davidanugraha/M4-RAG huggingface dataset:
బోజ్జగుంటపల్లి

బోజ్జగుంటపల్లి ఆంధ్రప్రదేశ్ లో చిత్తూరు జిల్లాలో కలకడ మండలం లోని రెవెన్యూయేతర గ్రామం.
కలకడ గుర్రంకొండ మార్గమధ్యలో వున్నది ఈ బోజ్జగుంటపల్లి బోజ్జగుంటపల్లి అన్న పేరు రావడానికి కారణం ఊరికి తూర్పున గుంటి భావి దగ్గర ఒక పెద్ద గుండుకు దేవ దేవుడు జటాజుటదారి ఆయెన శ్రీ పరమశివుని ప్రతిమ, నందిస్వరుని రూపాలు సుందరంగా చెక్కబడినవి. ఆ గుండుకు ముందు 15 అడుగుల దూరంలో ప్రథమ పూజాదిపతి దేవ గనాదిపతి అయిన శ్రీ శ్రీ వినాయక స్వామి 6 అడుగుల నిజస్వరూప మైన ప్రతిమ ఉంది. అ ప్రతిమకు ముందుగ ఒక పవిత్రమైన కోనేరు వుంది . పూర్వం అందులో పవిత్ర స్నానాలు చేసేవారు అని చెప్పబడింది. మనకు వినాయకుడు అనగానే గుర్తుకువచ్చేది స్వామి బొజ్జ, ముందు గుంట (కోనేరు ) వుంది కావున బోజ్జ +గుంట = బోజ్జగుంటపల్లి అనే నామకరణం జరిగింది. ఇక ఊరు యొక్క గొప్పతనం విశిష్టతల విషయానికి వస్తే ఊరికి అన్ని దిక్కులా వివిధ రకాల దేవతల ఆలయాలు వున్నవి తూర్పున వినాయక స్వామి, పరమశివుడు. పడమరన విరుపాక్షమ్మ దేవాలయం ఉత్తరాన మా తమ్మ తల్లి ఆలయం దక్షిణాన కట్టమీద గంగమ్మ తల్లి ఆలయం . ఉరికి మధ్యలో ఆంజనేయ లక్ష్మణ సీత సమేతమైన శ్రీ సీతారామ స్వామి ఆలయం, నడివీధి గంగమ్మ ప్రతిమ, హిందువులకు నాగ శక్తికి విడదీయరాని సంబంధం వుంది ఈ ఊరిలో కూడా రచ్చబండ బండ దగ్గర రావి, వేప చెట్టుకింద పెనవేసుకున్న నాగల ప్రతిమలు వున్నవి . పెద్దలు ఎక్కడ రావి చెట్టుకు వేప చెట్టుకు పెళ్ళి చేసారు అని చెప్తారు. ఇన్నిరకాల దేవతల ఆశిస్సులతో ఈ పల్లెటూరు సుబిక్షముగ ఉంది. ఇక ఊరిలో వున్న కుటుంబాల సంక్య 50 జనాభా అంచనా 200. అందరు కమ్మ కులానికి చెందినవారు.ఈ ఊరిలో ఒక అంగన్ వాడి పాఠశాల, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల వున్నది ఈ పాఠశాలకు చాలా ఘనమైన చరిత్ర ఉంది. ఈ పాఠశాల నుండి వచ్చిన ప్రతి విద్యార్థిక్రమశిక్షణ ఆటల పాటలు వినయ విదేయతలతో మెలుగుతారు. ఈక్కడ చదివిన విద్యార్థులలో చాల మంది ఉద్యోగాలు చేస్తున్నారు. కొద్ది మంది విదేశాలలో వుద్యోగం చేస్తున్నారు.ఈ ఉరి ప్రజల ప్రధాన బలం ఐకమత్యత, ఈ ఉరి ప్రజలు ప్రతి పండుగను కలిసి మెలిసి జరుపుకుంటారు ముఖ్యమైన పండుగలు శ్రీ రామ నవమి పండుగ రోజు సీత రాముల విగ్రహాలను ప్రజలు ఊరేగింపుగా ఉరి మొత్తం తిప్పుతారు పండుగ రోజు రాత్రి అంత రాముల గుడిలో భక్తి శ్రద్ధలతో బజనలు చేస్తారు. మరొక ముఖ్యమైన పండుగ బోనాల పండుగ ఊరు సుభిక్షముగా పంటలు బాగా పండాలి అని కట్టమీద గంగమ్మ, విరుపాక్షమ్మ లకు కోళ్ళు పొట్టేళ్ళు బలి ఇస్తారు .ఇంకొక ముఖ్యమైన పండుగ వినాయక చవితి రోజున మట్టి వినాయక విగ్రహాన్ని తీసుకువచ్చి భక్తి శ్రద్ధలతో పూజించి 7,9 రోజులు లేదా 11 రోజులు తరువాత మంగళ వాయిద్యాల మధ్య వురేగిస్తూ నిమర్జనం చేస్తారు. అక్ష్యరాస్యత విషయంలో ఈ ఊరు చాలా ముందంజలో ఉంది. ఈ ఊరు నుండి 20 మంది వరకు ప్రభుత్వ ఉద్యోగులు, 10 మంది వరకు సాఫ్ట్ వేర్ ఉద్యోగులు ఇంకా ఉన్నత చదువులు చదువుతున్న 30 మంది విద్యార్థులు ఉన్నారు.ఇక్కడ ప్రధాన ఆదాయ వనరులు వ్యవసాయం, వ్యాపారం వ్యవసాయం అనగా టామాటో, వరి, మామిడి, వివిధ రకాలైన కూరగాయలను విరివిగా ఆదునిక వ్యవసాయ పద్ధతుల ద్వారా పండిస్తారు.. వ్యాపారం రంగంలో రియల్ ఎస్టేట్, చెట్ల వ్యాపారం, ఫైనాన్స్, ఫెర్తిలిజేర్స్ ఇంకా వివిధ రకాల వ్యాపార రంగాలలో తమదైన శైలిలో రాణిస్తున్నారు.
కొండాపూర్ శివాలయం - సిరికొండ

కొండాపూర్ శివాలయం తెలంగాణ రాష్ట్రం, ఆదిలాబాద్ జిల్లా, సిరికొండ మండలంలోని కొండాపూర్ గ్రామ శివారులో ప్రాచీన శివాలయం ఉంది. మహాశివరాత్రి పర్వదినాన్ని పురస్కరించుకుని ఆలయంలో ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహిస్తారు. సిరికొండ మండలం నుండి ఏడు కి.మీ దూరం ఆదిలాబాద్ జిల్లా కేంద్రం నుంచి 37 కి.మీ దూరంలో ఉంటుంది.
స్థలపురాణం ప్రకారం ఈ ఆలయం నిర్మాణం శైలిని బట్టి ఈ ఆలయం కాకతీయుల కాలంలో నిర్మించినట్లు తెలుస్తోంది.
ఈ శివాలయం చిక్ మాన్ వాగు సమీపంలో ఉంది. పురాతనమైన ఈ ఆలయం శిథిలావస్థలో కు చేరుకుంది.ఆలయం బయట గోడలో రావి చెట్టు మొలసి ఆలయంతో పాటు ఆలయ గోపురానికి శాఖోపశాఖలుగా విస్తరించాయి. కానీ రావి చెట్టు వేర్లు గర్భగుడిలోకి వెళ్ళక పోవడంతో గూడి సురక్షితంగా ఉంది.
స్వయంభువుగా వెలసిన స్వామిని మహాశివరాత్రి పండుగ సందర్భంగా కొండాపూర్ ఆలయంలో భక్తులు ఆలయ కమిటీ ఆధ్వర్యంలో ఆలయ ఆవరణలో ప్రత్యేక శోభతో రంగుల కాగితపు, మామిడి ఆకుల తోరణాలతో అలంకరిస్తారు. పెద్ద సంఖ్యలో భక్తులూ తరలి రావడంతో భక్తులు కోసం ప్రత్యేక ఏర్పాట్లు చేస్తారు. పచ్చని ప్రకృతి ఒడిలో వెలసి స్వామి భక్తుల కోరినా కోర్కెలు నెరవేరుతాయని అంటారు. గర్భగుడిలో భక్తులు పరమేశ్వరుడిని దర్శించుకొని అనంతం ఉపవాస దీక్షను విరమిస్తారు. మహాశివరాత్రి తో పాటు, శ్రావణ మాసంలో కార్తీక మాసంలో ఆలయాన్ని భక్తులు ఎక్కువగా దర్శించుకుంటారు.
ఈ ఆలయాన్ని ఆదిలాబాద్ నుండి నేరుగా ఇంద్రవెల్లి చేరుకొవాలి అచటి నుండి సిరికొండ కు వెళ్ళి మార్గంలో కొండాపూర్ ఉంటుంది. ఆటోలో ప్రైయివేయటు వాహనాల్లో రావచ్చు.ఇచ్చోడ నుండి కూడా చేరుకోవడానికి మార్గాలు ఉన్నాయి.
పామిడి

