danish-foundation-models/faroese-dynaword huggingface dataset:
Santa Nikolaus frá Myra
Santa Nikolaus frá Myra var biskupur í Myra (nú Antalya í Turkalandi) í Lítlaásia í fyrru helvt av 4. øld. Deyðadagur hansara, 6. desember, kallast Niklasarmessa.

Hann doyði 6. desember millum ár 345 og 351. Hann var av ríkari ætt og var tiltikin at vera hjálpsamur og gávumildur, men varð fongslaður vegna trúgv sína undir Maximinius keisara. Hann sigst hava verið millum teirra, ið tóku lut á kirkjufundinum í Nikea ár 325. Santa Niklas var best umtókta halgimennið í miðøld, næst eftir Mariu moy, og hann var verndari hjá sjómonnum, børnum, ógiftum gentum, keypmonnum, advokatum, fiskimonnum, apotekarum, sløkkiliðsmonnum og fangum.

Tað er tó gávumildni hjá Niklasi, sum hevur gjørt hann mest kendan og hevur givið íblástur til siðin at geva gávur henda dag. Martin Luther helt, at betri var at minnast Jesus við gávum enn halgimennið Niklas, og tí varð gávusiðurin fluttur til jólaaftan. Siðurin at geva gávur á Niklasarmessu livdi tó víðari, serliga í Hollandi, og við hollendingum, ið búsettust í USA, flutti hann vestur um hav, har siðvenjan kom í bland við enska Father Christmas. Navnið, Santa Nikolaus, styttist til Claus, og soleiðis verður Santa Claus til, sum jólamaðurin eitur á enskum.

Hugmyndin at lata jólamannin koma ríðandi á sletu við reinsdjórum fyri er helst íblástur frá Tóri í norrønu gudalæruni, sum norðmenn, ið hava búsett seg í USA, hava havt við sær.

Í 1087 stjólu italienskir sjómenn halgileivdirnar av Santa Niklasi úr Myra í Lítlaásia og tóku tær við sær til Bari í landsynnings Italia; tí verður hann eisini kallaður Santa Nikolaus frá Bari.


 * Heimasíðan hjá Universitetsbiblioteket i Trondheim > alfabetisk index > Utstillinger.


 * www.stnicholascenter.org
Jólaevangeliið
Jólaevangeliið verður frásøgnin um Jesu føðing ofta nevnd. Vanligt er at lesa jólaevangeliið til jólaguðstænastu, kristilig jólahald og tílík tiltøk á jólum.

"v1 Men tað hendi í teimum døgum, at tað komu boð frá Augustusi keisara um, at allur heimurin skuldi verða skrivaður í manntal. v2  (Hetta fyrsta manntalið var, meðan Kvirinius var landshøvdingi í Sýriulandi). v3  Og øll fóru at verða skrivað, hvør í ættarbygd sína. v4  Men eisini Jósef fór úr Galileu, úr bygdini Nasaret, niðan til Júdeu, til Dávids bygd, sum eitur Betlehem, tí at hann var slektaður av Dávids húsi og ætt, v5  at verða skrivaður, saman við Mariu, trúlovaðu festarmoy síni, sum var við barn. v6  Men tað hendi, meðan tey vóru har, at tíðin kom, at hon skuldi eiga barn. v7  Og hon átti son sín, hin fyrstafødda, og hon reivaði hann og legði hann í eina krubbu, tí at ikki var rúm fyri teimum í tilhaldshúsinum.

v8 Og tað vóru hirðar har í sama bygdarlaginum, sum lógu úti á markini um náttina og goymdu at seyðafylgjum sínum. v9 Og sí, eingil Harrans stóð hjá teimum, og dýrd Harrans ljómaði rundan um teir, og teir vórðu ógvuliga óttafullir. v10 Og eingilin segði við teir: »Óttist ikki; tí sí, eg kunngeri tykkum eini stór gleðiboð, sum skulu verða fyri alt fólkið. v11 Tí at tykkum er í dag ein frelsari føddur, sum er Harrin Kristus í Dávids staði! v12 Og hetta skulu tit hava til merkis: Tit skulu finna eitt barn reivað og liggjandi í eini krubbu.« v13  Og í somu stund var hjá einglinum ein fjøld av himmalskum herskarum, sum lovaðu Guði og søgdu: v14  »Heiður veri Guði í hægsta himli, [og friður á jørð, og í menniskjum góður tokki!«] v15  Og tað hendi, tá ið einglarnir vóru farnir frá teimum aftur til himmals, tá søgdu hirðarnir hvør við annan: »Latum okkum nú fara beinanvegin til Betlehem og vita um hesi tíðindi, sum hend eru, og sum Harrin hevur kunngjørt okkum.« v16  Og teir fóru við skundi hagar og funnu bæði Mariu og Jósef og barnið liggjandi í krubbuni. v17 Og tá ið teir sóu tað, søgdu teir frá teimum orðum, sum talað høvdu verið til teirra um hetta barn. v18 Og øll, ið hoyrdu tað, undraðust á tað, sum teimum varð sagt av hirðunum. v19 Men Maria legði sær øll hesi orð í geyma og hugsaði um tey í hjarta sínum. v20 Og hirðarnir fóru avstað aftur, og teir lovaðu og prísaðu Guði fyri alt tað, sum teir høvdu hoyrt og sæð, soleiðis sum tað hevði verið sagt við teir."


 * Bíbliutýðing Jákup Dahls
 * Bíbliutýðing Victor Danielsens
Stefan Casta
Stefan Casta er svenskur tíðindamaður og rithøvundur, føddur í 1949 í Vadstena og vaks upp í Norrkøping; frá uml. 1980 búsitandi í Skåne. Stefan byrjaði sum sjónvarpsmaður, men er nú rithøvundur burturav. Í 1999 vann hann stóru svensku bókmentavirðislønina Augustpristet fyri bókina Spelar død, og í 2000 fekk hann fyri somu bók Nils Holgersson heiðurlønina, sum rithøvundar flestir tráa eftir. Hann hevur eisini vunnið Astrid Lindgren virðislønina í 2002.

Yndisbók sína sigur Stefan vera Summarið við Mary-lou, sum kom út á svenskum í 1997, á føroyskum í 2002 í týðing eftir Jákup í Skemmuni. Stefan Casta situr nú í sæti 13 í svenska Barnabókaakademinum.
Jens
Jens er mest vanliga danska mannfólkanavnið.

=Kend fólk sum eita Jensen:=


 * Jens Lisberg, føroyskur sangari.


 * Jens Fink-Jensen, danskur rithøvundur.


 * Jens Stoltenberg, norskur politikari.
Heri Joensen (tónleikari)
Heri Joensen (21. februar 1973 í Havn) er ein av Føroya eydnuríkastu tónleikarum. Heri Joensen er gittarleikari og sangari í víkingarmálmsbólkinum Týr, og hann er eisini ein av stovnarunum av felagnum Gudloysi, ið er ein áhugabólkur fyri føroyskar gudloysingar.




