South Luzon Expressway

Ang South Luzon Expressway (SLE o SLEx), na kilala dati sa mga pangalang South Superhighway (SSH), Manila South Diversion Road (MSDR), at Manila South Expressway (MSEX), ay isang pinag-ugnay na dalawang mabilisang daanan (expressway) na nag-uugnay ng Kalakhang Maynila sa mga lalawigan sa rehiyon ng CALABARZON sa Pilipinas. Ang unang mabilisang daanan ay ang Metro Manila Skyway System, na magkasamang pinamamahalaan ng Skyway Operation and Management Corporation (SomCo) at Citra Metro Manila Tollways Corporation (CMMTC). Ang ikalawang mabilisang daanan, ang South Luzon Tollway o Alabang-Calamba-Sto.Tomas Expressway (ACTEx), ay magkasamang pinamamahalaan ng South Luzon Tollway Corporation, isang negosyo na magkasamang hinahawakan ng PNCC, at Citra group ng Indonesya na sinusuportahan ng SMC sa pamamagitan ng Manila Toll Expressway Systems, Inc. (MATES).
Ang mabilisang daanan ay isang bahagi ng Expressway 2 (E2) ng sistema ng mabilisang daanan sa Pilipinas at Daang Radyal Blg. 3 (R-3) ng sistemang arteryal ng mga lansangan ng Maynila. Nagsisimula ito sa distrito ng Paco sa Maynila sa Abenida Quirino, at pagkatapos ay dadaan ito sa mga sumusunod na lungsod at bayan: Makati, Pasay, Taguig, Parañaque, at Muntinlupa sa Kalakhang Maynila; San Pedro at Biñan sa Laguna; Carmona sa Kabite; at dadaan muli sa Biñan, Santa Rosa, Cabuyao, at Calamba sa Laguna. Nagtatapos ito sa Santo Tomas, Batangas. Ang malaking bahagi ng mabilisang daanan ay bahagi ng N1 (AH26) mula Palitan ng Magallanes hanggang Labasan ng Calamba (Exit 50).
Noong 2006, isinailaim ang bahaging South Luzon Tollway sa isang pagsasaayos sa ilalim ng SLEX Upgrading and Rehabilitation Project, na nagsasaayos at nagpapalawak ng Biyadukto ng Alabang gayundin ang daan mula Alabang hanggang Calamba, at kalaunan inuugnay ang mabilisang daanan sa Southern Tagalog Arterial Road sa Santo Tomas.
Ang South Luzon Expressway ay itinayo noong huling bahagi ng 1960s bilang bahagi ng plano ng pamahalaan ni dating Pangulo Ferdinand Marcos bilang South Driversion Road o South Superhighway para paunlarin ang mga lugar na katabi ng Metro Manila, kung saan ang SLEX ay nagsisilbi sa Timog Katagalugan. Tumutukoy ang South Superhighway sa bahaging Maynila - Alabang na itinayo noong 1967 at natapos noong 16 Disyembre 1969.
Noong 1976, pinahaba nang 29 kilometro ang mabilisang daanan mula Alabang hanggang Calamba. Kasama sa proyekto ang Biyadukto ng Alabang (Alabang Viaduct), na may habang 850 metro at dumadaan sa ibabaw ng Alabang.
Bago ang pagsasaayos noong 2006, ang malaking bahagi ng South Luzon Expressway ay isang mabilisang daanan na hinahatian ng panggitnang harangan na damuhan (grass median), at may dalawang linya kada direksyon mula Alabang hanggang Calamba. Sinimulan ang tinaguriang SLEX Upgrading and Rehabilitation Project noong Mayo 2006, at kalakip nito ang mabigat na daloy ng trapiko sa mabilisang daanan. Alinsunod sa proyekto, isinailalim sa isang pangunahing pagsasaayos ang buong mabilisang daanan kahalintulad ng ginawang pagsasaayos sa North Luzon Expressway. Pinalawak sa apat na mga linya ang Biyadukto ng Alabang, at ang pagtatayo ng Skyway Stage 2 ay nagdulot ng trapiko sa bahaging Nichols-Alabang. Natapos ang pagsasaayos noong 2009, at ang bahaging Alabang-Calamba ay pinalawak sa 3 hanggang 4 na mga linya. Noong 2010, isang karugtong ng mabilisang daanan, na pinangalanang Alabang-Calamba-Santo Tomas Expressway or ACTEx, ay binuksan, na nag-uugnay ng South Luzon Expressway sa STAR Tollway sa Santo Tomas, Batangas. Dahil dito, naging dalawang oras na lamang mula sa dating apat na oras ang oras ng paglalakbay mula Maynila hanggang Lungsod ng Batangas.
