danish-foundation-models/faroese-dynaword huggingface dataset:
1817
1817 (MDCCCXVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi.


 * 4. mars - James Monroe verður fimti forsetin í USA.
 * 10. desember - Mississippi gerst tjúgundi lutstatur USA.
 * Ninko verður keisari í Japan.


 * 17. februar - Vilhelm III, kongur av Niðurlondum (d. 1890)
 * 22. februar - Niels W. Gade, danskt tónaskald og dirigentur (d. 1890)
 * 12. juli - Henry David Thoreau, amerikanskur rithøvundur, yrkjari og heimspekingur (d. 1862)
 * 24. juli - Adolf av Luksemborg, stórhertogi (d. 1905)
 * 7. september - Lovisa av Hessen-Kassel, dansk drotning (d. 1898)
 * 14. september - Theodor Storm, týskur yrkjari og rithøvundur (d. 1888)
 * 30. november - Theodor Mommsen, týskur søgufrøðingur, ið fekk virðislønina Nobels í bókmentum (d. 1903)
 * 18. desember - Christian Emil Krag-Juel-Vind-Frijs, danskur forsætisráðharri (d. 1896)


 * 14. juli - Madame de Staël, franskur rithøvundur (f. 1775)
 * 18. juli - Jane Austen, enskur rithøvundur (f. 1775)
1816
1816 (MDCCCXVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum mánadegi.


 * Emilius Løbner settur sum fyrsti føroyski amtmaður.
 * 11. desember - Indiana gerst nítjándi statur USA.


 * 21. apríl - Charlotte Brontë, bretskur rithøvundur (d. 1855)
 * 26. juni - Martin Christian Restorff, bakari og bryggjari (d. 1897)
 * 21. juli - Paul Julius von Reuter, týskur blaðmaður (d. 1899)
 * 7. august - Carl Brosbøll, danskur rithøvundur (d. 1900)
 * 13. desember - Werner von Siemens, týskur ídnaðarmaður (d. 1892)


 * 26. juli – Johan Nordahl Brun, norskur yrkjari (f. 1745)
1815
1815 (MDCCCXV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum sunnudegi.


 * 26. februar - Napoleon rýmir av oynni Elba og fer at Paris aftur.
 * 18. juni - Bardagin við Waterloo: Frakland tapir og Napoleon er noyddur at yvirgeva seg. Napoleonskríggini (1799-1815) endar.


 * 1. apríl - Otto von Bismarck, týskur politikari (d. 1898)


 * 5. mars - Franz Anton Mesmer, sveisiskur lækni (f. 1734)
 * 13. oktober - Joachim Murat, franskur marskálkur, kongur av Napoli 1808-15 (avrættaður) (f. 1767)
 * 7. desember - Michel Ney, franskur marskálkur (avrættaður) (f. 1769)
1814
1814 (MDCCCXIV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi.


 * 1. januar - Løbnerstabbellurnar. Amtmandatorius Emilius Løbner tekur stig til fyrstu veruligu fólkateljing í Føroyum.
 * 4. apríl - Napoleon letur keisaratrónuna frá sær og flytir í útlegd á oynni Elba.


 * 30. mai - Mikhail Bakunin, russiskur rithøvundur (d. 1876)
 * 19. juli - Samuel Colt, amerikanskur uppfinnari (d. 1862)
 * 10. august - Henri Nestlé, týsk-sveisiskur ídnaðarmaður (d. 1890)
 * 13. august - Anders Jonas Ångström, svenskur alisfrøðingur og stjørnufrøðingur (d. 1874)
 * 15. oktober - Mikhail Lermontov, russiskur rithøvundur (d. 1841)
 * 6. november - Adolphe Sax, belgiskur ljóðførissmiður og uppfinnari (d. 1894)


 * 27. januar - Johann Gottlieb Fichte, týskur heimspekingur (f. 1762)
 * 12. juli - William Howe, bretskur generalur (f. 1729)
 * 21. desember - Marquis de Sade, franskur rithøvundur (f. 1740)
1813
1813 (MDCCCXIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum fríggjadegi.




 * 5. mai - Søren Kierkegaard, danskur heimspekingur (d. 1855)
 * 22. mai - Richard Wagner, týskur tónasmiður (d. 1883)
 * 19. mars - David Livingstone, skotskur lækni og rannsóknarfari (d. 1873)


 * 17. juli - Fredrica Löf, svensk sjónleikarinna (f. 1760)
 * 5. oktober - Tecumseh, høvdingur hjá Shawnee-fólkinum (f. 1768)
1812
1812 (MDCCCXII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum mikudegi.


 * Napoleon ger innrás í Russlandi.
 * Helsingfors gerst høvuðsstaðurin í stórfúrstadøminum Finnlandi.
 * 18. juni - Bretsk-amerikanska kríggið: USA lýsir kríggj ímóti Stórabretlandi.
 * Fyrstu niðursetumenn í Funningsfirði.


 * 6. januar - Knud Knudsen, norskur lærari og málfrøðingur (d. 1895)
 * 7. februar - Charles Dickens, enskur rithøvundur (d. 1870
 * 26. apríl - Alfred Krupp, týskur ídnaðarmaður (d. 1887)
 * 28. november - Ludvig Mathias Lindeman, norskt tónaskald og savnari av fólkatónleiki (d. 1887)
 * 3. desember - Hendrik Conscience, flamskur rithøvundur (d. 1883)
1811
1811 (MDCCCXI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi.


 * 14. mai - Paraguai gerst frælst ríki.
 * 5. juli - Venesuela gerst frælst ríki.


 * 20. mars - Napoleon II, franskur keisari (d. 1832)
 * 30. mars - Robert Wilhelm Bunsen, týskur evnafrøðingur (d. 1899)
 * 14. juni - Harriet Beecher Stowe, amerikanskur rithøvundur (d. 1896)
 * 18. juli - William Makepeace Thackeray, bretskur rithøvundur (d. 1863)
 * 22. oktober - Franz Liszt, tónaskald og klaverleikari (d. 1886)


 * 30. juli - Miguel Hidalgo, meksikanskur kollveltingaleiðari (f. 1753)
 * 21. november - Heinrich von Kleist, týskur yrkjari, leikskald og rithøvundur (f. 1777)
1810
1810 (MDCCCX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi.




 * 5. februar - Ole Bull, norskt tónaskald og fiólleikari (d. 1880)
 * 1. mars - Frédéric Chopin, pólskt tónaskald og klaverleikari (d. 1849)
 * 8. juni - Robert Schumann, týskt tónaskald og dirigentur (d. 1856)


 * 24. februar - Henry Cavendish, enskur náttúruvísindamaður (f. 1731)
 * 19. juli - Luise av Mecklenburg-Strelitz, drotning av Prusslandi (f. 1776)
Heilivágur
Heilivágur kann linna sjúkueyðkenni, doyva pínu og byrgja fyri ella grøða sjúku. Heilivágur verður eisini latin sálarliga sjúkum, til dømis fjáltur og sinnistyngd. Fyri at ein vøra skal hava heitið heilvágur, skal hon verða góðkend av myndugleikunum. Heilivágur, sum er góðkendur í Danmark, verður eisini góðkendur sum heilivágur í Føroyum. Mong túsund sløg eru. Hvør heilivágur virkar á sín hátt, tíðum í ávísum kropsparti, til dømis í maga ella í høvdi. Í mong túsund ár er náttúruheilivágur fingin úr søltum og úr urtum. Nú á døgum verður mestur heilivágur gjørdur í evnisídnaði. Heilivágur verður eisini gjørdur við íleguflætting, har ílegur verða fluttar millum verur av heilt ymiskum slagi. Granskarar royna støðugt at finna nýggj lekingarevni, til dømis fyri krabbameini og eyðkvæmi. Lívvágur, til dømis penicillin, og evnisvágur, til dømis sulfonamid, verða nýttir fyri ígerðarsjúku. Evnini beina fyri sjúkraelvandi bakterium ella darva teimum í nøringini. Heilivágur kann vera vandamiki: heilivágur, eisini tann, ið lækni letur, kann elva vannýtslu og gera fólk turvtug. Misnýtsla kann verða vandamikil og elva sjúku og deyða. Forboð er sett at nýta sumt turvelvandi drøgg, til dømis opium og heroin. Annað turvelvandi rúseitur, til dømis rúsdrekka og nikotin úr tubbaki, er ikki bannað við lóg.

