danish-foundation-models/faroese-dynaword huggingface dataset:
Sangur til frælsi
Sangur til frælsi er ein sangur, ið Frændur gav út á fyrstu lp-plátu teirra Saman við tær. Orð og lag eigur Silvio Rodriquez, Bjørn Afzelius týddi sangin til svenskt, Steintór Rasmussen týddi sangin til føroyskt úr svenskum.


 * Hanus G. Johansen: Sang
 * Niels Christian Nolsøe: Guittar
 * Eyðun Nolsøe: Guittar
 * Jóhannus á Rógvi Joensen: Bass
 * Sunleif Rasmussen: Keyboard
 * Hermund Jacobsen: Trummur
Ráðaleysi yrkjarin
Ráðaleysi yrkjarin er ein sangur, ið er á fyrstu lp-plátuni hjá føroyska tónleikabólkinum Frændur, ið nevnist Saman við tær. Plátan kom út í 1984.


 * orð: Steintór Rasmussen
 * lag: Torberg Johannsen
 * Rani Nolsøe: Gittar og sang
 * Jóhannus á Rógvi Joensen: Bass
Minnist tú gildið
Minnist tú gildið er ein sangur, ið er á fyrstu lp-plátuni hjá føroyska tónleikabólkinum Frændur, ið nevnist Saman við tær. Plátan kom út í 1984.


 * Orð: Steintór Rasmussen
 * Lag: Steintór Rasmussen
 * Steintór Rasmussen: Sang
 * Hanus G. Johansen: Sang
 * Ingvør Nolsøe: Kór
 * Niels Christian Nolsøe: Gittar
 * Rani Nolsøe: Gittar og sang
 * Eyðun Nolsøe: Gittar
 * Jóhannus á Rógvi Joensen: Bass
 * Andras Sólstein: Trummur
Brennivínsvinir
Brennivínsvinir er ein sangur, ið er á fyrstu lp-plátuni hjá føroyska tónleikabólkinum Frændur, ið nevnist Saman við tær. Plátan kom út í 1984.


 * orð: Steintór Rasmussen
 * lag: Steintór Rasmussen
 * Rani Nolsøe: Gittar og sang
 * Jóhannus á Rógvi Joensen: Bass
 * Sharon Weiss: Blokkfloyta
Kærleiki (Frændur)
* Hanus G. Johansen: Sang
 * Niels Christian Nolsøe: Gittar
 * Rani Nolsøe: Gittar og sang
 * Jóhannus á Rógvi Joensen: Bass
 * Sunleif Rasmussen: Keyboard
 * Brandur Øssurson: Saxofon
 * Hermund Jacobsen: Trummur
Kuffert
* Steintór Rasmussen: Sang
 * Hanus G. Johansen: Sang
 * Rani Nolsøe: Gittar og sang
 * Eyðun Nolsøe: Gittar
 * Jóhannus á Rógvi Joensen: Bass
 * Andras Sólstein: Trummur
Lívsmynd
Lívsmynd er ein sangur, ið er á fyrstu lp-plátuni hjá føroyska tónleikabólkinum Frændur, ið nevnist Saman við tær. Plátan kom út í 1984.


 * Orð og lag: Steintór Rasmussen
 * Steintór Rasmussen: Sang
 * Hanus G. Johansen: Sang
 * Hervør Jacobsen: Kór
 * Jóngerð Biskupstøð: Kór
 * Eyðun Nolsøe: Gittar
 * Jóhannus á Rógvi Joensen: Bass
 * Sunleif Rasmussen: Keyboard
 * Brandur Øssurson: Saxofon
 * Andras Sólstein: Trummur
Hví situr tú so
Hví situr tú so er ein sangur, ið er á fyrstu lp-plátuni hjá føroyska tónleikabólkinum Frændur, ið nevnist Saman við tær. Plátan kom út í 1984.


 * orð/lag: Steintór Rasmussen
 * Niels Christian Nolsøe: Gittar og sang
 * Joanna Johansen: Kór
 * Eyðun Nolsøe: Gittar
 * Jóhannus á Rógvi Joensen: Bass
Saman við tær (sangur)
Saman við tær er ein sangur, ið er á fyrstu lp-plátuni hjá føroyska tónleikabólkinum Frændur, ið nevnist Saman við tær. Plátan kom út í 1984.


 * Orð og lag: Steintór Rasmussen
 * Steintór Rasmussen: Sang
 * Joanna Johansen: Kór
 * Niels Christian Nolsøe: Guitar
 * Eyðun Nolsøe: Gittar og violin
 * Jóhannus á Rógvi Joensen: Bass
 * Sunleif Rasmuussen: Keyboard
 * Niels Olsen: Harmonika
Millum Frændur
Millum Frændur (1989) er fyrsta útgávan hjá Steintór Rasmussen í egnum navni.

Plátan er upptikin í Media Sound Production, jan-mars 1989 av Peter Brander og Niels Jerl

Lagt strúkarar til rættis: Sunleif Rasmussen

Mixað: Peter Brander, Rani Nolsøe, Niels Martinussen, Steintór Rasmussen

Myndir og húsi: Jákup Oluf Ennisteig og Claus Knudtskov

Útgáva og útbreiðsla: Steintór Rasmussen og Hansemann Tórgarð


 * Heimstaðið (Eg minnist mítt heim mín bý) (orð & lag: Steintór Rasmussen).
 * Trúgvandi (orð & lag: Steintór Rasmussen).
 * Rósa (Millum Frændur) (orð og lag: Niels Hammerlund, týtt og tillagað: Steintór Rasmussen, Eyðun Nolsøe og Rani Nolsøe.
 * Fjakkarin og ferðin (orð og lag: Steintór Rasmussen).
 * Dansidrotning (orð og lag: Steintór Rasmussen.
 * Ellinors vísa (orð & lag: Klaus Hagerup og Sverre Kjelsberg, Føroyskað: Steintór Rasmussen).
 * Sangur á tínum degi (orð & lag: Steintór Rasmussen).
 * Karin (orð: Steintór Rasmussen, lag: Hanus G. Johansen).
 * Arbeiðskvinnan (orð: Steintór Rasmussen, lag: Hanus G. Johansen).
 * Góða góða nátt (orð og lag: Steintór Rasmussen.
Kærleikans vallaraheim
Kærleikans vallaraheim (1998) er onnur útgávan hjá Steintór Rasmussen í egnum navni.

Upptikin og ljóðblandað í: Studio Pegasus

Høvuðsteknikari: Ingi Isaksen

Hjálparteknikarar: Erik Biskopstø, Helgi Klakkstein

Ljóðblandað: Jón McBirnie

Myndir: Olga Biskopstø, Eiler Rasmussen

Fløguhúsi, Teksthefti: Miðil

Forsíðumynd: Absalon Hansen


 * Mona (orð & lag: Søren Kragh-Jacobsen, týtt: Steintór Rasmussen).
 * EigSur tú (orð: Steintór Rasmussen, lag: Ingi Isaksen og Steintór Rasmussen).
 * Málningur yrkjarans (orð: Steintór Rasmussen, lag: Hanus G. Johansen.
 * Í kloskini (orð og lag: Steintór Rasmussen).
 * Kanst tú siga farvæl (orð og lag: Steintór Rasmussen.
 * Junikvøld (orð & lag: Ola Nordskar, týtt: Steintór Rasmussen).
 * Ríða ranka (orð & lag: H.Chopin/S.Chopin, týtt: Steintór Rasmussen).
 * Á armi mínum (orð og lag: Ola Nordskar, týtt: Steintór Rasmussen).
 * (Vælkomin til) Kærleikans vallaraheim (orð: Steintór Rasmussen, lag: Rani Nolsøe).
 * Sangurin í tínum hjarta (orð: Steintór Rasmussen, lag: Ingi Isaksen og Eyðun Nolsøe).
Eg vil elska, eg vil liva
Eg vil elska, eg vil liva er ein fløgubox við teimum fýra Frændur útgávunum í. Tær eru endurprentaðar í 2004, tí nú vóru tjúgu ár liðin síðani fyrsta útgávan kom á marknaðin.

Í boxini eru:


 * Saman við tær frá 1984.
 * Frændur II frá 1986.
 * 80'ini frá 1988.
 * Mítt land frá 1992.