Mula Disyembre 2016, nakompleto na nang tuluyan ang NAIA Expressway na nag-uugnay sa Skyway, South Luzon Expressway, mga terminal ng Paliparang Pandaigdig ng Ninoy Aquino, Entertainment City, at Manila–Cavite Expressway (o CAVITEx).
Kasalukuyang itinatayo ang Stage 3 na mag-uugnay nito sa North Luzon Expressway mula Buendia hanggang Balintawak, at inaasahang matatapos ito sa taong 2019.
Mula 2010, dumadaan ang South Luzon Expressway mula Maynila hanggang Laguna, Kabite, at Batangas. Nakalagay sa mga panukalang panghinaharap ang pagpapahaba ng mabilisang daanan sa Quezon, Camarines Sur, Albay, at Sorsogon bilang bahagi ng mga panukalang pagpapalawak nito. Binubuo ito ng Metro Manila Skyway System at South Luzon Tollway/Alabang-Calamba-Santo Tomas Expressway, na binubuo naman ng Pres. Sergio Osmeña Sr. Highway at Dr. Jose P. Rizal Highway. Isang maikling bahagi ng mabilisang daanan sa pagitan ng Magallanes at Nichols ay nasa lupa.
Ang bahaging Lansangan ng Pangulong Sergio Osmeña Sr. (Pres. Sergio Osmeña Sr. Highway) ay nagsisimula sa sangandaan nito sa Abenida Quirino sa Paco, Maynila, at tutungo ito sa Alabang sa Muntinlupa. Ang bahagi ng Lansangang Osmeña na dumadaan sa Maynila, Makati, Pasay, at Taguig ay isang lansangang toll-free bago makarating sa Tarangkahang Pambayad ng Nichols kung saan nagsisimula ang may-bayaring mabilisang daanan (tolled expressway). Patimog, ang mabilisang daanan ay may mga labasan sa C-5 Road sa Taguig; Subdibisyong Merville at Bicutan sa Parañaque; at Sucat, Alabang, at Filinvest sa Muntinlupa. Ang bahaging ito ay dating kilala sa pangalang South Superhighway bago ipinasa ang Batas Republika Blg. 6760, na nagbibigay ito ng pangalan mula kay dating Pangulo Sergio Osmeña. Malaking bahagi nito ay kalinya ng PNR Metro South Commuter Line.
Nagsisimula ang Lansangang Osmeña sa may ilaw-trapiko sa panulukan ng Abenida Quirino. Tatawirin ng lansangan ang Kalye San Andres, Kalye Ocampo (Vito Cruz), at Kalye Zobel Roxas. Aakyat ang lansangan at dadaan sa ibabaw ng Abenida Gil Puyat sa pamamagitan ng Buendia Flyover, na may mga daang panserbisyo (service roads) upang maglingkod sa nasabing abenida at ilang mga kalapit na kalye. Nagsisimula ang Metro Manila Skyway sa mga rampa paglampas ng Buendia Flyover. Tatawid ang Lansangang Osmeña sa ibabaw ng Abenida Arnaiz, at kalauna'y tatawid sa ibabaw ng EDSA sa Palitan ng Magallanes. Ang pagkakatugma nito sa Pan-Philippine Highway ay magsisimula sa palitang ito. Pagkalampas ng Palitan ng Magallanes, ang lansangan ay may 5 linya, at nakatakda ang isang linya para sa mga motorsiklo hanggang sa may Palitan ng Sales, kung saan nagsisimula ang daang may-bayad (tolled road). Ang Lansangang Osmeña ay magiging daang may-bayad pagkalampas ng Sales. Sa puntong ito ipinagbabawal sa mabilisang daanan ang mga motorsiklo na mababa sa 400cc.
