Syafinaz Selamat

Datuk Syafinaz binti Selamat (Jawi: صافيناز بنت سلامت; lahir 11 Januari 1973 ) merupakan seorang penyanyi Malaysia, yang popular menerusi lagu Ingin Bersamamu. Beliau juga terkenal sebagai penyanyi klasikal negara, dan dilihat sebagai seorang jurulatih vokal terkemuka serta juri/pengkritik dalam beberapa program nyanyian dan seni persembahan di seluruh tanah air. Selain itu, beliau juga memikul tiga tanggungjawab sekali gus; iaitu sebagai pensyarah vokal dalam Jabatan Muzik Fakulti Seni Persembahan di UiTM, pensyarah di ASWARA, serta vocal master untuk Koir Kebangsaan Malaysia dan kumpulan Genius Seni Koir (dahulunya dikenali sebagai Koir PERMATA Seni). Beliau juga dilantik sebagai salah seorang daripada Ahli Lembaga Pengarah Akademi Seni Budaya dan Warisan Kebangsaan ASWARA pada tahun 2020.
Syafinaz Selamat merupakan anak bongsu daripada 11 orang adik-beradik yang dilahirkan di daerah Pontian di negeri Johor Darul Ta'zim (JDT) di Malaysia. Perjalanan beliau sebagai seorang penyanyi bermula seawal usia 7 tahun di sekitar daerah tempat beliau dibesarkan di Batu Pahat, JDT.
Pada usia 9 tahun, Syafinaz telah menghadiri sesi uji bakat rancangan Kelab Kanak-kanak Angkasapuri anjuran RTM dan dipilih untuk menjadi penyanyi/penghibur di samping seorang rakan duet, Eliza, dalam segmen radio RTM serta program televisyen nyanyian kanak-kanak yang disiarkan pada setiap musim perayaan. Pada usia 15 tahun, Syafinaz mendapat tawaran untuk membuat rakaman album pertamanya yang telah diterbitkan pada tahun 1989 dengan menggunakan namanya sendiri, "Syafinaz".
Selain daripada pembabitan Syafinaz dalam persembahan nyanyian pada usia yang sangat muda, beliau juga telah mengikuti kelas muzik untuk instrumen organ elektronik dan piano pada usia 7 dan 10 tahun.
Syafinaz merupakan graduan Ijazah Sarjana Muda dalam bidang Muzik daripada Universiti Teknologi MARA (UiTM) yang juga telah merangkul banyak pengiktirafan dan pencapaian melalui Anugerah Dekan, Anugerah Sudirman, serta Anugerah Pelajar Terbaik sepanjang tempoh pengajian. Beliau berada di bawah didikan Siti Chairani Proehoeman (suara), Muzaffar Abdullah (piano), dan veteran-veteran dalam latihan muzik rakyat Malaysia serta persembahan klasikal. Syafinaz juga mengambil inisiatif lebih dengan mendekati serta menuntut ilmu vokal daripada Heidrun Maria Hahn, seorang penyanyi opera daripada Jerman.
Syafinaz mempunyai suara soprano dramatic coloratura dengan julat vokal D3 - F6, yang sesuai untuk persembahan opera bagi arias serta repertoar lyric daripada komposer-komposer Barat; seperti Mozart, Puccini, Bellini, Delibes dan Verdi. Beliau juga pernah dipilih untuk mempersembahkan soprano solo dalam Carl Offs "Carmina Burana", diiringi dengan 100 ahli-ahli koir dan Orkestra Simfoni Negara Malaysia di bawah pimpinan konduktor muzik terkemuka, Roland Peelman.
Syafinaz memulakan karier nyanyian dalam industri hiburan sebagai seorang penyanyi kanak-kanak bersama RTM pada usia 9 tahun bersama seorang rakan duet, Eliza. Beliau meneruskan perjalanan sebagai seorang penghibur secara solo pada usia 15 tahun, dan menghasilkan album pertamanya bertajuk Syafinaz pada tahun 1989.
Beliau mengorak langkah sebagai seorang penyanyi pop pada tahun 1999 dengan menghasilkan album keduanya bertajuk Ingin Bersamamu, diikuti dengan album ketiga yang bertajuk Syyh pada tahun 2001. Antara pencapaian kerjayanya sebagai seorang penyanyi pop termasuklah satu pingat emas dalam kategori R&B/Pop/Rock/Kontemporari semasa World Championships of Performing Arts (WCOPA) di Los Angeles pada tahun 1999, serta pencalonan sebanyak 2 kali dalam Anugerah Industri Muzik (AIM) bagi kategori Persembahan Vokal Wanita Terbaik untuk 2 buah album (Ingin Bersamamu-1999 dan Syyh-2001) dan 1 kali bagi kategori Album Pop Terbaik untuk album "Ingin Bersamamu"-1999; pencalonan dalam Anugerah Bintang Popular Berita Harian bagi kategori Penyanyi Wanita Popular tahun 1998/99, Anugerah Seri Angkasa, dan Anugerah Era (AE) 2002.
