రైల్వే స్టేషను

రైల్వే స్టేషను (ఆంగ్లం: Railway station) రైల్‌ రోడ్ స్టేషన్ (ఆంగ్లం: Train station) అనేది రైల్వే సౌకర్యం ప్రయాణికులకు, సరుకు రవాణాకు రెండింటినీ లోడ్ చేయడానికి, దించుటకు రైళ్లు క్రమం తప్పకుండా ఆగి, వెళ్ళిపోతాయి. ఇది వాణిజ్య సౌకర్యాల కొరకు విస్తరించిన సౌకర్యాలతో కూడిన టికెట్ అమ్మకాలు, వెయిటింగ్ రూములు సామాను (సరుకు) రవాణా సేవ వంటి సహాయక సేవలను అందించే ప్లాట్‌ఫాం, స్టేషన్ భవనం(డిపో) కలిగి ఉంటుంది. రైల్వే స్టేషన్లు భూస్థాయిలో, భూగర్భంలో ఉన్నాయి. రైలు మార్గాలు, బస్సులు, ట్రామ్‌లు ఇతర వేగవంతమైన రవాణా వ్యవస్థల వంటి ఇతర రవాణా శాఖలను కలిపేందుకు కనెక్షన్లు అందుబాటులో ఉన్నాయి.
ప్రపంచంలో మొట్టమొదటిగా రైలు పట్టాలా పైన రైళ్లు లోకోమోటివ్ల ద్వారా కాకుండా గుర్రపుస్వారీలను మొదట పరిగెత్తించే వారు. ఇది 1807 లో ప్రయాణీకుల సేవలను ప్రారంభించింది. యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లోని మేరీల్యాండ్‌లోని బాల్టిమోర్‌లోని రెండు అంతస్థుల మౌంట్ క్లేర్ స్టేషన్, ప్రయాణీకుల సేవలను గుర్రపు బాల్టిమోర్ ఒహియో రైల్‌రోడ్ టెర్మినస్‌గా 22 మే 1830 వరకు ఇలాగే ఉపయోగించారు.
ప్రపంచంలో మొట్టమొదటిగా ఒక స్టేషన్ సింగిల్-ట్రాక్ లైన్‌లో బొగ్గుతో రైళ్లు లోకోమోటివ్ల ద్వారా ఇప్పటికీ ప్రయాణీకులకు సేవలు ఉపయోగించారు. బ్రాడ్ గ్రీన్ స్టేషన్, లివర్‌పూల్, ఇంగ్లాండ్లో 1830 లో ప్రారంభించబడింది, ఇది ప్రపంచంలోనే అతి పురాతన స్టేషన్ ఇది ఇప్పటికీ ప్రయాణీకుల స్టేషన్‌గా వాడుకలో ఉంది. బేకర్ స్ట్రీట్ స్టేషన్, మాంచెస్టర్‌లోని లివర్‌పూల్ రోడ్ స్టేషన్, ప్రపంచంలో రెండవ పురాతన టెర్మినల్ స్టేషన్, మాంచెస్టర్‌లోని మ్యూజియం ఆఫ్ సైన్స్ అండ్ ఇండస్ట్రీలో భాగంగా భద్రపరచబడింది. ఇది జార్జియన్ గృహాల వరుసను పోలి ఉంటుంది. లండన్లో 1863 లో ప్రారంభించబడింది, ఇది పూర్తిగా భూగర్భంలో ఉన్న ప్రపంచంలోనే మొదటి స్టేషన్. ఇది ఉపరితలం క్రింద ఉంది కట్-అండ్-కవర్ టన్నెలింగ్ ద్వారా నిర్మించబడింది. లివర్‌పూల్ లైమ్ స్ట్రీట్ స్టేషన్ ముందు భాగం ఒక చాటేయును పోలి ఉంటుంది ఇది ప్రపంచంలోనే పురాతనమైన టెర్మినస్. మొదటి స్టేషన్లు భవనాలు, సౌకర్యాల మార్గంలో తక్కువగా ఉన్నాయి. ప్రారంభ స్టేషన్లు కొన్నిసార్లు ప్రయాణీకుల వస్తువుల సౌకర్యాలతో నిర్మించబడ్డాయి, అయినప్పటికీ కొన్ని రైల్వే లైన్లు వస్తువులు మాత్రమే ప్రయాణీకులు మాత్రమే, ఒక మార్గం ద్వంద్వ-ప్రయోజనం అయితే ప్రయాణీకుల స్టేషన్ కాకుండా తరచుగా వస్తువుల డిపోల ఉంటుంది. చాలా స్టేషన్లు 19 వ శతాబ్దం నాటివి ఆనాటి గొప్ప నిర్మాణాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి, నగరానికి రైల్వే కార్యకలాపాలకు ప్రతిష్టను ఇస్తాయి. ఇటీవల నిర్మించిన స్టేషన్లు విమానాశ్రయాలకు సమానమైన అనుభూతిని కలిగిస్తాయి, సరళమైన, నైరూప్య శైలితో. ఆధునిక స్టేషన్ల ఉదాహరణలు జపాన్లోని షింకన్సేన్, రిపబ్లిక్ ఆఫ్ చైనాలోని టిహెచ్ఎస్ఆర్, ఫ్రాన్స్లో టిజివి లైన్లు జర్మనీలోని ఐసిఇ లైన్లు వంటి కొత్త హై-స్పీడ్ రైల్ నెట్‌వర్క్‌లలో ఉన్నాయి.
