danish-foundation-models/faroese-dynaword huggingface dataset:
Jákup Pauli Gregoriussen
Jákup Pauli Gregoriussen (føddur 24. apríl 1932 í Tórshavn) er ein føroyskur arkitektur, rithøvundur og grafikari.

Jákup Pauli er sønur Liffu og Magnus Gregoriussen. Hann er útbúgvin arkitektur frá Det Kongelige Danske Kunstakademi, Keypmannahavn.

Hann hevur m.a. teknað Listasavn Føroya í 1970 og útbyggingina av Listasavninum í 1993. Sum grafikari hevur hann teknað eina røð av føroyskum frímerkjum fyri Posta (fyrr Postverk Føroya), og illustrerað bøkur við býar og landslagsmotivum úr Føroyum, Russlandi, Póllandi, Rom og Egyptalandi.

Í 1998 fekk hann Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens fyri verk sítt í fýra bindum um kirkjurnar í Føroyum (1995-1999). Verkið er teknað av honum og greiðir frá um Føroya kirkjusøgu. J.P. Gregoriussen hevur eisini virkað sum ráðgevi í sambandi við ístandsetan av føroyskum kirkjum.

Hin 15. januar 2016 fekk hann Heiðursgávu Landsins frá Mentamálaráðnum.


 * 1979: Føroya Landsbókasavn, Tórshavn
 * Kringvarpshúsið Tórshavn
 * Apotekið í Klaksvík
 * Bygningurin hjá Eik banka í miðbýnum í Tórshavn (fyrr Føroya Sparikassi)


 * Ferðatekningar. Tórshavn: Egið forlag, 1986, 50 síður
 * Tórshavn, vár miðstøð og borg. Gøta: Aldan, 1989 (110 síður, tekningar úr Tórshavn)
 * Kirkjurnar í Føroyum - verk í fýra bindum.
 * Gomlu trækirkjurnar. Velbastað: Forlagið í Støplum, 1995 ISBN 99918-914-0-4 (227 síður)
 * Yngru hválvkirkjurnar. Velbastað: Forlagið í Støplum, 1998. ISBN 99918-914-2-0 (316 síður)
 * Nýggjaru kirkjurnar. Velbastað: Forlagið í Støplum, 1999 ISBN 99918-914-3-9 (326 síður)
 * Tórshavn vár miðstøð og borg II: tekningar úr Havn. Velbastað: Forlagið í Støplum, 2000. ISBN 99918-914-4-7 (104 síður, tekningar úr Tórshavn)
 * Um heimsins borgir. Velbastað: Forlagið í Støplum, 2002. ISBN 99918-914-5-5 (112 síður)


 * 2015 - Heiðursgáva Landsins frá Mentamálaráðnum.
 * 1998 - Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens fyri yrkisbókmentir.
J.P. Gregoriussen
J.P. Gregoriussen kann verða:


 * Jóan Petur Gregoriussen, nevndur Jóan Petur upp í Trøð (1. juni 1845 í Kvívík - 15. november 1901).
 * Jákup Pauli Gregoriussen (1932 í Havn).
Sigri Mitra Gaïni
Sigri Mitra Gaïni er føroyskur/iranskur/norskur yrkjari og sjónleikari. Hon varð fødd 1975 í Oslo, hevur føroyska mammu og iranskan pápa. Hon vaks upp bæði í Føroyum og Noregi, gekk í fronskum skúla í Noregi, meðan hon búði har. Hon gekk á studentaskúla í Føroyum og er búsitandi í Føroyum. Sigri er dóttir Lív Joensen, abbadóttir Sigurð Joensen og Sigrið av Skarði og langabbadóttir Símun av Skarði, sum yrkti føroyska tjóðsangin Tú altfagra land mítt. Hon spældi ein av høvuðsleiklutunum í føroyska/danska filminum Bye Bye Bluebird hjá Katrini Ottarsdóttir. Sigri spældi leiklutin sum Barba. Filmurin bleiv vístur á fleiri filmsfestivalum uttanlands og vann eisini prísir. Sigri hevur givið fýra yrkingasøvn út, øll eru skrivaði á føroyskum. Í 2004 fekk hon Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens fyri fagrar bókmentir.




 * 1999 - Bye Bye Bluebird.
 * 2002 - Polle Fiction.


 * 1997 - Orð og andlit.
 * 1998 - So flúgv.
 * 2004 - 2002 nætur.
 * 2010 - Vaknandi


 * 2004 - Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens fyri fagrar bókmentir.
Kristian Blak
Kristian Blak er føddur 31. mars 1947 í Fredericiu, búsitandi í Havn, er ein danskur/føroyskur tónleikari og tónasmiður. 29. mars 2007 varð surpriseparty hildið í Kagganum í sambandi við at Kristian fylti 60 ár. Innbjóðingar vórðu sendar fólki umvegis teldupost, og vórðu móttakararnir bidnir um at senda innbjóðingina víðari, uttan at føðingardagsbarnið fekk nakað at vita.


 * 2011 - Heiðursgáva landsins
 * 2002 - Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens fyri annað mentanaravrik.




 * 2004 LIVE AT RUDOLSTADT
 * 2002 YGGDRASIL
 * 1984/95 CONCERTO GROTTO & DRANGAR
 * 1988 BRØYTINGAR Koncept: Ole Wich
 * 1983/85 THE FOUR TOWERS & HEYGAR OG DREYGAR
 * 1982 RAVNATING
 * 1981 DEN YDERSTE Ø


 * 2003 MALARGRÓT
 * 1996 FLÓÐ OG FJØRA
 * 1984/86 REKAVIÐUR & HINVEGIN
 * 1980 BURTURAV


 * 1984 Á ferð
 * 1987 Umaftur
 * 1977 Spælimenninir í Hoydølum


 * 2003 Sóljudansir
 * 1997 Øll hava veingir
 * 1985 Syng bara við
 * 1983 Nósi
 * 1977 Nu ska' vi u å sejle við Kræklingum og øðrum.


 * 2001 PINIARTUT við Tellu Virkkala, Rasmus Lyberth og Ville Kangas
 * 1999 24 PRÉLUDES
 * 1998 KLÆMINT
 * 1997 SHALDER GEO
 * 1991 RAVNATING
 * 1990 FIRRA
 * 1989 ADDEQ
 * 1988 ANTIFONALE
 * 1987 FJAND við Svend Bjerg
 * 1984 KINGOLØG
 * 1983 SJÓMANSRÍMUR
 * 1979 SNJÓUGLAN


 * Kirsten Brix, Erhard Jacobsen, Ole Wich (ed.): Très bien. Kristian Blak 60 år. Tórshavn: Plátufelagið Tutl, 2007 (126 s., inkl. CD).


 * KristianBlak.com
Bárður Jákupsson
Bárður Jákupsson er føddur 23. desember 1943 í Tórshavn og er føroyskur listamálari og rithøvundur.

Bárður varð føddur í Havn í 1943, hann er sonur kenda føroyska rithøvundan Heðin Brú (Hans Jacob Jacobsen) og Katrinu Malenu Dalsgaard. Í 1967 giftist hann við Kristin Hervør Lützen frá Gjógv. Tey búgva í Hoyvík og eiga tríggjar synir: Róaldur (1974), Sveinur (1976) og Heðin (1980).

Hann lærdi til lærara og eftir tað gekk hann á listaskúlanum Kunstakademiet í Keypmannahavn 1970-1972. Síðan gjørdist hann lærari á Føroya Fólkaháskúla, og frá 1975-89 var hann leiðari á Listaskálanum í Havn, frá 1989 til 2003 var hann stjóri á Listasavni Føroya.

Sum rithøvundur skrivar hann serliga um føroyska list. Hann hevur verið fyrilestraferðir í Danmark, Svøríki, Álandi, Finlandi og Grønlandi. Hann var ritstjóri á tíðarritinum “Mondul” (Føroya Fornminnissavn útg.) 1975-1991, hevur skrivað mangar greinar um siðsøgulig evni í Mondli; Fyrireikað og lagt til rættis 15 siðsøguligar framsýningar um føroysk evni, m.a. í Smithsonian Institute, Washington DC og Seattle 1976, “Færøerne i Fokus”, Forum Kph. 1986 og “Färöarna på Skansen”, Stokkhólmi 1988. Hann var eðarbeiðari við “Hunters of the North” (Veiðimentan í Útnorðri), Norðurlandahúsið o.fl. 2002. Í 2005 var hann kurator við “TransForm” (íslendsk-grønlendsk-føroysk sniðgeving) á Norðurbryggjuni í Keypmannahavn í 2005. Hann var meðarbeiðari við Weilbachs Kunstnerleksikon 1994-2000. Í 2001-02 stóð hann fyri sjónvarpsrøð í 11 pørtum um føroyska myndlist.