Um okkara leiðir fæst nógvur heilivágur á apotekum, til dømis pínulinnandi evni, heilivágur fyri svøvnloysi og ígerðarsjúku. Starvsfólk á apoteki ella lækni leiðbeina tær at nýta heilivágin.


 * Heilivágsídnaður
Byrgingar
Byrgingar verða mest gjørdar at goyma vatn, sum aftur verður brúkt til ravmagnsgerð, men vatngoymslur kunnu eisini lata landbúnaðinum vatn. Tá ið á verður byrgd, verður stór vatngoymsla. So ber til at goyma vatn at brúka, tá ið turkur er um summarið. Byrgingar kunnu eisini forða fyri vatnflóð. Fram við strondini á láglendi gera teir byrgingar at verja fyri stórari vatnflóð. Tvinnar eru betongbyrgingarnar: bogabyrgingar og gravitatiónsbyrgingar. Bogabyrgingar eru høgar, ofta bara 3 metrar tjúkkar. Bogaskapið ger tær ógvuliga sterkar. Gravitatiónsbyrgingar (gravitatión = atdráttarmegi) verða eisini gjørdar úr betongi, men tað er tann nógva tyngdin, sum ger, at tær halda. Verjugarðar eru ymiskir til støddar og eru gjørdir úr leiri og gróti, sum er dungað saman í langan rygg. Inni í miðjum rygginum er helst betong ella leir, sum ger, at vatnið ikki seyrar ígjøgnum. Uttaná verða lagdir stórir klettar at verja fyri aldunum.
Læknar
Lækni er útbúgvin at gera av, hvør ið sjúkan er, og hann veit, hvat ið leikir. Vanliga fert tú fyrst til kommunulæknan, sum veit um mangar sjúkur, kannar heilsuna, skipar fyri heilivági, koppsetur o.a. Kommunulækni kann ávísa til kanningar og viðgerð á sjúkrahúsi ella hjá serlækna. Serlæknar eru serfrøðingar í ávísum sjúkum. Barnalæknar eru serkønir í barnasjúkum, og skurðlæknar eru serkønir í skurðviðgerð og at seta saman brotnar limir og onnur brot. Læknafrøði er vísindagrein, ið fatar um sjúkraavgerð, sjúkrafyribyrging og sjúkraviðgerð. Læknanæmingar lesa læknafrøði eini 6 ár á lærdum háskúla, áðrenn teir fáa læknaprógv. Síðan má lækni arbeiða 1 ár á sjúkrahúsi, áðrenn hann kann arbeiða sum sjálvstøðugur lækni. Ofta eru nakrir læknar saman um læknahús ella viðtalurúm. Fólk, ið eru nóg birg til tess, koma til lækna í viðtalutíðini. Læknin tosar við hvønn einsæris, kannar og sigur, hvat ið bagir. Røntgenmynd ella blóðroynd kann verða tikin undan læknaviðgerð. Læknar kann gera av við røntgen og øðren tólum, hvørja sjúku, sjúklingurin hevur. Á røntgenmynd sæst beinbrot og sjúka, til dømis krabbamein í lungum.

Læknar hava verið síðan í fornøld. Viðgitni grikski læknin, Hippokrates úr Kos, livdi t.d. fyri 2500 árum síðan. Hann svór eið at arbeiða samvitskufult og at dugna øllum.
Triði heimurin
Triði heimurin: Politiskt heiti á menningarlondum í Afrika, Latínamerika og Landsynningsásia. Tey eru eyðkend av m.ø.: 1) BTÚ er minni enn 500 USA-dollarar t.hv. fólkið um árið, 2) minni enn 20 % av landsins BTÚ kemur av ídnaði og 3) færri enn 50 % av øllum fólkinum, eldri enn 15 ár, duga at skriva og lesa. Í 2013 vóru uml. 80 lond í triðja heiminum, flestu teirra í Afrika, men eisini nøkur í Latínamerika og Landsynningsásia.
Malakkafjørður
Malakkafjørðurin (maleisiskt/indonesiskt: Selat Melaka/Malaka) ímillum Singapor og Indonesia er ein av heimsins ferðsluríkastu siglingarleiðum. Meira enn ein triðingur av heimsins oljuveitingum fara ígjøgnum tann smala fjørðin, sum bindur Indonesia og framgongdarríku búskapirnar í fjareystri saman.
Kanarisku oyggjarnar
''' Kanarisku oyggjarnar' (spanskt Islas Canarias'') eru nógv tær størstu oyggjarnar í fólkatali í Spania, og tær hava eisini nógv ferðafólk. Kanaria kemur av latínska orðinum "canine", sum er hundur, og í fornøld vóru nógvir hundar í oyggjunum. Oyggjarnar eru einar 100 km í ein útnyrðing úr Marokko. Hagar koma nógv ferðafólk um summarið, tí veðurlagið er avbæra gott.
Marjorie Estiano
Marjorie Dias de Oliveira (fødd 8. mars 1982 í Curitiba, Brasil) er sjónleikari og songkvinna úr Brasil. Hon gjørdist kend í 2004, tá ið hon spældi leiklutin sum Natasha í Rede Globo tannáringa-sjónvarpsrøðini Malhação. Hon hevur spælt hetjuleiklutin í trimum telenovellum. the lead antagonist role in og spælt ein av høvuðsleiklutunum í tveimum telenovellum afturat og so spældi hon høvuðsleiklutin í 2014 filminum Beatriz.

In 2007 Maria Paula was cast live, the lead role of Duas Caras in prime time of the largest Brazilian television network, Rede Globo. Hon spældi eisini antihetjuna í einum øðrum telenovela filmi Lado a Lado, ið gjørdist tann besti telenovela í 2013 Emmy International.

Í 2013 spældi Marjorie sama leiklutin við Fernanda Montenegro í filminum Time and the Wind, sum tann unga Bibiana.





Hon hevur mest spælt við í skemti sjónvarpsrøðum (soap operas) og í telenovela-filmum:
 * 2003: Malhação sum Fabiana
 * 2004: Malhação sum Natasha Ferreira
 * 2006: Páginas da Vida sum Marina Andrade Rangel
 * 2006: Sob Nova Direção sum Nely Li
 * 2007: Duas Caras sum Maria Paula Fonseca do Nascimento
 * 2009: Caminho das Índias sum Tônia (Antônia Cavinato)
 * 2010: S.O.S. Emergência sum Flávia Menezes
 * 2011: Amor em Quatro Atos sum Letícia
 * 2011: Malu de Bicicleta sum Sueli
 * 2011: Cine Conhecimento
 * 2011: A Vida da Gente sum Manuela Fonseca
 * 2012: Lado a Lado sum Laura Assunção
 * 2013: O Tempo e o Vento sum Bibiana
 * 2014: Império sum Cora




 * 2005: Marjorie Estiano
 * 2007: Flores, Amores e Bla, blá, blá
 * 2014:Oito


 * 2005: Marjorie Estiano e Banda Ao Vivo








 * Marjorie Estiano á imdb.com
 * Almenna heimasíðan hjá Marjorie Estiano
 * Marjorie Estiano á Universal Music heimasíðuni
 * Marjorie Estiano á Youtube
Frederikshavn
Frederikshavn, sum fyrr nevndist Fladstrand (á latínskum "Ora Plana"), er tann størsti býurin í Frederikshavn kommunu og næststørsti býur í Vendsyssel við 23.309 íbúgvum. Býurin liggur í Región Norðurjútland út til Kattegat á eysturstrondini á tí Norðurjútsku Oynni. Frederikshavn er uppkallað eftir Kong Frederik 6. og fekk keypsstaðar rættindi í 1818.