Legg tó til merkis, at sangurin Baby Reagan av Saman við tær, ikki er við á hesi útgávu.
Niels Finsens gøta
Niels Finsens gøta í Tórshavn er einasta gongugøta í Føroyum. Tó er hon bert partvíst gongugøta, tí hon er opin fyri einsrættaðari bilferðslu omaneftir. Royndir hava verið gjørdar at hava gøtuna sum gongugøtu burturav, men tær vóru illa dámdar. Gøtan varð grundløgd uml. 1900 sum Nyvej (donsk nøvn vórðu nýtt tá), men stutt eftir at Niels Finsen doyði, fekk gøtan navn eftir honum.

Á gøtuni er m.a. Tórshavnar Býráð, Býarbókasavnið, Eik Banki og Sjónleikarhúsið.

Listaverk í Niels Finsens gøtu
 * Hans Pauli Olsen: "Álvagentan" 2000, bronsustandmynd av álvagentu frá papírklippi eftur William Heinesen og "Traðarmaðurin" 1989, bronsustandmynd til minnis um teir menn, sum við hørðum sliti dyrkaðu traðirnar.
 * Tróndur Patursson: "Ormabani" 1992, springvatn úr stáli og litaðum glasi í Havnará.
 * Jens Peter Kellermann: bronsustandmynd av Hans Andrias Djurhuus 1991.
 * Fridtjof Joensen: springvatn við dansandi børnum 1983 gjørt í rustfríum stáli.
 * Janus Kamban: "Mand og Kvinde" 1971, "Fortælleren" 1956 framhøgd mynd úr sementi.
 * Anne Marie Carl Nielsen: bronsu standmynd av politikaranum og yrkjaranum R.C. Effersøe 1933.
Ålänningens sång
Ålänningens sång er tjóðarsangur hjá Álandi.

1.
 * Landet med tusende öar och skär,
 * danat ur havsvågors sköte.
 * Åland, vårt Åland, vår hembygd det är.
 * Dig går vår längtan till möte!


 * Forngravars kummel i hängbjörkars skygd
 * tälja din tusenårs saga.
 * Aldrig förgäta vi fädernas bygd,
 * vart vi i fjärrled än draga
 * vart vi i fjärrled än draga

2.
 * Skönt är vårt Åland när fjärdar och sund
 * blåna i vårljusa dagar,
 * ljuvt är att vandra i skog och i lund,
 * i strändernas blommande hagar.


 * Midsommarstången mot aftonröd sky
 * reses av villiga händer,
 * ytterst i utskärens fiskareby
 * ungdomen vårdkasar tänder
 * ungdomen vårdkasar tänder

3.
 * Skönt är vårt Åland när vågsvallet yr
 * högt mot de mäktiga stupen,
 * när under stjärnhimlen kyrkfolket styr,
 * över de islagda djupen.


 * Ryter än stormen i stugornas ro
 * spinnrocken sjunger sin visa,
 * minnet av barndomens hägnande bo
 * sönerna lyckligast prisa
 * sönerna lyckligast prisa

4.
 * Aldrig har åländska kvinnor och män
 * svikit sin stam och dess ära;
 * ofärd oss hotat, men segervisst än
 * frihetens arvsrätt vi bära.


 * Högt skall det klinga, vårt svenska språk,
 * tala med manande stämma,
 * lysa vår väg som en flammande båk,
 * visa var vi äro hemma
 * visa var vi äro hemma


 * Yrkjari: John Grandell
 * Lag: Johan Fridolf Hagfors


 * Ljudfile (mp3)
 * Ljudfile MP3 Reviews
Ríkisumboðið
Ríkisumboðið ella Ríkisumboðsmaðurin er sambært heimastýrislógini ovasta umboð hjá danska ríkinum í Føroyum. Ríkisumboðsmaðurin í Føroyum er ríkisins evsta umboð í Føroyum og bindiliðið millum heimastýrið og ríkismyndugleikarnar. Ríkisumboðsmaðurin hevur sæti í Løgtinginum og kann luttaka í samráðingum um øll felagsmál – tó uttan atkvøðurætt. Boð skal gevast Ríkisumboðsmanninum um avgerðir, ið tiknar verða í Løgtinginum ella Landsstýrinum og um viðtiknar løgtingslógir og aðrar avgerðir, sum tað føroyska heimastýrið tekur. Ríkisumboðið hevur sæti á Løgtingi og kann luttaka í løgtingskjakinum um felagsmál - tó uttan at hava atkvøðurætt.

Ríkisumboðið viðger nógv lógarmál, herímillum ígildissetur danskar lógir í Føroyum. Eisini viðger Ríkisumboðið sum evsta vald nógv familjumál, sum t. d. skilnað, sundurlesing, ættleiðing, mál um konu- og barnapening, ásetan av persónligari samveru við børn, loyvi um fría rættargongd, góðkenning av hjúnasáttmálum, góðkenning av rættargerðum hjá ómyndigum og fólki undir lógaldur og eisini viðgerð av heimarætti. Ríkisumboðið røktar m.a. uppgávur innan hesi øki:


 * Mál um ættleiðing, sundurlesing, skilnað, samveru, barna- og konupengar, hjúnarsáttmálar v.m.
 * Mál um løggilding av ríkislóggávum, millumtjóðasáttmálum v.m. fyri Føroyar.
 * Mál um frían rættargang í rættarsøkum við dómstólarnar.
 * Góðkenning av rættargerðum hjá ómyndugum og fólki undir lógaldur.
 * Fólkatingsval.
 * Útgáva av árligu frágreiðingini hjá Ríkisumboðnum, og samútgáva av "Færøsk Lovregister".

Eisini er ríkisumboðið føddur limur í nevndini fyri Dansk-Færøsk Kulturfond

Kelda:


 * Amtmenn í Føroyum




 * Ríkisumboðsmaðurin í Føroyum
Tinganes
Tinganes, har Landsstýrið heldur til, býtir Havnina í tveir partar. Í Tinganesi og á Reyni eru eisini tey elstu húsini í Havn. Býráðið og Landsstýrið gera nógv fyri at varðveita henda býarpart. Handilsbygningarnir hjá kongliga einahandlinum vórðu í miðøldini bygdir í Tinganesi. Gomlu bygningarnir í Tinganesi hýsa í dag Føroya Landsstýri. Munkastovan er í tveimum hæddum á múraðari grund, 4,5 metrar breið og 5,5 metrar long, múrarnir eru 1,5 metrar tjúkkir. Eysturendin er áfastur við vesturendan á Leigubúðini. Kjallararnir undir henni eru múraðir við skilpi júst sum Kirkjubømúrurin. Stokkastovan í Tinganesi er í tí líki, hon nú er, neyvan eldri enn frá 1600-árunum.

Í Tinganesi eru gamlir bygningar. Ytsti oddin á nesinum var fyrr eitt sker, leyst frá landi. Úti á hesum skerinum varð tingið sett. Har boðaði Sigmundur Brestisson um ár 998 fyrstu ferð kristindómin í Føroyum, og har varð Karl hin Mørski dripin, hann, sum var komin higar til Føroya at krevja inn skattir fyri norska kongin Ólav Halga. Seinni varð skerið gjørt landfast, og har um vegir bygdu teir monopolhandilin (kongahandilin), sum tá var einasti handil í Føroyum. Har úti stendur enn tað gamla húsið Munkastovan, sum man vera elsta húsið í Havn, og har er hitt illa gitna fangahúsið Portugálið við spískasteini í kjallaranum. Hin gamla Havnarbygdin stóð mest á Tinganesi, har var tættbygt, húsini vóru yvirhøvur smá, og túnini krókut og trong, og so er enn.




 * Byggisiðir, torshavn.fo
 * Tinganes, Føroyar, thingsites.com
Skansin
Havnar skansi á Stanganesi verður mettur sum eitt av fremstu fornminnum Føroya og er einasta skansaverk av sínum slag í landinum. Havnar skansi er friðaður. Magnus Heinason skal hava staðið fyri at byggja ein skansa uml. 1580, og skansin verður fyrstu ferð nevndur og staðsettur Yviri við Strond í sjókorti hjá niðurlendinginum Lucas Janszoon Waghenaer í 1583. Innaru virkini á skansanum stava helst frá 1600-talinum, meðan stjørnuskapið stavar frá tíðini eftir at Born gjørdist kommendantur í Føroyum í 1782. Havnar skansi á Stanganesi verður mettur at hava nationalan týdning sum monument og týðandi fornminni eins væl og søguligan týdning í altjóða høpi.

