రి
జీలకర్ర, మెంతులు, సోంపు, ధనియాలు
ఉల్లి , వెల్లుల్లి , మిరప, మిరియాలు, యాలకులు, పసుపు, అల్లం
గంధపుచెక్క, దాల్చినచెక్క,
పసుపుకొమ్ము, సొంఠికొమ్ము, వసకొమ్ము, అల్లం
కర్పూరము, పచ్చకర్పూరము, ముద్ద కర్పూరము,
పంచదార, బెల్లం, పటిక బెల్లం, పటికబెల్లం పలుకులు, ఖండసారి చక్కెర
కిస్‌మిస్, ఎండు ఖర్జూరము, ఎండుద్రాక్ష
పుట్టగొడుగులు
ఇలా కూరగాయలను రకరకాలగా విభజించ వచ్చు, మరొక రకమైన విభజన
కంద

కంద (కంద గడ్డ) అనగా భూమిలో పెరిగే ఒక దుంప కూరగాయ. అడవులలో తిరిగే మునులు "కందమూలాలు" తిని బతికేవారని చదువుతూ ఉంటాం. అంటే, వారు ఆహారంగా పనికొచ్చే దుంపలు (tubers), వేళ్లూ (roots) తినేవారని అర్థం.
సంస్కృతంలో కందని "సూరణ" అనిన్నీ "కన్‌ద" అనిన్నీ, "అర్శోఘ్న" అనిన్నీ అంటారు. అర్శ వ్యాధి (మొలలు వ్యాధి లేదా piles) ని పోగొడుతుందని దీనికి "అర్శోఘ్న" అన్న పేరు వచ్చింది. కంద గడ్డ చూడడానికి ఏనుగు పాదంలా ఉంటుందని దీనిని ఇంగ్లీషులో Elephant foot yam అంటారు. దీని శాస్త్రీయనామం "ఎమార్పోఫాలస్ కాంపాన్యులేటస్" (Amorphophallus companulatus). గ్రీకు భాషలో "ఎమోర్ఫస్" అంటే నిరాకారమైన అని అర్థం. కంద దుంపకి ఒక నిర్దిష్టమైన ఆకారం లేకపోవడం వల్ల ఈ మొదటి పేరు వచ్చింది. దీని పువ్వులు గంట ఆకారంలో ఉంటాయి కనుక రెండవ పేరు వచ్చింది.
భారత దేశంలో 14 కంద ఉపజాతులు కనబడుతున్నాయి. వీటన్నిటికి మూలం అనదగ్గది అడవి కంద. దీనిని తెలుగులో "వజ్ర కంద" అనిన్నీ "వన కంద" అనిన్నీ పిలుస్తారు. సంస్కృతంలో "వజ్రమూల" అనిన్నీ, "వనసూరణ" అనిన్నీ అంటారు. దీని శాస్త్రీయనామం "ఎమార్పోఫాలస్ సిల్వాటికస్" (Amorphophallus sylvaticus). కంద జన్మస్థానం భారత దేశమే అని శాస్త్రవేత్తలు నిర్ణయించేరు.
కంద భారత దేశంలోని దరిదాపు అన్ని ప్రాంతాలలోను సాగవుతుంది. కొబ్బరి తోటలలో అంతర పంటగా వేస్తూ ఉంటారు. ఇది నేలలోని సారాన్ని బాగా పీల్చుకుంటుంది కనుక ఒక సారి వేసిన పొలంలో ఐదారు సంవత్సరాలు పోతే కాని మళ్లా వెయ్యరు.
మొజాంజాహి మార్కెట్

మొజాంజాహి మార్కెట్ తెలంగాణ రాష్ట్ర రాజధాని హైదరాబాదులోని నాంపల్లికి సమీపంలో ఉన్న మార్కెట్. వివిధ రకాల వస్తువులతో కూడిన నాలుగు వందల దుకాణాలు ఈ మార్కెట్ లో ఉన్నాయి. హైదరాబాదు పట్టణ అభివృద్ధి సంస్థ (హుడా) చే వారసత్వ కట్టడంగా గుర్తించబడింది.
నిజాం రాజు మీర్ ఉస్మాన్ అలీ ఖాన్ కాలంలో తన రెండవ కుమారుడు మొజాం జా బహదూర్ పేరుమీద 1935, జనవరిలో ఈ మార్కెట్ నిర్మించబడింది. దీనిని తెలంగాణ హైకోర్టు నిర్మాణ శైలీ నమూనాలో బూడిద రంగు గ్రానైట్ రాళ్ళతో నిర్మించారు. దీనిపై 7వేల రూపాయలతో గడియారాన్ని కూడా ఏర్పాటుచేశారు.
ఇందులో జాంబాగ్ పూల మార్కెట్ ఒక భాగంగా ఉండేది. 1980లో ఇక్కడి పళ్ళ మార్కెట్ కొత్తపేట పళ్ళ మార్కెట్ కు మార్చబడింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుర్తింపుపొందిన ఫేమస్ ఐస్ క్రీం షాప్ కూడా ఈ మార్కెట్ లో ఉంది. ఇక్కడికి సమీపంలో కరాచీ బేకరి ఉంది.
తెలంగాణ ప్రభుత్వం 15 కోట్లతో మొజాంజాహి మార్కెట్ కాంప్లెక్స్‌ పునరుద్ధరణ చేసింది. ఆహ్లాదకర వాతావరణంలో సందర్శకులను ఆకర్షించేలా క్లాక్‌టవర్‌ను తీర్చిదిద్దడంతోపాటు, స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం రోజున ఎగురవేసేలా వంద ఫీట్ల భారత జాతీయ జెండాను ఏర్పాటుచేశారు. దీనిని 2020, ఆగస్టు 14న రాష్ట్ర మున్సిపల్‌, ఐటీశాఖ మంత్రి కల్వకుంట్ల తారక రామారావు ప్రారంభించి, మొజాంజాహి మార్కెట్‌ చరిత్ర పుస్తకం ఆవిష్కరణ చేశాడు. ఈ కార్యక్రమంలో రాజ్యసభ సభ్యులు కే కేశవరావు, హైదరాబాద్‌ ఎంపీ అసదుద్దీన్ ఒవైసీ, మంత్రులు మహమూద్‌ అలీ, సబితా ఇంద్రారెడ్డి, తలసాని శ్రీనివాస్ యాదవ్, వి. శ్రీనివాస్‌ గౌడ్‌, గోషామహల్‌ ఎమ్మెల్యే టి. రాజాసింగ్‌, నగర మేయర్‌ బొంతు రామ్మోహన్, డిప్యూటీ మేయర్‌ బాబా ఫసియుద్దీన్, పురపాలక పట్టణాభివృద్ధిశాఖ ప్రిన్సిపల్‌ కార్యదర్శి అర్వింద్‌కుమార్‌, జీహెచ్‌ఎంసీ కమిషనర్‌ లోకేష్‌ కుమార్‌ తదితరులు పాల్గొన్నారు.
పూర్ణా మార్కెట్

