danish-foundation-models/faroese-dynaword huggingface dataset:
Usain Bolt
Usain Bolt (føddur 21. august 1986 á Jamaika) verður av nógvum mettur at vera heimsins skjótasti sprintarin (rennari á styttri teinum) nakrantíð. Hann er í løtuni (2012) heimsins skjótasti rennari á 100 metra, 200 metra og 4 × 100 metra teininum (saman við 3 øðrum). Hann er tann fyrsti sum hevur sligið heimsmet í bæði 100 metrum og 200 metrum hjá monnum. Hann endurvann gull á bæði 100 og 200 metra teininum hjá monnum í renning, og tað førdi til, at hann er tann fyrsta persónurin í søguni sum hevur megnað at endurvinna tvey gull heiðursmerki tvey OL á rað í somu kappingum. Hann er eisini tann persónurin úr Jamaika, sum hevur vunnið flest OL gull heiðursmerki. Á OL í London vann hann eisini gull í 4 × 100 metrar renning hjá monnum, og harumframt settu teir eisini heimsmet. Tá hann rann 200 metrar á OL eydnaðist tað trimum jamaikanarum at vinna øll trý heiðursmerkini, Bolt vann gull, Yohan Blake fekk silvur og Warren Weir fekk bronsu, bara amerikumenn høvdu klárað tað fyrr, at vinna øll trý heiðursmerkini á OL í somu kapping. Bolt vann heimsmeistarakappingina í 2011 á teinunum 100 metrar, 200 metrar og 4 × 100 metrar stafett.






 * Almenn heimasíða hjá Usain Bolt
 * Usain Bolt timeline umvegis The Daily Telegraph
Kring Føroyar
Kring Føroyar, eisini nevnt Volvo Kring Føroyar, Effo Kring Føroyar og áðrenn tað Statoil Kring Føroyar er ein súkklukapping í Føroyum, har súkkla verður kring oyggjarnar í juli mánað. Í 2012 fór kappingin fram 20. til 22. juli. Kappingin byrjaði á fyrsta sinni í 1996, men tann kappingin var ikki almenn, tann almenna Kring Føroyar súkklukappingin byrjaði í 1997 og hevur verið hildin næstan hvørt ár síðan tá. Súkklarar úr øðrum londum hava eisini luttikið og eitt nú hava súkkarar úr Danmark og Íslandi vunnið kappingin fleiri ferðir. Teir føroyingar ið hava vunnið kappingina eru: Bogi Kristiansen, Rógvi Johansen og Torkil Veyhe, meðan Gunnar Dahl-Olsen og Guðmundur Joensen hava verið nummar tvey ella trý fleiri ferðir. Torkil Veyhe hevur vunnið kappingina oftast, hann hevur vunnið hana fimm ferðir.






 * Almenna heimasíðan hjá Tórshavnar Súkklufelag
Georgiskt mál
Georgiskt mál er høvuðsmálið í asiatiska landinum Georgia og verður tosað av teimum 4 milljónunum (2013), sum búgva har og av teimum umleið hálvu milljónini av georgiarum, ið búgva í øðrum londum.

Tað eru fleiri ymiskar dialektir av georgiskum: Imeretiskt, Racha-Lechkhumiskt, Gurianskt, Adjarianskt, Imerkheviskt (í Turkalandi), Kartliskt, Kakhetiskt, Saingilo (í Aserbadjan), Tushetiskt, Khevsurskt, Kheviskt, Pshaviskt, Fereydanskt í Fereydunshahr og Fereydan, Mtiuletiskt, Meskhetiskt.
Suðuroyar Sparikassi
Suðuroyar Sparikassi er ein banki við høvuðssæti í Vági í Suðuroynni. Suðuroyar Sparikassi er minsti peningastovnur í Føroyum. Suðuroyar Sparikassi hevur í dag tvær deildir: 1 í Vági (høvuðssæti) og 1 í Tórshavn. 17 ársverk vóru í sparikassanum í 2011. Fíggjarjavnin hjá Suðuroyar Sparikassa var 700 mió. kr. við ársenda 2011, harav útlán vóru fyri 478 mió.kr. Søren L. Bruhn er stjóri í Suðuroyar Sparikassa.

Suðuroyar Sparikassi varð stovnaður 20. mars 1943, og fór hann undir virksemi sítt 1. oktober 1943. Oddamaðurin at stovna Suðuroyar Sparikassa var Petur Dahl á Gørðunum. Ætlanin var upprunaliga at fáa ein banka at opna eina deild í Vági, men hetta var av ongum, og tí var avgjørt at stovna ein sparikassa ístaðin. Fyrsti stjórin var Peter Dahl (1911-1996), ið var stjóri frá bankin læt upp í 1943 og til 1980.

Nógvu fyrstu árini var bara deild í Vági, men í 1985 var opnað deild í Porkeri, í 1998 í Tórshavn og í 2006 á Tvøroyri. Deildirnar í Porkeri og Tvøroyri eru tó seinni latnar aftur, so at í dag eru bara deildir í Vági og Tórshavn.

Fram til 2006 var Suðuroyar Sparikassi skipaður sum ein sparikassi, men síðani 2006 hevur hann verið skipaður sum banki ístaðin.

Stjórar í Suðuroyar Sparikassa hava verið:

Nevndin í Suðuroyar Sparikassa P/F er manna við 5 limum. Síðan aðalfundin 30. apríl 2012 hevur nevndin sæð soleiðis út:
 * Hans Petur Joensen, formaður, Útbúgving: HA og HD. Fíggjarleiðari hjá Strandfaraskip Landsins.
 * Gudfinn Olsen, næstformaður, Útbúgving: cand. polyt., Lærari á Miðnámsskúlanum í Suðuroy.
 * Malfriður Danberg, Útbúgving: Bankaútbúgving, Bókhaldari hjá Vágs Timburhandli.
 * Óli Holm, Útbúgving: Fólkaskúlalærari. Fyrrv. varaskúlastjóri í Vágs skúla, stjórí í Sp/f Gjógvará, stjóri í P/F 21. juli 2009, stjóri í Sp/f Suður Farmur.
 * Mannbjørn Tausen, Útbúgving: Roknskaparfólk, Roknskaparleiðari hjá Suðuroyar Sparikassa.


 * 2012- Hans Petur Joensen, Vágur
 * 1977-2012 Lars Djurhuus, Porkeri
 * -1977 ?


 * Listi við stjórum í Suðuroyar Sparikassa síðan stovnan




 * Andreasen, Poul: Suðuroyar Sparikassi: 50 ára minningarrit, 1993

www.ss.fo Heimasíðan hjá Suðuroyar Sparikassa
Peloponnes
Peloponnes (Grikskt mál: Πελοπόννησος / Peloponnisos) er ein hálvoyggj í Grikkalandi, sum er syðri helmingur av fastlandinum. Hálvoyggin er 21.549 km² til støddar, har búgva umleið 1.000.000 fólk. Peloponnes er bundin saman við norðara part av meginlandinum í Grikkalandi við einum 6,3 km breiðum tanga. Í 1893 bleiv ein kanal gjørd gjøgnum henda Korinttangan, veitin verður nevnd Kortinth Veitin (Korinth Kanalin). Hálvoyggin eitur eftir einari hetju, Pelops, sum er nevndu í einari søgn. Rómverjar nevndu hálvoynna Akhaia, tað navnið livir víðari við tað at tann norðast landsluturin eitur Akhaia. Í Miðøld varð hálvoyggin nevnd Morea, hildið verður at navnið sipar til at hálvoyggin á kortinum líkist einum morberjablaði.