 * Mikines. E. Thomsen, 1990 (255 s., dansk og færøsk, fik Færøernes litteraturpris for skønlitteratur i 1991)
 * William Heinesen som billedkunstner, i Tårnet midt i verden. 1994
 * Tummas Arge. Listasavn Føroya, 1998
 * Myndlist í Føroyum. Sprotin, 2000 – ISBN 99918-44-53-8
 * Færøernes Billedkunst. Atlantia, 2000 – ISBN 87-91052-00-9 (donsk útgáva)
 * Ingálvur av Reyni, 25 vatnlitamyndir. Atlantia, 2001 – ISBN 87-91052-01-7 (danskt og føroyskt)
 * Tre Brødre (um listabrøðurnar Torbjørn, Hans Paula og Marius Olsen)
 * Randers Kunstmuseum og Kastrupgårdsamlingen 2006
 * Pictorial Arts in the Faroe Islands, Sprotin 2007
 * Torbjørn Olsen, Atlantia 2007

Hevur harumframt skrivað eina langa røð av greinum í tíðarrit, myndaskráir, yvirlitsverk, listafrøðisbøkur o.t. um føroyska list;



Myndskrýtt rættiliga nógvar bøkur:
 * Snæbjørn og Óli Jarnheysur, Bókagarður 1974
 * Litflora, Føroya Fróðskaparfelag, 1980
 * Teknað 24 frímerkjarøðir fyri Postverk Føroya


 * Landssjúkrahúsið (barnadeildin)
 * Føroya Handilsskúli
 * Lágargarður
 * Fróðskaparsetur Føroya
 * Dronningens Ferieby, Grenå DK (Statens Kunstfond)
 * Østre Landsret, Keypmannahavn
 * Norrøna (Smyril Line)

Senografi til ballettina Harra Pætur og Elinborg, Íslendska Ballettin.


 * 1976 - Barnamentanarheiðursløn Tórshavnar býráðs
 * 1991 - Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens fyri fagrarbókmentir.
 * 1991 - Arbeiðslegat frá Statens Kunstfond
 * 2019 - Mentanarvirðisløn Landsins 2018
 * Heiðurslimur í Tjaldur-Finland og Samfundet Sverige-Färöarna.
 * Limur í Kunstnersamfundet DK.


 * Steinbjørn Berghamar Jacobsen: Bárður Jákupsson. Norðurlandahúsið, 1994


 * Heimasíðan hjá Bárður Jákupssyni
Rikard Long
Richard Sigmund Long (23. januar 1889 – 16. desember 1977) var Tórshavn var lærari í Føroya Millum- og Realskúla og í Læraraskúlanum. Rikard Long, sum eisini var skald, var fyrsti ritstjóri Varðans. Hann ritstjórnaði eisini og skipaði fyri mangari bókarútgávuni í sínari tíð. Var eina tíð løgtings- og landsstýrismaður fyri Fólkaflokkin.


 * 1909 Útbúgving: Filosofikum.
 * 1914 - 1916 Lærari á Tórshavnar skiparaskúla.
 * 1919 - 1920 Lærari á Føroya Millum- og Realskúla.
 * 1921 - 1954 Lærari á Læraraskúlanum.
 * 1928 - 1930 Formaður í Havnar Sjónleikarfelag
 * 1934 - 1942 formaður í Føroya Lærarafelag
 * 1943 - 1958 Løgtingslimur.
 * 1950 - 1954 Landstyrismaður.
 * 1976 Fekk Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens fyri fagrar bókmentir.


 * Færøerne, Danmark, Grønland, 1939
 * Fornnorrøn Lesibók I-II, 1964
 * Kveikt og kannað, 1979, (Hanus Andreassen legði til rættis)




 * Løgtingið 150, hátíðarrit 2. Løgtingið, Tórshavn 2002. s. 314.
25. apríl
25. apríl er dagur 115 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 116 um skotár er). 250 dagar eru eftir av árinum. Dagurin kallast eisini Markusarmessa. 25. apríl er seinasti dagur, ið páskadagur kann falla á.

Flaggdagur í Føroyum.


 * 1919 - Bauhaus var stovnað.
 * 1940 - Merkið viðurkent av bretskum myndugleikum.
 * 1941 - Fyrsta flaggdagshald á Eiði. Theodor Joensen bar flaggið og Eli Stakksund (í Andrasstovu) helt flaggrøðuna.


 * 1599 - Oliver Cromwell, enskur hernarðar og politiskur leiðari (d. 1658)
 * 1874 - Guglielmo Marconi, italskur alisfrøðingur og verkfrøðingur (d. 1937).
 * 1918 - Ella Fitzgerald, amerikonsk jazz songkvinna (d. 1996)
 * 1927 - Albert Uderzo, franskur teknimyndarøðsteknari (Asterix)
 * 1940 - Al Pacino, amerikanskur sjónleikari.
 * 1945 - Bjørn Ulvaeus, svenskur sangari (ABBA).
 * 1946 - Talia Shire, amerikonsk sjonleikarinna.
 * 1947 - Johan Cruyff, niðurlendskur fótbóltsleikari (d. 2016)
 * 1949 - Dominique Strauss-Kahn, franskur politikari.
 * 1964 - Hank Azaria, amerikanskur sjónleikari.
 * 1969 - Renee Zellweger, amerikonsk sjónleikarinna.
 * 1970 - Jason Lee, amerikanskur sjónleikari.
 * 1972 - Sofia Helin, svensk sjónleikarinna.
 * 1980 - Alejandro Valverde, spanskur súkklari.


 * 1744 - Anders Celsius (f. 1701)
 * 1953 - Hans Petur Weihe, føroyskur reiðari og keypmaður (f. 1868)
 * 1995 - Ginger Rogers, amerikonsk sjónleikarinna (f. 1911)
 * 2009 - Bea Arthur, amerikonsk sjónleikarinna (f. 1922)
 * 2014 - Tito Vilanova, spanskur fótbóltsleikari (f. 1968)
 * 2023 - Harry Belafonte, amerikanskur sangari og tónleikari (f. 1927).
Løgtingsval
Løgtingsval er týdningarmesta valið í Føroyum.

Endamálið við løgtingsvali er, at velja tinglimir at sita á Løgtingi. Valskipanin hevur verið rættiliga ymisk gjøgnum tíðirnar. Løgtingsval verða hildin við einum millumbili, sum í mesta lagi er fýra ár.

Núverandi valskipan er lutfalsval millum politiskar flokkar í einum landumfevnandi valdømi. 33 tinglimir verða valdir. Skipanin hevur verið galdandi frá løgtingsvalinum í 2008 og er enn galdandi, tó at ávísar royndir verða gjørdar at fáa okkurt slag av valdømisskipan aftur.

Áðrenn 1906 var løgtingsvalskipanin meirilutaskipan. Tað merkir, at ein lítil meiriluti kundi fáa allar tingsessir, meðan ein næstan líka stórur minniluti ongan fekk. Slíka skipan dámdu føroyingum ikki, og tí varð hon broytt til lutfalsskipan.

Henda nýggja lutfalsskipanin var ikki fullkomin tó. Í 1918 fekk Sambandsflokkurin 50,2% av atkvøðunum og Sjálvstýrisflokkurin 49,8%. Men Sambandsflokkurin fekk bara 9 tinglimir og Sjálvstýrisflokkurin 11.

Kvinnur fingu valrætt til løgtingsval í 1916 og kundu fyrstu ferð velja í 1918.

Í 1923 varð vallógin endurskoðað soleiðis, at eitt skiftandi tal av eykaumboðum skuldi útjavna møguligt skeivt býti millum politiskar flokkar. 3 tinglimir kundu veljast soleiðis. Í 1930 varð hetta talið hækkað til 5.

