Mga Tauhan sa Mitolohiyang Pilipino

Ang sumusunod ay isang listahan ng mga diyos, diyosa, o mga bathala at marami pang ibang banal, mga kalahating bathala, at mahahalagang tauhan mula sa klasikal na mitolohiya ng Pilipinas at mga katutubong relihiyon sa Pilipinas na sama-samang tinutukoy bilang Diwata na ang mga malalawak na kwento ay sumasaklaw mula sa isang daang taon na ang nakalilipas hanggang sa marahil ay libu-libong taon mula sa modernong panahon. Ang terminong Bathala sa kalaunan ay pinalitan ang "Diwata" bilang pangunahing salita para sa "mga diyos" at naging kahulugan ng anumang supernatural na nilalang na sinasamba para sa pagkontrol sa mga aspeto ng buhay o kalikasan. Sa paglipas ng panahon, si Bathala (o Bathalà/Maykapál) ay naging nauugnay sa Kristiyanong Diyos at naging kasingkahulugan ng Diyós .
Ang mga Diwata Sa mitolohiya ng Pilipinas ay tumutukoy sa mga diwata, mga espiritu ng kalikasan, mga nilalang sa langit, at mga mitolohikal na bathala. Sa katutubong relihiyon, partikular itong tumutukoy sa mga celestial na nilalang at mga espiritu ng kalikasan na hindi kailanman naging tao. Ang mga espiritung ito ay maaaring mula sa mga tagapag-alaga ng mga bagay, halaman, o hayop hanggang sa mga diyos na kumakatawan sa mga natural na puwersa, abstract na konsepto, o kahit na mga diyos sa isang pantheon. Ang Pag-Diwata ay isang ritwal na nagbibigay ng papuri, pagsamba at pagsamba sa mga diyos at espiritu ng kalikasan.
Anito, o anitu Sa mitolohiya ng Pilipinas, ay tumutukoy sa mga espiritu ng ninuno, espiritu ng mga patay, masasamang espiritu at mga diyus-diyosang kahoy na kumakatawan o tahanan sa kanila. Ang Pag-anito ay kapag nakikipag-usap ang mga shaman sa mga espiritu ng mga patay at mga espiritu ng ninuno, at maging sa mga masasamang espiritu
Ang listahan ay hindi kasama ang mga nilalang; para sa mga ito, tingnan ang listahan ng mga mitolohiyang nilalang ng Pilipinas .
Ang mga Mga Tauhan sa Mitolohiyang Pilipino, kabilang ang mga diyos ( diwatas ), mga bayani, at iba pang mahahalagang pigura. Ang bawat pangkat etniko ay may sariling natatanging panteon ng mga diyos. Ang ilang mga diyos ng mga grupong etniko ay may magkatulad na mga pangalan o asosasyon, ngunit nananatiling naiiba sa isa't isa. Ang pagkakaiba-iba sa mga mahahalagang figure na ito ay ipinakita sa maraming mga kaso, kung saan ang pangunahing halimbawa ay ang Ifugao pantheon, kung saan sa isang solong panteon, ang mga diyos ay kalkulado na hindi bababa sa 1,500. Mayroong higit sa isang daang natatanging pantheon sa Pilipinas.
Ang mitolohiya ng Pilipinas at relihiyong bayan ay magkakapatong, habang magkakaugnay, sa panimula ay magkaiba. Ang mitolohiya ay isang koleksyon ng mga kuwento na nagpapaliwanag sa pinagmulan ng mundo, mga natural na phenomena, at mga aksyon ng mga diyos, espiritu, at mga bayani. Ito ay nagsisilbing isang kultural na salaysay, kadalasang nakatali sa mga paniniwala ng isang komunidad. Ang relihiyong bayan, sa kabilang banda, ay sumasaklaw sa mga espirituwal na gawain, ritwal, sistemang moral, at teolohiya na nakaugat sa mga paniniwalang iyon. Ang mitolohiya ay isang bahagi ng relihiyon, habang ang relihiyon ay isang mas malawak na sistema na kinabibilangan ng pagsamba, ritwal, at mga etikal na code. Ang bawat pangkat etniko ay may kanya-kanyang pangkalahatang termino na ginagamit upang tumukoy sa lahat ng diyos o isang sub-set ng mga diyos, kung saan ang pinakalaganap na termino sa pangkat etniko Sa Pilipinas, ang mitolohiya bago ang kolonyal ay malalim na nakatali sa relihiyong bayan, kung saan ang bawat pangkat etniko ay may sariling panteon ng mga diyos, espiritu ng mga ninuno, at espiritu ng kalikasan. Halimbawa, ang "diwata" ay tumutukoy sa mga diyos, diyosa, at celestial na nilalang, habang ang "anito" ay kadalasang naglalarawan ng mga espiritu ng ninuno o menor de edad na diyos. Ang mga terminong ito at ang kanilang mga kahulugan ay iba-iba sa iba't ibang rehiyon at pangkat etniko.
Habang ang mitolohiya ay nakatuon sa mga salaysay tungkol sa mga nilalang na ito, ang katutubong relihiyon ay nagsasangkot ng mga ritwal upang parangalan o patahimikin sila. Ang ilang mga grupo ay sumasamba sa isang pinakamataas na diyos, habang ang iba ay iginagalang ang isang hanay ng mga espiritu na konektado sa kalikasan at pang-araw-araw na buhay. Sa paglipas ng panahon, ang mga alamat ay naging mga alamat o kwentong bayan, lalo na't sila ay nahiwalay sa kanilang mga pinagmulang relihiyon. Binago ng pagpapakilala ng Islam at Kristiyanismo ang pagsasagawa ng mga katutubong relihiyon, ngunit maraming aspeto ng mitolohiya ng Pilipinas at relihiyong bayan ang nananatili, na naghalo sa mga bagong pananampalataya. Sa kabila ng mga siglo ng kolonisasyon, ang mga kuwento ng mga diyos, espiritu, at mga bayani ay nananatiling mahalaga sa kulturang Pilipino, na nagpapakita ng pagkakaiba sa pagitan ng mga salaysay ng mitolohiya at ng mga espirituwal na kasanayan na nakatali sa kanila.
Ang ilang mga grupong etniko ay may mga panteon na pinamumunuan ng isang pinakamataas na diyos (o mga diyos), habang ang iba ay gumagalang sa mga espiritu ng ninuno at/o mga espiritu ng natural na mundo, kung saan mayroong isang punong diyos ngunit itinuturing na walang diyos na pinakamataas sa kanilang mga pagkadiyos. sa bansa ay anito . Ang mismong termino ay maaaring nahahati pa sa ninuno o anito (mga espiritu ng ninuno) at diwata (mga diyos, diyosa, at bathala), bagaman sa maraming pagkakataon, ang kahulugan ng mga termino ay naiiba depende sa kanilang etnikong samahan.