danish-foundation-models/faroese-dynaword huggingface dataset:
19. september
19. september er dagur 262 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 263 um skotár er). 103 dagar eru eftir av árinum. Dagurin kallast eisini tampardagur.


 * 2014 - Nýtt Blákrossheim læt upp á Nesi, fyrr hevði Blákrossheimið verið á Lynggøtu í Havn.


 * 1911 - William Golding, enskur rithøvundur (d. 1993).
 * 1928 - Adam West, amerikanskur sjónleikari.
 * 1933 - David McCallum, skotskur sjónleikari.
 * 1944 - Edmund Joensen, løgmaður 1994-1998.
 * 1948 - Jeremy Irons, enskur sjónleikari.
 * 1949 - Twiggy, ensk modell.
 * 1963 - David Seaman, enskur fótbóltsleikari.
 * 1974 - Victoria Silvstedt, svensk modell, sjónleikarinna og sjónvarpsvertur.


 * 1881 - James A. Garfield, amerikanskur forseti (f. 1831).
21. september
21. september er dagur 264 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 265 um skotár er). 101 dagar eru eftir av árinum. Dagurin er altjóða alzheimerdagur.


 * 1745 - Charles Stuart og hansara jakobitaherur vinna sigur á onglendingum í The Battle Of Prestonpans.
 * 1937 - Bókin Hobbin hjá J.R.R. Tolkien verður útgivin.
 * 1949 - Kommunistaleiðararnir í Peking kunngera, at Kinesiska Fólkalýðveldið er sett á stovn.
 * 1964 - Malta fær sjálvstýri.
 * 1998 - Upptøkan av vitnisfrágreiðingini hjá Clinton forseta um samband hansara við Monicu Lewinsky verður sent í sjónvarpi um allan heim.


 * 1931 - Larry Hagman, amerikanskur sjónleikari (JR í Dallas, TX) (d. 2012)
 * 1934 - Leonard Cohen, kanadiskur sangari og sangskrivari (d. 2016).
 * 1947 - Rói Patursson í Tórshavn.
 * 1947 - Stephen King, amerikanskur rithøvundur.
 * 1954 - Shinzo Abe, fyrrverandi japanskur forsætisráðharri (d. 2022).
 * 1957 - Kevin Rudd, avstralskur politikari.
 * 1967 - Faith Hill, amerikonsk country-popp songkvinna.
 * 1968 - Ricki Lake, amerikanskur sjónvarpsvertur.


 * 1832 - Sir Walter Scott (f. 1771).
 * 1860 - Arthur Schopenhauer, týskur heimspekingur (f. 1788).
 * 1979 - Sámal Joensen-Mikines, málari (f. 1906).
18. september
18. september er dagur 261 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 262 um skotár er). 104 dagar eru eftir av árinum.


 * 1881 - Eiðis kirkja verður vígd.
 * 2014 - Fótbóltur, U19 gentulandslið: Lettland - Føroyar 0-3. Støðan var 0-1 í hálvleikinum. Málini gjørdu: Ásla Johannesen, Jensa Olsen og Arnborg Lervig.


 * 53 - Trajan (d. 117)
 * 1709 - Samuel Johnson (d. 1784)
 * 1895 - John Diefenbaker (d. 1979)
 * 1961 - James Gandolfini (d. 2013)
 * 1971 - Lance Armstrong


 * 1961 - Dag Hammarskjold (f. 1905)
 * 1970 - Jimi Hendrix (f. 1942)
 * 2013 - Marcel Reich-Ranicki (f. 1920)
 * 2021 - Chris Anker Sørensen, danskur súkklari (f. 1984)
20. september
20. september er dagur 263 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 264 um skotár er). 102 dagar eru eftir av árinum.


 * 1530 – Martin Luther mælir týsku protestantisku fúrstunum til at fyrireika seg til kríggj móti katólsku kirkjuni.
 * 1859 – Zoologisk Have í Keypmannahavn letur upp.
 * 1985 – Ógvusligur jarðskjálvti í Mexico City og minst 5000 fólk doyggja.


 * 1934 - Sophia Loren, itolsk sjonleikarinna.
 * 1940 - Taro Aso, japanskur politikari.
 * 1941 - Annfinnur í Skála í Tórshavn.
 * 1948 - George R. R. Martin, amerikanskur rithovundur.
 * 1971 - Henrik Larsson, svenskur fotboltsleikari.


 * 2005 - Simon Wiesenthal (f. 1908), nazi-jagstari.
 * 1863 - Jacob Grimm (annar av Grimm brøðrunum)
30. februar
30. februar er ikki við í gregorianska kalendaranum, men hevur verið nýttur í Svøríki og Russlandi.
Fótbóltur
Fótbóltur er ein ítróttargrein, har tvey lið við ellivu leikarum stríðast fyri at skjóta flest mál ímóti hvørjum øðrum. Fótbóltur er tann ítróttargrein, ið flest fólk í øllum heiminum hyggja at, og hann er liðítróttin, ið flest íðka. Vit spæla fótbólt við tí runda bóltinum - evropeiskur fótbóltur, - men í amerikonskum fótbólti brúka teir ein avlangan bólt. Rugby-leikarar brúka eisini avlangan bólt. Hesin fótbóltur, rugby, verður mest leiktur í Avstralia, Nýsælandi, og Stórabretlandi. Fótbóltur, sum vit vita um hann hann í Føroyum, verður leiktur á altjóða stigi í fleiri enn 209 londum í 2014. Heimsmeistara-kappingar eru fjórða hvørt ár, og í ymsu heimspørtunum eru á hvørjum ári meistarar og steypvinnarar í hesum kappingum. Fótbóltur er olympisk ítróttargrein, men nú eru bara U-21 liðini í hesari kappingini. Evropeiskur fótbóltur er sprottin úr einum bóltspæli, sum varð leikt í Bretlandi í miðøld. Tað var eitt sera harðligt spæl og í 15. øld varð tað bannað.

Í evropeiskum fótbólti eru 11 leikarar á hvørjum liðnum. Ein bretsk nevnd ger reglurnar, og henda nevndin hevur sitið síðan 1885. Í spælinum skal fótbólturin verða skotin í málið hjá mótstøðuliðnum, men bara við fótunum, kroppinum ella høvdinum. Einasti leikari, ið kann brúka hendurnar, er málmaðurin. Ein dystur eru tveir hálvleikir, sum eru 45 minuttir hvør. Steðgurin er 10-15 minuttir. Ein dómari stýrir dystinum, og tveir linjuverjar hjálpa honum. Liðið, ið fær flest mál, vinnur.

Fyrsta føroyska fótbóltsfelagið var TB, stovnað 13. mai í 1892.

Evropeiski fótbóltsvøllurin er vanliga snøgt kliptur grassvøllur, 50-90 metrar breiður. Tó at teir kunnu vera ymiskir til breiddar og longdar, eru málteigur og brotsteigur og miðringurin altíð eins stórir. Málini eru 2,444 m. høg og 7,32 m. breið.


 * EM fótbóltur
 * EM fótbóltur fyri U21
 * Fótbóltur í Føroyum
 * HM fótbóltur
 * Landskappingar í fótbólti
 * Danska kappingin (Superligan)
 * Enska fótbóltskappingin (Premier League)
 * OL fótbóltur
 * Champions League kappingin hjá UEFA
 * UEFA cup kappingin (UEFA Europa League)


 * Faroesoccer.com, Hagtøl um fótbólt í Føroyum
 * Statistikkur viðvíkjandi fótbóltsdystum
 * Vedding av úrslitum av fótbóltsdystum
Landafrøði
Landafrøði er læran um heimsins yvirflatu. Hetta umfatar politiskar eindir, t.e. lond, veðurlag, jarðfrøði og onnur fyribrygdi, ið hava við heimsins yvirflatu at gera. Fyri at halda skil á landafrøðini, og fyri lættliga at kunna ferðast á yvirflatuni á jørðini, er korttekning ein partur av landafrøðini. Ígjøgnum heimssøguna hava royndir verið gjørdar at tekna heimskort, men tað er ikki fyrr enn við menningini av tøkni, at góð og álítandi kort eru gjørd, t.d. við fylgisveinatøkni. Men hóast dagins tøkni kemur enn fyri, at gamlar upplýsingar, ið fyrr vóru mettar at vera álítandi, verða broyttar eftir nýggjar uppmátingar. Seinastu árini hava fleiri fjøll í Føroyum broytt hædd umframt at oyggjar eru vaksnar ella minkaðar í eygunum hjá landafrøðini.