 * Demo (Demo) (2000)
 * How Far to Asgaard (2002)
 * Ólavur Riddararós (Einhleypur) (2002)
 * Eric the Red (2003)
 * Ragnarok (2006)
 * Land (2008)
 * Black Sails over Europe (Skipt albúm með Alestorm og Heidevolk) (2009)
 * By the Light of the Northern Star (2009)
 * The Lay of Thrym (2011)
 * Valkyrja (2013)
 * Hel (2019)
 * A Night at the Nordic House (Lifandi plata) (2022)
 * Battle Ballads (2024)
 * The Best of the Napalm Years (2024)
 * The Rune (2025) (Einhleypur) (2025)


 * Heljareyga (2010)


 * The Light Within (2020)


 * Ensiferum - From Afar (2009) - gestasöngur á "Vandraren (Nordman Cover)"
 * Alestorm - Back Through Time (2011) - gítarsóló á "Barrett's Privateers (Stan Rogers Cover)"
 * Wintersun - Time I (2012) - kórsöngur á "Sons of Winter and Stars"
 * Ensiferum - One Man Army (2015) - Talað mál á "Heathen Horde" og gestasöngur á "Descendants, Defiance, Domination"
 * Wintersun - The Forest Seasons (2017) - kórsöngur á "The Forest That Weeps (Summer)"
 * Barbarus - Into the Distant Light (2018) - gestasöngur
 * Mistheria - Dreams (2020) - verkfræðisöngur á "Alone"
 * Varg - Ewige Wacht (CD2: Guests) (2023) - gestasöngur á "Eisenseite" (Týr)


 * Heri Joensen á MySpace.
Per Petterson
Per Petterson (18. juli 1952 í Oslo) er norskur rithøvundur. Hann er útbúgvin bókavørður og hevur arbeitt sum bókahandlari, týðari og ummælari. Hann gjørdi fyrstu ferð vart við seg sum rithøvundur við stuttsøgusavni í 1987 og hevur skrivað 7 bøkur. Per Petterson varð innstillaður til Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins í 1997 fyri bókina Til Sibir. Við bókini Út at stjala ross gjørdist hann rættiliga kendur og vann fleiri virðislønir. Í 2009 vann hann Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins fyri bókina Jeg forbanner tidens elv.


 * Aske i munnen, sand i skoa, stuttsøgur (1987).
 * Ekkoland; skaldsøga (1989).
 * Det er greit for meg skaldsøga (1992).
 * Til Sibir skaldsøga (1996).
 * I kjølvannet skaldsøga (2000).
 * Ut og stjæle hester; skaldsøga (2003). Á føroyskum í týðing eftir Jákup í Skemmuni: Út at stjala ross, Nýlendi 2006.
 * Månen over porten; tíðargreinir (2004).
 * Jeg forbanner tidens elv; skaldsøga (2008). Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins 2009. Á føroyskum í týðing eftir Jákup í Skemmuni: Bannað veri tíðaráin, Nýlendi 2009.
 * Jeg nekter, skaldsøga (2012)
Sjómíl
Ein sjómíl, ein international nautisk míl ella ein fjórðingur er 1852 metrar. Ein sjómíl er upprunaliga ásett sum ein miðal breiddarminuttur (bogaminuttur norður og suður), tvs. 1/60 av einum stigi av einum stórsirkli gjøgnum pólarnar. Tá meturskipanin varð gjørd, var ætlanin, at stórsirkulin gjøgnum pólarnar og gjøgnum París skuldi vera eksakt 40&#8239;000&#8239;000 metrar. Út frá hesum skuldi ein sjómíl verið 40&#8239;000&#8239;000 m⁄60&#8239;×&#8239;360 = 1851,85 m. Í dag verður stórsirkulin settur til 40&#8239;007,86 kilometrar, og eftir tí skuldi ein sjómíl verið 1&#8239;852,22 metrar.

Óvissan á mátingini av stórsirklinum gjørdi, at fyrr kundi ein sjómíl vera eitt lítið sindur ymisk, í Danmark var hon 1&#8239;851,11 m fram til tíðliga í 20. øld.

Men í 1929 varð avgjørt á millumtjóða fundi, at ein sjómíl skuldi vera eksakt 1&#8239;852 m. Londini, sum longu brúktu meturskipanina, tóku beinan vegin undir við hesum millumtjóða standardi, USA tók undir við honum í 1954 og Ongland í 1970.

Jørðin er ikki heilt kúluskapað, hon er eitt sindur ellipsoidskapað. So ein breiddarminuttur er millum 1&#8239;842,9 og 1&#8239;861,6 metrar.

Stórsirkulin um ekvator er 40&#8239;075&#8239;017 metrar, og ein longdarminuttur við ekvator er tí 1&#8239;855,32 metrar. Eisini tann stórsirkulin hevur verið brúktur til at definera ymiskar geografiskar míl, sum ikki longur verða brúktar.

Ein sjómíl er 24,6 % ella rættuliga nær við fjórðingin av eini gamlari danskari míl. Hon fekk tí eisini navnið fjórðingsmíl ella fjórðingur, hóast ein fjórðingur upprunaliga var eitt lítið sindur longri.
Landsstýrismaður
Ein landsstýrismaður (ella landsstýrisfólk ella landsstyriskvinna) er ein ráðharri í landsstýrinum, ið er føroyska stjórnin. Landsstýrismenn verða tilnevndir av løgmanni, ið er ovasti leiðarin fyri landsstýrinum.

Í mun til landsstýrisfólkini, ið verða tilnevnd av løgmanni, so er tað Løgtingið, ið velur løgmann. Landsstýrið er sostatt samansett av løgmanni og teimum landsstýrismonnum, ið løgmaður hevur tilnevnt. Sambært Stýrisskipan føroya skal løgmaður velja minst tveir landsstýrismenn í landsstýrið. Hvørki løgmaður ella landsstýrismenn hava atkvøðurætt í løgtinginum, men hava, eins og løgtingslimir, rætt at leggja fyri løgtingið uppskot til løgtingslógir, ríkislógartilmælir ella løgtingssamtyktir.

Ymisku ábyrgdarøkini hjá landsstýrinum verða nevnd málsøkir og verða hesi lutaði millun landsstýrismennirnar av løgmanni í einum málsøkjabýti. Løgmaður kann eisini velja at umsita málsøki sjálvur. Eitt sindur ymiskt er frá einum landsstýri til annað, júst hvussu málsøkini verða býtt.

Formliga heitið á ráðharrunum í landsstýrinum er sambært Stýrisskipanini landsstýrismaður, men til tíðir verður umframt landsstýrismenn eisini tosað um landsstýrisfólk ella landsstyriskvinnur. Ongin innihaldsligur munur er á landsstýrismanni, landsstýrisfólk ella landsstýriskvinnu, men koma ymisku heitini helst frá, at summi halda tað vera løgið at kalla eina kvinnu fyri landsstýris-mann.

Í 2015 eru í landsstýrinum umframt løgmann sjey landsstýrismenn.


 * Løgmaður
 * Landsstýrismaður í fíggjarmálum
 * Landsstýrismaður í vinnu- og uttanríkismálum
 * Landsstýrismaður í mentamálum
 * Landsstýrismaður í heilsu- og innlendismálum
 * Landsstýrismaður í samferðslumálum
 * Landsstýrismaður í almannamálum
 * Landsstýrismaður í fiskivinnumálum


 * Føroya Landsstýri
 * Landsstýri síðan 1948
Bermuda
Bermuda er ein oyggjabólkur sum hoyrir til Bretland, sum liggja í Norðuratlantshavi eystanfyri USA. Nærmasta stað í USA er Cape Hatteras, North Carolina, sum liggur umleið 1030 km í ein útnyrðing frá Bermuda.

Oyggjarnar liggja 1.239 kilometrar sunnanfyri Cape Sable Island, Nova Scotia, og 1.770 kilometrar í ein landnyrðing av Miami.

Oyggjarnar eru 53,2 km2 til støddar. Í 2010 var fólkatalið 64.268 og fólkatættleikin var 1.275 pr. km2. Høvuðsstaðurin eitur Hamilton, tó var St. George tann fyrsti høvuðsstaðurin, og er St. George tann elsti enskt-talandi býurin uttanfyri Stórabretland í heiminum.

Bermuda er tað norðasta og eystasta staðið av Burmuda-trýkantinum, har tað sigst at nógv skip eru gingin burtur og flogfør eru dottin niður á mystiskan hátt.