Fyri nøkrum árum síðani varð Skansin settur í stand; har er eitt gamalt vaktarhús og tvær kanónir frá krígnum umframt nakrar málm-kanónir frá 1782. Havnar skansi var í brúki til 1945. Fyrst sum skansi at verja Havnina og handilin úti í Havn, frá 1865 sum varðhald hjá politivaldinum og undir Seinna heimsbardaga sum høvuðsstøð hjá bretska hervaldinum. Eftir Seinna heimsbardaga fóru føroyskir myndugleikar at hugsa um, hvussu Havnar skansi kundi verða varðveittur og settur í stand, so hann kundi verða Føroya fólki at gagni sum savn og fríøki.

Hildið verður, at Magnus Heinason, tjóðarhetja og handilsmaður, í 1580 grundaði tann fyrsta skansan á sama stað, har tann núverandi aftaná fleiri broytingar fram til 1790, enn er at síggja. Skansin skuldi saman við einum battaríi ytst á Tinganesi og einum skansa innanfyri Reynagarð verja handilin ímóti fremmandum sjórænarum. Undir 2. heimsbardaga vóru Føroyar hersettar av bretum, og teir høvdu høvuðsstøð sína á skansanum.
Norröna
Norröna er størsta ferðamannaskipið í Føroyum og siglir millum Havn, Hirtshals og Seyðisfjörð.

Í 2006 fór Smyril Line at tosa um at skifta út Lerwick við Scrabster, men hetta vakti stóra øsing, ikki minst frá hetlendingum, sum hava fíggjað stóran part av Norrönu. Frá summarinum 2007 fór Norröna kortini farin at sigla aðruhvørja viku til Lerwick og aðruhvørja viku til Scrabster.

Millum 2009 og 2010 sigldi Norröna bara ímillum Hanstholm, Havn og Seyðisfjörð.

2010 gavst Norröna at sigla til Hanstholm og fór í staðin at sigla til Hirtshals.

Tann gamla Norröna var bygd í 1973 í Rendsborg sum Gustav Wasa. Í 1983 fekk hon navnið Norröna og sigldi fyri eigaran Smyril Line millum Danmark, Føroyar, Ísland og Noreg. Hetta skipið hevði pláss fyri 1.050 ferðafólkum og 300 bilum. Avloysarin er tann nýggja Norröna (frá 2003). Men tað gamla skipið er enn undir føroyskum flaggi - sum trúboðanarskipið Logos Hope.

Tann nýggja Norröna er eitt luksusskip. Tað var bygt í Lübeck, og 8. apríl fór hon jomfrútúrin úr Týsklandi við kós ímóti Føroyum, har hon varð sett í rutusigling 10. apríl 2003. 164 m long og 30 m breið hevur hon pláss fyri umleið 1.500 ferðafólkum og 800 bilum. Manningin telur umleið 120.

Norröna hevur luksuskømur, stór handilsøki, góðar matstovur, barrir, dansihøli, spælipláss til børn, svimjihyl, venjingarhøll o.s.fr.

Norröna II kostaði umleið 100 mió. evrur, sum var rættiliga dýrt fyri Smyril Line, og tað gav reiðarínum fíggjarligar trupulleikar. Men tað kláraði seg, og nú er tað við íslendskum, hetlendskum og almennum stuðli tryggjað, at Norröna verður verandi eitt føroyskt skip.




 * Smyril-Line.fo
 * Skipalistin.fo
Birgit Kleis
Birgit Kleis (3. november 1956 í Hellerup) var ríkisumboðsmaður í Føroyum frá 2001 - 2005, hon er útbúgvin cand.brom. 1982 og cand.jur. 1985.


 * 1985 Fulltrúi hja Fólkatingsins Umboðsmanni.
 * 1985 - 1986 Fulltrúi í Løgmálaráðnum.
 * 1986 - 1988 Fulltrúi á Ríkisumboðnum í Føroyum.
 * 1988 - 1995 Fulltrúi í Løgmálaráðnum.
 * 1995 - 2001 Skrivstovustjóri í Løgmálaráðnum.
 * 2001 - 2005 Ríkisumboðsmaður í Føroyum.
Johan Michael Lund
Johan Michael Lund (føddur 2. september 1753, deyður 15. mai 1824) var løgmaður í Føroyum 1786 - 1805.
Jacob Hveding
Jacob Hveding var løgmaður í Føroyum 1772 - 1786.
Thorkild Fjeldsted
Thorkild Fjeldsted (føddur 1740 í Íslandi, deyður 19. november 1796 í Trondheim) var løgmaður í Føroyum 1769 - 1772.
Hans Jákupsson Debes
Hans Jákupsson Debes (1723-1769) var løgmaður í Føroyum 1752-1769.

Hann var bóndasonur, ættaður av Oyri, borin í heim í 1723. Hann las í ungdómsárum við lærda háskúlan í Keypmannahavn og gjørdist løgmaður Føroya í 1752. Hann var giftur við dóttir Sámal Pætursson Lamhauge, undanfarna løgmanni. Hann var fyrst varaløgmaður, og gjørdist løgmaður tá verfaðirin doyði.

Eftir hann eru tvey rit um føroysk viðurskifti: "Beskrivelse over Agerdyrkningen paa Færøerne" (1763) og "Kort underretning om Indbyggernes Handelsmaade paa Færøe" (1766). Aftast í hesi bók finna vit eina lítla yrking, "En enkemands Nattetanker ved sin Hustrues Grav", yrkt, tá kona hansara var deyð í barsilssong.


 * Løgtingið 150 – Hátíðarrit. Tórshavn 2002, Bind 2, s. 366. (brotið Føroya løgmenn fram til 1816) (PDF-Download )
Sámal Pætursson Lamhauge
Sámal Pætursson Lamhauge var løgmaður í Føroyum 1706 - 1752.

Sámal Pætursson Lamhauge var oldurabbasonur Jógvan Heinason løgmann og var giftur við dóttir Jóhan Hendrik Weyhe løgmann. Hann var ættaður úr Lamba, og eins og verfaðirin var hann stórur jarðardráttur. Tá hann doyði, átti han 40 merkur í óðalsjørð.

Hann var verfaðir Hans Jákupsson Debes, løgmann 1752 - 1769.


 * Løgtingið 150 – Hátíðarrit. Tórshavn 2002, Bind 2, s. 366. (brotið Føroya løgmenn fram til 1816) ([http://www.logting.fo/Ymiskt/Løgtingssøgan%202.pdf PDF-Download
Jóhan Hendrik Weyhe
Jóhan Hendrik Weyhe var løgmaður í Føroyum 1679 - 1706. Hann var systirsonur Christoffer von Gabel og giftur við dóttir løgmannin Jógvan Poulsen. Tá ið hann doyði var hann tann størsti jørðeigarin í Føroyum, hann átti tá 48 merkur av óðalsjørð. Dóttir hansara giftist eftirmanni hansara, løgmanni Sámal Pætursson Lamhauge.
Zakarias Tormóðsson
Zakarias Tormóðsson (Eiði) var løgmaður í Føroyum 1608 - 1629.
Andras Guttormsson
Andras Guttormsson (føddur umleið 1490, doyði 1544, búði í Kálgarði í Sumba, ættaður úr Noregi) var løgmaður í Føroyum 1531 - 1544.

Hann er faðir Guttorm Andrasson, sum gjørdist løgmaður eftir faðirin.

í desember 1531 fekk Andras Guttormsson tilnevning frá Fríðriki kongi I til starvið sum løgmaður í Føroyum. Hann skuldi gera løgmanseið sín til Joachim Wullenweber, kongsins fúta og Føroya fólk ("menige almue"), helst á Føroya Løgtingi. Hann skuldi veita hvørjum manni, fátækum og ríkum, lóg og rætt eftir Sankta Ólavs kongs og Noregs lóg. Andras Guttormsson búði í Kálgarði í Gørðum í Sumba og hann var Føroya løgmaður til 1544.