Valskipanin varð so lagað til í 1978, at tilsamans 27 tinglimir skuldu veljast í seks valdømum við ymiskum støddum. Eitt lógarásett tal av tinglimum í hvørjum valdømi. Samsvaraðu valdu tinglimirnir hjá flokkunum ikki lutfalsliga við samlaða atkvøðubýtið hjá flokkum, vórðu upp til 5 tinglimir eykavaldir. Soleiðis hevur Løgtingið skiftandi tal av tinglimum millum 27 og 32. Frá 1978, til og við løgtingsvalið í 2004 var altíð tørvur á øllum teimum eykavaldu.

Niðanfyri sæst talva við prosentbýtinum á løgtingsvali hjá hvørjum flokki sær í øllum landinum tilsamans eftir floksbýtið í 1906, tá ið fyrstu føroysku politisku flokkarnir blivu til. Jú longri afturi í tíðini løgtingsvalið er, jú verri passa bókstavirnir við valstavirnar hjá flokkunum.

Talvan niðanfyri sýnir valdar tinglimir á sama hátt sum talvan omanfyri sýnir prosentbýti millum politisku flokkarnar:

Viðmerkingar: í 1946 stillaðu Javnaðarflokkurin og Sjálvstýrisflokkurin upp saman. Í talvuni við prosentbýti, er hetta sett undir Javnaðarflokkin. Í talvuni við tinglimum er hetta sett undir báðar flokkarnar.


 * Løgtingið 150. Hátíðarrit 3. Løgtingið, Tórshavn 2003. Ss. 78-79, 149-175.
 * Val og valtøl. Einar Waag, Egið forlag, Klakksvík 1966. Ss. 1-12.
23. apríl
23. apríl er dagur 113 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 114 um skotár er). 252 dagar eru eftir av árinum.


 * 1014 - Orrustan í Klontarf
 * 1662 - Connecticut verður lýst bretskt hjáland.
 * 1985 - Coca-Cola broytir uppskriftina av vældámda drykki sínum. Tann nýggja sodavatnin "New Coke" verður so illa dámd, at fyritøkan vendir aftur til gomlu uppskriftina 3 mánaðir seinni.
 * 1990 - Namibia verður 160inda limaland Sameindu Tjóða.
 * 2005 - Fyrsta YouTube filmsbrotið verður lagt út á heimasíðuna av sama navni. Filmsbrotið kallast "Me at the Zoo".


 * 1791 - James Buchanan, amerikanskur forseti (d. 1868)
 * 1858 - Max Planck (d. 1947)
 * 1902 - Halldór Kiljan Laxness, íslendskur rithøvundur (d. 1998)
 * 1928 - Shirley Temple, amerikonsk sjónleikarinna, songkvinna og politikari (d. 2014)
 * 1936 - Roy Orbison, amerikanskur sangari (d. 1988)
 * 1941 - Paavo Lipponen, finskur politikari.
 * 1943 - Knut T. Storbukås (Sputnik), norskur country-tónleikari.
 * 1949 - Alexandur Kristiansen, føroyskur yrkjari og týðari.
 * 1954 - Michael Moore, amerikanskur leikstjóri og rithøvundur.
 * 1977 - John Cena, amerikanskur professionellur wrestlari.
 * 1985 - Tony Martin, týskur súkklari.
 * 1990 - Dev Patel, enskur sjónleikari.


 * 1014 - Brian kongur Boru, hákongur í Írlandi (f. 942)
 * 1616 - William Shakespeare, enskt leikskald (f. 1564)
 * 1850 - William Wordsworth, enskt skald (f. 1770)
 * 1992 - Satyajit Ray, indiskur leikstjóri (f. 1921)
 * 2007 - Boris Jeltsin, russiskur forseti (f. 1931)
24. apríl
24. apríl er dagur 114 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 115 um skotár er). 251 dagar eru eftir av árinum.


 * 1950 - Kongsríkið Jordan var stovnað.
 * 1981 - Fyrsti IBM PC kemur á marknaðin.


 * 1845 - Carl Spitteler, sveisiskur rithøvundur (d. 1924)
 * 1908 - Józef Gosławski, pólskur myndahøggari (d. 1963)
 * 1934 - Shirley MacLaine, amerikonsk sjónleikarinna.
 * 1942 - Barbra Streisand, amerikonsk songkvinna og sjónleikarinna.
 * 1951 - Enda Kenny, írskur politikari.
 * 1953 - Eric Bogosian, amerikanskur sjónleikari.
 * 1964 - Cedric the Entertainer, amerikanskur sjónleikari.
 * 1973 - Sachin Tendulkar, indiskur krikketleikari.
 * 1982 - Kelly Clarkson, amerikonsk songkvinna.
 * 1987 - Jan Vertonghen, belgiskur fótbóltsleikari.


 * 1942 - Lucy Maud Montgomery, kanadiskur rithøvundur (f. 1874)
 * 1967 - Vladimir Komarov, russiskur astronautur (f. 1927)
 * 2016 - Papa Wemba, kongolesiskur sangari (f. 1949)
26. apríl
26. apríl er dagur 116 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 117 um skotár er). 249 dagar eru eftir av árinum.


 * 1876 - Kjøbenhavns Boldklub verður settur á stovn.
 * 1937 - Guernika verður bumbað.
 * 1964 - Tansania verður sett á stovn.
 * 1986 - Tjernobyl vanlukkan


 * 121 - Marcus Aurelius, romverskur keisari (d. 180)
 * 1564 (doyptur) - William Shakespeare, enskt leikskald (d. 1616)
 * 1573 - Maria av Medici, fronsk drotning
 * 1798 - Eugène Delacroix, franskur málari (d. 1863)
 * 1889 - Ludwig Wittgenstein, eysturríkskur heimspekingur (d. 1951)
 * 1894 - Rudolf Heß, týskur nazi og varamaður fyri Hitler (d. 1947)
 * 1917 - I. M. Pei, kinesisk-amerikanskur arkitektur.
 * 1923 - Ejvind Vilhelm, varabiskupur
 * 1925 - Jørgen Ingmann, danskur tónleikari (Dansevise, vinnari av Eurovision Song Contest 1963) (d. 2015)
 * 1960 - Roger Andrew Taylor, enskur tonleikari.
 * 1961 - Joan Chen, kinesisk-amerikonsk sjonleikarinna.
 * 1970 - Melania Trump, slovensk-amerikonsk modell og forsetafru.
 * 1975 - Hildigunn Eyðfinnsdóttir føroysk sjónleikarinna.
 * 1980 - Channing Tatum, amerikanskur sjonleikari.
 * 1981 - Caro Emerald, nidurlendsk songkvinna.
 * 1985 - John Isner, amerikanskur tennisleikari.


 * 1731 - Daniel Defoe, enskur rithøvundur (Robinson Crusoe) (f. 1660)
 * 1815 - Carsten Niebuhr, týskur granskari og landafrøðingur (f. 1733)
 * 1910 - Bjørnstjerne Bjørnson, norskur rithøvundur (Ja, vi elsker dette landet) (f. 1832)
 * 1917 - Fríðrikur Petersen, prestur, formaður Sambandsfloksins (f. 1853)
 * 1968 - John Heartfield, týskur dadaistur, málari, grafikari (f. 1891)
 * 1984 - Count Basie, amerikanskur tónleikari (f. 1904)
 * 1989 - Lucille Ball, amerikonsk sjónleikarinna (f. 1911)
 * 2017 - Jonathan Demme, amerikanskur leikstjori (f. 1944)
27. apríl
27. apríl er dagur 117 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 118 um skotár er). 248 dagar eru eftir av árinum.


 * 1960 - Togo vinnur sær sjálvræði frá Fraklandi.
 * 1961 - Sierra Leone vinnur sær sjálvræði frá Stóra Bretlandi.


 * 1759 - Mary Wollstonecraft, enskur rithøvundur og stríðskvinna fyri kvinnurættindum (d. 1797)
 * 1791 - Samuel Morse, amerikanskur uppfinnari (d. 1872)
 * 1822 - Ulysses S. Grant, amerikanskur forseti (d. 1885)
 * 1911 - Jóhan Hendrik Sigurð Joensen, rithøvundur, tjóðveldismaður (d. 1993)
 * 1922 - Jack Klugman, amerikanskur sjónleikari (d. 2012)
 * 1932 - Casey Kasem, amerikanskur sjónleikari (d. 2014)
 * 1967 - Willem-Alexander, niðurlendskur kongur.
 * 1986 - Dinara Safina, russiskur tennisleikari.
 * 1990 - Robin Bengtsson, svenskur sangari.