పూర్ణా మార్కెట్, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం విశాఖపట్నంలోని ఒక పేరొందిన మార్కెట్. దీనిని సర్దార్ వల్లభబాయి పటేల్ మార్కెట్ అని పిలుస్తారు.
రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం సమయంలో 1935లో ఈ పూర్ణా మార్కెట్ ప్రారంభమైంది. ఆ సమయంలో జపాన్ విమానం ఈ మార్కెట్‌పై దాడి చేసింది.
ఇది 17°42′23″N 83°17′54″E﻿ / ﻿17.706403°N 83.298283°E﻿ / 17.706403; 83.298283 ఆక్షాంశరేఖాంశాల మధ్య ఉంది. సముద్ర మట్టానికి 17 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర రోడ్డు రవాణా సంస్థ ఆధ్వర్యంలో ప్రకాశరావుపేట మీదుగా టౌన్ కొత్తరోడ్, కొత్తవలస, సేవానగర్, గురజాడనగర్, రామకృష్ణ బీచ్ గాజువాక మొదలైన ప్రాంతాలకు బస్సు సౌకర్యం ఉంది. ఇక్కడికి సమీపంలో విశాఖపట్నం రైల్వే స్టేషను, కొత్తపాలెం రైల్వే స్టేషను ఉన్నాయి.
షేర్ మార్కెట్ పేరుతో మోసాలు

స్టాక్ మార్కెట్ లేదా షేర్ మార్కెట్ ప్రతి రోజు టీవీలో వార్తలు వినేవారికి, పత్రికలు చదివే వారికి సాధారణంగా వినిపించే, కనిపించే పేర్లు. స్టాక్ మార్కెట్ అనునది కంపెనీ వాటా (స్టాక్)లు కొనుగోలు, అమ్మకము జరుపుటకై ఏర్పరచిన ఒక సముదాయము. ప్రపంచములో జరుగు వాటా లావాదేవీలు ప్రతియేటా దాదాపుగా 85 ట్రిలియన్ డాలర్లు వుంటాయి. ఈ పేరుతో జరిగే వ్యాపారం ఒకటి అయితే మరోపక్క మోసాలు చేసే కంపెనీలు అనేకం ఉన్నాయి.
సంపాదించిన దానిలో కొంత పొదుపు చేసి పెట్టుబడులు పెట్టాలి కానీ, అప్పు చేసి పెట్టుబడి షేర్ మార్కెట్లలో పెట్టకూడదు. మనం నమ్మిన కంపెనీ సక్రమంగా నిర్వహిస్తున్నా, ప్రపంచంలో ఎక్కడో ఏదో జరిగినా కంపెనీలపై ప్రభావం పడే కాలమిది. దీనిని దృష్టిలో పెట్టుకుని ఒకే కంపెనీని ఎప్పుడూ నమ్ముకోవద్దు. వివిధ కంపెనీల్లో పెట్టుబడి పెట్టడం వల్ల ఊహించని పరిణామాలతో ఒకటి రెండు కంపెనీలు ఇలా దెబ్బతిన్నా, మిగిలిన కంపెనీలు ఆదుకుంటాయి. ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ ఇప్పుడు ఉన్న ఏ కంపెనీ అయినా పూర్తిగా నమ్మటానికి ముందు మంచి చెడు ఆలోచించి నిర్ణయం తీసుకోవాలి.
ఆయా సంస్థలు ఇలాంటి విదేశీ కంపెనీలకు ఒకేసారి వెయ్యిల మంది కస్టమర్ల నుండి కోట్ల మంది కస్టమర్లలోనికి వ్యాపారం ఎలా మారుతుంది.పేరు ప్రఖ్యాతులు ఉన్న వ్యక్తులను, సంస్థలను, ముందుగా ఎన్నుకుంటారు. ఉదాహరణ బాలీవుడ్ నటులను ఎక్కువగా ఎన్నుకుంటారు. వారు గతంలో ఒక కోటి రూపాయలు వారి సంస్థలల్లో పెట్టుబడి పెట్టినట్లు వాడికి ఇప్పుడు 100 కోట్లు వచ్చినట్లు సోషల్ మీడియా ద్వారా వార్తా సంస్థల ద్వారా ప్రకటనలు విడుదల చేస్తారు. సదరు వ్యక్తి ఎక్కడ కూడా ఈ వార్తలను ఖండించకుండా ఉండటం కోసమేపై చెల్లింపులు జరుగుతాయి..దానితో తొందరగా కోటీశ్వరులు కావాలి అనుకుంనే వారు కొందరూ ఇలాంటి సదరు సంస్థలను వెతికి మరీ పెట్టుబడులు పెడతారు.
విదేశాలకు చెందిన కొన్ని షేర్ మార్కెట్ పేరుతో వందల్లో వేలల్లో మందిని నమ్మించడానికి ముందుగా కొద్ది కొద్ది పెట్టుబడులను పెట్టమని ఆహ్వానిస్తాయి. వారికి తిరిగి చెల్లింపులు మదుపరులు వందల్లో వేలల్లో ఉన్న వారికి వారానికి కొంత ఒక నెలకు కొంత చెల్లిస్తారు. పెట్టుబడుల మదుపరులు లక్షల్లో కోట్లలో కి వ్యాపారం చేరుకోగానే సదరు ఆన్లైన్ లింకులు అంతర్జాలం నుండి మాయమైపోతాయి. ఆయా సంస్థల ఫేక్ వెబ్ సైట్లు మూత పడిపోతాయి. ఇలాంటి విదేశీ కంపెనీలకు ఇతర దేశాల్లో ఎలాంటి కార్యాలయాలు ఉండవు. ఒకవేళ ఉన్నా కూడా అద్దెకు తీసుకొని వ్యాపారం నిర్వహిస్తారు. ఆయా కంపెనీలు అంతర్జాలం నుండి తప్పు పోగానే ఈ అద్దెకు తీసుకున్న కార్యాలయాలు శాశ్వతంగా మూతపడి ఉంటాయి. ఇంటి యజమానులు అద్దె కూడా ఇవ్వనందున అందులో ఉన్న సామాగ్రిని జప్తు చేసుకుంటారు. బినామీ పేర్లతో రకరకాల పేర్లతో మార్కెట్లోకి వచ్చిన, వస్తున్న కంపెనీలు... ఇవి ...
క్రిప్టో కరెన్సీ కేవలం అంకెల రూపంలో మాత్రమే ఉండే కొత్త తరహా డిజిటల్ కరెన్సీ.
విదేశీ సంస్థలకు చెందిన ఈ ఒక్క కైన్ విలువ భారతీయ మార్కెట్ విలువ ప్రకారం సుమారు 48 లక్షలు (2021).
విదేశీ సంస్థలకు చెందిన ఈ ఒక్క కైన్ విలువ భారతీయ మార్కెట్ విలువ ప్రకారం సుమారు 24 లక్షలు (2021).
.విదేశీ సంస్థలకు చెందిన ఈ ఒక్క కైన్ విలువ భారతీయ మార్కెట్ విలువ ప్రకారం సుమారు 24 లక్షలు (2021)
విదేశీ సంస్థలకు చెందిన ఈ ఒక్క కైన్ విలువ భారతీయ మార్కెట్ విలువ ప్రకారం సుమారు 80 రూపాయల నుండి 124 రూపాయలు (2021). .
భారతీయ జియో సంస్థకు చెందిన క్రిప్టో కరెన్సీ ఈ జియో కాయిన్.
నిజామాబాదు వ్యవసాయ మార్కెట్

