ශ්‍රී ලංකා ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායම

ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම යනු ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කරන ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායමයි. කණ්ඩායම ප්‍රථමයෙන්ම ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවෙහි නියැලුනේ 1926-27 දී වන අතර, පසුව 1981 දී ටෙස්ට් තත්ත්වය පිරිනැමීමත් සමගම, ශ්‍රී ලංකාව ටෙස්ට් ක්‍රීඩාවෙහි නියැලෙන අටවන රට බවට පත් විය.
ශ්‍රී ලංකාව එහි අද්විතීය ක්‍රිකට් විලාසය සඳහා ප්‍රසිද්ධය, එය දක්ෂතාවය සහ සියුම් බව උපායශීලී නූස් සහ අනුවර්තනය වීමේ හැකියාව ඒකාබද්ධ කරයි. කණ්ඩායමේ උද්යෝගිමත් ක්‍රීඩා විලාසය සහ නව්‍ය උපක්‍රම නිසා එය අනෙකුත් ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා කරන ජාතීන්ගෙන් වෙන් කොට ලොව පුරා බොහෝ රසිකයින් දිනා ඇත.
පූර්වයේ සිටි පීඩිත තත්ත්වයෙන් මිදී, 1990 ගණන් වලදී ප්‍රධාන ක්‍රිකට් දේශයක් බවට පත් වීමට ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම සමත් විය. අවසන් තරගයේදී ඕස්ට්‍රේලියාව පරදවමින් 1996 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානය දිනාගැනුමට සමත් වූ කණ්ඩායම, ලෝක ශූරයන් බවට පත් වූහ. එතැන් සිට, කණ්ඩායම ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් කරලියෙහි ප්‍රධාන බලවේගයක් බවට සන්තතිකව පැවතියහ. වර්ශාවෙන් බාධා පැමිණි 2007 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලාන අවසන් තරගය ක්‍රීඩා කෙරුමට සුදුසුකම් ලැබුමට තරම් ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම දක්ෂයෝ වූහ.එමෙන්ම 2011 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලාන අවසන් තරගය ක්‍රීඩා කිරීමට සුදුසුකම් ලැබීය.2012 20-20 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානය අවසන් තරගයටද සුදුසුකම් ලැබීය. 2014 20-20 ක්‍රිකට් ලෝක කුසලානය ජයග්‍රහණය කළේ ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායමයි.ඉන් පසු 2015 වසරේදී අර්ධ අවසන් පුර්ව වටයටද සුදුසුකම් ලැබිය.
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම දැනට ලෝක වාර්තා කිහිපයකට හිමිකම් කියයි. ඒ අතර ටෙස්ට් ක්‍රිකට් තරඟයකදී කණ්ඩායමක් එක් කඩුල්ලක් සදහා තැබූ වැඩි ම ලකුණු සංඛ්‍යාව වන 624 ප්‍රධාන තැනක් ගනියි. ඊට අමතරව ලොව ඕනෑම කණ්ඩායමක් ලබාගත් වැඩි ම කඩුලු ත්‍රිත්ව ප්‍රමාණයට හිමි වාර්තාව හිමි වන්නේ ද ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායමට ය.
1926-1927 වසරවලදී කොළඹ වික්ටෝරියා උද්‍යානයේ නොමෑඩ්ස් ක්‍රීඩාපිටියේදී MCC කණ්ඩායමට එරෙහිව ‘සිලෝන්’ (1972 වසරට පෙර අප රට හැඳින්වූයේ සිලෝන් යන නාමයෙනි) කණ්ඩායම ලෙස ප්‍රථම වරට තරඟ වැදුණි. එහිදී සිලෝන් කණ්ඩායම ඉනිමක පරාජයක් ලැබීය. ඔවුන් සිය ප්‍රථම ජයග්‍රහණය වාර්තා කරන්නේ 1932, 1933 වසර වල පැටියල (Patiala) කණ්ඩායමට එරෙහිවයි. ඒ ඩ්රූව් ‘පැන්ඩෝව්’ ක්‍රීඩාංගනයේදී සිලෝන් කණ්ඩායම 1950 සිට එම්.ජේ. ගෝපාලන් කුසලානය සඳහා තරඟ වැදුණු අතර 1970 දී ‘සිලෝන්’ කණ්ඩායම ‘ශ්‍රී ලංකා’ ලෙස සිය නම වෙනස් කරනු ලැබීය.