 * 399 f.Kr. - Sokrates grikskur vísdómslærari
 * 1521 - Ferdinand Magellan portugisiskur siglingarmaður
 * 1972 - Kwame Nkrumah, forseti Gana (f. 1909)
 * 2023 - Jerry Springer, amerikanskur sjónvarpsvertur og politikari (f. 1944).
28. apríl
28. apríl er dagur 118 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 119 um skotár er). 247 dagar eru eftir av árinum.


 * 1611 - Universitetið Sankta Tummasar í Manila var stovnað.
 * 1772 - Danski læknin og politikarin Johann Friedrich Struensee verður hálshøgdur í Keypmannahavn.
 * 1916 - Sama dag í 1916 kom lóg í gildi í Føroyum, har øll yvir 25 ár fingu valrætt til Føroya Løgting. Eisini kvinnur og ognarleys fingu henda rættin.
 * 1945 - Italski einræðisharrin Benito Mussolini og elskarinna hansara verða avrætta av limun av mótstøðurørsluni.


 * 1758 - James Monroe, forseti USA (d. 1831)
 * 1908 - Oskar Schindler, týskur handilsmaður og hetja (Schindlers Liste) (d. 1974)
 * 1926 - Harper Lee, rithøvundur (d. 2016)
 * 1937 - Saddam Hussein irakskur forseti (d. 2006).
 * 1938 - Eyðun Johannessen, føroyskur sjónleikari og leikstjóri (d. 2023).
 * 1948 - Andrias Petur Jacobsen, lærari, skógarøkt landsins
 * 1948 - Sir Terry Pratchett, enskur fantasi rithøvundur (d. 2015)
 * 1960 - Jón Páll Sigmarsson, íslendskur kraftamaður (d. 1993)
 * 1960 - Ian Rankin, skotskur rithøvundur.
 * 1974 - Penelope Cruz, sponsk sjónleikarinna.
 * 1981 - Jessica Alba, sjónleikarinna.


 * 1772 - Johann Friedrich Struensee danskur lækni og politikari. (f. 1737)
 * 1945 - Benito Mussolini italskur forseti (Il Duce) (f. 1883)
29. apríl
29. apríl er dagur 119 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 120 um skotár er). 246 dagar eru eftir av árinum.


 * 1770 - Bretski rannsóknarfarin James Cook siglir inn í Botanyflógva, sunnaliga á eysturstrondini í Avstralia, og lýsir nýfunna landið sum bretskt land.
 * 1916 - Uppreistur ímóti bretsku stjórnini í Írlandi, sum byrjaði um páskirnar 1916, hevur miseydnast. Uppreisturin vardi bert í seks dagar.
 * 2006 - Norðoyatunnilin letur upp


 * 1822 - Hans Jørgen Lohmann, prestur í Norðurstreymoy og Vágum, sum Føroya próstur varamaður fyri V. U. Hammershaimb (d. 1907)
 * 1849 - Óli Niklái Skaalum, lærari í Hvalba, tingmaður fyri Sambandsflokkin 1906-1916 (d. 1924)
 * 1890 - Jacob Johannes Matras, bóndi á Viðareiði, tingmaður fyri Sjálvstýrisflokkin 1928-1932 (d. 1978)
 * 1899 - Duke Ellington, amerikanskur tónleikari (d. 1974)
 * 1901 - Hirohito, japanskur keisari (d. 1989)
 * 1957 - Daniel Day-Lewis, bretskur sjónleikari.
 * 1958 - Michelle Pfeiffer, amerikonsk sjónleikarinna.
 * 1970 - Uma Thurman, amerikonsk sjónleikarinna.
 * 1970 - Andre Agassi, amerikanskur tennisleikari.
 * 1974 - Anggun, indonesisk-fronsk songkvinna.
 * 1987 - Sara Errani, italsk tennisleikarinna.


 * 1980 - Alfred Hitchcock, bretskur leikstjóri (f. 1899)
 * 2014 - Bob Hoskins, bretskur sjónleikari (f. 1942)
 * 2020 - Maj Sjöwall, svenskur rithøvundur (f. 1935).
 * 2020 - Yahya Hassan, danskur yrkjari (f. 1995).
30. apríl
30. apríl er dagur 120 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 120 um skotár er). 245 dagar eru eftir av árinum.


 * 1803 - USA keypir Louisiana-økið frá Fraklandi.
 * 1812 - Louisiana verður átjandi statur USA.
 * 1945 - Adolf Hitler ger sjálvmorð.
 * 1980 - Beatrix av Niðurlondum (myndin) verður drotning.
 * 1998 - Løgtingsval
 * 2002 - Løgtingsval
 * 2013 - Willem-Alexander av Niðurlondum varð innsettur til kong av Niðurlondum
 * 2013 - Eftir at hava verið gíslar hjá somaliskum sjórænarum í 838 dagar vóru tveir danskir sjómenn, Søren Lyngbjørn og Eddy Lopez og fýra filipinskir gíslar latnir leysir.


 * 1777 - Carl Friedrich Gauss (d. 1855)
 * 1893 - Joachim von Ribbentrop, týskur politikari (d. 1946)
 * 1908 - Bjarni Benediktsson, íslendskur politikari (d. 1970)
 * 1909 - Juliana, niðurlondsk drotning (d. 2004)
 * 1944 - Jill Clayburgh, amerikonsk sjónleikarinna (d. 2010)
 * 1945 - Jóan Pauli Joensen, føroyskur mentanargranskari og fólkalívsfrøðingur
 * 1946 - Carl XVI Gustaf, svenskur kongur.
 * 1949 - Antonio Guterres, portugisiskur politikari.
 * 1956 - Lars von Trier, danskur leikstjóri.
 * 1959 - Stephen Harper, kanadiskur politikari.
 * 1966 - Johan Dalsgaard, føroyskur sangari og sjónleikari.
 * 1967 - Philipp Kirkorov, bulgarsk-russiskur sangari.
 * 1975 - Johnny Galecki, amerikanskur sjónleikari.
 * 1981 - Kunal Nayyar, bretskur sjónleikari.
 * 1982 - Kirsten Dunst, amerikonsk sjónleikarinna.


 * 1883 - Edouard Manet, franskur listamálari (f. 1832)
 * 1945 - Adolf Hitler (f. 1889)
 * 1983 - Muddy Waters, amerikanskur sangari (f. 1913)
 * 1989 - Sergio Leone, italskur leikstjóri (f. 1929)
 * 2012 - Alexander Dale Oen, norskur elitusvimjari (f. 1985)
 * 2015 - Ben E. King, amerikanskur sangari (f. 1938)
Uni Debess
Uni Reinert Debess er tónleikari, yrkjari, tónasmiðjur, sangari og gittarleikari. Hann er føddur 24. november 1979 í Havn. Uni er sonur Per Debess, sála, sum eisini var tónleikari.


 * "Uni Debess, GREEN", 2016.
 * "Uni Debess, Blue Buzz", 2013.
 * "Uni Debess, Life Is a Picture", 2012.
 * "Debess Blues Station, Live from the dairy (DVD)", 2011.
 * "Debess Blues Station'', 2010. Tónleikarar: Uni Reinert Debess, Edvard Nyholm Debess og aðrir.
 * "The Well, Crawling Blue'', 2009. Teir sum manna bólkin eru: Uni Reinert Debess, Brandur Jacobsen, Eyðun Johannesen og Óli Olsen.
 * "Uni Debess, Gengi Eg, Yrkingar eftir Nyholm Debess", 2006.
 * "Go Go Blues, Face to Face with the Devil", 2006.
 * "Go Go Blues, Live in studio", 2005.
 * "Headache Blues Treo, Mr. Puffman", 2004. Sangari: Uni Reinert Debess.

Uni byrjaði seint at fáast við tónleik. 1999-2001 lærdi Uni um tónleikaástøði og gittarleik á Tórshavnar Musikkskúla. Hann hevur gingið til ymsa gittarvenjing eftir tað.

Í 2001 spældi hann við bólkinum Teir á Free Føroyar-konsert. Í 2002 spældi hann á ólavsøkukonsert við Bates Motel, í 2003 við Headache Blues Treo og í 2004 við GoGo Blues.

23. apríl 2005 vann hann Prix Føroyar í bólkinum GoGo Blues. Umframt at vinna sjálva tónleikakappingina, vann GoGoBlues virðisløn fyri besta tónleikabólk, umframt at bólkurin varð boðin við til G!Festivalin. Í august sama árið var hann saman við GoGo Blues í Kanada og spældi á ymsum festivalum. GoGo Blues gav út fløgu í 2005.