నిజామాబాదు వ్యవసాయ మార్కెట్ తెలంగాణ రాష్ట్రం, నిజామాబాదు జిల్లా, నిజామాబాదులో ఉంది. దాదాపు 67 ఎకరాల్లో విస్తరించివున్న ఈ మార్కెట్ తెలంగాణలోనే రెండవ అతిపెద్ద మార్కెట్.
1933లో నిజాం కాలంలో ఈ మార్కెట్ ప్రారంభించబడింది. తెలంగాణ ప్రభుత్వ మార్కెటింగ్ విభాగం కమిటీ ఈ వ్యవసాయ మార్కెట్‌ను నిర్వహిస్తుంది.
వరి, మొక్కజొన్న, పసుపు, పప్పుధాన్యాలు, సోయా చిక్కుడు, పొద్దుతిరుగుడు, ఆమ్చూర్, ఉల్లిపాయలు, ఇతర పంటలు ఈ మార్కెట్లో లభిస్తాయి. భారతదేశంలోని మార్కెట్లలో ఇది పసుపుకు ప్రసిద్ది చెందింది.
ఇక్కడ ఎలక్ట్రానిక్ బరువు ప్రమాణాలను ఉపయోగించి ధాన్యపు బరువును నిర్ధారించడానికి జరుగుతుంది. అందుకే 2016, ఏప్రిల్ 14న భారత ప్రభుత్వం జాతీయ వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ ప్రాజెక్ట్ (నామ్ ప్రాజెక్ట్) కోసం తెలంగాణలోని 40 మార్కెట్లలో ఒకటిగా మార్కెట్‌ను ఎంపిక చేసింది. ఈ ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన కొత్త ఎలక్ట్రానిక్ ట్రేడింగ్ పద్ధతిని ఈ-నామ్ అని పిలుస్తారు. ఏ ప్రాంతానికి చెందిన వ్యాపారి అయినా మధ్యవర్తులు లేకుండా ఈ మార్కెట్లోని ఉత్పత్తులను కొనుగోలు చేయవచ్చు.
ఈ-నామ్ ప్రాజెక్టుకు ముందు పసుపు రైతులు మంచిధర పొందడానికి మహారాష్ట్రలోని సాంగ్లీ మార్కెట్‌కు వెళ్ళేవారు.
2016లో ఈ మార్కెట్ దేశంలోని ఉత్తమ ఈ-నామ్ మార్కెట్ గా జాతీయ అవార్డు అందుకుంది.
మహాత్మా గాంధీ ఆహారం

మహాత్మ గాంధీ నమ్మిన సిద్ధాంతలలో సహాయ నిరాకరణ, సత్యాగ్రహము సర్వమానవులు ఒకటే కులం , మతం , అహింసా సిద్ధాంతం , స్వదేశీ వస్తువుల తయారీ, గ్రామీణ, కుటీర పరిశ్రమలను ప్రోత్సహించడం , గ్రామాభివృద్దే దేశాభివృద్ధి అని చాటిన మహనీయుడు మహాత్మా గాంధీ. ఇవేగాక ఆహార విషయంలో కూడా ఎంతో విలువైన సలహాలను ప్రజలకు చూపించి ఆచరించిన మహనీయుడు. గాంధీజీ ఆహారం, ఆహారంపై పుస్తకములు రాశాడు . అతని పుస్తకాలు "డైట్ అండ్ డైట్ రిఫార్మ్స్, 'ది మోరల్ బేసిస్ ఆఫ్ వెజిటేరియలిజం', 'కీ టు హెల్త్" లలో ఆరోగ్యం పై నమ్మకం , ఆరోగ్య విషయముల గురించి తెలుపుతాయి .
గాంధీ ఆహారపు అలవాట్లు తరచూ ఆయన రాజకీయాలకు ప్రతిబింబంగా ఉండేవి. మహాత్మా గాంధీ పోషకాహారాన్ని, న్యాయమైన ప్రపంచాన్ని నిర్మించడానికి సంపూర్ణ విధానంగా పునర్నిర్వచించారు. గాంధీజీ తినడానికి ఎంచుకున్నది, అతని నమ్మకాలతో సన్నిహితంగా ముడిపడి ఉంది. అహింస, మత సహనం, గ్రామీణ సుస్థిరత అతని కీలక విలువలు అతని ఆహార ప్రయోగాల సమన్వయంతో అభివృద్ధి చెందాయి. గాంధీ ఆహార పద్ధతులు బానిసత్వ౦, సామ్రాజ్యవాద౦ ఆధార౦గా ఆర్థిక వ్యవస్థలకు తన వ్యతిరేకతను వ్యక్త౦ చేసి౦ది.
నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూషన్ ఆఫ్ న్యూట్రిషన్, ఇండియన్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ మెడికల్ రీసెర్చ్ (ఐసిఎంఆర్)కు చెందిన ఇద్దరు శాస్త్రవేత్తలు పోషకాహారం, నియంత్రిత , సమతుల్య ఆహారాలపై మహాత్ముడి ఆహారం గురించి ఫుడ్ ఫర్ థాట్ లో ( సుబ్బారావు ఎం గవరవరపు, ఆర్ హేమలత రాసినవి) ఇండియన్ జర్నల్ ఆఫ్ మెడికల్ రీసెర్చ్ లో ప్రచురించబడ్డాయి. వాటిలో ఉన్నకీలకాంశాలు "ఆహార౦ శక్తి, మన శరీరాన్ని ఆరోగ్య౦గా ఉ౦చడానికి, పనికి సరిపోయేలా ఉ౦డే౦దుకు అవసరమైన ఔషధ౦ కూడా, అ౦దుకే కనీస పరిమాణ౦లో అవసరమైనవాటిని మాత్రమే తీసుకోవాలి, రుచి కొరకు తినకు౦డా ఉ౦డాలి" అని ఆయన నమ్మాడు. బియ్యం, గోధుమ వంటి తృణధాన్యాల పాలిషింగ్ చేయడం దానికి మహాత్మా గాంధీ వ్యతిరేకం.
మహాత్మా గాంధీ ఇంగ్లాండులో మాంసం తినని తన తల్లికి వాగ్దానం చేశాడు. కానీ స్నేహితుల ఒత్తిడి శాఖాహార ఎంపికల లభ్యతలో ఇబ్బంది కారణంగా అతనికి చాలా కష్టంగా మారింది, ఒక రోజు అతను పుస్తకాలను విక్రయించే శాఖాహార రెస్టారెంట్ ను చూశాడు . అక్కడ అమ్మకానికి ఉన్న పుస్తకాల ప్రదర్శనలో గాంధీజీ ఒకటి శాఖాహారాని గురించి సాల్ట్ రాసిన “ హిస్టరీ అఫ్ వెజిటేరియనిజం” పుస్తకములో ఉన్నవిజ్ఞప్తిని చూశాను. ఆ పుస్తకం గాంధీజీని ఆకట్టుకుంది. ఆ పుస్తకం చదివిన తేదీ నుండి, శాఖాహారిగా మారాను అని చెప్పుకోవచ్చు " అని గాంధీజీ డైట్ అండ్ డైట్ రిఫార్మ్స్ లో రాశారు.
గాంధీజీ దృఢమైన విశ్వాసం తో శాకాహారమును జీవన విధానంగా మార్చాడు, తరచుగా దానిని రాజకీయ ఆయుధంగా ఉపయోగించాడు. శుద్ధి చేసిన చక్కెర, తేనె, గాంధీజీ ఆహారం. గాంధీజీ ఆహార వంటకం లో ఒకేసారి ఒక ధాన్యాన్ని వంటలో ఉపయోగిస్తాడు. చపాతీ, బియ్యం, పప్పుధాన్యాలు, పాలు, నెయ్యి, ,నూనె లను కూరగాయలు, పండ్లతో పాటు గృహాల్లో ఉపయోగిస్తారు. గాంధీజీ వీటి కలయికను అనారోగ్యం అని అంటాడు . ఒక ఔన్స్ లేదా రెండు సలాడ్లు ఎనిమిది ఔన్సుల వండిన కూరగాయలతో ప్రయోజనం ఉంటాయి అని అంటాడు . చపాతీలు, బ్రెడ్ ను పాలతో తినరాదు. గాంధీజీ ఆరోగ్యకరమైన జీవనానికి చేసిన నియమాలు జీవితాంతం కొనసాగింది. పాలిష్ చేసిన ఆహారం, చక్కెర, వనస్పతి ఆహారం లో వాడక పోవడం , స్థానికం గా దొరికే ఆహారం, సోయాబీన్, సంపూర్ణ తృణ ధాన్యాలకు ప్రాధాన్యతను ఇచ్చాడు.
గాంధీజీ రాజకీయ జీవితం సాధారణ మైనది. మహాత్మా గాంధీ ఇష్టపడే ఆహారం సహజమైనది, మూలకమైనది, పోషక ఆహారం . మహాత్మాగాంధీ విలువల ను గ్రహించి, మన జీవితాలను ఆహారం పై నియంత్రించే సమయం ప్రస్తుత కాలానికి , సమాజానికి ప్రజల ఆరోగ్యమునకు మహాత్ముడు చూపిన మార్గం అందరికి శ్రేయోమార్గం.
గాంధీజి ఆహారము పై రచించిన పుస్తకములు.
భారత వైద్య పరిశోధన మండలి