Kálgarðsbóndin Guttormur (Løgmaður), átti ellivu merkur av Víkini; Jenis í Laðangarði átti tað tólvtu. Men Jenis legði eina mørk sína móti einari kálgarðsbóndans mørk og so eydnu sína ímóti hinum tíggju. Hann spurdi tá kálgarðsbóndan um hann vildi ikki leggja felag við seg, tí hann, Jenis, hevði so góða eydnu og hin onga. So løgdu teir felag (tó at Kálgarður var løgmansgóðs og tí ikki átti at vera lagt í felag) og síðan treivst væl hjá báðum. Men ongantíð sótu teir væl um sátt og skiltust síðan aftur úr felaginum. So visti eingin av, fyrr enn Jenis gjørdi ferð niður til Danmarkar til at stevna løgmanni. Ein dagin, sum kálgarðsbóndin stendur úti fyri durum, sær hann ein bæriligan reyðklæddan mann koma ríðandi oman á Krossjarðargarðar og spyr, um nakar veit, hvør maður hatta er. Tá varð honum aftursvarað, at tað var sjaldsamt, at hann skuldi ikki vita, at hatta var Jenis í Laðangarði, sum hevði verið niðri eitt heilt ár og nú var afturkomin. Ikki frættist tíðindi úr Laðangarði til Kálgarðs, tó at skamt var ímillum — so hatskir vóru teir hvør á annan, Laðangarðsbóndin og Kálgarðsbóndin. Stutt var umliðið, tá ið bræv kom til løgmans frá kongi, at hann skuldi búgva ferð sína niður til at verja seg fyri slíkum, sum honum var um kent. Men av tí at løgmaður var vorðin gamal og orkaði illa at ferðast, tók sonurin, Guttormur Andrasson, ferðina uppá seg.


 * Jakob Jakobsen: ”Færøske folkesagn og æventyr”, 1898-1901
Guttormur Andrasson
Guttormur Andrasson (doyði 1572 í Bergen) var løgmaður í Føroyum 1544 - 1571. Hann var sonur Andras Guttormsson løgmann úr Sumba, og var faðir Ísak Guttormsson, ið eisini gjørdist løgmaður Føroya.

Laðangarsbóndin Jenis Símunarson stevndi Andras Guttormsson fyri konginum í Danmark. Men av tí at løgmaður var vorðin gamal og orkaði illa at ferðast, tók sonurin, Guttormur Andrasson, ferðina uppá seg. Tá ið løgmanssonurin kom inn á slottið hjá kongi, rætti hann eitt silvursteyp fram, fult av peningum, í bøtur fyri faðir sín, men kongur vildi ikki taka við tí. Føroyingurin varð standandi og rætti armin út alla tíðina — steypið hevði hann í hondini. Í endanum bliknaði hann, og armurin vildi signa. Tá tók drotningin ein stól og skeyt inn undir armin á honum. Kongur blíðkaðist eitt sindur, fór til hansara og spurdi hann um eina sak, sum hann helt ímóti ráðnum einsamallur, hvat hann hugsaði um hana. Løgmanssonurin segði, at hann var so ungur og visti so lítið enn, men eitt visti hann: at tað var lóg í landinum, sum Gud og kongurin vildu. So varð vitni tikið av honum við tað sama: hann skuldi prógva tað innan fjórða dag, segði kongur. Guttormur settist at blaða í løgbókini og blaðaði í tvey samdøgur, men fann einki. Í endanum kom máttloysi á hann, hann slummaði fram á borðið sum hann sat og droymdi at hann hevði blaðað eitt blað ov langt: hann skuldi kasta blaðið umaftur. Hann so gjørdi, tá ið hann vaknaði, fann hvar tað stóð og breyt inn fyri. Um morgunin tá ið ráðið var samankomið á slottinum, fór hann fram fyri kong og skeyt bókina til hansara og vísti honum á, fyrst konginum og so hvørjum undan øðrum. Kongur vann sakina og var nú so findarblíður við hin unga løgmanssonin aftur fyri hjálpina, at hann gav honum vald at velja sær tann besta garð, í Føroyum var, at hava til løgmansgarð og Guttormur valdi tá Steigagarð í Vágum. So mikið gjørdi sonurin, at faðirin varð sitandi í friði í sínum løgmansembæti.

Ein dagin, sum hann sat til borðs við konginum, spurdu hovmenninir hann, um hann hevði nakrantíð etið av fagrari borði. Ja, segði hann. »Hvussu tá?« spurdu teir. »Á knøum sínum,« svaraði hann, »tí hvat Gud hevði gjørt var tað fagrasta«. Kongur spurdi hann, hvussu nógv egg tann føroyska gásin varp. “Tólv, viðhvørt trettan,” svaraði hann. Óføra sterkur var Guttormur. Einaferð, sum teir rullaðu ammur (stórar tunnur) í Keypmannahavn, tók hann eina og bar í føvninginum. Hann varð spurdur, hvussu tað bar til, at hann var so sterkur — hvat hann hevði havt til føði. “Feska mjólk og turt lambakjøt,” svaraði hann. Frálíka vakur var Guttormur og væl at sær komin. Aðra ferðina hann var niðri og kom á slottið, skuldi tí drotningin leggja hug á hann. Tá kvað hann niðurlagið:

Skuldi á mjúkum armi sovið - ljósið tað er brunnið - lystug var tann liljan, meg væl unni. Frá hesari ferð eru enn høvd á lofti tey orð hansara: »Mine vatter ligger under landets dronning« - hon sat á vøttunum hjá honum.


 * Jakob Jakobsen: ”Færøske folkesagn og æventyr”, 1898-1901)
Jógvan Heinason
Jógvan Heinason ella Joen Heinesen (1541 - 1602) var løgmaður í Føroyum 1572 - 1583 og bóndi í Lamba. Jógvan var sonur Heina Havreka og hálvbróðir Magnus Heinason.
Pætur Jákupsson
Pætur Jákupsson (Kirkjubøur) var løgmaður í Føroyum 1588 - 1601.
Vibeke Larsen
Vibeke Larsen (20. juni 1949 -Tønder) var ríkisumboðsmaður í Føroyum 1995 - 2001.


 * 1995 - 2001 Ríkisumboðsmaður í Føroyum.
 * 2001 - Borgarstjóri í Vestsjællands Statsamt í Danmark.
Bent Klinte
Bent Klinte (1. mai 1939 í Humble - 16. juli 2021 í Søborg) var ríkisumboðsmaður í Føroyum 1988 - 1995.


 * 1967 cand. jur. frá Lærda Háskúlanum í Keypmannahavn
 * 1988 - 1995 Ríkisumboðsmaður í Føroyum.
 * 1995 - 2004 Stiftsamtmaður yvir Viborg Stift og statsamtmaður yvir Viborg Amt
Niels Bentsen
Niels Bentsen (føddur 10. mars 1936 í Keypmannahavn, deyður 16. januar 2017) var ríkisumboðsmaður í Føroyum 1981 - 1988.


 * 1981 - 1988 Ríkisumboðsmaður í Føroyum.


 * 1988 - Den færøske folketingsrepræsentation under hjemmestyreordningen. Hjørner af dansk og færøsk politik, Tórshavn: Dagblaðið


 * Kraks Blå Bog 2005/06, s. 93 (Bentsen, Niels stats- og stiftamtmand)
Leif Groth
Leif Groth (9. apríl 1930 - 2009) var ríkisumboðsmaður í Føroyum 1972 - 1981.


 * 1958 cand. polit.
 * 1972 - 1981 Ríkisumboðsmaður í Føroyum.
 * 1981 - 1999 Statsamtmaður í Århus Amt og stiftsamtmaður yvir Århus Stift
Mogens Wahl
Mogens Wahl (20. oktober 1918 - 9. august 1986) var ríkisumboðsmaður í Føroyum 1961 - 1972.


 * 1961 - 1972: Ríkisumboðsmaður í Føroyum.
Niels Elkær-Hansen
Niels Elkær-Hansen (19. oktober 1915 í Sorø – 2007) var ríkisumboðsmaður í Føroyum 1954 - 1961.


 * 1954 - 1961 Ríkisumboðsmaður í Føroyum.
Søren Christensen
Søren Christensen (31. oktober 1940 í Gentofte) var ríkisumboðsmaður í Føroyum frá 2005 til 2008.


 * 1964 Giftur við Inge Christensen (f. 22. oktober 1940).
 * 1968 cand.jur frá Lærda Háskúlanum í Keypmannahavn.