Uni spælir við ymiskum bólkum og tónleikarum, m.a. Debess Blues Station, Crawling Blue og saman við øðrum einstøkum tónleikarum. M.a. hevur hann framført saman við Froðbiar Sóknar Blues Orkestri og við Trónda Enni úr Suðuroynni og við pápabeiggja sínum Edvard Nyholm Debess. Teir báðir hava spælt saman í einum bólki sum teir nevna Debess Blues Station. Í desember 2010 góvu teir fløvu út við sama heiti.


 * - Uni Debess.com


 * Heimasíðan hjá Una Debess
Evnislýsandi listar
Listar eru partur av fleiri greinunum á Wikipedia. Hesir eru her skipaðir eftir evni:




 * Listi av fløggum
 * Listi yvir heimsins størstu býir eftir íbúgvatali
 * Listi yvir heimins lond eftir íbúgvatali
 * Listi yvir økir og lutøkir í Sambandsríki Amerika
 * Listi yvir amerikanskar býir eftir íbúgvatali
 * Listi yvir heimins lond eftir BTÚ fyri hvørt fólk


 * Áir í Føroyum
 * Bygdir og býir í Føroyum
 * Fjallatindar í Føroyum
 * Oyggjar í Føroyum
 * Hólmar í Føroyum
 * Vøtn í Føroyum
 * Firðir í Føroyum
 * Kommunur í Føroyum






 * Kirkjur í Føroyum


 * Føroyskir filmar


 * Listi av útlendskum rithøvundum
 * Føroyskir rithøvundar






 * Tónleikur í Føroyum




















 * Fuglar í Føroyum




 * Listi yvir forsetarnar í USA


 * Løgmenn í Føroyum
 * Løgtingsval




 * Føroyskir fótbóltsmeistarar


 * Heimsins elstu fólk
Vatikanið
Vatikanið (latín: Status Civitatis Vaticanae, italskt: Stato della Città del Vaticano), eisini nevnt Vatikanríkið, er mitt í Rom og er heimsins minsta frælsa ríki. Mong fólk koma higar at vitja, tí at hetta ríkið hevur stóran átrúnaðarligan týdning, og har eru stór mentanarsøvn. Vatikanið hevur egið flagg, egnan tjóðsang, egin frímerki og egnar myntir umframt dagblað og útvarpsstøð. Har búgva eini 1.000 fólk.

Pæturskirkjan er í Vatikanríkinum, og er ein av størstu kirkjunum í heiminum, og miðdepil hjá katólsku kirkjuni. Her hevur katólska kirkjan høvuðssæti, og her býr pávin. Fyrr ráddi pávin fyri mongum ríkjum í Italia; men nú á døgum er bara Vatikanríkið eftir. Pávin er hægsti myndugleiki fyri róma-kirkjuni. 900 milliónir eru rómversk-katólskar.

Vatikanið er eitt teokrati.

Vatikanríkið er í Róm. Tað er bara 0,44 km2 og er heimsins minsta sjálvstøðuga land.




 * Prenting
 * Myntsláing
 * Heiðursmerkjaframleiðsla
 * Frímerkjaframleiðsla




 * Heimasíðan hjá Vatikaninum
 * CIA World Factbook um Vatikanið
Norn
Tungumálið norn var ein grein av fornnorrønum. Tað varð tosað av norðbúgvum í Hetlandi, Orknoyum, Norðurskotlandi og norðast í Suðuroyum (við síðuna av gæliskum) meðan hesi øki vóru undir norskum yvirvaldi, annars var upprunamálið í økinum piktiskt. Eftir at hesi øki høvdu verið undir norskum valdi í meir enn 500 ár, vórðu tey aftur løgd undir skotska kongsríkið í 15. øld; norn bleiv tá mótvirkað av stjórn og kirkju, og skotskt mál kom í staðin eina tíð og síðani enskt.

Ikki er greitt júst nær norn doyði út. Tað kann hava verið tosað í pørtum av londunum báðum til 18. øld. Smáir partar av málinum og tøkuorð yvirlivdu og komu inn í lokalt skotskt enskt eftir at høvuðsmálið sjálvt doyði.

Ymisk bygdamál vórðu eisini tosað á meginlandinum í Skotlandi. T.d. á Katanesi (Caithness á enskum), men doyðu út mangar øldir áðrenn í Orknoyum og Hetlandi. Tískil tosa summir frøðingar um katanesnorn, meðan aðrir ikki gera tað. Man veit minni um katanesnorn enn um norn í Orknoyum og Hetlandi.

Lutfalsliga lítið av skrivaðum norni hevur yvirlivað. Tað, sum er til, umfatar bønina Faðir vár.

Matteus 6:9-13 ella Faðir vár á ymsum tungumálum.

Ein hetlendsk "guddick" (gáta) á norn, sum Jakob Jakobsen, skrivaði niður á norðastu oynni í Hetlandi, Unst.

Svarið er ein kúgv. Fýra júgur hanga, fýra bein ganga, tvey horn og tvey oyru standa uppí ský, tvey eygu vísa veg á bø og ein hali darlar aftast.

Tá G. Low vitjaði á Foula í 1774, skrivaði hann Hildinakvæðið, Faðir vár bønina og ein orðalista við norn orðum niður.

Norn orðalisti Foula 1774




 * Barnes, Michael P. "Orkney and Shetland Norn". In Language in the British Isles, ed. Peter Trudgill, 352-66. Cambridge: Cambridge University Press, 1984.
 * Michael P. Barnes: The Norn Language of Orkney & Shetland. Lerwick: Shetland Times 1998. ISBN 1-898852-29-4 (72 s.)
 * Jakobsen, Jakob. An Etymological Dictionary of the Norn Language in Shetland. 2 vols. London/Copenhagen: David Nutt/Vilhelm Prior, 1928-32 (reprinted 1985).
 * Low, George. A Tour through the Islands of Orkney and Schetland. Kirkwall: William Peace, 1879.
 * Marwick, Hugh. The Orkney Norn. London: Oxford University Press, 1929.
 * Rendboe, Laurits. "The Lord's Prayer in Orkney and Shetland Norn 1-2". North-Western European Language Evolution 14 (1989): 77-112 and 15 (1990): 49-111.
 * Wallace, James. An Account of the Islands of Orkney. London: Jacob Tonson, 1700.


 * Norn í Hetlandi og Orknoyum
Tórshavnar kommuna
Tórshavnar Kommuna er størsta kommuna í Føroyum. Tórshavnar Kommuna hevur umleið 22&#8239;519 íbúgvar (2021). Kommunan fevnir um Tórshavn, Hoyvík, Argir, Hvítanes, Kaldbak, Kaldbaksbotn, Kollafjørð, Kirkjubø, Velbastað, Norðradal, Sund, Syðradal, Oyrareingir, Signabø, Hest, Koltur og Nólsoy.

Umleið 650 bátapláss eru í kommununi. Flestu teirra eru í Havn og á Argjum, tilsamans 520 pláss. Í Kollafirði og Signabø eru 74 pláss, í Nólsoy 25, og í Kaldbak og Hesti eru eini 15-20 í hvørjum stað.

Fólkatalið í Tórshavnar kommunu hevur støðugt verið veksandi seinastu árini. Í november 2015 búðu 22&#8239;519 fólk í høvuðsstaðarkommununi.

Tórshavn er gamal staður og frá fyrstu landnámstíðini varð høvuðsting føroyinga hildið á Tinganesi, nesinum sum skilir havnalagið sundur í Eystaruvág og Vestaruvág.

Tórshavn liggur mitt í landinum. Saman við tingsetunum kom eisini handilsskapur og Tórshavn gjørdist handilsstaður og miðstøð føroyinga. Á nesinum vórðu goymsluhús og handilshús reist, her helt kongaligi einahandilin til, sum stóð fyri øllum vøruflutningi í Føroyum og ímillum lond.

Á nesinum og uttan um Eystaruvág var so búsetingin. Fólkatalið fór at vaksa, og var komið upp á 850, tá ið einahandilin var avtikin og fríhandil settur á stovn í 1856.

Men staðurin hevði ikki sína egnu umsiting, var ikki býur, men bygd sum aðrar bygdir í landinum, skipað eftir avgerðum í tinginum og seinni av danska embætisverkinum, tá ið løgtingið varð niðurlagt í árunum 1816-1852.