పామిడి, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని అనంతపురం జిల్లా, పామిడి మండలానికి చెందిన పట్టణం, మండల కేంద్రం. ఇక్కడ గల భోగేశ్వర స్వామి ఆలయం ఈ ఊరి ముఖ్య ఆకర్షణ.
పామిడి గ్రామానికి ఆ పేరు "పాము ముడి" అన్న పద బంధం నుండి వచ్చినట్లు చెబుతారు. భోగేశ్వర స్వామి లింగానికి ఒక పాము ఎప్పుడూ చుట్టుకుని ఉండేదని, అందువల్ల ఆ ప్రదేశానికి "పాము ముడి" అన్న పేరు వచ్చిందని, అదే కాలక్రమేణా పామిడి అయిందని చెబుతారు.
ఇది జిల్లా కేంద్రమైన అనంతపురం నుండి 44వ నెంబరు జాతీయ రహదారిలో హైదరాబాదు వెళ్ళే వైపు 30 కి.మి. దూరంలో ఉంది. జిల్లాలో మరో ముఖ్య పట్టణమైన గుత్తి నుండి 20 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 6328 ఇళ్లతో, 26886 జనాభాతో 2716 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 13583, ఆడవారి సంఖ్య 13303. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 3352 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 286. గ్రామ జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 594864.పిన్ కోడ్: 515 775.
పామిడి నగరపంచాయితీ పట్టణ పరిపాలన నిర్వహిస్తుంది.
జాతీయ రహదారి 44 (భారతదేశం) పై ఈ పట్టణం ఉంది. గుత్తి రైల్వే జంక్షను పామిడి గ్రామానికి సమీప రైల్వే జంక్షను.
గ్రామంలో మూడుప్రైవేటు బాలబడులు ఉన్నాయి. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు 13, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు మూడు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు మూడు, ప్రైవేటు ప్రాథమికోన్నత పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రైవేటు మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. ఒక ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల ఉంది.ఒక ప్రైవేటు వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల ఉంది. సమీప ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల, సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల గుత్తిలోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు, సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల అనంతపురంలో ఉన్నాయి.
పామిడిలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
వేరుశనగ, వరి, పొద్దుతిరుగుడు
పెన్నా నది తీరాన ఉన్న ఈ గ్రామ జనాభాలో అధిక శాతం మందికి కుట్టుపని జీవనాధారం. ఇక్కడి వస్త్ర వ్యాపారం చుట్టుపక్కల ఊళ్ళలో చాలా ప్రసిద్ధి. వ్యవసాయం మరో ముఖ్య జీవనాధారం. వరి,వేరుశెనగ, పత్తి ముఖ్య పంటలు. పళ్ళ తోటల సాగు కూడా అధికం. ముఖ్యంగా జామ, బత్తాయి, మామిడి తోటలు బాగా సాగులో ఉన్నాయి.
పామిడి గ్రామంలో తెలుగుతో సమానంగా మరాఠి భాష కూడా చలామణిలో ఉంది. దీనికి కారణం ఇక్కడి ముఖ్య వాణిజ్యమైన వస్త్ర వ్యాపారంలో మరాఠి మాతృభాషగా గల భావసార క్షత్రియ ప్రజలు అధిక సంఖ్యలో ఉండటం. అందువల్ల ఇక్కడ వినాయక చవితి పండుగ, కృష్ణాష్టమి ఘనంగా జరుపుతుంటారు. ముఖ్యంగా కృష్ణాష్టమి రోజున ఉట్లు పడగొట్టటమన్నది ఇక్కడ చాలా వేడుకగా జరుగుతుంది.
రాజరాజేశ్వరాలయం బూర్గుపల్లి

బూర్గుపల్లి రాజరాజేశ్వరాలయం తెలంగాణ రాష్ట్రంనిర్మల్ జిల్లా మామడ మండలం బూర్గుపల్లి శివారులో గుట్టల మధ్య ప్రకృతి ఒడిలో రాజరాజేశ్వర స్వామి ఆలయం ఉంది.అతి పురాతన ఆలయం నిర్మల్ నుండి 8 కి.మీ.దూరంలో జాతీయ రహదారి ప్రక్కన ఉంది.
బూర్గుపల్లి రాజ రాజేశ్వరాలయం అతి ప్రాచిన ఆలయం. అటవీ ప్రాంతంలో గుట్టల మధ్య ప్రకృతి ఒడిలో స్వామి వారి పురాతన గుడి ఉంది. గుడి నిర్మాణం, శిల్ప శైలులను, శాసనాలను బట్టి ఈ గుడిని మధ్యయుగంలో నిర్మించి నట్లు గ్రంథాల వల్ల తెలుస్తుంది.
బూర్గుపల్లి శివాలయంలో మహాశివరాత్రి పండుగ సందర్భంగా ఆలయంలో ఉత్సవాలు ఘనంగా నిర్వహిస్తారు. ఆలయం ఎదురుగా ఆంజనేయ స్వామి గుడి ఉంది. భక్తులు ఆలయం సమీపంలో ఉన్న కోనేరు లో కాళ్ళు, చేతులు కడిగి స్వామి వారిని దర్శించు కుంటారు.ఈ కోనేరు కు గొప్ప చరిత్ర ఉంది. ఆలయ పూజారి సంతశర్మ పంతులచే పూజలు,అభిషేకాలు జరుగుతాయి.భక్తులు ఉపవాస దీక్షలు పాటిస్తూ రాత్రి జాగరణ లో పాల్గోని ఆధ్యాత్మిక భక్తి గీతాలు ఆలపిస్తూ భగవన్నామస్మరణ చేస్తారు. సుదుర ప్రాంతం నుండి వచ్చే భక్తుల సౌకర్యానిమితం ఆలయ ఆవరణంలో ధర్మశాలలు వంట రుములు, స్నానపు గదులు,సౌఛాలయాలు ఉన్నాయి.
పండుగ సందర్భంగా ఆలయ ఆవరణంలో జాతర ఘనంగా జరుగుతుంది. నిర్మల్ ,ఆదిలాబాద్, నిజామాబాద్ నుండి భక్తులు వచ్చి స్వామి దర్శనం కోసం భక్తులు పెద్ద సంఖ్యలో వచ్చి స్వామివారిని దర్శించుకోని మొక్కులు తీర్చుకుంటారు. పర్వదినాన్ని పురస్కరించుకొని ఉదయం నుంచే భక్తులు ఆలయాల వద్ద బారులు తీరుతారు. అటవీ ప్రాంతం కావడంతో కోతుల బెడద ఎక్కువగా ఉంటుంది.ఆర్టిసి డిపో నిర్మల్ వారిచే పండుగ సందర్భంగా బస్సులు నడుపుతారు.
ఈ ఆలయాన్ని మంచిర్యాల, ఆసిఫాబాద్, ఆదిలాబాద్ జిల్లాల నుండి వచ్చే భక్తులునిర్మల్ చేరుకోవాలి. మామడ నుండి బైక్ లో గాని, ప్రైయివేటు వాహనంలో గాని లేదా ఆటోలలో కూడా చేరుకో వచ్చు.
బంగినపల్లి మామిడి