Bermuda oyggjarnar vóru funnar í 1505 av spanska Juan de Bermúdez kapteini, sum oyggjarnar eru uppkallaðar eftir. Í 1609 stovnaði Virginia Company eina búseting á Bermuda, hetta var tvey ár eftir, at sama fyritøka hevði sett á stovn býirinir Virginia og Jamestown á amerikanska kontinentinum. Búsetingin fór fram tá ein ódn herjaði øki og tað søkkandi enska skipið Sea Venture noyddist at stýra á eitt sker har um leiðir, so at manning og ferðafólk kundu fara í land. Virginia Company stýrdi oynni til 1614, tá ein onnur fyritøka Somers Isles Company, tók yvir og hevði ræði á oynni til 1684, tá bretar tóku valdið á oynni.

Í 1707 vóru oyggjarnar alment innlimaðar í Stóra Bretland.


 * 1505 – Oyggjarnar vóru funnar av spaniólanum Juan de Bermúdez
 * 1609 – Tey fyrstu niðursetufólkini búsettust á Bermuda, tey vóru úr Stórabretlandi
 * 1679 – Bermuda gjørdist bretsk koloni, tó ikki alment fyrr enn í 1707
 * 1707 - Oyggjarnar vóru alment innlimaðar í Stóra Bretland.
 * 1797 – Ein bretsk hernaðarbasa varð bygd á oynni
 * 1834 – Trælahald gjørdist ólógligt á Bermuda
 * 1968 – Oyggjarnar fingu sjálvstýri



Bermuda er limur í Oyggjaleikunum, har Føroyar eisini eru limir. Oyggjaleikir 2013 verða á Bermuda. Bermuda luttekur eisini á Olympisku Leikunum.

Tey hava eitt nú luttikið í sigling, svimjing, kaving, frælsum ítrótti og triatlon.


 * Almenna heimasíða: gov.bm
 * Ferðavinnusíða: gotobermuda.com
 * Bermuda, wikivoyage (á enskum)
Villmenn
Villmenn er ein føroyskur tónleikabólkur úr Vágunum.


 * Finnur Joen-Jacobsen, sang og trummir
 * John Edvin Joensen, bass
 * Holgar Jacobsen, guitar og sang
 * Djóni Strømsten, guitar


 * 2001 - Súrt og fólkaligt (Holgar & Villmenn)
 * 2004 - Feikleikans ringrás
 * 2006 - Villmannatjóðin


 * Villmenn á Facebook
Frits Johannesen
Jógvan Martin Frits Johannesen (føddur 22. mai 1944 í Fuglafirði, deyður 8. desembur 2023 í Havn) var føroyskur lærari og listamaður.

Hann vaks upp í Fuglafirði, har hann hevur búð alt sítt lív. Frits tók læraraprógv í 1967 og hevur starvast sum lærari í Fuglafjarðar Skúla frá 1967 til 2008. Umframt lærarastarvið hevði hann nógv kreativ jørn í eldinum.



Frits hevur í mong ár verið kórleiðari og primus motor hjá Fuglafjarðar Gentukóri. Hann hevur eisini skrivað løg og útsett tey fyri kórið. Fyri fáum árum síðani myndaði Frits eitt úrvalskór við tí endamáli at fara til New York at framføra Passíusálmarnar.

Frits hevur eisini altíð fingist við at mála og gera aðra myndlist, og seinnu árini er hann vorðin alt meira kendur kring allar Føroyar fyri málningar sínar, sum ofta hava tónleik sum myndevni.


 * 2017 – Heiðursgáva landsins


 * Fyrrverandi heimasíða: fritsjohannesen.net, archive.org (2007).
 * Ingi Samuelsen: Frits Johannesen farin, dagur.fo, 8. desembur 2023
Fannir
Fannir er eitt føroyskt bókaforlag í Tórshavn v/ Árna Dahl, lærara, ið serliga hevur givið út fagrar bókmentir og bókmentasøguligt tilfar.

Tlf. +298 31 44 52, Fax +298 31 44 52,
 * Forlagið Fannir,
 * Bóndabrekka 11,
 * FO-100 Tórshavn,

Forlagíð hevur ISBN-prefix 99918-49-
Steinhovden
Steinhovden er ein bygd millum eysturu vág og vestaru vág í Flora Kommunu, Noreg, hevur verið hildið frá fornari tíð. Handilsbygningarnir hjá kongliga einahandlinum í Flora kommuna eru bygdir í miðøld. Steinhovden hýsir í dag 119 íbúgvum.

Steinhovden hevur fingið navn av steinhaldi, sum var vanligt í Noregi í steinøldini. Í bygdini er tó eitt flakavirki, ið ikki longur keypir slegghamaran frá útróðrarbátum á plássinum, men ístaðin keypir sína rávøru á uppboðssølunum, serliga á uppboðssøluni í Seljeset.

Slegghamarmann varð føddur í Steinhovden 1947. Hann eigur slegghamaran Mjølnir og við honum berjist hann mót automatin. Tá ið ein Firda-fyr er nóg nær, letur kjaftin upp og gloypir honum.

Fjøll í Steinhovðin


 * Håsteinen
 * Skålefjøll
 * Suðan Sandvikfjøll


 * Jarle.
 * Atle
 * Gunnvar.
 * Alf
Unga Tjóðveldið
Unga Tjóðveldið er felag teirra ungu, ið fylkjast um stevnu Tjóðveldisfloksins. Unga Tjóðveldið er ikki partur av Tjóðveldisflokkinum, men sjálvstøðugt felag við egnum lógum og viðtøkum. Unga Tjóðveldið ynskir einar frælsar, rættvísar og samhaldsfestar Føroyar.

Unga Tjóðveldið er skipað soleiðis:


 * Rókur Herup Olsen, formaður
 * Ida á Reynatúgvu, næstforkvinna
 * Brandar Heðinsson, skrivari
 * Petur Pauli á Høvdanum, kassameistari
 * Hervør Pálsdóttir, nevndarlimur
 * Hildur Háfoss, nevndarlimur
 * Gunvør Hoydal Brimnes, nevndarlimur
 * Villiam Meier, nevndarlimur
 * Ella Jógvansdóttir, nevndarlimur

Forkvinnur/menn síðani 1998:
 * Annlis Bjarkhamar
 * Jóannes Vitalis Hansen
 * Rúni Nielsen
 * Jógvan Jacobsen
 * Barbara Holm
 * Rúni Nielsen og Barbara Holm
 * Gunnhild Dahl Niclasen
 * Jógvan Arnason Djurhuus
 * Regin Winther Poulsen
 * Tráin Petursson Nónklett, feb. 2014 - mars 2016
 * Elsa Berg, mars 2016- mars 2018
 * Hervør Pálsdóttir, mars 2018 - august 2019
 * Rókur Herup Olsen, august 2019 -

8. juli 2017 kunngjørdi Unga Tjóðveldið gjøgnumførdan grønan politikk fyri felagið. Serliga leggur grøni politikkurin dent á varandi orkukeldur, at steðga oljuboringum og at gera nýggja náttúruverndarlóg.




 * Unga Tjóðveldið


 * Unga Tjóðveldið
Miðevropa
Í Sveis, Eysturríki og Ungarn er langt til sjós. Landslagið er ógvuliga fjølbroytt. Í Sveis og vestara parti í t.d. Eysturríki eru nógv høg fjøll og djúpir dalar. Hægstu fjøll í Evropa eru í Alpunum í Miðevropa. Eystari partur í Eysturríki er slættari, og í Ungarn eru nakrar tær størstu fløturnar í Evropa. Áin Donau er næstlongsta í Evropa, hon er næstan 3 000 km. Hon tekur seg upp í Suðurtýsklandi, men rennur ígjøgnum bæði Ungarn og Eysturríki, áðrenn hon rennur út í Svartahav.


 * Týskland
 * Sveis
 * Liktinstein
 * Eysturríki
 * Slovenia
 * Pólland
 * Kekkia
 * Slovakia
 * Ungarn
Riboflavin
Riboflavin ella vitamin B2 er ein vatnupploysilig vitamin við frymilinum C17H20N4O6.

Riboflavin er ein týðandi partur av coensymunum FAD og FMN og er sostatt alneyðugt fyri evnisskifti av feitti, kolhydratum og proteinum.