Ang bahagi ng Lansangang Osmeña hilaga ng Palitan ng Magallanes ay pinapanatili ng Kagawaran ng Pagawaing Bayan at Lansangan (DPWH) sa pamamagitan ng South Manila District Engineering Office, at ang bahagi sa timog ay pinapanatili ng Skyway Operations and Management Company o SOMCo. May kapangyarihan ang Pangasiwaan sa Pagpapaunlad ng Kalakhang Maynila (MMDA) sa kapuwang bahagi, at pinapanatili ang mga linya pangmotorsiklo hanggang sa Nichols.
Paglampas ng Palitan ng Sales mula Nichols, ang Lansangang Osmeña ay magiging may-bayad na South Luzon Expressway. May dalawang daang serbisyo ang mabilisang daanan hanggang sa Labasan ng Alabang. Dumadaan ang PNR Metro South Commuter Line sa pagitan ng South Luzon Expressway at Skyway hanggang sa paglampas ng Labasan ng C-5. Dumadaan ang mabilisang daanan at mga daang serbisyo nito sa hangganan ng Pasay-Taguig hanggang sa umabot ang mga ito sa Labasan ng C-5. Pagkalampas ng C-5, dadaan ang Skyway sa ibabaw ng South Luzon Expressway patungong Alabang. Liliko nang bahagya ang South Luzon Expressway at dadaan sa Bicutan, at dadaan ito bilang isang deretsong ruta na may Skyway sa ibabaw nito hanggang sa abutin nito ang Labasan ng Alabang at Biyadukto ng Alabang. Sa pangkaramihan dumadaan ang mga mabilisang daanan sa hangganan ng Parañaque-Taguig hanggang sa dumating ito malapit sa Sucat, kung saan tatawid nito ang Abenida Dr. Arcadio Santos o Daang Sucat. Papasok ang South Luzon Expressway at Skyway sa Muntinlupa, at dadaanin ng mga ito ang mga Barangay ng Sucat, Buli, at Cupang, bago lumapit ito Alabang. Aalis ang Skyway kalaunan, tapos ay liliko pakanluran, at bababa sa Daang Alabang–Zapote. Ang Labasan ng Alabang ang dulo ng SLEX mula 1969 hanggang 1976, bago itinayo ang Biyadukto ng Alabang at pinahaba ang mabilisang daanan patungong Calamba. Ito rin ang kinalalagyan ng dating Tarangkahang Pambayad ng Alabang. Aakyat ang South Luzon Expressway sa ibabaw ng Daang Maharlika (National Road o Manila South Road) sa pamamagitan ng biyadukto, bago bumaba ito at maging Alabang-Calamba-Santo Tomas Expressway (ACTEx) o South Luzon Tollway (SLT).
Mula sa Kilometro 28.387 sa San Pedro, Laguna at patimog, dumadaan ang bahaging Lansangang Dr. Jose P. Rizal (Dr. Jose P. Rizal Highway) sa lalawigan ng Laguna, at gayundin sa bahagi ng Carmona sa Kabite bago tumuloy muli sa Laguna mula Biñan papuntang Calamba. Dati itong bahagi ng Lansangang Osmeña, subalit noong 1992 binago ang R.A. 6760, na nagbigay ng pangalan mula sa pambansang bayaning si Dr. José Rizal ang bahaging ito. Ang daan na mula sa Biyadukto ng Alabang sa Muntinlupa hanggang Santo Tomas, Batangas ay bumubuo sa South Luzon Tollway na hawak ng South Luzon Tollway Corporation, isang negosyo na magkasamang hinahawakan ng Philippine National Construction Corporation (PNCC) at ng Citra group ng Indonesya na sinusuportahan ng SMC.
Tinawag na SLT o ACTEx bilang bagong alternatibong pangalan para sa bahagi ng R-3 na hawak ng South Luzon Tollway Corporation. Ang pangalang ACTEx ay tumutukoy sa bahagi ng SLEx mula Labasan ng Alabang sa Muntinlupa hanggang Labasan ng Santo Tomas sa Santo Tomas, Batangas.