ప్రపంచ ప్రఖ్యాతి చెందిన మామిడి రకాలలో బంగినపల్లి మామిడి ఒకటి. తెలుగింట పుట్టి ప్రపంచంలోని అనేక దేశాల ప్రజల నోరూరించే ఈ రకం మామిడి ‘ఆంధ్రప్రదేశ్‌ సొంతం’ అని నిర్ధారిస్తూ భౌగోళిక విశిష్ఠ గుర్తింపు (జియోగ్రాఫికల్‌ ఐడెంటికేషన్‌ - జీఐ) లభించింది. చెన్నైలోని జీఐ రిజిస్ట్రీ ఓపీ గుప్తా దీనికి సంబంధించిన నోటిఫికేషన్‌ జారీ చేశారు. ఒక మహిళ, పురుషుడు (రైతులు), పసుపు పచ్చ వర్ణంలో మామిడిపండ్లతో బనగానపల్లె నవాబు యుద్ధ నిధుల మొహరీ రూపొందించారు. దానిపై ‘బనగానపల్లె మామిడిపండ్లు - ఆంధ్రప్రదేశ్‌’ అని లిఖించారు. ఇదే ప్రధాన ఆధారంగా బంగినపల్లి మామిడిపండ్లకు జీ.ఐ. గుర్తింపు దఖలు పడింది.
కర్నూలు జిల్లా లోని బనగానపల్లె సంస్థానం అప్పట్లో నవాబుల ఏలుబడిలో ఉండేది. నవాబు మీర్‌ గులాం అలీఖాన్‌ (1905-1922) కు మామిడిపండ్లపై మక్కువ ఎక్కువ. మామిడి పండులో మేలు జాతిగా పిలిచే బేనిషాన్‌ రకాన్ని ఎంపిక చేసుకొని బనగానపల్లె సంస్థానంలో విరివిగా నాటించారు. దీనికే ‘బనగానపల్లె మామిడి’గా పేరు వచ్చింది. కాలక్రమంలో ఇది ‘బంగినపల్లి’గా మారింది. ఇక్కడి నుంచే తెలుగు రాష్ట్రాల్లోని అనేక ప్రాంతాలకు ఈ రకం సాగు విస్తరించింది. ప్రతి ఏటా 5500 టన్నుల బంగినపల్లి మామిడి పండ్లు అమెరికా, బ్రిటన్‌ తదితర దేశాలకు ఎగుమతి అవుతాయి. ఒక్కో పండు రెండు కిలోల వరకు తూగుతుంది. ఏమాత్రం పీచు లేకుండా పూర్తిగా గుజ్జు మాత్రమే ఉండడం దీని ప్రత్యేకత.
దాదాపు 350 సంవత్సరాల క్రితం కర్నూలు జిల్లాలోని బనగానపల్లె నివాసులైన నవాబులు విదేశాల నుంచి తీసుకొచ్చి నాటిన మామిడి రకాలలో ఒక మామిడి రకం రుచిలోను, రంగులోను, పరిమాణంలోను విశేషమైన ఖ్యాతిని సంపాదించడంతో ఈ చెట్టుకు కాసిన మామిడి పండ్లను అనేక ప్రాంతాల వారు తీసుకుని వెళ్లి నాటారు. ఈ చెట్టు ఎక్కడ నుంచి తెచ్చి నాటారు అని అడిగినప్పుడు ఇది బనగానపల్లి మామిడి చెట్టు అని చెబుతుండేవారు. ఈ విధంగా బనగానపల్లి మామిడిగా వాసి కెక్కిన ఈ చెట్టు కాలగమనంలో బంగినపల్లి మామిడిగా పేరు గాంచింది.
మామిడి పళ్ళను ఇష్టపడే నవాబు, ఒక్కొక్క రకం మామిడి చెట్టుకి ఒక్కొక్క రకం గుర్తు (నిషాన్) చెక్కించేవాడు. అయితే ఒక రకం మామిడి చెట్టుకి ఏ గుర్తు చెక్కించక, దానికి 'గుర్తు లేనిది' (బే నిషాన్) అని నామకరణం చేయించాడు. అదే వాడుకలో బేనిషా అయ్యింది. ఈ మామిడి పండు చాలా రుచిగా ఉంటుంది.
బంగినపల్లి మామిడి పండు రంగు మీదుంది - చిలకే ముట్టని జాంపండు సిగ్గు పడుతుంది (కొండవీటి సింహం - సినిమాలో). ఈ పాటను ఎస్.పి.బాలసుబ్రహ్మణ్యం, పి.సుశీల గానం చేశారు.
మామిడి తాండ్ర

తాండ్ర అనేది పండ్ల రసాలని ఎండవెట్టి తయారు చేసే తియ్యని చిరుతిండి. ఈ తాండ్ర ని చెయ్యడానికి ఏ పండు రసమైనా వాడవచ్చు. కాని తెలుగు దేశంలో దీనిని ఎక్కువగా మామిడి పళ్లతోనూ, కొంచెం తక్కువగా తాటి పళ్ళతోనూ చేస్తారు. మామిడి పండ్లతో చేసిన మామిడి తాండ్ర కి ఉన్న ప్రాచుర్యం తాటి తాండ్రకి లేదు. పాశ్చాత్య దేశాలలో కూడ పండ్ల రసంతో తాండ్ర వంటి చిరుతిండిని చేసి, ప్లేస్టిక్ సంచీలలో వేసి అమ్ముతారు. కాని మామిడి తాండ్రకి ఉన్న రుచి, ప్రాచుర్యం తదితర తాండ్రలకి లేవేమో!
మామిడి తాండ్రని మామిడి పండు రసం నుండి తయారుచేస్తారు. పొరలు పొరలుగా ఉండి పులుపు, తీపి సమ్మేళనంతో అత్యంత మదురంగా ఉండే మిఠాయి మామిడి తాండ్ర.
మామిడి రసమును సేకరించి దానిని వెడల్పాటి అల్యూమినియం పళ్ళాలలో గాని, పెద్దవైన తాటాలు తట్టలలో గాని పొరలు పొరలుగా పోస్తారు. ఒక పల్చటి పొరలా రసాన్ని పళ్లెంలో కాని తట్టలో కాని పోసి, దానిని ఎండలో పెట్టి, అది గట్టి పడిన తరువాత మరొక వాయ రసం, మరొక పొరలా పోస్తారు. అలా కావలసిన మందం వచ్చే వరకూ పోస్తూ ఎండబెడుతూ పోతారు. ఈ తతంగం అంతా అవడానికి 2-4 వారాలు కాలం పట్టవచ్చు. బాగా ఎండిన తదనంతరం దానిని నలు చదరంగా ముక్కలు ముక్కలుగా కోసి అమ్మకమునకు తీసుకెళతారు.
మామిడి తాండ్ర కేవలం ఎవరికి వారుగానే తయారు చేయం కాక కుటీర పరిశ్రమగా విస్తరించినది. మామిడి ఉత్పతి అధికంగా జరిగే తూర్పు గోదావరి జిల్లా, విశాఖపట్టణం జిల్లా, విజయనగరం జిల్లా లలో దీనిని భారీ ఎత్తున పెద్ద కళ్ళాలు(సిమెంటు చేయబడిన కాళీ స్థలం) లో తయారు చేస్తారు. ఈ విదంగా తయారు చేసి ఎగుమతి చేస్తుంటారు. దీనిని ఉత్తర భారతదేశంలో కూడా తయారుచేస్తారు.
Toran (art)