 * 1968 - 1971 Skrivari í skrivstovu yvirborgarstjórans.
 * 1968 - 1972 Varaskrivstovustjóri smst.
 * 1971 - 1973 Varaskrivstovustjóri smst.
 * 1973 Skrivstovustjóri hjá Randers Kommune.
 * 1979 - 1986 Kommunalstjóri í Randers.
 * 1986 Aðalstjóri í Fíggjarmálaráðnum.
 * 1988 - 1994 Fyrisitingar- og starvsfólkaaðalráðið.
 * 1994 - 1996 Stiftsamtmaður yvur Keypmannarhavnar stift og statsamtmaður yvur Keypmannarhavnar amti.
 * 1997 - 2003 Aðalskrivari fyri Norðurlanda Ráðharrastovnin.
 * 2003 - Kommiteraður í uttanríkismálaráðnum og umboð fyri ráðharran fyri norðurlendskt samstarv.
 * 2005 - 2008 Ríkisumboðsmaður í Føroyum.


 * 1988 - 1994 Formaður fyri lønarráðnum.
 * 1988 - 1994 Dómari í Arbeiðsrættinum.
Vøtn í Føroyum
Vøtnini eru á hesum oyggjum: Suðuroy, Sandoy, Vágoy, Nólsoy, Eysturoy, Streymoy og Hestur :


 * Pollur í Saksun
 * Saksunarvatn
 * Sandsvatn á Sandoynni, 0,82 km².
 * Norðbergsvatn, millum Hvalba og Norðbergseiði í Suðuroynni.
 * Heygsvatn, millum Hvalbiareiði og Hvalba í Suðuroynni
 * Vatnið í Hvannhaga.
 * Vágsvatn, Porkeri.
 * Hamravatn
 * Rættarvatn
 * Bláfossvatn
 * Nykarvatn, við Øravík í Suðuroy.
 * Mjáuvøtn
 * Hviltavatn
 * Kirkjuvatn við Fámjin í Suðuroy, 0,17 km².
 * Vatnið (Vágur).
 * Tindarlíðarvatn í Suðuroynni
 * Miðvatn í Suðuroynni
 * Ryskivatn í Suðuroynni
 * Bessavatn, í Suðuroynni
 * Vøtnini í Hovsdali, Suðuroy
 * Vøtnini í Hamrahaga
 * Gróthúsvatn, Sandoy, 0,14 km².
 * Stóravatn
 * Lítlavatn
 * Norðara Hálsavatn
 * Heimara Hálsavatn
 * Vatndalsvatn
 * Lómatjørn
 * Lykkjuvøtn
 * Fossavatn
 * Múlbergsvatn
 * Núpsvatn
 * Ørguvatn
 * Dunjavatn
 * Hólmavatn
 * Gásdalsvatn á Sandoynni
 * Stóratjørn
 * Leitisvatn/Sørvágsvatn í Vágum, 3,57 km².
 * Fjallavatn í Vágum, 1,03 km²
 * Hviltkinnavatn
 * Breiðavatn
 * Álkuðarvatn
 * Halavatn
 * Reyðastígavatn
 * Steinavatn
 * Toftavatn, Eysturoy, 0,51 km².
 * Eiðisvatn, Eysturoy, 0,47 km².
 * Mølinvatn
 * Kornvatn
 * Starvatn
 * Vørðuvatn
 * Kvíandalsvatn, Eysturoy.
 * Trælavatn, Eysturoy.
 * Heiðavatn
 * Leynarvatn á Streymoynni, 0,18 km².
 * Saksunarvatn á Streymoynni
 * Pollur í Saksun
 * Mýrarnar
 * Mjáuvøtn
 * Vatnið
 * Stóravatn
 * Gásafjallavatn
 * Brúnavatn
 * Gásavatn á Streymoynni
 * Áarstíggjavatn
 * Porkerisvatn á Streymoynni
 * Fagradalsvatn á Hestoynni
 * Hálsvatn á Hestoynni
Hólmar í Føroyum
Í Føroyum eru 18 oyggjar og nógvir hólmar og sker. Strandalongdin í Føroyum er tilsamans 1289 km. Íalt eru 845 oyggjar, hólmar og sker í Føroyum. Suðuroyggin er tann oyggin í Føroyum, sum hevur flest hólmar og sker, íalt 261. .

Niðanfyri sæst yvirlit yvir størstu hólmar í Føroyum :
Óli Breckmann
Óli Breckmann (30. mars 1948 í Tórshavn). Hann er limur í Hinum Føroyska Fólkaflokkinum og býr á Argjum.


 * Løgtingsmaður fyri Fólkaflokkin 1974 til 19. januar 2008
 * Blaðstjóri á Dagblaðnum í tíðarskeiðunum 1975-91 og 1998-2002.
 * Formaður tingbólks Fólkafloksins 1995-2004.
 * Fólkatingsmaður 1984-2001.
 * Adjunktur við Føroya Studentaskúla og HF-skeið 1974-84.

Óli er giftur við Birnu, heilsurøktara. Tey hava 5 børn: Astrid, sum er lærarinna, Ludvík, sum er viðurkendur listamálari, Pætur, sum arbeiðir sum leiðari á eini teldufyritøku, Mona sum er kendur venjari innan rørslu og Bjørk, sum í mong ár hevur starvast sum leiðari innan matstovuyrki. Óli er eisini pápi Sissal Kampmann, sum eisini er kend listakvinna.


 * 1984 - Stavnurin, politiskt greinasavn
 * 1989 - Jól á Halanum
 * 2001 - Skálvíksdrongur sildakongur


 * Christian Andreasen: Óli Breckmann sjeyti, r7.fo, 31.03.2018
 * Óli Breckmann 60 ár, in.fo, 01.04.2008
 * Løgtingið 150 – Hátíðarrit, bind 2 (2002). (s. 259: PDF )
 * Líkt til tvístøðu hjá Breckmann, in.fo, 26.09.2008
Drunnhvíti
Drunnhvítin (frøðiheiti - Hydrobates pelagicus) er ein lítil svartur sjófuglur, ið livir nærum alt lív sítt á víðum havi og bert kemur á land í bútíðini.

Drunnhvítin er sera tevsamur, og hjálpir tað honum at finna føðsluna og um náttina reiðrið, tá ið hann kemur inn aftur av havi. Á landi sæst hann bert á reiðurstaðnum, ið vanliga er í onkrari urð.

Drunnhvíti er svartur um allan kroppin uttan á drunninum. Hann er hvítur, so fuglurin ber navnið við sær. Danir nevna hann stormsvale, tí at hann við sínum spísku og smølu veingjum líkist svala og ofta sæst aftan á illveður. Orðið stormur er eisini uppií navninum á mongum øðrum málum. Sermerkta skrápsnevið saman við fitjufótum hansara ger, at eingin kann mistaka hann fyri svala.

Drunnhvíti er sum grátítlingur til støddar og er millum minstu fuglar, ið liva úti á havi. Hann er 16 cm til longdar, flogið er 37 cm og hann vigar um 27 g.

Eitt av heimsins størstu drunnhvítabølum er at finna í Nólsoy, mett til 100 000 pør. Drunnhvíti eigur ymsastaðni í Føroyum, tó mest í Urðini í Nólsoy. Summi meta, at ongastaðni í heiminum er so nógvur drunnhvíti til sum har. Útbreiðsla hansara er millum Lofot, Ísland og Skotland. Føroyski stovnurin er samanlagt mettur til 250 000 pør. Tað er eisini í Nólsoy, at flestu drunnhvítar eru merktir. Her í Føroyum eru um 30 000 drunnhvítar ringmerktir, og vita vit tí, at teir halda til á havinum uttan fyri Suðurafrika. Ein av heimsins elsti kendi drunnhvítum varð fangaður í Nólsoy, 31 ár eftir at hann varð merktur á Foula í Hetlandi.

Føðin er m.a. æti (á útlendskum kril), smáir fiskar og høgguslokkur, sum hann tekur í vatnskorpuni.

Hjá drunnhvítum er árliga gongdin tann, at fyrstu fuglarnir koma higar seinast í mai. Í juli – august verpa teir reiðiliga stórt, hvítt (og brúnblettut) egg (um 7 g), sum teir bøla í góðar 5 vikur. Pisan fær føði hvørja nátt í uml. sjey vikur og gerst so spikafeit. So rýma tey gomlu, og millum átta og tólv dagar seinri er hon lætnað so mikið, at hon sleppur á flog og kann halda leið sína suður um Afriku. Tvey ár seinri kemur hon aftur og fer at reiðrast trý til fýra ára gomul.