 * Arkadia - 100.611 íbúgvar
 * Argolis - 108.636 íbúgvar
 * Korinthia - 144.527 íbúgvar (tó ikki Agioi Theodoroi og tað mesta av Loutraki-Perachora, sum fyri størstan part liggja eystganfyri Korinth Veitina)
 * Laconia - 100.871 íbúgvar
 * Messenia - 180.264 íbúgvar
 * Akhaia - 331.316 íbúgvar
 * Elis - 198.763 íbúgvar
 * Oyggjar (bert kommunan Troizinia og partar av oynni Poros)

Teir størstu nútíðar býir á Pelponnes eru hesir (tal av fólkum er frá 2011):


 * Patras - 214.580 íbúgvar
 * Kalamata - 70.130 íbúgvar
 * Korinth - 58.280 íbúgvar
 * Tripoli - 46.910 íbúgvar
 * Argos - 42.090 íbúgvar
 * Pyrgos - 48.370 íbúgvar
 * Aigion - 49.740 íbúgvar
 * Sparta - 35.600 íbúgvar
 * Nafplion - 33.260 íbúgvar

Peloponnes hevur nógv týdningarmikil fornaldar støð, sum kunnu dagfestast heilt aftur til Bronsuøldina og fram til Miðøld. Nøkur av teimum týdningarmestu eru:
 * Bassae (fornur býur og templið hjá Epikourios Apollo)
 * Korinth (fornur býur)
 * Epidavrus (fornur miðdepil fyri trúgv og lekidóm)
 * Messene (fornur býur)
 * Mistra (Byzantinskur býur við býarmúri frá miðøld tætt við Sparta)
 * Monemvasia (miðaldar borg og býur)
 * Mykene (fortress-town of the eponymous civilization)
 * Olympia (staðið har teir fornu Olympisku Leikirnir byrjaðu.)
 * Sparta
 * Pylos (slottið hjá Nestor)
 * Tegea (fornaldar halgidómur, miðdepil)
 * Tiryns (forn búðseting)




 * Britannica.com
 * Almenn heimasíða hjá regionala stýrinum frá Peloponnes
 * Greek Fire Survivors Mourn Amid Devastation in Peloponnese.
Kykladurnar
Kykladurnar (Grikskt mál: Κυκλάδες / Kyklades) eru ein oyggjabólkur í Grikkalandi. Oyggjarnar eru í ein landsynning frá meginøkinum. Grikska navnið Kyklades sipar til oyggjarnar sum liggja rundan um (κυκλάς) heilagu oynna Delos. Tað eru umleið 220 oyggja og hólmar í oyggjabólkinum. Oyggjarnar liggja í Egearahavinum. Grikska kettuslagið Egeiska kettan, kemur upprunaliga frá Kykladunum. Kykladurnar vóru fyrr ein fyrisiting eind. Ermoupoli á oynni Syros er høvuðsstaður í Kykladunum og var fyrisitingarmiðdepil, tá Kykladurnar vóru eitt prefektorat. Oyggjarnar eru fjallatoppar av einum størri landøkið, sum er sokkin í havið, uttan tvær av oyggjunum, Santorini og Milos, sum eru av vulkanskum uppruna. Jørðin er ikki serliga fruktagóð á Kykladunum, burtursæð frá á størstu oynni Naksos. Á oyggjunum dyrka tey m.a. víndrúvur, frukt, hveiti, oljuber og tubbak. Veðurlagið er turt og milt. Um summarið er ofta vatnmangul á fleiri av oyggjunum, og vatn má tá flytast við tangaskipum til oyggjarnar. Ferðavinna spælir ein stóran leiklut á fleiri av oyggjunum. Kykladumentanin var til seint í steinøldini og tíðliga í bronsuøldini, longu áðrenn tann Minoiska mentanin blómaði mitt í bronsuøldini á Kreta.






 * Jeremy B. Rutter, "The Prehistoric Archaeology of the Aegean" : especially Lessons 2 and 4: chronology, history, bibliography
 * Cyclades The Official website of the Greek National Tourism Organisation
Naksos
Naksos (Grikskt mál: Νάξος) er ein oyggj í Grikkalandi. Oyggin er tann størsta í oyggjabólkinum Kykladunum við 429 km2 í Egearahavinum. Har eru tvær kommunur á Naksos Naksos og Drymalia. Tann størsti býurin og høvuðsstaðurin á oynni er Chora ella Naxos býur, við 6.533 íbúgvum (2001). Tær størru bygdirnar eru: Filoti, Apiranthos, Vivlos, Agios Arsenios, Koronos og Glinado. Naksos er ein vælumtókt ferðavinnu oyggj við lætt atkomuligum støðum við foraldarminnum. Har eru góðar strendur, tær flestu eru tætt við høvuðsbýin, nevnast kunnu Agia Anna, Agios Prokopios, Alikos, Kastraki, Mikri Vigla, Plaka og Agios Georgios. Naksos er tann mest fruktagóða oyggin av Kykladuoyggjunum. Har er nokk av vatnið, eisini tá tað er vatnmangul á grannaoyggjunum. Zeus Fjallið (1003 metrar) er tað hægsta í Kykladunum, tað sær út til at tað ger at tað regnar meira á Naksos enn á hinum oyggjunum. Hetta merkir, at landbúnaður er ein týdningamikil vinna á Naksos, avgrøðirnar eru ymisk sløg av frukt og grønmeti, og neytahald er eisini á oynni. Naksos er tann av Kykladuoyggjunum, sum klárar best at framleiða til egið brúk. Naksos er kent fyri síni eplir í restini av Grikkalandi.
Olympia
Olympia hevur fleiri týdningar:


 * Olympia (Washington) er høvuðsstaður í amerikanska stakríkinum Washington.
 * Olympia (Grikkaland) er tað staðið í Grikkalandi, har teir fornu Olympisku Leikirnir fóru fram.
Guinea
Tjóðveldið Guinea (á fronskum République de Guinée) er eitt land í Vesturafrika. Hetta fjallalendið var í gomlum døgum partur í stóra Malinkaríkinum, sum í miðøld hevði valdið í meginpartinum í Vesturafrika. Í norðri hevur Guinea mark við Mali og Senegal, í vestri við Guinea-Bissau, í eystri við Côte d'Ivoire, og í suðri við Sierra Leona og Liberia. Fólkatalið var 10,1 mió. við ársbyrjan 2009. Høvuðsstaðurin eitur Conakry. Franskt er almenna málið í Guinea.

Seinast í 1860-árunum grundaði Samori Turé (f. 1830 - d. 1900), hernaðarligur ævintýrari úr Konyan í tí, sum nú er Guinea, Manderíki í økinum á leiðini við ovaru Nigerá. Tá ið Turé hevði verið í hertænastu hjá einum høvdingi á ungum árum, stovnaði hann sín egna her. Turé var dugnaligur og ágrýtin herovasti og grundaði eitt stórt ríki, sum stóð við í 20 ár. Í 1874 var høvuðsvinnan handil við fílabeini og gulli fyri byrsur av strondini. Í 1885 var Manderíkið vestan úr Sierra Leona eystur at Bamako í Mali. Hetta hótti fronsku framtøkini í økinum, og frá 1886 kom Samori Turé sær eisini í innanlandsstríð, tí at hann ætlaði at stovna eitt islamskt ríki. Herur hansara var stórur og hann útvegaði sær vápn úr Sierra Leona, men í 1892 noyddu fraklendingar hann inn í norðara part í Fílabeinsstrondini. Eystur eftir slapp hann ikki, tí at har vóru bretar fyri honum. Í 1898 tóku fraklendingar Turé til fanga og sendu hann í útlegd til Gabon. Har doyði hann tvey ár seinni.

Hetta gamla franska hjálandið er fruktagott fjallaland. Ógvuliga nógv steinsløg eru í jørðini. Góða veðurlagið ger, at til dømis aldinfrukt, bananir og rís vaksa væl. Tí kundi Guinea verið ríkt land, men í staðin er tað eitt av fátækastu londum í heiminum, fólkið livir bara 58 ár í miðal, og heilsu- og skúlaverkið eru lítið og einki ment. Høvuðsatvoldin er, at tá ið Frakland tók seg út úr landinum, stuðlaðu teir hvørki fíggjarliga ella á annan hátt, eisini hevur verið illa stýrt fíggjarliga. Meðan einaræðisharrin Ahmed Sékou Touré ráddi frá 1958 til 1984, var eingin menning, og landið var púrasta vanstýrt.