Torana (Kannada: ತೋರಣ), also known as Bandanwal, refer to a decorative door hanging in Hinduism, usually decorated with marigolds and mango leaves, or a string that is tied on the door with the flower on it as a part of traditional Hindu culture on the occasion of festivals and weddings. A toran may feature colours such as green, yellow and red. They can be made of fabrics or metals which are usually made to resemble mango leaves. Peepal tree leaves are also used to make torans at some places in India. They also have other decorative features depending on the region.
The origin of torans can be traced to Puranas (Hindu Scriptures). Torans are used to decorate the main entrance of the home. The main idea behind decorating the homes is to please and attract the goddess of wealth, Lakshmi. These torans are the first thing that welcomes guests.
Torans you can make at home
Toranam

Toranams (Tamil: தோரணம் IAST Tōraṇam) are hanging decorations in Tamil Nadu. These decorations are rooted in Tamil culture. The history of this decoration extends back to the Sangam period. In those days there were no printed invitations, so the decorations served to indicate to people visiting that place whether it is a happy occasion or mourning. Toranams is made up of tender coconut leaf blades and is made in two different types.
Toranams is mentioned in a song sung by 8th century Andal pasuram, Nachiyar Tirumoli of the Divya Prabandham in Tamil literature:
வாரணம் ஆயிரம் சூழ வலம் செய்து நாரண நம்பி நடக்கின்றான் என்றெதிர் பூரண பொற்குடம் வைத்துப் புறமெங்கும் தோரணம் நாட்டக் கனாக்கண்டேன் தோழீ நான்
Meaning : I had a dream oh friend! The town was decked with festoons and golden urns. Surrounded by a thousand caparisoned elephants, our Kannan came towards me (to marry me).
She explains to Krishna about the dream she had.
Another thoranam is Maavilai Toranams made up of mango tree leaves which are tied up on the main door of a temple or house for auspicious occasions. Mango leaves are considered to be a good disinfectant and they purify the air, which helps when there is a gathering of people for festivals are other positive occasions.
Veppilai thoranam is made up of Neem leaves. The words veepam (neem) + ilai(leaf) equal the word veppilai. Neem is considered to be a very good disinfectant for various diseases such as smallpox and mysterious fevers, especially during the summer season. In Tamil nadu the Amman festivals were celebrated during summer and neem leaves are very prominently hung in temples, houses, and streets.
List of multinational festivals and holidays

This is an incomplete list of multinational festivals and holidays.
Islam
Secular and multiple religions
The following festivals have no fixed date in the Gregorian calendar, and may be aligned with moon cycles or other calendars.
Many religions whose holidays were formulated before the worldwide spread of the Gregorian calendar have been assigned to dates either according to their own internal religious calendar, or moon cycles, or otherwise. Even within Christianity, Easter is a movable feast and Christmas is celebrated according to the older Julian calendar instead of the Gregorian by some sects of the religion.
Manggahan Festival

The Manggahan Festival (transl. Mango Festival) is an annual month-long cultural, agricultural, and food festival held in the province of Guimaras, Philippines, every May. It is a celebration of the mango fruit, which the province is known for, emphasizes its significance in the local economy of the province alongside agriculture and tourism.
Guimaras mangoes are famous for being the sweetest variety in the country, earning the province the title of the "mango capital of the Philippines."
The word Manggahan comes from the word mangga, which translates to mango.
Guimaras stands as one of the country's major mango producers, yielding over 12,000 metric tons annually.
Its Guimaras Super, also known as Galila, stands out as the sweetest mango variety among those registered with the National Seed Industry Council. The island's unique soil composition and prolonged sunshine contribute to this sweetness. The mango trees and fruits are remarkably free from common agricultural pests, making them export-quality products sold globally, including in the United States of America and Australia.
The inaugural Manggahan Festival took place on May 22, 1993, coinciding with the founding anniversary as a province of Guimaras.
Highlights of the festival include an Agri-trade fair, Anniversary Parade, Mango eat-all-you-can, Street Dancing and Cultural Competition, Mr. Guimaras, and Mutya ng Guimaras.
Grove (nature)

A grove is a small group of trees with minimal or no undergrowth, such as a sequoia grove, or a small orchard planted for the cultivation of fruits or nuts. Other words for groups of trees include woodland, woodlot, thicket, and stand. A grove may be called an 'arbour' or 'arbor' (see spelling differences), which is not to be confused with the garden structure pergola, which also sometimes goes under that name.
The main meaning of grove is a group of trees that grow close together, generally without many bushes or other plants underneath. It is an old word in the English language, with records of its use dating as far back as the late 9th century as Old English grāf, grāfa ('grove; copse') and subsequently Middle English grove, grave; these derive from Proto-West Germanic *graib, *graibō ('branch, group of branches, thicket'), from Proto-Germanic *graibaz, *graibô ('branch, fork').
It is related to Old English grǣf, grǣfe ('brushwood; thicket; copse'), Old English grǣfa ('thicket'), dialectal Norwegian greive ('ram with splayed horns'), dialectal Norwegian greivlar ('ramifications of an antler'), dialectal Norwegian grivla ('to branch, branch out'), Old Norse grein ('twig, branch, limb'), and cognate with modern English greave.
Naturally-occurring groves are typically small, perhaps a few acres at most. In contrast, orchards, which are normally intentional planting of trees, may be small or very large, like the apple orchards in Washington state, and orange groves in Florida.
Historically, groves were considered sacred in pagan, pre-Christian Germanic and Celtic cultures. Helen F. Leslie-Jacobsen argues that "we can assume that sacred groves actually existed due to repeated mentions in historiographical and ethnographical accounts. e.g. Tacitus, Germania."
Traditional games of Andhra Pradesh

Traditional games of Andhra Pradesh, like many other traditional games played in India, involve games which are played mostly by children. These games may also be enjoyed by other people of any age, as it reminds them of their childhood. Despite the advent of computers and technology, with children preferring to spend their times indoors, these games are still very popular in the Andhra Pradesh. They are also played in great and small towns all over India and Pakistan, especially in Andhra Pradesh, Tamil Nadu, Punjab, as well as Cambodia and Italy..
Hide and Seek (Deef)
Chain
Donga police
Kancha (Goti)
Goleelu (Marbles)
Seven Stones (Satoliya, Pithoo Phod)
Posham Posh
Posham Pa is an outdoor game played with 3 or more players. This game is more commonly played in rural India by 4 -8 year olds.Two players make a gate like structure by joining their hands and holding it high up together. These players sing the song while other pass through the gate by running around the players in a line. Once the song finishes the players close the gate and one of the player is caught inside the gate. The game ends when all the children have been caught in the gate.
Lattu
Aankh Micholi
Langdi Tang
Kabaddi
Kho Kho
Karra billa
Bechhu aata
Veeri Veeri Gummadi Pandu
Traditional children games of Andhra Pradesh include Gujjana Goollu, Toy Wedding, Ramudu Sita, Kothi Kommachi, Achenagandlu, Chendata, Chuk Chuk Pulla, Dagudu Mootalu, Gudu Gudu Gunjam, Daadi, Kappa Gantulu, Bomma Borusa, Bachaala Aata, Kiriki, London Aata, Tokkudu Billa, Yedu penkulata (Lagori), Vamanaguntalu (Pallanguzhi), Chadarangam (Chess), Naela Banda/Nela Banda (Oonch Neech), Puli Joodam, Ashta Chamma, Vaikuntapali (Snakes and ladders), Nalugu Stambalata, Nalugu Rallu Aata – Game of 4 stones.
Some more games include Galli Cricket, Dili dhandu, Dagudumuthallu, kanlaki ganthallu, thokudu billa, raja rani, Spinning top (Bongaram), viri viri gumadipandu, kappa gantulu, bomma pellilu, amma nana atta, lingosha (Chendatta), gudu gudu gunjam, yedu penkallu (Lagori), pulli cut, Vaikuntapali (Snakes and Ladders), Bandana Bhomma, cycle tyre racing, carrom, chess, and shuttlecock.
Some of the above have become obsolete.
Gate