 * Lond í Evropa


 * Lond í Asia


 * Lond í Norðuramerika


 * Lond í Suðuramerika


 * Lond í Afrika


 * Lond í Kyrrahavsoyggjarnar
Chase
Chase er ein føroyskur rokkbólkur, sum varð stovnaður á heysti 1988.

Uppruna-manningin var Edmund Jacobsen sang, Lehnert Kjeldsen gittar, Niclas Johannesen gittar, Mikkjal Joensen bassgittar, James Olsen trummur og Óli Olsen ljómborð.

Bólkurin spældi nógvar væl vitjaðar konsertir fram til 1992, men var lagdur á ís í 1995. Í 2000 avgjørdu Edmund Jacobsen, Niclas Johannesen, Mikkjal Joensen og James Olsen at innspæla nýggja fløgu. Úrslitið var "Sum Tjóvur Á Nátt", ið kom út í 2001. Henda fløga var eins og tann fyrra ljóðblanda av Óla Poulsen, og mastrað av fyrrverandi guitarleikaranum í Chase, Lehnert Kjeldsen


 * 1989 Edmund Jacobsen, Lehnert Kjeldsen, Niclas Johannesen, Mikkjal Joensen, James Olsen og Óli Olsen.
 * 1990 Edmund Jacobsen, Lehnert Kjeldsen, Niclas Johannesen, Mikkjal Joensen, James Olsen og Mark Joensen.
 * 1991 Edmund Jacobsen, Lehnert Kjeldsen, Niclas Johannesen, Mikkjal Joensen, Bjarki Meitil og Mark Joensen.
 * 1992 Edmund Jacobsen, Niclas Johannesen, Mikkjal Joensen, Bjarki Meitil og Stamen Stanchev.
 * 1993 Edmund Jacobsen, Niclas Johannesen, Mikkjal Joensen, Bjarki Meitil, Brandur Jacobsen og Stamen Stanchev.


 * 1992 Chase.
 * 2001 Sum Tjóvur Á Nátt.


 * MySpace.com - Chase (enskt)
Tónleikur
Tónleikur er tónar í eini heild av rytmu, tónalag og samljóði, leikur av tónum frá ljóðførum. Eisini nevndir musikkur. Tóni er regluligt sveiggj í luftini, sum tónleikari skapar við ljóðføri ella rødd. Títtari sveiggið er, hægri er tónin, og soleiðis ljóðar hann. Vanliga er nágreiniliga ásett, hvussu leingi tóni skal spælast ella syngjast. Hetta eitur taktin ella stevið í tónleikinum. Lagið er sett saman av tónum, stevi og hvussu tónarnir eru skipaðir sínaámillum.


 * Countrytónleikur
 * Fólkatónleikur
 * Heavy Metal / tungmálmur
 * Klassiskur tónleikur
 * Populerur tónleikur
 * Rokkur / Hard rock tónleikur
 * Átrúnaðartónleikur (t.d. Negro Spirituals)
17. øld
17. øld var øldin, ið vardi frá 1601 til 1700 í tí gregorianska kalendaranum.

(16. øld - 17. øld - 18. øld)






 * William Shakespeare, enskur rithøvundur (1564 - 1616)
 * Galileo Galilei, italskur vísindamaður (1564 - 1642)
 * Claudio Monteverdi, italskur tónasmiður (1567 - 1643)
 * René Descartes, franskur heimspekingur og støddfrøðingur (1596 - 1650)


 * John Milton, enskur rithøvundur (1608 - 1674)
 * Blaise Pascal, franskur guðfrøðingur, alisfrøðingur og støddfrøðingur (1623 - 1662)
 * Isaac Newton, enskur gudfrøðingur, alisfrøðingur og støddfrøðingur (1642 - 1727)
 * Gottfried Wilhelm Leibniz, týskur heimspekingur og fjølfrøðingur (1646 - 1716)
 * Antonio Vivaldi, venetianskur tónasmiður (1678 - 1741)
 * Johann Sebastian Bach, týskt tónaskald (1685 - 1750)
 * Georg Friedrich Händel, týskur/bretskur tónasmiður (1685 - 1759)
1949
1949 (MCMXLIX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi.


 * 19. mars kom Bíblian út á fyrsta sinni á føroyskum í týðing Victor Danielsens
 * 4. apríl - USA, Kanada og mong lond í Vesturevropa stovna NATO.






 * 10. januar - George Foreman, amerikanskur boksari (d. 2025).
 * 20. januar - Göran Persson, svenskur forsætismálaráðharri
 * 22. februar - Niki Lauda, eysturríkskur rasarakoyrari (d. 2019)
 * 13. apríl - Christopher Hitchens, enskur rithøvundur
 * 23. apríl - Alexandur Kristiansen, føroyskur rithøvundur
 * 9. mai - Billy Joel, amerikanskur tónleikari
 * 19. mai - David Johannesen, føroyskur prestur og rithøvundur
 * 13. juni - Niels Midjord, føroyskur sangskrivari og sangari (d. 2022)
 * 18. juni - Lech Kaczynski, pólskur politikari (d. 2010)
 * 20. juni - Vibeke Larsen, danskur ríkisumboðsmaður í Føroyum 1995 - 2001.
 * 22. juni - Meryl Streep, amerikonsk sjónleikarinna
 * 7. juli - Shelley Duvall, amerikonsk sjónleikarinna
 * 8. august - Páll Vang, føroyskur politikari (d. 2023)
 * 27. august - Hergeir Nielsen, føroyskur politikari
 * 14. september - Tommy Seebach, danskur tónleikari (d. 2003)
 * 19. september - Twiggy, ensk modell
 * 8. oktober - Sigourney Weaver, amerikonsk sjónleikarinna
 * 11. oktober - John S. Myllhamar, føroyskur rithøvundur og trúboðari.
 * 21. oktober - Benjamin Netanyahu, ísralelskur forseti
 * 16. november - Axel H. Nolsøe, føroyskur politikari
 * 20. november - Ulf Lundell, svenskur tónleikari
 * 10. desember - Ólavur Klakk, føroyskur tónleikari (d. 2013)


 * 15. desember - Jógvan Waagstein, tónasmiður og málari (f. 1879).
1948
1948 (MCMXLVIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár og fyrsti dagurin var ein hósdagur.


 * 1. januar - Funnings sóknar kommuna verður alment tikin av, og nýggju kommunurnar Funnings kommuna og Gjáar kommuna koma í hennara stað.
 * Tíðindablaðið Føroya kunngerðasavn A og B verður útgivið fyrstu ferð.
 * 1. apríl - Heimastýrislógin kom í gildi eftir at Danmark og Føroyar høvdu verið hersett av Týsklandi og Bretlandi ávíkavist.
 * 14. mai - Ísrelska ríkið verður stovnað; arábiska-ísraelska kríggið brestur á.
 * 22. mai og 23. mai - Tjóðveldisflokkurin varð stovnaður.
 * 12. mai - Andrass Samuelsen verður fyrsti Løgmaður undir Heimastýrislóguni.
 * Merkið verður viðurkent av donskum myndugleikum sum tjóðarflagg føroyinga.






 * 1. januar - Jógvan Dahl, føroyskur guitarleikari og lærari (d. 2023).
 * 3. februar - Henning Mankell, svenskur rithøvundur (d. 2015).
 * 30. mars - Óli Breckmann, føroyskur politikari og løgtingslimur.
 * 31. mars - Al Gore, amerikanskur varaforseti.
 * 28. apríl - Sir Terry Pratchett, enskur fantasirithøvundur (d. 2015)
 * 28. juni - Kathy Bates, amerikonsk sjónleikarinna.
 * 26. september - Olivia Newton-John, avstralsk sjónleikarinna og songkvinna.
 * 14. november - Karl Bretaprins
 * 4. november - Charles III, kongur í bretska kongsríkinum
 * 3. desember - Ove Joensen, føroyskur rógvari. (d. 1987)
 * 21. desember - Samuel L. Jackson, amerikanskur sjónleikari.
 * 31. desember - Donna Summer, amerikonsk songkvinna (d. 2012)


 * 30. januar - Mahatma Gandhi, indiskur sjálvstýrisleiðari (f. 1869)
 * 1. september - Janus Djurhuus, føroyskur yrkjari og Áarstovubróðir. (f. 1881)
1947
1947 (MCMXLVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi.