Rottan er ringasti fíggindin. Tó kunnu eisini másar og kjógvar taka nakað av gomlum fugli, og er hetta helst ein orsøkin til, at drunnhvítin oftast kemur í land, tá ið myrkt er. Onkustaðni er heimakettan eisini ein hóttan.

Eins og annar skrápsfuglur verjir drunnhvítin seg við at goysa spýggju eftir tí, ið kemur ov nær, og sermerktur roykur gongur at hesum fugli – eins og hjá øðrum skrápsfugli.


 * FaroeNature.net > Drunnhvíti


 * Stamps.fo (eftir Jens-Kjeld Jensen)
Zinédine Zidane
Zinedine Yazid Zidane (, føddur 23. juni 1972), kelinavn "Zizou", er ein franskur pensioneraður fótbóltsleikari og núverandi venjari hjá Real Madrid. Hann spældi sum áloypandi miðvallaleikari fyri Franska fótbóltslandsliðið, Cannes, Bordeaux, Juventus og Real Madrid. Hann spældi sín seinasta landsdyst fyri Frakland hin 9. juli 2006 í HM-finaluni í Berlin móti Italia. Hann spældi 108 landsdystir fyri Frakland og skoraði 31 mál fyri franska landsliðið.

Zidane var kendur fyri sína elegansu, visión, bóltkontroll og tøkni og var í 2004 valdur at vera besti fótbóltsleikari í Evropa tey seinastu 50 árini í UEFA Golden Jubilee Poll. Hann verður av mongum mettur at vera ein av størstu fótbóltsspælarum í søguni.

Zinedine Yazid Zidane (زين الدين زيدان اليزيد - Zin ad-Din Yazid Zidan) varð føddur hin 23. juni 1972 í La Castellane, Marseille, í Suðurfraklandi. Zidane er ættaður av algirskum kabylskum berberfólki. Foreldur hansara, Smaïl og Malika, fluttu til Paris úr bygdini Aguemoune í berber-talandi regiónini Kabylia í norðara partinum av Algeria í 1953, áðrenn Algeriska kríggið byrjaði. Familjan, ið búsettust í tí harða norðara umhvørvinum í økinum Barbès og Saint-Denis, funnu lítið av arbeiði í regiónini, og mitt í 1960-árunum flutti familjan til norðara Marseille útkantin av La Castellane í 16. arrondissement av Marseille. Í 1972 var Zidane føddur har sum tann yngsti av fimm systkjum. Pápi hansara arbeiddi í goymlubygningum og sum náttarvørður í einum íbúðarblokki, meðan mamman var heimagangandi. Familjan livdi eitt hampuliga gott lív eftir støðinum hjá grannalagnum har, ið var kent um alt Marseille fyri høgan kriminalitet og arbeiðsloysi.

Tað var í Castellane at Zidane fyri fyrstu ferð kom at kenna til fótbólt, hann fór sum fimm ára gamal at spæla fótbólt við grannabørnunum á Place Tartane, í einum 80-ganga-12-yard garður, ið var høvuðs torgið í bústaðarblokkinum. Í juli 2011 nevndi Zidane fyrrverandi Marseille leikararnar Blaž Slišković, Enzo Francescoli og Jean-Pierre Papin sum sínar fyrimyndir undir uppvøkstrinum. Sum tíggjuára gamal fekk Zidane sítt fyrsta spæliloyvi, eftir at hann gjørdist partur av dreingjaliðnum í einum lokalum felag úr Castellane ið nevndist US Saint-Henri. Eftir at hava spælt við felagnum í hálvtannað ár, fór Zidane at spæla við SO Septèmes-les-Vallons eftir at venjarin hjá Septèmes, Robert Centenero, hevði sannført formannin í felagnum um at fáa fatur á Zidane. Zidane spældi við Septèmes til hann var 14 ára gamal, tá hann var valdur til at luttaka í einum 3 daga venjingarlegu á fótbóltsskúlanum CREPS (Regional Centre for Sports and Physical Education) í Aix-en-Provence, ið var ein av fótbóltsskúlunum, ið var rikin av franska fótbóltssambandinum. Tað var her, at AS Cannes fyrrverandi fótbóltsleikarin Jean Varraud fekk eyga á hann, og viðmældi hann til formannin í felagnum.




 * 1988–1992 - Cannes
 * 1992–1996 - Bordeaux
 * 1996–2001 - Juventus
 * 2001–2006 - Real Madrid




 * Zidane
 * German Zidane Information
Kurt Mørkøre
Kurt Mørkøre (20. februar 1969) er føroyskur fótbóltsspælari og venjari.

Fyrst og fremst er Kurt kendur sum álopsleikari, men hevur eisini spælt sum verjuleikari og á miðvøllinum. Kurt spældi í sínum ungdómsárum og frameftir við besta liðnum hjá KÍ. Í 1999 til 2001 fór Kurt til Noregs og spældi við Sogndal. Hann kom aftur til KÍ og spældi í 2001-2002. Eftir hetta fór hann aftur Noregs og gjørdist venjari hjá felagnum Eide og Omegn IL í norsku 3. deild. Kurt gjørdi eitt stutt rend aftur til KÍ í 2005 fyri at bjarga teimum úr niðurflytingarvandanum. Hetta megnaði hann eisini. Í september 2005 valdi hann at gevast sum leikari.

Kurt hevur tvær ferðir verið toppskjútti í bestu deildini í Føroyum, nevnliga í 1988 og 1996.

Kurt hevur verið leikandi venjari við bæði KÍ og Eide og Omegn. Í 2007 var hann venjari hjá besta liðnum hjá B36. Í dag er Kurt venjari hjá norska Elnesvåg.


 * 8. august 1990 - 1-0 Føroyar-Ísland (í 10. minutti, úrslit var 2-3).
 * 4. februar 2000 - 1-0 Føroyar-Ísland (í 20. minutti, úrlsit var 2-3).
 * 24. mars 2001 - 2-0 Føroyar-Luksemburg í 83. minutti.


 * Heimasíðan hjá B68
 * Heimasíðan hjá Norðlýsinum
Isaac Newton
Isaac Newton (25. desember 1642 - 20. mars 1727 eftir tí julianska kalendaranum, ið enn varð brúktur i Onglandi), enskur støddfrøðingur, alisfrøðingur og stjørnufrøðingur. Læran um kreftir er tann parturin í alisfrøðini, sum snýr seg um kreftir, hvussu tær virka á lutir, og hvussu lutir virka hvør á annan. Isaac Newton grundaði nógv yvir sambandið ímillum rørslu og kraft, og í 1687 setti hann upp tríggjar lógir, sum bera hansara navn:


 * 1) lóg Newtons: Virkar eingin úrslitskraft á ein lut, liggur luturin annaðhvørt stillur ella ger eina javna rørslu, t.e. fer eftir beinari linju við javnari ferð.
 * 2) lóg Newtons: Úrslitskraftin Fres, sum virkar á ein lut við akseleratión a og nøgd m, er faldið av nøgd og akseleratión, t.e. Fres = m a.
 * 3) lóg Newtons: Virkar ein lutur á annan lut við ávísari kraft, virkar seinni luturin aftur á fyrra lutin við javnstórari kraft, sum gongur beint ímóti fyrru kraftini.


 * http://snl.no/Isaac%2C_Sir_Newton
Edmund Jacobsen
Edmund Jacobsen (føddur 1967 í Rituvík) er rokksangari, tónasmiður og journalistur. Byrjaði av álvara at spæla tónleik alment sum sangari í bólkinum Skorar í 1984. Fór á vári 1988 uppí bólkin Kontrast, og var á heysti 1988 við til at stovna bólkin Chase. Var um somu tíð við í bólkinum Rockmenn.

Flutti í 1992 til Århus, har hann las til journalist. Hevur síðani 1997 verið búsitandi í Esbjerg, har hann arbeiðir sum freelance-journalistur á egnum virki, MediaSet.

Var á heysti 2003 við til at stovna bólkin Super Sonic, ið hevur heimastað í Esbjerg. Hesin bólkur gav í desembur 2004 út stakfløguna "Onetwothreefour".


 * MySpace.com - Edmund Jacobsen (enskt)
Steintór Rasmussen
Steintór Rasmussen er føddur í Klaksvík í 1960 og útbúgvin lærari. Hann hevur yrkt, skrivað tónleik og íverksett frá ungum árum av.