Terkini, Syafinaz lebih dikenali sebagai pelontar suara soprano dan sering tampil mempersembahkan lagu-lagu bergenre klasikal Barat. Identiti beliau sebagai penyanyi klasikal ini telah menyebabkan beliau diberi julukan "Ratu Soprano" negara.
Pada tahun 2009, Syafinaz telah bekerjasama dengan pemain violin negara, Dennis Lau dan menghasilkan sebuah lagu yang bertajuk "Mahkota". Pada tahun berikutnya, Syafinaz menjalin kerjasama dengan Frank Scott Hew dan menghasilkan sebuah lagu yang bertajuk "Terpesona" dengan Syafinaz sebagai artis tampilan. Pada tahun 2019 pula, Syafinaz menerbitkan sebuah single Raya yang bertajuk "RahmatNya" yang juga menampilkan mantan protégénya daripada Mentor 7; Lazarul dan Ranisha. Tahun 2021, Syafinaz menerbitkan single terbarunya yang bertajuk "Persis Salju", yang merupakan sebuah lagu balada dengan suntikan elemen klasikal. "Persis Salju" telah dirakamkan 10 tahun sebelum pelancaran rasminya. Namun, kesibukan jadual harian telah memaksa Syafinaz untuk terus menunda pelancaran single tersebut. Menurut Syafinaz, beliau merencana mahu mengeluarkan "Persis Salju" pada tahun 2020. Namun, rencana tersebut tergendala pula dek kerana pandemik COVID-19 yang melanda seluruh negara dan memaksa beliau untuk menunda rencana asalnya. Terkini pada penghujung tahun 2023, Syafinaz sekali lagi menjalinkan kerjasama dengan pemain violin negara, Dennis Lau dan menghasilkan sebuah lagu yang bertajuk "Glory". "Glory" ditulis oleh Dennis Lau dan liriknya ditulis oleh Tessh R.S atau nama lain beliau, Tinta. Tinta juga merupakan penulis lirik untuk lagu hits Syafinaz, "Ingin Bersamamu". Sebulan setelah rakaman "Glory", Tinta menghembuskan nafasnya yang terakhir pada 29 Julai 2023. Walaupun sedih dan kesal dengan kehilangan ini, Syafinaz dan Dennis tetap meneruskan pembikinan "Glory" sehingga selesai. "Glory" merupakan sebuah lagu berunsur kesatuan masyarakat serta patriotisme, yang rasmi dilancarkan di semua platform media digital pada 15 Disember 2023.
Pada semester terakhir pengajian Syafinaz di Universiti Teknologi MARA (UiTM), beliau diberi kepercayaan oleh mentornya, Siti Chairani Proehoeman, untuk memikul tanggungjawab sebagai seorang pembantu pensyarah. Setelah menamatkan pengajian, Syafinaz direkrut serta merta menjadi seorang pensyarah tetap di UiTM. Karier beliau sebagai seorang pensyarah tidak hanya terbatas di UiTM, tetapi juga di Akademi Seni Kebangsaan (The National Arts Academy @ ASWARA). Selain itu, beliau juga merupakan seorang penasihat, master suara, pengarah, dan konduktor untuk kumpulan Koir Kebangsaan Malaysia, dan juga kumpulan Genius Seni Koir. Di bawah pimpinan Syafinaz beserta barisan tenaga pengajar JKKN yang lain, Kumpulan Koir Kebangsaan Malaysia telah berjaya meraih pingat emas dalam kategori Vokal Berkumpulan dan Koir Campuran dalam Festival Koir Antarabangsa Bali yang ke-4 pada tahun 2015; dan pada Julai 2023 pula, kumpulan Genius Seni Koir telah memenangi pingat emas untuk kategori Lagu rakyat dengan iringan muzik, serta pingat perak bagi kategori Ensembel pop dalam pertandingan World Choir Games yang telah diadakan di Gangneung, Korea Selatan. Dedikasi Syafinaz dalam bidang akademik selama lebih 20 tahun telah melayakkan beliau dilantik sebagai salah seorang daripada Ahli Lembaga Pengarah di ASWARA pada tahun 2020.