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම ශ්‍රී ලංකාව නියෝජනය කරන ජාතික ක්‍රිකට් කණ්ඩායමයි. ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායම පළමු වරට ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් තරඟයකට සහභාගී වූයේ 1975 වර්ෂයේදීය. 1981 දී ටෙස්ට් වරම් ලැබීමෙන් පසුව ටෙස්ට් වරම් ලැබූ 8 වෙනි රට බවට ශ්‍රී ලංකාව පත් විය. ශ්‍රී ලංකාව අන්තිම දුර්වල තත්වයේ සිට 1990 වර්ෂයේ පමණ වන විට ප්‍රධාන පෙළේ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා කරන රටක් බවට පත් විය. 1996 දී ලෝක කුසලාන තරඟා වලියට ඉදිරිපත් වී ප්‍රතිවාදී ඕස්ට්‍රේලියාව පරාජය කර ලෝක ශූරයින් බවට පත් වූහ. ඉන් පසු එළඹුනු වර්ෂ වලදි පසුබෑම් සහ සාර්ථකත්වයන්ට ඇතැම් විට මුහුණ දෙමින් ලෝකයේ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩා කරන ප්‍රධාන රටක් ලෙස ස්ථාවරය රැක ගත්තේය. 2007 ලෝක කුසලාන තරඟාවලියේදී කණ්ඩායම ඉතා හොඳින් ක්‍රිඩා කරමින් අවසාන මහා තරඟය දක්වා ළඟා වූයේය. වැස්සෙන් බාධා පැමිණුනු අන්තිම තරඟයේදී ඔව්හු ඕස්ට්‍රේලියාවට පරාජය වුවද අනුශූරතාවය දිනා ගත්හ. සනත් ජයසූරිගේ සහ අරවින්ද ද සිල්වාගේ පිති හරඹයද, මුත්තයියා මුරලි දරන් සහ චමින්ද වාස් දෙපළ ඉතා දක්ෂ අන්දමින් පන්දු යැවීමෙන් දැක්වූ සහයෝගයද පසු ගිය වර්ෂ 15 තිස්සේ ශ්‍රී ලංකා කණ්ඩායමේ සාර්ථකත්වයට විශේෂ දායකත්වයක් සැපයීය. එය පාලනය කරන ලද්දේ 'ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට්' ආයතනය විසිනි.
ශ්‍රී ලංකාව මෙතෙක් බිහිවූ ශ්‍රේෂ්ඨ ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයින් රැසක් බිහිකර ඇත. ක්‍රිකට් ඉතිහාසයේ කඩුලු 800ක් ලබාගත් සාර්ථකම පන්දු යවන්නා වන මුත්තයියා මුරලිදරන් ශ්‍රී ලංකාවේ මෙතෙක් බිහිවූ විශිෂ්ටතම ක්‍රිකට් ක්‍රීඩකයා ලෙස සැලකේ. විශිෂ්ට ලෙස පන්දුව දඟ කැවීමට සහ කඩුලු ලබා ගැනීමට ඔහුට තිබූ හැකියාව අසමසම වූ අතර, ඔහු ලොව පුරා පිතිකරුවන්ට බියකරු සිහිනයක් බවට පත් කළේය. ඔහු 2019 දී ICC හෝල් ඔෆ් ෆේම් වෙත ඇතුළත් විය.
ශ්‍රී ලංකා පිලේ හිටපු නායකයකු මෙන්ම මෙතෙක් බිහිවූ විශිෂ්ටතම පිතිකරුවකු වූ කුමාර් සංගක්කාර ද ශක්තියක් විය. ඔහු ටෙස්ට් ලකුණු 12,000කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයක් සහ එක්දින තරඟවලදී ලකුණු 14,000කට වඩා රැස් කළ අතර, ඔහු ඉතිහාසයේ වැඩිම ලකුණු ලාභීන් අතරට එක් විය. සංගක්කාර ඔහුගේ කාලයේ විශිෂ්ඨතම පිතිකරුවෙකු ලෙස සැලකෙන අතර ඔහු ICC Hall of Fame වෙත ඇතුළත් කර ඇත. මහේල ජයවර්ධන සහ සනත් ජයසූරිය ද ශ්‍රී ලංකා ජයග්‍රහණය සඳහා තීරණාත්මක කාර්යභාරයක් ඉටු කළහ. ජයවර්ධන සැලකෙන්නේ ශ්‍රී ලංකාව 2007 ලෝක කුසලාන අවසන් මහා තරගය දක්වා ගෙන ගිය විශිෂ්ටතම පිතිකරුවෙකු සහ නව්‍ය නායකයෙකු ලෙසය. අනෙක් අතට, ජයසූරිය, ඔහුගේ ආක්‍රමණශීලී පිතිකරණයෙන් ක්‍රීඩාවේ විප්ලවීය වෙනසක් ඇති කිරීමට ප්‍රසිද්ධ වූ අතර, නූතන එක්දින ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවේ පුරෝගාමියෙකු බවට පත්විය.