A gate or gateway is a point of entry to or from a space enclosed by walls. The word derived from old Norse "gat" meaning road or path; But other terms include yett and port. The concept originally referred to the gap or hole in the wall or fence, rather than a barrier which closed it. Gates may prevent or control the entry or exit of individuals, or they may be merely decorative. The moving part or parts of a gateway may be considered "doors", as they are fixed at one side whilst opening and closing like one.
A gate may have a latch that can be raised and lowered to both open a gate or prevent it from swinging. Gate operation can be either automated or manual. Locks are also used on gates to increase security.
Larger gates can be used for a whole building, such as a castle or fortified town. Doors can also be considered gates when they are used to block entry as prevalent within a gatehouse.
Rangoli Metro Art Center

Rangoli Metro Art Center was developed by the Bangalore Metro Rail Corporation Ltd (BMRCL), after the construction work of the MG Road metro station, Bangalore was completed. It was inaugurated on 6 May 2013.
BMRCL redesigned the walkway with bougainvilleas. The walkway was available for the public before the construction of the metrorail station. The center includes an art galleries, an auditorium, a play area for kids, and a walkway.
In May 2017, a tribute to artist Yusuf Arakkal was showcased.
On 1 May 2022, the Embassy of France organised Bonjour India's City for All? aimed at making public spaces in Indian cities more accessible to women and transgender people by engaging the masses in public art projects.
Puja thali

A puja thali (Sanskrit: पूजा थाली, romanized: Pūjā thālī, lit. 'prayer plate') is a tray or large container on which puja materials are accumulated and decorated. On Hindu religious occasions, festivals, traditions and rituals, the puja thali maintains an auspicious role. A puja thali may be made of steel, gold, silver, brass, or any other metal; it may be rounded, oval, or any other shaped or with little engravings and other decorations.
The following materials must be in a puja thali :
Along with these, a ghanta (bell), a conch (Shankha), a kalasha (holy pitcher) with holy water, ghee, camphor, betel-leaves, tulasi, milk, fresh fruits, sandalwood-paste, kumkuma, murti (earthen images) of deities and gold or silver coins may be include as needed.
On the occasion of Deepavali, more than one diya might be arranged on thali; on Raksha Bandhan, a rakhi may be added. Bael-leaves and datura flowers are included in the thali for the Mahashivaratri festival.
National symbols of India

The Government of India has designated official national symbols that represent the Republic of India. These symbols serve as the representation of the identity of the country. When India obtained independence from the British Raj on 15 August 1947, the tricolour flag officially became the first national symbol of the Dominion of India. The Indian Rupee which was in circulation earlier was adopted as the official legal tender after independence. The official state emblem with the motto Satyameva Jayate was adopted later on 30 December 1947. The national anthem and song were adopted two days before the Constitution of India was adopted on 26 January 1950. After India became a republic following the enactment of the constitution, the national symbols officially came to represent the Republic of India. The last to be adopted as a national symbol was the national microbe Lactobacillus delbrueckii in October 2012.
Кривое зеркало (телепередача)

«Кривое зеркало» — российская юмористическая телепередача (театр под руководством Евгения Петросяна), выходившая сначала на «Первом канале», а затем на канале «Россия-1». Спектакли театра включают эстрадные миниатюры, музыкальные номера, пародийные дивертисменты программ, куда входят практически все виды разговорного жанра. Программа снималась в концертном зале «Академический» (РАН), Театре Российской армии и в Государственном музыкальном театре национального искусства п/р Владимира Назарова.
Программа была создана в 2002 году и выходила на «Первом канале», где вышло 13 выпусков.
По воспоминаниям Алексея Пиманова, программа появилась так:
Премьерные выпуски выходили дважды в месяц, с интервалом в две недели по выходным, иногда в случае единичных праздников передача меняла день выхода в эфир.
В феврале 2004 года программа переехала на телеканал «Россия» и стала выходить раз в месяц, по пятницам вечером.
С 2004 по 2007 год, одновременно с новыми выпусками на «России», на «Первом канале» выходили повторы программы в виде нарезок из первых 13 выпусков. Как правило, такие нарезки показывались в дневном или вечернем эфире канала.
В 2005 году в театре «Кривое зеркало» отмечался юбилей Евгения Петросяна «60 лет в обед», куда были приглашены многие юмористы и другие известные люди. В 2005, 2006 и 2007 году в эфир вышли специальные новогодние выпуски «Итоги года». 5 января 2012 года вышло очередное «Новогоднее „Кривое зеркало“», где были показаны различные номера прошлых лет вместе с новыми.
К февралю 2013 года в эфир вышло 96 выпусков программы. При этом более поздние выпуски 2012 года часто содержали повторы номеров из более ранних выпусков 2006—2007 годов. А некоторые из них и вовсе не имели оригинального содержания, как, например, выпуск № 86.
С февраля 2013 года по ноябрь 2014 выходили так называемые «калейдоскопы», в которые входили номера из выпусков 2006—2012 годов. Нумерации они не имеют (выпуски не нумеровались после 96 выпуска). Всего вышло 36 выпусков.
В программе в разное время выступали: братья Пономаренко, Владимир Данилец и Владимир Моисеенко и др. Также дуэтом выступали Николай Бандурин и Михаил Вашуков до 33 выпуска, после чего Николай Бандурин покинул программу (дуэт распался).
Также в Кривом зеркале выступали другие юмористы, не входившие в состав участников (Виктор Коклюшкин, Максим Галкин, Михаил Евдокимов, Елена Воробей, Сергей Дроботенко, Ефим Шифрин и Михаил Задорнов), комик-дуэты («Пластилин», «Худой и толстый», «Фифти-фифти» (в настоящее время известен под названием «Оп-па»)), артисты других театров («Унисон», «Канкан», «Христофор»). Наиболее частыми гостями Кривого зеркала являлся мим-дуэт «Валерий и Глеб».
25 января 2013 года вышел последний выпуск.
С 4 ноября 2014 на канале «Россия-1» выходит новая юмористическая программа «Петросян-шоу» с актёрами «Кривого зеркала» в главных ролях.
Передача неоднократно подвергалась критике за обилие, по мнению критикующих, низкопробного, грубовато-бытового юмора, неумелое использование гротескных образов, однообразность и обилие пошлого юмора.
Список умерших в 2025 году

В данной статье представлен список людей, соответствующих критериям значимости, которые умерли в 2025 году.
Причина смерти персоны указывается в исключительных случаях (ДТП, авиакатастрофа, самоубийство, убийство, несчастный случай), в остальных случаях — не указывается.
Перенос в помесячные списки производится 7 числа каждого последующего месяца.
См. также: категорию «Умершие в 2025 году».
Батурин, Виктор Николаевич