రైల్వే సౌకర్యం ప్రయాణికులకు స్టేషన్లలో సాధారణంగా టికెట్ అమ్మకపు కార్యాలయాలు, ఆటోమేటెడ్ టికెట్ యంత్రాలు రెండూ ఉంటాయి, అయితే కొన్ని మార్గాల్లో టిక్కెట్లు రైళ్ళలో అమ్ముతారు. చాలా స్టేషన్లలో దుకాణం సౌకర్యవంతమైన స్టోర్ ఉన్నాయి. పెద్ద స్టేషన్లలో సాధారణంగా ఫాస్ట్ ఫుడ్ రెస్టారెంట్ సౌకర్యాలు ఉంటాయి. కొన్ని దేశాలలో, స్టేషన్లలో బార్ పబ్ కూడా ఉండవచ్చు. ఇతర స్టేషన్ సౌకర్యాలలో ఇవి ఉండవచ్చు మరుగుదొడ్లు, ఎడమ-సామాను, పోగొట్టుకున్నవి బయలుదేరినవి బయలుదేరే బోర్డులు, సామాను బండ్లు, వెయిటింగ్ రూములు, టాక్సీ ర్యాంకులు, బస్ బేలు కార్ పార్కులు. పెద్ద మనుషుల స్టేషన్లు స్టేషన్ భద్రతా కార్యాలయంతో సహా ఎక్కువ శ్రేణి సౌకర్యాలను కలిగి ఉంటాయి. ఖర్చును హామీ ఇవ్వడానికి ఎక్కువ కాలం పాటు తగినంత ట్రాఫిక్ ఉన్నప్పుడు ఇవి సాధారణంగా ప్రయాణికుల కోసం తెరిచి ఉంటాయి. పెద్ద నగరాల్లో ఇది గడియారం చుట్టూ అందుబాటులో ఉన్న సౌకర్యాలను సూచిస్తుంది. ఒక ప్రాథమిక స్టేషన్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లను మాత్రమే కలిగి ఉండవచ్చు, అయినప్పటికీ ఇది ఇప్పటికీ ఆగిపోవడం, ప్లాట్‌ఫారమ్‌లను కలిగి ఉండకపోవచ్చు. చాలా స్టేషన్లు, పెద్దవి చిన్నవి, స్థానిక రవాణాతో పరస్పర మార్పిడిని అందిస్తాయి; వీధికి అడ్డంగా ఉండే సాధారణ బస్ స్టాప్ నుండి భూగర్భ వేగవంతమైన పట్టణ రైలు స్టేషన్ల వరకు ఇది మారవచ్చు. అనేక ఆఫ్రికన్, దక్షిణ అమెరికన్ ఆసియా దేశాలలో, స్టేషన్లు పబ్లిక్ మార్కెట్లు ఇతర అనధికారిక వ్యాపారాలకు కూడా ఉపయోగపడతాయి. పర్యాటక మార్గాలు పర్యాటక ప్రదేశాలకు సమీపంలో ఉన్న స్టేషన్లలో ఇది ప్రత్యేకంగా వర్తిస్తుంది.