 * 15. august: India tekur loysing frá Stóra Bretlandi.






 * 19. januar - Jógvan Asbjørn Skaale, føroyskur listamaður og sjónvarpsstjóri (1984-1993)
 * 27. januar - Meat Loaf, amerikanskur sangari og sjónleikari (d. 2022).
 * 6. mars - Dick Fosbury, amerikanskur hæddarloypari (d. 2023)
 * 31. mars - Kristian Blak, dansk-føroyskur tónleikari og tónasmiður
 * 2. apríl - Emmylou Harris, amerikonsk songkvinna
 * 7. apríl - Beate L. Samuelsen, føroyskur politikari og tíðindafólk
 * 17. juni - Jógvan Arge, føroyskur rithøvundur, politikari og tíðindamaður
 * 8. september - Halldór Ásgrímsson, íslendskur forsætisráðharri (d. 2015)
 * 21. september - Rói Patursson, føroyskur yrkjari og skúlastjóri
 * 19. november - Anfinn Kallsberg, føroyskur løgmaður í Føroyum (1998 - 2004). (d. 2024)
 * 24. november - Marianna Debes Dahl, føroyskur rithøvundur
 * 28. desember - Hans Pauli Strøm, føroyskur landsstýrismaður


 * 4. oktober - Max Planck (d. 1858)
Bretland
Bretland hevur fleiri týdningar.


 * 1) Søguliga Bretland, sum var landið hjá bretum áðrenn rómverjar tóku seg aftur úr Bretlandi.
 * 2) Landið, sum eftirkomararnir hjá hesum søguligu bretum búgva í, t.e. Wales ella Lítla Bretland á føroyskum.
 * 3) Rómverski landsluturin Britannia.
 * 4) Stóra Bretland, sum er oyggin, ið Bretland altíð hevur verið á, umframt oyggjarnar rundan um hesa. Í hesum døgum er alt Stóra Bretland eisini eitt einkult fullveldisríki við enska heitinum United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland, ofta stytt United Kingdom ella UK.
1946
1946 (MCMXLVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi.


 * 14. september - Fólkaatkvøða er um loysing Danmarkar og Føroya millum. Úrslitið var 48,7% fyri loysing og 47,2% fyri at eitt danskt stjórnaruppskotið var sett í gildi.
 * 8. november - Løgtingsval






 * 21. februar - Alan Rickman, enskur sjónleikari (d. 2016)
 * 7. apríl - Heðin Mortensen, føroyskur politikari
 * 10. apríl - Mikael Wiehe, svenskur tónleikari
 * 31. juli - Árni Dahl, føroyskur rithøvundur
 * 5. september - Freddie Mercury, bretskur sangari (d. 1991)
 * 29. desember - Marianne Faithfull, bretsk songkvinna (d. 2025)


 * 2. august - Jóannes Patursson, føroyskur kóngsbóndi (f. 1866)
Júst á Húsum
Júst Olaf Jacobsen róptur Júst á Húsum (28. november 1860 í Tórshavn - 25. november 1932) var við til at seta Jólafundin í 1888. Hann varð valdur í Løgtingið fyri Suðurstreymoy í 1899 og sat har til 1903.


 * Løgtingið 150 – Hátíðarrit, bind 2 (2002), s. 294. (PDF )
Andrias Christian Evensen
Andrias Christian Evensen (6. desember 1874 á Viðareiði - 21. oktober 1917 í Keypmannahavn) var sóknarprestur. Saman vóru A.C. Evensen og Jákup Dahl millum teir ídnastu at fáa føroyskt mál alment viðurkent í Føroyum.


 * 1894 Studentur.
 * 1901 Gudfrøðiprógv (cand. theol.)
 * 1902 - 1917 Sóknarprestur á Sandi.
 * 1906 - Blaðstjóri á Føringatíðindi.
 * 1908 - 1917 Løgtingslimur.
 * 1917 Føroya próstur (apríl-oktober).


 * Skálkaleikur. Mortansmessuteiti. 1900
 * Búreisingur, tíðarrit, 1902
 * Føroysk orðabók, 1.-10.hft., 1905-06
 * Føroysk lesibók fyri eldri børn, 1906
 * Stavingarbók, 1907
 * Stavingarbók og lesibók fyri yngri børn, 1907
 * Lesibók fyri yngri børn, 1908
 * Lesibók, 1911
 * Harubókin, 1963
 * Savn til Føroya søgu í 16. øld, 1908-14
 * Kvæðabók I, 1910
 * Lesibók til læraraskúlan, 1912
Emilius Marius Georgius Løbner
Emilius Marius Georgius Løbner (1766 - 1849) var amtmaður í Føroyum frá 1816 til 1825. Tað var Løbner, sum í krígsárunum fyrst í 19. øld tók stig til at fáa eitt samlað yvirlit yvir fólkatalið og vinnumøguleikarnar hjá hvørjum einstakum húsarhaldi í landinum. Burturúr hesum arbeiði komu Løbners talvur í 1814, sum hava upplýsingar um fólkatal, jarðarogn, neytahald, seyðahald, kornvelting, bátatal, ull og fugl í øllum Føroyum.

Í 1825 fór heilsan at bila hjá Løbner. Hann flutti av landinum, og Christian Tillisch varð settur sum fyribils amtmaður, og í 1828 varð hann tilnevndur amtmaður.
Christian Ludvig Tillisch
Christian Ludvig Tillisch (28. juli 1797 - 13. september 1844) var amtmaður í Føroyum frá 1825 til 1830. Tillisch skipaði fyri, at skúli kom í Havn í 1826, bókasavn í 1828 og sjúkrahús í 1829. Í 1830 gjørdi hann tað fyri fyrstu ferð møguligt hjá fátækum fólki at leiga traðir, ikki bara í Havn, men eisini í teimum mongu niðursetubygdunum, sum komu hesi árini. Hann fór í annað starv í 1830, og bróðurin Frederik Tillisch kom í amtmansstarvið.


 * Dansk Biografisk Leksikon
Frederik Ferdinand Tillisch
Frederik Ferdinand Tillisch (15. apríl 1801 - 16. februar 1889) var amtmaður í Føroyum frá 1830 til 1837. Eitt tað fyrsta, sum Tillisch gjørdi, var at fáa sett á stovn Færø Amts Sparekasse í 1832, fyrsta fíggjarstovn í landinum. Sama ár kom eisini fyrsta grindareglugerðin; tað hava altíð verið reglur fyri, hvussu grind skuldi haldast til og hvussu grind skuldi býtast, men tær vóru ikki uppskrivaðar og tí ikki altíð so lættar at minnast til, serliga eftir at grindaloysi hevði verið í mong ár seinast í 18. øld.


 * Dansk Biografisk Leksikon
Carl Emil Dahlerup
Carl Emil Dahlerup (31. oktober 1813 í Hillerød - 21. juli 1890 í Odense) var amtmaður í Føroyum í tíðarskeiðnum 1848-1861. Hann var løgfrøðingur og hevði havt ymisk størv í almennari fyrisiting áðrenn hann kom til Føroya. Politiskt var hann høgrimaður.
Christian Bærentsen
Christian Bærentsen (14. mai 1862 í Tórshavn - 6. januar 1944 í Frederiksberg) var amtmaður í Føroyum frá 1897 til 1911. Hann er einasti føroyingur, ið hevur røkt hetta starv. Bærentsen var ein av oddamonnunum í føroyska studentalívinum í Keypmannahavn í 1880-árunum og var við til at stovna Føroyingafelag í 1881.
Løgtingsformenn í Føroyum
Úr bókini Løgtingið 150, Tórshavn 2002:
 * Tá Løgtingið varð endurreist í 1852, varð tað framvegis kongsins umboðsmaður í Føroyum, amtmaðurin, sum sat í formansessinum í Løgtinginum, men tá løgtingsskipanin varð broytt í 1923, og amtmaðurin misti fasta formanssessin í Løgtinginum, vann Løgtingið aftur rættin til at velja tingformannin.


