Ang Munting Prinsipe

Ang Munting Prinsipe (Pranses: Le Petit Prince, Ingles: The Little Prince) ay isang nobelang isinulat ng Pranses na piloto at manunulat na si Antoine de Saint-Exupéry at unang inilathala sa mga wikang Pranses at Ingles noong 1943. Isinasalaysay ng nobela ang kwento ng isang pilotong bumagsak sa gitna nga desyerto kung saan niya nakatagpo ang isang “munting prinsipe,” isang batang lalaking nagtamo ng karunungan habang naglalakbay sa kalawakan mula sa kanyang tinitirhang asteroid na B-612.
Bagaman pambata ang estilo ng pagkasulat nito, nilalayon ng Ang Munting Prinsipe na talakayin ang mga tema tulad ng kalungkutan, pagkakaibigan, pag-ibig at kawalan at nagbibigay ito ng mga obserbasyon tingkol sa buhay at pagkatao.
Sa Pilipinas, unang isinalin sa Filipino ang akda ni Exupery noong 1969 ni Lilia F. Antonio na inilathala ng Alemar's-Phoenix. Muli itong inilathala noong 1991 na isinalin ni Desiderio Ching at inilimbag ng Claretian Productions. Noong 1998, inilimbag naman ng Claretian Productions ang isang makabagong edisyon nito. Muli, pagdating ng 2020, sumulat ng panibagong salin si Lilia F. Antonio ng nobelang batay sa bersyong Inggles ni Richard Howard noong taong 2000, at inilathala ito ng Southern Voices Printing Press.
Maliban sa mga salin sa wikang Filipino, naisalin din ang The Little Prince sa wikang Bikolano ni Fr. Wilmer Joseph Tria, sa dalawang bersyon ng Chavacano nina Jerome Herrera at Dr. Robin delos Reyes, at sa wikang Hiligaynon ni Stephen Matti.
Sa simula ng nobela, ikinuwento ng hindi pinangalanang Tagapagsalaysay na, noong bata pa siya, sinubukan niyang gumuhit ng isang “elepanteng nilamon ng sawá” subalit nang ipinakita niya ito sa mga matatanda inakala nilang ang ginuhit niya ay isang “sombrero” lamang. Dahil dito, napagtanto ng Tagapagsalaysay na salát sa imahinasyon at pag-unawa ang mga matatanda. Paglaki niya, siya ay naging isang piloto at pinilit niyang maging “makatwiran” sa kanyang mga salita sa harap ng mga matatanda.
Kasunod nito, ikinuwento ng Tagapagsalaysay ang isang karanasan sa kayang buhay-piloto na nangyari “anim na taon na ang nakaraan.” Bumagsak ang kanyang eroplano sa gitna ng desyerto ng Sahara. Habang naghihikahos, siya ay binati ng isang munting batang lalaki; nakiusap ito sa kanyang guhitan siya ng isang tupa. Sa halip nito, ipinakita ng piloto ang kanyang iginuhit na elepanteng nilamon ng sawá, at kanyang ikinagulat nang agad itong naunawaan ng batang lalaki. Dahil nagpumilit ang bata, sinibukan siyang gumuhit ng tupa, pero nagawa lamang niyang gumuhit ng isang kahon na may tatlong butas sabay sabing ang tupa ay “nasa loob” ng kahon. Ikinagulat niyang muli nang magustuhan ng bata ang kanyang ginuhit. Habang inaayos ng piloto ang kanyang eroplano, kanyang natutunan ang kwento ng buhay ng batang lalaki na, sa kalaunan ay, pinangalanan niyang “Ang Munting Prinsipe.”
Sang-ayon sa kwento ng Munting Prinsipe, siya ay mula sa isang munting “planeta” (marahil ay isang asteroid na nagngangalang B-612, ayon sa piloto) na mas maliit pa kaysa isang bahay. Abala siya sa pagdukal ng mga maliliit na puno ng baobab upang hindi ito lumaki at sakupin ang buong asteroid. Isang araw, isang nagsasalitang rosas ang namukadkad sa B-612. Sobrang minahal ng Munting Prinsipe ang rosas, subalit nangibabaw ang kapalaluan at kaimbutan nito. Nang maramdamam ng Munting Prinsipe na tila pinagsasamantalahan lamang siya ng rosas, nagpasya siyang iwanan niya ito at lakbayin ang kalawakan.
Bago niya marating ang Daigdig, umabot sa anim ang bilang ng mga asteroid na dinalaw ng Munting Prinsipe. Ang bawat asteroid ay pinananahanan ng tig-iisang kakatwang matandang tao:
Sa desyerto lumapag ang Munting Prinsipe nang dumating siya sa Daigding. Kanyang nakilala ang isang ahas na nagsabi sa kanyang may kapangyarihan siyang maibalik ang Munting Prinsipe sa kanyang pinagmulan kung naisin man niyang umuwi na. Nakilala rin niya ang isang bulaklak na nagsabing ang mga tao ay “walang mga ugat” at “nililipad lamang ng hangin.”
Kalaunan ay nakakita siya ng isang palumpong ng mga rosas at lubhang ikinalungkot niyang ang kanyang rosas sa B-612 ay hindi pala natatangi sa buong sansinukob. Siyang pagdating ng isang tumánggong na nagsabing kung “mapaamo” siya ng Munting Prinsipe (ibig sabihin ay “makipagkaibigan” sa kanya), magiging “katangi-tangi” sila sa bawat isa. Naging matalik na magkaibigan ang dalawa at napagtanto ng Munting Prinsipe na ang kanyang rosas sa B-612 ay katangi-tangi dahil sa pagmamahal na ibinigay niya para rito. Bago umalis ang Munting Prinsipe, pinaalahanan siya ng tumánggong:
Bago niya nakatagpo ang piloto, huli niyang nakilala ang isang tagabantay ng riles, na nagsabing ang mga pasahero ng mga tren ay hindi nakuntento sa napupuntahan nila, at isang mangangalakal na nagtitinda ng pildoras na nakakapawi umano ng uhaw.
Nasa ikawalong araw na sa desyerto ang piloto at ang Munting Prinsipe. Sa kabila ng matinding pagkauhaw, nakahanap sila ng balón kinaumagahan at nakainom ng tubig. Kalaunan, naayos na ng piloto ang kanyang eroplano, subalit nahuli niya ang Munting Prinsipeng nakikipag-usap sa ahas. Nang tumakas ang ahas, inamin ng Munting Prinsipe na “uuwi” na siya sa pinagmulan niya upang makitang muli ang kanyang rosas. Agad na naunawaan ng piloto ang balak ng Munting Prinsipe, kaya ninais niyang hindi pabayaan ang munting bata.
Sa isang emosyonal na pamamaalam, sinabi ng Munting Prinsipe sa piloto na pagmasdan lamang niya ang mga bituin sa langit at ang mga ito ay tatawa tulad ng pagtawa ng Munting Prinsipe. Nauna at mag-isang naglakad ang Munting Prinsipe upang magpatuklaw sa ahas, at tahimik na nabuwal ang kanyang katawan sa buhangin. Kinabukasan, bago niya nilisan ang desyerto, hindi na nahanap ng piloto ang bangkay ng Munting Prinsipe.
Sa katapusan ng nobela, nakiusap ang piloto sa mga mambabasa na kung mayroon sa kanilang naglakbay sa desyerto at nakakita sa Munting Prinsipe, agad itong ipaalam sa kanya.