Tað hava búð fólk í økinum í og kring Frederikshavn í fleiri túsund ár. Fornfrøðiligar útgrevstir bera prógv um búsetur frá Steinøldini til Víkingatíðina. Tað at býurin hevur góða náttúruhavn og er væl vardur at hólmum og skerum uttanfyri og tað at býurin liggur tætt við bæði Noreg og Svøríki hevur havt stóran týdning fyri politisku, búskaparligu og hernaðarligu søguna hjá býnum. Havnin hevur gjøgnum tíðirnar verið miðdepilin í býnum við virksemi innan fiskivinnu og skipasmíð. Men eftir kreppuna í 1980'unum innan bæði fiskivinnu og skipasmíð, er býurin blivin ein vertsbýur, har eitt nú ferðavinna eisini spælir ein stóran leiklut. Danska sjóverjan hevur enn eina støð í Frederikshavn.

Í Frederikshavn eru hesar havnir frá norði móti suðri:


 * Rønnerhavn – stuttleikabátar-, jollur- og frítíðarfiskihavn
 * Nordre Skanse Havn – jollu- og bátahavn
 * Frederikshavn Havn – vinnu- og samferðsluhavn
 * Flådestation Frederikshavn – Fysisku rammurnar hjá sjóverjuni til eitt nú OPLOG FRH''
 * Havítróttarhavn – stuttleikabátar-, jollur- og húsbátahavn
 * Neppens Havn – jollu- og bátahavn
Johann Wolfgang von Goethe
Johann Wolfgang von Goethe, (føddur 28. august 1749 í Frankfurt am Main, deyður 22. mars 1832, var ein týskur rithøvundur. Hann er mest kendur fyri verk sum sjónleikin Faust, skaldsøguna Die Leiden des jungen Werthers og yrkingina "Erlkönig". Verk hansara eru ávirkaði av týsku bókmentarákunum Sturm und Drang og Weimarklassisismu.


 * Yrkingar
 * Römische Elegien (1795)
 * West-östlicher Divan (1819)
 * Der Erlkönig (1782)


 * Fagrar bókmentir
 * Die Leiden des jungen Werthers (1774)
 * Die Wahlverwandtschaften (1809)


 * Ástøði
 * Über Kunst und Altertum (1816-32)
 * Zur Farbenlehre (1810)


 * Sjónleikir
 * Clavigo (1775)
 * Faust - Der Tragödie Erster Teil (1808)
 * Faust - Der Tragödie Zweiter Teil (1832)


 *  Sjálvsævisøgur
 * Dichtung und Wahrheit (1811-33)
 * Italienische Reise (1816-17)
 * Gespräche mit Goethe in den letzten Jahres seines Lebens (1835)


 * Johann Wolfgang von Goethe í Wikisource (týskt)
1790-árini
Øldir: 17. øld - 18. øld - 19. øld

Áratíggju: 1740-árini 1750-árini 1760-árini 1770-árini 1780-árini - 1790-árini - 1800-árini 1810-árini 1820-árini 1830-árini 1840-árini

Ár: 1790 1791 1792 1793 1794 1795 1796 1797 1798 1799
1780-árini
Øldir: 17. øld - 18. øld - 19. øld

Áratíggju: 1730-árini 1740-árini 1750-árini 1760-árini 1770-árini - 1780-árini - 1790-árini 1800-árini 1810-árini 1820-árini 1830-árini

Ár: 1780 1781 1782 1783 1784 1785 1786 1787 1788 1789
1787
1787 (MDCCLXXXVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum fríggjadegi.


 * 7. desember - Delaware er fyrsti amerikanski statur, sum skrivar undir stýrisskipanarlógina fyri Sameindu Statirnar.


 * 6. mars - Joseph von Fraunhofer, týskur optikari (d. 1826)
 * 18. november - Louis Daguerre, franskur listamálari og uppfinnari (d. 1851)
 * 21. november - Samuel Cunard, kanadiskur vinnulívsmaður frá Nova Scotia, stovnari av Cunard Line (d. 1865)
 * 25. november - Franz Xaver Gruber, eysturríkskt tónaskald (d. 1863)


 * 28. mai - Leopold Mozart, týskt tónaskald (f. 1719)
 * 15. november - Christoph Willibald Gluck, týskt tónaskald (f. 1714)
1770-árini
Øldir: 17. øld - 18. øld - 19. øld

Áratíggju: 1720-árini 1730-árini 1740-árini 1750-árini 1760-árini - 1770-árini - 1780-árini 1790-árini 1800-árini 1810-árini 1820-árini

Ár: 1770 1771 1772 1773 1774 1775 1776 1777 1778 1779
1779
1779 (MDCCLXXIX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum fríggjadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi.


 * 14. februar - James Cook dripin á Hawaii




 * 14. februar - James Cook, bretskur rannsóknarfari (f. 1728)
1760-árini
Øldir: 17. øld - 18. øld - 19. øld

Áratíggju: 1710-árini 1720-árini 1730-árini 1740-árini 1750-árini - 1760-árini - 1770-árini 1780-árini 1790-árini 1800-árini 1810-árini

Ár: 1760 1761 1762 1763 1764 1765 1766 1767 1768 1769
1789
1789 (MDCCLXXXIX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum hósdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi.


 * 4. februar - George Washington verður valdur fyrsti forseti í Sameindu statunum.
 * 4. mars - Tann amerikanksa stjórnarskipanin verður sett í gildi.
 * 17. juni - Franska Kollveltingin byrjar, tá umboð fyri borgararnar (triðja stættin), saman við aðalinum, gera uppreistur
 * 14. juli - Uppøst mannamúgva í París herjar á Bastilluna og kollveltingin byrjar av álvara
 * 27. august Mannarættindayvirlýsingin


 * 16. mars - Georg Simon Ohm, týskur alisfrøðingur (d. 1854)
 * 6. august- Friedrich List, týsk-amerikanskur búskaparfrøðingur (d. 1854)
 * 21. august - Augustin Louis Cauchy, franskur støddfrøðingur (d. 1857)
 * 15. september - James Fenimore Cooper, amerikanskur rithøvundur (d. 1851)


 * 17. mars - Anders Dahl, svenskur plantufrøðingur (f. 1751)
1750-árini
Øldir: 17. øld - 18. øld - 19. øld

Áratíggju: 1700-árini 1710-árini 1720-árini 1730-árini 1740-árini - 1750-árini - 1760-árini 1770-árini 1780-árini 1790-árini 1800-árini

Ár: 1750 1751 1752 1753 1754 1755 1756 1757 1758 1759
1740-árini
Øldir: 17. øld - 18. øld - 19. øld

Áratíggju: 1690-árini 1700-árini 1710-árini 1720-árini 1730-árini - 1740-árini - 1750-árini 1760-árini 1770-árini 1780-árini 1790-árini

Ár: 1740 1741 1742 1743 1744 1745 1746 1747 1748 1749
1730-árini
Øldir: 17. øld - 18. øld - 19. øld

Áratíggju: 1680-árini 1690-árini 1700-árini 1710-árini 1720-árini - 1730-árini - 1740-árini 1750-árini 1760-árini 1770-árini 1780-árini

Ár: 1730 1731 1732 1733 1734 1735 1736 1737 1738 1739
1720-árini
Øldir: 17. øld - 18. øld - 19. øld

Áratíggju: 1670-árini 1680-árini 1690-árini 1700-árini 1710-árini - 1720-árini - 1730-árini 1740-árini 1750-árini 1760-árini 1770-árini

Ár: 1720 1721 1722 1723 1724 1725 1726 1727 1728 1729
1710-árini
Øldir: 17. øld - 18. øld - 19. øld

Áratíggju: 1660-árini 1670-árini 1680-árini 1690-árini 1700-árini - 1710-árini - 1720-árini 1730-árini 1740-árini 1750-árini 1760-árini

Ár: 1710 1711 1712 1713 1714 1715 1716 1717 1718 1719
1700-árini
Øldir: 17. øld - 18. øld - 19. øld

Áratíggju: 1650-árini 1660-árini 1670-árini 1680-árini 1690-árini - 1700-árini - 1710-árini 1720-árini 1730-árini 1740-árini 1750-árini

Ár: 1700 1701 1702 1703 1704 1705 1706 1707 1708 1709
Homer
Í tí klassisku siðvenjuni er Homer (Ὅμηρος, Hómēros) rithøvundurin, sum hevur skrivað Ilionskvæði og odyssevskvæði, og verður sæddur sum tann størsti av yrkjarunum í forna Grikkalandi, sum skrivaði episk kvæði. Hesar episku yrkingarnar eru yrktar tíðliga í tí vesturlendsku kanonini av bókmentum, og hava havt sera stóra ávirkan á bókmentasøguna.