Við nýggju donsku grundlógini í 1849 varð nýggj fyrisiting skipað við amtum og kommunum í danska ríkinum, og tann 16. februar 1866 kom lóg um Thorshavns kommunale Forfatning. Tá gjørdist Tórshavn serstøk kommuna, ið umfataði staðin sjálvan og garðarnar uttanfyri, Húsagarður og Álaker við tí, ið til teir hoyrdu.

Til at stýra kommununi skuldu veljast 5 borgarar í borgaraumboðið, Borgerrepræsentationen, sum tað kallaðist. Hesir fimm skuldu stýra saman við landsins fúta, sum varð fastur limur í stýrinum.

Í 1866 hevur Tórshavn verið kommuna. Nógv er broytt, kommunan gjørdist býur og keypstaður í 1908, landaøkið er vaksið og ikki minst er fólkatalið økt og liggur nú nær teimum 19 000. Býráðsumsitingin heldur nú til í gamla kommunuskúlanum frá 1894, gróthúsunum í miðbýnum.

Í meira enn 1000 ár hevur Tórshavn verið miðdepil landsins. Men ikki fyrr enn í 1866 varð Tórshavn formliga viðurkendur sum sjálvstýrandi eind, sum veruligur høvuðsstaður.


 * Býráðsformenn í Tórshavn.


 * Torshavn.fo
 * Stamps.fo - Tórshavn 125 ár (kelda)
Drotning Mary
Drotning Mary er fødd 5. februar 1972 í Hobart, Avstralia sum Mary Elizabeth Donaldson. Hon eigur saman við Fríðriki X børnini Prins Christian (Christian Valdemar Henri John), føddur 2005, Prinsessa Isabella, fødd 2007 og tvíburðarnir Prins Vincent (Vincent Frederik Minik Alexander) og Prinsessa Josephine (Josephine Sophia Ivalo Mathilda), fødd 2010.

Mary er dóttir John Donaldson, professara, og Henrietta Clark Donaldson. Bæði eru fødd í Skotlandi og fluttu til Tasmania í 1963.

Hon er útbúgvin BA í løgfrøði og virkisbúskapi (Bachelor of Commerce and Law - BCom.LLB) frá University of Tasmania (1989 til 1994). Hon hevur starvast hjá DDB Needham í Melbourne, Young & Rubicam í Sydney og hjá Microsoft Business Solutions í Danmark.

Hon gistist Fríðriki kongi, ið tá var krúnprinsur, hin 14. mai, 2004.

Mary drotning gjørdist Riddari av Elefantordanum í 2004.

Mary er fødd í Hobart í Tasmania í Avstralia. Hon er yngst av fýra systkjum. Hon eigur beiggja og tvær systrar. Foreldur hennara, John Dalgleish Donaldson og Henrietta Clark Donaldson, eru bæði úr Skotlandi, men fluttu í 1963 til Tasmania, har Mary er fødd og uppvaksin. Mamma Mary doyði í 1997 undir einari hjartaskurðviðgerð, og fýra ár seinni giftist pápi hennara uppaftur við Susan Moody, ið er rithøvundur.

Sum trý ára gomul fór Mary í forskúla. Síðan gekk hon í skúla øll árini frá 1978 til 95. Fyrst tvey ár í USA, har pápi hennara arbeiddi fyri NASA í Houston, Texas. So Taroona High School, Hobart College og seinast Lærdi háskúlin í Tasmania, har Mary tók ta sokallaðu Bachelorútbúgving í búskapi og løgfrøði. Eftir Lærda háskúlan tók Mary eina tvey ára langa útbúgving innan marknaðarføring, og var síðan í fleiri stórum lýsingarfyritøkum m.a. í Melbourne, Edinburgh og seinast í Sydney, fyrst hjá Young & Rubicam og seinni hjá Love Branding.

Mary Donaldson flutti til Danmarkar í 2002 í eina íbúð á Langelinie, og 8. oktobur 2003 gjørdist hon trúlovað táverandi krúnprinsinum, Fríðriki.


 * D.K.H. Kronprinsparret - H.K.H. Kronprinsessen (danskt).
Týr (tónleikabólkur)
Týr er ein føroyskur víkingarmálmsbólkur.

Limir: sang & gittara Heri Joensen; gittara Terji Skibenæs; bass Gunnar H. Thomsen; trummur Kári Streymoy.

Fyrrverandi limir: sangur Pól Arni Holm (2001-2002); Allan Streymoy (2002); gittara Jón Joensen (2001); Ottó Páll Arnarson (2004).

Avloysarar: trummur Amon Ellingsgaard (2008); Merlin Sutter (2008).


 * 2002 How Far to Asgaard.
 * 2002 Ólavur Riddararós (EP).
 * 2003 Eric the Red.
 * 2006 Eric the Red (endurútgáva).
 * 2006 Ragnarok.
 * 2008 Land
 * 2008 How Far to Asgaard (endurútgáva).
 * 2009 By the Light of the Northern Star
 * 2011 The Lay of Thrym
 * 2013 Valkyrja
 * 2019 Hel

Eric the Red í 2006 er ein nýútgáva við nýggjum húsa og tveimum eyka skeringum.


 * 2001 Prix Føroyar 2001 (skering 4).
 * 2002 Popp List (skering 15).
 * 2002 Tutl 25 ár - Live 2002 (skering 8).
 * 2006 The Realm of Napalm Records (fløga og DVD) (á DVD, #17 "Regin Smiður" og #18 "Hail to the Hammer") (Á fløguni, #13 "Regin Smiður").
 * 2009 Black Sails Over Europe(Fløguútgáva saman við Alestorm og Heidevolk)


 * "Hail to the Hammer" (2002)
 * "Ormurin Langi" (2002)
 * "Regin Smiður" (2003)
 * "Sinklars Vísa" (2008)
 * "Hold the Heathen Hammer High" (2009)
 * "Flames of the Free" (2011)
 * "Blood of Heroes" (2013)
 * "The Lay of Our Love" (2014)
 * "Sunset Shore" (2019)
 * “Ragnars Kvæði” (2019)


 * Ársins sangur á Faroese Music Awards 2014 í bólkinum Rock/Málm, Jazz, Blues og Folk fyri sangin Nation
 * Ársins fløga á FMA 2014 í bólkinum Rock/Málm, Jazz, Blues og Folk
 * Ársinsfløguhúsið á FMA 2014 í bólkinum Rock/Málm, Jazz, Blues og Folk fyri húsan á fløguni Valkyrja


 * Týr | official site
Ernst Krenn
Ernst Krenn, róptur Álvur við Gjógv, varð føddur tann 23. desember 1897 í Allentsteig (Eysturríki), deyður 15. apríl 1954 har. Hann var lærari og eysturríkiskur føroyavinur.


 * Hon [Týsk mállæra] er tað síðsta liðið í mínum málsliga arbeiði fyri mítt kæra føroyafólk. Hon skal við „Föroyische Sprachlehre“ og „Føroysk-týsk orðabók & Deutsch-föroyisches Wörterbuch“ siga: Føroya fólk og land eru nú eitt heimsfólk, tí øll, sum duga týskt, kunnu læra føroyskt, men eisini hvør føroyingur kann læra seg týskt og lesa heimsins bókmentir.

