Bro gozh ma zadoù

Bro Gozh ma Zadoù eo kan broadel Breizh bet savet diwar hini Kembre — Hen Wlad fy Nhadau e anv — a zo bet krouet e kreiz an XIX kantved.
Kan broadel Kernev-Veur, Bro Goth Agan Tasow, zo bet savet war ar memes patrom.
Evan James, gwiader ha barzh anezhañ (Ieuan ap Iago e anv drouiz), a oa bet ganet e Caerffili (Kembre) e penn-kentañ 1809 (badezet e oa bet d'an 11 a viz C'hwevrer) ha deuet e oa d'ober e annez da Bontypridd e 1847 gant e familh. Hervez ar vojenn e vije bet savet ton ur ganaouenn gant e vab James James, soner telenn anezhañ p'edo o pourmen a-hed glann ar Stêr Rhondda ma oa staliet labouradeg c'hloan e dad. P'edo ouzh e ganañ d'e dad e voe savet ar son (tri foz hepken) gantañ. Da gentañ e oa anvet Glan Rhondda (glann ar Rhondda). Kanet e voe evit ar wech kentañ e 1856, e miz Genver pe C'hwevrer, en ur chapel gembreat anvet Capel Tabor e Maesteg, gant ur vaouez eus Pontypridd, Elizabeth John hec'h anv.
Kreskiñ a reas brud ar ganaouenn war-lerc'h an eisteddfod bet dalc'het e Llangollen e 1858, hag embannet e voe e 1860 gant John Owen (Owain Alaw Pencerdd e anv drouiz) e-barzh Gems of Welsh melody en ur reiñ he zitl — Hen Wlad fy Nhadau ("Bro gozh ma zadoù") — dezhi evit gwir. Kanet e voe ivez gant an tenor kembreat Robert Rees (pe Eos Morlais c'hoazh) da geñver eisteddfod 1874 e Bangor. E 1905 e oa bet kanet kent ur c'hrogad rugbi ouzh skipailh zelandneveziat an All Blacks.
Dre forzh bezañ kanet dre ar vro e oa deuet Hen Wlad fy Nhadau da vezañ kan broadel nann-ofisiel Kembre e-kichen hini Breizh-Veur, God Save the Queen.
William Jenkyn Jones a oa bet ganet e Cei Newydd (Kembre) d'an 29 a viz Meurzh 1852. Pastor protestant anezhañ e oa aet d'ober e annez d'An Oriant kerkent ha 1882 ha da c'houde e Rosporden, Kemper ha Pont-'n-Abad. Deuet da Vreizh evel misioner an emsav protestant kembreat a oa o tiorren eno abaoe dibenn an Impalaeriezh c'hall kentañ en devoa desket brezhoneg buan-kenañ. Gantañ e oa bet savet kentañ troidigezh Hen Wlad fy Nhadau e brezhoneg hag embannet e
e 1895 e Kemper e ti an aotrou Cotonnec.
Dindan an titl Doue ha va bro (Tôn : Bro va Zadou), pemp poz a yae d'ober ar Cantic 77 a-gevret gant un diskan :
Estreget gerioù orin kan broadel Kembre en devoa ouzhpennet daou boz all evit tagañ ouzh ar vezventi a rae freuz ha reuz e Breizh d'an ampoent. Daou zoare all, damgemmet an eil kement hag egile, a oa bet embannet e 1910 ha 1926.
Ganet e oa bet Frañsez Jaffrennou (Taldir e anv drouiz) d'ar 15 a viz Meurzh 1879 e Karnoed. E 1897 e oa war e studi e skolaj Sant Jarl Sant-Brieg m'edo o paouez kregiñ da zeskiñ kembraeg gant e gelenner brezhoneg Frañsez Vallée. Chañsoù zo en defe klevet kanañ Hen Wlad fy Nhadau pa oa aet, a gevret gant Frañsez Vallée ha Bretoned all, d'an eisteddfod a oa bet dalc'het e Kerdiz e miz Gouere 1899. Daoust ma ne oa ket bet kadarnaet gant Taldir gwech ebet e tiskouez bezañ anat en devoa azasaet gerioù brezhonek Jones ha n'eo ket reoù gembraek James evel m'en devoa disklêriet e-barzh niverenn 52 ar gelaouenn An Oaled e 1935 da gentañ-penn. Embannet e voe e azasadenn er gazetenn gatolik La Résistance (Croix de Morlaix) d'ar 27 a viz Genver 1900 dindan anv BRO GOZ MA ZADOU (HENVELIDIGEZ). Pevar foz e oa hag an diskan :
Lakaet e oa bet e-barzh e levr An Delen Dir aet e-maez e 1900 ha diouzhtu en devoa graet berzh e-touez studierien Roazhon o devoa he dibabet da gan arenkiñ.
Dibabet e oa bet evel kan broadel Breizh e-kerzh kendalc'h Kevredigezh Vroadel Breizh bet dalc'het e Lesneven d'ar 5 a viz Gwengolo 1903.
Un doare all a oa e-barzh Kanomp Uhel 1957, anvet Bro goz on tadou.
Kanet e voe gant 150 dilennad eus Breizh da-geñver digoradur prosez an Amoco Cadiz e Chicago, SUA.