 * Løgtingið 150 – Hátíðarrit, bind 2 (2002), s. 273. (PDF )
 * Løgtingið 150 – Hátíðarrit, bind 2, Løgtingið, Tórshavn 2002. (PDF s. 273.)
Cai A. Vagn-Hansen
Cai A. Vagn-Hansen (14. oktober 1911 í Keypmannahavn - 23. november 1990) var amtmaður í Føroyum frá 1945 til 1948, og ríkisumboðsmaður frá 1948 til 1954.
Carl Aage Hilbert
Carl Aage Hilbert (27. mars 1899 í Keypmannahavn - 17. oktober 1953) var amtmaður í Føroyum frá 1936 til 1945.
Hjalmar Ringberg
Hjalmar Ringberg (19. oktober 1889 - 7. september 1978) var amtmaður í Føroyum frá 1929 til 1936.
Victor Stahlsmidt
Victor Stahlsmidt (føddur 25. mars 1884 í Århus, deyður 6. februar 1920) var amtmaður í Føroyum frá 1918 til 1920. Hann tók examen artium í 1901, og gjørdist cand.jur. í 1907. Hann starvaðist í danska Løgmálaráðnum 1909–1918, áðrenn hann varð settur í starv sum amtmaður í Føroyum.
Peter Holten
Peter Holten (25. november 1816 í Keypmannahavn - 27. september 1897) var amtmaður í Føroyum frá 1861 til 1871.
Hannes Kristján Steingrímur Finsen
Hannes Kristján Steingrímur Finsen (13. mai 1828 í Reykjavík - 18. november 1892 í Ribe) var amtmaður í Føroyum frá 1871 til 1884. Hann var eisini fúti í Føroyum frá 1858 til 1871. Finsen sat í løgtinginum, frá 1869 sum umboð fyri Suðurstreymoyar valdømi og frá 1871 sum fastur limur. Hann var faðir at Nobelvirðislønta læknanum Niels Ryberg Finsen og eisini Olaf Finsen.
Lorentz Højer Buchwaldt
Lorentz Højer Buchwaldt (7. desember 1841 í Viborg í Danmark - 14. desember 1933) var amtmaður í Føroyum frá 1884 til 1897. Hann varð valdur í Løgtingið fyri Suðurstreymoy frá 1880 til 1882, og seinni møtti hann í Løgtinginum sim amtmaður.
Svenning Rytter
Svenning Krag Nielsen Rytter (19. januar 1875 í Veddum við Hadsund - 7. september 1955 í Frederiksberg) var amtmaður í Føroyum frá 1911 til 1918.
Elias Olrik
Elias Olrik (2. desember 1885 í Dalby - 28. januar 1975) var amtmaður í Føroyum frá 1920 til 1928.
Maurentius Sofus Viðstein
Maurentius Sofus Viðstein (10. desember 1892 í Tórshavn - 17. mai 1971) var politikari og blaðmaður.


 * 1928 - 1934 Løgtingslimur (Javnaðarflokkurin).
 * 1934 - 1936 Løgtingslimur (Uttanflokka).
 * 1927 - 1937 Blaðstjóri á Sosialinum
 * 1947 - 1971 Blaðstjóri á Dagblaðnum


 * Føroysk blaðsøga 1852-2002, Arnbjørn Ó. Dalsgarð. Sprotin, Vestmanna 2002
 * Løgtingið 150 - Hátíðarrit. Tórshavn 2002, Bind 2, s. 356 (PDF-Download )
Mikkjal á Ryggi
Mikkjal Dánjalsson á Ryggi (f. 17. oktober 1879 - d. 20. oktober 1956 í Tórshavn) var lærari búsitandi í Gásadali. Foreldur: Dánjal Pauli Michelsen og Maren Margrethe Petersen (1856-1897). Hann varð føddur í Miðvági. Sum ungur fór hann tveir vetrar til Danmarkar á fólkaháskúla. Hóast hann ikki var læraralærdur, starvaðist hann í mong ár sum lærari. Hann var virkin í politikki, bæði í sóknarstýrinum og í løgtinginum, har hann umboðaði Sjálvstýrisflokkin í 1920-árunum.

Rithøvundastarv hansara fevndi millum annað um yrkingar, sálmaskaldskap, bygdarsøgu og skúlabøkur. Hann var okkara ídnasta sálmaskald. Hann skrivaði fyrstu føroysku bygdarsøguna. Hann lýsti arbeiðslívið bæði á sjógvi og landi. Hansara tokki til náttúruna sást aftur í skúlabókum um dýra og fuglalívið – umframt í hansara landalæru og í sálmum hansara og sangum yvirhøvur. Yrkingin "Lítla hara" stóð í savninum „Yrkingar,“ sum kom út í 1954.


 * 1924 - 1928 Løgtingslimur (Sjálvstýrisflokkurin).
 * 1930 - 1934 formaður í Føroya Lærarafelag.


 * 1926 - Landalæra I (saman við A. Thomsen).
 * 1935 - Dýralæra I.
 * 1940 - Miðvinga søga.
 * 1951 - Fuglabókin.
 * 1954 - Yrkingar.


 * Løgtingið 150 - Hátíðarrit. Tórshavn 2002, Bind 2, s. 345 (PDF-Download )
 * Føroyskir Sangtekstir
 * Mikkjal Dánjalsson á Ryggi, stamps.fo
Oliver Effersøe
Oliver Johan Thomas Ludvig Effersøe (20. mars 1863 á Tvøroyri - 8. mars 1933 í Charlottenlund, Danmark). Hann bleiv exam.juris. í 1882. Frá 1894 til 1920 var hann sýslumaður á Tvøroyri. Oliver Effersoe var politikari, hann sat í fleiri umførum í fólkatinginum og løgtinginum, sum umboð fyri Sambandsflokkin, og var eitt skifti formaður í flokkinum.


 * 1883 - 1894 Sýslufulltrúi á Tvøroyri.
 * 1889 - 1893 Løgtingslimur.
 * 1894 - 1920 Sýslumaður á Tvøroyri.
 * 1900 - 1901 Løgtingslimur.
 * 1905 - 1931 Løgtingslimur.
 * 1906 - 1913 Fólkatingslimur.
 * 1917 - 1924 Floksformaður Sambandsfloksins.
 * 1924 - 1928 Løgtingsformaður.
 * 1930 - 1932 Løgtingsformaður.
Valdemar Lützen
Valdemar Lützen ( 8. oktober 1878 í Tórshavn - 9. november 1957) var keypmaður og bretskur konsul í Føroyum.


 * 1925 - 1928 Býráðsformaður í Tórshavn.
Mads Andrias Winther
Mads Andrias Winther kann verða:


 * Mads Andrias Winther (1813) - (8. september 1813 í Tórshavn - 14. oktober 1879).
 * Mads Andrias Winther (1871) - (23. november 1871 á Sandi - 8. februar 1923).
 * Mads Andrias Winther (rektari) - var rektari á Føroya Studentaskúla og HF-skeið.
Mads Andrias Winther (1813)
Mads Andrias Winther (8. september 1813 í Tórshavn - 14. oktober 1879). Hann var sýslumaður á Sandoynni 1838–1877. Sat á Føroya Løgtingið umboðandi Sandoynna tíðarskeiðini 1852–1854 og 1861–1865.
Mads Andrias Winther (1871)
Mads Andrias Winther (føddur 23. november 1871 á Sandi, deyður 8. februar 1923 á Sandi) var ein føroyskur politikari og rithøvundur. Hann var borgarstjóri í Havn frá 1909 til 1913. Hann var løgtingslimur 1904-1923, tey fyrstu árini var hann valdur inn í Suðurstreymoyar valdømi (1904-18) og tey seinnu árini í Sandoyar valdømi (1918-23). Hann varð valdur inn fyri Sjálvstýrisflokkin, eftir at hann varð stovnaður í 1906.

