Maktaba ya Ngome ya Lamu

Maktaba ya Ngome ya Lamu ni tawi la Makavazi ya Kitaifa ya Kenya.
Maktaba ilianzishwa mnamo 1978 kama maktaba ya kumbukumbu kwa wafanyikazi wa makavazi na watafiti. Mnamo 1986 ilihamishiwa chumba cha kipekee zaidi katika Jumba la Makavazi la Ngome ya Lamu.
Maktaba ni idara ya Makavazi ya Ngome ya Lamu. Ngome hiyo ilikuwa gereza rasmi, kisha ikatolewa kwa Makavazi ya Kitaifa ya Kenya mnamo 1985. Shirika la Maendeleo ya Kimataifa la Uswidi (SIDA) lilisaidia Makavazi ya Kitaifa ya Kenya kubadilisha Ngome hiyo kuwa Jumba la Makumbusho. Mnamo 1986 Maktaba ilifunguliwa rasmi katika Jumba la Makumbusho la Ngome ya Lamu na Bw.K.Nordenskiöld aliyekuwa Mkurugenzi wa SIDA mnamo Jumanne 22 Aprili 1986.
Maktaba hutumia mfumo wa Uainishaji wa Dewey Decimal Classification system ili kuainisha mkusanyiko wake. Maktaba ya Ngome ya Lamu bado inatumia mfumo wa Browne Charging system kuazima vitabu. Mfumo huu hutumia kadi kuazima vitabu na kurejesha vitabu vilivyoazimwa, kadi ya vitabu vilivyoazimwa zinapangwa kwenye trei kwa tarehe ya kurudisha. Maktaba ina takriban vitabu 10,000 vilivyoainishwa chini ya Mfumo wa Uainishaji wa Dewey Decimal classification system na katalogi hutumia Kanuni za Katalogi za Anglo-American .
Maktaba ya Ngome ya Lamu imetoa zaidi ya vitabu 2000 ili kujenga maktaba katika Ngome ya Siyu. Maktaba hiyo ilianzishwa mnamo 2020 kwa usaidizi wa Mkutubi wa Ngome ya Lamu. Mkusanyiko wa maktaba una michango kutoka kwa Maktaba ya Ngome ya Lamu, British Council, Macmillan, Jumba la Makumbusho la Kitaifa la Kituo cha Rasilimali za Kenya na wafadhili binafsi. Lengo la kuanzisha maktaba huko Siyu ni kukuza utamaduni wa kusoma wa Jumuiya ya Siyu na pia kuipa jamii ya Siyu fursa ya kupata nyenzo za habari kwa wanafunzi na jamii ya Siyu. Ngome hiyo iko kati ya Shule ya Msingi ya Siyu na hospitali. Mkusanyiko wa maktaba umeainishwa kwa kutumia ainisho ya Dewey Decimal na kuorodheshwa kwa kutumia sheria za Anglo American Cataloging.
Maktaba imegawanywa katika sehemu ya Utafiti, Jalada, Maktaba ya kigitali na Maktaba ya Sanaa, kwa urahisi wa kupata habari.
Sehemu ya utafiti ina nadharia, miradi, vitabu vya kihistoria, majarida,bibliografia na tasnifu. Mkusanyiko huu unahusu historia ya Lamu, akiolojia, anthropolojia na ushairi. Inajumuisha machapisho mengi adimu ya waandishi maarufu wa Kiswahili kama vile: Profesa Sheikh Nabhany, Vitabu vya Uhifadhi wa Lamu cha Usam Ghaidan ,na Quest for the past. : Mwongozo wa kihistoria kwa Visiwa vya Lamu na Chrysee MacCasler Perry Martin na Esmond Bradley Martine, Francesco Siravo na Ann Pulver, makusanyo mapya ya utafiti "katika Ulimwengu huu dhaifu" kitabu kilichohaririwa na Clarissa Vierke na Annachiara Raia na mengine mengi.
