కార్టోగ్రఫీ

మ్యాప్‌లు, దాని సంబంధిత సాధనాలను రూపొందించడం, వాటి సూత్రాలు, పద్ధతుల గురించిన పరిజ్ఞానం, అధ్యయనాన్ని కార్టోగ్రఫీ (Cartography) అంటారు. మ్యాప్‌లే కాకుండా, ఎలివేషన్ మోడల్స్, స్పియర్, మ్యానోగ్రామ్‌లు మొదలైన వివిధ రకాల ఇతర సాధనాలు కూడా వాస్తవాలను ప్రదర్శించడానికి తయారు చేయబడ్డాయి. కార్టోగ్రఫీ అనేది సైన్స్, కళ, సాంకేతికతల మిశ్రమం. కార్టోగ్రఫీ అనే గ్రీకు పదానికి కాగితం మీద రాత అని అర్థం.
కార్టోగ్రఫీ అనేది భౌగోళిక దృగ్విషయాల పంపిణీని చూపే మ్యాప్‌లు, రేఖాచిత్రాలను సిద్ధం చేయడానికి సంబంధించినది. ఇది మ్యాప్‌లు, రేఖాచిత్రాలను రూపొందించే ప్రయోగాత్మక అధ్యయనం. ఇది పటాలు, చిహ్నాల సహాయంతో భూమిని చిత్రిస్తుంది. సాంప్రదాయకంగా కలం, సిరా, కాగితం సహాయంతో మ్యాప్‌లు సృష్టించబడ్డాయి. అయితే కంప్యూటర్లు కార్టోగ్రఫీలో విప్లవాన్ని తీసుకువచ్చాయి. ఈ పద్ధతి ద్వారా, ఏ వ్యక్తి అయినా పూర్తి సామర్థ్యంతో తన కోరిక మేరకు మ్యాప్‌లు, రేఖాచిత్రాలను సిద్ధం చేయవచ్చు. ప్రాదేశిక డేటా కొలతలు, ఇతర ప్రచురించబడిన మూలాల నుండి పొందబడుతుంది, వివిధ ప్రయోజనాల కోసం డేటాబేస్‌లలో నిల్వ చేయబడుతుంది. సిరా, కాగితంతో, పటాలు తయారు చేసే సంప్రదాయం ప్రస్తుతం చాలావరకు కనుమరుగైంది. కంప్యూటర్ రూపొందించిన పటాలు ఆ స్థానాన్ని ఆక్రమించాయి. ఈ పటాలు మరింత డైనమిక్, ఇంటరాక్టివ్‌గా ఉంటాయి. వీటిని డిజిటల్ పరికరాలతో మార్చవచ్చు. నేడు, కంప్యూటర్ సాఫ్ట్‌వేర్ సహాయంతో మరింత వాణిజ్యపరమైన నాణ్యతతో కూడిన మ్యాప్‌లు సృష్టించబడ్డాయి. ఈ కంప్యూటర్ సాఫ్ట్‌వేర్ కంప్యూటర్ బేస్డ్ డేటా మేనేజ్‌మెంట్ (CAD), జియోగ్రాఫిక్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్ (GIS), గ్లోబల్ పొజిషనింగ్ సిస్టమ్ (GPS) లాంటివి వీటికి ఉదాహరణ.
కార్టోగ్రఫీ డ్రాయింగ్ టెక్నిక్‌ల సమాహారం నుండి నిజమైన విజ్ఞాన శాస్త్రంగా అభివృద్ధి చెందింది. భూమి గురించి ప్రభావవంతమైన సమాచారాన్ని అందించే చిహ్నాలు ఏవో కార్టోగ్రాఫర్ తప్పనిసరిగా అర్థం చేసుకోవాలి. ప్రతి ఒక్కరూ స్థలాలను కనుగొనడానికి , వారి రోజువారీ జీవితంలో మ్యాప్‌లను ఉపయోగించమని ప్రోత్సహించే మ్యాప్‌లను రూపొందించాలి. కార్టోగ్రాఫర్‌లు తప్పనిసరిగా జియోడెసీ , ఆధునిక గణితంలో బాగా ప్రావీణ్యం కలిగి ఉండాలి, తద్వారా భూమి ఆకృతి పరిశీలన కోసం చదునైన ఉపరితలంపై అంచనా వేసిన పటం మార్కుల వక్రీకరణను ఎలా ప్రభావితం చేస్తుందో అర్థం చేసుకోవచ్చు.