Nagsisimula ang South Luzon Tollway/ACTEx paglampas ng Labasan ng Filinvest (Exit 23), na may dalawa hanggang apat na mga linya kada direksyon at kalinya ng Manila South Road (o National Highway) sa malaking bahagi nito sa Muntinlupa at hilaga-kanlurang Laguna. Liliko nang bahagya ang mabilisang daanan sa mga Barangay ng Bayanan at Putatan sa Muntinlupa. Matatagpuan sa bahaging ito ang unang pook panserbisyo (service area) ng ACTEx, ang Tollway Plaza na may Shell gas station at ilang restoran tulad ng Jollibee, KFC, Greenwich, Burger King, atbp.. Paglampas ng nasabing pook panserbisyo, susundin ng South Luzon Expressway ang deretsong ruta, at dadaan ito sa palitan na naglilingkod sa Muntinlupa–Cavite Expressway, sa Daang Maharlika, at mga Barangay ng Poblacion at Tunasan sa Muntinlupa.
Kalaunan, papasok ito sa Laguna sa Lungsod ng San Pedro. Tutuloy ito bilang isang deretsong daanan na nililinyahan ng mga billboard at dumadaan sa mga pook-industriyal at pantahanan ng lungsod bago lumiko at umakyat paglampas ng mga pook panserbisyo ng Petron at Caltex upang makatawid ng Abenida Pacita at ng hindi na ginagamit na sangay (spur) ng PNR South Main Line. Papasok naman ang South Luzon Expressway sa Biñan, at dadaan ito malapit sa Southwoods, Barangay San Francisco (Halang), at Splash Island, bago pumasok sa Carmona, Kabite. Babagtas sa mabilisang daanan ang isang bahagi ng linyang transmisyon ng Biñan-Dasmariñas, pagkaraan ng Labasan ng Southwoods. Dadaan naman ito sa Carmona sa loob ng isang kilometro (na may labasan na nagsisilbi sa bayan), bago pumasok muli sa Biñan sa Tulay ng Santo Tomas. Pagbalik ng Biñan, tatahakin nito ang deretsong daan papuntang Barangay Mamplasan, kung saan may isang labasan na maglilingkod sa Laguna International Industrial Park at ilang mga komunidad pantahanan tulad ng Brentville at Jubilation. May isang pook panserbisyo ng Caltex sa daang patimog ng mabilisang daanan sa Mamplasan. Papasok naman ito sa Santa Rosa sa isang deretsong ruta na madalas nililinyahan ng mga puno. Babagtasin nito ang Daang Tagaytay–Santa Rosa sa pamamagitan ng isang palitang parclo. Sa puntong ito kikipot ang South Luzon Expressway sa tatlong linya kada direksyon, na may mga bantayang riles (guard rails) bilang panggitnang harangan. Dadaan naman ang mabilisang daanan malapit sa Enchanted Kingdom at ETON City. Matatagpuan sa tabi ng daang pahilaga ng bahaging ito ng SLEx ang isang pook panserbisyo ng Total.
Papasok ang South Luzon Expressway sa Cabuyao, at dadaan ito malapit sa Malayan Colleges Laguna (na dating lokasyon ng mga warehouse na pag-aari ng dating Uniwide Sales Inc.) at Santa Elena Golf and Country Club. Tatawid ito sa Ilog San Cristobal at papasok sa Calamba habang nasa deretsong ruta patungong Labasan ng Batangas/Calamba. Lalapit ito sa Tarangkahang Pambayad ng Calamba, kung saan lalawak nang bahagya ang mabilisang daanan sa 18 linya; babalik muli sa anim ang mga linya (tatlo kada direksyon) paglampas. Pagdating nito sa Labasan ng Batangas/Calamba sa Barangay Turbina, aalis ang AH26 at tutuloy sa Manila South Road/Daang Maharlika. Ang Labasan ng Batangas/Calamba (o Labasan ng Calamba) ay dating dulo ng SLEx sa timog mula 1976 hanggang 2010, kung kailan pinahaba ang mabilisang daanan upang maiugnay ito sa STAR Tollway.