Tað er óvist, nær hann livdi. Herodot metir, at Homer livdi 400 ár áðrenn hansara egnu tíð, tvs. umleið 850 ár fyri Krist. meðan aðrar fornar keldur siga, at hann livdi nógv tættari uppá ta tíðina ið man metir at Trojanska kríggið fór fram fyrst í 12. øld f.Kr. Flestu nýtíðar granskarar meta at Homer livdi í 7. og 8. øld f.Kr.

At tann stóra ávirkanin av homerisku kvæðunum hevur formað grikska mentan, var viðurkent víða um, og Homer varð nevndur sum lærarin hjá Grikkalandi.

Sambært tradisjónini var Homes blindur. Tvey støð í teimum homerisku tekstunum stuðla hesi fatanini. Fyri tað fyrsta er aoidan Demodokos, hvørs leiklutur í Odysséini er at syngja um kríggið í Troja, blindur. Fyri tað næsta, so sigur rithøvundurin til ta homerisku hymnuna við tann deliska Apollon (sum Homer við tíðini hevur fingið æruna av at skriva) um seg sjálvan: <span style="font-family: Athena, Gentium, Palatino Linotype, Arial Unicode MS, Lucida Sans Unicode, Lucida Grande, Code2000">τυφλὸς ἀνήρ, οἰκεῖ δὲ Χίῳ ἔνι παιπαλοέσσῃ ("ein blindur maður, sum býr á fjallaríku Chios").

Fleiri jonisk pláss (Chios, Smyrna, Kyme og sjálvt Kolofon) hava sagt seg vera upprunastaðið har Homer kom frá. Í sjálvum verkinum veit man einki um lív hansara.

Homer hevur fingið æruna av at vera rithøvundur til Iliaduna og Odysséina. I fornøldini segði man eisini, at hann hevði skrivað fleiri aðrar yrkingar, harav fleiri hymnir og epigram eru til enn, umframt tað sonevndu Βατραχομυομαχία ("Batrachomyomachia", "stríðið millum froskar og mús"), ein komiskt hetjuyrking sum er ein parodi uppá Ilionskvæðið. Seinni gjørdist tað tó greitt, at hesi ikki vóru yrkt fyrr enn nakað væl seinni. Í fornøldini varð navnið Homer ofta knýtt at episkari yrking yvirhøvur, tað var ikki fyrr enn í tíðini frá Platon og Aristoteles at Homer varð mettur at vera rithøvundur bert til Iliaduna og Odysséina.
Roy Andersson
Roy Andersson, føddur 31. mars 1943 í Uddevalla, er ein svenskur leikstjóri og leikrithøvundur. Í 2008 vann hann Filmvirðisløn Norðurlandaráðsins fyri filmin ''Du levande.


 * En kärlekshistoria (1970)
 * Giliap (1975)
 * Någonting har hänt (1987) (stuttfilmur)
 * Härlig är jorden (1991) (stuttfilmur)
 * Sånger från andra våningen (2000)
 * Du levande (2007)
 * En duva satt på en gren och funderade på tillvaron (2014)


 * Stig Dagermanpriset (2000)
 * Filmfestivalurin í Cannes – Jury Prize (2000) fyri Sånger från andra våningen
 * Chicago International Film Festival - silverplakett för Du levande
 * Humanistiska föreningens Ugglepris 2007
 * Filmvirðisløn Norðurlandaráðsins] í 2008 fyri Du levande
 * Jan Myrdals Stora Pris - Leninpriset 2010




 * Heimasíðan hjá Roy Andersson (svenskt)
Aki Kaurismäki
Aki Kaurismäki, føddur 4. apríl 1957 í Orimattila, er ein finskur filmsleikstjóri og leikrithøvundur. Í 2002 vann hann Grand Prix á filmsfestivalinum í Cannes og Filmvirðisløn Norðurlandaráðsins fyri filmin Maðurin uttan fortíð.


 * Saimaa-ilmiö (1981)
 * Rikos ja rangaistus (1983)
 * Calamari Union (1985)
 * Varjoja paratiisissa (1986)
 * Hamlet liikemaailmassa (1987)
 * Ariel (1988)
 * Likaiset kädet (1989)
 * Leningrad Cowboys Go America (1989)
 * Tulitikkutehtaan tyttö (1990)
 * I Hired a Contract Killer (1990)
 * Boheemielämää (1992)
 * Pidä huivista kiinni, Tatjana (1994)
 * Leningrad Cowboys Meet Moses (1994)
 * Total Balalaika Show (1994)
 * Kauas pilvet karkaavat (1996)
 * Juha (1999)
 * Maðurin uttan fortíð (Mies vailla menneisyyttä) (2002)
 * Laitakaupungin valot (2006)
 * Le Havre (2011)




 * Aki Kaurismäki á Fakta om film, Det Danske Filminstitut (danskt)
Stjórnin hjá Anfinni Kallsberg I
Fyrrra stjórnin hjá Anfinni Kallsberg var Føroya landsstýri frá 15. mai 1998 til 6. juni 2002. Í samgonguni vóru Anfinn Kallsberg (FF) sum løgmanni og við ráðharrum úr Fólkaflokkinum, Tjóðveldisflokkinum (TF) og Sjálvstýrisflokkinum (SF). Varaløgmaður og sjálvstýris- og løgmálaráðharrin Høgni Hoydal var harumframt Føroya umboð í Norðurlandaráðnum.


 * Løgtingsvalið 1998
Victor Hugo
Victor Hugo (26. februar 1802 í Besançon, Frakland – 22. mai 1885 í París) var ein franskur rithøvundur, pápi Charles og François Victor Hugo.

Uttanfyri Frakland er Hugo mest kendur fyri sínar skaldsøgur, sum seinni vóru gjørdar til filmar, sjónleikir og teknifilmar. Í Fraklandi verður hann roknaður sum ein av teimum størstu rithøvundum, sum skriva á fronskum.


 * Klokkarin frá Notre Dame
 * Les Misérables (danskt heitið: De Elendige)
 * Les Travailleurs de la mer (danskt heitið: Havets arbejdere)


 * Les Orientales
 * Les Contemplations
 * La Légende des siècles


 * Martin Feller: Der Dichter in der Politik. Victor Hugo und der deutsch-französische Krieg von 1870/71. Untersuchungen zum französischen Deutschlandbild und zu Hugos Rezeption in Deutschland. Marburg 1988.
 * Pascal Tonazzi: Florilège de Notre-Dame de Paris (anthologie), Editions Arléa, Paris, 2007, ISBN 2-86959-795-9.
Mark Twain
Samuel Langhorne Clemens (30. november 1835 – 21. apríl 1910), betri kendur við rithøvundanavni hansara, Mark Twain, var ein amerikanskur rithøvundur. Hann skrivaði The Adventures of Tom Sawyer (1876) og framhaldssøguna av hesi Adventures of Huckleberry Finn (1885), tann seinna verður ofta nevn "the Great American Novel." Umframt skaldsøgur og stuttsøgur skrivaði hann eisini ferðafrásagnir og samfelagsrevsandi greinar. Søgan um Huckleberry Finn varð útgivin á føroyskum í 2011, tað var Bókadeild Føroya Lærarafelags, ið gav bókina út, Gunnar Hoydal týddi. Nakrar søgur hjá Mark Twain eru eisini týddar til føroyskt.