Mads Andrias fór til Havnar at ganga í realskúla bert 9 ára gamal. Eftir loknan skúla starvaðist hann í tvey ár hjá Sorinskrivaranum, síðan flutti hann heimaftur til Sands eina tíð tí honum longdist so illa til heimbygdina, har tókst hann við fyrifallandi arbeiði. Síðan fór hann á heysti 1890 á Vallekilde háskúla í Danmark. Eftir háskúlan flutti hann heimaftur til Sands, har hann búði eina tíð, og so flutti hann til Havnar, har hann fekk starv hjá Sorinskrivaranum og frá 1899 til 1916 var hann fulltrúi har. Í 1916 fekk hann starv sum sýslumaður á Sandoynni og flutti tí aftur til heimbygdina at búgva. Árini í Havn var hann sera virkin innan politiska og samfelagslívið har. Hann var undangongumaðurin og formaðurin í Havnar Bóltfelag tá tað bleiv stovnað í oktober 1904. Hann var eisini virkin í Havnar Ungmannafelag, og nógv av tí, ið hann skrivaði, kom út í blaðnum hjá Havnar Ungmannafelag, sum nevndist Baldursbrá. Harumframt skrivaði Petur Alberg niður fleiri av søgunum, ið Mads Andrias fortaldi munnliga í felagnum. Tað mesta av tí ið Mads Andrias skrivaði, varð útgivið eftir deyða hansara í Úrvalsrit, sum kom út í 1932.


 * 1932 - Úrvalsrit (2. útg. 1970)

hr
Petur Christiansen
Petur Christiansen (28. juli 1923 í Tórshavn - 9. mai 2006) var býráðsformaður í Tórshavn 1972 - 1980.
Peter F. Christiansen
Peter Ferdinand Christiansen (føddur 22. september 1923 í Tórshavn, doyði 2012) var blaðstjóri og politikari fyri Sambandsflokkin.

Peter F. Christiansen fekk realprógv í 1939 og fekk seinni handilsskúlaútbúgving. Hann starvaðist í Landshandlinum p/f 1941-47 og var hann stjóri á Dimmalætting 1947-99. Hann sat í nevndini í Filmseftirlitinum 1976-96.

Hann sat í Tórshavnar býráð árini 1965-1970 og 1976-1984, harav var hann borgarstjóri í kommununi 1968-1969. Peter F. Christiansen var løgtingslimur í 1966-1970 og varatingmaður í 1984. Í 1970-1975 var hann landsstýrismaður i fíggjar- og landbúnaðarmálum.


 * Løgtingið 150 – Hátíðarrit, bind 2 (2002), s. 262. (PDF )
Poul Michelsen
Poul Johan Sundberg Michelsen (føddur 22. juli 1944 í Tórshavn), vanliga nevndur Poul Michelsen, er stovnari og fyrrverandi formaður fyri Framsókn, umframt vinnulívsmaður.

Hann hevur útbúgving í handli og vinnulívi. Í 1974 setti hann á stovn vøruhandil í hjallaranum heima hjá sær sjálvum. Vøruhandilin mennist so mikið nógv, at í 1977 varð partafelagið P/F Poul Michelsen sett á stovn. Í 2015 starvaðust 60 fólk á PM Heilsølu, har Poul Michelsen framvegis er virkin sum forstjóri.

Poul Michelsen hevur eisini verið Føroya meistari í badmintoni fleiri ár á rað.

Hann var býráðsformaður í Tórshavn 1980 - 1992. Løgtingsmaður fyri Fólkaflokkin frá 1984 til 1990 og aftur frá 2002 til 2010. Næstformaður í Løgtinginum frá 1989 til 1990. Aðalkonsul fyri Finnland í Føroyum. 11. oktober 2010 valdi Poul Michelsen at melda seg úr Fólkaflokkinum. Stutta tíð seinni, á vári 2011, stovnaði hann saman við øðrum nýggja flokkin Framsókn, ið er ein liberalur tjóðskaparflokkur. Á løgtingsvalinum 2011 varð hann valdur á ting fyri Framsókn. Flokkurin fekk tvey umboð, hin tingmaðurin var Janus Rein, sum var nýggjur í politikki. Knapt eitt ár eftir valið, valdi Janus Rein tó at taka seg úr Framsókn og gjørdist leysgangari, og fór seinni í Fòlkaflokkin. Poul Michelsen gjørdist sostatt einasti løgtingsmaður fyri Framsókn eftir 6. oktober 2012. Á løgtingsvali 2015 varð Poul Michelsen valdur inn aftur á ting, við 669 persónligum atkvøðum fyri Framsókn saman við Honnu Jensen. Hin 15. september 2015 gjørdist hann landsstýrismaður í uttanríkis- og vinnumálum. Tá tók Ruth Vang sæti fyri hann. Hin 17. september 2015, tá nevndarsessirnir í Løgtinginum skuldu býtast, gjørdist Annika Olsen, sum hevði farið úr Fólkaflokkinum eina viku frammanundan, limur í Framsókn og gjørdist forkvinna í Fíggjarnevndini. Framsókn hevði harvið fingið tríggjar tinglimir á fyrsta sinni, og fyri fyrstu ferð í søgu Føroya hevði Løgtingið fingið ein flokk við meira enn einum tinglimi, sum bara vóru kvinnur.

Á løgtingsvalinum í 2019 varð hann afturvaldur við 271 persónligum atkvøðum. Eftir at heilsan fór at bila, boðaði Poul Michelsen hin 6. mars 2020 frá, at hann fór at gevast í politikki, og harvið endaði hansara nærum 50 ára langa politiska yrkisleið.


 * 2005 - Kraks Blå Bog


 * Framsokn.fo
Listi av fløggum
Heimsins fløgg.




















 * CIA World Factbook - Flags of the World (public domain)
Torkil Nielsen
Torkil Nielsen (føddur 26. januar 1964) í Sandavági er fyrrverandi føroyskur fótbólsspælari og leikari á føroyska A-landsliðnum, hann er eisini telvari.



Torkil Nielsen gjørdist víðakendur, tá hann skeyt tað avgerandi málið í dystinum, sum endaði við 1-0 sigri móti Eysturríki 12. september 1990 í Landskrona. Torkil leikti 18 A-landsdystir fyri Føroya og skoraði 2 mál.

Umframt at gera seg galdandi á A-landsliðnum, spældi Torkil Nielsen við SÍF og seinni við FS Vágar, eftir at SÍF og MB vóru løgd saman til eitt felagslið.

Torkil er eisini telvari. Hann gjørdist føroyameistari í talv í 1984, 86 og 88. Torkil telvaði á føroyska talv landsliðnum í 1982 í Sveis, í 1984 og 88 í Thessaloniki í Grikkalandi.

Tveir synir Torkils eru telvarar og fótbóltsleikarar eins og pápin. Tann eldri, Rógvi Egilstoft Nielsen (føddur 1992), vann FM í talvi í 2012 og luttók á føroyska talvlandsliðnum á Talv-OL í Turkalandi, hann fekk 4½ stig. Harafturat hevur Rógvi spælt 4 dystir á U19 landsliðnum í fótbólti hjá Føroyum. Yngri sonurin, Høgni Egilstoft Nielsen (føddur 1997) vann FM í talvi í apríl 2014 og setti tvey nýggj met, hann var yngsti telvari nakrantíð ið vann FM og hann var eisini einasti telvarin til tá, ið hevði megnað at vunnið øll talvini í einum talv føroyameistaraskapi. Høgni hevur spælt fleiri dystir á føroyska U17 landsliðnum í fótbólti.


 * Ratings.fide.com
 * Faroechess.com


 * Football.fo
Eysturríki
Eysturríki er lýðveldi í Evropa. Í ein norðan hevur Eysturríki mark við Týskland og Kekkia, eystan við Slovakia og Ungarn, sunnan við Slovenia og Italia og vestan við Sveis og Liktinstein. Wien er høvuðsstaður Eysturríkis, og aðrir stórir býir eru Graz, Linz og Salzburg. Landið hevur umleið 8,9 mió. íbúgvar, og høvuðsmálið er týskt. Í langar tíðir var tað eitt av høvuðslondunum í Evropa. Keisarin i Eysturríki ráddí bæði fyri Ungarn, Kekkia, Slovakia, stórum parti av Jugoslavia og stórum parti av Póllandi. Aftan á Fyrra heimskriggið misti Eysturríki øll hjálondini. Í Seinna heimskrignum vóru summir býirí Eysturriki illa skaddir, og landið varð eftir tað, at kriggið endaði, hersett av teimum sameindu.

Stýrismátin i Eysturríki er lýðveldi við einum forseta á odda.