"జియోగ్రాఫిక్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్" అనేది భూమి గురించిన సమాచార నిథి. ఇది కంప్యూటర్ల ద్వారా స్వయంచాలకంగా, తగిన విధంగా తిరిగి పొందవచ్చు. ఈ రంగంలో నిపుణుడు భౌగోళిక శాస్త్రం ఇతర ఉప-విభాగాలు అలాగే కంప్యూటర్ సైన్స్, డేటా నిల్వ వ్యవస్థలపై అవగాహన కలిగి ఉండాలి. భూమిని అన్వేషించడంలో, దాని వనరులను దోపిడీ చేయడంలో మ్యాప్‌లు సాంప్రదాయకంగా ఉపయోగించబడుతున్నాయి. ఈ రోజుల్లో, శాస్త్రవేత్తల సంఘం మానవ కార్యకలాపాల ఫలితంగా పర్యావరణంపై ప్రభావాల గురించి తెలుసుకుంది , జి. మంచు. ప్రపంచ మార్పు ప్రక్రియలను అర్థం చేసుకోవడానికి సాంకేతికత ఒక ముఖ్యమైన సాధనంగా మారింది. వివిధ రకాల మ్యాప్‌లు , ఉపగ్రహ సమాచార వ్యవస్థలను కలపడం ద్వారా, సహజ వ్యవస్థల సంక్లిష్ట పరస్పర చర్యలను పునర్నిర్మించవచ్చు. ఈ రకమైన స్పష్టమైన కల్పనను తరచుగా వరదలతో బాధపడే ప్రాంతంలో ఏమి జరుగుతుందో లేదా ఒక నిర్దిష్ట పరిశ్రమ స్థాపించబడితే లేదా ఆ ప్రాంతంలో అభివృద్ధి చెందితే ఆ ప్రాంతంలో ఎలాంటి మార్పులు వస్తాయో అంచనా వేయడానికి ఉపయోగించవచ్చు.
బ్రిటీష్ ఆర్డినెన్స్ సర్వే ఆధారంగా స్థాపించబడిన సర్వే ఆఫ్ ఇండియా తర్వాత, నేషనల్ అట్లాస్ అండ్ థీమాటిక్ మ్యాపింగ్ ఆర్గనైజేషన్ (N.A.T.M.O.) భారతదేశంలో పటం మేకింగ్‌లో ప్రధాన సంస్థ. దీని పది లక్షల సిరీస్ మ్యాప్‌లు చాలా ప్రసిద్ధి చెందాయి. 1960లలో ఫ్రెంచ్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ పాండిచ్చేరి మ్యాపింగ్ యూనిట్ భౌగోళిక అభివృద్ధిపై గణనీయమైన ప్రభావాన్ని చూపింది. ఈ సంస్థ 1:1,00,000 స్థాయిలో వృక్షసంపద , నేల పటాలను తయారు చేసింది. ఈ ఇన్స్టిట్యూట్ దాని వనరుల మ్యాపింగ్ కోసం చాలా ప్రశంసలను అందుకుంది. 1995లో, ఈ యూనిట్ స్థితి జియోమాటిక్స్ ల్యాబ్‌కి పెంచబడింది, దీనిలో కంప్యూటర్ మ్యాప్‌లు , భౌగోళిక సమాచార వ్యవస్థలపై ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడింది.
5000 సంవత్సరాల నుండి కార్టోగ్రఫీ చరిత్ర చాలా పాతది కాదు. క్రీస్తుపూర్వం 6200 ప్రాంతంలో, అనటోలియాలోని కటల్ హయుక్ వద్ద వీధులు, ఇళ్లు , అగ్నిపర్వతాన్ని కూడా వర్ణిస్తూ గోడ పెయింటింగ్ తయారు చేయబడింది. 2300 BC. బాబిలోన్ నివాసులు మట్టి పలకలపై స్థానిక చిత్రాలను తయారు చేశారు. క్రీ.పూ 610లో మిలేటస్ (ఇటలీ)లో జన్మించిన అనాక్సీ మాండర్ అనే గ్రీకు వ్యక్తి ప్రపంచపు మొదటి పటాన్ని రూపొందించాడు. దురదృష్టవశాత్తు ఆ పటం ఈరోజు మన దగ్గర లేదు. నేటికి మనుగడలో ఉన్న ర్టిన్ బెహైమ్ అనే జర్మన్ కార్టోగ్రాఫర్ 1492లో భూమిపై అత్యంత పురాతనమైన భూగోళాన్ని రూపొందించాడు.140 ADలో, గ్రీకు గణిత శాస్త్రజ్ఞుడు టోలెమీ తన "గైడ్ టు జియోగ్రఫీ" పుస్తకంలోని 8 పుస్తకాలలో తెలిసిన ప్రపంచాన్ని పటం చేయడానికి ప్రయత్నించాడు. ఇందులో అక్షాంశ, రేఖాంశాలను కూడా ఉపయోగించారు. క్రీ.శ.1569లో గెరార్డస్ మెర్కేటర్ అనేక పటాలను తయారుచేశాడు. అతను బెల్జియంలోని ఫ్లాండర్స్ నుండి వచ్చాడు. దీని తరువాత, చాలా మంది యూరోపియన్ , ఆసియా ప్రజలు అనేక మ్యాప్‌లను రూపొందించారు
పటం డ్రాయింగ్ అనేది మనిషి తన భూసంబంధమైన పరిస్థితుల గురించి తెలుసుకునే సరళమైన సాధనం. పర్వతాలు, నదీ పీఠభూములు, మైదానాలు, అడవులు మొదలైనవి , రోడ్లు, రైల్వేలు, వంతెనలు, బావులు, మతపరమైన ప్రదేశాలు, కర్మాగారాలు మొదలైన సాంస్కృతిక నిర్మాణాలు వంటి భూమి ఉపరితలంపై ఉన్న సహజ లక్షణాల సంక్షిప్త, ఖచ్చితమైన, నమ్మదగిన చిత్రణ. మ్యాప్‌లో కనుగొనబడింది.