Flestu føroyingar kenna hann helst sum ein av upphavsmonnunum til tónleikabólkin Frændur, har hann hevur skrivað eina røð av kendum sangum.

Hann hevur eisini í egnum navni, og við heitinum Millum Frændur og Kærleikans Vallaraheim givið út hópin av sangum, sum eru vornir fólkaogn.

Steintór hevur eisini gjørt týðingar ígjøgnum árini, m.a. eftir Bjørn Afzelius. Í 2003 leggur hann yrkingasavnið Føroyingar liva ikki av fiski eina eftir sær.

Sum íverkseti hevur Steintór eisini sett sjónligan dám á samfelagið og fleiri kenna hann sum stigtakara til eitt nú Summar Festivalin, sum byrjaði í 2004 og Studio Pegasus (1998-2008).

Í 2006 fekk Steintór barnamentanarheiðursløn Tórshavnar Býraðs fyri bóka- og fløgusavnið, Kular Røtur Gull. Umframt barnasangir hevur Steintór eisini skrivað krimigátur og søgur til børn og ung.

Seinastu árini er Steintór farin at skriva bókmentir.

Í 2015 gav hann út sjálvævusøguna Lívið er mítt Listaverk og árið eftir kom fyrsta krimiskaldsøga hansara Deyðin fer í bindiklubb út. Síðani er røðin voksin við Hevndin úr havsins dýpi, Horvna rósan og Seytjandi maðurin.

Steintór Rasmussen er giftur við Jóngerð Biskopstø. Saman eiga tey trý vaksin børn og tvey abba- og ommubørn.



Saman við tær (LP og band, 1984)

Frændur 2 (LP og band, 1986)

Vísuvinir (Band, 1987)

80’ini (Fløga, 1988)

Millum Frændur (Fløga, 1989)

Tey dansa eins og skuggar (1990)

Mítt land (Fløga, 1992)

Svart Gull (Savn, 1995)

Kærleikans Vallaraheim (Fløga, 1998)

Kular Røtur (Fløga og filmur, 1999)

Kular Røtur, túsund smíl (Fløga, 2000)

Trølla Pætur og Kular Røtur (Fløga, 2000)

Sangur til frælsi – Afzelius (Fløga, 2000)

Hon er omma mín (Filmur, 2000)

Frændur: Eg vil liva (Fløgusavn, 2003)

Kular Røtur gull (Fløga, 2005)

Frændur V (Fløga, 2009)

Frískar kular røtur (Fløga, 2010)

Her er gott at danska (Dansifløgu, 2011)

Valla foldum á (Fløga, 2011)

Tað er jól (video, 2012)

Kular Røtur: Vov Vov (Fløga, 2012)

Ungdómur (bóklingur, 1984)

Mín gløggi vinur (krimigátur, 2001)

Føroyingar liva ikki av fiski eina (Yrkingasavn, 2003)

Kular Røtur gull (sangbók, 2005)

Svarti Deyði (Krimi stuttsøga, 2006)

Søgur til Mín jólabók (2008-2016)

Lívið er mítt listaverk (Sjálvævisøga, 2015)

Deyðin fer í bindiklubb (krimiskaldsøga, 2016)

Hevndin úr havsins dýpi (krimiskaldsøga, 2017)

Horvna rósan (krimiskaldsøga, 2017)

Seytjandi maðurin (krimiskaldsøga, 2018)

Barnamentanarheiðursløn Tórshavnar Býraðs (2006)

Mentanarheiður frá Klaksvíkar Kommunu (2017)


 * Frits Johannesen: Steintór Ramussen og sangskrínið, nordlysid.fo, 22.02.2019
Peter Alberg Holm
Peter Alberg Holm (føddur 24. mai 1823 í Kvívík, doyði 2. mai 1892 á Fyn, Danmark) var ein føroysk føddur prestur og rithøvundur í Danmark. Hann búði fyrstu árini í Føroyum, men flutti til Danmarkar í 1832 at ganga í skúla, hann tók studentsprógv í 1841 og teologiskt embætisprógv í 1847. Alberg Holm var sóknarprestur í Vetterslev og Høm uttanfyri Ringsted 1862–1869, í Dalum uttanfyri Odense 1869–1880 og í Gamtofte uttanfyri Assens frá 1880.

Hann vitjaði Føroyar á sumri 1844, og útgav eitt nú Skildringer og Sagn fra Færøerne í 1856.


 * 1856 - Skildringer og sagn fra Færøerne
 * 1893 - Udvalg af efterladte Digte


 * Dansk Biografisk Leksikon 1887-1905
 * Literaturpriser.dk
Petur Alberg
Petur Alberg (1885-1940), føroysk tónaskald.


 * Tú alfagra land mítt (samman við Símun av Skarði)
 * Bjarni Restorff (arr.): Tú alfagra land mítt. Tórshavn: Bjarni Restorff, 1999. 4 síður, myndir. - ISBN 99918-3-057-X. (1 kórpartitur fyri manskór, kvinnukór og blandað kór.
Ove Joensen
Ove Joensen (f. 3. desember 1948 í Tórshavn, d. 26. november 1987 á Skálafirði) var nólsoyingur. Hann gjørdist kendur um allar Føroyar, tá hann fór at tosa um ætlanir sínar um at rógva í føroyskum róðrarbáti úr Føroyum niður til Danmarkar. Hann gjørdi eina roynd í 1984 og aftur eina í 1985, men báðar ferðir eydnaðist tað honum bert at rógva til Hetlands. Triðju ferð eydnaðist tað honum tó at rógva allan vegin til Danmarkar púra einsamallur. Hin 11. august 1986 steig Ove fótin á land á Langelinje í Keypmannahavn, har hann kysti kendu standmyndina av tí lítlu havfrúnni (Den lille havfrue). Fleiri túsund fólk vóru komin á Langelinje fyri at taka ímóti Ova, og eitt bátafylgi fylgdi honum úr Helsingør. Túrurin úr Føroyum til Keypmannahavnar tók Ova 41 døgn. Ove doyði alt ov ungur, hann druknaði á Skálafirði longu árið eftir, at hann framdi bragdið, meðan hann sigldi ein túr við báti sínum.

Ove Joensen fekk eitt sindur av peningi eftir at hava róð tann langa teinin til Danmarkar, men hann ynskti ikki at ríka seg sjálvan upp. Heldur vildi hann brúka pengarnar til at gera ein svimjihyl til børnini í Nólsoy, tí har var ongin svimjihylur. Pengarnir rukku tó ikki langt, og eftir deyða hansara tóku nólsoyingar stig til at halda stevnu úti í Nólsoy, fyri at heiðra minnið um Ova Joensen og at peningurin sum leyp av einari slíkari ovastevnu skuldi fara til verkætlanina at byggja ein svimjihyl í Nólsoy, sum Ove sjálvur jú ynskti. Ovastevnan er hvørt ár eitt vikuskifti í august, sum oftast er tað annað vikuskiftið í august. Nógv tiltøk eru á skránni, tá ovastevnan er, eitt nú tónleikur, matur og drekka, kabarett, kappsvimjing um Nólsoyarfjørð úr Havn til Nólsoyar, røður, framsýning av Dianu Victoriu (bátinum hjá Ova), klatring, tivoli, rennikapping, fótbóltur, smábátar í hyli, útimøti og annað. Skráin kann variera ár fyri ár eins og aðrar stevnur. Svimjihylurin er ikki bygdur enn (2015). Ovastevnan sær út til at vera sera vælumtókt, nógv fólk ferðast út til Nólsoyar til ovastevnu, og ferjur hjá Strandfaraskipum Landsins sigla ofta, eisini langt út á náttina.


 * Kirstin Didriksen, Ragnhild Joensen: Ove, Egið forlag, 1989 ISBN 87-982956-3-2




 * Tjodveldi.fo - Røða hjá Tórbirni Jacobsen, hildin tá Ovastevnan bleiv sett 2004.
Ossetiskt mál
Ossetiskt, á ossetiskum: Ирон ӕвзаг - Iron avžag, hoyrir til iransku greinina av indoevropeisku málunum og verður tosað í russisku (Norðurossetia, høvuðsstaður: Vladikavaz) og georgisku (Suðurossetia, høvuðsstaður Tskhinvali) pørtunum av Ossetia í Kavkasus. Umleið ein hálv millión fólk tosa ossetiskt, harav eru 60% í Norðurossetiu og 15% í Suðurossetiu.