ప్రయాణీకులకు సేవలను అందించడంతో పాటు, వస్తువుల కోసం లోడింగ్ సదుపాయాలు, స్టేషన్లలో కొన్నిసార్లు లోకోమోటివ్ రోలింగ్ స్టాక్ డిపోలు ఉంటాయి (సాధారణంగా రోలింగ్ స్టాక్‌ను నిల్వ చేయడానికి ఇంధనం నింపడానికి చిన్న మరమ్మత్తు ఉద్యోగాలను నిర్వహించడానికి సౌకర్యాలు ఉంటాయి). మొదటి స్టేషన్లు భవనాలు సౌకర్యాల మార్గంలో తక్కువగా ఉన్నాయి. ఆధునిక అర్థంలో మొదటి స్టేషన్లు 1830 లో ప్రారంభమైన లివర్‌పూల్ మాంచెస్టర్ రైల్వేలో ఉన్నాయి. మాంచెస్టర్‌లోని లివర్‌పూల్ రోడ్ స్టేషన్, ప్రపంచంలో రెండవ పురాతన టెర్మినల్ స్టేషన్, మాంచెస్టర్‌లోని మ్యూజియం ఆఫ్ సైన్స్ అండ్ ఇండస్ట్రీలో భాగంగా భద్రపరచబడింది. ఇది జార్జియన్ గృహాల వరుసను పోలి ఉంటుంది. ప్రారంభ స్టేషన్లు కొన్నిసార్లు ప్రయాణీకుల వస్తువుల సౌకర్యాలతో నిర్మించబడ్డాయి, అయినప్పటికీ కొన్ని రైల్వే లైన్లు వస్తువులు మాత్రమే ప్రయాణీకులు మాత్రమే, ఒక మార్గం ద్వంద్వ-ప్రయోజనం అయితే ప్రయాణీకుల స్టేషన్ కాకుండా తరచుగా వస్తువుల డిపో ఉంటుంది. ద్వంద్వ-ప్రయోజన స్టేషన్లు కొన్నిసార్లు నేటికీ కనుగొనబడతాయి, అయినప్పటికీ చాలా సందర్భాల్లో వస్తువుల సౌకర్యాలు ప్రధాన స్టేషన్లకు పరిమితం చేయబడ్డాయి. కెనడా యునైటెడ్ స్టేట్స్ అంతటా ఉన్న గ్రామీణ మారుమూల సమాజాలలో, రైలు ఎక్కాలనుకునే ప్రయాణీకులు రైలును ఆపివేయడానికి దాన్ని ఫ్లాగ్ చేయాల్సి వచ్చింది. ఇటువంటి స్టేషన్లను "ఫ్లాగ్ స్టాప్స్" "ఫ్లాగ్ స్టేషన్లు" అని పిలుస్తారు. ప్రయాణీకులకు సేవలను అందించడంతో పాటు, వస్తువుల కోసం లోడింగ్ సదుపాయాలు, స్టేషన్లలో కొన్నిసార్లు లోకోమోటివ్ రోలింగ్ స్టాక్ డిపోలు ఉంటాయి, సాధారణంగా రోలింగ్ స్టాక్‌ను నిల్వ చేయడానికి ఇంధనం నింపడానికి చిన్న మరమ్మత్తు ఉద్యోగాలను నిర్వహించడానికి సౌకర్యాలు ఉంటాయి.
రైల్వే స్టేషన్ ప్రాథమిక ఆకృతీకరణతో పాటు, వివిధ లక్షణాలు కొన్ని రకాల స్టేషన్లను వేరుగా ఉంచుతాయి. మొదటిది ట్రాక్‌ల స్థాయి. ఒక రహదారి రైల్వేను దాటిన చోట స్టేషన్లు తరచుగా ఉంటాయి: క్రాసింగ్ ఒక లెవల్ క్రాసింగ్ కాకపోతే, రహదారి రైల్వే వివిధ స్థాయిలలో ఉంటాయి. స్టేషన్ ప్రవేశానికి సంబంధించి ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు తరచూ పెంచబడతాయి తగ్గించబడతాయి: స్టేషన్ భవనాలు స్థాయిలో ఉండవచ్చు రెండూ కావచ్చు. స్టేషన్ ప్రవేశం ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు ఒకే స్థాయిలో ఉన్న ఇతర అమరికలు కూడా సాధారణం, అయితే స్టేషన్ టెర్మినస్ అయినప్పుడు తప్ప పట్టణ ప్రాంతాల్లో ఇది చాలా అరుదు. ఎలివేటెడ్ స్టేషన్లు మెట్రో స్టేషన్లతో సహా చాలా సాధారణం. రైలు రహదారిని ఆపివేసేటప్పుడు అడ్డుకుంటే లెవల్ క్రాసింగ్‌ల వద్ద ఉన్న స్టేషన్లు సమస్యాత్మకంగా ఉంటాయి, దీనివల్ల రహదారి ట్రాఫిక్ ఎక్కువ కాలం వేచి ఉంటుంది.