(Ernst Krenn, 1939 í formælinum til "Týska mállæru", sum ongantíð bleiv útgivin)




 * "Über Hand- und Wassermühlen um 1800 auf Föroyar." Í: Allgemeiner Mühlenmarkt 30/1929. Wien 1929, s. 27.
 * "Der föroyische Dichter Páll Nólsoy und sein Vogellied." Wien, Diss. phil. 1934; Í: Illinois Studies in Language and Literature, XXIII/4, Urbana 1939.
 * "Der kommende Nobelpreisträger? Hans A. Djurhuus, ein Dichter des kleinsten germanischen Volkes". Í: Donaupost 8/36 und 8/37. Krems 1935.
 * "Namen und Bedeutung föroyischer Tange." Í: Wörter und Sachen, Zeitschrift für indogermanische Sprachwissenschaften, Volksforschung und Kulturgeschichte, Bd. XVIII. Heidelberg 1937, s. 137-142.
 * "Die Entwicklung der föroyischen Literatur". Í: Illinois Studies in Language and Literature, XXVI/1, Urbana 1940.
 * "Föroyar. Das Reich der „Gjáir“ und des kleinsten germanischen Volkes." Í: Geographischer Anzeiger, 42. Jg. Gotha 1941, Heft 5/6, s. 94-101. (við 8 myndir).
 * "Deutsche Einflüsse und Forschungen auf Föroyar." Í: Geographischer Anzeiger, 43. Jg. Gotha 1942, s. 101-105. (12 myndir).
 * "Föroyar – Faroe Islands. The Smallest Germanic Nation and Land." - Translated from german by Miss Valerie Falta. In: Anthropos. Revue Internationale d’Ethnologie et de Linguistique. XXXV-XXXVI. Freiburg/Schweiz: Paulusdruckerei 1942-1944, s. 753-760.
 * "Föroyar und die Föroyinger." Í: Mitteilungen der Geographischen Gesellschaft Wien. Bd. 86, Heft 10-12. 1943, s. 329-351.
 * "Die katholische Mission auf Föroyar". Í: Neue Zeitschrift für Missionswissenschaft, III. Jg., Heft 4, 1947, s. 262-275.
 * "Auf Forschungsfahrt ins alte Wikingerland." Í: Waldviertler Post 31/32/33/35/36 1952, (5 partar).


 * Föroyische Sprachlehre. Heidelberg: Carl Winter´s Universitätsbuchhandlung, 1940 (føroysk mállæra)
 * Föroyar. Die Inseln des Friedens. Münster: Regensbergsche Verlagsbuchhandlung, 1944 (bók um Føroyum)
 * Die Föroyar-Studien. - Mit einer Einführung und einer bio-bibliographischen Skizze von Norbert B. Vogt. - Kiel: Selbstverlag des Deutsch-Färöischen Freundeskreises, 1996.


 * Sverre Patursson: Abal und die Möwen. Färöische Erzählungen. - Aus dem Färöischen übersetzt und herausgegeben von Dr. Ernst Krenn. Mit einem Nachwort, Anmerkungen und einer Karte. - Kassel: Erich Röth-Verlag, 1957.


 * Barbara Giller: Tað dámar mær væl í Føroyum. Leben und Werk des österreichischen Färöer-Forschers Ernst Krenn. - mit Personalbibliographie und Nachlassverzeichnis. - Universität Wien, Diss. phil. 2005.
3. januar
3. januar er dagur 3 í árinum í gregorianska kalendaranum. 362 dagar eru eftir av árinum (363 dagar um skotár er).


 * 1521 - Martin Luther verður lýstur í bann av pávanum Leo X.
 * 1962 - Kubanski forsetisráðharrin Fidel Castro verður lýstur í bann av Jóannesi XXIII páva.
 * 2020 - Iranski generalurin Qassem Soleimani letur lív í einum amerikonskum rakettálopi nærindis flogvøllinum í irakiska høvuðsstaðnum Bagdad.


 * 106 f. Kr. - Cicero (d. 43 f. Kr.).
 * 1831 - Enok Daniel Bærentsen á Sandi (d. 1900).
 * 1883 - Clement Attlee, bretskur politikari (d. 1967).
 * 1892 - J. R. R. Tolkien, bretskur rithovundur (d. 1973).
 * 1930 - Robert Loggia, amerikanskur sjonleikari (d. 2015).
 * 1950 - Victoria Principal, amerikonsk sjonleikarinna.
 * 1956 - Mel Gibson, avstralsk-amerikanskur sjonleikari.
 * 1969 - Michael Schumacher, týskur F1 rasarakoyrari.
 * 2003 - Greta Thunberg, svenskur klimaaktivistur.


 * 1967 - Jack Ruby (f. 1911)
 * 1992 - Liffa Gregoriussen (f. 1904 sum Olivia Arge).
 * 2016 - Demmus Hentze, politikari (f. 1923)
 * 2023 - Páll Vang, føroyskur lærari og politikari (f. 1949).
5. januar
5. januar er dagur 5 í árinum í gregorianska kalendaranum. 360 dagar eru eftir av árinum (361 dagar um skotár er).


 * 1878 - Dimmalætting byrjar regluliga útgávu
 * 1981 - Pauli Ellefsen verður valdur sum løgmaður og samstundis fer Atli P. Dam úr løgmansstarvinum.
 * 2015 - Ein 34 ára gamal føroyskur maður ringdi til politiið í Keypmannahavn og boðaði frá, at hann hevði stungið konu sína, og at hann var bangin fyri, at hann hevði dripið hana. Dagin eftir, tá ið hann var til grundlógarforhoyr, noktaði hann seg tó sekan í drápi. Dómarin varðhaldsfongslaði mannin í fýra vikur. Í meðan skuldi málið kannast nærri.
 * 2015 - Jóhan á Plógv Hansen spældi sín fyrsta landsdyst fyri danska U-21 hondbóltslandsliðið, eftir at hava verið í karantenu í 2 ár frá landsliðshondbólti, tí at hann skifti hondbóltstjóðskap úr Føroyum til Danmark. Landsdysturin var móti Svøríki og var spældur í Malmö. Danmark vann dystin 28-23.


 * 1876 - Konrad Adenauer, týskur kanslari (d. 1967)
 * 1917 - Jane Wyman, amerikonsk sjónleikarinna (d. 2007)
 * 1928 - Walter Mondale, amerikanskur varaforseti.
 * 1931 - Robert Duvall, amerikanskur sjónleikari.
 * 1932 - Umberto Eco, italskur rithøvundur og heimspekingur (d. 2016)
 * 1938 - Juan Carlos, spanskur kongur.
 * 1946 - Diane Keaton, amerikonsk sjónleikarinna.
 * 1956 - Frank-Walter Steinmeier, týskur forseti.
 * 1969 - Marilyn Manson, amerikanskur tónleikari.
 * 1972 - Sakis Rouvas, grikskur sangari.
 * 1975 - Bradley Cooper, amerikanskur sjónleikari.
 * 1978 - Emilia Rydberg, svensk songkvinna.
 * 1978 - Katrin Olsen, føroyskur rógvari.
 * 1981 - Deadmau5, kanadiskur tónleikari.
 * 1985 - Deepika Padukone, indisk sjónleikarinna.


 * 1922 - Ernest Shackleton (f. 1874)
 * 1933 - Calvin Coolidge, amerikanskur forseti (f. 1872)
 * 1941 - Amy Johnson (f. 1903)
 * 2014 - Eusebio, portugisiskur fótbóltsleikari (f. 1942)
 * 2016 - Pierre Boulez, franskur tónleikari (f. 1925)
6. januar
6. januar er dagur 6 í árinum í gregorianska kalendaranum. 359 dagar eru eftir av árinum (360 dagar um skotár er). Dagurin verður eisini róptur trettandi ella trettandadagur - t.e. trettandi dagurin eftir jóladag. Dagurin kallast í kirkjuligum høpi eisini epifania, t.e. opinbering.

6. januar er 1. jóladagur eftir julianska kalendaranum, sum var brúktur til 1. mars 1700 - og sum ortodokska kirkjan framvegis brúkar. Tíðin frá jólum til trettanda varð eisini kallað "millum jólanna" t.e. millum jól eftir nýggja (gregorianska) kalendaranum og gamla (julianska) kalendaranum.


 * 1889 - Føroyingafelag varð stovnað í Havn. Stig vóru tikin til at stovna felagið á jólafundinum 1888.


 * 1412 - Jeanne d'Arc (d. 1431)
 * 1617 - Christoffer von Gabel (d. 1673)
 * 1913 - Loretta Young, amerikonsk sjónleikarinna (d. 2000)
 * 1937 - Harri Holkeri, finskur politikari (d. 2011)
 * 1946 - Syd Barrett, enskur tónleikari (d. 2006)
 * 1954 - Anthony Minghella, enskur leikstjóri (d. 2008)
 * 1955 - Rowan Atkinson, enskur sjónleikari.
 * 1968 - John Singleton, amerikanskur leikstjóri.
 * 1972 - Nek, italskur sangari.
 * 1982 - Eddie Redmayne, enskur sjónleikari.


 * 1884 - Gregor Mendel (f. 1822)
 * 1919 - Theodore Roosevelt, amerikanskur forseti (f. 1858)
 * 1993 - Dizzy Gillespie, amerikanskur tónleikari (f. 1917)
 * 1993 - Rudolf Nurejev, russiskur dansari (f. 1938)
 * 2017 - Om Puri, indiskur sjónleikari (f. 1950)
7. januar
7. januar er dagur 7 í árinum í gregorianska kalendaranum. 358 dagar eru eftir av árinum (359 dagar um skotár er).