 * The Gilded Age: A Tale of Today (1873) (Henda skaldsøgan varð skrivað saman við Charles Dudley Warner)
 * The Adventures of Tom Sawyer (1876)
 * The Prince and the Pauper (1881)
 * Adventures of Huckleberry Finn (1884), kom út á føroyskum í 2011, Gunnar Hoydal týddi
 * A Connecticut Yankee in King Arthur's Court (1889)
 * The American Claimant (1892)
 * Pudd'nhead Wilson (1894)
 * Tom Sawyer Abroad (1894)
 * Personal Recollections of Joan of Arc (1896)
 * Tom Sawyer, Detective (1896)
 * A Double Barrelled Detective Story (1902)
 * A Horse's Tale (1907)
 * The Mysterious Stranger (1916, posthumt)


 * "Advice to Little Girls" (1865)
 * "The Celebrated Jumping Frog of Calaveras County" (1867)
 * "General Washington's Negro Body-Servant" (1868)
 * "My Late Senatorial Secretaryship" (1868)
 * "Some Learned Fables for Good Old Boys and Girls" (1875)
 * "A Literary Nightmare" (1876)
 * "A Murder, a Mystery, and a Marriage" (1876)
 * "The Invalid's Story" (1877)
 * "The Great Revolution in Pitcairn" (1879)
 * "1601: Conversation, as it was by the Social Fireside, in the Time of the Tudors" (1880)
 * "The Stolen White Elephant" (1882)
 * "Luck" (1891)
 * "Those Extraordinary Twins" (1892)
 * "The Man That Corrupted Hadleyburg" (1900)
 * "A Dog's Tale" (1904)
 * "Extracts from Adam's Diary" (1904)
 * "The War Prayer" (1905)
 * "Eve's Diary" (1906)
 * "Captain Stormfield's Visit to Heaven" (1909)
 * "My Platonic Sweetheart" (1912, posthumt)
 * "The Private Life of Adam and Eve" (1931, posthumt)


 * 1980 "Ein vøkunátt" í Firvaldsfikkuni Silvurfirvaldinum
 * 1986 "Hjá barberinum" í Firvaldsfikkuni Valsinum
 * 2010 "Ein telefonsamrøða" í Vencil 9, Oddfríður Marni Rasmussen týddi til føroyskt
 * 2011 "Huckleberry Finn"
 * 2013 "Stjolni, hvíti fílurin" í Vencili nr. 13
Abu Nuwas
Abū Nuwās al-Ḥasan ibn Hānī al-Ḥakamī (756–814), kendur sum Abū Nuwās (arábiskt mál: ابونواس; persiskt mál: ابونواس Abū Novās), var ein av teimum trimum størstu arabisku yrkjarunum, sum eisini yrkti á persiskum til tíðir. Hann varð føddur í býnum Ahvaz í dagsins Iran, pápin var arábari, meðan mamman var persari. Hann verður fleiri ferðir nevndur í Túsund og ein nátt (The Book of One Thousand and One Nights).


 * O Tribe That Loves Boys (Hakim Bey) Entimos Press/Abu Nuwas Society (1993).
 * Carousing with Gazelles, Homoerotic Songs of Old Baghdad. 17 dikt av Abu Nuwas oversatt av Jaafar Abu Tarab, Universe, Inc. (2005).
 * Poems of Wine and Revelry: The Khamriyyat of Abu Nuwas. (Jim Colville), Kegan Paul (2005).
 * Esat Ayyıldız. "Ebû Nuvâs’ın Şarap (Hamriyyât) Şiirleri". Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 18 / 18 (2020): 147-173.
Umar ibn al-Khattab
`Umar ibn al-Khattāb (arabiskt, عمر بن الخطاب) (føddur 3. november 586, deyður 644), var ein fylgisveinur hjá stovnaranum av Islam, Muhammed,  og hann gjørdist tann næsti statsleiðarin í Rashidun-kalifatinum, sum var tann fyrsta muslimski tjóðin.

Hann stýrdi við heitinum "herskari teirra trúgvandi" (Amir al Muminin), sum kaliffur í tíðarskeiðnum (634 – 644). Hann verður umrøddur av sunnimuslimum sum `Umar al-Farūq (Umar Tann sum skilur ímillum satt og falskt), og er eisini kendur sum Omar hin stóri. Hann varð føddur í Mekka og dugdi at lesa og skriva, sum var óvanligt tá í tíðini. Í fyrstani tá Mohammed gjørdist kendur, var Umar ein av størstu mótstøðumonnum hansara, men einaferð tá hann hoyrdi systir sína lesa úr koranini, gjørdist hann fyrst so illur at hann slóð hana, men so iðraði hann seg og bað hana halda fram at lesa, og so hendi nakað við honum, hann fyltist við kenslum, og sagt verður, at tað var tá ið hann varð umvendur til islamsku trúnna, hildið verður, at tað var Sura Ta-Ha, tann 20. sura'in, ið systirin læs upp fyri honum. Saman við nógvum øðrum flutti Umar úr Mekka til Medina í 622. Dóttir Umars, Bibi Hafsa, giftist við Mohammed í 625. Meðan Omar var kaliffur, avgjørdi hann at dríva jødarnar burtur av arábisku hálvoynni. Sambært søgufrøðinginum al-Waqidi kom Umar at hugsa um tað, ið Muhammed hevði sagt, tá hann lá fyri deyðanum, at tað ikki skuldu vera tveir átrúnaðir í Arábia. Hann tryggjaði sær, at Muhammed veruliga hevði sagt hetta, og síðan gav hann boð um, at jødarnir skuldu fara av arábisku hálvoynni.
James Gandolfini
James Joseph Gandolfini, Jr (18. september 1961 – 19. juni 2013 í Rom, Italia ) var ein amerikanskur sjónleikari, sum eitt nú var kendur fyri sín leiklut sum Tony Soprano í tí amerikonsku dramarøðini The Sopranos.
Kolevni
Kolevni (Carbon) er eitt frumevni, tað er nummar 6 í skeiðbundnu skipaninini. Kolevni er grundarsteinurin í øllum lívrunnum tilfari, og verður ofta brúkt sum mát fyri nøgd av lívrunnum tilfari.
Løgtingslimir í Føroyum 1994-98
Tað vóru 32 løgtingslimir á Føroya Løgtingi millum løgtingsvalini 1994 og 1998.




 * Løgtingið 150 – Hátíðarrit, bind 2 (2002). (PDF )
Løgtingslimir í Føroyum 1990-94
Tað vóru 32 løgtingslimir á Føroya Løgtingi millum løgtingsvalini 1990 og 1994.

Her verður roknað við øllum valdum løgtingslimum og eykavald, sum møttu fast á tingi, tí tann valdi gjørdist landsstýrismaður, løgmaður ella sum í einum føri, at tann valdi løgtingslimurin andaðist.


 * «Løgtingið 150 – Hátíðarrit», bind 2. Tórshavn 2002. (PDF )
Løgtingslimir í Føroyum 1984-88
Tað vóru 32 løgtingslimir í Føroya Løgtingi millum løgtingsvalini 1984 og 1988.




 * Løgtingið 150 – Hátíðarrit, bind 2 (2002). (PDF )
Løgtingslimir í Føroyum 1988-90
Tað vóru 32 løgtingslimir á Føroya Løgtingi millum løgtingsvalini 1988 og 1990.