Виктор Николаевич Батурин (род. 2 октября 1956, Москва) — российский бизнесмен, продюсер, старший брат Елены Батуриной.
Историк Дмитрий Матлин рассказывал о тесных взаимоотношениях Виктора Батурина и Олега Соколова: «…после той истории он перебрался в Москву, где стал консультантом Виктора Батурина. Тогда Соколову удалось подзаработать денег. Он снял квартиру на Кутузовском проспекте, где устраивал костюмированные пирушки. В Москве Соколов покупал на всевозможных аукционах реликвии, связанные исключительно с Наполеоном, — кровати, ночные горшки, волосы. Все вещи относил в музей-панораму „Бородинская битва“. Благодаря своим связям Батурин пытался переформатировать идеологию музея, сделать из него музей Наполеона. Я общался с музейщиками в то время, они были в шоке, что музей-панораму превращают в музей Наполеона. На возмущение сотрудников музея: „У нас Бородинская панорама, зачем нам кровать врага?“ — Соколов отвечал: „Так надо“. Батурин с Соколовым чуть не загубили музей. Арест Батурина остановил этот процесс.»
Краевед Дмитрий Митюшкин говорил следующее о Батурине и Соколове: «Он был связан со скандально известным бизнесменом Виктором Батуриным, отсюда его безнаказанность. Ему все спускалось с рук.»
Коллекционер Александр Вихров рассказывает о дружбе Батурина и Соколова следующее: «Мне казалось, что Олег (Соколов) делает большое дело по реконструкциям, я знал, что он участвовал в создании коллекции Батурина, они были очень близки. Именно по советам Соколова Батурин многие вещи приобретал в свою коллекцию — это факт.»
В интервью, данном в 2018 году одна из жертв избиений Олегом Соколовым подтверждала, что Виктор Батурин был в курсе действий Соколова и даже готов был покрывать их. В статье речь шла о выдвинутом в адрес Соколова обвинении в истязании студентки, которое произошло за несколько лет до этого.: «Я была тогда студенткой, почти ребенком, без связей, без денег, а у него в друзьях Батурин и много еще кто. У меня просто не было сил и возможностей двигать это дело. Вы не можете понять, какой ад я пережила. Врагу такого не пожелать. Мне сегодня больно это вспоминать…»
По данным журналистов в ноябре 2019 года, после резонансного убийства, совершенного Олегом Соколовым ФНС России заблокировала счета фонда Империя Истории, который был зарегистрирован в 2006 году и совместно управлялся Олегом Соколовым и Виктором Батуриным.
Несмотря на неоднократные случаи пьяных дебошей и хулиганских выходок, которыми был известен Олег Соколов до убийства, Виктор Батурин в одном из последних интервью оценил Соколова следующим образом: «Для меня непонятно, что произошло. Нормальный был, как все».
Пригожин, Павел Евгеньевич

Па́вел Евге́ньевич Приго́жин (род. 18 июня 1998, Санкт-Петербург) — российский бизнесмен, возглавляющий ЧВК «Вагнер» с 2023 года. Сын видного олигарха и лидера ЧВК Вагнер Евгения Пригожина, сменил своего отца на посту лидера ЧВК «Вагнер» через полтора месяца после того, как Евгений Пригожин погиб в авиакатастрофе.
Павел Пригожин родился 18 июня 1998 года (по другим данным — в 1996 году) в семье бизнесмена Евгения Пригожина. Он средний ребёнок в семье, рос вместе с сёстрами Полиной и Вероникой.
Семья Пригожиных долгое время избегала огласки; подробностей личной жизни своих родственников Евгений Пригожин не раскрыл. Эпизоды из биографии Павла редко появлялись в СМИ, иногда о нём говорил отец.
По словам Евгения Пригожина, его сын служил по призыву, затем подписал контракт с компанией своего отца. Опубликовано несколько фотографий Павла в американской военной технике; его командировки включали территорию Сирии и Украины. В составе ЧВК «Вагнер» выполнял функции разведчика и оператора дрона, награждён медалью «Чёрный крест».
Предпринимательская карьера Павла Пригожина началась в 2018 году, когда он стал основателем компании «Бета». Постепенно его бизнес расширялся, и с 2020 года он возглавил Лахта Плаза. Пригожин-младший имеет связи с художественной галереей «Цвета жизни», которую возглавляет Виолетта Пригожина, мать Евгения Пригожина.
23 августа 2023 года бизнес-джет разбился около села Куженкино в Тверской области. Среди десяти погибших были Евгений Пригожин, Дмитрий Уткин и Валерий Чекалов, ключевые фигуры ЧВК «Вагнер». После крушения структура руководства «Группы Вагнера» стала неясной.
1 октября 2023 года стало известно содержание завещания Евгения Пригожина, в котором он оставил всё имущество своему сыну Павлу. Павел Пригожин стал единственным наследником бизнеса своего отца.
По данным Института изучения войны, в начале октября Павел Пригожин принял командование ЧВК «Вагнер» и вёл переговоры с Национальной гвардией России о возвращении группы для боевых действий на Украине. ISW заявила, что предполагаемые события вокруг Павла Пригожина указывают на то, что «некоторые сотрудники Вагнера заинтересованы в объединении вокруг связанной с Пригожиным альтернативы Кремлю и поддерживаемого Министерством обороны РФ Андреем Трошевым, даже если эта альтернатива не является независимой организацией». Источник в ISW, связанный с «Группой Вагнера», добавил, что бойцам группы не придётся подписывать контракты с Министерством обороны России и что наёмническая группа сохранит свои название, символы, идеологию и командиров под руководством Павла Пригожина.
3 марта 2022 года Европейский союз ввёл персональные санкции против Павла Пригожина.
Павел Пригожин женат на Екатерине Инкиной, дочери Сергея Инкина, ресторатора и владельца концертной площадки. Семья проживает в элитном посёлке Северного Версаля недалеко от Санкт-Петербурга.
Петров, Юрий Владимирович (политический деятель)

Ю́рий Влади́мирович Петро́в (18 января 1939, Нижний Тагил, Свердловская область — 23 октября 2013, Москва) — советский и российский партийный и государственный деятель, дипломат. Первый секретарь Свердловского обкома КПСС (1985—1988), руководитель Администрации Президента Российской Федерации (1991—1993).
Родился в семье служащего. После окончания в 1956 году средней школы работал зуборезчиком на Уралвагонзаводе (г. Нижний Тагил), одновременно поступил на вечернее отделение Уральского политехнического института имени С. М. Кирова. В 1957 году, после переезда семьи в Свердловск, работал техником-конструктором в Свердловского проектно-технологического института Министерства оборонной промышленности СССР.
В 1959—1962 годах проходил военную службу по призыву (в Уральском военном округе), потом продолжил учёбу на дневном отделении механического факультета УПИ, после окончания которого вернулся в Нижний Тагил, где течение года работал мастером на Нижнетагильском заводе пластмасс. В октябре 1962 года вступил в КПСС.
В 1966 году окончил механический факультет Уральского политехнического института им. С. М. Кирова (УПИ) по специальности «Технология машиностроения, металлорежущие станки и инструменты».
В 1967 году перешёл на партийно-комсомольскую работу: сначала был заведующим промышленно-транспортным отделом Дзержинского райкома ВЛКСМ Нижнего Тагила, с 1969 г. — заведующий промышленно-транспортным отделом Дзержинского райкома КПСС Нижнего Тагила, с января 1972 года — второй, а с декабря 1974 года — первый секретарь Нижнетагильского горкома КПСС.
В феврале 1977 года избран секретарём Свердловского обкома КПСС. В июне 1982 года переведён на работу заведующим сектором Отдела организационно-партийной работы ЦК КПСС, а в октябре 1983 года — заместителем заведующего Отделом организационно-партийной работы ЦК КПСС (отделом заведовал Е. К. Лигачёв). В апреле 1985 года после перевода Бориса Ельцина в Москву на должность заведующего Отделом строительства ЦК КПСС, возглавил Свердловский обком КПСС.
В июле 1988 года назначен чрезвычайным и полномочным послом СССР в Республике Куба.
Летом 1991 года получил от Президента РСФСР Б. Н. Ельцина предложение возглавить его аппарат, и 5 августа 1991 года был назначен на должность руководителя Администрации президента РСФСР, к исполнению обязанностей приступил 19 августа 1991 года. От должности посла на Кубе был официально освобождён 20 сентября 1991 года.
19 января 1993 года освобождён от должности и через 2 недели — 2 февраля назначен председателем только что созданной Государственной инвестиционной корпорации (Госинкор). Руководил корпорацией до 22 мая 2001 года, затем работал советником нового председателя корпорации В. А. Чернова. В феврале 2003 года Госинкор был ликвидирован.
В 1994—2003 годах (с перерывом в 1996—1998 годах) был председателем совета директоров ИНКОР-банка (в январе 1998 года переименован в Свердловский губернский банк).
Скончался 23 октября 2013 года после тяжёлой, продолжительной болезни. Похоронен на Троекуровском кладбище (уч. 8а) в Москве.
Умершие в январе 2025 года