 * 2015 - eitt yvirgangsálop varð framt í París móti tíðarritinum Charlie Hebdo. Minst 12 fólk lótu lív og minst 11 fólk vóru særd, tá ið tveir maskeraðir menn við Kalashnikov-byrsum troðkaðu seg inn í bygningin, meðan redaktiónin hevði fund, og byrjaðu at skjóta. Tveir politistar vóru millum tey dripnu. Gerningsmenninir sluppu til rýmingar við einum bili, har ein triði persónur bíðaði. Fýra av teimum dripnu vóru kendir teknarar, ið teknaðu keiputekningar av profetinum Mohammed í 2006.


 * 1775 - Jacob Nolsøe, handilsforvaltari og bróðir Nólsoyar Páll (d. 1869).
 * 1800 - Millard Fillmore, amerikanskur forseti (d. 1874).
 * 1948 - Ichirou Mizuki, japanskur tónleikari.
 * 1948 - Kenny Loggins, amerikanskur tónleikari.
 * 1953 - Jenis av Rana, føroyskur lækni og politikari.
 * 1956 - David Caruso, amerikanskur sjónleikari.
 * 1958 - Linda Kozlowski, amerikonsk sjónleikarinna.
 * 1963 - Rand Paul, amerikanskur lækni og politikari.
 * 1964 - Nicolas Cage, amerikanskur sjónleikari.
 * 1965 - José Manuel Imbamba angolskur erkibiskupur.
 * 1967 - Nick Clegg, bretskur politikari.
 * 1970 - Andy Burnham, bretskur politikari.
 * 1971 - Jeremy Renner, amerikanskur sjónleikari.
 * 1985 - Lewis Hamilton


 * 1730 - Árni Magnússon íslendskur handritasavnari og professari (f. 1663).
 * 1920 - Edmund Barton, avstralskur politikari (f. 1849).
 * 1943 - Nikola Tesla, serbiskur-amerikanskur uppfinnari (f. 1856).
 * 1989 - Hirohito, japanskur keisari (f. 1901).
 * 2018 - France Gall, fronsk songkvinna (f. 1947).
 * 2023 - Jógvan Dahl, føroyskur guitarleikari og lærari (f. 1948).
 * 2024 - Franz Beckenbauer, týskur fótbóltsspælari og venjari (f. 1945).
 * 2025 - Peter Yarrow, amerikanskur sangari (Peter, Paul and Mary) (f. 1938).
8. januar
8. januar er dagur 8 í árinum í gregorianska kalendaranum. 357 dagar eru eftir av árinum (358 dagar um skotár er).


 * 1297 - Monako fær sjálvstýri
 * 1353 - Jødarnir í Basel í Sveis verða brendir livandi í húsum sínum
 * 1665 - Fyri fyrstu ferð verður ein lýsing prentað í einum donskum blað.
 * 1811 - Tralauppreistur í New Orleans í Louisiana, USA.
 * 1838 – Alfred Vail vísti fram ein telegraf, ið brúkti prikkar og strikur. Hetta var eitt týðandi stig móti morsikotuni.
 * 1908 - Føroyski tjóðsangurin, Tú alfagra land mítt..., eftir Símun av Skarði, kemur á fyrsta sinni á prent.
 * 1911 - Sum tað síðsta einaveldismonarkiið í Evropa fær Monako eina grundlóg, sum setir konstitutionelt monarki á stovn.
 * 1912 - African National Congress verður stovnað.
 * 2011 - Hennara kongaliga hátign Mary prinsessa føðir ein lítlan prins og eina lítla prinsessu á Ríkishospitalinum í Keypmannahavn.
 * 2014 - Kyndil vann báðar steypafinalurnar í hondbólti. Kvinnurnar vunnu 19-14 móti Neistanum og menninir vunnu 22-20 móti KÍF.


 * 1823 - Alfred Russel Wallace (d. 1913)
 * 1934 - Jacques Anquetil, franskur súkklari (d. 1987)
 * 1935 - Elvis Presley, amerikanskur tónleikari (d. 1977)
 * 1937 - Shirley Bassey, valisisk songkvinna.
 * 1942 - Stephen Hawking, enskur alisfrøðingur.
 * 1947 - David Bowie, enskur tónleikari (d. 2016)
 * 1967 - R. Kelly, amerikanskur tónleikari.
 * 1980 - Johan Petersen, føroyskur tónleikari.
 * 1983 - Kim Jong-un, norðkoreanskur politikari.


 * 1324 - Marco Polo, italskur rannsóknarmaður
 * 1642 - Galileo Galilei, italskur stjørnufrøðingur (f. 1564)
 * 1976 - Zhou Enlai, kinesiskur politikari (f. 1898)
 * 1996 - François Mitterrand, franskur forseti (f. 1916)
 * 2016 - Jákup Joensen, føroyskur vinnulívsmaður og politikari (f. 1929).
 * 2017 - Akbar Hashemi Rafsanjani, iranskur forseti (f. 1934)
9. januar
9. januar er dagur 9 í árinum í gregorianska kalendaranum. 356 dagar eru eftir av árinum (357 dagar um skotár er).


 * 2015 - Hondbóltur U21 menn: Grikkaland-Føroyar 21-21 (8-7). Føroysku málskjúttarnir: Kjartan Johansen 8 (3), Julian Olsen 4, Áki Egilsnes 2, Allan Norðberg 2, Eirikur Simonsen 2, Helgi Hoydal 1, Pætur Thomsen 1, Rói Berg Hansen 1


 * 1890 - Kurt Tucholsky, týskur rithøvundur (d. 1935)
 * 1908 - Simone de Beauvoir, franskur heimspekingur og rithøvundur (d. 1986)
 * 1913 - Richard Nixon, amerikanskur forseti (d. 1994)
 * 1944 - Jimmy Page, bretskur tónleikari.
 * 1946 - Mogens Lykketoft, danskur politikari.
 * 1951 - Michel Barnier, franskur politikari.
 * 1955 - J. K. Simmons, amerikanskur sjónleikari.
 * 1956 - Imelda Staunton, ensk sjónleikarinna.
 * 1965 - Joely Richardson, ensk sjónleikarinna.
 * 1978 - Gennaro Gattuso, italskur fótbóltsleikari.
 * 1981 - Euzebiusz Smolarek, pólskur fótbóltsleikari.
 * 1982 - Katrin av Cambridge.
 * 1987 - Paolo Nutini, skotskur sangari.
 * 1993 - Aminata Savadogo, lettisk songkvinna.


 * 1873 - Napoleon 3., franskur keisari (f. 1808)
 * 1878 - Viktor Emmanuel 2., italskur kongur (f. 1820)
 * 1944 - Antanas Smetona, litaviskur forseti (f. 1874)
10. januar
10. januar er dagur 10 í árinum í gregorianska kalendaranum. 355 dagar eru eftir av árinum (356 dagar um skotár er).


 * 1984 - Farmaskipið Ólavur Gregersen úr Gøtu sigldi á Flesjarnar (Eysturoy) og gjørdist vrak.
 * 1985 - Atli Pætursson Dam verður løgmaður í Føroyum.
 * 1985 - Leirvíkartunnilin verður latin upp.


 * 1769 - Michel Ney (d. 1815)
 * 1944 - Frank Sinatra, Jr., amerikanskur sangari (d. 2016)
 * 1945 - Rod Stewart, bretskur sangari.
 * 1949 - George Foreman, amerikanskur boksari (d. 2025).
 * 1960 - Brian Cowen, írskur politikari.
 * 1960 - Gurinder Chadha, bretskur leikstjóri.
 * 1984 - Marouane Chamakh, marokkanskur fótbóltsleikari.
 * 1986 - Kirsten Flipkens, belgisk tennisleikarinna.


 * 1778 - Carolus Linnaeus (f. 1707)
 * 1945 - Gabriela Mistral, kilenskur rithøvundur (f. 1889)
 * 1971 - Coco Chanel (f. 1883)
 * 2015 - Francesco Rosi, italskur leikstjóri (f. 1922)
 * 2016 - David Bowie, enskur sangari og tónleikari (f. 1947)
 * 2017 - Roman Herzog, týskur forseti (f. 1934)
 * 2023 - Konstantin II, grikskur kongur (f. 1940)