 * Løgtingið 150 – Hátíðarrit, bind 2 (2002). (PDF )
Eilif Mortansson
Daniel Jacob Eilif Mortensen (betri kendur sum Eilif Mortansson) (14. januar 1916 í Trongisvági – 1989) var ein føroyskur rithøvundur, sum (undir dulnevninum Gretha Stevns) hevur skrivað eina langa røð av gentuskaldsøgum um Pernille og Susy. Hann skrivaði eisini undir dulnevninum Peter Pløk. Hann skrivaði á donskum. Hann gekk á præliminærskúlanum á Tvøroyri, har hann fekk prógv í 1930, síðan flutti hann til Danmarkar, har hann gekk á Rungsted Gymnasium, har hann fekk prógv í 1933. Hann varð búgvandi í Danmark, giftist í 1942 við Grethe Hansen-Stevns. Hansara fyrsta bók útkom í 1949 við heitinum "Færøske stemninger" (stuttsøgur). Hann læs eitt nú løgfrøði og starvaðist í fleiri ár á tí kongaliga bókasavninum í Keypmannahavn (Det kongelige Bibliotek). Skaldsøgan Malan, sum kom út á donskum í 1956 er týdd til fleiri mál, eitt nú til týskt, serbiskt, slovenskt, finskt og svenskt.




 * 1943 – Susy Rødtop, Sesam, ISBN 87-11-22747-8; Aschehoug, ISBN 87-429-1626-7
 * 1943 – Susy og Solvejg, Sesam, ISBN 87-11-22748-6; Aschehoug, ISBN 87-429-1627-5
 * 1943 – Susy og Zigeujnerpigen, Grafisk, ISBN 87-429-1628-3
 * 1944 – Susy & Co., Aschehoug, ISBN 87-429-1629-1
 * 1944 – Susy, hun kan, Aschehoug, ISBN 87-429-1630-5
 * 1945 – Susy på eventyr, Aschehoug, ISBN 87-429-1631-3
 * 1945 – Susy i knibe
 * 1945 – Godt klaret, Susy
 * 1947 – Susys store dag, Grafisk, ISBN 87-429-1635-6
 * 1948 – Susy på egne ben, Aschehoug, ISBN 87-429-1636-4
 * 1949 - Færøske stemninger (stuttsøgur)
 * 1949 – Pernille
 * 1949 – Pernille og Strit
 * 1949 – Pernille ka' sagtens
 * 1949 – Pernille i feriehumør
 * 1950 – Pernille i Norge
 * 1950 – Pernille og Marianne
 * 1950 – Pernille holder jul
 * 1951 – Pernille til søs
 * 1951 – Pernille på farten
 * 1952 – Pernille ta'r fat
 * 1952 – Han gik sig over sø og land (skaldsøga)
 * 1952 – Malan (skaldsøga)
 * 1953 – Pernille laver halløj
 * 1953 – Pernille på glatis
 * 1954 - Snebjørn (roman)
 * 1955 – Pernille i hopla
 * 1955 – Pernille går på
 * 1956 – Pernille på viften
 * 1956 – Susy i fuld fart
 * 1957 – Susy boltrer sig
 * 1957 – Pernille slår sig løs
 * 1957 – Susy på sporet
 * 1958 – Susy klarer skærene
 * 1959 – Danserinden (skaldsøga)
 * 1959 – Susy Solstråle
 * 1960 – Bravo Suzy
 * 1961 – Susy i højt humør
 * 1962 – Susy fører an, Grafisk, ISBN 87-11-07158-3
 * 1962 – Frisk mod, Susy
 * 1963 – Susy i topform, Grafisk, ISBN 87-11-07160-5
 * 1964 – Susy vover pelsen, Grafisk, ISBN 87-11-08592-4
 * 1992 – Susy på sommerferie (útgivið eftir deyða), Grafisk, ISBN 87-11-08151-1


 * 1948 - Ein ribbaldur (týtt til føroyskt hevur faðir hansara Johan Mortensen og Páll J. Nolsøe)
 * 1992 Ein sjógarpur (týtt til føroyskt hevur Elin Mortensen)
 * 1993 Sjórænaraskip í eygsjón (týtt til føroyskt hevur Elin Mortensen)
 * 1993 Sjórænarar á norðhavinum (týtt til føroyskt hevur Elin Mortensen)
 * 1994 Magnus Heinason-Svíkjari innanborða - 4 (týtt til føroyskt hevur Elin Mortensen)
 * 1995 Magnus Heinason - Seinasta ferð skiparans - 5 (týtt til føroyskt hevur Elin Mortensen)
 * 2000 Snæbjørn (týtt til føroyskt hevur Hans Thomsen)
Cher
Cher, fødd Cherilyn Sarkisian 20. mai 1946, er ein amerikonsk songkvinna og sjónleikari.


 * 1965 – All I Really Want to Do
 * 1966 – The Sonny Side of Cher
 * 1966 – Chér
 * 1967 – With Love, Cher
 * 1968 – Backstage
 * 1969 – 3614 Jackson Highway
 * 1971 – Gypsys, Tramps & Thieves
 * 1972 – Foxy Lady
 * 1973 – Half Breed
 * 1974 – Bittersweet White Light
 * 1974 – Dark Lady
 * 1975 – Stars
 * 1976 – I'd Rather Believe in You
 * 1977 – Cherished
 * 1977 – Two the Hard Way (Allman & Woman)
 * 1978 – This Is Cher
 * 1979 – Take Me Home
 * 1980 – Prisoner
 * 1982 – I Paralyze
 * 1987 – Cher
 * 1989 – Heart of Stone
 * 1989 – Outrageous
 * 1990 – The Ugly Duckling
 * 1991 – Love Hurts
 * 1996 – It's a Man's World
 * 1998 – Believe
 * 2000 – Not.Com.mercial
 * 2002 – Living Proof
 * 2003 – Live: The Farewell Tour
 * 2013 - Closer To The Truth

Heitini á filmunum eru á donskum og enskum:
 * James Dean længe leve (1982) – leikastjórnað hevur Robert Altman
 * Silkwood (1983) – leikastjórnað hevur Mike Nichols
 * Heksene fra Eastwick (1987) – leikastjórnað hevur George Miller
 * Lunefulde måne (1987) – leikastjórnað hevur Norman Jewison
 * Skønne sild (1990) – leikastjórnað hevur: Richard Benjamin
 * Te med Mussolini (1999) – leikastjórnað hevur Franco Zeffirelli
 * Burlesque (2010) – leikastjórnað hevur Stanley Tucci
.sy
.sy er eitt alnets-tjóðarøkisnavn, sum er bílagt til Sýria.

Tað eru fleiri undir-økisnøvn til høvuðstjóðarøkisnavnið. Tey eru:
 * .edu.sy;
 * .gov.sy;
 * .net.sy;
 * .mil.sy;
 * .com.sy;
 * .org.sy;
 * .news.sy;
Le Corbusier
Le Corbusier (Charles-Édouard Jeanneret-Gris) (6. oktober 1887 í La Chaux-de-Fonds, Sveis – 27. august 1965 í Roquebrune-Cap-Martin, Frakland) var ein sveisiskt føddur arkitektur, møbularkitekt, býarplanleggjari, rithøvundur, myndahøggari og listamálari, og ein av teimum týdningarmiklu persónunum innan modernismuna. Hann varð føddur í Sveis, men gjørdist franskur ríkisborgari í 1930.

Hann var pionerur og gjørdi nógv fyri at betra um livivilkorini hjá íbúgvum í tætt bygdum býum. Hansara karriera fevndi um fimm áratíggju, har bygningar, ið hann hevði teknað, vóru bygdir ymsastaðni í heiminum: í Miðevropa, India, Russlandi og ein í Norðuramerika og ein í Suðuramerika. Hann gjørdi uppskot um, hvussu man kundi út- ella umbyggja býirnir São Paulo, Rio de Janeiro og Montevideo (1929), Genève, Antwerpen og Stockholm (1933).

