Ikinyarwanda

Ikinyarwanda ni ururimi rw’Abanyarwanda n'abavuga Ikinyarwanda batuye u Rwanda. Ikinyarwanda kivugwa mu Rwanda no mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Kongo. Ibindi bihugu bikikije u Rwanda bifite indimi zijya gusa n'Ikinyarwanda;Ikinyarwanda gisa n’Ikirundi, ururimi rw’i Burundi, rukanasa n’Igiha cyo muri Tanzaniya. Itegekongenga ISO 639-3 kin.uru ni ururimi ruranga umunyarwanda Aho Ari hose ninarwo rurimi ruvugwa mu gihugu cy'urwanda.
Ikinyarwanda gifite umwanya ukomeye mu mibereho y’Abanyarwanda. Ni rwo rurimi ruha Abanyarwanda ubushobozi bwo kuranga isi, kugaragaza imbamutima, gushyikirana baganira, bungurana ibitekerezo no kugezanyaho ubutumwa.
Ururimi rw’Ikinyarwanda rufite uruhare rukomeye mu guhamya Umunyarwanda udafite isoni n’ubwoba by’umuco we kandi utisuzugura. Umuco w’u Rwanda ukeneye abawurinda n’abawubungabunga ngo hato imico y’amahanga itawumira. Iyo nshingano rero ni iy’Abanyarwanda ubwabo. Inzira ya mbere iriho ni ukwigisha Ikinyarwanda.
Ku wa 21 Werurwe buri mwaka, u Rwanda rwizihiza Umunsi Mpuzamahanga w'Ururimi Kavukire ari rwo: Ikinyarwanda.
Ikinyanduga si cyo Kinyarwanda cyonyine, uretse ko abapadiri bashatse kwandika Ikinyarwanda bahera ku Kinyanduga, kuko abacyanditse bari i Kabgayi.
Kwigisha Ikinyarwanda bihamye rero ni ugushimangira Ubunyarwanda. Ni ugushyikiriza umwana w’u Rwanda ibyo abakurambere bahanze bakabisigira Umunyarwanda wese ho umurage. Bityo kwiga Ikinyarwanda bikaba guhura n’ibyo kibumbatiye: uko giteye, ubugeni gihetse, umuco n’imyumvire y’Abanyarwanda. Ibi bisobanura ko kwigisha Ikinyarwanda ari ugufasha umwana w’u Rwanda kugicengera ari mu miterere yacyo no bwiza bwacyo: uko cyemerera ukivuga gutaka imvugo ye.
Kwigisha Ikinyarwanda rero bikwiye kuba umwanya wo guha Umunyarwanda ubushobozi bwo kwirinda kumirwa n’amahanga, ibyiza akisangamo akabyamamaza, ibyo anenga akabikosora, akagiteza imbere kigahangana n’iterambere isi igezeho uyumunsi
Ikinyarwanda kandi gifitemo amagambo menshi asa nayo mu rurimi rwitwa Ikizulu rw'abirabura bo muri Afurika y'Epfo,urugero;
umuntu, abantu, ingwe, amazi, umutwaro, ingata, inyama, inyoni, iminwa, marume, umukwe, abatwa.
Ikinyarwanda kigizwe n'inyuguti 24: a b c d e f g h i j k l m n o p r s t u v w y z
Izi nyuguti 24 zirimo ibice 2:
UMUCO GAKONDO W'ABANYARWANDA
Abanyarwanda muri gakondo yabo bizeraga neza umuremyi imana ko ishora byose mbere yu mwaduko w'abazungu abanyarwanda bizereraga muri RYANGOMBE ry'ababinga BAKABANDWA( bizeragako nyuma y'ubuzima hari ubundi buzima kandi bakizerako mugihe bambaje abakurambere hari ibyo babafasha byabananiye).
GUSABA UMUGENI MU RWANDA RWO HAMBERE
Mu Rwanda rwo hambere imigenzo yo hambere yo gusaba umugeni byagirwamo uruhare n'ababyeyi,
kumpande zombi iyo migenzo yabanzirizwaga no gufata irembo ,bisobanuye ko ababyeyi b'umuhungu,
iyobabaga bashimiye umhungu wabo umugeni bajyaga gufata irembo cyangwa umwanya kugirango hatazagira undi waturuka mu wundi muryango.
iyo migenzo yakorwaga n'ababyeyi kumpande zombi abana babo ntabahari,se w'umuhungu agasabira umusore.
Indagi zivamo ibihekane bigizwe n'inyuguti ebyiri, eshatu, ndetse hari n'ibigizwe n'inyuguti 4 bikongerwaho nabyo buri gihe inyajwi kugirango bivugike neza.
Imyandikire y’ikinyarwanda