Riboflavin verður støðugt úrskilt gjøgnum landið, so mangul sæst lutfalsliga ofta tá ikki nokk fæst gjøgnum føðina. Mangul (ariboflavinosis) kann elva til skrædnaðar og reyðar varrar, sár og bruna í munni, eyman háls, rivur í munnhornunum (angular cheilitis), turra húð og blóðsprongd eygu.
Smáverulívfrøði
Smáverulívfrøði ella mikrobiologi er læran um smáverur sum eru ein-kyknu mikroskopiskar organismur. Tær verða deildar í prokaryotar (t.d. bakteriur og ávísar algur) og eukaryotar (t.d. ger). Virus verða ikki altíð bólkað sum livandi, men hoyra eisini undir smáverulívfrøðina.


 * Bakteria
 * Virus
Ebenezer
Ebenezer er navnið á samkomuhúsi hjá Brøðrasamkomuni í Niels Finsens gøtu í Havn. Navnið Ebenezer er hebraiskt og er tikið úr Sámuelsbók (1. Sám. 4:1 og 7:12) í Bíbliuni. Fyrsti salurin, Ebenezer, varð bygdur beint eftir 1900 og varð tikin í nýtslu 17. juli 1905. Hann varð í 1963 tikin niður og fluttur inn í Saltangará, har hann fekk navnið Berøa. Núverandi samkomubygningurin er tikin í brúk 6. september 1963 og fekk umfatandi ábøtur og umbygging í 2006. Áðrenn salurin Ebenezer varð bygdur í 1905 savnaðist samkoman í Sloans sali við Tinghúsvegin; tann salurin varð bygdur í 1879.

Nógv verður sungið í Ebenezer og fleiri kór eru. Í 2013 eru trý kór:
 * Dupultkvartettin í Ebenezer
 * Ebenezer kórið
 * Gentukórið Kassia

Fyrsta brúðarvígslan í Ebenezer var í 1978. Tað vóru Richard Schwartz Jacobsen og Anna Kjærbo, sum giftust. Tey høvdu fingið serloyvi til at verða vígd í salinum, og politiassistenturin Niclas Poulsen hevði fingið serloyvi frá fútanum at víga parið.


 * Fyrsta brúðarvígslan í Ebenezer. Í: Myndablaðið NÚ, nr. 1 (1978)


 * ebenezer.fo
Ferenc Puskás
Ferenc Puskás (1. apríl 1927 í Kispest - 17. november 2006 í Budapest) var ein ungarskur fótbóltsleikari, sum er nummar 16 á topp-20 listanum yvir høvuðsleikarar í sponsku La Liga, er við á FIFA 100 listanum, hevur vunnið OL gull, HM silvur við Ungarn og eina røð av øðrum meistaraheitum og útnevningum. han er tidligere verdens bedste håndbold spiller



Ungarn Budapest Honvéd FC


 * Ungarska ligan 1949-50, 1950, 1952, 1954, 1955

Spania Real Madrid
 * La Liga 1960-61, 1961-62, 1962-63, 1963-64, 1964-65
 * Copa del Generalísimo (núverande Copa del Rey) 1962


 * Europacup 1959, 1960, 1966
 * Interkontinental-cup 1960

Ungarn Ungarn
 * OL-gull 1952
 * HM-silvur 1954
 * Miðevropiskur meistari 1953
 * Balkan Cup-meistari 1947


 * Central European International Cup: Top Scorer (10 mál): 1954
 * Ungarskur toppskjútti: 1947–48, 1949–50, 1950, 1953
 * Spanska La Liga toppskjútti (Pichichi steypurin): 1959-60, 1960–61, 1962–63, 1963–64
 * Heimsins besti fótbóltsleikari (World Soccer Player of the Year): 1953
 * Ársins leikari í Evropa: 1953
 * 1954 World Cup Golden Ball vinnari
 * 1954 World Cup Bronze Boot vinnari
 * Nevndur í 1954 World Cup All-Star Team
 * Evropiski fótbóltsleikari í 20. øld L'Equipe
 * Ungarski leikari í 20. øld
 * Football's Top Scorer of the 20th century-International Federation of Football History and Statistics
 * Silver Ball European Footballer of the Year (Frakland) : 1960
 * Limur í Fifa 100
 * UEFA Golden Player-Ungarn
 * Top 10 Greatest Players of the 20th century (#7) -World Soccer Magazine
 * Top 10 World's Best Players of the 20th century (#6) -International Federation of Football History and Statistics
 * Top 10 Europe's Best Players of the 20th century (#4) -International Federation of Football History and Statistics
 * European Cup Top Scorer (12 goals)(7 mál): 1960, 1964
 * Golden Boot of the World in 1948: (50 mál)


 * Grikkaland Panathinaikos
 * Alpha Ethniki: 1969–70, 1971–72
 * European Cup
 * Nummar tvey: 1971
 * Intercontinental Cup
 * Nummar tvey: 1971


 * 🇵🇾 Paraguay Sol de América
 * Primera División (Paraguei): 1986


 * South Melbourne Hellas
 * National Soccer League: 1990–91
 * NSL Cup: 1989–90
 * Dockerty Cup: 1989 og 1991


 * Mál og úrslit vísa málini hjá Ungarn fyrst.




 * puskas.com - Tribute to Ferenc Puskás (Enskt, Spanskt, Ungarskt)
Międzyrzec Podlaski
Międzyrzec Podlaski er býur í Póllandi. Międzyrzec Podlaski hevur 17.300 íbúgvar (2005) og varð bygdur í 1177.


 * Miedzyrzec.pl
Rúni Nielsen
Rúni Nielsen (21. februar 1979 á Tvøroyri) er fyrrverandi formaður í Unga Tjóðveldinum, størsta politiska ungmannafelagið í Føroyum. Hann er samstundis tann, ið longst hevur sitið sum formaður felagsins.

Í 2002 og 2003 var hann eykamaður á løgtingi fyri Hergeir Nielsen.

Hann sat við fíggjarábyrgdini í formanskapinum í Unga Norðurlandaráðnum umboðandi Sosialistiskan Ungdóm í Norðanlondum (SUN) árini 2005 til 2007. Hevur eisini eygleiðari í Vælferðarnevndini og í Umhvørvisnevndini í Norðurlandaráðnum í sama tíðarskeiðið. Fór fyrstu ferð umboðandi Unga Tjóðveldið í Unga Norðurlandaráðið í 2001.

Rúni Nielsen varð aftur formaður í Unga Tjóðveldinum eitt stutt skifti. Hann varð valdur formaður á fundi 22. mars 2007 og tók ikki við afturvali á landsnevndarfundi 22. mars 2008.
Torradagar
Torradagar kallast mentanarvika, ið verður hildin í Klaksvík í torra, fyrstu ferð í 2007. Torri - ella í torra - kallast mánamánaðurin, ið byrjar í seinnu helvt av januar ella fyrru helvt af februar og varir í 4 vikur fram, tað er eina mánaringrás.

Í torravikuni verður skipað fyri ymiskum tiltøkum í Klaksvík. Fyrilestrar um torra, torrafisk og torrahald. Um fiskivinnu og siðir á sjónum. Eisini er ætlanin at skipa fyri fyrilestrum um fiskivinnuna í dag og fáa serfrøðingar frá fiskirannsóknarstovuni at greiða frá fiskivinnuni, sæð frá teirra eygum. Heilsukafé, forkunnug fiskamatarskrá og torrasvimjing eru bert nøkur av áhugaverdu tiltøkunum úr Torrarúgvuni.
Torri
Torri er heitið á ársins øðrum (ella okkurt ár fyrsta) mánamánaði, sum byrjar við nýmána seint í januar ella tíðliga í februar og varir góðar 4 vikur, tað er eina mánaringrás. Í torra er fiskurin serliga góður og feitur.