Maktaba hiyo inashikilia anuwai kubwa na ya nyenzo za kumbukumbu kama vile picha za zamani kutoka Lamu, maandishi ya karne ya 19 na 20, magazeti ya zamani, na majarida, pamoja na sarafu za zamani, na faili. Sehemu nyingine ya mkusanyiko wa kumbukumbu ni wa kidijitali. Ilipatikana kupitia mradi wa uwekaji dijitali ambao uliandaliwa na Maktaba ya Ngome ya Lamu. Mradi wa UMADA uliweka kidigitali takriban hati elfu mbili na kaseti za sauti kutoka kwa maktaba ya kibinafsi ya mshairi wa Lamu na imamu Mahmoud Ahmed Abdulkadir, anayejulikana nchini kama Ustadh Mau. Ilisimamiwa na kusimamiwa na Annachiara Raia kutoka Kituo cha Mafunzo cha Kiafrika cha Leiden nchini Uholanzi Uwekaji kumbukumbu ulifadhiliwa na Mpango wa Kisasa wa UCLA wa Kumbukumbu ulio Hatarini Kutoweka ambao unaungwa mkono na ARCADIA. Mashairi na mahubiri yaliyowekwa kidijitali yanaweza kupatikana bila malipo kupitia Mikusanyo ya Kidijitali ya Maktaba ya UCLA. Pia kuanzishwa kwa mradi wa MprinT kulifanyika katika Maktaba ya Ngome ya Lamu pamoja na timu ya wafanyakazi wa makumbusho na watu waliojitolea katika uchoraji wa ramani na uwekaji digitali wa maandishi ya Kiislamu katika Visiwa vya Lamu, mradi wa MprinT unasimamiwa na Profesa Anne Katrine Bang kutoka Chuo Kikuu cha Bergen. inchin Norway ya idara ya Akiolojia, Historia, Mafunzo ya Utamaduni na Dini. Wafanyikazi wa Makumbusho ya Kitaifa na watu waliojitolea kufanya utafiti wa kwanza wa hati za Kiislamu katika Kisiwa cha Pate, Lamu ikijumuisha kuorodheshwa kwenye tovuti na mtaalamu bora, utaratibu na mfumo uliohakikishwa na wafanyikazi wa Maktaba ya Ngome ya Lamu na kurekodiwa kikamilifu na utaalamu sahihi.
Sehemu ya maktaba ya elektroniki ni mkusanyo wa vitabu na nyaraka za kidijitali, unaojumuisha nyenzo kama vile vitabu vya kidijitali kutoka Maktaba ya Z, na mkusanyo wa kidijitali ambao ulipatikana kutokana na kazi ya uwekaji kidijitali ambayo ilifanywa katika sehemu ya kumbukumbu ya maktaba. Sehemu ya maktaba ya Kigitali ilianzishwa kwa usaidizi wa Bi. Shama Gaziza. Rafiki wa maktaba hiyo, Bi. Shama alitoa kompyuta na Runinga ya kisasa ili kuanzisha sehemu ya maktaba ya kigitali. Sehemu hii ina zaidi ya vitabu elfu moja vya kidijitali vya Kiingereza vya masomo mbalimbali vikiwemo vitabu vya mfumo wa Shule ya Kenya ya kisasa.
Sehemu ya Lamu Maktaba ya Sanaa ni sehemu iliyoanzishwa mwaka wa 2018. Sehemu hiyo ina mikusanyiko ya vitabu vya sanaa, magazeti, majarida, katalogi za sanaa, na mengine mengi. Sehemu hiyo ilikusudiwa kutoa nyenzo za kumbukumbu kwa wasanii wa ndani na wa kimataifa . Kwa sababu ya tamasha nyingi za sanaa ambazo hupangwa katika kaunti ya Lamu Mkutubi wa Ngome ya Lamu na Bi Karin Voogd waliona umuhimu wa kuunzisha sehemu ya sanaa ili kuwasaidia wasanii wa humu nchini na wa kimataifa na Nyenzo za marejeleo ya sanaa. Uzinduzi wa kwanza wa mradi wa Maktaba ya sanaa ulifanyika Lamu wakati wa tamasha la Sanaa la Lamu na Hertbert mnamo 2016, uzinduzi wa pili ulifanywa katika Maktaba ya Africa Studies center katika Chuo Kikuu cha Leiden nchini Uholanzi na Bi. Karin Voogd mnamo 2017
Maktaba ya Ngome ya Lamu ni mwanachama wa Kenya Library Association na imeshiriki katika Shindano la Tuzo la Maktaba tangu 2010. Mnamo 2011, Maktaba ya Ngome ya Lamu ilitunukiwa mshindi wa pili katika Vitengo vya Maktaba ya Umma na mshindi wa tatu katika Maktaba ya Jumuiya mnamo 2018 [1] .