భారత వైద్య పరిశోధన మండలి (ఆంగ్లం: Indian Council of Medical Research) అనేది బయోమెడికల్ పరిశోధన సూత్రీకరణ, సమన్వయం, ప్రమోషన్ కోసం భారతదేశంలోని అపెక్స్ బాడీ. ఇది ప్రపంచంలోని పురాతనమైన అతిపెద్ద వైద్య పరిశోధనా సంస్థలలో ఒకటి.
ఐసీఎంఆర్‌కి భారత ప్రభుత్వం ఆరోగ్య పరిశోధన విభాగం, ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖ ద్వారా నిధులు సమకూరుస్తుంది. ఈ సంస్థ 2007లో క్లినికల్ ట్రయల్స్ రిజిస్ట్రీ - ఇండియా (CTRI) ను స్థాపించింది, ఇది క్లినికల్ ట్రయల్స్ విభాగంలో జాతీయ రిజిస్ట్రీ.
26 ఐసీఎంఆర్‌ జాతీయ సంస్థలు క్షయ, కుష్టువ్యాధి, కలరా, డయేరియా వ్యాధులు, ఎయిడ్స్ వంటి వైరల్ వ్యాధులు, మలేరియా, కాలా-అజర్, వెక్టర్ నియంత్రణ, పోషణ, ఆహారం అండ్ డ్రగ్ టాక్సికాలజీ, పునరుత్పత్తి, ఇమ్యునో-హేమటాలజీ, ఆంకాలజీ మొదలైన నిర్దిష్ట ఆరోగ్య విషయాలపై పరిశోధనలు చేస్తాయి. వైద్య గణాంకాలు అందిస్తాయి. దీని 6 ప్రాంతీయ వైద్య పరిశోధనా కేంద్రాలు ప్రాంతీయ ఆరోగ్య సమస్యలను పరిష్కరిస్తాయి. దేశంలోని వివిధ భౌగోళిక ప్రాంతాలలో పరిశోధన సామర్థ్యాలను బలోపేతం చేయడం, రూపొందించడం కూడా లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి.
భారత ఆహార, ప్రజా పంపిణీ, వినియోగదారుల వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ

వినియోగదారుల వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ, ఆహారం & ప్రజా పంపిణీ భారత ప్రభుత్వ మంత్రిత్వ శాఖ. మంత్రిత్వ శాఖకు క్యాబినెట్ ర్యాంక్ మంత్రి నాయకత్వం వహిస్తారు.
మంత్రిత్వ శాఖ ఆహార ప్రజా పంపిణీ శాఖ, వినియోగదారుల వ్యవహారాల శాఖ అనే రెండు విభాగాలుగా విభజించబడింది.
విభాగం యొక్క లక్ష్యాలు నిర్ధారించడం:
ఇండియన్ పబ్లిక్ డిస్ట్రిబ్యూషన్ సిస్టమ్ (PDS) అనేది భారతదేశంలోని పేదలకు సబ్సిడీ ఆహారాన్ని పంపిణీ చేసే జాతీయ ఆహార భద్రతా వ్యవస్థ . ప్రధాన వస్తువులలో గోధుమలు, బియ్యం, పంచదార, కిరోసిన్ ఉన్నాయి . పెరిగిన పంట దిగుబడి ( హరిత విప్లవం, మంచి రుతుపవనాల ఫలితంగా ) ఆహార మిగులు ఆహార సంస్థ చట్టం 1964 ద్వారా స్థాపించబడిన ఫుడ్ కార్పొరేషన్ ఆఫ్ ఇండియాచే నిర్వహించబడుతుంది. ఈ వ్యవస్థ వ్యవసాయ ధర మద్దతు, కార్యకలాపాలు, సేకరణ కోసం జాతీయ విధానాన్ని అమలు చేస్తుంది., నిల్వ, సంరక్షణ, అంతర్-రాష్ట్ర ఉద్యమం, పంపిణీ. PDS దాదాపు 478,000 సరసమైన ధరల దుకాణాల (FPS) నెట్‌వర్క్‌ను కలిగి ఉంది, ఇది బహుశా ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద పంపిణీ నెట్‌వర్క్, ఇది కేంద్ర ప్రభుత్వం, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలచే నిర్వహించబడుతుంది.
బ్యూరో ఆఫ్ ఇండియన్ స్టాండర్డ్స్ (BIS) తూనికలు, కొలతలు వంటి చట్టబద్ధమైన సంస్థల నియంత్రణ, వినియోగదారుల తరలింపు, వినియోగదారుల సహకారానికి సంబంధించిన విధానాలను విభాగం నిర్వహిస్తుంది.
డిపార్ట్‌మెంట్ దీనికి బాధ్యత వహిస్తుంది:
డిపార్ట్‌మెంట్ లభ్యతను నియంత్రిస్తుంది, బలహీనమైన ప్రజల ఆహార భద్రత కోసం వ్యవస్థ పనిచేసేలా చూసేందుకు చర్యలను నిర్దేశిస్తుంది. ఈ ఉద్దేశం గౌరవం, జవాబుదారీతనం, దృశ్యమానత, సానుకూల ధోరణ మారిన మైండ్ సెట్‌ను పెంచడం.
దుప్పి