 * Torradagar
Mánamánaður
Ein mánamánaður ella astronomiskur mánaður er tíðin, tað tekur mánanum at ferðast eina ringrás um jørðina, ein mánaringrás. Hon er frá tendring (nýmána) til næstu tendring (nýmána). Ein mánamánaður er umleið 29,5 samdøgur (29 samdøgur, 12 tímar, 44 minuttir og 2,8 sekund, fyri at vera heilt neyvur). (Tað eru aðrir hættir at rokna longdina á eini mánaringrás, og teir geva 27 samdøgur og millum 7 og 13 tímar).

12 "mánamánaðir" eru grundin í tíðareindini einum ári. Hetta árið verður tó ov stutt, og fyri at rætta upp á hetta, verða skotmánaðir ella skotdagar settir inn. Hetta verður fyrstu ferð gjørt miðvíst við julianska kalendaranum frá ár 45 f.Kr og enn neyvari við gregorianska kalendaranum frá 1582.

Mánamánaðirnir hava allir navn á føroyskum; teir eita allir -sól, t.d. jólasól, gøsól, torrasól. Hesi nøvn eru nú mestsum burturdottin.


 * 1. mánamánaðurin eftir jól eitur jólasól og kann byrja í desember ella so seint sum 22. januar. Vit kunnu rokna 8. januar sum miðalár, men tað kann vera 14 dagar hvønn vegin (tað er á leið rætt).
 * 2. mánamánaðurin eitur torrasól og byrjar upp til 14 dagar hvørju megin 6. februar. Hesin mánaður verður eisini kallaður í torra og er serliga góður til fisk. Torrafiskur er serliga góður og feitur fiskur.
 * 3. mánamánaðurin eitur gøsól og kann byrja upp til 14 dagar hvørju megin 8. mars.
 * 4. mánamánaðurin eitur vársól ella einmánasól og kann byrja upp til 14 dagar hvørju megin 6. apríl.
 * 5. mánamánaðurin eitur gýtusól og kann byrja upp til 14 dagar hvørju megin 6. mai.
 * 6. mánamánaðurin eitur summarsól og kann byrja upp til 14 dagar hvørju megin 4. juni.
 * 7. mánamánaðurin eitur økusól og kann byrja upp til 14 dagar hvørju megin 5. juli.
 * 8. mánamánaðurin eitur í hoyna og kann byrja upp til 14 dagar hvørju megin 4. august.
 * 9. mánamánaðurin eitur í akurskurð og kann byrja upp til 14 dagar hvørju megin 1. september.
 * 10. mánamánaðurin eitur skurðsól og kann byrja upp til 14 dagar hvørju megin 1. oktober.
 * 11. mánamánaðurin eitur klippingsól og kann byrja upp til 14 dagar hvørju megin 31. oktober
 * 12. mánamánaðurin eitur vetrarsól og kann byrja upp til 14 dagar hvørju megin 29. november.

Teir tólv mánamánaðirnir eru gott 354 dagar tilsamans, meðan árið er gott 365 dagar. So umleið triðja hvørt ár er ein 13. máni, millumpartasól, sum er ímilum 1. og 2. mánamánaðin.
Håsteinen
Håsteinen, er eitt fjall í Flora kommunu í Noregi; hægsta fjall í Håsteinshálendinum. Hann røkkur upp á 965 m.

Norður- og suðursíðan er brattar. Vanliga gøtan niðan á Villebøen er av Grytaskarði niðan undir tindin. So verður gingið suður um tindin millur og norður um.

Høydalsnipa, 933 m yvir havinum, er næsthægsta fjall í Håsteinshálendinum. Vestanfyri liggja bygdirnar Store-Høydal, Likkje-Høydal og Ausevik. Eystanfyri liggja bygdirnar Steindal og Svardal, og sunnanfyri er Øvre Standal og Vevring.
Pátriksmessa
Pátriksmessa er 17. mars. Pátriksmessa er til minnis m Sankta Pátrik.
Bænadikt úr Nursia
Bænadikt (Benedictus) úr Nursia (italskt San Benedetto da Norcia) livdi umleið ár 480 - 547. Minnisdagur hansara er Bænadiktsmessa, 21. mars. Hann stovnaði í 529 benediktsskipanina, sum gjørdist ein tann týdningarmesta katólska klosturskipanin. Móðurklostrið er á heygnum Monte Cassino millum Rom og Napoli í Italia.

Slagorðið hjá benediktsskipanin er "Ora et labora", tað er latín og merkir: "Bið og arbeið".
John Bunyan
John Bunyan (28. november 1628 – 31. august 1688) var kristin enskur høvundur og prædikumaður. Hann var føddur í Harrowden nærhendis Bedford í Onglandi. Hann skrivaði m.a. skaldsøguna The Pilgrim's Progress, sum Victor Danielsen týddi til føroyskt undir heitinum Pílagrímsferðin. Henda bók verður roknað sum kanska fyrsta veruliga skaldsøgan. Eisini ein onnur bók eftir John Bunyan, Hin heilagi bardagin, er á føroyskum í týðing Victor Danielsens.
Jarðfrøði
Jarðfrøði ella geologi er læran um bygnaðin á jørðini, t.d. um tey ymisku jarðløgini, virksemi á jørðini, so sum eldgos og jarðskjálvtar, og um jarðarsøguna, so sum ístíðir og hvussu landslagi er broytt gjøgnum tíðina.

Ein sum fæst við jarðfrøði sum yrki, verður nevndur ein jarðfrøðingur.

Føroyar eru úrslit av stórum eldgosvirksemi í økinum fyri 55 milliónum árum síðani. Føroyar eru skaptar í 3. og endaligu spjaðingini av Atlantshavinum, sum enn er virkin.

Atlantshavið breiðkar so við og við, sum Europa-plátan og Afrika-plátan flytar seg burtur frá Norður- og Suðurameriku-plátunum. Eitt nú breiðkast Ísland í løtuni við 7 cm árliga.


 * Jarðfeingi - jarðfrøðiligur stovnur undir Vinnumálaráðnum
 * Jarðfrøðiligi stovnurin á universitetinum í Keypmannahavn
Læknafrøði
Læknafrøði er læran um menniskjakroppin og greining, forðing og leking av sjúkum og eisini ymiskum skaðum, sum menniskjað kann koma út fyri. Granskarar kanna sjúkuárin og royna nýggjar viðgerðarhættir. Sjúka verður viðgjørd við til dømis geisling, uppvenjing, heilivági og skurðviðgerð. Fyribyrgjandi viðgerð, til dømis at koppseta, er týðandi partur í nýmótans læknavísindum. Fyri tveimum øldum síðan kundu fólk ikki vænta sær at gerast stórt eldri enn 40 ár. Nú verða mong fólk í ídnaðarlondum 80 ára gomul ella eldri. Betri matur og serstakliga betri heilsurøkt gera tað, at fólk liva longri, men menningin í læknavísindum hevur eisini nógv at siga. Stórur læknatørvur er enn í menningarlondum. Heilsufólk verða útbúgvin at hjálpa hesum fólkum. Heilsufólk koppseta og duga at veita lætta sjúkraviðgerð. Tey leiðbeina eisini í reinføri, í mati og í smábarnarøkt. Miðallívsævin kann eisini vera 40 ár styttri í menningarlondum enn í ídnaðarlondum. Miðallívsævin í Angola er t.d. bara 38 ár.

Læknafrøði fatar um so nógv, at læknar mugu eftir próvtøku útbúgva seg meiri og fáa sær serútbúgving. Greinir í læknavísindum  :


 * Kropsbygnaðarfrøði.
 * Nervafrøði er um heilasjúkur og nervasjúkur.
 * Eygnasjúkrafrøði er um eygu og eygnasjúkur.
 * Ortopedar viðgera sjúkur í beinum, ryggi og vøddum.
 * ''' Sinnissjúkrafrøði''' kannar sinnissjúkur.
 * Sálarsjúkufrøði.
 * Barnasjúkufrøði er læran um barnasjúkur.
 * Húðarsjúkrafrøði er um húðarsjúkur.
 * Skurðfrøði:  Sjúkraviðgerð við skurðlæknaknívi verður nevnd skurðfrøði.
 * Heiliráðsfrøði.