Hálendið fyri sunnan er skógvaksið, og har verður nógvur viður høgdur. Av tí at jørðin er fruktagóð, liggur væl fyri at dyrka ymiskar gagnplantur, til dømis kaffitræið. Tríggjar tær størstu áirnar í Vesturafrika, Gambiaá, Nigerá og Senegalá, vella fram her. Jarnmálmur er eisini, og í øllum landspartinum er nógv avfall. Í fjøllunum í Guinea er nógvur aluminiumsmálmur, bauxit, ið verður bræddur til aluminium. Næst eftir Avstralia høggur einki land í heiminum so nógvan aluminiumsmálm sum Guinea. Um 80 % av allari útflutningsinntøkuni í Guinea er av aluminiumsmálmi. Gull, jarn og diamantar eru eisini í Guinea.

Mong fólkasløg búgva í Guinea, m.o. fulani, malinka og susu. Flestu fólk eru muslimar. Umleið ein triðingur av fólkinum hoyrir til malinkefólkið, sum eitur eftir fjøllunum, ið eru á markinum ímóti Mali. Nú á døgum er malinkafólkið mest gitið fyri at verða góð frásøgufólk og góðir tónleikarar.
Maldivoyggjar
Maldivurnar (Divehi ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާ) eru í Indiska Havinum. Maldivurnar eru 1190 oyggjar, har fólk búgva á 162. Í miðal eru tær bert 50 m. yvir sjóvarmálanum. 394 451 fólk búgva á Maldivunum við inntøku frá fiski- og ferðavinnu. Valutain hjá teimum eitur rufiya. Høvuðsstaðurin eitur Malé. Landið er 100 % sunni islamskt. Oyggjaríkið Maldivurnar liggur í meðal bert hálvan annan metur omanfyri sjóarmálan, hægsta punktið í landslagnum er minni enn hálvan triðja metur høgt.

Maldivurnar vinna nógvan pening upp á ferðafólkavinnu. Maldivurnar eru raktar av harðari búskaparkreppu í 2012. Fíggjarlógin hevur eitt undirskot uppá 34 prosent av bruttotjóðarúrtøkuni (BTÚ), fyrst og fremst orsakað av fallandi inntøkum frá ferðavinnuni.

Oyggjabólkurin er 298 ferkilometrar í stødd (á stødd sum Eysturoy).

Maldivurnar eru í vanda fyri at fara undir heilt, orsakað av globalu upphitingini. Frítíðarparadísið í Indiska Havinum søkkur spakuliga til botns. Í 2007 ávaraði ST-veðurlagsstovnurin (IPCC) um, at ein vatnhækking í heimsins høvum uppá millum 18 og 59 cm. í 2100 fór at beina fyri møguleikunum at búleikast í oyggjarbólkinum í Indiska Havinum. Gongur tað so galið, sum ringastu spádómarnir hjá veðurlagsgranskarunum siga, er meginparturin av Maldivunum skolaður í havið, áðrenn henda øldin er av. Oyggjarbólkurin er eitt av teimum londunum í heiminum, sum er harðast rakt av veðurlagsbroytingunum, og sum hevur mest brúk fyri hjálp frá umheiminum. Heili 90 prosent av oyggjarbólkinum liggja minni enn ein metur yvir havyvirflatuni. Forsetin hevur fyrr sagt, at stjórnin sparir saman til at keypa ein landageira í Sri Lanka, India ella Avstralia, sum kann hýsa maldiviska fólkinum í framtíðini, tá oyggjarnar fara undir heilt. Umleið 394 000 fólk búgva í Maldivunum, sum umfata uml. 1200 oyggjar, harav 160 eru bygdar.
Olympia (Grikkaland)
Olympia (Grikst: Ολυμπία Olympía) var eitt halgistað í forna Grikkalandi og er kent fyri at vera heimstaðið fyri fornu olympisku leikirnir í klassisku griksku tíðini. Olympisku leikirnir vóru hildnir hvørt fjórða ár frá í hvussu er ár 776 f.kr. . Fyrstu leikirnir vóru hilndar fyri at heiðra grikska gudin Zeus. Theodosius I keisari avtók olympisku leikirnir í ár 394 e.kr. av tí at hann metti at leikirnir vóru heidnir.

Olympia hevur fingið status sum Heimsarvur (World Heritage Site) av UNESCO.
Palau
Palau ella Belau er ein kyrrahavsoyggj í Mikronesia. Koror er tann størsti býurin í Palau, men høvuðsstaðurin er Ngerulmud. Tjóðveldið Palau er eitt av heimsins minstu londum. Víddin á lendinum er 465,55 km2. Palau er limur í Compact of Free Association við USA. Á hesi oyggj búgva um 18 000 fólk í 2014. Hon hevur tropiskt veðurlag og er mest sum øll avvaksin við tjúkkum tropiskum regnskógi.

Palau er býtt í 16 statir:
 * Aimeliik
 * Airai
 * Angaur
 * Hatohobei
 * Melekeok
 * Ngaraard
 * Ngarchelong
 * Ngardmau
 * Ngaremlengui
 * Ngatpang
 * Ngchesar
 * Ngiwal
 * Kayangel
 * Koror
 * Peleliu
 * Sonsorol
Tjóðsangur
Ein tjóðsangur er sum oftast ein tjóðskaparligur sangur ella tónleikur, sum skal vera eitt symbol fyri eitt ávíst land til almennar hendingar ella stevnur av ymiskum slagi, t.d. verða tjóðsangirnir altíð spældir beint áðrenn ein almennan fótbóltslandsdyst, og tá heiðursmerkjahandan er á t.d. OL, so hoyrist eitt brot av tónleikinum til tjóðsangin hjá tí landi, sum vann gullið. Ein tjóðsangur kann vera formliga viðurkendur sum tjóðsangur av myndugleikunum í einum landi, men hann kann eisini vera uttan formliga viðurkenning, men bert verða brúktur sum tjóðsangur.

Við menningini av tjóðum í 19. øld og 20. øld hava mest sum øll lond valt ein tjóðsang. Í summum londum eru eisini regiónalir tjóðsangir, har lutastatir ella aðrar subtjóðareindir hava teirra egna almenna ella óalmenna tjóðsang. Summar millumtjóða sambond hava eisini teirra egna tjóðsang.

Tjóðsangir eru ofta skrivaðir sum ein hymna ella marsjur. Í Miðamerika brúka tey vanliga meira operalíknandi tónleikaverk. Summi lond brúka eina fanfaru.

Um tjóðsangurin hevur meira enn eitt vers, so er tað vanligt bert at syngja fyrsta versið, í Týsklandi er tað tó triðja versið. Ein tjóðsangur varir í miðal ein minutt. Í londum, har tað er meira enn eitt alment mál, er tað sum oftast ein versjón á hvørjum av teimum almennu málunum, eitt nú í Belgia, Finlandi, Sveis og Suðurafrika. Tað eru fleiri dømi um lond, sum hava felags tjóðarlag. Nevnast kann t.d., at Finland og Estland hava sama tjóðlag, men tjóðarsangirnir hava hvør sín tekst. Tað eru eisini fleiri lond, sum brúka sama tjóðlag, sum Bretland, men við øðrum teksti.

Í Føroyum hava vit tjóðsangin Tú alfagra land mítt, sum Símun av Skarði hevur yrkt, og sum Peter Alberg gjørdi lagið til. Danmark hevur ein tjóðsang: Der er et yndigt land, sum Adam Gottlob Oehlenschläger yrkti í 1823, og ein kongaligan tjóðsang Kong Christian stod ved højen mast, sum Johannes Ewald yrkti í 1779. Í Grønlandi brúka tey tjóðsangin Nunarput utoqqarsuanngoravit, sum Henrik Lund hevur yrkt, og Jonathan Petersen gjørdi lag til.