దుప్పిని (Chital or Spotted Deer) మచ్చల జింక లేదా యాక్సిస్ డీర్, చుక్కల దుప్పి అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది భారత ఉపఖండానికి చెందిన జింక జాతి . 1777లో జర్మన్ ప్రకృతి శాస్త్రవేత్త జోహన్ క్రిస్టియన్ పాలీకార్ప్ ఎర్క్స్‌లెబెన్ దీనిని మొదటిసారిగా వర్ణించాడు. ఇది శ్రీలంక, నేపాల్, భూటాన్, బంగ్లాదేశ్, భారతదేశంలో కనిపిస్తుంది. ఇవి పాకిస్తాన్‌ లోని కొన్ని ప్రాంతాలలో కూడా చాలా అరుదుగా కనిపిస్తాయి. ఇవి గంటకు 60 కిలోమీటర్ల వేగంతో పరిగెత్తగలవు. రామాయణంలో మారీచుడు చుక్కల దుప్పి (బంగారు లేడి) గా మారి రాముని చేత చంపబడ్డాడు.
దీని చర్మం గోధుమ రంగులో తెల్లటి మచ్చలతో ఉంటుంది. అందుకే దీనిని మచ్చల జింక అంటారు. దీని పొత్తికడుపు దిగువ భాగం తెలుపు రంగులో ఉంటుంది. ఈ జింక జాతికి చెందిన మగవాటికి మాత్రమే కొమ్ములు ఉంటాయి. ఈ కొమ్ములు సంవత్సరానికి ఒకసారి రాలిపోతాయి. దీని కొమ్ములు రెండున్నర అడుగుల పొడవు వరకు పెరుగుతాయి, అవి మూడు కోణాలుగా ఉంటాయి. మచ్చల జింకలు మూడు అడుగుల పొడవు వరకు పెరుగుతాయి. వాటి శరీర పొడవు 1 -1.5 మీ (3.25 - 5 అడుగులు), తోక పొడవు 10 - 25 సెం.మీ (4 - 10 అంగుళాలు) మధ్య ఉంటుంది. వీటి బరువు సుమారు 85 కిలోల వరకు ఉంటుంది. మగ జింకలు బక్స్ కంటే పెద్దవిగా ఉంటాయి. ఇవి 8 నుండి 14 సంవత్సరాల వరకు జీవిస్తాయి. ఇవి ప్రధానంగా ఉదయం, సాయంత్రం, రాత్రి సమయంలో చురుకుగా ఉంటాయి, రోజులో అత్యంత వేడిగా ఉండే సమయాల్లో విశ్రాంతి తీసుకుంటాయి. వీటి గర్భధారణ కాలం 210 - 225 రోజులు. మగవి ఆడ దుప్పిల కంటే పెద్దవిగా ఉంటాయి.
దుప్పి ఆవాసాలు భారతదేశంలో 8-30° ఉత్తర అక్షాంశంలో, నేపాల్, భూటాన్, బంగ్లాదేశ్, శ్రీలంకలలో కనిపిస్తాయి. ఇవి రాజస్థాన్, గుజరాత్, సముద్ర మట్టానికి 1,100 మీటర్ల ఎత్తులో ఉన్న హిమాలయాల (ఉత్తరాఖండ్, ఉత్తరప్రదేశ్, నేపాల్, ఉత్తర పశ్చిమ బెంగాల్, సిక్కిం, భూటాన్, పశ్చిమ అస్సాంలోని అటవీ ప్రాంతాలు) పాదాల దగ్గర ఉన్న బాభర్- తెరాయ్ ప్రాంతంలో ఉన్నాయి. భారత ద్వీపకల్పంలోని ఇతర అటవీ ప్రాంతాలలో ఇవి అప్పుడప్పుడు కనిపిస్తాయి. బంగ్లాదేశ్‌లో ఇవి ఇప్పుడు సుందర్‌బన్ లో మాత్రమే ఉన్నాయి, ఎందుకంటే ఇవి మధ్య, ఈశాన్య, ఆగ్నేయ ప్రాంతాలలో అంతరించిపోయాయి. ఇవి బహిరంగ గడ్డి భూములు, పాక్షిక-సతత హరిత అడవులలో గుంపులుగా కనిపిస్తాయి. పొడవాటి గడ్డి, పొదలు లభించే అడవులలో ఇవి ఎక్కువ సంఖ్యలో కనిపిస్తాయి. నక్కలు, పులులు, సింహాలు వీటిని ప్రధానంగా ఆహారం కోసం వేటాడతాయి. ఇవి వేటాడే జంతువులను చూడగానే పారిపోతాయి.
ఇవి ఏడాది పొడవునా గడ్డిని తింటాయి, ఎక్కువగా చిగుళ్ళను తింటాయి.
నెమలి