 * Læknafrøðiligi stovnurin á universitetinum í Keypmannahavn.
RNA
RNA er stytting fyri ribonukleinsýra (sýra = acid á enskum). RNA er, eins og DNA, samansett av nukleotidum við hvør sínum nukleobasa. Men har DNA hevur nukleobasan thymin (T), hevur RNA nukleobasan uracil (U). Eisini er sukureindin í hvørjum nukleotid ribosa í staðin fyri, sum í DNA, 2'-deoxyribosa.

RNA hevur ymisk størv í kyknuni. tRNA (transfer RNA) flytur aminosýrur til proteinsyntesuna á ribosomunum. mRNA (messenger RNA) verður nýtt til at flyta upplýsingar frá DNA til ribosomini. Eisini hava vit rRNA (ribosom RNA), sum ribosomini eru samansett av.

DNA verður avritað til RNA í eini prosess nevnd transskriptión, og síðani verða proteinir framleidd út frá RNA í eini prosess nevnd translatión.

Vanliga verður DNA nýtt til goymslu av arvfrøðiliga tilfarinum, men nøkur virus nýta í staðin RNA.




 * DNA
Hagfrøði
Hagfrøði ella statistikkur er øki innan støddfrøði, ið fevnir um tilrættaløgu, samanumtøku og viðgerð av óvissum eygleiðingum.

Miðkeiðis í hagfrøðini finna vit sannlíkindarokning, sum loyvir forsøgnum og framrokningum.


 * "Til eru lygn, forbrend lygn og eisini afturat hesum hagfrøði." Benjamin Disraeli
 * "Ert tú í eini grúgvu, og hevur ískubba á høvdinum, hevur tú tað heilt hampuligt í miðal." Steen Hansen


 * Hagstova Føroya
 * Kalaallit Nunaanni Naatsorsueqqissaartarfik
 * Danmarks Statistik
Virus
Eitt virus er ein undir-mikroskopiskur partikkul (millum 20 og 300 nm) sum kan smitta eina kyknu í einari lívfrøðiligari veru. Eitt virus kan bert nøra seg við at smitta eina vertkyknu, sum kunnu verða bæði prokaryotar (t.d. bakteriukyknur) og eukaryotar (t.d. djórakyknur). Nógv virus elva til sjúkur í menniskjum og djórum. Viðgerð er trupul, tí antibiotika nyttar ikki og fá sløg av heilivági finnast, ið virka ímóti virusum.

Virus eru, í grundini, samansett av arvatilfari inni í einum proteinhylkið. Proteinhylkið er antin uppbygt sum ein spiralur, so virusið gerst avlangt (helicalt), ella eru proteineindirnar samansettar sum í einum fótbólti, so virusið er runt (icosahedralt). Tað finnast eisini kompleks virus sum hava hvørki av áðurnevndu skapum, men kunnu t.d. hava ein proteinhala ella ein annaleiðis vegg.

Nøkur hava eisini ein lipid dupultlag membran uttanum hylki; tey ið ikki hava verða kallaði nakin virus. Tað eru mest djóravirus, ið hava membran. Flestu virusir hava ikki egin ensymir, men tað eru tó nøkur sum hava. Ensymini hava ymiskar funktiónir, t.d. at framleiða DNA út frá RNA (revers transcriptase), bróta hol á bakteriuveggir (lysosym) og hjálpa virusinum at loysa seg frá kyknuni (neuraminadase).

Tá virus deila seg gongur tað fyri seg í 5 stigum:


 * 1) Íbinding: Virusið bindir til eina kyknu.
 * 2) Inntreinging: Virusið sendir sítt arvatilfar inn í kyknuna. Nøkur virus senda eisini proteinir sum tey brúka til at framleiða nýtt arvatilfar.
 * 3) Framleiðsla: Virusið nýtir ensymini hjá kyknuni til at framleiða sítt egna nýggja arvatilfar og proteinir.
 * 4) Samanseting: Arvatilfar og proteinir verða samansett til nýggjar viruspartiklar.
 * 5) Leyslating: Viruspartiklarnir verða leyslatnir frá kyknuni. Ofta doyr kyknan av hesum.

Virus verða ofta bólkaði eftir hvat teirra arvatilfar er og hvussu tey framleiða mRNA. (Baltimore flokkingin):


 * Bólkur I: DNA-virus við dupultstrongi (dsDNA). Dømi: Herpes simplex virus, Pokur virus.
 * Bólkur II: DNA-virus við einkultstrongi (ssDNA). Dømi: Parvovirus.
 * Bólkur III: RNA-virus við dupultstrongi (dsRNA). Dømi: Rotavirus.
 * Bólkur IV: RNA-virus við pluss einkultstrongi ((+)ssRNA). Dømi: Poliovirus, Hepatitis A virus, SARS virus.
 * Bólkur V: RNA-virus við minus einkultstrongi ((-)ssRNA). Dømi: Influenza virus, Rabies virus, Meslingavirus, Ebola virus, Marburg virus.
 * Bólkur VI: RNA-virus við pluss einkultstrongi, sum deila seg við DNA-millumliði (ssRNA-RT). Dømi: HIV.
 * Bólkur VII: DNA-virus við dupultstrongi, sum deila seg við RNA-millumliði (dsDNA-RT). Dømi: Hepatitis B virus.


 * DNA, RNA
 * Kykna


 * Michael T. Madigan, John M. Martinko, Brock Biology of Microorganisms, 11th Edition, 2006, Pearson Prentice Hall.
Bakteria
Ein bakteria er ein einkyknað mikroskopisk lívvera. Bakteriur hoyra til prokaryotar verur og hava sostatt ongan kyknukjarna. Menniskjakroppurin hevur umleið tíggju ferðir fleiri bakteriukyknur enn menniskjakyknur í sær, serliga á húðini og í maga-tarm-kanalini. Tað finnast bæði óhættisligar og sjúkuelvandi (patogenar) bakteriur. Menniskju verða javnan smittað við sjúkuelvandi bakterium, men hetta er tíbetur lætt at viðgera, tí bakteriur kunnu vanliga drepast við antibiotika. Tað er tó vorðið alt meira vanligt, at bakteriur gerast antiobiotika-mótstøðuførar. Hetta kemst ivaleyst av, at menniskjan hevur ovurnýtt antiobiotiskan heilivág.

Bakteriur eru umleið tíggju ferðir minni enn eukaryotar kyknur og eru vanliga 0,5-5 mikrometrar til støddar. Tær kunnu hava ymisk skøp, t.d. rundar (coccus), avlangar (rod), S-formaðar (spirillum), snúraðar (spirochete) og tráðformaðar (filament).

Bakteriur kunnu bólkast eftir samanseting av kyknuveggi í grampositivar og gramnegativar bakteriur. Tá man viðger bakteriur við Gram-liting gerast grampositivar bakteriur violettar og gramnegativar reyðar.

Nakrar ættir av grampositivum bakterium:

Actinomyces, Bacillus, Clostridium, Corynebacterium, Enterococcus, Lactobacillus, Listeria, Micrococcus, Mycobacterium, Staphylococcus, Streptococcus og Streptomyces.

Nakrar ættir av gramnegativum bakterium:

Enterobacter, Escherichia, Helicobacter, Hemophilus, Klebsiella, Legionella, Neisseria, Proteus, Pseudomonas, Salmonella, Shigella og Vibrio.

Bakteriur kunnu hava trý ymisk sløg av eitur:

Exoeitur kunnu býtast í tríggjar bólkar: Cytolytisk, AB-eitur og superantigenir.
 * Exoeitur eru eitrandi proteinir, sum bakterian letur úr sær, meðan hon veksur. Eitrið kann ferðast frá infektiónsstaðnum og gera skaða aðrastaðni í kroppinum. Exoeitur eru ofta kraftmikil sum t.d. eitrini hjá Clostridium tetani (bakterian ið elvir til stívkrampa), Clostridium botulinum (bakterian ið elvir til botulismu) og Corynebacterium diphteriae (bakterian ið elvir til difteritis).