Syafinaz juga ada menawarkan khidmat tutor vokal secara persendirian kepada individu yang memerlukan khidmat profesionalnya secara peribadi. Umum mengetahui bahawa beliau pernah memberi tutor vokal kepada beberapa artis tempatan yang kini telah berjaya menempa nama dalam industri hiburan. Antara artis-artis tersebut ialah Misha Omar, Ernie Zakri, Khai Bahar, Ezlynn, Tiara Jacquelina, Noryn Aziz, Rozita Ezlyn dan ramai lagi.
Syafinaz dipilih untuk menjadi pelatih suara serta penasihat muzik untuk program realiti Audition II dan Bintang RTM 2018. Beliau juga merupakan salah satu daripada mentor dalam siri program realiti tempatan; Mentor musim ke-7 2018. Dalam Mentor 7, Syafinaz merupakan satu-satunya mentor yang telah berjaya mengekalkan kedua-dua protegenya hingga ke peringkat separuh akhir. Beliau juga telah berjaya membawa satu-satunya protege wanita dalam Mentor 7, Ranisha mara hingga ke peringkat akhir.
Pengetahuan serta pengalaman Syafinaz dalam dunia hiburan, seni suara dan persembahan telah menjadikan beliau antara juri popular yang sering diundang dalam pertandingan nyanyian dan program realiti tempatan. Beliau pernah menjadi juri untuk program realiti Akademi Fantasia musim ke 3 dan 4; Who Will Win, Mentor, One in a Million musim 1, 2 dan 3; Pop Krew, Bintang Kecil RTM, Bintang RTM, The Band, AF Megastar 2017, Separuh Akhir Muzik-Muzik ke 36 (SFMM36), dan juga Gegar Vaganza musim ke 6, 7, 8, 9 dan 10. Syafinaz juga bertindak sebagai kapten bagi barisan juri dalam rancangan All Together Now Malaysia 2022 yang dianggotai seramai 50 juri daripada kalangan selebriti tempatan.
Gandingan Syafinaz dan Paul Moss selaku juri tetap bagi program One in a Million (OiAM) pernah dicalonkan untuk anugerah Best On Screen Chemistry Award dalam Anugerah Shout! pada tahun 2009. Faktor utama yang menyebabkan Syafinaz menjadi juri nyanyian pilihan netizen adalah kritikan beliau yang bersifat akademik yang padat dengan saranan yang membina.
Reputasi Syafinaz sebagai pelontar suara soprano telah menjadikan beliau antara penyanyi klasikal pilihan yang sering menerima undangan untuk membuat persembahan klasikal di acara-acara berprestij dalam dan luar negara.
Antara persembahan luar negara beliau termasuklah pada majlis penutupan World Economic Forum di Davos(Switzerland) pada tahun 2007, persembahan di World Expo di Zaragoza(Sepanyol) pada tahun 2008, persembahan di SEA GAMES di Vientiane(Laos) pada tahun 2009, Islamic Fashion Week di Monte Carlo(Monaco) pada tahun 2010 di hadapan Putera Albert, Festival Fesyen Islam (IFF) di Kazakhstan pada tahun 2011, dan juga Malaysia Day Expo 2020 di Dubai(UAE) pada tahun 2022. Syafinaz juga merupakan antara selebriti yang telah dipilih oleh Perdana Menteri Malaysia (PM), Dato' Sri Mohd Najib Abdul Razak (kini mantan PM) untuk membuat persembahan semasa lawatan rasmi Barack Obama ke Malaysia pada tahun 2014, selaku presiden Amerika Syarikat pada ketika itu.
Sumbangan Syafinaz dalam bidang seni, persembahan, muzik, industri hiburan serta pendidikan selama 40 tahun telah melayakkan beliau untuk menerima penganugerahan pingat Panglima Mahkota Wilayah (P.M.W.) yang membawa gelaran Datuk; yang disampaikan oleh DYMM Yang Di-Pertuan Agong, Sultan Muhammad V bersempena Hari Wilayah Persekutuan 2018.
Sejak awal penglibatan Syafinaz dalam bidang nyanyian, arwah bapanya sentiasa memberikan galakan dan sokongan kepada beliau. Namun, arwah bapanya juga inginkan jaminan masa depan yang utuh dan peluang kerjaya di sektor kerajaan buat Syafinaz. Oleh itu, setelah Syafinaz berjaya memperoleh keputusan yang cemerlang dalam SPM dan juga tawaran biasiswa bagi mengikuti kursus English as a Second Language (ESL), arwah bapanya menggesa agar Syafinaz melanjutkan pelajaran dalam bidang perubatan. Namun, Syafinaz menentang sekeras-kerasnya gesaan arwah bapanya dan bertegas mahu melanjutkan pelajaran dalam bidang muzik. Ke-tidak sefahaman ini telah mencetuskan pergaduhan besar antara Syafinaz dan arwah bapanya. Ekoran daripada itu, Syafinaz mengambil keputusan untuk tinggal bersama salah seorang kakaknya di Johor Bahru sebelum berpindah ke Kuala Lumpur untuk tinggal bersama seorang lagi kakaknya yang sedang menetap di sana. Walaupun tanpa persetujuan daripada arwah bapanya, Syafinaz nekad untuk melanjutkan pelajaran dalam bidang muzik di Universiti Teknologi MARA (UiTM). Berkat daripada ketekunan serta kesungguhan, beliau berjaya menyerlah dengan keputusan yang cemerlang secara konsisten sepanjang tempoh pengajiannya yang bukan sahaja telah melayakkannya untuk menerima anugerah pelajar cemerlang dan segulung ijazah, tetapi juga restu serta sokongan penuh daripada arwah bapanya.