Это список известных людей, соответствующих установленным критериям значимости (см. Википедия:Критерии значимости персоналий), умерших в январе 2025 года.
Причина смерти указывается лишь в исключительных случаях (убийство, самоубийство, гибель в результате военных действий, смертная казнь, ДТП или несчастные случаи). В остальных случаях — не указывается.
Замыкая круг

«Замыкая круг» — песня, написанная Крисом Кельми (музыка) и Маргаритой Пушкиной (слова). В 1987 году песня была записана «хором» известных советских рок-, фолк- и поп-музыкантов; на песню был снят клип. Существует 4 юбилейных исполнения песни — 10 (1997 год), 20 (2007 год), 25 (2012 год) и 30 (2017 год) лет спустя. Также песню исполнили участники шоу «Народный артист» (в 2010 году), «Голос» (в 2014 году) и всероссийский проект Тимура Ведерникова «Музыка вместе» (в 2020 году).
Первоначальная версия песни в 1986 году была записана для одноимённого альбома группы «Рок-Ателье», выпущенного фирмой «Мелодия» (С60 25775 000) в 1987 году. Также была записана инструментальная версия трека для программы «Ритмическая гимнастика».
В конце 1987 года был снята телевизионная версия песни. В работе над ней приняли участие многие известные тогда рок-музыканты и исполнители. Результат был показан в эфире Центрального телевидения СССР в Новогоднюю ночь 1988 года.
Порядок исполнения песни артистами:
Как отзывалась Марина Капуро о съёмке 1987 года, для записи собрались «лучшие вокалисты страны».
В 1988 году эта версия вошла заключительным треком в сборник «Рок в борьбе за мир» (С60 27115-6), выпущенный фирмой «Мелодия». В качестве исполнителей был указаны «Рок-Ателье» Криса Кельми и «группа ведущих советских рок-музыкантов».
В 1997 году в Программе «А» вышел ремейк песни с участием Криса Кельми, Константина Никольского, Александра Иванова, Андрея Макаревича, Александра Монина, Сергея Крылова, Павла Смеяна, Андрея Давидяна, Жанны Агузаровой, Евгения Маргулиса, Александра Кутикова, Дмитрия Варшавского, Артура Беркута, Маши Кац и др.
В 2007 году Крис Кельми собрал некоторых из исполнителей клипа 1987 года (Марину Капуро, Жанну Агузарову, Александра Градского, Валерия Сюткина, Евгения Маргулиса, Александра Кутикова) и записал новую редакцию, к двадцатилетию события, в эфире программы НТВ «Главный герой». Кроме них песню исполняли Сергей Мазаев, Дмитрий Маликов, а также Вадим Такменёв и журналисты программы.
27 мая 2005 года на состоявшемся в ГЦКЗ «Россия» концерте, посвящённом пятидесятилетию Криса Кельми, песня была исполнена гостями представления. В 2012 году эта запись была показана в рамках фестиваля «Музыка времени».
В 2010 года песня была исполнена Крисом Кельми и участниками шоу «Народный Артист».
В 2014 песня была исполнена участниками шоу «Голос».
В 2005 году серия концертов Криса Кельми по России также получила название «Замыкая круг».
Хайт, Аркадий Иосифович

Арка́дий Ио́сифович Хайт (25 декабря 1938, Москва, РСФСР, СССР — 22 февраля 2000, Мюнхен, Германия) — советский и российский писатель-сатирик, драматург и сценарист. Лауреат Государственной премии СССР (1985). Автор сценариев мультипликационных фильмов «Ну, погоди!», «Только для взрослых» и «Приключения кота Леопольда».
Родился 25 декабря 1938 года в Москве в семье уроженцев Одессы — инженера Иосифа Нафтуловича Хайта (1908—1996) и Раисы Эльевны Хайт (1909—1991). Окончил Московский инженерно-строительный институт (1961, инженер-строитель). Ещё учась в институте, писал различные миниатюры для студенческих капустников. С 1961 года занимался литературной деятельностью.
Автор юмористической программы «Радионяня», многочисленных эстрадных миниатюр Аркадия Райкина, Геннадия Хазанова, Владимира Винокура, Андрея Миронова, Евгения Петросяна и других актёров. Выступал на эстраде с сатирическими монологами.
По воспоминаниям Александра Левенбука, тексты и монологи Хайта читали не только актёры (в том числе Инна Чурикова и Валентин Гафт), но даже Ирина Роднина и Вячеслав Зайцев. Монолог Хайта «Лёд и пламя» (о том, как пляжную сцену снимали зимой) в разное время читали Савелий Крамаров и Андрей Миронов. А Григорий Горин читал на своих творческих вечерах письмо, которое прислал ему Хайт.
27 января 1996 года эмигрировал в Германию. Летом 1998 года у писателя была диагностирована лейкемия, лечение результата не дало. Скончался на 62-м году жизни 22 февраля 2000 года в Мюнхене.
Похоронен на Новом Еврейском кладбище в Мюнхене, часть земли с могилы была перевезена в семейное захоронение на Востряковском кладбище Москвы.
Жена — Людмила Климова. Сын — Алексей Аркадьевич Климов, сценарист и продюсер анимационного проекта «Первый отряд».
Измайлов, Лион Моисеевич