Paglampas ng Labasan ng Calamba, kikipot sa apat na mga linya (dalawa kada direksyon) ang SLEx. Walang labasan sa bahaging ito. Susundin nito ang palikong ruta kalinya ng Pan-Philippine Highway (Manila South Road/Daang Maharlika) mula Calamba hanggang Santo Tomas, Batangas. Lalapit ito sa Tarangkahang Pambayad ng Ayala Greenfield, tutuloy ito sa Barangay Saimsim, at papasok ito sa Batangas pagkaraan ng Tulay ng Siam-siam. Liliko ang mabilisang daanan bago matapos ito sa Kilometro 57.2, at tutuloy ito patungong Lungsod ng Batangas bilang Southern Tagalog Arterial Road (o STAR Tollway). Subalit ang pagbilang ng kilometro ng susunod na mabilisang daanan pagkatapos ng Labasan ng Santo Tomas ay nagsisimula sa Kilometro 60 sa halip ng Kilometro 57.2.
Ang Toll Road 4 o TR4 ay isang 61 kilometro (o 38 milyang) karugtong ng SLEX mula Santo Tomas sa Batangas hanggang Lucena - Tayabas sa Quezon. Nahahati ang pagtatayo sa limang mga bahagi at inaasahang masisimula pagsapit ng Hunyo 2017. Ang proyektong karugtong ay ipinapatupad ng Toll Regulatory Board at ipapatakbo ng South Luzon Tollway Corporation (SLTC). Ang karugtong ay magpapagaan ng daloy ng trapiko sa umiiral na pambansang daan sa pagitan ng Santo Tomas at Lucena at magbibigay ng makabagong alternatibong ruta para sa mga manlalakbay mula Quezon at Rehoyon ng Bicol. Nakuha na ang right of way ng mabilisang daanan para sa unang tatlong mga bahagi sa pagitan ng Santo Tomas at Tiaong, at nagpapatuloy ang proseso ng right of way para sa natitirang bahagi mula Tiaong hanggang Tayabas. Inaasahang matatapos ang kabuuan ng karugtong pagsapit ng taong 2019.
Ang Toll Road 5 o TR5 (o Quezon–Bicol Expressway) ay ang ipinapanukalang 418.3 kilometrong ekstensyon ng SLEX mula Lucena patungong Matnog, Sorsogon. Ang nasabing ekstensyon ay magpapagaan ng daloy ng trapiko sa Lansangang Andaya at Pan-Philippine Highway, magpapabawas ng oras ng paglalakbay mula Manila papuntang Naga nang 2–3 oras, at papuntang Matnog nang 6 na oras. Itatayo ito ng Manila Toll Expressway Systems Inc., ang kompanyang 40 porsyentong pag-aari ng Philippine National Construction Corporation (PNCC). Ang natitira naman ay nahahati sa kapwa Alloy Manila Expressway Inc., isang lokal na kompanya, at Citra Group ng Indonesya, na sinusuportahan ng SMC at nakabili ng mga bahagi na dating pag-aari ng MTD Capital Berhad ng Malaysia. Noong 2015, ang ekstensyong ito ay itinatalakay nina Gob. Joey Salceda ng Albay, Tagapangulo ng Toll Regulatory Board na si Edmund Reyes, San Miguel Corporation, at Ramon Ang.
Mula 2010, ikinukunsidera ng pamahalaan ang mga dalawang panukala na mag-uugnay ng SLEx sa North Luzon Expressway (NLEx). Ayon kay Kalihim Rogelio Singson ng DPWH, kapwang matutuloy ang mga panukala; maaaring umiral ang mga nasabing panukala sapagkat ang mga proyektong ito ay maglilingkod sa dalawang mag-kabilang koridor ng Kamaynilaan. Noong 23 Mayo 2012, kapwa iprinisinta ng mga kompanya ang kanilang mga panukala kay Pangulo Benigno S. Aquino III. Ipinahayag naman ng administrasyon sa pamamagitan ni Kalihim Ricky Carandang ng Komunikasyon na inaasahan nilang mabibigyan ng pormal na awarding at pahintulot ang mga kompanya pagsapit ng huling bahagi ng taon, upang masimulan nila "pagsapit ng huling bahagi ng taong ito o unang bahagi ng susunod na taon."