Ossetiskt kann førast aftur til málið hjá alanunum, ein fólkabólkur av sarmatum. Í dag eru ossetisk og jagnobi hini einastu landnyrðingsiransku málini, ið enn eru til. Harafturat eru tey, saman við Tatipersiskum og Talyshi, hini einastu iransku málini, ið hava stóra útbreiðslu í Kavkasus.

Til eru tvær dialektir: hin vanligara Iron í eystri og Digoron í vestri, har Iron er hin vanligara. Ein triðja dialekt, Jassiskt, varð fyrr tosað í Ungarn.

Lætt er at kenna ossetiskt, tí ossetiskt er einasta málið við kyrillisku skriftini, ið nýtir stavin ӕ.

Við síni heldur fløktu mállæru hevur ossetiskt varðveitt nógv oldiransk eyðkenni. Fallskipanin hevur so statt enn átta føll. Ljóðskipanin er nógv ávirkað av kavkasisku málunum, ið verða tosað har um leiðir. Orðatilfeingið hevur fleiri tøkuorð úr russiskum.

Í skriftmálinum verða 35 fonem nýtt: 26 hjáljóð, sjey sjálvljóð og tvey tvíljóð. Í 19. øld varð eitt kyrilliskt stavrað gjørt til málið.

Harafturat var í árunum 1923-37 eitt latínskt stavrað nýtt: A/a, Æ/æ, B/b, C/c, Č/č, D/d, E/e, F/f, G/g, H/h, I/i, J/j, K/k, L/l, M/m, N/n, O/o, P/p, Q/q, R/r, S/s, Š/š, T/t, U/u, V/v, X/x, Y/y, Z/z, Ž/ž

Eina tíðina var georgiska skriftin nýtt í Suðurossetiu.
Georgia (land)
Georgia (georgiskt: საქართველო - Sakartvelo), frá 1990 til 1995 kent sum Lýðveldið Georgia, er eitt land í Kaukasus og liggur við Svartahavið. Í norðri hevur Georgia mark við Russland og suðri við Turkaland, Armenia og Aserbadjan. Høvuðsstaður er Tbilisi og høvuðsmálið er georgiskt.

Høvuðsgrein: Georgisk søga

Í 1991 fekk Georgia sjálvstýri tá Sovjetsamveldið fór til grundar. Fyrst undir leiðslu av Moskva-trúgva, fyrrverandi sovjetska uttanríkisráðharranum Eduard Sjevarnadse og síðan – eftir friðarligu rósukollveltingina í 2003 – av verandi forsetanum Mikhail Saakasjvili. Fyrstu árini var Saakasjvili nógv avhildin, men lyfti hansara um vælferð í búskaparliga avmergjaða landinum hava ikki hildið. Og kríggið móti Russlandi í 2008, sum hevði við sær, at Georgia misti Abkasia og Suðurossetia, hava ikki gjørt støðuna betri. Næstan 20 prosent av Georgia er enn undir russiskum hervaldi.

Høvuðsgrein: Georgisk fólk

Georgia eigur sjáldsamt heimsmet. Ongastaðni í heiminum gerast so mong folk eldri enn 100 ára gomul. Enntá er ikki óvanligt, at fólk eru frísk og ferðug, tá ið tey eru farin upp um 120 ár. Granskarar vita ikki, hví tey liva so leingi, men teir halda, at góða veðurlagið, sunnur kostur, nógv útiarbeiði og óstrongda bygdalívið eru atvoldin til, at fólk gerast so gomul.

Georgiska kongshúsið, sum m.a. er í ætt við spanska kongshúsið, sigur seg vera avkom frá sjálvum Dávidi kongi, sum vit lesa um í Bíbliuni, og sum var kongur hjá Ísraels fólki. Ófriður valdaði eftir fullveldið í 1991, og nú hevur Georgia ikki veruligt vald í Abkasia og Suðurossetia, sum verða stuðlaði av Russlandi. Fyrrverandi sovjetiski uttanríkismálaráðharrin Eduard Sjevarnadse, sat við valdi í nógv ár, men kongin í 2003. Fátækradømi og tað at Georgia í veruleikanum ikki hevur vald á Abkasia og Suðurossetia, ger at landið ikki tykist serliga støðugt. Georgia roynir at nærkast Vestandlondunum, er partur av Partnership for Peace undir NATO og ætlar sær í ES. Georgia hevur seinastu øldirnar ligið mítt í stríðnum millum Russland, Turkaland og Persia, men er í dag tætt knýtt at USA, sum hevur stóran áhuga í at landið er støðugt, m.a. tí at USA hevur gjørt eina stóra íløgu í oljuveitingarskipan frá Aserbadjan umvegis Georgia og til Turkalands. Loysingarøkini Abkasia og Suðurossetia fáa bæði stuðul úr Russlandi, og viðurskiftini millum Georgia og Russland eru vánalig. Politiska støðan í Georgia er tí enn rokut.

Høvuðsgrein: Georgisk landafrøði

Georgia er fjallaland. Kavkasusfjøll eru sum ein stórur marknamúrur norður ímóti Russlandi og vestur ímóti Svartahavi. Gróðrarlíkindini eru góð, jørðin fruktar væl, so umstøðurnar at dyrka vínber eru av teimum bestu. Georgia liggur soleiðis fyri – ímillum Svartahav og Kaspiskahav – at oljuflutningur og annar vøruflutningur ímillum londini her fer ígjøgnum landið.

Høvuðsgrein: Georgiskur búskapur


 * Tbilisi
 * Kaukasus
Guttormur Absalonsen
Guttormur Absalonsen (26. desember 1798 - 17. juni 1857) føddur á Viðareiði, sonur Malenu Guttormsdatter, Hvannasundi, og Absalon Joensen, Viðareiði. Tingmaður fyri Norðoya valdømi í tíðarskeiðnum 1852-1855, arbeiddi annars sum bóndi í Útistovu á Trøllanesi. Guttormur Absalonsen var faðir at Absalon Guttormsen, ið eisini var bóndi og tingmaður.

Løgtingið 150 - Hátíðarrit, Løgtingið Tórshavn 2002, Bind 2 s. 256. (PDF-Download )
Niels Andreas Christian Andersen
Niels Andreas Christian Andersen (13. august 1849 - 24. november 1919) føddur í Ribe í Danmark, sonur Onnu Margrethe f. Simonsen og Anders Nielsen Andersen, Ribe. Hjúnarfelagar: 1. Maria Margaritha Schau f. Bruun, Tårnby, 2. Sicka Margrethe f. Jacobsen, Stavanger.

Niels Andreas Christian Andersen fekk studentsprógv í 1867 og løgfrøðiligt cand. jur. 1873. Hann var tingmaður fyri Suðurstreymoyar valdømi í tíðarskeiðnum 1893-1895, arbeiddi annars sum fulltrúi í Rougsø heraði 1874-1890, Sorinskrivari í Føroyum 1890-1895, heraðsfúti í Kjær heraði 1895-1900, borgarstjóri 1900-1917 og býarfúti í Nørresundby 1900-1919.


 * Færøerne 1600-1709, 1895, 2. útg. 1964.


 * Løgtingið 150 – Hátíðarrit, bind 2 (2002), s. 256. (PDF )
Tónleikavirðisløn norðurlandaráðsins
Tónleikavirðisløn Norðurlandaráðsins er ætlað at vekja áhuga fyri skaptum og framførdum tónleiki á høgum listarligum støði. Annaðhvørt verður virðislønin givin fyri verk hjá núlivandi tónasmiði og annaðhvørt ár fer virðislønin til størri ella minni framførslu á høgum listarligum og handverksligum støði.

Virðislønin varð stovnað í 1956 og varð í fyrstuni latin triðjahvørt ár. Frá 1990 verður virðislønin uppá 350 000 danskar krónur latin hvørt ár. Eftir 1997 kunnu tey sonevndu sjálvstýrandi økini, t.e. Grønland, Føroyar og Áland, koma við egnum tilnevningum til virðislønina. Norðurlendska tónleikanevndin, NOMUS, virkar sum virðislønarnevnd.

Vinnarar gjøgnum tíðirnar og fyri hvat:




 * Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins
 * Barna- og Ungdómsbókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins
 * Umhvørvisvirðisløn Norðurlandaráðsins
 * Filmvirðisløn Norðurlandaráðsins




 * Byarbok.fo - Mentanarvirðislønir M. A. Jacobsens