 * szbszig.atw.hu tekstur og sangur av tjóðsangum frá øllum londum
 * NationalAnthems.me Tjóðsangir frá øllum londum í heiminum (og søguligar tjóðsangir) við ljóð-streaming, teksti, kunning og slóðum.
 * NationalAnthemsong.com Tjóðsangir við video, yrkingum og instrumental tónleiki hjá fleiri tjóðum kring heimin.
 * national-anthems.net tekstur og instrumental innspælingar av tjóðsangum frá øllum londum í heiminum.
 * Nationalanthems.info, yrkingar og søgan hjá tjóðsangum kring allan heimin.
 * Nationalanthems.us, online forum on lyrics, sheet music and links of national anthems
 * Upptøkur av tjóðsangum frá londum kring heimin tað er US Navy band, sum spælir løgini.
Kongressin í USA
Kongressin í USA (enskt: United States Congress) er lóggevandi valdið í USA. Kongressin hevur tvey kømur: Senatið, sum hevur 100 limir og Umboðsmannatingið (House of Representatives), sum hevur 435 limir. Hvør statur í USA hevur tveir senatorar og - alt an uppá tal av íbúgvum - millum 1 og 53 limir í Umboðsmannatinginum. Harumframt sita fimm útnevnd frá hjálondunum hjá USA í eitt tvey-ára tíðarskeið, umframt ein kommiserur, sum situr í eitt fýra-ára skeið. Hesir seks persónarnir hava ikki atkvøðurætt. Kongressin hevur ábyrgdina fyri fíggjarmálum, serliga mál sum viðvíkja fíggjarætlan, verju av USA, landsins almennu viðurskifti og regulering av handilsavtalum við onnur lond. Harumframt fastsetir Kongressin tær yvirorðnaður rammurnar fyri tær lóggevandi stjórnirnar í lutastatum USA's. Tað merkir, at hvør einstakur lutastatur framhaldandi hevur sjálvavgerðarrætt, sum vísir seg í ymiskum konkretum lógum. Umframt tær lóggevandi funktiónirnar hevur Kongressin makt til at kanna og føra eftirlit við tí útøvandi maktini - við forsetanum og hansara umsiting. Kongressin hevur ekslusiva makt til at byrja ríkisrættarmál móti forsetanum, dómarum og øðrum embætismonnum í føderalum regi - tvs. hesi hoyra ikki til lutastatirnir.




 * Bókasavnið hjá Kongressini í USA
 * Umboðsmannatingið (House of Representatives)
 * Senatið í USA
Listi yvir stjórar í peningastovnum í Føroyum
Stjórar og stjórnarlimir í Eik Banki hava verið:



Niðanfyri sæst listi yvir stjórar í gamla Føroya Banka fram til samanleggingina við Sjóvinnubankan í 1994:

Niðanfyri sæst listi yvir stjórar í gamla Sjóvinnubankanum fram til samanleggingina við Føroya Banka í 1994:

Niðanfyri sæst listi yvir stjórar Føroya Banka/BankNordik eftir samanleggingina av Sjóvinnubankanum og Føroya Banka í 1994:

Tekniskt sæð yvirtók Sjóvinnubankin Føroya Banka, so hesir stjórar kunnu eisini síggjast sum framhald av stjórunum í Sjóvinnubankanum.

Stjórar og stjórnarlimir í Norðoya Sparikassa hava verið :

Stjórar í Suðuroyar Sparikassa hava verið:

Stjórar í Fossbankanum vóru:




 * Banknordik.fo, Føroyar og bankarnir í 100 ár, Jørn Astrup Hansen og Jóan Pauli Joensen. (pdf-fíla, 302 síður)
Umboðsmannatingið í USA
Umboðsmannatingið í USA (enskt: United States House of Representatives) er annar helmingurin av føderala lóggevandi tinginum í USA, Kongressini. Hin helmingurin er Senatið. Í USA verður Umboðsmannatingið ofta bert nevnt the House. Tað eru 435 limir í Umboðsmannatinginum, sum øll standa fyri vali annað hvørt ár. Harumframt eru tað seks limir, ið ikki hava atkvøðurætt. Tingið hevur, eins og øll Kongressin í USA, bústað í Capitol-bygninginum í Washington, D.C.. Ólíkt Senatinum, so kann talið av limum frá hvørjum stati í Umboðsmannatinginum broytast, alt eftir íbúgvatalinum. Sambært tí amerikonsku grundlógini so verður býti av umboðum frá teimum ymisku statunum í USA dagført 10. hvørt ár, grundað á fólkateljingum (seinasta fólkateljingin ella manntalið var í 2010). Kalifornia (umleið 37 milliónir íbúgvar) hevur sostatt 53 limir og Alaska (umleið 660.000 íbúgvar) bert ein lim í Umboðsmannatinginum.

Formaður Tingsins, nevndur The Speaker, leiðir fundirnar og er nummar trý í tí politiska stiganum (hierarkinum) næst eftir forsetanum og varaforsetanum. Í 2007 var republikanarin Dennis Hastert avloystur av demokratinum Nancy Pelosi, sum harvið gjørdist tann fyrsti kvinnuligi formaðurin og tann 60. formaðurin í raðfylgjuni. Republikanarin John Boehner tók við álitisstarvinum sum The Speaker hin 5. januar 2011.

Tíðliga í januar mánaði í 2023 varð republikanski Kevin McCarthy valdur til formann fyri Umboðsmannatingið. Hann varð valdur við 216 atkvøðum av 428 tinglimum. Talan var um longstu tilnevningartilgongd í 164 ár. Tað var fyrstu ferð síðan 1859, at tilnevningin tók fleiri enn níggju atkvøðugreiðslur.

Í verandi Tinginum hava republikanararnir meiriluta við 222 limum, meðan demokratarnir hava 212 limir. Steve Scalise varð valdur til meirilutaleiðara og Hakeem Jeffries gjørdist leiðari fyri minniluta.




 * Almenn heimasíða hjá Umboðsmannatinginum
The Walt Disney Company
The Walt Disney Company, eisini kent sum Disney, er ein ein amerikonsk fyritøka við høvuðssæti í Walt Disney Studios, Burbank, Kalifornia í USA. Fyritøkan er kend um allan heimin og er tann størsta fjølmiðlafyritøkan í heiminum, um hugsað verður um inntøkur. Tað vóru brøðurnir Walt og Roy Disney, sum stovnaðu fyritøkuna hin 16. oktober 1923. Tá var navnið á fyritøkuni "Disney Brothers Cartoon Studio". Tá fyritøkan broytti navn í 1986 til The Walt Disney Company, bleiv tað samstundis víðkað um virksemið, og tey fóru í holt við nýggj vinnuøki, eitt nú sjónleikur, útvarp, tónleik, bókaforløg og internetmiðlar. Harumframt hevur fyritøkan ment nýggj øki innanfyri sjálva fyritøkuna fyri at víðka um málbólkin, sum til tá í høvuðsheitum vóru smábørn og barnafamiljur.

Fyritøkan er nokk mest kend fyri sínar filmsframleiðslur frá teirra egna filmsstudio, Walt Disney Studios, sum í dag er eitt av teimum størstu og kendastu filmsstudium í USA. Disney eigur og rekur ABC-sjónvarps-transmissiónsnetverk, eitt nú kaðalsjónvarps-kanalirnar Disney Channel, ESPN, A+E Networks og ABC Family; bókaforlag, fjepparavøru (merchandise) og teaturframførslur; samstundis sum fyritøkan eisini eigur og rekur 14 tema- og stuttleikaparkir kring heimin. Fyritøkan hevur eisini havt eina vælvirkandi tónleikadeild, umframt at hon hevur havt samstarv við Dow Jones Industrial Average síðan 6. mai 1991. Ein av teimum fyrstu og kendastu teknifilmsskapningunum hjá fyritøkuni, Mickey Mouse, er almenni maskotturin hjá The Walt Disney Company.