పటం ఈ వివరణ నుండి మూడు ప్రశ్నలు తలెత్తుతాయి.
ఒక యూనిట్ దూరం కాగితంపై భూమి దూరం అనేక యూనిట్లను ప్రదర్శించడం ద్వారా మొదటి సమస్య పరిష్కరించబడింది, అంటే మ్యాప్‌లోని ఏదైనా రెండు పాయింట్ల భౌగోళిక దూరాన్ని మ్యాప్‌లో 1 అంగుళం = 1 మైలు 2 వంటి స్థిర నిష్పత్తిలో ప్రదర్శించడం ద్వారా పరిష్కరించబడింది. మైలు, 4 మైళ్లు లేదా 50 మైళ్లు మొదలైనవి, లేదా 1 యూనిట్ (అంగుళాల లేదా సెంటీమీటర్) = 1,000, 10,000, 25,000 50,000 (అంగుళాల లేదా సెంటీమీటర్) మొదలైనవి. ఇది నిష్పత్తి 1గా వ్యక్తీకరించబడింది : 1,000, 1 : 25,000 మొదలైనవి కూడా వ్రాయవచ్చు. ఈ రకమైన వ్యక్తీకరణను పటం స్కేల్ అంటారు.పటం ప్రొజెక్షన్ ద్వారా రెండవ సమస్యకు ఆమోదయోగ్యమైన పరిష్కారం తయారు చేయబడింది, దీనిలో పటం ఉపయోగాన్ని సులభతరం చేయడానికి ఒక విమానంలో అక్షాంశం , రేఖాంశాలు అంచనా వేయబడతాయి. ప్రొజెక్షన్ అర్థాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి, అపారదర్శక పెయింట్‌తో గాజు గోళంపై అక్షాంశం , రేఖాంశ రేఖలు గీసినట్లు ఊహించుకోండి. ఒక శంఖం లేదా సిలిండర్ వంటి టాంజెంట్ ప్లేన్ లేదా విమానం రూపంలో అభివృద్ధి చేయగల ఉపరితలాలు గోళంపై ఉంచబడతాయి , గోళం మధ్యలో ఒక కాంతి బిందువు ఉంటుంది. ఈ సందర్భంలో, నీడ ఏర్పడింది. టాంజెంట్ ఉపరితలంపై అక్షాంశం లేదా రేఖాంశాల ఇంటర్‌పోలేషన్ అంటారు. వివిధ రకాలైన ప్రొజెక్షన్‌లు, వాటిలో కొన్ని ప్రాంతాలపై, కొన్ని దిశలు , దూరంపై , కొన్ని ఆకృతులపై సరిగ్గా తయారు చేయబడతాయి, ఈ రకమైన ఒకటి లేదా మరొక ఉపరితలంపై తయారు చేయబడతాయి. వీటిలో, విమానంలో గ్నోమోనిక్ ప్రొజెక్షన్, స్టీరియోగ్రాఫిక్ ప్రొజెక్షన్, సిలిండర్ , కాస్సిని ప్రొజెక్షన్, మెర్కేటర్ ప్రొజెక్షన్ , కోన్‌పై పాలీకోనిక్ ప్రొజెక్షన్ ఎక్కువగా ఉపయోగించబడతాయి. సర్వే చేయబడిన భూమి పరిధి , ఉపరితలంపై దాని స్థానం ప్రకారం ప్రొజెక్షన్ ఎంపిక చేయబడుతుంది.