అప్పుడప్పుడు, ఒక స్టేషన్ రెండు అంతకంటే ఎక్కువ రైల్వే లైన్లను వివిధ స్థాయిలలో పనిచేస్తుంది. ఇంటర్‌సిటీ సబర్బన్ వంటి రెండు రకాల సేవలకు ప్రత్యేక స్టేషన్ సామర్థ్యాన్ని అందించడం కావచ్చు. రెండు వేర్వేరు గమ్యస్థానాలకు.
స్టేషన్ స్థానం స్థల పరిమితులు ట్రాక్‌ల అమరిక కారణంగా కొన్ని స్టేషన్లలో అసాధారణమైన ప్లాట్‌ఫాం లేఅవుట్లు ఉన్నాయి. ఉదాహరణలలో క్రీవ్-డెర్బీ లైన్‌లోని టట్‌బరీ హట్టన్ రైల్వే స్టేషన్ వంటి అస్థిరమైన ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు మాక్లెస్‌ఫీల్డ్‌లోని మాంచెస్టర్ లైన్ నుండి మాంచెస్టర్ లైన్ వరకు ఉన్న చీడిల్ హల్మ్ రైల్వే స్టేషన్ వంటి వంగిన ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు ఉన్నాయి. త్రిభుజాకార స్టేషన్లు కూడా ఉన్నాయి, ఇక్కడ రెండు పంక్తులు మూడు-మార్గం జంక్షన్‌ను ఏర్పరుస్తాయి, మూడు వైపులా ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు నిర్మించబడతాయి.
ఒక స్టేషన్‌లో, వివిధ ప్రయోజనాల కోసం వివిధ రకాల ట్రాక్‌లు ఉన్నాయి. ఒక స్టేషన్‌లో లూప్ లైన్‌తో ప్రయాణిస్తున్న లూప్ కూడా ఉండవచ్చు, అది సరళ ప్రధాన రేఖ నుండి వచ్చి రైలు ప్రయాణించడానికి వీలుగా రైల్‌రోడ్ స్విచ్‌ల ద్వారా మరో చివర ప్రధాన రేఖకు తిరిగి విలీనం అవుతుంది.
రైళ్లను ఎక్కడానికి దిగడానికి స్టేషన్ వద్ద ఒక ప్రదేశాన్ని స్టేషన్ ట్రాక్ హౌస్ ట్రాక్ అని పిలుస్తారు, ఇది ప్రధాన లైన్ లూప్ లైన్ అయినా సంబంధం లేకుండా. అటువంటి ట్రాక్‌ను ప్లాట్‌ఫాం ద్వారా అందిస్తే, ట్రాక్‌ను ప్లాట్‌ఫాం ట్రాక్ అని పిలుస్తారు. స్టేషన్ లేని ప్రధాన మార్గాన్ని క్లియర్ చేయడానికి రైలును అనుమతించే ప్లాట్‌ఫాం లేని లూప్ లైన్, దీనిని పాసింగ్ ట్రాక్ అంటారు. స్టేషన్ లేకుండా ఒక స్టేషన్‌ను ట్రాక్ చేయకుండా రైళ్లు స్టేషన్‌ను దాటకుండా ట్రాక్ కోసం పిలుస్తారు. స్టేషన్‌లో ఇతర ప్రయోజనాల కోసం తక్కువ స్పీడ్ ట్రాక్‌లు ఉండవచ్చు. మెయింటెనెన్స్ ట్రాక్ మెయింటెనెన్స్ సైడింగ్, సాధారణంగా పాసింగ్ ట్రాక్‌తో అనుసంధానించబడి ఉంటుంది, పార్కింగ్ నిర్వహణ పరికరాలు, సేవలో లేని రైళ్లు, ఆటోరాక్‌లు స్లీపర్‌ల కోసం ఉపయోగిస్తారు. ఒక ఆశ్రయం ట్రాక్ అనేది వికలాంగ రైలు తాత్కాలిక నిల్వగా స్టేషన్ ట్రాక్‌తో అనుసంధానించబడిన డెడ్-ఎండ్ సైడింగ్.