 * Enteroeitur eru exoeitur, sum virka í tunntarminum, har tey elva til, at veska verður úrskild, sum elvir til spýggju og diaré. Nøkur dømi um bakteriur við enteroeitrum eru Salmonella enteriditis, Vibrio cholerae og Escherichia coli.


 * Endoeitur eru lipopolysaccharidir í uttara vegginum hjá gramnegativum bakterium og verða leyslatin, tá bakterian doyr (lyserar). Endoeitur eru ikki so kraftmikil sum exoeitur, men elva ofta til fepur, spýggju og diaré. Dømi um bakteriuættir við endoeitur eru Salmonella, Escherichia og Shigella.


 * Michael T. Madigan, John M. Martinko, Brock Biology of Microorganisms, 11th Edition, 2006, Pearson Prentice Hall.
Mariumessa
Mariumessurnar eru fleiri:


 * Mariumessa um várið er 25. mars. Henda mariumessan er júst 9 mánaðir undan 1. jóladegi og er til minnis um, at Gapriel eingil boðar Mariu frá, at hon skal verða við barn og eiga son, sum hon skal kalla Jesus, sum sagt verður frá í Bíbliuni (Matteusuar evangelium, kap. 1, ør. 26ff). Hon verður tí eisini kallað boðanardagur Mariu
 * Mariumessa í hoyna ella Mariumessa á sumri er 15. august og er til minnis um himmalsferð Mariu.
 * Líramariumessa er líradagin, 26. august.
 * Mariumessa er eisini 8. september til minnis um føðingardag Mariu.
 * Mariumessa síðara (seinna) er 15. september.
Boðanardagur Mariu
Boðanardagur Mariu er 25. mars. Dagurin kallast eisini mariumessa um várið. Boðanardagur Mariu er júst 9 mánaðir undan 1. jóladegi, og er tí til minnis um, at Gabriel eingil boðar Mariu frá, at hon skal verða við barn og eiga son, ið hon skal kalla Jesus, sum sagt verður frá í Bíbliuni, (Matteusuar evangelium, kap. 1, ør. 26ff).
Johan Petersen
Johan Petersen (1980 úr Fuglafirði) er guitarleikari búsitandi í Odense í Danmark. Hann byrjaði at spæla guitar, tá hann var 13 ára gamal og hevur síðani nomið sær kunnleika innan tónleikin. Seinastu árini hevur hann búleikast í Odense, har hann hevur spælt við fleiri bólkum. Kendastur í Føroyum er bólkurin Fuzzphase ið seinni hevur broytt navn til The Joules, sum hevur havt løg við á 15 teimum bestu og verið á mini-konsertferð í Føroyum á heysti 2006. Í The Joules er Johan tónasmiður, guitaristur og sangari.


 * Reach - Fuzzphase, single.




 * The Joules
Býarbókasavnið í Havn
Býarbókasavnið er fólkabókasavnið í Havn. Í nógv ár var Anna Brimnes býarbókavørður, og síðani eitt skifti Svend Højgaard (1. sept 2011-31. mai 2012). Frá 1. januar 2013 er Arnbjørn Ólavsson Dalsgarð býarbókavørður. Umframt býarbókavørðin eru 14 starvsfólk í føstum starvi, 3 hjálparfólk og 6 bókauppsetarar (frítíðararbeiði hjá skúlanæmingum). Øll kunnu læna á bókasavninum, bæði bøkur, ljóðbøkur, filmar, bløð og talgildar bøkur, ljóðbøkur og filmar.

Bókasavnið er nú 813 fermetrar í 4 hæddum, á 1. hædd er inngongd, á 2. hædd er avgreiðsla, lesistova og útlán fyri vaksin, á 3. hædd er barnabókasavnið og skrivstovur, og á 4. hædd er goymsla, skrivstova og starvsfólkahøli.
 * 1969 - Tórshavnar kommuna setti Býarbókasavnið á stovn 1. apríl í leigaðum hølum í Niels Finsens gøtu 7. Støddin var 514 fermetrar.
 * 1990 - Bókasavnið leigaði eina hálva hædd afturat.
 * 1993 - Hølini, ið fyrr vóru tekniska deild hjá Tórshavnar kommunu, vórðu tikin upp í bókasavnið.
 * 2006 - Bókasavnið fekk lyftu.
 * 2011 - Gøtuhæddin varð tikin í nýtslu í apríl sum partur av Býarbókasavninum
 * 2011 - Sjálvgreiðslur til útlán og innlating av bókum vórðu tiknar í nýtslu í mai.
 * 2015 - Bókasavnið víðkaði upplatingartíðirnar, so tað nú er opið 66 tímar um vikuna.


 * Bókasavnið eigur o.u. 75.000 bøkur og tíðarrit (2015).
 * 138.500 vitjaðu bókasavnið í 2015. Til samanberingar vóru 116.000 vitjanir í 2013.
 * 9 teldur eru fyri brúkarar til internetnýtslu, 4 teldur eru til innanhýsisleiting, 1 Wii og 2 spæliteldur eru á barnabókasavninum (2015).
 * 10 skúlabókasøvn í Tórshavnar kommunu og Kollafjarðar bygdar- og skúlabókasavn samstarva við Býarbókasavnið.
 * Bókasavnið hevur samstarv við stovnar (ellisheim, Varðhaldið o.t.) í kommununi um útlán.
 * 11½ ársverk eru á bókasavninum, 6 skrivstovufólk, 7 bókavørðir og býarbókavørðurin. Í hesum størvum eru sett 14 fólk.


 * 1982 fór bókasavnið at læna út ljóðbøkur.
 * 1998 varð alt tilfarið skrásett á teldu.
 * 2004 fór bókasavnið at læna út dvd-filmar.
 * 2005 varð nýggj, nútímans telduskipan keypt og sett í verk.

Býarbókasavnið
Ljóðbøkur
Ein ljóðbók er ein bók, ið er lisin inn. Bæði fagrar bókmentir (til dømis skaldsøgur og stuttsøgur) og yrkisbókmentir (da: fagbøger) finnast sum ljóðbøkur. Á føroyskum finnast ljóðbøkur á bondum og fløgum. Í øðrum londum er ein vaksandi marknaður fyri ljóðbókum í Mp3-sniði og í Ipod-sniði, sum kunnu keypast og takast niður beinleiðis yvir internetið. Serliga stórt útboð er av ljóðbókum á enskum máli (td. á audible.com), men eisini rættiliga nógv er at fáa á svenskum máli (td. frá elib.se).


 * Føroyskar ljóðbøkur - Ljóðbókanevndin
 * Føroya landsbókasavn
Tróndargøta
Tróndargøta er ein gøta í gamla partinum í Havnini, nú miðbýurin. Gøtan hevur fleiri søguligar hendingar knýttar at sær, eitt nú er hetta gøtan, har fótbóltsfelagið B36 byrjaði í smáum.

Tróndargøta er eisini mark millum Suðurstreymoyar eystara prestagjald og Suðurstreymoyar vestara prestagjald, hetta markið heldur fram norðureftir við Varðagøtu, har hon tekur við eftir Tróndargøtu.
Bókasavn
Í dag eru 15 fólkabókasøvn og 11 skúlabókasøvn í Føroyum. 13 av fólkabókasøvnunum eru smá og hava bara opið nakrar tímar um vikuna. Landsbókasavnið keypir og skrásetir bøkur fyri tey flestu av hesum bókasøvnunum.

Bókasavnslógin frá 2002 er eisini galdandi fyri fólka- og skúlabókasøvn landsins, haraftrat er hon eisini galdandi fyri meginbókasøvn og bókasøvnini á vinnu- og miðnámsskúlunum og í hægri undirvísingarstovnum.