 * Disney biografspælifilmar




 * Almenna heimasíðan hjá The Walt Disney Company
 * Almennur bloggur um The Walt Disney Company
 * Portrait of Walt Disney Company at independent data base mediadb.eu
Panoramio
Panoramio er ein geolokatións-heimasíða, har fólk kunnu deila sínar myndir við allan heimin. Heimasíðan er fyrst og fremst ætlað náttúru- og býarmyndum, sum brúkarin leggur á heimskortið júst har sum viðkomandi stóð, tá myndin varð tikin, og síðan verða myndirnar eftirhugdar av einum toymi á Panorio, og tey avgerða so, um myndirnar verða góðtiknar til Google Earth. Tær myndir á Panoramio, sum verða góðtiknar til Google Earth kunnu síggjast av brúkarum frá øllum heiminum, um tey brúka Google Earth ella Google Maps. Brúkarin finnur fram til eitt stað í heiminum, sum hann ella hon er áhugað í, og so ber til at síggja myndir frá tí staðnum, sum brúkarir á Panoramio hava lagt út. Brúkarar kunnu eisini seta lyklaorð á myndirnar, soleiðis at tað gerst lættari hjá øðrum brúkarum at finna fram til t.d. eitt bygdanavn, landanavn, eitt ávíst evni osfr. Panoramio heimasíðan er tøk á fleiri ymiskum málum. Høvuðsskrivstovan hjá Panoramio er í Zurich; í skrivstovubygninginum hjá Google í Sveis.

Tað vóru Joaquín Cuenca Abela og Eduardo Manchón Aguilar, tveir spaniumenn ið byrjaðu Panoramio heimasíðuna á sumri í 2005. Síðan gjørdist almenn 3. oktober 2005. Í mars 2007 vóru meira enn 1.000.000 myndir lagdar út av brúkarum, og tveir mánaðir seinni vóru yvir 2 milliónir myndir á Panoramio. Hin 30. mai 2007 kunngjørdi internetfyritøkan Google, at tey høvdu ætlanir um at keypa Panoramio, og tað gjørdi Google so eisini í juli 2007. Teir báðir stovnararnir vóru verandi har til 2010.




 * Almenn heimasíða hjá Panoramio
 * Google Earth
 * Google Earth adds Wikipedia, Panoramio layers
 * Panoramio Team til tann fyrsta toppfundin hjá administratorum. Apríl 2010 í Zurich
Biên Hòa
Bien Hoa er ein býur í Vjetnam, hann er høvuðsstaður í Dong Nai landslutinum. Býurin er 32 km eystanfyri Ho Chi Minh City. Bien Hoa Floghavn er 5 km frá miðbýnum.

Í 1989 var íbúgvatalið í Bien Hoa mett at vera 273.879. Í 1999 var fólkatalið vaksið til 435.400 í 2009 til 652.646.

Bien Hoa vaks til ein stóran forstað til Saigon, tá hesin vaks. Eftir Fyrra indokinesiska kríggið streymaðu flóttafólk til Bien Hoa og fleiri tíggjutúsund fólk búsettust har. Tey komu frá norðaru og miðøkjunum í Vietnam. Undir Vjetnamkrígnum, sum vardi frá 1955 til 1975, brúkti amerikanska flogvápnið Bien Hoa Air Base árini 1961 til 1973.

Sum fleiri aðrir býir í Vjetnam upplivdi eisini Bien Hoa fíggjarliga afturgongd frá 1975 til seinna helming av 1980-árunum.

Í dag er býurin komin fyri seg aftur fíggjarliga. Býurin er ein vinnulívsmiðdepil í Suðurvjetnam, og fleiri verksmiðjur og vøruhús er í økinum uttanfyri býin, ofta við fígging frá Japan, Singapor, USA, Sveis og øðrum útlendskum íleggjarum. Har eru fleiri stuttleikaparkir, náttklubbar og matstovur, sum liggja framvið Dai Nai Ánni.
Mustafa Kemal Atatürk
Mustafa Kemal Atatürk (19. mai 1881 – 10. november 1938) var fyrsti forseti hjá Turkaland, 1923-1938.

Í oktober sama ár varð landið lýst lýðveldi, og Mustafa Kemal varð valdur forseti. Hann var heryvirmaður og hevði verið uppi í at stovna eina tjóðskaparfylking seinast í heimsbardaganum. Mustafa varð afturvaldur í 1927, 1931 og 1935; hann varð nevndur Atatúrk, sum merkir "faðir turkanna", og hesi árini setti hann stórar nýskipanir í verk og nútíðargjørdi landið. Ímillum nýskipaninar varð nýggj stýrisskipan, nýggj sivil rættarskipan, valrættur til konufólk, latínska stavraðið varð tikið í nýtslu, og fleirkonuhjúnalag varð bannað. Eisini eggjaði hann landsmonnum at ganga í evropeiskum klæðum og skipaði fyri einari fýra-ára búskaparætlan. Kemal Atatúrk doyði í 1938.


 * Listi yvir forsetar Turkalands
 * Turkaland
Listi yvir forsetar Turkalands
Niðanfyri sæst ein listi yvir forsetar í Turkalandi.
Mia Love
Ludmya Mia Bourdeau Love (f. 6. desember 1975 í New York City) er ein amerikanskur politikari og Republikanskur limur í Umboðsmannatinginum fyri Utah. Hon hevur verið borgarstjóri í Saratoga Springs í Utah 2010-2014. Hon er fødd í New York og býr nú í Utah. Love er gift við Jason Love, og tey eiga 3 børn. Love er konservativ; hon er m.a. hart í móti fosturtøku.
Listi yvir forsætisráðharrar Grikkalands
Hetta er ein listi yvir teir persónar, sum hava sitið við ovasta valdinum í griksku stjórnini í tí nýmótans grikska lýðveldinum, frá tí at grikkar fingu teirra egnu sjálvstøðugu tjóð við tí griksku kollveltingini fram til dagin í dag. Sjálvt um ymisk almenn og hálv-almenn heiti hava verið brúkt í teimum fyrstu tíggjuáraskeiðunum í tí sjálvstøðuga Grikkalandi, so hevur heitið forsætisráðharri (Prime Minister á enskum og Πρωθυπουργός / prothypourgos) verið tann almenna heitið sum hevur verið brúkt í hvussu so er síðan 1843.

Listi yvir forsætisráðharrar í Grikkalandi
Antonis Samaras
Antonis Samaras (grikskt: Αντώνης Σαμαράς, føddur 23. mai 1951) er ein grikskur politikari og økonomur, sum hevur verið forsætisráðharri í Grikkalandi frá 2012 til 2015.

Hann var fíggjarmálaráðharri í 1989, uttanríkisráðharri 1989-90 og aftur frá 1990-92. Hann er eisini kendur fyri at vera orsøk til at stjórnin hjá flokki hansara fall í 1993. Hann fór so úr flokkin, men í 2004 gjørdist hann aftur limur í flokkinum og í 2009 vann hann eitt tætt stríð um formanspostin. Hann var tann 7. leiðarin fyri flokkin, síðan flokkurin varð stovnaður í 1974. Í 2009 gjørdist hann eisini mentamálaráðharri. Hann hevur verið leiðari fyri konservativa flokkin Nýtt Demokrati til juli 2015 og hevur verið forsætisráðharri í Grikkalandi frá 20. juni 2012 til 26. januar 2015.

Eftirmaður hjá Antonis Samaras sum forsætisráðharri í Grikkalandi gjørdist Alexis Tsipras.


 * Listi yvir forsætisráðharrar Grikkalands




 * Antonis SAMARAS, europa.eu (á donskum)
Giorgos Andrea Papandreou
Giorgos Andrea Papandreou (grikskt: Γεώργιος Α. Παπανδρέου ella tann styttri formurin: Γιώργος, føddur 16. juni 1952 í Minnesota, USA) er ein grikskur politikari, limur í sosialistiska flokkinum PASOK. Á valinum 4. oktober 2009 fekk flokkur hansara meiriluta og kom til valdið og hann gjørdist forsætisráðharri Grikkalands, eins og faðir hansara Andreas Papandreou og abbi hansara Giorgios Papandreu hava verið tað áður. Í 1988-89 og aftur í 1994-96 var hann undirvísingar- og kirkjumálaráðharri, 1999 til 2004 var hann uttanríkisráðharri. Hann var leiðari fyri flokkin PASOK frá februar 2004 til mars 2012. Georg Papandreou gjørdist 182. forsætisráðharri Grikkalands hin 6. oktober 2009. Hann fór frá hin 11. november 2011 fyri at ein tjóðareindarstjórn (national unity government) kundi taka sær av fíggjarkreppuni í landinum.


 * Listi yvir forsætisráðharrar Grikkalands
Andreas Papandreou
Andreas G. Papandreou (grikskt: Ανδρέας Γ. Παπανδρέου, føddur 5. februar 1919, deyður 23. juni 1996) var ein grikskur politikari og økonomur. Hann spældi ein týðandi leiklut í grikskum politikki í 1970-árunum, 1980-árunum og 1990-árunum. Andreas bleiv oftast nevndur við sínum fornavni í Grikkalandi, nakað sum er rættiliga óvanligt annars í Grikkalandi. Tvær ferðir var hann forsætisráðharri Grikkalands, fyrru ferðina frá 21. oktober 1981 til 2. juli 1989, seinnu ferðina frá 13 oktober 1993 til 22. januar 1996). Hann var sonur Georgios Papandreou, sum var forsætisráðharri í Grikkalandi tríggjar ferðir: 1944–1945, 1963 og 1964–1965. Sonur Andreas, sum eitur eftir abba sínum, Georgios Andrea Papandreou, hevur eins og pápin og abbin, verið forsætisráðharri Grikkalands, tað var hann frá 2009 til 2011. Andreas Papandreou var vællærdur, akademikari sum hevði lisið økonomi á Harvard University í USA. Tá hann kom til valdið í 1981, broyttist grikska politiska søgan, og eitt nærum 50-ára konservativt stýrt land broytti kós tann sosialistiska vegin.


 * Listi yvir forsætisráðharrar Grikkalands




 * The Andreas Papandreou Foundation
 * Biografi frá pasok.gr
 * Tribute to Andreas Papandreou
 * Clara Thomas Archives and Special Collections - Archival photographs of Andreas Papandreou from the Toronto Telegram Fonds - Clara Thomas Archives and Special Collections, York University
Georgios Papandreou
Georgios Papandreou (føddur 13. februar 1888 í Kalentzi - doyði 1. november 1968 í Athen) var ein grikskur politikari. Hann var forsætisráðharri frá 1944 til 1945 og aftur frá 1963 til 1965, tá Kong Konstantin setti hann frá. Hernaðarjuntaðin setti Papandreou í húsavarðhald, har hann sat til hann doyði í 1968. Sonur hansara, Andreas Papandreou, og abbasonur hansara Giorgos Andrea Papandreou hava eisini verið forsætisráðharrar í Grikkalandi.

Papandreou var varaforseti 1950–1952 í stjórnunum hjá Nikolaos Plastiras and Sofoklis Venizelos. Hann var eisini ráðharri fleiri ferðir í sínum longu politisku lívsleið, sum vardi í fimm áratíggju, byrjaði í 1923. Hann var sosialis, men samstundis antikommunist. Hann var eisini ímóti kongaveldinum. Hann stuðlaði tí liberala Eleftherios Venizelos, sum útnevndi Papandreou til guvernør av Khios eftir Balkankríggið í 1912. Tvær ferðir bleiv hann giftur. Fyrra kona hansara var Sofia Mineyko, sum var úr Póllandi, sonur teirra Andreas Papandreou varð føddur á Khios í 1919. Seinna kona hansara var sjónleikarinnan Cybele Andrianou. Tey fingu sonin Georgios G. Papandreou.


 * Listi yvir forsætisráðharrar Grikkalands
Heiðursmerkjabýtið á Summar-OL 2012
Her sæst virlit yvir heiðursmerki, sum vóru latin á Summar-OL 2012 í London.

Vertslandið Stóra Bretland sæst við myrkagráari bakgrund.
Johan Dahl
Johan Dahl (føddur 19. september 1959) er føroyskur politikari og vinnulívsmaður. Hann er uppvaksin í Fámjin, hann er sonur Jógvan Dahl, sála, úr Vági og Ebbu, fødd Albinus, sála, úr Fámjin. Hann er giftur við Lindu Herdalur. Johan hevur verið landsstýrismaður í Vinnumálum frá 2008 til 2015. Hann hevur eisini verið næstformaður Sambandsflokksins og løgtingsformaður.

Hann hevur bankaútbúgving og ávís prógv innan merconom. Sum ungur arbeiddi hann í Sjóvinnubankanum, og í 1982 gjørdist hann stjóri í Vágs Skipasmiðju, sum A/S J. Dahl átti. Johan er eftirkomari hjá Dahl familjuni í Vági, sum stovnaðu fyritøkuna á Gørðunum. Hann var stjóri har til 1990. Síðan var hann stjóri í World Seafood frá 1991 til 1992, stjóri í Sp/f Faromar frá 1997, stjóri í Faroe Coldstores frá 1998, stjóri á Kollafjørð Pelagic og stjóri fyri frystigoymsluna Kloosterboer Terminal Faroe Islands í Kollafirði. Hann var stýrislimur í Føroya Arbeiðsgevarafelag frá 1982 til 1990 og stýrisformaður í Seamark Scandinavia A/S frá 2004 til 2007.

Johan Dahl varð valdur inn á Føroya Løgting í 2002 og hevur sum løgtingslimur verið limur í Vinnunevndini frá 2002 til 2006, limur í Fíggjarnevndini frá 2002 til 2004.

Hann varð afturvaldur á løgtingsvalinum í 2004 við 245 persónligum atkvøðum. Hann var formaður í Uttanríkisnevndini frá 2004 til 2008, umframt næstformaður frá 2004 til 2006, og formaður í Vinnunevndini frá 2006 til 2008. Johan Dahl varð útnevndur til fiskimálaráðharra í fyrstu stjórnini hjá Jóannes Ejdesgaard tann 3. februar 2004, men varð koyrdur frá longu 23. februar, eftir at nógv hevði verið frammi í føroysku fjølmiðlunum um ymiskt úr hansara fortíð.

Á løgtingsvalinum í 2008 varð hann afturvaldur við 377 persónligum atkvøðum. Hann varð útnevndur til vinnumálaráðharri og røkti landsstýrisessin frá 26. september  2008 til 15. september 2015. Harumframt var hann virkandi fiskimálaráðharri frá 4. mai til 14. november 2011.

Hann stillaði ikki upp aftur á løgtingsvalinum í 2015 og gavst tá fyribils í politikki. Hann stillaði upp aftur á løgtingsvalinum í 2019 og varð afturvaldur við 276 persónligum atkvøðum. Á løgtingsvalinum í 2022 varð hann afturvaldur við 502 persónligum atkvøðum, sum er hansara besta persónliga valúrslit nakrantíð.

Hann varð afturvaldur á løgtingsvalinum í 2026 við 346 persónligum atkvøðum. Eftir at stjórn varð skipað millum Fólkaflokkin, Sambandsflokkin og Javnaðarflokkin, gjørdist hann løgtingsformaður.




 * Johandahl.net
 * Samband.fo
Stjórnin hjá Jóannes Eidesgaard I
Fyrsta stjórnin hjá Jóannes Eidesgaard var Føroya landssstýri frá 3. februar 2004 til 4. februar 2008, við Jóannes Eidesgaard frá Javnaðarflokkinum sum løgmanni. Tríggir flokkar fóru í samgongu: Fólkaflokkurin, Sambandsflokkurin og Javnaðarflokkurin. Valbókstavirnir hjá hesum flokkum eru ávikavist A, B og C, og landsstýrið varð tí umrøtt sum «ABC-samgongan». Í januar 2008 gjørdist tað greitt, at hesir flokkar ikki kundu semjast um at halda fram í samgongu eftir løgtingsvalið, sum var í sama mánaða.
Løgtingslimir í Føroyum 2004-2008
Løgtingið hevði 32 løgtingslimir frá 2004 til 2008.

Her verður meint við teir løgtingslimir, sum vóru valdir, og harumframt fastir varalimir, sum møttu fyri teir fólkavaldu, sum fóru í landsstýri, hesi eru nevnd í "Viðmerkingum" til høgru í talvuni.


 * Løgtingslimir
 * Valúrslit 2004 frá Útvarpi Føroya
Løgtingslimir í Føroyum 2002-2004
Føroya Løgting hevði 32 limir millum løgtingsvalini 2002 og 2004.

Her verður roknað við øllum fólkavaldum limum Løgtingsins, umframt teimum føstu varalimunum, sum møttu fast fyri tey sum fóru í Føroya Landsstýri.


 * Valúrslit 2002 frá Útvarpi Føroya
Kristina Háfoss
Kristina Háfoss (fødd Danielsen, 26. juni 1975, uppvaksin á Argjum) er ein føroyskur økonomur, løgfrøðingur, politikari og fyrrverandi svimjari. Hon var fyrstu ferð vald inn á Føroya Løgting í 2002 fyri Tjóðveldi, í 2008 var hon mentamálaráðharri í eitt hálvt ár, í 2015 varð hon vald til fíggjarmálaráðharra, sum onnur kvinnan í føroysku politisku søguni, tann fyrsta var Jóngerð Purkhús.

Kristina er útbúgvin cand.jur. og cand.polit. frá Københavns Universitet í ávikavist 2002 og 2003. Hon var sett í starv í tað danska Uttanríkisráðið 1998–1999, í danska Fíggjarmálaráðnum 1999–2000 og á Løgmansskrivstovuni sumrini 1999 og 2000. Harumframt var hon fíggjarligur ráðgevi undir arbeiðnum við at skriva eitt útoyggjaálit 2000–2001, økonomur í Landsbanka Føroya 2004–2005 og verkætlanarleiðari og íløguráðgevi í Føroya Banka í 2006. Síðan 2007 hevur hon verið deildarleiðari í Tryggingarfelagnum Føroyar.

Av hennara nevndar- og formanssessum kunnu nevnast: Forkvinna í Meginfelag Føroyskra Studenta (MFS) 1999–2000, forkvinna í Búskapar- og Løgfrøðingafelag Føroya (BLF) 2005–2006, stýrislimur í P/F Smyril Line síðan 2011 og stýrislimur í tveimum av dótturfeløgunum hjá Tryggingarfelagnum Føroyar síðan 2011.

Sum ung svam hon fyri Havnar Svimjifelag og Føroyar, hon gavst at svimja meðan hon gekk í Hoydølum, og fór í staðin at spæla flogbólt. Kristina er abbadóttir Louis Zachariasen.

Kristina Háfoss var næstformaður í Suðurstreymoyar Tjóðveldisfelag 2001–2002, vald inn á Ting í Suðurstreymoyar valdømi 2002–2004 og limur í starvsnevnd Tjóðveldisflokksins 2004–2005. Í februar 2008 gjørdist hon landsstýriskvinna í mentamálum í aðru stjórn Jóannesar Eidesgaard, men segði sessin frá sær aftur av persónligum ávum í august sama ár. Á løgtingsvalinum 2011 var hon vald inn í Løgtingið, har flokkur hennara kom at sita í andstøðu. Á løgtingsvalinum 2015 varð hon afturvald og Tjóðveldi gjørdist partur av stjórnini hjá Aksel V. Johannesen. Hin 15. september 2015 varð Kristina útnevnd fíggjarmálaráðharri.




 * Tjodveldi.fo, Um meg, Kristina Háfoss
Jákup Eli Joensen
Jákup Eli Joensen (føddur 19. november 1982) er ein føroyskur tónleikari, sangari og sangskrivari. Hann er ættaður úr Sumba, men hevur búð í Havn síðan hann var tannáringur. Hansara stóri áhugi er tónleikur. Í 2011 gav hann út fløguna Kom við mer, og ein av sangunum, Vanja, gjørdist landaplága í Føroyum tað árið. Við ársenda varð sangurin tilnevndur Ársins sangur til Planet Awards 2011, sum er eitt afturvendandi tónleikatiltak, sum Miðlahúsið skipar fyri. Sangurin Vanja var tilnevndur saman við 4 øðrum sangum, m.a. einum hjá Páll Finnur Páll og einum hjá nýggja bólkinum Glóð. Tað gjørdist sangurin hjá Jákupi Eli, Vanja, sum vann eina planet heiðursløn til í bólkinum Ársins sangur. Jákup Eli fær íblástur til sín tónleik frá tónleikabólkinum Páll Finnur Páll, segði hann við morgunsendingina Summarmorgun 24. august 2011. Jákup Eli framførdi á Summarfestivalinum í 2012 á Føroya Tele pallinum. Í august 2012 hevur ein nýggjur føroyskur tónleikabólkur All-in útgivið sangin Vanja í einari heilt aðrari versjón, enn tann upprunaliga hjá Jákup Eli, men tó við sama lagi. Tað eru fleiri sangarar, sum syngja sangin, og teir hava eisini gjørt ein video til sangin. Alt hetta er gjørt í samráð við Jákup Eli, sum eigur bæði orð og lag á sanginum Vanja. Teir fýra í dreingjabólkinum (Boy-Band) eru: Terji Djurhuus, Jóannes Lamhauge, Ólavur á Váli og Dánjal Gomez Gudjónsson.


 * 2011 - Kom við mer
 * 2012 - Sjúkan, sum fór at spæla tónleik

Sangurin Vanja hjá Jákup Eli gjørdist Ársins sangur á árligu Planet Awards bæði í 2011 og 2012. Í 2011 var tað hansara egna útgáva, í 2012 var tað í nýggjari útseting og sungið av føroyska tóleikabólkinum All in.




 * Sangtekstir.com
Eleftheria Arvanitaki
Eleftheria Arvanitaki (grikskt: Ελευθερία Αρβανιτάκη, fødd 17. oktober 1957 í Pireus) er ein griksk songkvinna. Hon er ættað av oynni Ikaria. 14. mars 2010 metti sjónvarpstøðin Alpha TV, at Arvanitaki var sætt besta songkvinnan í Grikkalandi síðan 1960.

Arvanitaki byrjaði sína lívsleið sum songkvinna í 1980, tá hon gjørdist partur av tónleikabólkinum "Opisthodromiki Kompania" / "Οπισθοδρομική Κομπανία" og í 1981 hevði hon sín fyrsta leiklut sum gestasangari á einari fløvu (CD), tað var fløvan hjá Vangelis Germanos, sum hevur heitið "Ta Barakia". Hon fór úr bólkinum og byrjaði sína solo lívsleið í august 1984 við fløvuni Eleftheria Arvanitaki. Í august 2004 luttók hon í endahátíðarhaldinum á Olympisku Leikunum í Athen. Hon hevur framført í ymiskum WOMAD og øðrum tónleikafestivalum. Í 2006 luttók hon í jólakonsertini "Frostroses" (Frostrósur) í Reykjavík, Ísland sum partur av einum bólki av songkvinnum sum nevndist "European Divas". Hinar "divurnar" vóru Sissel Kyrkjebø (Noreg), Eivør Pálsdóttir (Føroyar), Petula Clark (Stóra Bretland), Ragga Gisla (Ísland) og Patricia Bardon (Írland). Orsakað av at Arvanitaki hevur kontrakt við Universal Music Group's jazz label Verve Records, er tónleikur hennara blivin útgivin altjóða í ein ávísan mun. Verve hevur givið henni EmArcy label, sum er evropeiski jazz-armurin hjá Universal, hvørs fokus inniber at menna lokal evropeisk talent til ein altjóða kalibur. Hennara upptøkur eru fyri tað mesta framleiddar undir hennara heimsligu avtalu við Universal Music Greece. Hon er systkinabarn við heiðurløn vinnandi griksk-avstralska filmsmakaran Anthony Maras. Arvanitaki hevur vunnið MAD Video Music Awards prísin.


