Badeziant

Ar vadeziant (eus ar verb latin baptizo, badeziañ, diwar an henc'hresianeg Βαπτίζειν baptizein, furm eus ar verb Βάπτειν baptein, « soubañ en ul liñvenn ») zo ul lid pe ur sakramant a arouez buhez nevez ar gristenien vadezet, marv e-keñver o buhez kozh merket gant ar pec'hed. Dasorc'hiñ a ra ar gristenien nevez en ur vuhez nevez gant ar C'hrist. Al lid-mañ a vez alies un testeni foran evit ar re a zo gounezet d'ar gristeniezh.
Ar gourvadez pe ar c'hristenadur zo ul lid eeunaet a vez implijet e-lec'h ar vadeziant pa vez ur bugel e riskl da goll e vuhez trumm (meneget e vez ar vugale kristenaet er rolloù parrez kozh). Fennañ a reer dour war penn an den en ur lavaret ar c'homzoù da-heul : « Da vadeziñ a ran en anv an Tad, ar Mab hag ar Spered Santel ».
Abred en istor an iliz e oa anavet ar verzherinti evel "badeziant ar gwad", a roe o zu d'ar verzherien na oant ket bet badezet da vezañ salvet. Diwezhatoc'h e anadas meizad badeziant ar c'hoant, en Iliz katolik, hag ar re a briente ar vadeziant (katekiziad) hag a varve a-raok resev ar sakramant-se a oa sellet oute evel salvet memestra. Sellet e oa outi evel ur sakramant ret da vezañ salvet gant an holl gristenien, betek Huldrych Zwingli a zisklêrias er XVI kantved ne oa ket ezhomm anezhi. Hiziv an deiz, kristenien zo, ar Grenourien hag arme ar salud peurgetket, ne vadeziont ket o izili abalamour ma soñjont n'eo ket ret.
Dont a ra badeziant al lidoù kristen liesseurt eus al lid kouronkañ yuzev (ar mikve) ha harpet eo war un arouezelezh tostaet gant Carl Gustav Jung ha kalz bredelfenourien d'ar vuhez in utero. Ar soubadur en dour a laka da soñjal er fed da veuziñ, er glanadur, er marv hag en adc'hanidigezh.*
Evit pep kristen e ra ar vadeziant dave da vadeziant Jezuz gant Sant Yann-Vadezour er Jourdan, deskrivet en Aviel Mazhev, pennad 3, 13-17 :
« Ne vezer ket ganet kristen, dont a reer da vezañ kristen » eme Dertullian, unan eus Tadoù an Iliz, en e Meuladur ar gristeniezh, er pennad XVIII. Abalamour ma'z eo deskrivet en Testamant Nevez ez eo ar vadeziant ur sakramant a gaver en holl an Ilizoù kristen. Evit Ilizoù zo ez eo ar memes sakramant kristen e forzh peseurt Iliz e vefe sevenet : Un den badezet er feiz reizhkredour ha gounezet goude d'ar gatoligiezh n'en deus ket ezhomm da vezañ badezet en-dro, hag ar c'hontrol zo gwir ivez. Hervez ar Bibl, « Un Aotrou hepken zo, ur feiz hepken, ur vadeziant hepken » (Efeziz 4:5).
Hervez ar mareoù hag an Ilizoù a c'haller badeziñ ar vugale yaouank pe an dud en oad gour.
E lod eus an Ilizoù kristen e soñjer e tle ar vadiziant bezañ choazet hag an den a vadezer a zle bezañ gouest d'ober ar choaz-se eta. Lod eus an Ilizoù a ampella oad ar vadeziant o feizidi betek oad ar gouzoumenn, da skouer. Badezet e oa an impalaer roman kustentin pa oa war e dremenvan.
Ral eo ar re a choulenn ma vo badezet en-dro ar feizad a zo bet badezet a-raok an oad skiant.
Cheñch a ra lid ar vadeziant hervez an Ilizoù :
Evit an Iliz katolik ez eo ar vadeziant ar c'hentañ eus tri sakramant an deskoni kristen, gant an eukaristiezh (la communion) hag ar gouzoumenn. Evit an dud en oad ar skiant (bugale ha tud en oad gour) e vez prientet ar vadeziant e-pad ar gatekiziadelezh, ma vez dizoloet ar relijion gatolik gant an den a vo badezet, ar c'hatekiziad. Evit ar vugale nevez-c'hanet e vez heuliet ur prantad prientiñgant o zud evit o sikour da gompren ster ar sakramant-se.
Evit ar Vadezourien hag avielour. Ne vadezont ket ar vugale vihan abalamour ma ne c'hellont ket kaout skiant eus ar pezh ez eo ar vadeziant.
Hervez an ilizoù kristen eo dibosupl nullañ ur vadeziant. Koulskoude e c’hell pep hini kas ul lizher da velestradur an iliz da c’houlenn ouzhpennañ ur meneg a lavar en deus dilezet an den e vadeziant, pezh a dalv kement hag un apostazia. Lod a ra kement-se evit sevel a-enep komzoù pe divizoù an iliz, alies a-zivout an dishiliañ (da skouer, implij ar stevell), ar sioc'hanidigezh, pe gwirioù ar re LGBT. War-dro 2 000 den a c’houlennfe bezañ « divadezet » bep bloaz e Bro-C’hall.