Walaupun telah bergelar sebagai seorang selebriti selama lebih 30 tahun, nama Syafinaz jarang terpapar di mana-mana ruangan gosip media. Syafinaz berkata bahawa fokus dan kesibukannya terhadap komitmen kerja menjadi penyebab utama beliau sulit untuk bebas bersosial dan jarang menjadi buruan gosip media. Ekoran daripada kesibukan jadual hariannya juga, Syafinaz mengakui dirinya masih berstatus bujang.
Syafinaz juga menyangkal spekulasi umum yang melihat dirinya sebagai seorang individu berkeperibadian garang. Beliau berkata bahawa pembawaan dirinya bersifat profesional dan tergantung pada tuntutan situasi masa bekerja. Beliau berpendapat bahawa ketegasan ketika mengajar perlu demi memastikan para pelajar memahami sepenuhnya ilmu yang ingin disampaikan, dan ketegasan inilah yang sering disalah erti sebagai garang oleh umum:
Menyentuh spekulasi yang menuduh Syafinaz seorang yang tidak bertolak ansur, beliau mengakui dirinya sebagai seorang individu perfeksionis yang mementingkan kesempurnaan dalam mengerjakan suatu tugasan. Namun, beliau juga menambah bahawa sifat perfeksionisme ini tidaklah menjadikan beliau seorang individu yang tidak bertolak ansur sama sekali, melainkan hanya dalam hal berkaitan kerja. Di luar masa bekerja, Syafinaz sering digambarkan sebagai seorang individu yang akrab, ceria dan santai oleh para pelajarnya (termasuk bekas pelajar), para peminat, rakan artis dan juga pewawancara yang pernah menemubualnya.
Melalui komen-komen Syafinaz selama beliau menjurikan pertandingan nyanyian tempatan, beliau berpendapat bahawa kesilapan semasa membuat persembahan adalah satu perkara yang wajar disebabkan adanya faktor-faktor lain di luar kawalan penyanyi yang membuat persembahan; masalah kesihatan, masalah teknikal dan masalah emosi. Dengan itu beliau sering menitik beratkan komitmen penyanyi dalam menjaga kesihatan diri, persiapan diri secara vokal juga emosi, dan komunikasi yang berkesan di antara penyanyi serta kumpulan pengurusan penyanyi tersebut dengan pemuzik serta pasukan pengurusan yang berkaitan sebelum membuat persembahan bagi meminimakan risiko kesilapan.
Syafinaz pernah bertegas bahawa beliau tidak mempunyai sebarang akaun media sosial. Namun, pada tahun 2018 beliau memberitahu kepada media bahawa beliau telah mewujudkan akaun Instagram miliknya dengan tujuan asal untuk mempromosikan kedua-dua protégénya; Ranisha dan Lazarul sepanjang program Mentor 7 2018 berlangsung. Selain akaun Instagram, Syafinaz juga memiliki akaun Youtube. Kini, Syafinaz tidak menggunakan akaun media sosialnya hanya untuk mendekatkan diri kepada peminat dan mempromosi karier seninya, tetapi juga sebagai media untuk menyampaikan ilmu seni vokal kepada umum.
Syafinaz juga memperjuangkan kesedaran tentang pengetahuan kesihatan suara dalam kalangan masyarakat terutamanya di kalangan penyanyi. Beliau berkata:
Dengan pengetahuan dan kerjasamanya dengan pakar laringologi serta pakar terapi suara, Syafinaz telah membantu Dato' Sri Siti Nurhaliza dalam mengarahkannya ke khidmat kumpulan pakar dalam usaha untuk memulihkan vokalnya ekoran daripada jangkitan Covid-19 dahulu.
Selain daripada menyanyi, mengajar dan menjurikan pertandingan nyanyian, Syafinaz juga merupakan salah seorang daripada pejuang industri seni tanahair. Beliau berpendapat bahawa: