danish-foundation-models/faroese-dynaword huggingface dataset:
Grandma's Basement
Grandma's Basement er ein tónleikabólkur úr Klaksvík. Hann spælir rock og syngur á føroyskum. Klaksvíksbólkurin byrjaði, sum navnið eisini sipar til, í kjallarinum hja Ommu Thorvald, trummusláarinum. Grandma's Basement spælir sín egna tónleik, og sjangran er poppur/rokkur. Bólkurin spælir eisini coverløg, sum "All That Rain", osfr. Higartil hevur bólkurin spælt í Klaksvíkar Klubba (Club 700 nú), Mentanarhúsinum í Fuglafirði, Summarfestivalinum, KÍ-høllini, Badmintonhøllini í Klaksvík og VB-húsinum í Vági. Bólkurin hevur eisini verið spældur í útvarpinum, og sangurin "Hon Fær Ongantíð Nokk" lá nr 1 á 15 Teimum Bestu í 6 vikur.

Limir í bólkinum:


 * Jón Jacobsen, sangur
 * Hans Andrias Jacobsen, gittar og sangur
 * Rógvi Olsen, gittar og sangur
 * Jóannes Viðbjørg, bassur
 * Símun í Heimustovu, gittar og sangur
 * Thorvald Danielsen, trummur


 * Planet Awards 2010 heiðursløn fyri Ársins sang, sum var "Hon fær ongantíð nokk"
Leikalund
Leikalund er handil í gomlu handilshølunum hjá kongiliga einahandlinum úti í Klaksvík. Í dag er Leikalund ein bóka- og fløguhandil. Handilshølini húsast undir sama taki sum Norðoya Forminnissavn og Spaniastova.


 * Norðoya Fornminnasavn.
Nevstuttur grælingur
Nevstuttur grælingur (frøðiheiti - Calidris fuscicollis)


 * Fuglar í Føroyum
Slankugrælingur
Slankugrælingurr (frøðiheiti - Calidris bairdii)


 * Fuglar í Føroyum
Sjógrælingur
Sjógrælingur (frøðiheiti - Calidris melanotos) er nakað sum stari til støddar, kýpin á vøkstri og krikastuttur. Á vetri er hann dimmgráur um høvur og háls, á bakinum næstan svartur við smølum ljósum smástrikum, í neðra hvítur við dimmum blettum. Á sumri er hann brún- og svartflekkutur omaná. Vetur, vár og heyst heldur hann seg í stórum flokkum niðri í fjøruni. Á flóð situr hann oman fyri sjóvarmálan og hvílir seg; men tá ið nakað er fjarað, titar hann um niðri á hellunum at leita sær eftir æti í gjarinum og taranum og veður so langt, sum føturnir grynna. Men vátur vil hann ikki vera — runar upp móti búkinum, er hann knappur at lætta sær á flog. Málið er eitt mjúkt "tviit", men tað hoyrist ikki ofta. Sera spakur er hann; tá ið fólk nærkast, verður hann ofta sitandi, um aðrir fuglar, hann er saman við, flúgva burtur; ja, stundum fer hann ikki á flog, fyrr enn tú ert bara favn frá honum. Um halvarðsøku rýmir hann úr fjøruni. Summir fara niðan í fjøllini her í Føroyum at fáa sær ungar. Men har síggjast so fáir, at summir fara ivaleyst til onnur lond, Íslands ella Grønlands kanska.

Eggini eru oftast 4, hendir seg 3. Tey eru morgrá, ofta við grønligum dámi, og hava dimmar blettir, so tey eru ring at skilja frá eyri ella mosa. Spøk sum hon er, verður bøgan liggjandi á reiðrinum, til tú ert nær hjá. Men tá lemjir hon seg illa, baksar fram eftir jørðini, flagsandi við øðrum veinginum, meðan hin hongur, sum hann skuldi verið snaraður úr lið ella avstøktur; illa haltar hon, og ofta dettur hon á aðra liðina, so tú ivast ikki í, at hon er bæði veingjabrotin og beinbrotin. Rennur tú eftir henni, fært tú hana skjótt aftur; men í tí tú rættir hondina til at taka hana, ger hon, við sama neyðarsliga lagi, eitt kvikt rensl nakrar favnar fram; og so byrjar sami leikur av nýggjum, til hon heldur seg vera komna nóg langt. Tá flýgur hon í loft frísk og ferðug, so tú sært, at hon hevur bara viljað lokkað teg burtur frá reiðrinum. Dúnungin er dimmur við hvítum prikkum. Í hoyna koma teir aftur oman í fjøruna, og tá ið so eisini hinir koma norðan úr londunum, hava vit aftur teir stóru flokkarnar, sum eru so hugnaligir at síggja her allan veturin, líka fúsir og raskir í øllum kavarokinum.


 * Fuglar í Føroyum


 * Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.
Grágrælingur
Grágrælingur (frøðiheiti - Calidris maritima) er longri enn sjógrælingur, men meiri klænvaksin. Um summarið er hann vakurt reyðbrúnur frá øsinum og so allan vegin í neðra aftur at velinum. Men tá sæst hann ikki her. Hann eigur langt norðuri í kuldanum, eitt nú í Grønlandi. Higar kemur hann í miðjum augusti og sæst so til nakað út í september. Tá eru teir gomlu gráir omaná, ungarnir sprøklutir; men nakað burturfrá vísa allir seg gráir, samlittir við sandin. Og á sandinum hava teir tilhald sítt. Men stuttur er steðgur teirra her í Føroyum; áðrenn hálvan september fara teir avstað til Suðurevropa og Norðurafrika.


 * Fuglar í Føroyum


 * Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.
Fjallmurra
Fjallmurra (frøðiheiti - Calidris alpina)


 * Fuglar í Føroyum
Reyðgrælingur
Reyðgrælingur (frøðiheiti - Calidris ferruginea)


 * Fuglar í Føroyum
Mórugrælingur
Mórugrælingur (frøðiheiti - Limicola falcinellus)


 * Fuglar í Føroyum
Roðagrælingur
Roðagrælingur (frøðiheiti - Tryngites subruficollis)


 * Fuglar í Føroyum
Kápugrælingur
Kápugrælingur (frøðiheiti - Philomachus pugnax)


 * Fuglar í Føroyum
Jói
Jói (frøðiheiti - Stercorarius pomarinus) er væl størri enn vanligi kjógvin. Á bakinum er hann grábrúnur; hálsurin er hvítur, gulligur niður frá vangunum; næstan allir eru bringuhvítir. Snældufjaðrarnar eru breiðari í aftara enda og soleiðis snaraðar, at tá ið fuglurin situr, liggur fremri endin av teimum flatur, meðan á aftara enda vendir annar jaðarin beint upp og hin niður. Úti á havi jagstrar hann ofta ritur; snúiligur, sum hann er, kastar hann sær ofta á liðina, og tá er snældan øll kløn at síggja; kvikur vendir hann sær á, bakið upp, og í stundini sýnist snældan at fáa ein knøtt á endan. Á land kemur hann ikki. Hann eigur einans norðuri í kuldanum. Um veturin flytur hann suður í lýggjari sjógv.


 * Fuglar í Føroyum


 * Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.
Kjógvi
Kjógvi (frøðiheiti - Stercorarius parasiticus) er nakað størri enn tjaldur. Flestu eru bara brúnir, men summir eru búkhvítir, teir eru kallaðir hvítkjógvar. Báðir eru tó sama slagið. Stundum eru tveir makar báðir brúnir, stundum er annar brúnur og hin hvítkjógvi, og stundum eru báðir hvítkjógvar. Kemur fólk um vegir, har sum hann eigur, kastar hann seg niður á vøllin og lemjir seg, sum hann skuldi verið veingjabrotin; koma tey nærri at reiðrinum, flýgur hann í loft og skjýtur seg við ferð niður yvir tey, til at sláa tey við veingjunum. Hann ger sær reiðrið har, sum væl av øðrum fugli eigur um vegir, tí hann etur bæði egg og ungar og er yvirhøvur ein ræðuligur ránskroppur. Mýrisnipu skjýtur hann seg niður á, sum hon liggur á reiðrinum, og tað so hart, at sleppur hon sær ikki undan, so verður hon ryggbrotin. Snúiligur er hann í lofti, so flestu hagafuglar noyðast at lúta fyri honum; men spógvin er enn snúiligari, og tuskar hann av, til hann má dvína. Úti á sjónum eltir hann ritu, berjir hana við veingjum og nevi, til hon má spýggja upp tann matin, hon hevur í kjósini, og tað loftar hann so og svølgir. Hann verpur 2 ella 3 brúnlig ella grønlig egg við dimmum blettum og vermir ½4ðu til 4 vikur. Ungarnir eru fyrst morgráir, brúnflekkutir, tá ið teir eru floygdir. Úr sama reiðri koma stundum ein hvítkjógvi og ein dimmur. Um veturin fer hann suður at heitum londum og heldur seg har úti á opnum havi.


 * Fuglar í Føroyum
Snældukjógvi
Snældukjógvi (frøðiheiti - Stercorarius longicaudus) er minstur av kjógvunum. Navnið hevur hann av tí avbæra longu snælduni. Liturin er nakað sum á øðrum kjógvum. Hann sæst úti á havi um somu leiðir sum jóin, men er sjaldsamari. Hann tekur sær føði úr sjónum, og er ikki so grammur eftir rituni sum hinir báðir. Heimstað hansara er Finnmørkin og so eystur eftir. Um veturin heldur hann seg uttan fyri strendur Evropa, suður at Miðjarðarhavinum.


 * Fuglar í Føroyum


 * Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.
Mási
Fiskimási (frøðiheiti - Laridae), vanliga bara kallaður mási, er heldur størri enn likka. Á kápuni er hann grábláur. Um strendur og firðir okkara er hann allan veturin at síggja. Allur másafuglur í Føroyum er gráur ella bláligur á bakinum. Likka reiðrast niðri í haganum. Hon er flytifuglur og heldur til við strendurnar í Portugal og Marokko um veturin. Fiskimási og svartbakur síggjast ofta saman við likku.

Bakur, eisini nevndur svartbakur, er størstur av másunum og líkist likku í útsjónd. Fiskimási og bakur reiðrast ofta í homrum og onkuntíð í bølum á grasfløtum. Fiskimási og flest allir bakar eru støðufuglar. Bakur og fiskimási drepa nógvan sjófugl, serliga ritu og lunda.


 * Larus argentatus (Fiskimási)
 * Larus atricilla (Láturmási)
 * Larus canus (Skatumási)
 * Larus glaucoides (Lítil valmási)
 * Larus hyperboreus (Valmási)
 * Larus pipixcan (Heygsmási)
 * Chroicocephalus philadelphia (Hattarmási)
 * Chroicocephalus ridibundus (Fransaterna)
 * Hydrocoloeus minutus (Dvørgmási)
 * Ichthyaetus melanocephalus (Høvuðsvartur mási)
 * Pagophila eburnea (Ísmási)
 * Rhodostethia rosea (Brandmási)
 * Xema sabini (Ternumási)


 * Fuglar í Føroyum
Ísmási
Ísmási (frøðiheiti - Pagophila eburnea)


 * Fuglar í Føroyum
Sæðingur
Sæðingur (frøðiheiti - Larus delawarensis)


 * Fuglar í Føroyum
Skatumási
Skatumási/Skata (frøðiheiti - Larus canus) er av teimum lítlu másasløgunum, lítið størri enn rita. Føturnir hava ein grønligan lit, og nevið er grøngult; annars líkist hon ritu í útsjónd. Í Noregi eigur hon í hópatali. Í Føroyum hevur hon altíð verið ein sjaldsamur fuglur, mangastaðni ókend. Í seinnu tíðini hevur sæst meir til hennara og í summum støðum er hon nú farin at eiga í haganum. Eggini eru á liti og stødd sum rituegg. Dúnungin er gulgráur við svørtum prikkum, ungfuglurin gráflekkutur. Í bygdum, sum hon leingi hevur verið kend, er hon nevnd skatumási ella skata; summstaðni er hon nevnd gneggjus. Í nøkrum støðum, har hon er nýkomin, vita teir einki navn til hennara. Og í einstøkum bygdum er hon kallað fransaterna, men tað má vera av misgáum. Ritu líkist hon; ikki um nakrar vegir er hon lík ternu, so tað er ótrúligt, at teir gomlu skuldu farið at givið henni eitt ternunavn. — Tað er eingin fagnaðargestur at fáa. Hann tekur egg og ungar frá øðrum hagafuglum; fram við lundaurðum jagstrar hann sildberan, til hann má sleppa sildini, og ikki er tað sørt, hann tekur av pisum, fyrst tær koma út úr holuni.


 * Fuglar í Føroyum


 * Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.
Fiskimási
Fiskimási (frøðiheiti - Larus argentatus) er heldur størri enn likka. Á kápuni er hann grábláur. Um strendur og firðir okkara er hann allan veturin at síggja. Hann verpur nakað fyrr enn likkan, eina viku ella tvær, eftir sum veðrið fellur. Helst velur hann sær brattan haga til bústað, ofta røkur millum smáar hamrar, tó síggjast reiður hansara eisini á sløttum haga. Eggini eru so lík likkueggjum, at mesti parturin kennist ikki at - tey allarstørstu eru másaegg, tey allarminstu eru likkuegg, miðalstøddin kann líka væl vera annað sum hitt. 28 dagar vermir hann, hendir seg 27, eisini 29. Dúnungarnir kennast ikki frá likkuungum. Teir verða føddir bæði av sjógvi og landi, og másin er rættur eggjatjóvur. Við reiður hansara liggja skøl av havhestaeggi, lomvigareggi, lundaeggi, harafturat skræða og fjaðrar av kongafiski, bein av stórum krabbum, brot av gágguskeljum. o.á. Másin hevur havt orð fyri nú og tá at drepa okkurt smálamb, og hevði nógv verið til av honum, mundi hann verið verri enn likkan.


 * Fuglar í Føroyum
Valmási
Valmási (frøðiheiti - Larus hyperboreus) er lítið minni enn bakur. Kápan er bleikt gráblá og veingjabroddarnir hvítir. Veingirnir røkka at siga einki aftur um velið. Føturnir eru gulir. Hann eigur víða um í teimum køldu Íshavslondunum. Ísland man vera sunnasta heim hansara. Har verpur hann mest í bjørgunum og sigst at vera verri fyri bjargafuglin enn bakur. Um veturin reikar hann víða um. Tá sæst hann av og á í Føroyum, mest skurin; hann er bleikt morflekkutur, nógv bleikari enn svartbaksskurin.




 * Fuglar í Føroyum
Lítil valmási
Lítil valmási (frøðiheiti - Larus glaucoides)


 * Fuglar í Føroyum
Láturmási
Láturmási (frøðiheiti - Larus atricilla)


 * Fuglar í Føroyum
Heygsmási
Heygsmási (frøðiheiti - Larus pipixcan)


 * Fuglar í Føroyum
Høvuðsvartur mási
Høvuðsvartur mási (frøðiheiti - Ichthyaetus melanocephalus, Larus melanocephalus)


 * Fuglar í Føroyum
Fransaterna
Fransaterna (frøðiheiti - Chroicocephalus ridibundus, Larus ridibundus) er væl minni enn rita. Á liti líkist hon ternu, hevur bleika grábláa kápu, svart høvd, reytt nev og reyðar føtur. Bringan hevur ofta ein káman reydligan dám. Hon eigur víða um í Europa. Í Føroyum sæst nakað til hennara um summarið, men sjáldan verpur hon; tó vita menn hana hava átt í øllum teimum størru oyggjunum. Reiðrið ger hon sær á lodnum fløtum, stundum tætt við ternureiður. — Eggini eru 3, tey kennast frá ternueggjum, tí tey eru nógv størri. Dúnungin er reyðgráur við svørtum blettum. Ungfuglurin er morflekkutur á bakinum, gulgráur uppi á høvdinum. — Eisini um veturin hendir tað at síggja hana. Tá hevur hon hvítt høvd við einum dimmum  bletti  við  eygað  og  einum øðrum við oyrað.




 * Fuglar í Føroyum
Hattarmási
Hattarmási (frøðiheiti - Chroicocephalus philadelphia, Larus philadelphia)


 * Fuglar í Føroyum
Dvørgmási
Dvørgmási (frøðiheiti - Hydrocoloeus minutus, Larus minutus)


 * Fuglar í Føroyum
Brandmási
Brandmási (frøðiheiti - Rhodostethia rosea)


 * Fuglar í Føroyum
Ryta
Ryta ella Rita (frøðiheiti: Rissa tridactyla) kann kallast ein hagafuglur, sum er lagstur í bjørgini. Í útsjónd, bæði á liti og vakstrarlag, er hon meinlík hagafugli, og í haganum situr hon stundum í stórum flokkum, men ikki byggir hon uttan í steyrrættum bergi. Á fjøðrini er hon litt sum fiskimási; nevið er gult, men hevur ikki reyðan blett, føturnir eru svartir. Hon eigur í stórum meingi við allar strendur á Norðurevropa og Norðuramerika og er ein av teimum fuglum, sum mest er til av í verðini. Eisini í Føroyum er hon uppi teimum mestu.

Reiðrið ger hon sær á knallum og kneysum og smølum rókum í meitilberginum. Um várið roytir hon sær gras og mosa, sum hon fer við út í eitt díki, og tvassar har, inntil tað er væl útkleint Í móru. Av tí klínir hon sær so eitt stórt reiður, og letur tað liggja í frið eina rúma tíð, til tað er væl harðnað. Tá verður tað ótrúliga sterkt, so sterkt, at bjargamenn kunna nýta tað til at styðja fótin ímóti og til at taka hendurnar í. Á hvørjum ári byggir hon upp á tað, so við tíðini verður tað ein høg túgva. Omaná har leggur hon sær so hitt rætta reiðrið av mjúkum grasi og verpur so vanliga 2, stundum 3 egg, morgrá við dimmum blettum. Klekingartíðin er millum 3 og ½4ðu viku.

So málamiklar eru tær, at tær eru vorðnar eitt orðtak, "tagnar ikki heldur enn ritan í berginum". So at siga alla náttina hoyrast tær. Dúnaða pisan er bleikt grá; tá ið hon er fjaðrað, hevur hon ein svartan lit aftan á hálsinum og ein undir eyganum og er nakað nógv svørt á veingjunum og aftast á velinum; eisini er nevið svart. Pisurnar sleppa ikki av reiðrinum, fyrr enn tær eru floygdar; og tá ið tað líður fram mót tí tíðini, fara menn summastaðni at síga eftir rituungum. Í langari línu heingja teir seg niður til reiðrini og taka pisurnar. Ofta koma teir aftur við góðum fongi. Tá ið ungarnir eru floygdir, fer ritan úr bjørgunum. Nú síggjast tey nakað á vøtnum og firðum, men mest úti á havi. Um hávetur eru tær flestu burtur, men út ímóti grækarismessu koma tær aftur á havleið.


 * Fuglar í Føroyum


 * Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.
Ternumási
Ternumási (frøðiheiti - Xema sabini, Larus sabini)


 * Fuglar í Føroyum
Kinnhvít terna
Kinnhvít terna (frøðiheiti - Chlidonias hybridus)


 * Fuglar í Føroyum
Vonghvít svartterna
Vonghvít svartterna (frøðiheiti - Chlidonias leucopterus)


 * Fuglar í Føroyum
Svartterna
Svartterna (frøðiheiti - Chlidonias niger)


 * Fuglar í Føroyum
Brituterna
Brituterna (frøðiheiti - Hydroprogne caspia, Sterna caspia)


 * Fuglar í Føroyum
Kriterna
Kriterna (frøðiheiti - Sterna hirundo)


 * Fuglar í Føroyum
Floghvít terna
Floghvít terna (frøðiheiti - Sterna forsteri)


 * Fuglar í Føroyum
Roðaterna
Roðaterna (frøðiheiti - Sterna dougallii)


 * Fuglar í Føroyum
Ennihvít terna
Ennihvít terna (frøðiheiti - Onychoprion anaethetus, Sterna anaethetus)


 * Fuglar í Føroyum
Fruntaterna
Fruntaterna (frøðiheiti - Sternula albifrons, Sterna albifrons)


 * Fuglar í Føroyum
Faksaterna
Faksaterna (frøðiheiti - Thalasseus sandvicensis, Sterna sandvicensis)


 * Fuglar í Føroyum
Fulkubbi
Fulkubbi (frøðiheiti - Alle alle) ella fulkobbi er nakað sum stari til støddar. Hann er svartur omaná við hvítum strikum aftur eftir bakinum og tvørtur um veingirnar, í neðra hvítur. Nevið er stutt og kubbut. Hann eigur í óføra stórum meingi í norðastu kuldalondum, sum Grønlandi, Svalbarði, Jan Mayen og ikki sørt norðarlaga á Íslandi. Tað er ein lívligur og bragdligur fuglur, kvikur og snúiligur at renna millum urðagrótið, svimur skjótt og ger stór kav. Her uttan um Føroyar sæst hann um hávetur, stundum í flokki, men mest einstakir. Aftaná stóródnir, tá ið hann einki vinnur til føði, rekur onkur deyður á land. Teir norðastu grønlendingarnir taka hann við fleygastong; teimum er hann ein hentur fuglur, bæði til matna og klædna, einki lívir so væl sum plagg, seymað saman av fulkubbaskinni, siga teir.




 * Fuglar í Føroyum
Íslandslomvigi
Íslandslomvigi (frøðiheiti - Uria lomvia)


 * Fuglar í Føroyum
Teisti
Teisti (frøðiheiti - Cepphus grylle) er til støddar sum lundi. Um summarið er hann svartur við einum stórum hvítum liti tvørtur um hvønn veingin. Á vetri er hann mest sprøklutur. Føturnir eru blóðreyðir. Nevið er klænt og spískt. Málið er eitt mjúkt hvin. Hann heldur seg tætt við landið, helst á grunnum vatni. Ofta setur hann nevið niður í sjógvin, til at hyggja sær eftir onkrum etandi. Mesta føði hansara er tarabrosmur, og djúpt skulu tær ganga, tá ið hann ikki kann fáa tær. Teistin byggir víða um í Norðanlondunum og mest í teimum køldu. Í Føroyum er lítið til av honum. Hann eigur helst í urðum ella í rivum og gjótum í berginum. Stundum grevur hann sær holur sum lundi. Eggini eru 2, hvít við svørtum prikkum. Meðan tær hava dúnið, eru tær dimmgráar, fjaðraðar eru tær vakurt grá- og hvítsprøklutar. Um somu tíð sum lomvigapisurnar eru teistapisurnar floygdar og fara á sjógvin. Um veturin heldur fjøldin til havs, men nakrir verða eftir við landið.

Teistin er spakur og vakur fuglur; og mangir menn eru so góðir við hann, at teir vilja ikki, at nakar skal gera honum ónáðir — við byrsu ella á annan hátt.


 * Fuglar í Føroyum


 * Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.
Dúgva
Dúgva (frøðiheiti - Columbidae)


 * Columba livia (Bládúgva)
 * Columba oenas (Holudúgva)
 * Columba palumbus (Mánadúgva)
 * Streptopelia decaocto (Turkadúgva)
 * Streptopelia turtur (Turtildúgva)


 * Fuglar í Føroyum
Bládúgva
Bládúgvan (frøðiheiti - Columba livia) og tama dúgvan eru sama slagið. Vanliga bládúgvan er ljósablágrá á bakinum og um veingirnar, dimmari um høvdið, bringuna og hálsin. Mánadúgva er størri enn bládúgva, holudúgva minni. Tann eyðkenda bládúgvan er hvít niður á drunnin og upp undir veingirnar. Tað sæst væl, tá ið hon t.d. flýgur. Torført kann vera at greina bládúgvu, tí tann tama dúgvan kann vera ógvuliga ymislitt. Bládúgvan kurrar eisini sum tama dúgvan. Torført er nú á døgum at greiða náttúrufrøðiliga, hvussu víða hetta dúgvuslagið er farið. Í Norðuratlantshavi, úr Vesturbretlandi um skotsku oyggjarnar til Føroya er eitt av teimum fáu økjunum, har tamar dúgvur eri ikki blandaðar við bládúgvur.

Bládúgvan eigur við sjógvin, helst á rókum, í urðum og í holum. Føðina vinnur hon sær við mannabústaðir, tekur helst korn og fræ. Bládúgvan er støðufuglur, men fer tó oyggjaflokkanna millum um várið og eisini um heystið, sum menn vita um til dømis í Fair Isle. Enskar brævdúgvur eru fleiri ferðir sæddar so norðarlaga sum í Føroyum.


 * Fuglar í Føroyum.
Holudúgva
Holudúgva (frøðiheiti - Columba oenas)


 * Fuglar í Føroyum
Mánadúgva
Mánadúgva (frøðiheiti - Columba palumbus)


 * Fuglar í Føroyum
Turtildúgva
Turtildúgva (frøðiheiti - Streptopelia turtur)


 * Fuglar í Føroyum
Turkadúgva
thumb|Streptopelia decaocto

Turkadúgva (frøðiheiti - Streptopelia decaocto)


 * Fuglar í Føroyum
Skjórugeykur
Skjórugeykur (frøðiheiti - Clamator glandarius)


 * Fuglar í Føroyum
Geykur
Geykur (frøðiheiti - Cuculus canorus) er nakað sum bládúgva til støddar, men klænri. Omaná er steggin blágráur, bøgan morreyð við svørtum rondum, í neðra eru bæði hvít við dimmum rondum. Tað er skógarfuglur og eigur víða hvar í Evropa og Asia. Hann er vakur og syngur væl. Men bøgan er eitt rætt letivætti, sum hvørki tímir at verma egg síni ella geva ungunum. Hon lúrir eftir, nær smáfuglarnir — erlur, grátítlingar, músabrøður o. a. — verpa, og meðan teir eru úti, sníkir hon seg til at verpa eitt egg í reiður teirra. Dagin eftir fer hon í eitt annað reiður; upp til tjúgu egg kann hon verpa. Undarligt er, at hvørt egg, hon verpur, altíð bæði á liti og stødd er meinlíkt eggjunum hjá tí fugli, sum hon leggur tað undir. Og nú er hon leys frá avkomi sínum — smáfuglurin vermir eggið og føðir ungan. Hann etur óføra nógv og veksur skjótt, og so varpar hann smáfuglaungarnar út úr reiðrinum og liggur einsamallur eftir. Fosturforeldrini eru so ágrýtin at bera honum, at tey ofta sjálv koma upp í rak.

Sera sjáldan hoyrist, at hann er sæddur í Føroyum; men hann man tó ikki vera so heilt sjáldsamur, tí stundum verður hann kendur fyri smiril; teir eru so líkir at síggja nakað burturfrá.


 * Clamator glandarius (Skjórugeykur)
 * Coccyzus americanus (Grágeykur)


 * Fuglar í Føroyum


 * Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.
Grágeykur
Grágeykur (frøðiheiti - Coccyzus americanus)


 * Fuglar í Føroyum
Hjartaugla
Hjartaugla (frøðiheiti - Tyto alba)


 * Fuglar í Føroyum
Lítil kattúla
Lítil kattúla (frøðiheiti - Otus scops)


 * Fuglar í Føroyum
Snjóugla
Snjóuglan (frøðiheiti - Bubo scandiacus, Nyctea scandiaca) er næstan so stór sum ein gás. Tær ungu eru gráflekkutar; sum tær eldast, lýsna tær, og gamlir steggjar eru næstan snjóhvítir. Hon eigur norðast í kuldanum, Grønlandi, Russlandi (Siberia) og nógvum Íshavsoyggjum. Norðarlaga í Noregi eigur hon uppi á fjøllunum. Um veturin kemur hon oman í dalarnar, og stundum flytur hon seg nakað suður, hendir seg til Føroyar.

Hon er grammari enn hinar uglurnar; rýpur og entur tekur hon, eisini fisk, og hendir seg haru. Stór og sterk, sum hon er, tykist hon ikki at ræðast fyri nøkrum. Tá ið tað ræður um at verja ungarnar, fírir hon ikki fyri fólki; særd snjóugla brennir á bæði menn og hundar og klórar og bítur, so tað munar.


 * Fuglar í Føroyum


 * Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.
Músagjóð
Músagjóð (frøðiheiti - Strix aluco), enskt navn: Tawny Owl ella Brown Owl, er eitt slag av uglu.


 * Fuglar í Føroyum
Heykugla
Heykugla (frøðiheiti - Surnia ulula)


 * Fuglar í Føroyum
Hjómut ugla
Hjómut ugla (frøðiheiti - Aegolius funereus)


 * Fuglar í Føroyum
Kattúla
Kattúla (frøðiheiti - Asio otus) er størri enn lomvigi. Hon er sprøklut av gulum og dimmbrúnum. Eyguni eru gul og stór sum kettueygur. Tá ið tær lurta eftir onkrum, lyfta tær oyrnalokini langt upp, so tey verða lík oyrum á ferføttum dýri. Nevið er stutt sum kettusnýð, so í skortin eru tær ongum líkari enn kettu. Harafturat eru føturnir lodnir út á klørnar og meinlíkir kettulabbum. Um dagin situr hon onkustaðni, sum hon er samlitt við landið, og so ikki góð at fáa eyga á. Krákur eru ofta eftir henni, men so fim er hon at kasta sær í flognum, at tær fáa einki gjørt henni. Áður kom hon ikki so sjáldan til Føroyar, nú er langt ímillum, at hon sæst.


 * Fuglar í Føroyum
Uglubóndi
Uglubóndi (frøðiheiti - Asio flammeus) eigur norðarlaga í Evropa, Asia og í Amerika, eisini í Suður-Amerika. Best líkar honum á fjallaheiði ella í mýrlendi ovarlaga, har ið góður vøkstur er. Reiðrið hevur hann á sløttum. Mesta føðin hjá uglubónda eru smá gnagdýr. Sum hjá øðrum uglum, soleiðis eisini hjá uglubónda, stovnstøddin skiftir eftir, hvussu mong dýrini eru at veiða hjá honum. Hava gnagdýrini verið mong um summarið á bústaðnum hjá uglubóndanum, eru uglubøndurnir so mikið fleiri, sum flyta um heystið. Meginparturin er um veturin, ið hvussu so er, sunnan fyri bústaðin. Nakrir fáir uglubøndur eiga í Íslandi, sunnarlaga í Ytru Suðuroyggjum og í Orknoyggjum. Hann eigur hvørki í Føroyum ella í Hetlandi. Tá ið bútíð ikki er, kann hann vera at síggja í øllum Norðuratlantshavi. Vanligast er at síggja hann í flytitíðini, flestar í sept.-nov., og teir flestu eru úr Skandinavia. Sum heild er uglubóndin vanligasta uglan at síggja í Norðuratlantshavi og í Føroyum. Summi ár kunnu kattúlarnar eisini vera nógvar í Norðuratlantshavi.

Uglubóndi hevur sum allar aðrar uglur runt og stórt høvd. Uglubóndi sær beint frameftir, og uttan um eyguni hevur hann slør. Hann tykist vera ógvuliga stórur, helst á flogi, hóast hann er sum fransaterna til støddar. Ofta sæst hann flúgva á alljósum degi. Hann heldur veingirnar hátt hevjaðar, tá ið hann flýgur, og slær teir djúpt og seigan, í stoytum. Ikki sjáldan flýgur hann høgt upp, sveimar í ring, so hann verður hildin at vera ránsfuglur. Uglubóndi líkist nógv kattúlu, so at hann kann verða tikin fyri hana.


 * Fuglar í Føroyum
Náttkjarra
Náttkjarra (frøðiheiti - Caprimulgus europaeus)


 * Fuglar í Føroyum
Alpusveimari
Alpusveimari (frøðiheiti - Tachymarptis melba, Apus melba)


 * Fuglar í Føroyum
Feigdarsveimari
Feigdarsveimari (frøðiheiti - Apus apus) er svartur um allan kroppin, uttan undir øsinum hevur hann ein hvítan blett, og hann er torførur at síggja. Gamlir fuglar eru eisini eitt sindur ennihvítir. Sum sagt er um sveimararnar, so flýgur hann á eyðkendan hátt við stinnum veingjum, og tað stendst av tí sermerkta veingjarskapinum. Velið er stutt og sýlt. Hann flýgur ofta ógvuliga skjótt, ella hann sveimar leingi. Floglátið er høg og langdrigin skríggj, og tað hoyrist mest á reiðurstaðnum. Av tí at sveimarar flúgva so fram úr væl, koma onnur sveimarasløg av og á, tó sjáldan, í Norðuratlantshav. Til dømis alpusveimari úr Suðurevropa er størri og ljósari. Hann er eisini nógv hvítari um búkin. Feigdarsveimarin er vanligur búfuglur víða um í Ásia, Evropa og Norðurafrika. Hann er flytifuglur, um veturin er hann í Suðurafrika. Hann eigur ikki í Norðuratlantshavi, men er vanliga at síggja her um summarið frá mai mánaði út í september (teir flestu í juni-juli). Feigdarsveimari kemur heilt norður til Íslands. Hann flýgur vanliga fram við fuglabjørgum, tí har tekur hann nógv flogkykt á flogi heitar summardagar. Fuglabjørgini líkjast nógv bústaði hansara í Evropa, býum við høgum húsum.


 * Fuglar í Føroyum
Sveimari
Sveimari (frøðiheiti - Apodidae)


 * Apus apus (Feigdarsveimari)
 * Tachymarptis melba (Alpusveimari)


 * Fuglar í Føroyum
Kyrrfuglur
Kyrrfuglur (frøðiheiti - Alcedo atthis)


 * Fuglar í Føroyum
Býflugubítur
Býflugubítur (frøðiheiti - Merops apiaster) halda vanliga til í Afrika og í Suðurevropa. Býflugubítur hevur ikki vanligt tilhaldsstað í Føroyum, men er stundum sædd her á landi.


 * Fuglar í Føroyum
Bláfjatla
Bláfjatla (frøðiheiti - Coracias garrulus)


 * Fuglar í Føroyum
Herfuglur
Herfuglur (frøðiheiti - Upupa epops)


 * Fuglar í Føroyum
Snúðurkriki
Snúðurkriki (frøðiheiti - Jynx torquilla)


 * Fuglar í Føroyum
Stór flekkuspæta
Stór flekkuspæta (frøðiheiti - Dendrocopos major)


 * Fuglar í Føroyum
Spónspæta
Spónspæta (frøðiheiti - Picus viridis)


 * Fuglar í Føroyum
Ærgislerkur
Ærgislerkur (frøðiheiti - Melanocorypha calandra)


 * Melanocorypha bimaculata (Eystanærgislerkur)


 * Fuglar í Føroyum
Eystanærgislerkur
Eystanærgislerkur (frøðiheiti - Melanocorypha bimaculata)


 * Fuglar í Føroyum
Eyrlerkur
Eyrlerkur (frøðiheiti - Calandrella brachydactyla)


 * Fuglar í Føroyum
Topplerkur
Topplerkur (frøðiheiti - Galerida cristata)


 * Fuglar í Føroyum
Trælerkur
Trælerkur (frøðiheiti - Lullula arborea)


 * Fuglar í Føroyum
Lerkur
Lerkur (frøðiheiti - Alauda arvensis) líkist mest grátítlingi í útsjónd, morgráur við brúnum vangum og gulligum dámi í neðra. Á skallanum eru langar fjaðrar, sum hann av og á reisir upp til ein topp. Um veturin heldur hann sær í lýggjum londum; men longu áðrenn kavin kreymar, kemur hann til Norðurlondini í stórum flokkum. Í skógi dugir hann lítið, men á sløttum graslendi rennur hann skjótast av smáfuglum. Tá ið grasið er so frætt vaksið, at tað fjalir, ger hann sær eina lítla kullu til reiður og verpur 4—5 morgrá dimmprikkut egg. Sangari er hann frálíkur, reinmæltur og mjúkmæltur, hartil bæði áhaldin og harðmæltur. Frá tí hann kemur, til út at ólavsøku hoyrist allan dagin hansara fagri fjølbroytti songur, meðan hann hongur høgt í lofti, hækkandi og lækkandi seg líkt og grátítlingur. Morgun og kvøld — og um miðsummar alla náttina — situr hann og syngur spakuligari. Sjáldan sæst hann í Føroyum, og enn sjáldnari eigur hann, so her hevur fáur hoyrt hansara viðgitna song.


 * Calandrella brachydactyla (Eyrlerkur)
 * Eremophila alpestris (Knavalerkur)
 * Galerida cristata (Topplerkur)
 * Lullula arborea (Trælerkur)
 * Melanocorypha bimaculata (Eystanærgislerkur)
 * Melanocorypha calandra (Ærgislerkur)


 * Fuglar í Føroyum
Knavalerkur
Knavalerkur (frøðiheiti - Eremophila alpestris)


 * Fuglar í Føroyum
Áarsvala
Áarsvala (frøðiheiti - Riparia riparia)


 * Fuglar í Føroyum
Svala
Svala (frøðiheiti - Hirundo rustica). Av svalum eru nógv sløg og ólík bæði í stødd og liti. Eitt teirra kemur til Føroyar hvørt ár, og verður so av Føroyingum nevnt "svalan" fram um hini. Hon er dimmblá omaná, reyðbrún á pannuni og kvørkrunum, og bleikt reydlig í neðra. Velið er dimt og djúpt sýlt. Hon er minni enn steinstólpa, men hevur nógv, nógv longri veingir, og her um vegir er eingin fuglur nærtil so væl floygdur. Kvik og fim snarar hon sær runt og snittar upp og niður og til viks, meðan hon flýgur so hart, at tað stendst á at eygleiða hana. Og hartil er hon áhaldin. Summarlanga dagin leikar hon sær á veingjunum uttan at seta seg. Føðin er mest flugur og mýggjabitar, sum hon tekur, meðan hon flýgur. Ofta strýkur hon tætt fram við fólki, og tá skilst ikki, um tað er fuglur ella okkurt annað, ið har fer.

Hetta kvika flogið loypir hvøkk í fólk, sum rædd eru av sær; tí er svalan illa kend av summum í Føroyum; m. a. hevur hon fingið orð fyri at boða frá ófrættum. Men í londum, har sum hon eigur, eru øll góð við henda fitta fugl, sum er so spakur og fólkaalskin, at hann einans reiðrast har, sum fólk býr. Kleimið leiur, við hári og strái til at styrkja, klínir hon saman til eitt reiður, sum hon so klínir fast undir væðingina á húsum. Har, sum gluggar javnan standa opnir, flýgur hon stundum inn og festir tað upp at bitum og syllum. Tað hendir, at tær eiga í skúlastovu, tá dámar børnunum at síggja, hvussu tær bera ungunum mat. Um næstan alt Evropa eiga tær. Í Føroyum síggjast tær mest um várið, sjáldan um summarið, og bara fáar ferðir vita fólk tær hava átt her.


 * Hirundo daurica (Brandsvala)
 * Delichon urbica (Lonasvala)
 * Riparia riparia (Áarsvala)


 * Fuglar í Føroyum


 * Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.
Brandsvala
Brandsvala (frøðiheiti - Hirundo daurica)


 * Fuglar í Føroyum
Lonasvala
Lonasvala (frøðiheiti - Delichon urbica)


 * Fuglar í Føroyum
Gulerla
Gulerla (frøðiheiti - Motacilla flava)


 * Fuglar í Føroyum
Mýrierla
Mýrierla (frøðiheiti - Motacilla citreola)


 * Fuglar í Føroyum
Áarerla
Áarerla (frøðiheiti - Motacilla cinerea) er ein 18 cm stórur spurvafuglur við longum veli, ið fyri tað mesta livir fram við áarløkum í stórum parti av Evropa og í Asia heilt yvir til Stillahavið.


 * Fuglar í Føroyum
Erla
Erla (frøðiheiti - Motacilla)


 * Motacilla flava (Gulerla)
 * Motacilla cinerea (Áarerla)
 * Motacilla citreola (Mýrierla)


 * Fuglar í Føroyum
Stórtítlingur
Stórtítlingur (frøðiheiti - Anthus novaeseelandiae)


 * Fuglar í Føroyum
Ongtítlingur
Ongtítlingur (frøðiheiti - Anthus campestris)


 * Fuglar í Føroyum
Títlingur
Títlingur ella summargrátítlingur (frøðiheiti - Anthus pratensis) er í Norðurafrika og Suðurevropa um veturin. Higar kemur hann summi várini longu í mars, summi í apríl; og í mai koma stundum heilir flokkar í bøin. Skjótt fara teir so út í hagan at leita sær eftir bústað. Tvørtur ímóti fjørugrátítlinginum dámar hesum best á linum haga, har sum bleytar fløtur ella mýrar eru um vegir. Reiðrið leggja teir helst undir ein bakka, so tað ikki sæst og ikki rignir niður í tað. Har verpur hann 5-7 egg, brún við dimmum prikkum; bæði egg og ungar eru nógv smærri enn hjá fjørugrátítlinginum. Bøgan vermir; fer hon av, so vermir steggin, til hon er aftur. Annars syngur hann dúgliga uppiyvir, til ungarnir eru útkomnir. Eftir tað hoyrist hann minni, strevast við at veiða ungunum mat. Songur hansara er so líkur tí hjá fjørugrátítlinginum, at einans køn oyrur kenna teir at. Ungarnir elta tey gomlu, eftir at teir eru floygdir, og fáa mat frá teimum. Tíðliga á heysti rýma teir. Landanna millum flúgva teir ofta nógvir saman.

Stundum gongst teimum illa. Eitt heystið stutt síðani, tá ið føroysku skipini komu heim undan Íslandi, fingu tey landanna millum áhaldandi ódnarstorm ímóti. Ein ófør mongd av summargrátítlingum settu seg á eitt av teimum. Teir vóru útlúgvaðir og so tyrstir, at teir drukku sjógv av dekkinum. Íløt við vatni vóru sett fyri teir, men teir ræddust tey. Tá ið skipið nærkaðist Mykinesi, sleptu teir raskastu sær á land, men hópur var eftir, tá ið teir komu fyri akker á Sørvági. Flestu av teimum flugu burt um náttina, men nógvir lógu eftir deyðir.


 * Anthus campestris (Ongtítlingur)
 * Anthus cervinus (Reyðtítlingur)
 * Anthus gustavi (Frostmýritítlingur)
 * Anthus hodgsoni (Indiatítlingur)
 * Anthus novaeseelandiae (Stórtítlingur)
 * Anthus petrosus (Grátítlingur)
 * Anthus rubescens (Vesturtítlingur)
 * Anthus trivialis (Viðartítlingur)
 * Prunella modularis (Jarntítlingur)


 * Fuglar í Føroyum


 * Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.
Viðartítlingur
Viðartítlingur (frøðiheiti - Anthus trivialis)


 * Fuglar í Føroyum
Indiatítlingur
Indiatítlingur (frøðiheiti - Anthus hodgsoni)


 * Fuglar í Føroyum
Reyðtítlingur
Reyðtítlingur (frøðiheiti - Anthus cervinus)


 * Fuglar í Føroyum
Frostmýritítlingur
Frostmýritítlingur (frøðiheiti - Anthus gustavi)


 * Fuglar í Føroyum
Vesturtítlingur
Vesturtítlingur (frøðiheiti - Anthus rubescens)


 * Fuglar í Føroyum
Kyndil
Kyndil er eitt føroyskt hóndbóltsfelag frá Tórshavn.

Í 2014 vunnu bestu bæði kvinnurnar og menninir hjá Kyndli steypafinaluna. Kvinnurnar spældu ímóti Neistanum. Kyndil vann dystin 14-19. Tað var fyrstu ferð í 14 ár, at felagið vann steypakappingina hjá kvinnum. Í 2000 vunnu kyndlakvinnurnar steypafinaluna fyri fyrstu ferð, tað var móti VB, tá vunnu tær dystin 22-21.

Venjarar hjá kvinnunum í Sunsetdeildini eru: Geir Wardum og Hákun Djurhuus.





Nevndin frá 8. juni 2016:
 * Maibritt Johannesen, forkvinna
 * Ussa K. Hansen, næstforkvinna
 * Dánial Jakobsen, kassameistari
 * Eyðfinn Guttesen, skrivari
 * Salua Manai, nevndarlimur
 * Christoffur Gert Nielsen, nevndarlimur
 * Ásbjørn Nattestad, tiltakslimur
Grátítlingur
Grátítling (frøðiheiti - Anthus petrosus) kenna øll, men tey fæstu hava ansað eftir, at tað eru tvey sløg. Bæði ganga tey undir einum navni, og vit noyðast so at geva teimum nýggj fráskiljingarnøvn. Annað slagið er í Føroyum alt árið; tað heldur seg mest uttan um húsini ella í fjøruni, og vit kunna so nevna tað fjørugratítlingur. Hitt er her bara um summarið, og vit fara so at kalla tað summargrátítlingur. Hvussu kennast tey at? Soleiðis: Fjørugrátítlingurin er ein góðan mun størri. Omaná er hann dimmari á liti og, helst um veturin, meiri grønleittur. Á bringuni er hann gráligur ella grønligur, meðan hin er gulleitthvítur. Báðir eru teir tætt settir við dimmum blettum, sum hjá summargrátítlinginum á kápuni renna saman í strikur. Á summargrátítlinginum hevur velið hvítan jaðara hvørjumegin, sum er skilligur at síggja, helst tá ið fuglurin flýgur; hin hevur eisini hvítleittar jaðarar á velinum, men so smalar, at teir síggjast neyvan, fyrr enn tú hevur fuglin í hondini. Fjørugrátítlingurin hevur dimmbrúnar føtur, summargrátítlingurin ljósbrúnar.


 * Fuglar í Føroyum


 * Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.
Tyrningur
Tyrningur (frøðiheiti - Laniidae)


 * Lanius collurio (Morbøkutur tyrningur)
 * Lanius excubitor (Grátyrningur)
 * Lanius isabellinus (Morbøkutur eystantyrningur)
 * Lanius minor (Ennissvartur tyrningur)
 * Lanius senator (Skúlvtyrningur)


 * Fuglar í Føroyum
Morbøkutur tyrningur
Morbøkutur tyrningur (frøðiheiti - Lanius collurio)


 * Fuglar í Føroyum
Ennissvartur tyrningur
Ennissvartur tyrningur (frøðiheiti - Lanius minor)


 * Fuglar í Føroyum
Grátyrningur
Grátyrningur (frøðiheiti - Lanius excubitor)


 * Fuglar í Føroyum
Skúlvtyrningur
Skúlvtyrningur (frøðiheiti - Lanius senator)


 * Fuglar í Føroyum
Morbøkutur eystantyrningur
Morbøkutur eystantyrningur (frøðiheiti - Lanius isabellinus)


 * Fuglar í Føroyum
Reyðstapi
Reyðstapi (frøðiheiti - Bombycilla garrulus)


 * Fuglar í Føroyum
Áarkallur
Áarkallur (frøðiheiti - Cinclus cinclus)


 * Fuglar í Føroyum
Músabróðir
Músabróðir ella mortítlingur (frøðiheiti - Troglodytes troglodytes) livir um allan heim. Omaná er hann morreyður, í neðra gráligur við svørtum rondum. Eisini honum dámar best, har sum grýtut er, sum í bjørgum og urðum ella við garðløg og veggjahús. Reiðrið hevur hann millum steinar, ella hann heingir tað upp undir væðingina á húsum — sethúsum líka væl sum úthúsum. Frálíka væl er tað gjørt; gras og mosa fløkir hann fast saman til ein snøggligan rundan knøtt við rúmi innan til at verpa og verma í — ytst eru nøkur grov strá til at halda saman, innast er mjúkasti mosi ella fjøður. Dyrnar eru á síðuni, eitt hol so trongt, at eingin annar fuglur sleppur inn at gera honum ónáðir. Báðir makarnir eru um verkið, og sama reiðrið nýta teir í mong, mong ár — við uppábót sjálvsagt. Har inni verpur bøgan so 6—8 elalítil hvít egg við reyðum prikkum. Eftir 13 døgum eru ungarnir útkomnir. Oftast klekja teir gomlu tá aftur aðru ferð. Fyrst, ið ungarnir koma úr reiðrinum, eru teir sera ússaligir at flúgva, og stinnfloygdur fuglur verður músabróðir aldri. Men fermur og fimur er hann, kvikur til fóts, kimiligur og knappur í vendini, so tað er lítið meir enn at eygleiða hann. Friður er ikki í honum, hoppar, titar, støkkur runt í heilum, skimast og kagar eftir øllum, smýgur inn í hvørja holu — so hann kann væl eita músabróðir. Altíð er hann fróur og kátur, syngur bæði árla og síðla, og syngur fagrast av øllum Føroya fuglum — og so harðmælt hatta lítla er! Um summarið trýtur ikki føðin, grindalokkar, flugur, smáir ormar o. a. Men í kava er ofta svangligt; tá leitar hann at húsum, stundum inn í hjallarnar at pikka mottu, ella hann setur á krovini. Kuldin sýnist ikki at rína á honum. Í tættasta kavaroki, tá ið hinir fuglarnir kúra og krógva seg, tá hoppar hann líka fúsur og bragdligur millum holurnar. Og so skjótt hann kennir ein linna í rokinum, sker hann í at syngja, so glaðliga, at fólk lívast upp og fær kenslu av sól og várlýkku. — Mangur hevur roynt at ala hann, men í búri livir hann ikki.




 * Fuglar í Føroyum
Heltnarjarntítlingur
Heltnarjarntítlingur (frøðiheiti - Prunella collaris)


 * Fuglar í Føroyum
Jarntítlingur
Jarntítlingur (frøðiheiti - Prunella modularis)


 * Prunella collaris (Heltnarjarntítlingur)


 * Fuglar í Føroyum
Bringureyði
Bringureyði (frøðiheiti - Erithacus rubecula) er nakað minni enn steinstólpa. Hann er gulligtreyður niðast av bringuni og upp um eyguni og nevið; veingir og vel eru brún; annars er hann morgrønur omaná, mest hvítur í neðra. Hann eigur í Noregi og Danmark og so longur burturi. Til okkara kemur hann stundum um summarmála (14. apríl), men rýmir tá skjótt. Aftur kemur hann um veturnætur (14. oktober) og kann tá steðga til út ímóti jólum — hendir seg allan veturin. Ofta leitar hann í hoygarðar og hoppar har millum desirnar at fáa sær mýggjabitar og hoysniglar. Tað er vakur fuglur, varin og vitugur og sera spakur. Tey stóru klóku eyguni ansa eftir øllum, ið fyriferst — tó kann tann, ið varliga fer at, koma honum so nær, at hann næstan røkkur at nema við hann. Har, sum ikki kettur eru, steðgar hann ofta í nógvar dagar. Alifuglur er hann sera alskin, kennir væl húsfólkið, kemur til teirra og letur so blídliga, tá ið hann sær tey koma inn.




 * Fuglar í Føroyum
Velblái
Velblái (frøðiheiti - Tarsiger cyanurus)


 * Fuglar í Føroyum
Náttargali
Náttargali (frøðiheiti - Luscinia luscinia) er ein lítil gráur fuglur, sum einki býður sær út í fólkaeygum — men so mikið meir í oyrunum. Frá eldgomlum tíðum hevur hann verið tiltikin sum besti sangarin av øllum fuglum. Til Føroyar kemur hann ikki; norðurmark hansara er Danmark og Svøríki. Fyrst hann er komin, syngur hann alla náttina. Tá ið klekingin kemur fyri, syngur hann minni og einans á degi; og er jóansøka farin, hoyrist hann ikki. Sum longur kemur suður í Europa, verður meir av honum. Allartættastur er hann í Spania; har hoyrist sangurin allastaðni, sum viðavøkstur er. Málið er óføra vakurt og tónarnir yndisliga fjølbroyttir: mjúkasta bríksl skiftir við klingandi hart ljóð, tenjandi tunglyntur sangur við kvikliga kátan.


 * Luscinia megarhynchos (Suðurnáttargali)


 * Fuglar í Føroyum
Suðurnáttargali
Suðurnáttargali (frøðiheiti - Luscinia megarhynchos)


 * Fuglar í Føroyum
Blákriki
Blákriki (frøðiheiti - Luscinia svecica)


 * Fuglar í Føroyum
Dimmur velreyði
Dimmur velreyði (frøðiheiti - Phoenicurus ochruros)


 * Fuglar í Føroyum
Velreyði
Velreyði (frøðiheiti - Phoenicurus phoenicurus)


 * Phoenicurus ochruros (Dimmur velreyði)


 * Fuglar í Føroyum
Reyðstólpa
Reyðstólpa (frøðiheiti - Saxicola rubetra)


 * Fuglar í Føroyum
Svimjing (ítróttur)
Svimjing er fjøltáttaður ítróttur. Tá talan er um innandura kappingarsvimjing, verður antin svomið á stuttgeil ella á langgeil. Stuttgeil er svimjihylur, sum er 25 metrar langur. Langgeil er svimjihylur, sum er 50 metrar langur. Tað eru fleiri sløg av svimjing, eitt nú kunnu nevnast:


 * Blandað (á enskum verður tað rópt Medley)
 * Bringusvimjing
 * Firvald
 * Frísvimjing
 * Ryggsvimjing

Umframt innandura svimjing er eisini eitt annað slag av svimjing, sum á føroyskum nevnist havsvimjing. Á enskum eitur hetta slag av svimjing "Open Water Swimming", her verður svomið uttandura antin í sjónum ella í vøtnum ella áum.

Svimjarar hittast til ymiskar svimjikappingar, sum eisini verða róptar svimjistevnur. Í Føroyum eru fleiri ymiskar svimjistevnur. Føroyskir svimjarir luttaka eisini á svimjistevnum uttanlands, eitt nú til World Cup stevnur, Oyggjaleikir (sum er blandað ítróttarstevna), EM og HM.


 * Heimasíðan hjá Svimjisambandi Føroya
 * Svimjing.com
Sorgarstólpa
Sorgarstólpa (frøðiheiti - Oenanthe leucura)


 * Fuglar í Føroyum
Stólpa
Stólpa (frøðiheiti - Oenanthe & Saxicola)


 * Saxicola rubetra (Reyðstólpa)
 * Oenanthe leucura (Sorgarstólpa)
 * Oenanthe oenanthe (Steinstólpa)
 * Oenanthe pleschanka (Blikstólpa)
 * Oenanthe hispanica (Jarpstólpa)
 * Oenanthe deserti (Oyðustólpa)


 * Fuglar í Føroyum
Steinstólpa
Steinstólpa (frøðiheiti Oenanthe oenanthe) kemur á summarmála, søgdu tey gomlu; men ikki er tað á hvørjum ári, hon vinnur fram í rættari tíð. Ei undur í. Um veturin er hon suðuri í heita Afrika, og vegurin haðani er bæði langur og torførur. Fyrsta strekkið gongur lætt, men brátt møtir Miðjarðarhavið. Tó at hon als ikki. sær yvir um tað, kennir hon á sær, hvar ið smalast er, og heldur so á har. Síðani gongur leiðin norður gjøgnum Spania ella Italia, men har er fólkið so illa vant, at tey skjóta smáfuglar, so hon má vara seg væl. Hevur hon bjargað sær norður móti markinum, so møtir annar vandin — hon má upp um fjøllini, og tey eru mangar ferðir hægri og breiðari enn størstu fjøll í Føroyum. Haruppi liggur altíð kavi; ofta slær hann í rok, og tá er ikki tespiligt hjá lítlum fugli — summar stirðna í hel. Er hon vunnin niður hinumegin, so hevur hon makliga ferð eina tíð — slætt land og hampiligt fólk, sum letur smáfugl hava frið. Men so kemur seinasta ódnartakið — hitt breiða havið við sínum misjavna veðurlag. Fáa tær høgættarstorm, so reka mangar burtur av leið og lata lív. Men tær nógvu koma fram — móðar og útstrevaðar, so fyrstu dagarnar er lítið um tær. Tá ið tær eru hvíldar, láta tær so lystiliga, hjartansglaðar um at vera komnar aftur til heimland sítt, tær grýtutu Føroyar.

Grót dámar steinstólpu væl; mest setur hon seg á garðar og varðar ella stórar steinar — og altíð ovast á, tí vítt útsýni vil hon hava. Lætt er at kenna makarnar at. Steggin er blágráur omaná, bøgan morgrá; í neðra eru bæði reydlig, men steggin er bleikari; steggin er svartur um vangan, bøgan bleik. Hon eigur í gørðum og veggjaholum og millum urðagrót. Reiðrið er av grasi, ofta við broddaull, faksi ella fjøður innaní. Eggini eru blá, 6—8 í tali. Eftir 14 døgum eru ungarnir útkomnir. Mest er tað mamman, ið føðir teir; pápin situr stutt frá og kvøður fyri teimum: tsjipp tsjipp jü, sigur hann. Floygdir ungar líkjast mest bøguni, men eru meir illlittir.

Um mikkjalsmessu rýma tey, steggjarnir fyrr, ungar og bøgur seinni.


 * Fuglar í Føroyum


 * Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.
Blikstólpa
Blikstólpa (frøðiheiti - Oenanthe pleschanka)


 * Fuglar í Føroyum
Jarpstólpa
Jarpstólpa (frøðiheiti - Oenanthe hispanica)


 * Fuglar í Føroyum
Oyðustólpa
Oyðustólpa (frøðiheiti - Oenanthe deserti)


 * Fuglar í Føroyum
Trøstur
Trøstur (frøðiheiti - Turdus spp.)


 * Turdus migratorius (Stroktrøstur)
 * Turdus pilaris (Fjalltrøstur)
 * Turdus torquatus (Sigdartrøstur)
 * Turdus viscivorus (Diglutrøstur)
 * Monticola saxatilis (Urðartrøstur)
 * Zoothera dauma (Aldutrøstur)
 * Catharus ustulatus (Morbøkutur trøstur)


 * Fuglar í Føroyum
Urðartrøstur
Urðartrøstur (frøðiheiti - Monticola saxatilis)


 * Fuglar í Føroyum
Aldutrøstur
Aldutrøstur (frøðiheiti - Zoothera dauma) er ein fuglur, ið hoyrir til fuglafamiljuna, ið nevnist Trøstur.


 * Fuglar í Føroyum
Morbøkutur trøstur
Morbøkutur trøstur (frøðiheiti - Catharus ustulatus)


 * Fuglar í Føroyum
Sigdartrøstur
Sigdartrøstur (frøðiheiti - Turdus torquatus)


 * Fuglar í Føroyum
Fjalltrøstur
Fjalltrøstur (frøðiheiti - Turdus pilaris) er heldur størri enn óðinshani. Hann er vakur á liti. Kápan er brún, dimmari og ljósari flekkut; annars er hann gráur omaná; øsið og bringan eru brúngul við longum svørtum blettum; búkurin er hvítur og velið svart. Hann eigur norðarlaga í Noregi. Um veturin heldur hann seg longur suðuri, í Svøríki og í Danmark. Men tá fer hann ofta til stroks aðrar vegir, og mangan sæst hann í Føroyum, oftast einstakir ella fáir saman, men stundum í stórum flokkum. Í desember 1936 sóust hundraðtals í mongum bygdum, hoppandi kvikir um í bønum. So við og við fækkaðust teir, og eftir halvarðsøku vóru eingir at síggja.




 * Fuglar í Føroyum
Óðinshani
Óðinshani (frøðiheiti - Turdus iliacus). Um várið, tá ið sólin hækkast á himli, so dagarnir leingjast, og veðrið verður lýggjari, tá koma nógvir fuglar heim aftur, sum flýddu burtur undan tí kalda vetri. Ein teirra er óðinshanin. Eftir mariumessu síggja vit hann í bønum, eyðkendur av einum stórum reyðum liti á síðuni niðan fyri veingin, og av einari bleikgulari striku yvir eyganum. Bringan er gullig, tætt sett við stórum morlittum blettum; búkurin er hvítur og hevur færri blettir; annars er hann mest brúnur. Til støddar er hann nakað sum stari og hevur longri vel. Fyrst síggjast teir einstakir ella fáir saman, seinni í flokkum so stórir sum staraflokkar. Helst eru teir á nýtaðaðum svørði, tí har er mest av ormi, sum teir liva av hesa ársins tíð. Raka teir við ein stóran urtagarð við trøum í, tá verða teir fegnir, tí óðinshanin er skógarfuglur og føðir seg um summarið av berum og fræ. Er veðrið gott, so láta og syngja teir, og vakurt er mál teirra; men er flokkurin stórur, og allir royna, hvør harðast kann syngja, verður tað sovorðin gangur, at oyrur okkara illa tola tað. Nógv fagrari ljóðar songur teirra ta tíðina, tá ið teir setast í búgv og hava ungar. Men tað hoyra vit einki til; um halvarðsøku leitar hann hiðani og norður til Íslands. Har reiðrast hann í skógum og frøir fólkið við songi sínum. Nú ið teir niðursettu skógirnir við Havnina og í Hoydølum eru uppvaksnir, hava nakrir fáir átt har. Eggini eru grøn við brúnum blettum. Um heystið koma teir aftur. Men tá steðga teir lítið her; flestallir halda leiðina fram til Suðurevropa.


 * Fuglar í Føroyum
Diglutrøstur
Diglutrøstur (frøðiheiti - Turdus viscivorus)


 * Fuglar í Føroyum
Stroktrøstur
Stroktrøstur (frøðiheiti - Turdus migratorius)


 * Fuglar í Føroyum
Álaljómari
Álaljómari (frøðiheiti - Locustella lanceolata)


 * Fuglar í Føroyum