Hann móttók Frank P. Brown Medaljuna og AIA Gull Medaljuna í 1961. Hann doyði undir einum svimjitúri í Miðjarhavinum við býin Roquebrune-Cap-Martin í Fraklandi, har hann búði í eini smáttu seinastu árini av lívinum.
Albrecht Dürer
Albrecht Dürer (føddur 21. mai 1471 í Nürnberg, deyður 6. apríl 1528 sama stað) var ein týskur málari, teknari, grafikari, gullsmiður og listateoretikari. Hann verður roknaður sum tann fremsti myndalistamaðurin í tí týska ríkinum undir reformasjónini, og sum ein av teimum fremstu listafólkunum í vesturlendsku listasøguni. Tað er serliga sum grafikari, at hann hevur fingið hesa viðurkenningina.


 * Sjálvportrett (1498)
 * Kongenes tilbedelse (1504)
 * Rósukransveitslan (1506)
 * Adam og Eva (1507)
 * Tilbiðjanin av tí heilagu Trýeinigheitini (1511)
 * Madonnain við Jesusbarninum (1526)
 * Teir fýra apostlarnir (1526)


 * Apokalypsan (1498; 15 træsnit])
 * Bardagi Mikaels móti drekanum
 * Apokalypsunnar fýra reiðmenn
 * Livið hjá Mariu moy (1500–1511)
 * Riddarinn, deyðin og djevulin, koparstikk (1513)
 * Melankolia I, koparstikk (1514)




 * Bartrum, Giulia, Albrecht Dürer and his legacy: the graphic work of a Renaissance artist. London: British Museum Press 2002.
 * Luber, Katherine Crawford, Albrecht Dürer and the Venetian Renaissance. Cambridge: Cambridge University Press 2005.
 * Price, David, Albrecht Dürer's Renaissance: humanism, reformation, and the art of faith. Ann Arbor, Mich.: University of Michigan Press 2003.


 * Albrecht Dürer - Alte Pinakothek München (týskt)
 * Umfatandi myndasavn
 * Art Gallery - Albrecht Dürer
Guðmundur Joensen
Guðmundur Joensen úr Hoyvík er ein føroyskur ítróttamaður, sum íðkar triatlon og súkkling. Triatlon fevnir um súkkling, renning og svimjing. Hann hevur eitt nú vunnið FM í súkkling í 2012 og í 2013 gjørdist hann nummar tvey á Oyggjaleikunum á Bermuda. Í mai 2013 gjørdist hann nummar fimm í hálvum Ironman kapping í Lissabon í Portugal við tíðini 4 tímar 2 minuttir og 46 sekund. Í juni 2012 vann hann triatlon kapping í Íslandi við tíðini 2 tímar og 4 minuttir á OL teininum, sum er 1500 metrar svimjing, síðan 40 kilometrar súkkling, og at enda 10 kilometrar renning. Í 2013 gjørdist hann nummar 18 til HM í Ironman í Las Vegas. Hin 1. mai 2014 varð ein dokumentarsending í sjónvarpinum hjá Kringvarpi Føroya um Guðmund. Sendingin hevði heitið Føroyski jarnmaðurin. Hann tók farloyvi frá arbeiði frá januar 2014 og íðkaði triatlon burturav eina tíð. Bróðir hansara Kristian Martin Joensen gjørdist tá venjari hansara og Elsa Maria Bærendsen gjørdi venjingar við honum einaferð um vikuna. Hann er útbúgvin múrari og hevur eisini starvast sum varaleiðari í svimjihøllini í Havn. Guðmundur luttók á fleiri triatlonkappingum í 2014, eitt nú á hálv-ironman í Lissabon. Í 2015 umboðaði hann Føroyar á Oyggjaleikum á Jersey. Í 2016 varð hann settur í starv sum leiðari á Ítróttaháskúlanum í Suðuroynni.




 * Nr 4 við tíðini 4:01.15, sum var persónligt met. Hann var bara 30 sekund frá bronsuni. Í hálvum ironman verður fyrst svomið 1,9 km. Síðani verða 90 km súkklaðir, og at enda skulu luttakararnir renna hálvt maraton, ið er 21,1 km.


 * Nr 5 við tíðini 4:02.46

Guðmundur luttók i heimsmeistarakapping í Ironman í Las Vegas, USA í september 2013. Hann gjørdist nummar 18. Samlaða tíðin gjørdist 4 tímar, 32 minuttir og 24 sekund. Hann brúkti 27 minuttir og 39 sekund um svimjingina, 2 tímar, 30 minuttir og 53 sekund um súkklingina og ein tíma, 28 minuttir og 52 sekund um renningina.


 * Silvur í triatlon


 * Gull í triatlon, OL teinur, við tíðini 2 tímar, 4 minuttir

Hann hevur vunnið FM í 2012 á tí sonevnda OL-teininum við tíðini 2 tímar 14 minuttir og 55 sekund. Hann vann hóast hann hevði eitt óhapp, har annað hjólið á súkklu hansara mátti skiftast, og so mátti hann bíða til eitt nýtt hjól kom úr Havnini, eftir ætlan skuldi eitt dekk havt ligið við vendipunktið í Kaldbak, men av misgáum lá tað ikki har.


 * Gull í FM í hálvmaraton við tíðini 1:17.51

Guðmundur hevur fleiri ferðir fingið heiðursmerki á súkklukappingini Kring Føroyar:
 * 2015 - silvur
 * 2012 - silvur
 * 2011 - silvur
 * 2010 - bronsu
 * 2009 - silvur
Gunnar Dahl-Olsen
Gunnar Dahl-Olsen er ein føroyskur ítróttamaður, sum serliga hevur staðið seg væl innan súkkling. Hann hevur verið virkin súkklari í fleiri ár og hevur vunnið nógv heiðursmerki. Í føroysku kappingini Kring Føroyar hevur hann fýra ferðir fingið silvur og seks ferðir bronsu. Í september 2013 vann hann FM í landavegskoyring (eitt slag av súkkling).


 * 1997 - bronsu
 * 1998 - silvur
 * 2000 - bronsu
 * 2001 - bronsu
 * 2003 - bronsu
 * 2004 - silvur
 * 2005 - silvur
 * 2006 - silvur
 * 2011 - bronsu
 * 2012 - bronsu
1690-árini
Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1640-árini 1650-árini 1660-árini 1670-árini 1680-árini - 1690-árini - 1700-árini 1710-árini 1720-árini 1730-árini 1740-árini

Ár: 1690 1691 1692 1693 1694 1695 1696 1697 1698 1699
1680-árini
Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1630-árini 1640-árini 1650-árini 1660-árini 1670-árini - 1680-árini - 1690-árini 1700-árini 1710-árini 1720-árini 1730-árini

Ár: 1680 1681 1682 1683 1684 1685 1686 1687 1688 1689
Manaus
Manaus (portugisiskt: Manaus) er ein býur í Brasil. Í kommununi búgva 1.982.179 íbúgvar, meðan fólkatalið í stórbýarøkinum er 2,316,173 (2013). Býurin liggur í Norðurbrasil við staðið har ið áirnar Negro og Solimões renna saman. Manaus er høvuðsstaður í lutstatinum Amazonas og er eisini fólkaríkasti býur í statinum.

Býurin varð settur á stovn í 1669 sum ein skansi, Fort of São José do Rio Negro. Skansin gjørdist býur (town) í 1832 við navninum "Manaus", sum merkir "móðir gudanna" hetta til æru fyri upprunafólkinum Manaós, og varð formliga gjørdur til ein stórbý (city) hin 24. oktober 1848 við navninum Cidade da Barra do Rio Negro, Portugisiskt fyri "Býurin við markið á Svørtu Ánni". 4. september 1856 fekk býurin aftur verandi navnið Manaus.

Manaus hevur eitt vakurt operahús, sum varð bygt í tíðini, tá býurin var miðdepil fyri gummiframleiðslu. Nógv verður útflutt úr Manaus, eitt nú nøtir, gummi, timbur, krokodilluskinn og kakao. Býurin hevur ein altjóða flogvøll, Eduardo Gomes. Fyri at fáa útlendskar fyritøkur at koma til býurin virkar býurin sum eitt fríhandilsøki.

Býurin verður ein av vertsbýunum til heimsmeistaraskapin í fótbólti, har Brasil er vertstjóð.
1670-árini
Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1620-árini 1630-árini 1640-árini 1650-árini 1660-árini - 1670-árini - 1680-árini 1690-árini 1700-árini 1710-árini 1720-árini

Ár: 1670 1671 1672 1673 1674 1675 1676 1677 1678 1679
1660-árini
Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1610-árini 1620-árini 1630-árini 1640-árini 1650-árini - 1660-árini - 1670-árini 1680-árini 1690-árini 1700-árini 1710-árini

Ár: 1660 1661 1662 1663 1664 1665 1666 1667 1668 1669
1650-árini
Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1600-árini 1610-árini 1620-árini 1630-árini 1640-árini - 1650-árini - 1660-árini 1670-árini 1680-árini 1690-árini 1700-árini

Ár: 1650 1651 1652 1653 1654 1655 1656 1657 1658 1659
1640-árini
Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1590-árini 1600-árini 1610-árini 1620-árini 1630-árini - 1640-árini - 1650-árini 1660-árini 1670-árini 1680-árini 1690-árini

Ár: 1640 1641 1642 1643 1644 1645 1646 1647 1648 1649
Erna Solberg
Erna Solberg (fødd 24. februar 1961 í Bergen) er norskur politikari og forkvinna í Høgraflokkinum. Hon var forsætisráðharri í Noregi 2013–2021. Solberg hevur verið floksleiðari í Høgra síðan 2004, og hevur verið vald inn á Stórtingið fyri Hordaland síðan 1989. Í 2005 gjørdist hon eisini tingsleiðari fyri Høgra í Stórtinginum. Erna var forkvinna í Høyrekvinners Landsforbund 1993–1994, kvinnupolitiskur leiðari í Høgra 1994–1998, kommunu- og fylkismálaráðharri 2001–2005 og 1. varaformaður í Høgra 2002–2004. Á stórtingsvalinum í september 2013 vann flokkur hennara valið við 26,8% av atkvøðunum. Borgarligi vongurin vann eisini valið við 96 tingsessum. Hin 16. oktober 2013 gjørdist hon forsætisráðharri Noregs, tá hon skipaði stjórn, sum er ein minnilutasamgonga millum Høgra og Framburðsflokkurin.
1630-árini
Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1580-árini 1590-árini 1600-árini 1610-árini 1620-árini - 1630-árini - 1640-árini 1650-árini 1660-árini 1670-árini 1680-árini

Ár: 1630 1631 1632 1633 1634 1635 1636 1637 1638 1639
1620-árini
Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1570-árini 1580-árini 1590-árini 1600-árini 1610-árini - 1620-árini - 1630-árini 1640-árini 1650-árini 1660-árini 1670-árini

Ár: 1620 1621 1622 1623 1624 1625 1626 1627 1628 1629
1610-árini
Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1560-árini 1570-árini 1580-árini 1590-árini 1600-árini - 1610-árini - 1620-árini 1630-árini 1640-árini 1650-árini 1660-árini

Ár: 1610 1611 1612 1613 1614 1615 1616 1617 1618 1619
1600-árini
Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1550-árini 1560-árini 1570-árini 1580-árini 1590-árini - 1600-árini - 1610-árini 1620-árini 1630-árini 1640-árini 1650-árini

Ár: 1600 1601 1602 1603 1604 1605 1606 1607 1608 1609
1797
1797 (MDCCXCVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum sunnudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum hósdegi.


 * 4. mars - John Adams (1735-1826) gerst 2. forseti í USA.


 * 31. januar - Franz Schubert, eysturríkskt tónaskald og klaverleikari (d. 1828)
 * 22. mars - Wilhelm I, týskur keisari (d. 1888)
 * 28. juli - Christian Ludvig Tillisch, amtmaður í Føroyum frá 1825 til 1830 (d. 1844)
 * 30. august - Mary Shelley, bretskur rithøvundur (d. 1851)
 * 29. november - Gaetano Donizetti, italskt tónaskald (d. 1848)
 * 4. desember - George Tupou I, fyrsti kongur av Tonga (d. 1893)
 * 13. desember - Heinrich Heine, týskur yrkjari (d. 1856)


 * 22. februar - Baron van Münchhausen, týskur heryvirmaður og ævintýrari (f. 1856)
 * 9. juli - Edmund Burke, írskur heimspekingur og politikari (f. 1729)
 * 10. september - Mary Wollstonecraft, enskur rithøvundur og stríðskvinna fyri kvinnurættindum (f. 1759)
 * 16. november - Frederik Vilhelm II, kongur av Prusslandi 1786-97 (f. 1744)
1792
1792 (MDCCXCII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum sunnudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum hósdegi.


 * 1. juni - Kentucky innlimaður í USA
1782
1782 (MDCCLXXXII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi.




 * 21. apríl - Friedrich Wilhelm August Fröbel, týskur námsfrøðingur (d. 1852)
 * 27. oktober - Niccolo Paganini, italskt tónaskald og violinleikari (d. 1840)
 * 5. desember - Martin Van Buren, áttandi forsetin í USA (d. 1862)


 * 1. januar - Johann Christian Bach, týskt tónaskald (f. 1735)
 * 17. mars - Daniel Bernoulli, sveisiskur náttúruvísindamaður (f. 1700)
1772
1772 (MDCCLXXII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum mikudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum sunnudegi.




 * 24. august - Willem I av Niðurlondum, niðurlendskur kongur (d. 1843)
 * 21. oktober - Samuel Taylor Coleridge, enskur yrkjari (d. 1834)


 * 29. mars - Emanuel Swedenborg, svenskur vísindamaður, heimspekingur og gudfrøðingur (f. 1688)
Simone de Beauvoir
Simone De Beauvoir (Simone Lucie-Ernestine-Marie-Bertrand de Beauvoir, fødd 9. januar 1908, deyð 14. apríl 1986) var ein franskur heimspekingur, feministur, og rithøvundur. Hon hevði stóra ávirkan á feministiska eksistensialismu og á feministiskt ástøði. Hon skrivaði skaldsøgur, essays, lívsævisøgir, eina sjálvsævisøgu, monografar um filosofi, politikk og sosialmál. Hon er mest kend fyri skaldsøgurnar, eitt nú She Came to Stay og The Mandarins, eins og hon er kend fyri bókina frá 1949 The Second Sex (Le Deuxième Sexe), sum analyserar kvinnukúganina.
1762
1762 (MDCCLXII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum fríggjadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi.


 * Grenada var bretskt hjáland frá 1762 til 1974
 * Gävleborgs län í Svøríki varð sett á stovn


 * 12. august - Georg 4., bretskur kongur (d. 1830)


 * 17. september - Francesco Geminiani, italskt tónaskald (f. 1687)
 * 25. desember - Elisabeth I av Russlandi, russisk keisarinna (1741-1761) (f. 1709)
1752
1752 (MDCCLII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum leygardegi, og sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum mikudegi.


 * Ongland byrjar við at brúka gregorianska kalendaran.


 * 1. januar - Betsy Ross, amerikanskur polstrari. Sagt verður, at hon seymaði tað fyrsta amerikanska flaggið (d. 1836)
 * 11. mai - Johann Friedrich Blumenbach, týskur lækni og náttúrufrøðingur (d. 1840)
 * 18. september - Adrien-Marie Legendre, franskur støddfrøðingur (d. 1833)


 * 15. februar - Beinta Broberg