Eysturríki hevur frá gamlari tíð verið eitt búnaðarland, og enn livir nógv av fólkinum av jørðini. Á slættlendinum velta teir hveiti, rug, havra, mais og røtur; summir bøndur hava víngarðar. Neytahaldið er stórt. Nógvastaðni í hálendinum ber ikki so væl til at velta korn, men bøurin er grasgóður, so bøndurnir hava lagt seg eftir neytahaldi í staðin. Nógv av fólkinum, sum býr millum fjøllini, livir eisini av at fylgja ferðafólki ella arbeiðir á gistingarhúsum. Í summum bygdum gera teir træmyndir, dukkur o. a. at selja teimum fremmandu.

Jarnmálmur er í landinum, men lítið og einki kol; harafturímóti eru nógv stór elverk, so bæði tok og ídnaðarvirkir verða drivin við elmegi. Teir selja eisini streym út av landinum. Nærhendis Wien hava teir funnið olju, og hesar oljukeldurnar eru nú millum tær mest gevandi í Evropa. Ídnaðarvirkír eru nógv. Tað mesta, ið gjørt verður, er jamvara, men teir veva eisini nógv toy.

Fólkið í Eysturríki er nær skylt við tað týska, og málið er týskt. Mesta av fólkinum er kalolikkar.

Í januar 2011 vóru næstan 90 000 færri fólk limir í teirri katólsku kirkjuni í Eysturríki enn í 2010, og so nógv fólk eru ikki farin úr kirkjuni eftir einum ári síðani Seinna heimsbardaga. Kirkjumyndugleikarnir ivast ikki í, at tað eru nær nógvu frásagnirnar um kynsligan ágang í katólsku kirkjuni víða um heimin, sum hava fingið fólk at venda kirkjuni bakið.

Eysturríki var einaferð miðdepil í stóra keisaraveldinum Esturríki-Ungarn. Í 1918 gjørdist Eysturíki sjálvstøðugt ríki. Vestari og mittasti partur í Eysturríki eru fjallalendi, men so lækkar landið so líðandi norðureystur á fruktagóða láglendið. Uppi í líðunum ganga neyt, seyður og geitir á biti, og fyri norðan er gott korn- og fruktlendi. Eysturríki er væl ment ídnaðarland, ið ger jarn, stál, maskinur og evnafrøðilig evni. Landið fór upp í ES í 1995.
Markatal
Markatal er tal á mørkum, lutað út á ávísar - eldri - bygdir, nevndar markatalsbygdir




 * Matrikul.fo
 * "Yvirlit yvir ognarjørð og kongsjørð"
 * "Hvussu stór er ein mørk?"
 * "Hvussu nógvan seyð ber mørkin?"
 * "Hvussu nógvur seyður er á hvørjum km²?"
Jákup Dahl
Jákup Dahl ella Jacob Dahl sum hann varð doyptur (føddur 5. juni 1878 í Vági, doyði 5. juni 1944 í Tórshavn) var próstur í Føroyum og ein av teimum fyrstu, sum týddu Bíbliuna til føroyskt. Eisini skrivaði hann ta fyrstu føroysku skúlabókina (Føroysk mállæra til skúlabrúks).

Keypmanssonurin Jákup Dahl varð føddur suðuri í Vági í 1878. Í 1893 fór tann bert 15 ára gamli Jákup til Havnar at ganga á læraraskúla. Í 1897 fór Jákup til Danmarkar, har hann fyrst gekk á studentaskúla, og tvey ár seinni í 1899 byrjaði hann at lesa gudfrøði við Lærda Háskúlan í Keypmannahavn. Hann tók sítt embætisprógv í 1905. Í 1907-08 var hann lærari á háskúlanum í Karise á Sælandi. So fór Jákup Dahl heimaftur til Føroya og gjørdist lærari á Real- og Læraraskúlanum í Tórshavn. Um tað mundi var tað ikki loyvt at læra frá sær á føroyskum, men Jákup Dahl aktaði ikki boðini og tosaði við sínar føroysku næmingar á føroyskum, til hann fór frá í 1912.

Sama ár varð Jákup Dahl settur sum prestur í Suðurstreymoyar prestagjaldi. Seks ár seinni í 1918, varð hann útnevndur til próst og sat í hesum starvi til hann doyði í 1944. Longu sum blaðungur var Jákup Dahl hugtikin av teimum tjóðskaparligu hugsjónunum. Sum so mangir aðrir prestar við honum – m.a. vinmaðurin frá studentatíðini og undanmaðurin í próstastarvinum A. C. Evensen (1874-1917) – ynskti Jákup Dahl at kirkjumálið varð umsett til føroyskt. Í 1918-19 hevði hann týtt ritualini, men orsakað av politiskum stríði, komu tey ikki út fyrr enn í 1929 og vóru góðkend í 1930. Hann fór undir at umseta Nýggja Testamenti til føroyskt, og teir ymsu partarnir komu út í smáritum frá umleið 1923 til 1936. Í 1937 kom so Nýggja Testamenti út í samlaðari útgávu. Av Gamla Testamenti hevði Jákup Dahl longu í 1923 umsett Sálmarnar.

Av øðrum kirkjuligum tilfari umsetti Jákup Dahl Luthers Katekismus (1922) og Bíbliusøguna eftir Carl Frederik Balslev. Hann skrivaði eisini lestrarbøkur til deknarnar.

Harafturat yrkti Jákup Dahl fleiri sálmar – 17 teirra finnast í sálmabókini – har eisini 70–80 sálmar, týddir av Jákupi eru at finna. So tíðliga sum í 1908 skrivaði Jákup “Føroysk mállæra til skúlabrúks”, sum hevur verið nýtt í skúlunum heilt upp til okkara tíð. Umframt síni kirkjuligu og málsligu verk var Jákup Dahl eisini skald og skrivaði fleiri yrkingar og stuttsøgur.


 * Jákup Reinert Hansen: Mellem kor og skib (2004).


 * Anton Degn :  Dahl, Jacob í: Dansk biografisk leksikon, 3. udgave, bind 3 (1979), s. 517-518
1945
1945 (MCMXLV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi.


 * 30. apríl - Adolf Hitler ger sjálvmorð.
 * 16. mai - Bretska hersetingin í Føroyum endar.
 * 2. september - Seinni heimsbardagi endar.
 * 6. november - Løgtingsval er í Føroyum.






 * 6. februar - Bob Marley, jamaiskur sangari og tónleikari (d. 1981)
 * 27. februar - Eyðun Andreassen, føroyskur fólkaminnisfrøðingur (d. 2026).
 * 21. mars - Henrik Nordbrandt, danskur rithøvundur og yrkjari (d. 2023).
 * 30. mars - Eric Clapton, bretskur gittarleikari
 * 25. apríl - Björn Ulvaeus, svenskur tónleikari
 * 30. apríl - Jóan Pauli Joensen, føroyskur mentanargranskari og fólkalívsfrøðingur
 * 8. mai - Keith Jarrett, amerikanskur jazzpianistur
 * 28. mai - John Fogerty, amerikanskur tónleikari
 * 31. mai - Rainer Werner Fassbinder, týskur filmsleikstjóri (d. 1982)
 * 23. juni - Eddy Merckx, belgiskur kappsúkklari
 * 19. juni - Aung San Suu Kyi, burmesiskur politikari
 * 19. juni - Radovan Karadžić, bosnisk–serbiskur politikari
 * 25. juni - Carly Simon, amerikonsk sangarinna og sangskrivari
 * 26. juli - Helen Mirren, bretsk sjónleikarinna
 * 30. juli - David Sanborn, amerikanskur jazztónleikari
 * 14. august - Wim Wenders, týskur filmsleikstjóri
 * 15. august - Alain Juppé, franskur politikari
 * 24. august - Ken Hensley, bretskur sangari, sangskrivari og tónleikari (d. 2020)
 * 11. september - Franz Beckenbauer, týskur fótbóltsleikari og -venjari
 * 23. oktober - Kim Larsen, danskur tónleikari (d. 2018)
 * 3. november - Gerd Müller, týskur fótbóltsleikari (d. 2021)
 * 11. november - Daniel Ortega, nikaraguanskur forseti
 * 12. november - Neil Young, kanadiskur tónleikari
 * 15. november - Anni-Frid Lyngstad, norsk-svensk sangarinna
 * 19. november - Annika Hoydal, føroysk songkvinna
 * 20. november - Knút Olsen, føroyskur tónasmiður
 * 21. november - Goldie Hawn, amerikonsk sjónleikarinna
 * 24. desember - Lemmy Kilmister, bretskur tónleikari (d. 2015)