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ඉතිහාසයේ අමතක නොවන ඉනිම් කිහිපයක් ක්‍රීඩා කළ මැදපෙළ පිතිකරුවෙකු වන අරවින්ද ද සිල්වා සහ ශ්‍රී ලංකාව වෙනුවෙන් සෑම ආකාරයකම ස්ථාවර දස්කම් දැක්වූ වමත් වේගපන්දු යවන්නෙකු වන චමින්ද වාස් ද විශිෂ්ටයන් ලෙස සැලකේ.
2014 වසරේ ICC ලෝක කුසලාන විස්සයි20 කිරුළ දිනීමෙන් පසු ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම ජාත්‍යන්තර ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවේදී දැක්වූ දස්කම් අස්ථාවර වී ඇත. ශ්‍රී ලංකාව ප්‍රමුඛ පෙළේ ක්‍රිකට් රටවල් සමඟ තරඟ සහ තරඟාවලි ජයග්‍රහණය කිරීමට අසීරු විය. ඔවුන් ක්‍රීඩකයින්, නායකයින් සහ පුහුණුකරුවන් කිහිප දෙනෙකු උත්සාහ කර ඇතත් ඔවුන්ගේ ගැටලුවලට විසඳුමක් සොයාගත නොහැකි විය. කණ්ඩායම ආබාධවලට ලක්ව ඇති අතර විනය ගැටලු ද ඇති වී තිබේ. 2019 දී ශ්‍රී ලංකාව ඇෆ්ගනිස්තානය හමුවේ එක් ටෙස්ට් තරගයකින් පරාජයට පත් වූ අතර එය ඔවුන්ට විශාල පසුබෑමක් විය. කෙසේ වෙතත්, 2019 වසරේ දකුණු අප්‍රිකාවට එරෙහිව ටෙස්ට් තරඟාවලිය ජයග්‍රහණය කිරීම සහ 2018 වසරේ බංග්ලාදේශයේදී පැවැත්වෙන තුන්කොන් එක්දින තරඟාවලිය ජයග්‍රහණය කිරීම වැනි දීප්තිමත් අවස්ථා කිහිපයක් ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාවට උදාවී ඇත. පොරොන්දුව දුන් වනිඳු හසරංග. සමස්තයක් ලෙස ගත් කල, ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් නැවත ගොඩනැංවීමේ අදියරක් පසුකරමින් සිටින අතර ඔවුන්ගේ ස්වරූපය සහ ස්ථාවරත්වය නැවත ලබා ගැනීමට ඔවුන්ට කිරීමට බොහෝ වැඩ තිබේ.
වර්ෂ 1981 දී ශ්‍රී ලංකාවට අන්තර්ජාතික ක්‍රිකට් කවුන්සිලයේ පූර්ණ සාමාජිකත්වය හිමිවීමෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම හා සංචාරක එංගලන්ත ක්‍රිකට් කණඩායම අතර 1982 දී පැවති ප්‍රථම ටෙස්ට් ක්‍රිකට් තරඟය කොළඹ පී. සරවනමුත්තු ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගනයේදී පැවැත්විය. එම සංචාරයේදීම කොළඹ සිංහල ක්‍රීඩා සමාජ ක්‍රීඩාංගනයේ ශ්‍රී ලංකාවේ පැවති ප්‍රථම එක්දින ජ්‍යාත්යන්තර තරඟය පවත්වන ලදී. කොළඹ ආර්. ප්‍රේමදාස අන්තර්ජාතික ක්‍රිකට් ක්‍රීඩාංගනය ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු දිවා රාත්‍රී ක්‍රිකට් තරඟ පැවැත්විය හැකි ක්‍රීඩාංගනය වේ.
ශ්‍රී ලංකා ක්‍රිකට් කණ්ඩායම අද වන විට සියළුම ටෙස්ට් තත්වය පිරිනමාඇති කණ්ඩායම් සමඟ ක්‍රීඩා කර ඇති අතර පහතින් දක්වා ඇත්තේ එහි සාරාංශයයි.