నెమలి (ఆంగ్లం : Peacock) భారత దేశ జాతీయ పక్షి. నెమలిని చూడంగానే మనకు కొట్టొచ్చినట్లు కనబడేది వాటి అందమయిన ఈకలు. మగ నెమలికి మాత్రమే ఇటువంటి పొడవాటి ఈకలు ఉంటాయి. మహాభారతంలో శ్రీకృష్ణుడు ఎప్పుడూ ఒక నెమలి ఈకను తన తలలో అలంకారంగా ధరించేవాడు. సుబ్రహ్మణ్య స్వామి నెమలిని తన వాహనంగా ఉపయోగిస్తాడు.
నెమలి శాకాహారము, మాంసాహారము రెండిటినీ ఆహారంగా స్వీకరిస్తుంది. పూవుల రెక్కలు, మొక్క భాగాలు, విత్తనం మొలకలు, కీటకాలు, అప్పుడప్పుడూ బల్లి వంటి సరీసృపాలను మరియూ కప్పలు వంటి ఉభయచరాలను ఆహారంగా భుజిస్తాయి.
కాంగో నెమలి (ఆఫ్రోపావో కాంగోలెన్సిస్) - ఇది మధ్య ఆఫ్రికాలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో మనకు కనిపిస్తుంది.
భారత నెమలి (పావో క్రిస్టేటస్) - ఈ నెమలి మనకు భారత ఉప ఖండంలో తరుచుగా కనిపిస్తుంది. ఈ జాతి నెమలినే భారత, శ్రీలంక దేశాలు తమ జాతీయ పక్షిగా ఎన్నుకున్నాయి.
ఆకుపచ్చ నెమలి (పావో మ్యూటికస్) - ఇది తూర్పు మయన్మారు నుండి జావా వరకు గల ప్రాంతాలలో కనిపిస్తుంది. ఈ జాతి నెమలి వేటవలన, నివాసయోగ్యమయిన ప్రాంతాలు కరువవటం వలన అంతరించే దశకు చేరుకుంటున్నాయి. అంతరిస్తుందని భావిస్తున్న ఆకుపచ్చ రంగు నెమలి ఐదు వేరు వేరు జాతుల సమ్మేళనం, కానీ ప్రస్తుతం వీటిని ఒకే జాతికి చెందిన మూడు ఉప జాతులుగా వర్గీకరించారు.
నెమలి ఎక్కువగా గడ్డిమైదానాలలో నివసిస్తుంటాయి.
మగ నెమల్లకు అందమయిన మెరిసే నీలం-ఆకుపచ్చ లేదా ఆకుపచ్చ రంగు పించం ఉంటుంది. మగ నెమలికి వెనుక భాగంలో తోకలాగా కనిపించేది, దాని పొడావాటి ఈకలు. ఆ ఈకలకు కళ్ళు ఉంటాయి, వాటి అందమంతా అవి పురివిప్పి నాట్య మాడుతున్నప్పుడే కనిపిస్తాయి.
ఆడ నెమలి ఆకుపచ్చ, గోధుమ, బూడిద రంగులలో ఉండే పించం ఉంటుంది. మగ నెమల్ల వలె ఆడనెమలికి పొడావాటి తోక లాంటి ఈకలు ఉండవు, కానీ వీటికి ఒక కొప్పూంటుంది.
నెమలి పించాలలోని ఆ అత్బుత రంగులకు కారణం, వాటి ఈకలమీద పేర్చినట్లు ఉండే సన్నని పీచు లాంటి పదార్దాలే. అక్కడ కనిపించే వివిధ రంగులకు వాటి అమరికలోని నిడివి తేడాలే కారణం. గోధుమ రంగు ఈకలకు, ఎరుపు, నీలం రంగులు అవసరం - వీటిలో ఒక రంగు అమరిక వలన సృస్టింపబడగా, రెండొవది హద్దులలో ఉండే ఇంకో అమరిక వలన వచ్చే కాంతి పరావర్తనం వలన ఏర్పడుతుంది. ఇటువంటి పరావర్తనం వలనే నెమలి నాట్యమాడుతున్నప్పుడు వాటి పించాలు మనకు వివిధ కోణాలలో వివిధ రంగులుగా కనిపిస్తాయి.
ఇతర జాతులతో అంటకట్టించటం వలన వేరు వేరు రంగుల ఈకలున్న నెమల్లు మనకు కనిపిస్తాయి. అటువంటి వాటిలో తెల్ల శరీరం కలవి చెప్పుకోతగ్గవి.
దాదాపు 2000 సంవత్సరాల కాలం నుండి మనుషుల పోషణలో నెమలి ఉన్నదని భావిస్తున్నారు. అయినా కూడా నెమలిలో పెంపుడు జంతువులలో కనిపించే లక్షణాలు చాలా తక్కువగా వంటపడ్డాయి. కాకపోతే వీటి నుండి ఇతర కొత్త జాతులు సృష్టింపబడ్డాయి.
సాధారణంగా నెమలి జగడాల మారి, ఇతర పసుపక్షాదులతో అంతత్వరగా కలవవు.
జతకట్టుటకు సిద్దపడుతున్న మగ నెమలి అరుపును వినండి.నెమళ్ళు ఎక్కువగా గుంపులు గుంపులుగా నివసిస్తుంటాయి.నెమళ్ళ గుంపును ఇంగ్లీష్ లో పార్టీ party అంటారు
మహాభారతంలో శ్రీకృష్ణుడు ఎప్పుడూ ఒక నెమలి ఈకను తన తలలో అలంకారంగా ధరించేవాడు. సుబ్రహ్మణ్య స్వామి నెమలిని తన వాహనంగా ఉపయోగిస్తాడు.
కామన్ బర్డ్స్ (పుస్తకం)

Common Birds: రచయితలు: Salim Ali & Laeeqfutehally. National Book Trust ప్రచురణ,1967.రచయిత లిద్దరూ సుప్రసిద్ధ పక్షి శాస్త్రవేత్తలు. సలీం అలీ పేరు వినని వారు ఉండరు. గొప్ప పక్షి ప్రేమికులు, జీవితం అంతా అందుకోసం ధారపోసిన మహా పండితుడు, బాంబే నాచురల్ హిస్టరీ సొసైటీ వ్యవస్థాపకుడు కూడా. ఆయన భారత దేశపు పక్షులు మీద అనేక పుస్తకాలు రచించినా ఈ చిన్న పుస్తకం పక్షులను గురించి ప్రాథమిక విషయాలు తెలుసుకోవడానికి తోడ్పడుతుంది.
బర్డ్ వాచింగ్” లేక పక్షులను పరిశీలించి వాటి గురించిన భోగట్టా తెలుసుకోవడం అనే హాబీ వలసపాలకులు ఇంగ్లీషు వాళ్ళతోనే మనకు అబ్బింది. అంతకు ముందు పక్షులను గురించి మనకు తెలియదని కాదు. వాల్మీకి రామాయణం క్రౌంచపక్షుల మిధుంలో ఒకదానిని వేటగాడు చంపడతోనే కదా ఆరంభమైంది.పక్షిజీవితం నీటిపై, వృక్షాలపైన నివాసం వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకున్నారు రచయితలు. ప్రధానంగా 27 Ordersగా పక్షుల జాతులు విభజన చేయబడినవి. ఈ విశాలమైన Orders మరలా Families కుటుంబాలుగా విభజన చేయబడినవి. కుటుంబాల విభాగం తదుపరి దగ్గరి సంబంధాలున్న పక్షులను Genus గా విభాగం చేయబడి పక్షులకు సంబంధించిన విజ్ఞానం పరిశోధన చేయబడింది.
భారతదేశంలో ఇప్పుడు షుమారు 1200 species గా పక్షి జాతులున్నవి. ఒక్క మనదేశంలో ఇంత వైవిధ్య భరితమైన పక్షి సంతతి ఉండడం గొప్ప విషయం. వందల రకాల పక్షులు నివాసం ఉండడానికి అనుకూలమైన ప్రకృతి వైవిధ్యం కలిగిన దేశం మనది.
ఏయే పక్షులు యేయే ప్రాంతాల్లో నివాసం ఉంటాయి, అక్కడి వాతావరణానికి అనుగుణంగా అవి ఎలా సద్దుబాటుచేసుకొంటాయి, పక్షులు నివాసం ఉండే ప్రదేశాలు ఎలాంటివి? అవి ఎక్కడ నివాసం ఉంటాయి? పక్షి తన సహచరిని ఎలా సంపాదించుకొంటుంది? అవి ఎలాంటి గూళ్ళు కట్టుకుంటాయి? ఎలా గుడ్లు పొదిగి పిల్లలనుచేసి పెంచుతాయి? అర్ధశాస్త్రం దృష్టిలో పక్షుల సామాజిక వ్యవస్థ, పక్షులు సంఖ్యకు సంబంధించిన వివరాలు, వాటి ఆహారపు అలవాట్లు, పక్షిపిల్లల జీవితచక్రం ఎలా సాగుతుంది? పునరుత్పత్తి, గూళ్ళు పెట్టడం, ఆహారం సంపాదించుకోవడం, మానవులకు స్నేహితులయిన పక్షులు, వైరులైన పక్షులు, పక్షులు వలసలు వెళ్ళడం, మళ్ళీ తిరిగి రావడం, మనదేశానికి చెందిన పక్షులేవి, మన దేశంలోకి వలసలు వచ్చే పక్షులజాతులేవి? వంటి అనేక ప్రశ్నలకు రచయితలు సమాధానం చెప్పారు.
పక్షుల ఇంగ్లీషు పేర్లకు హిందీ, ఇతర భాషల్లో పేర్లు వగైరా అనేక విషయాలు చక్కగా ఈ పుస్తకంలో వివరించారు రచయితలు. నూరేళ్ళక్రితం సమృద్ధిగా ఉన్న పక్షిజాతులు ఇప్పుడు ఏల కనుమరుగయ్యే పరిస్థితి ఏర్పడింది? వంటి అనేక విషయాలు ఇందులో చర్చించబడ్డాయి.
ఈ పుస్తకంలో షుమారు మనదేశపు 100 పక్షి జాతులు, వాటిలో చిన్న చిన్న తేడాలు, ఉపజాతులు, అవి నివాసముండే ప్రదేశాలు, వాటి జీవితచక్రం, ఆడా, మగ పక్షుల భౌతిక రూపవర్ణన, తిండి అలవాట్లు, జతకట్టడం, గూళ్ళు కట్టడం, పొదగడంలో ఆడామగా పక్షులు నిర్వహించే బాధ్యతలు, ఇట్లా మనం ఎప్పుడూ గమనించని అనేక ఆసక్తికరమైన విషయాలు ఇందులో వివరించారు.
ఏ పిట్ట, ఏ పక్షి ఏరుతువులో పాడుతుందో, అసలెందుకు పాడుతుందో ఆ కూతలూ, అరుపుల వర్ణన ప్రతిదీ ఇచ్చారు.
మనం బాల్యంలో టెలిగ్రాఫ్ తీగలపై వరస్సగా పిట్టలు కొలువుతీరి ఉండడం, పొడవాటి గడపైనో, స్తంభం మీదో, నిట్రాతిమీదో, ఆవుమీదో వాలి ఉన్న పిట్టలు, రాత్రయితే మహా వృక్షాలపై చేరి, ఉదయం, సాయంకాలం మనోహరంగా పక్షులు కిలకిలారవాలు చేయడం, వసంత రుతువు రాగానే విసుగు విరామం లేకుండా కోయిల పాడే పాటలూ వినే ఉంటాము. అన్నిటికీ మనకు తెలియని ఎన్నో వివరణలు ఇందులో దొరుకుతాయి.
సామాన్య పాఠకులకు తెలియని అనేక విషయాలు ఇందులో వివరించారు, పాఠకులను పక్షులపట్ల, ప్రకృతిపట్ల, వాతావరణ సమతౌల్యంపట్ల సెన్సిటైజ్ చేసేందుకు ప్రయత్నం చేశారు రచయితలు.
Common Birds: Salim Ali & Laeeqfutehally. National Book Trust ప్రచురణ,1967
పెండలము

పెండలము దుంప ఉష్ణ మండలాలలో పెరిగే ఒక రకమైన ఏక వార్షిక తీగ మొక్క. ఇది 50 అడుగుల ఎత్తు వరకు పెరుగుతుంది. సంస్కృతంలో పెండలాన్ని "ఆలూకమ్" అనిన్నీ, "పిండాలు" (పిండి + ఆలూ) అనిన్నీ పిలుస్తారు. ఇందులోంచే పెండలం అన్న తెలుగు మాట పుట్టింది.
ప్రపంచంలో పెండలం జాతి మొక్కలు 600 పైబడే ఉన్నాయి. వీటిల్లో తిండానికి పనికొచ్చే ఉపజాతులు ఉరమరగా 10 ఉంటాయేమో. భారతదేశంలో దొరికే పెండలాలలో దరిదాపు 50 రకాలు ఉన్నాయి: వాటిల్లో ముఖ్యమైనవి: పెద్ద పెండలం (డయొస్కోరియా అలాటా, Dioscorea alata), చిన్న పెండలం (డయొస్కోరియా ఎస్కులెంటం, Dioscorea esculentum). మిగిలినవి అటవీ జాతులు కాగా ఈ రెండింటినే భారత దేశంలో విస్తారంగా సాగు చేస్తున్నారు. ఆధునిక వృక్షశాస్త్రానికి ఆద్యుడూ, మెటీరియా మెడికా గ్రంథకర్త, సా. శ. 1 శతాబ్దానికి చెందిన వాడైన గ్రీకు విజ్ఞఆని పెడారియోస్ డయస్కోరిడీజ్ (Pedanios Dioscorides) పేరిట ఈ తీగ మొక్కకి ఆయన పేరు పెట్టడం జరిగింది. తమాషా ఏమిటంటే పెద్ద పెండలం తీగ కుడి వైపుకి తిరుగుతూ అల్లుకుపోతుంది, చిన్న పెండలం తీగ ఎడమ వైపుకి తిరుగుతూ అల్లుకుపోతుంది. ఈ లక్షణాన్ని పురస్కరించుకుని పెండలాలని రెండు జాతులుగా విడగొట్టి అధ్యయనం చేస్తారు.
"అలాటా" అంటే "రెక్కలు కలది" అని అర్థం. బీరకాయ మీద పొటమరించిన నరాల మాదిరి ఈ మొక్క కాండం మీద పొటమరించిన "రెక్కలు" (wings) ఉంటాయి. అందుకని అలాటా అన్న పేరు వచ్చింది. దీని వేళ్లు భూమిలోపల దుంపలలా ఊరతాయి. ఒకొక్క దుంప 30 కేజీల వరకు తూగవచ్చు. చేమ దుంపల మాదిరి ఈ దుంపలు పైన గరుగ్గాను, నూగుతో కలసి ఉంటాయి. దుంఫ లోపల జిగురు గల పిండి పదార్థం (strachy substance) ఉంటుంది. "ఎస్కులేటం" అంటే ఆహారానికి ఉపయోగపడేది అని అర్థం.
ఇంగ్లీషులో పెద్ద పెండలాన్ని Greater Yam అనిన్నీ, చిన్న పెండలాన్ని Lesser Yam అనిన్నీ అంటారు. ఇంగ్లీషులో పెండలంలా కనిపించే మరొక దుంపని Cassava అని కూడ అంటారు. చిక్కు ఎక్కడ వస్తుందంటే దేశకాలపరిస్థితులని బట్టి ఇంగ్లీషు వాడకంలో పేరు మారిపోతూ ఉంటుంది. ఉదాహరణకి D. alata ని ఇంగ్లీషులో Guyana arrowroot, ten-months yam, water yam, white yam, winged yam, violet yam, purple yam, yam అనే పేర్లు ఉన్నాయి. అందుకని శాస్త్రీయ నామం మీద ఆధారపడడం వల్ల సందిగ్ధానికి అవకాశం ఉండదు. ఈ సందర్భంలో కొన్ని పేర్లని ఇక్కడ సంక్షిప్త పరుద్దాం:
Chaat

Chaat, or chāt (IAST: cāṭ) (lit. 'lick, tasting, delicacy') is a family of savoury snacks that originated in India, typically served as an hors d'oeuvre or at roadside tracks from stalls or food carts across South Asia in India, Pakistan, Nepal and Bangladesh. With its origins in Uttar Pradesh, India, chaat has become immensely popular in the rest of South Asia.
The word derives from Hindi cāṭ चाट (tasting, a delicacy), from cāṭnā चाटना (to lick, as in licking one's fingers while eating), from Prakrit caṭṭei चट्टेइ (to devour with relish, eat noisily).
The chaat variants are all based on fried dough, with various other ingredients. The original chaat is a mixture of potato pieces, crisp fried bread, dahi vada or dahi bhalla, gram or chickpeas and tangy-salty spices, with sour Indian chili and saunth (dried ginger and tamarind sauce), fresh green coriander leaves and yogurt for garnish, but other popular variants included alu tikkis or samosa (garnished with onion, potatoes, coriander, peas, hot spices and a dash of yogurt), bhel puri, dahi puri, panipuri, dahi vada, papri chaat, and sev puri.
There are common elements among these variants including dahi (yogurt); chopped onions and coriander; sev (thin dried yellow salty noodles); and chaat masala, typically consisting of amchoor (dried mango powder), cumin, kala namak (Himalayan black rock salt), coriander, dried ginger, salt, black pepper, and red pepper. The ingredients are combined and served on a small metal plate or a banana leaf, dried and formed into a bowl.
Some of the dishes now categorized as chaats, such as Dahi Vada, can be traced back to ancient periods. A recipe for a dahi vada analogue called kshiravata is mentioned in Manasollasa, a 12th-century Sanskrit encyclopedia compiled by Someshvara III, who ruled from present-day Karnataka. According to food historian K.T Achaya, descriptions of dahi vada also appear in literature far earlier from 500 BC.
Another dish resembling as chaat as an organized phenomenon or distinct group of dishes, according to culinary anthropologist Kurush Dalal, originated in northern India (now Uttar Pradesh) in the late 17th century during the reign of Mughal Emperor Shah Jahan. The royal doctors had asked the people of Delhi to consume spicy and fried snacks, as well as dahi, as a countermeasure to the alkaline water of the Yamuna river that coursed through the city.
Most chaats originated in some parts of Uttar Pradesh in India later in 20th century, but they are now eaten all across South Asia and neighboring countries. Some are results of cultural syncretism.
Chaat is famous in South Asia in India, Pakistan, Nepal and Bangladesh.
Fried sweet potato

Fried sweet potato features in a variety of dishes and cuisines including the popular sweet potato fries, a variation of French fries using sweet potato instead of potato. Fried sweet potatoes are known as patates in Guinean cuisine, where they are more popular than potatoes and more commonly used to make fries.
Recipes for fried sweet potatoes in the United States go back to the nineteenth century. Some suggest parboiling the sweet potatoes before frying, while others call for frying them with sugar.
Goguma-twigim is a fried sweet potato dish in Korean cuisine. Kananga phodi-tawa is a dish of lightly battered and fried sweet potato in Indian cuisine.
In comparison to french fries made using potatoes, both contain similar levels of macro-nutrients, calories, carbohydrates, fiber, and fat (before cooking). Sweet potato fries are higher in fiber, calcium, and vitamin A, while potato fries contain more iron, potassium, and vitamin C. When deep fried both will contain very similar levels of fat, but if the sweet potato "fries" have actually been baked they will have much less fat.
Bonda (snack)

Bonda is a deep-fried South Indian potato snack that has various sweet and savory versions in different regions. The most common is aloo bonda (potato bonda), and other region-specific variations include potato replaced with sweet potato, tapioca, grated pineapple, green peas, paneer, or other ingredients including rice.
A recipe for bonda (as parika) is mentioned in Manasollasa, a 12th-century Sanskrit encyclopedia compiled by Someshvara III, who ruled from present-day Karnataka.
The process of making a spicy bonda involves making a potato filling that is dipped in gram flour batter and deep-fried.
Bonda has a sweet and a spicy variant.
Some regional variants in Kerala replace the potato with tapioca (tapioca bonda) or sweet potato and some onion, hard-boiled egg (mutta Bonda), masala, minced meat and other ingredients.
In Tamil Nadu, bonda is made from black gram (ulundu) batter.
In Andhra Pradesh, it is known as bondalu or poornalu.
Vegetable bonda is a dish of Udupi cuisine where fresh green peas and other finely chopped vegetables like French beans, carrots and coriander leaves are used as filling. Goli baje (also known as Mangalore bonda or Mangalore bajji) is another variant from Karnataka. This bonda, however, is made from maida flour (refined flour).
Aloo gobhi

Aloo gobhi, aloo gobi or alu gobhi (pronounced [äːluː goːbʱiː]) is a vegetarian dish from the Indian subcontinent made with potatoes (aloo), cauliflower (gobhi), and Indian spices. It is popular in Indian cuisine. It is yellowish in color due to the use of turmeric, and occasionally contains black cumin and curry leaves. Other common ingredients include garlic, ginger, onion, coriander stalks, tomato, peas, black pepper, asafoetida and cumin. There are a number of variations and similar dishes.
A traditional dish with origins in Northern India, it is very popular throughout the country and is also well known in the cuisines of Nepal, Bengal and Pakistan.
Bombay potato

Bombay potato (sometimes called Bombay potatoes, Bombay aloo or aloo (alu) Bombay) is an Indian dish prepared using potatoes that are cubed, parboiled and then fried and seasoned with various spices such as cumin, curry, garlic, garam masala, turmeric, mustard seeds, chili powder, salt and pepper. Onion, tomatoes and tomato sauce are sometimes used as ingredients. Bombay potato can also be served as a side dish, rather than as a main course.