 * 9. apríl - Dietrich Bonhoeffer, týskur gudfrøðingur (f. 1906)
 * 9. apríl - Wilhelm Canaris, týskur admiralur (f. 1887)
 * 12. apríl – Franklin D. Roosevelt, amerikanskur forseti (f. 1882)
 * 28. apríl – Benito Mussolini, italskur einaræðisharri (f. 1883)
 * 30. apríl - Adolf Hitler, týskur einaræðisharri (f. 1889).
 * 1. mai - Joseph Goebbels, týskur nasistur (f. 1897)
 * 8. mai - Josef Terboven, týskur nasistur (f. 1898)
 * 23. mai - Heinrich Himmler, týskur nasistur (f. 1900)
 * 26. september - Béla Bartók, ungarskt tónaskald (f. 1881)
 * 24. oktober - Vidkun Quisling, norskur nasistur (f. 1887)
 * 21. desember - George S. Patton, amerikanskur generalur (f. 1885)
1944
1944 (MCMXLIV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, og fyrsti dagurin var ein leygardagur.






 * Eingin landskapping í Føroyskum fótbólti var hetta árið vegna bólttrot.


 * 17. januar - Françoise Hardy, fronsk songkvinna
 * 30. januar - Jógvan við Keldu í Klaksvík.
 * 13. februar - Jerry Springer, amerikanskur sjónvarpsvertur og politikari (d. 2023).
 * 1. mars - Tróndur Patursson í Kirkjubø.
 * 22. mai - Frits Johannesen, føroyskur lærari og listamaður (d. 2023).
 * 19. september - Edmund Joensen, løgmaður 1994-1998.


 * 23. januar - Edvard Munch
 * 31. mai - M. A. Jacobsen (f. 1891)
 * 5. juni - Jákup Dahl (f. 1878)
 * 13. desember - Vasilij Kandinskij, russiskur málari (f. 1866)
Argja Róðrarfelag
Argja Róðrarfelag er stovnað 16. august 1982, Argja Róðrarfelag er eitt av størstu kappróðrarfeløgum í Føroyum. Felagið heldur til við bátahylin úti á Argjum og eigur stórt róðrarneyst, sum ofta verður leigað út til tiltøk, veitslur o.a. Bátarnir hjá Argja róðrarfelag eru reyðir við ljósabláum stokkum og hava drekastevni.

Í 2010 vann Argja Róðrarfelag trý FM heiti: Í barnaróðrinum bleiv Teistin við smágentum nummar eitt, 5-mannafarið Blikur við dreingjum varð nummar eitt, eins og 8-mannafarið Argjabáturin eisini bleiv nummar eitt. Felagið fær eitt nýtt 6-mannafar og eitt nýtt 8-mannafar til FM kappróðurin 2011. Argja Róðrarfelag er næst mest vinnandi felagið, tá hugsað verður um FM heitið. Í 2015 hevði Argja Róðrarfelag vunnið 26 FM heitið. Havnar Róðrarfelag hevði vunnið 63 FM heitið í tíðarskeiðnum 1973-2015. Í sama tíðarskeiði var Argja Róðrarfelag nummar trý, tá talan er um mest vinnandi bátar, gull, silvur og bronsu heiðursmerki. Frá 1973 til juli 2015 hevur Argja Róðrarfelag 141 gull, 133 silvur og 133 bronsu heiðursmerki. Áttamannafarið hjá Argja Róðrarfelag, Argjabáturin, er tað áttamannafarið sum hevur vunnið flest FM heiti, í 2021 hevði báturin vunnið 16 FM heitið. og er tí tann báturin við flest FM heitum, á mandfólkasíðuni, og hevur róð hvønn einasta róður síðan 1982 til 2025


 * Blikur Dr hevur vunnið FM heitið 5 ferðir: 5-mannafør dreingir vunnu FM 1985, 88, 89, 2004 og 2010. 5-mannafør gentur vann FM heitið í 2005. 5-mannafør kvinnur vann FM heitið 1984, 1986 og 2004.
 * Blikur Ge hava vunnuíð FM 2 fer í 2005 og 2019
 * Lómur, 6-mannafar menn hevur vunnið FM einaferð, tað var í 2012. har hann vann allar róðrarnar
 * Argjabáturin, 8-mannafar, hevur vunnið FM heitið 16 ferðir frá 1982 tað gjørdi hann í 1991, 1992, 1994, 1995, 1997, 1998, 2000, 2004, 2009, 2010, 2011, 2013, 2015, 2018, 2019 og 2021
 * Drekin Reyði hevur vunnið FM 1 ferð í 2014

Bátarnir hjá Argja Róðrarfelag eru:


 * Æðan, 5-mannafar (2017)
 * Teistin, 5-mannafar (2024)
 * Blikur, 5-mannafar (2018)
 * Lómur, 6-mannafar (2014)
 * Argjabáturin, 8-mannafar (2021)
 * Kongavarðin, (Gamli Argjabáturin, 8-mannafar (2002)
 * Drekin Reyði, 10 mannfar (2014)


 * Róar Bergsson Johansen, formaður
 * Bogi B. Husgarð, næstformaður
 * Jakku Guttusen, skrivari
 * Høgni Jacobsen, nevndarlimur
 * Brandur Kallsberg, nevndarlimur

2004 var eitt gott ár hjá Argja Róðrarfelag. Tað árið var felagið kosið Ársins Róðrarfelag og vann heiðurin Ársins ítróttarbragd 2004, sum Dimmalætting skipaði fyri. Tað vóru lesararnir hjá blaðnum, sum kundu atkvøða fyri tí ítróttarfólki ella felag, sum tey hildu hevði uppiborið heiðurin. Í 2011 vann Argja Róðrarfelag heiðurin Ársins Róðrarfelag 2011 og í bólkinum Besta áralag 2011 vann 8-mannafarið Argjabáturin hjá Argja Róðrarfelag. Heiðurin vann felagið á ársins Róðrar Gallaveitslu, sum var hildin í neystinum hjá Argja Róðrarfelag.






 * AR.fo, heimasíðan hjá Argja Róðrarfelag
Róðrarfelagið Knørrur
Róðrarfelagið Knørrur (RK) er eitt róðrarfelag í Tórshavn. Felagið varð stovnað 28. februar í 1985 og hevur øll árini hildið til í neystinum við Lágu kai á Skálatrøð. Síðan 2011 hevur felagið eisini hildið til í Evensens pakkhúsi við Eystaru vág. Innivenjingin er í Tollbúðini á Eystaru bryggju.

Felagið hevur níggju bátar. Teir eru fimmmannaførini Jallurin, Tambar og Pílur, seksmannaførini Jarnbardur, Herningur og Silkisegl, áttamannafarið Knørrur og tíggjumannaførini Ormurin Langi og Kongurin. Harumframt hevur felagið eisini tristin Úlv, ið verður nýttur til smábarnaróður.

Bátar felagsins eru bláir við hvítari rond, hava føroyskan stavn og hava allir nøvn úr kvæðinum um Ormin Langa.

Tambar, gentur: 2018

Jallurin, dreingir: 2011, 2022

Jallurin, kvinnur: 2017

Jarnbardur, kvinnur: 1991, 1992, 1993, 1997, 1999, 2000, 2002, 2004, 2005, 2007, 2008, 2013, 2014, 2015, 2020, 2021, 2022, 2023

Jarnbardur, menn: 2013

Knørrur: 1985, 1989, 1990, 2006, 2022

Ormurin Langi: 2018, 2019, 2020




 * Heimasíðan hjá Róðrarfelagnum Knørri
Eyvindur Mohr
Eyvindur Mohr (21. september 1926 í Tórshavn - 2. juni 2005) var ein føroyskur listamálari.