 * Føroya Landsbókasavn


 * Føroya Landsbókasavn


 * Býarbókasavnið í Havn
 * Fuglafjarðar Bókasavn
 * Klaksvíkar bókasavn
 * Bókasavnið við Løkin í Runavík
 * Kollafjarðar bókasavn






 * Føroya Landsbókasavn
 * Leita eftir tilfari á bókasøvnunum her
Hans Pauli Olsen
Hans Pauli Olsen (1957 í Havn) er føroyskur listamaður, búsitandi í Danmark.


 * Figurar (polyesturarmerað glastrevja) vórðu avdúkaðar, tá Føroya Handilsskúli á Kambsdali varð tikin í nýtslu í 1989
 * Traðarmaðurin (bronsa/grót) (1989) stendur við Býráðshúsið í Havn
 * Grindadráp (jarn) stendur uttan fyri Norðurlandahúsið í Havn
 * Ítróttur (bronsa/granitt) stendur í Gundadali í Havn
 * Omaná og undir vatninum (bronsa) (1986) í viðarlundini uttan fyri Listasavn Føroya
 * Skuggin (bronsa) stendur í viðarlundini uttan fyri Listasavn Føroya og er avdúkað í 1987
 * Nólsoyarpáll (bronsa) (1995) í Vágsbotni í Havn
 * Ringriderstatuen (bronsa/granitt) (1998) stendur í Sønderborg
 * Tarira (bronsa), eisini nevnd Álvagentan, varð avdúkað í 2000 í viðarlundini í Havn
 * Kvinden på broen (bronsa) (2004) stendur á Ro´s Torv í Roskilde
 * Fría, fríða (bronsa/granitt) 2004. Hevur staðið á Norðuratlantsbryggjuni í Keypmannahavn og stendur nú yviri við Strond í Havn
 * Sigmundur Brestisson - Hin seinasta ferðin (standmynd) (2006) stendur við Sigmundsgjógv í Sandvík.
 * Svimjigentan varð avdúkað í 2006 uttan fyri svimjihøllina í Havn
 * Kirken, 2007 í Holstebro, Danmark
 * Stella Argus, 2007 í Kvívík
 * Victor Danielsen 2008, stendur við Siloa í Fuglafirði
 * Tróndur í Gøtu 2008
 * Mikkjal á Ryggi 2011, í Miðvági




 * Listasavn Føroya
 * Hans Pauli Olsen
Tróndur Patursson
Tróndur Sverri Patursson (føddur 1. mars 1944 í Kirkjubø) er listamaður, myndahøggari, sjófarari og ævintýrari. Hann hevur fleiri ferðir siglt á heimsins høvum við sjófararanum Tim Severin, eitt nú í 1993, tá teir sigldu frá Kina til Amerika á einum bambusflaka. Túrurin vardi 106 dagar. Ferðin gav honum íblástur til at gera "Kosmiska rúmið". Í 2013 gjørdi Kringvarp Føroya eina sending um Trónd Patursson, har tey m.a. fylgdu við honum til Nordic Cool framsýningina í Kennedy Center í USA. Hin 15. januar 2014 varð Tróndur heiðraður við Mentanarvirðisløn Landsins, sum er á 150.000 krónur og harvið størsta føroyska mentanarheiðurslønin. Handanin fór fram á hátíðarhaldi í Stóra Pakkhúsi í Vági.

Tróndur er ein viðurkendur listamaður, hann er eksperimenterandi, arbeiðir nógv við glasi, jarni og kopari. Hann hevur m.a. prýtt sølumiðstøðina SMS í Havn, Gøtu kirkju, Katólsku kirkjuna í Havn og Tornbjerg kirke í Odense. Tróndur var í læru til listamálara hjá Ingálvur av Reyni, síðan fór hann til Danmarkar, har hann fekk undirvísing hjá Hans Christian Høyer á Glyptotekinum. Í 1966-67 gekk hann á Norges Kunsthåndværkerskole. Eina tíð lærdi hann hjá Ståle Kyllingstad. Hann gekk í trý ár á Statens Kunstakademi í Oslo. Í 1972 hevði hann sína fyrstu serframsýning í Listasavni Føroya.

Tróndur hevur havt fleiri framsýningar í øðrum londum. Í februar 2013 hevði hann eina framsýning á John F. Kennedy Center for the Performing Arts; tað var ein installasjón, sum á enskum nevndist “Migration,” og vísti fram umleið 90 stórir havfuglar úr litaðum glasi, sum hungu uppi í tí stóra rúminum í Kennedy Sentrinum í Grand Foyer vindeygannum á einari norðurlendskari framsýning, ið nevndist Nordic Cool 2013.


 * 2013 - Mentanarvirðisløn Landsins




 * Tróndur Patursson
 * Listasavn Føroya
Odense
Odense er størsti býurin á Fyn og triðstørsti býur í Danmark. Býurin hevur næstan 180 túsund íbúgvar (2019), Odense kommuna hevur meiri enn 204 túsund íbúgvar (2019). Borgmeistari er Peter Rahbæk Juel (A). Næststørsta sjúkrahúsið í Danmark, Odense Universitetshospital, er í Odense.

Ævintýrarithøvundurin H. C. Andersen varð borin í heim í Odense í 1805.




 * Heimasíða: www.odense.dk
15 tær bestu
15 tær bestu er hittlistasending hjá Útvarpi Føroya. Sendingin byrjaði í 1968 við Kára Olsen sum verti.

Sendingin datt so niður fyri í nógv ár, men bleiv so tikin uppaftur í 1990'unum. Frá 1994 og til 2002 var Heðin Arge fastur vertur á 15 Teimum Bestu. Síðani hava fleiri aðrir vertir verið, m.a. Niels Uni Dam. Í 2004 gjørdist Tummas Gudmundsen vertur, og seinni Jarleivur Hansen, sum var vertur til 2009.

Í fyrstuni fór atkvøðugreiðslan fram við at skriva og senda bræv til sendingina, og skúlar og aðrir stovnar fingu blankar atkvøðulistar sendandi, sum kundu margfaldast, útfyllast og sendast aftur til Útvarpið. Nú greiðir man atkvøðu beinleiðis á heimasíðuni hjá sendingini.

Sendingin hevur øll árini verður send leygarkvøld og endursend seinni í komandi vikuni.


 * Útvarpið gav mær nakrar av størstu upplivingunum, kvf.fo, 26. okt. 2018
 * Muscleman-Blað var ársins lag á 15 teimum bestu., nudlar.net, 1. jan. 2006
Heðin Arge Jensen
Heðin Arge Jensen starvaðist í nógv ár sum vertur í Útvarpi Føroya, serliga í tónleikasendingum. Hann gjørdi millum annað statussendingar á nýggjárinum, og ikki minst hittlistasendingina 15 tær bestu.

Heðin Arge er eisini kendur fyri at hava staðið fyri útvarpssendingini Leygarkvøld í studio 5. Sendingin snúði seg fyri ein stóran part um fótbólt, har gestir, saman við verti, tosaðu um enskan og altjóða fótbólt og høvdu kjak. Trúgvastu gestirnir vóru Finnur Helmsdal, Chelsea fjeppari, og Kári Annand Berg, Manchester United fjeppari, ið settu síni fingramerki á sendingina.
Kaj Johannesen
Kaj Johannesen (føddur í 1963 í Leirvík, deyður 21. oktober 2020) var føroyskur tónleikari og skald.

Hann byrjaði tónlistarligu yrkisleið sína við at spæla bass, men hevur síðani eisini sungið og spælt guitar og slagverk. Yngra ættarliðið kendi best Kaj sum trummusláara, einamest frá bólkunum Moirae, Taxi, Húskallar og øđrum.

Kaj var í fleiri ár formaður í FUT, sum m.a. skipaði fyri árligu Ólavsøkukonsertini.