వివరాల కోసం చిహ్నాలను ఉపయోగించడం ద్వారా మూడవ సమస్య పరిష్కరించబడింది . సింబాలిక్ సంకేతాలను నిర్ణయించేటప్పుడు, వారు ఏ అదనపు వ్యాఖ్య లేకుండానే వారు ప్రాతినిధ్యం వహించే వస్తువును పరిచయం చేయగలరని , వాటిని మ్యాప్‌లో గీయడం పరంగా సరళంగా , ఖచ్చితమైనదిగా ఉండాలని గుర్తుంచుకోండి. ఈ గుర్తుల పరిమాణం పటం స్కేల్‌పై ఆధారపడి ఉంటుంది. పటం స్కేల్ చిన్నదిగా మారడంతో, తక్కువ ప్రాముఖ్యత ఉన్న వివరాలు తీసివేయబడతాయి , చిహ్నాలు కూడా చిన్నవిగా మారతాయి, భారతదేశ భౌగోళిక మ్యాప్‌లో గ్రామాలు, చిన్న నదులు, వృక్షసంపద మొదలైనవి చూపబడవు , నగరాలు పాయింట్‌లుగా మాత్రమే చూపబడతాయి లేదా చిన్న సర్కిల్‌ల ద్వారా చూపబడింది.సింబాలిక్ సంకేతాల గురించి ప్రత్యేకంగా చెప్పుకోదగ్గ విషయం ఏమిటంటే, పొడవు , వెడల్పు ఉన్న సింబాలిక్ సంకేతాలతో ఇతర వివరాలను చూపించడం కష్టం కాదు, అంటే రెండు పొడిగింపులు, అయితే మ్యాప్‌లో కొండలు , పెరిగిన భూములను సరిగ్గా పరిచయం చేయడం ప్రత్యేక ప్రాముఖ్యత. గ్రౌండ్ రిలీఫ్ నాలుగు విధాలుగా ప్రదర్శించబడుతుంది: ,
వీటిలో, కాంటౌర్ లైన్లను ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తారు.
ఫీల్డ్‌లో నిర్వహించిన ఏరియల్ సర్వేల ప్లాన్‌లు లేదా ప్లాట్‌బ్యాండ్‌లు లేదా బ్లూ ప్రింట్‌లు మందపాటి కాగితంపై తయారు చేయబడతాయి. ఇది పటం తొలి కాపీ. దీని తరువాత, లిథో ప్రింటింగ్ ద్వారా కావలసిన సంఖ్యలో కాపీలు తయారు చేయబడతాయి. బ్లూ ప్రింట్ మొదటి కాపీని చేతితో తయారు చేయడానికి ప్రధాన కారణం ప్లాట్‌బ్యాండ్ లేదా ఏరియల్ సర్వే విభాగంలో చేతితో గీయడం నుండి లోపాలను తొలగించడం, మ్యాప్‌ను అందమైన, ఖచ్చితమైన కళగా మార్చడం. దీని కోసం ఉపయోగించే పరికరాలు క్రింది విధంగా ఉన్నాయి,
పటం కావలసిన స్కేల్ కంటే ఒకటిన్నర రెట్లు స్కేల్‌పై స్వచ్ఛమైన గీతలు గీస్తారు, ఆపై కావలసిన స్కేల్ మ్యాప్‌ను పొందేందుకు ఫోటోగ్రఫీ ద్వారా తగ్గించబడుతుంది. దీని ప్రయోజనం ఏమిటంటే, పైన పేర్కొన్న సహాయక పరికరాల కారణంగా డ్రాయింగ్‌లో కొన్ని లోపాలు ఉన్నప్పటికీ, అవి తగ్గింపులో చాలా చిన్నవిగా ఉంటాయి, అవి కళ్లకు చికాకు కలిగించవు. డ్రాయింగ్ చేస్తున్నప్పుడు, కార్టోగ్రాఫర్ కూడా భూతద్దాన్ని ఉపయోగిస్తాడు, దాని సహాయంతో అతను చెడులను పెద్దదిగా చూస్తాడు , ఏకకాలంలో వాటిని తొలగిస్తాడు.డ్రాయింగ్ మొత్తం నలుపు రంగులో ఉంది, అయితే ప్రచురణ సమయంలో గుర్తింపును సులభతరం చేయడానికి వేర్వేరు వివరాలు వేర్వేరు రంగులలో ముద్రించబడతాయి. రంగు ముద్రణ సాధారణ నియమం క్రింది విధంగా ఉంటుంది ,
ఆధునిక , చారిత్రక మ్యాప్‌లకు మరిన్ని లింక్‌ల కోసం మ్యాప్స్‌ని చూడండి; అయినప్పటికీ, దిగువ లింక్ చేయబడిన సైట్‌లలో చాలా పెద్ద సైట్‌లు జాబితా చేయబడ్డాయి.