 * Hon luttók eisini í fýra tónleikaútgávum saman við "Opisthodromiki Kompania".




 * Almenn heimasíða hjá Eleftheriu Arnvanitaki
 * Biografi (GR) frá music.net.cy
Neil Armstrong
Neil Alden Armstrong (f. 5. august 1930 – d. 25. august 2012) og felagi hansara Buzz Aldrin vóru fyrstu menn á mánanum, tá teir fóru hagar við rúmdarfarinum Apollo 11. Tað hendi tann 20. juli 1969. Tá hann setti fótin á mánan, segði Armstrong tey kendu orðini "That's one small step for man, one giant leap for mankind". Armstrong og Aldrin vóru í tveir og ein hálvan tíma á mánanum og gjørdu kanningar. Armstrong var eisini flogskipari undir Koreakrígnum, royndarflogskipari, flogverkfrøðingur og professari. Hann hevur eisini fingið eina stjørnu á Walk of Fame í Hollywood. Armstrong byrjaði hjá Nasa í 1962, og hann gavst tvey ár aftan á mánaferðina. Seinni arbeiddi hann sum professari í verkfrøði.

Amerikanski rúmdarmaðurin, Neil Alden Armstrong, ið var fyrsti frá mannaættinum sum setti fótin á mánan doyði 82 ára gamal 25. august 2012. Hann varð lagdur undir skurð fyri hjartatrupulleikar fyrr í mánaðinum. Hann fylti 82 ár eisini fyrr í sama mánaði.
Naddoddur
Naddoddur (norrønt: Naddoddr, íslendskt: Naddoður ella Naddoddur Ásvaldsson ) var víkingur, ið uppdagaði Ísland umleið ár 860.

Sambært Landnámabók var Naddoddur føddur í Agder í Noregi og var millum fyrstu norðmenn í Føroyum, eftir at Grímur Kamban sum tann fyrsti hevði sett búgv har.

Einaferð var hann ávegis aftur til Føroya úr Noregi, men á veg heimaftur kom hann í ódnarveður, misti rætningin og sigldi tí til Íslands. Hann legði at landi í Reyðarfjørði, men fann har ongi fólk. Tað kavaði tann dagin, tey fóru aftur til Føroya, og kallaðu tey tí nýggja landið fyri Snjóland. Seinni fekk landið sítt núverandi navn, Ísland.

Møguliga er Naddoddur faðir at Ann Naddodsdóttir úr Hetlandi. í 1850 funnu granskarar navnið á Naddoddi í rúnusteini á oynni Bressay í Hetlandi. Á rúnasteininum var ogam-alfabeti, ið er blandingur av piktiskum og norrønum:


 * CROSCC NAHHTVVDDARRS DATTR ANN

Hetta hava granskarar tulkað sum "ein krossur til minni um Ann, dóttir Naddodds"

Tað kann tó ikki prógvast, at faðirin til kvinnuna Ann er sami Naddoddur, sum tann, ið uppdagaði Ísland. Tað er eisini vorðið sagt, at Naddoddur sigldi víðari og kom til Amerika 150 ár áðrenn Leivur Hepni, men er tað einans gitingar.


 * Víkingaøld í Føroyum
 * Víkingur


 * Naddoddur rúmlega hálfnaður, timarit.is
 * Aðferðir og viðhorf, timarit.is
 * Rán eða ræktun, timarit.is
 * Um líf- og helstrauma Íslands, timarit.is
 * Landnámabók Fyrsti hluti 1. Kapituli. (Nefna sumir til Naddoð víking), norroen.info
 * Landnámabók / Book of the Settlement of Iceland - Chapter I. (Naddod the Viking), northvegr.org
James Cook
James Cook (f. 7. november 1728 í Yorkshire í Ongland, d. 14. februar 1779 í Kealakekua í Hawai'i) gjørdist kendur, tá ið hann kortlegði stórar partar av Kanada í Sjeyárabardaganum (1756-1763). Bæði í Kanada og í Kyrrahavi teknaði hann nágreiniligari enn nakar annar undan honum. Hann kom til stórar partar av Polynesia, granskaði Suðuríshavið, sigldi kring Nýsæland, kortlegði eysturstrondina við Avstralia og savnaði nógv vísindaligt tilfar. Vísindamenn og listamenn, sum vóru við honum, eygleiddu og festu á blað alla atkomiliga vitan um dýr, fólk og londini, teir vitjaðu. Árini 1768-1779 varð Cook høvuðsmaður fyri teimum rannsóknarferðum í Kyrrahavi og útvegaði evropearum størri vitan um Kyrrahavsoyggjar og Avstralia, enn nakar maður hevði gjørt. Hann var frálíkur sjómaður, rannsóknarfari og oddamaður. Hann var strangur, men virdur maður, og bjargaði heilsuni á monnum sínum, tí at hann legði stóran dent á, at teir fingu rættan kost og vóru reinførir. Hann legði sær altíð nær at fáa gott vinalag við teir polynesarar, hann vitjaði. Allir, sum vóru við á ferðum Cooks, fingu stóra virðing fyri honum, og vórðu honum trúfastir.

Frá 1768 til 1771 sigldi Cook fyrst til Tahiti, síðan kring Nýsæland, sum hann kortlegði, og haðan til eysturstrondina á Avstralia. Hesi bæði londini vóru áður hildin at vera partur av Terra Australis (Suðurland), eitt ovurstórt sagnmeginland. Á aðru ferð síni (1772 til 1775) granskaði Cook Suðuríshavið, suður at ísmarkinum. Cook fann einki land, og tað bendi á, at nevnda sagnland bara kundi verða kring Suðurpólin. Hann kom til næstan allar teir stóru oyggjaflokkarnar í Suðurkyrrahavi. Í 1776 til 1779 leitaði hann eftir Útnyrðingsleiðini úr Evropa, norðan fyri Alaska, til Asia. Á vegnum granskaði hann Hawai'i, og har varð hann dripin í 1779.
Listi yvir fólkatingslimir úr Føroyum
Listi yvir fólkatingslimir sum umboða Føroyar tekur øll umboð við, sum eru vald til danska Fólkatingið úr Føroyum. Frá 1849 til 1953 var Fólkatingið eitt av tveimum kømrum í Ríkisdegnum; hitt kamarið var Landstingið. Føroyar valdi eitt umboð til hvørt kamarið, og síðan 1953 velur Føroyar tvey umboð til Fólkatingið. Tað hevur verið vanligt fyri føroysk umboð at hava tilknýti til fólkatingsbólkin hjá ein donskum politiskum flokki, men eisini í nýggjari tíð finnast tað undatøk. Umboð fyri Tjóðveldi eru vanliga ikki við í nøkrum fólkatingsbólki hjá einum donskum flokki. Teir sum í løtuni (2011-) umboða Føroyar á Fólkatingi eru Edmund Joensen úr Sambandsflokkinum og Sjúrður Skaale úr Javnaðarflokkinum, teir eru við í fólkatingsbólkunum hjá ávikavist Venstre og Socialdemokraterne.








 * Løgtingið 150 - Hátíðarrit. Tórshavn 2002, Bind 2 (manuelt framfunnið frá einstøku persónslýsingunum) (PDF-Download )