1830 లో ప్రారంభించబడింది ఒక సొరంగం ద్వారా చేరుకుంది, లివర్పూల్ క్రౌన్ స్ట్రీట్ రైల్వే స్టేషన్ మొట్టమొదటి రైల్వే టెర్మినస్. నగర కేంద్రంలో లైమ్ స్ట్రీట్ స్టేషన్ స్థానంలో ఆరు సంవత్సరాల తరువాత ఈ స్టేషన్ కూల్చివేయబడింది. సొరంగం ఇప్పటికీ ఉంది. 1830 లో ప్రారంభమైన మాంచెస్టర్‌లోని లివర్‌పూల్ రోడ్ స్టేషన్ ప్రపంచంలోనే అతి పురాతనమైన రైల్వే టెర్మినస్ భవనం. 1836 లో ప్రారంభించబడిన, లండన్లోని స్పా రోడ్ రైల్వే స్టేషన్ నగరం మొదటి టెర్మినస్ ప్రపంచంలో మొట్టమొదటి ఎలివేటెడ్ స్టేషన్ టెర్మినస్. టెర్మినస్ అనేది రైల్వే లైన్ చివరిలో ఉన్న స్టేషన్. అక్కడికి వచ్చే రైళ్లు తమ ప్రయాణాలను ముగించాలి, స్టేషన్ నుండి రివర్స్ అవుట్ చేయాలి. స్టేషన్ లేఅవుట్ మీద ఆధారపడి, ఇది సాధారణంగా ప్రయాణికులు ఎటువంటి ట్రాక్‌లను దాటకుండా అన్ని ప్లాట్‌ఫారమ్‌లను చేరుకోవడానికి అనుమతిస్తుంది స్టేషన్‌కు బహిరంగ ప్రవేశం ప్లాట్‌ఫారమ్‌ల చివరి చివరలో ఉన్న ప్రధాన రిసెప్షన్ సౌకర్యాలు. స్టేషన్‌కు మించి కొద్ది దూరం ట్రాక్ కొనసాగుతుంది, బయలుదేరే రైళ్లను తమ ప్రయాణీకులను జమ చేసిన తరువాత ముందుకు సాగుతుంది, బయలుదేరే ప్రయాణీకులను తీసుకోవటానికి స్టేషన్‌కు వెళ్లడానికి ముందు స్టేషన్‌కు తిరగడానికి ముందు. బోండి జంక్షన్ నార్వేలోని క్రిస్టియన్‌సండ్ స్టేషన్ ఇలా ఉన్నాయి. ఒక టెర్మినస్ తరచుగా ఉంటుంది, కానీ ఎల్లప్పుడూ కాదు, స్టేషన్‌కు వచ్చే రైళ్ల తుది గమ్యం. ముఖ్యంగా ఖండాంతర ఐరోపాలో, ఒక నగరం దాని ప్రధాన రైల్వే స్టేషన్‌గా టెర్మినస్‌ను కలిగి ఉండవచ్చు అన్ని ప్రధాన మార్గాలు దానిపై కలుస్తాయి. ఇటువంటి సందర్భాల్లో టెర్మినస్‌కు వచ్చే అన్ని రైళ్లు తప్పనిసరిగా వారి రాక నుండి రివర్స్ దిశలో బయలుదేరాలి.
రైలు మరొక చివరన దాన్ని చుట్టూ నడపడానికి మరొక ట్రాక్‌ను ఉపయోగించడం, దానికి తిరిగి జతచేస్తుంది.
రైల్వే స్టాప్ అనేది రైల్వే లైన్ వెంట, సాధారణంగా స్టేషన్ల మధ్య అరుదుగా ఉపయోగించే స్టేషన్ వద్ద ఉంటుంది, ఇక్కడ ప్రయాణీకులు రైలు ఎక్కవచ్చు నిష్క్రమించవచ్చు. ఒక జంక్షన్ ఇంటర్‌లాకింగ్ సాధారణంగా రెండు అంతకంటే ఎక్కువ పంక్తులు మార్గాలను విభజిస్తుంది. ఒక ప్రయాణంలో స్టేషన్ స్టాప్ అనే పదాన్ని ప్రకటనలలో ఉపయోగించవచ్చు, ఈ సమయంలో ప్రయాణీకులు లోకోమోటివ్ మార్పు వంటి మరొక కారణంతో దిగవచ్చు. అందువల్ల రిమోట్‌గా స్థానికంగా పనిచేసే సంకేతాలను కలిగి ఉంటుంది, స్టేషన్ స్టాప్ ఉండదు. స్టేషన్ స్టాప్‌లో సాధారణంగా ప్రధాన ట్రాక్‌లు కాకుండా వేరే ట్రాక్‌లు ఉండవు స్విచ్‌లు (పాయింట్లు, క్రాస్‌ఓవర్‌లు) కలిగి ఉంటుంది.
హైదరాబాదు మెట్రో రైలు ప్రాజెక్టు ఆంధ్రప్రదేశ్ మెట్రో రైల్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ చిక్‌పేట్ మెట్రో స్టేషను విజయవాడ మెట్రో విశాఖపట్నం మెట్రో బస్ స్టేషన్