Лио́н Моисе́евич Изма́йлов (настоящая фамилия — По́ляк; род. 5 мая 1940, Москва) — советский и российский писатель-сатирик, артист эстрады, сценарист и поэт-песенник, телеведущий, инженер-конструктор.
Родился в Москве 5 мая 1940 года в семье инженера-строителя Моисея Ароновича Поляка (1909—1943) и служащей Поли Моисеевны Поляк (1914—1982).
В возрасте трёх лет лишился отца, который погиб на войне (заместитель командира батареи 213-го пушечно-артиллерийского полка лейтенант М. А. Поляк пропал без вести в апреле 1943 года), и воспитание легло на плечи матери.
В 1960 году будущий писатель окончил авиационный техникум и после двух лет работы на одном из предприятий поступил в Московский авиационный институт, который закончил в 1967 году, получив специальность «инженер-конструктор». Во время учёбы начал заниматься самодеятельностью, там и был придуман псевдоним Измаи́лов (что значило «из МАИ», затем буква «и» заменилась на «й»).
Публиковаться начал в 1969 году в «Литературной газете», с тех пор является постоянным автором рубрики «Клуб 12 стульев». В 1970 году стал профессиональным писателем. В 1973—1975 годах обучался профессии сценариста (ВКСР, мастерская Г. Данелия). В 1979 году начал самостоятельно выступать на эстраде как юморист. Член Союза писателей СССР (1979). Был ведущим ряда популярных телепередач.
Писал также рассказы для детей и юношества, четыре из которых вошли в киножурнал «Ералаш».
Его монологи исполняют такие артисты, как Геннадий Хазанов, Евгений Петросян, Ян Арлазоров, Светлана Рожкова, Ефим Шифрин, Владимир Винокур, Лев Лещенко и многие другие.
В 1973, 1977 и 1979 годах был трижды удостоен премии «Золотой телёнок» «Литературной газеты» («Клуба 12 стульев»).
На стихи написано несколько песен певцом и композитором Александром Добронравовым «На тебя я гляжу», «А мне так жалко лето» и «Перестань мне сниться».
Женат. Супруга — Елена Петровна Сорокина (род. 1951).
В 1982 году был крещён отцом Александром Менем.
Живёт и работает в Москве, рядом с Сокольниками.
Книги Л. Измайлова
Статьи Л. Измайлова
Пьесы Л. Измайлова
Композитор Александр Добронравов написал на стихи Лиона Измайлова несколько песен — «На тебя я гляжу», «А мне так жалко лето», «Перестань мне сниться».
Где Уолли?

«Где Уолли?» — цикл детских книг, созданный британским художником Мартином Хендфордом. В них нужно найти определённого человека — Уолли — на картинке, где изображено много людей.
Уолли одет в полосатую красно-белую кофту, носит очки, шапку с помпоном. Он постоянно теряет свои вещи, например, книги, которые тоже нужно найти на картинке.
В начале марта (2008) художница Мелани Коулз (Melanie Coles) нарисовала Уолли на крыше неизвестного дома в Ванкувере и предложила пользователям Интернета разыскать его через Google Maps.
По мотивам книги и персонажа были созданы детское телешоу, комиксы, специализированные журналы и компьютерные игры. Образ Уолли получил широкое распространение, часто упоминается в фильмах и сериалах, а также используется в прикладном искусстве.
Рассказы в картинках

«Расска́зы в карти́нках» — детская книжка с картинками (книжка-альбом) советского художника Николая Радлова. Впервые опубликована в 1937 году, впоследствии многократно переиздавалась в различных вариантах (с подписями к картинкам и без них, с разным набором картинок).
Книга была опубликована в 1937 году «Детиздатом». Каждая страница (или разворот) альбома представляла собой небольшую историю в картинках наподобие комикса. Картинки сопровождались небольшими стихотворными подписями, комментирующими сюжет. Так, например, рассказ «Случай с ёжиком» состоит из трёх картинок: на первой ёж подходит с узелком к дереву, возле которого растёт маленький грибок, на второй ёж отдыхает под деревом, положив узелок на шляпку гриба, при этом идёт дождь, на третьей ёж просыпается и не может найти узелок, который теперь находится гораздо выше него на выросшем после дождя мухоморе («Может, ветер сильно дунул / И унёс мой узелок? / Уж я думал, думал, думал / Но додуматься не мог»). Рассказ без подписей «Приключения Таниного зонтика» состоит из четырёх картинок: 1) девочка идёт под зонтом, 2) ветер вырывает зонт из её рук и уносит его, 3) ворона хватает в воздухе зонт и летит с ним, 4) в перевёрнутом зонте устроено гнездо ворон на дереве, там сидят воронята, а ворона подлетает к ним с червяком в клюве.
В выходных данных 1-го издания указано: «Темы на страницах 4, 7, 9, 13, 15, 27, 30, 31, 40 заимствованы из книги Рабье „Звери развлекаются“».
Авторами подписей были Даниил Хармс, Нина Гернет и Наталья Дилакторская. Интересно, что во 2-м издании книги (1940 год) авторы текста не были указаны, поскольку Н. И. Дилакторская в то время находилась в лагерях.
В 1938 году «Рассказы в картинках» были изданы в Нью-Йорке на английском языке под названием «Осторожный карп и другие басни в картинках» (англ. The cautious carp and other fables in pictures) и получили вторую премию на международном конкурсе детской книги в США. Книга вошла в список лучших книг года в детском журнале The Horn Book Magazine.
В последующие годы книга издавалась в СССР большими тиражами в альбомных форматах и как книжка-малютка, с сопроводительным текстом и без. В годы Великой Отечественной войны отдельные рисунки из сборника печатались на листовках.
В 1980-е годы издательства «Прогресс» и «Радуга» осуществило перевод книги Радлова на множество языков Европы и Азии: она вышла на английском, немецком, французском, нидерландском, испанском, португальском, румынском, чешском, словацком, арабском, персидском, монгольском, лаосском, кхмерском, хинди, бенгали, маратхи, дари, урду, гуджарати, непали, ория, каннада, малаялам.
В 2010 году книга была переиздана издательством «Мелик-Пашаев», причём в издание вошли все рисунки, созданные Радловым для «Рассказов в картинках». Текст подписей при этом намеренно был исключён из издания.
Как отмечает М. Иоффе, в рисунках Радлова, в том числе изображениях животных, всегда проявлялся «гуманизм художника — его любовь и внимание к людям. В радловских зверях ребята всегда могли почувствовать, узнать человеческие характеры, человеческие переживания, настроения» :
Yevgeny Petrosyan

Yevgeny Vaganovich Petrosyan (Russian: Евгений Ваганович Петросян (Петросянц); Armenian: Եվգենի Վահանի Պետրոսյան (Պետրոսյանց), romanized: Yevgeni Vahani Petrosyan (Petrosyants); born 16 September 1945) is a Soviet–Russian comedian of Armenian and Jewish descent. In 2005 he was named among the most influential figures in contemporary Russia, in a survey conducted by independent polling agency The Levada Centre. A popular comedian since the days of the Soviet Union, Petrosyan was the host of TV variety show Crooked Mirror.
Yevgeny was married to actress and humorist Yelena Stepanenko (born 1953). Their engagement was in 1985. On August 3, 2018, the Russian mass media announced that Yevgeny and Yelena are getting divorced. They had made 1.5 billion rubles together while married and that money will now be divided among the two by the court of law.
During a 2023 New Year show, Petrosyan openly supported the Russian invasion of Ukraine. In January 2023, Ukraine imposed sanctions on Yevgeny for his support of the invasion.
Yelena Stepanenko

Yelena Grigorievna Stepanenko (Russian: Еле́на Григо́рьевна Степане́нко; born April 8, 1953, Stalingrad) is a Soviet and Russian entertainer (conversational genre), actress, humorist, TV presenter, parodist, and singer.
Since 1990 also starred in movies.
She was awarded title Honored Artist of the Russian Federation (1995; for achievements in the field of art) and Order of Friendship (2015; for merits in the development of national culture and many years of fruitful activity).
Since 1985 spouse of the humorist and TV presenter Yevgeny Petrosyan. On July 4, 2018, Stepanenko filed a civil suit for divorce and division of the joint property of the spouses.
Lists of Armenians

This is a list of notable Armenians.
There have been a lot of Armenian commanders throughout history, there were many Armenian commanders among the troops of Byzantine Empire, Sasanian Iran, the Georgian Kingdom and other states.
There were many Armenian commanders among the states of the Ottoman Empire, Russian Empire and Safavid Iran
During World War II 500,000 Armenians served in the war from Soviet Union, 108 Armenians honoured Hero of Soviet Union, Armenians have 5 Marshals, 8 Colonel generals, 31 Lieutenant generals, 109 Major general, 1 Admiral, 3 Vice Admirals