Tinaguriang "Skyway Stage 3", nakatanggap ng Kagawaran ng Pagawaing Bayan at Lansangan (DPWH) ng isang kusang panukala mula sa Citra Metro Manila Tollways Corp. (CMMTC) para sa pagtatayo ng karugtong ng Skyway na tatakbo mula Bicutan, Taguig hanggang Balintawak, Lungsod Quezon, ayon sa panukala.
Ipinapanukala ng DPWH na isasama ang proyekto sa pangunahing tema at mga planong PPP (o Pagtutulungan ng Pampubliko at Pribadong Sektor) nito upang i-subject ang panukala sa isang Swiss Challenge, ayon kay Mababang-Kalihim ng Pagawaing Bayan Romeo S. Momo sa isang panayam sa telepono noong Biyernes. Kinakailangan ng Swiss challenge ang ahensiya ng pamahalaan na nakatanggap ng isang kusang halaga (unsolicited bid) para sa isang proyekto na ilathala ang halaga at mag-anyaya ng mga ikatlong partido para i-tumbas o i-higitan ang halagang ito.
Noong 29 Nobyembre 2013, isinailalim ng IC sa isang pagsusuri ng detalyadong disenyong inhinyeriya (engineering design) ang ₱26.6 bilyong "Skyway Stage 3 Project".
Nagsimula ang pagtatayo sa unang ikaapat na bahagi ng taong 2015.
Samantala, isang taon bago inanunsiyo nang publiko ang panukala ng CMMTC, isinumite ng NLEX concessionaire subsidiary Metro Pacific Tollway Development Corporation (MPTDC) sa pamamagitan ng Manila North Tollways Corporation (MNTC) ang kanilang panukala na tinaguriang "NLEx-SLEx Connector Road" (o "Segment 11") ng proyektong NLEx Phase 2 project. Nakasaad dito na itatayo ang isang 13.24 kilometrong nakaangat na mabilisang daanan mula Buendia (Skyway Stage 1) hanggang Daang C-3 na mag-uugnay sa NLEx sa pamamagitan ng Segment 10 ng proyektong NLEx Phase 2. Dadaan ang malaking bahagi ng nakaangat na daanan sa ibabaw ng mga riles ng Philippine National Railways Right-Of-Way.
Noong 29 Nobyembre 2013, ang proyektong "NLEx-SLEx Connector Road" na may tinatayang halaga na ₱21.2 bilyon ay pinayagan bilang Joint Venture Project sa ilalim ng Kautusang Pampanguluhan Blg. 1894 ayon sa PPP Center ng Pilipinas.
Gumagamit ang South Luzon Expressway ng sistemang nakasara (closed) at sistemang tarangkahang bayarin (barrier toll systems). Pagkapasok sa mabilisang daanan, kukuha ang mga drayber ng isang papel na kupon na ibabalik sa labasang tarangkahang pambayad. Dating ginagawa ang proseso gamit ang mga kard na may pirasong magnetiko (magnetic strip).
Ipinatutupad ng mabilisang daanan ang isang sistemang de-kuryente sa pagkukuha ng bayarin (ETC), ang Autosweep RFID, gamit ang teknolohiyang RFID, at dating ginamit ng sistema ang "E-Pass", na gumamit ng teknolohiyang transponder. Ang sistemang ETC ay ginagamit ng Skyway. Isinasagawa ang pagkukuha ng ETC sa mga dedikadong linya sa tarangkahang pambayad, ngunit isinasagawa rin sa mga pinaghalong linya ng bayarin.
Ang sumusunod ay mga bayarin batay sa uri ng sasakyan:
Sinusukat ng mga palatandaan (kilometer stones/markers) ang distansya (na nasa kilometro) mula Km 0 sa Liwasang Rizal. Kadalasang nakapangalan at nakanumero ang mga labasan, subalit makikita lamang ang mga bilang ng labasan pagkaraan ng Labasan ng Alabang. May pagkakaiba sa pagmimilya: ang Km 24 ay Km 23 sa mga bahagi ng SLEX na pinangangasiwaan ng Manila Toll Expressway Systems (MATES), subalit mayroon nang Km 23 malapit sa Cupang, Muntinlupa. Mula Abenida Quirino hanggang Palitan ng Sales, ang SLEX ay isang nasa lupa na pambansang lansangan na pinangalangang Lansangang Osmeña, na bahagi ng N145.