 * Art.fo - Eyvindur Mohr
Baby Reagan
Baby Reagan er ein sangur, sum var við á upprunaligu LP'ini hjá Frændur, Saman við tær. Í sanginum verður táverandi amerikanski forsetin, Ronald Reagan, hartaður fyri politikkin, USA førdi í Miðamerika um hetta mundið. Steintór Rasmussen hevði brúkt lagið The Boxer hjá Paul Simon til hendan tekstin. Útgevaraforlagið hjá Paul Simon sýtti fyri at geva Frændum loyvi at útgeva sangin, hóast teir høvdu broytt melodi-linjuna nakað fyri at camouflera upprunan. - Orsaka av hesum sama banni, varð Baby Reagan tikin av plátuni, tá ið hon var endurprentað á fløgu. Útvarp Føroya sleppur heldur ikki at spæla sangin.


 * lag: Paul Simon
 * orð: Steintór Rasmussen
 * Steintór Rasmussen: Sang
 * Hanus G. Johansen: Sang
 * Niels Christian Nolsøe: Gittar
 * Eyðun Nolsøe: Gittar
 * Jóhannus á Rógvi Joensen: Bass
 * Sunleif Rasmussen: Keyboard
Saman við tær
Saman við tær (1984) er fyrsta LP-plátan hjá tónleika bólkinum Frændur.

Upptøka: MZ ljóðteknikk, Tórshavn

Plátan er innspæld í jan/feb 1984

Plátuhúsi: Anker Eli Petersen

Útgevari: Framtíð Føroya


 * Hundurin brúni (orð & lag: Steintór Rasmussen).
 * Sangur til frælsi (orð & lag: Rodriquez - týtt til svenskt: Afzelius - týtt úr svenskum Steintór Rasmussen).
 * Ráðaleysi yrkjarin (orð: Steintór Rasmussen, lag: Torberg Johannesen).
 * Minnist tú gildið (orð & lag: Steintór Rasmussen).
 * Brennivínsvinir (orð & lag: Steintór Rasmussen).
 * Kærleiki (orð & lag: Steintór Rasmussen).
 * Kuffert (orð & lag: Steintór Rasmussen).
 * (Upprunaliga:) Baby Reagan (lag: Paul Simon, orð: Steintór Rasmussen).
 * Lívsmynd (orð & lag: Steintór Rasmussen).
 * Hví situr tú so (orð & lag: Steintór Rasmussen).
 * Saman við tær (orð & lag: Steintór Rasmussen).

Baby Reagan var við á upprunaligu LP'ini. Í sanginum verður táverandi amerikanski forsetin Ronald Reagan hartaður fyri politikkin USA førdi í Miðamerika um hetta mundið. Steintór Rasmussen hevði brúkt lagið The Boxer hjá Paul Simon til hendan tekstin. Útgevaraforlagið hjá Paul Simon sýtti fyri at geva Frændum loyvi at útgeva sangin, hóast teir høvdu broytt melodi-linjuna nakað fyri at camouflera upprunan. - Orsaka av hesum sama banni, varð Baby Reagan tikin av plátuni, tá ið hon var endurprentað á fløgu. Útvarp Føroya og aðrar útvarpsrásir sleppa heldur ikki at spæla sangin.
Føroyskt
Føroyskt hevur fleiri týdningar:
 * føroyskt (lýsingarorð) merkir, at okkurt stavar úr Føroyum
 * føroyskt (navnorð) er eitt mál, sí føroyskt (mál)
Havnarbáturin
Havnarbáturin er eitt tíggjumannafar hjá Havnar Róðrarfelag. Báturin er hvítur og hevur bláar listar. Eins og allir hinir bátarnir hjá Havnar Róðrarfelag, so hevur hann tað eyðkenda drekastevni.

Havnarbáturin er vorðin Føroyameistari 14 ferðir, tað er met hjá 10-mannaførum. FM heitini vann hann hesi árini: 1973, 1974, 1975, 1976, 1977, 1978, 1979, 1990, 1991, 1996, 2001, 2004, 2008, 2025.




 * Drekin.fo
Frændur II
Frændur II (1986) er onnur LP-plátan hjá tónleika bólkinum Frændur.

Plátan er upptikin í LT studio

Innspæld liðug og mixað í Sweet Silence studio jan/feb 1986

Plátuhúsi: Ingi Joensen

Náttúruljóð: Ljóð & myndir


 * Føroyar (sangurin) (orð & lag: Steintór Rasmussen).
 * Bløðini spretta (orð & lag: Rani Nolsøe).
 * Eros (orð: Steintór Rasmussen, lag: Terji Rasmussen).
 * Ljós (orð: Steintór Rasmussen, lag: Eyðun Nolsøe).
 * Nýggjur vetur (orð & lag: Steintór Rasmussen).
 * Zelot (orð & lag: Rani Nolsøe).
 * Kendar gøtur (orð & lag: Rani Nolsøe).
 * Á, um vit (orð og lag: Eyðun Nolsøe).
 * Hvítar flykrur (orð: Steintór Rasmussen, lag: Eyðun Nolsøe).
 * Friðarsangur (orð: Rani Nolsøe og Steintór Rasmussen, lag: Rani Nolsøe).
80'ini
80'ini (1988) er triðja LP-plátan hjá tónleika bólkinum Frændur, og samstundis gjørdist hetta fyrsta føroyska fløgan.

Upptikin í Bløndal Studio jan-mars 1988

Produserað og arrangerað: Frændur og Óli Poulsen

Teknikk: Óli Poulsen


 * 80'ini (sangurin) (orð & lag: Eyðun Nolsøe).
 * Millum mussarnar (orð & lag: Eyðun Nolsøe).
 * Protest (orð: Eyðun Nolsøe og Steintór Rasmussen, lag: Eyðun Nolsøe).
 * Sangur til tína jørð (orð: Eyðun Nolsøe og Steintór Rasmussen, lag: Eyðun Nolsøe).
 * Eg visjón (orð & lag: Rani Nolsøe).
 * Dupult song (orð: Steintór Rasmussen, lag: Eyðun Nolsøe).
 * Satyagraha (orð & lag: Rani Nolsøe).
 * Í tínum tonkum (orð: Steintór Rasmussen, lag: Eyðun Nolsøe).
 * Til tey stressaðu (orð og lag: Eyðun Nolsøe).
 * Summarmynd (orð: Steintór Rasmussen, lag: Steintór Rasmussen og Eyðun Nolsøe).
Mítt land
Mítt land (1992) er fjórða útgávan hjá tónleikabólkinum Frændum

Plátan er innspæld í LT Studio, Tórshavn í juli/august 1991

Innspæld liðug og ljóðblandað í Media Sound Studio, Keypmannahavn februar/mars 1992

Tøkni: Jóhannus á Rógvi Joensen

Hjálpartøkningar: Niels og Flemming úr Media Sound Studio

Ljóðblandað: Peter Brander, Jóhannus á Rógvi Joensen og Frændur

Layout: Grafisk Teknistova P/f

Myndir: Ingi Joensen

Rættlestur: Jens Heldarskarð


 * Mítt land (sangur) (orð & lag: Eyðun Nolsøe).
 * Caissa (orð & lag: Eyðun Nolsøe).
 * Uttanumtos (orð og lag: Eyðun Nolsøe.
 * Vit viltust (orð og lag: Steintór Rasmussen).
 * Kvøldardøggin (orð: Steintór Rasmussen og Eyðun Nolsøe, lag: Eyðun Nolsøe).
 * Afrodite (orð & lag: Eyðun Nolsøe).
 * Elskar tú eisini meg (orð & lag: Steintór Rasmussen).
 * Várið og lívið (orð: Rani Nolsøe og Steintór Rasmussen, lag: Rani Nolsøe).
 * Gerandislag (orð: Eyðun Nolsøe og Steintór Rasmussen, lag: Eyðun Nolsøe).
 * Evropasangurin (orð: Rani Nolsøe og Steintór Rasmussen, lag: Rani Nolsøe).
Hundurin brúni
Hundurin brúni er ein føroyskur sangur, ið Steintór Rasmussen hevur gjørt, hann yrkti tekstin og smíðaði lagi. Sangurin varð útgivin í 1984 og er við á tónleikaútgávuni Saman við tær.


 * Orð/lag: Steintór Rasmussen
 * Steintór Rasmussen: Sang
 * Hanus G. Johansen: Sang
 * Rani Nolsøe: Gittar og sang
 * Eyðun Nolsøe: Gittar
 * Jóhannus á Rógvi Joensen: Bass
 * Andras Sólstein: Trummur
 * Molly: Goyggj