danish-foundation-models/faroese-dynaword huggingface dataset:
Froðbiar Sóknar Róðrarfelag
Froðbiar Sóknar Róðrarfelag er eitt róðrarfelag í Suðuroynni í bygdunum við Trongisvágsfjørð: Tvøroyri, Trongisvágur, Froðba og Øravík. Felagið varð stovnað 25. juli 1934.

Froðbiar Sóknar Róðrarfelag hevur fleiri bátar. Í 2009 róu fimmannafarið Firvaldur og tíggjumannafarið Tvørábáturin. Í 2011 luttók Firvaldur í barnaróðri fyri bæði gentur og dreingir, dreingirnir vunnu bronsu í kappingini um FM. Harumframt luttók Firvaldur eisini í róðrunum hjá 5-mannaførum dreingjum, Hulda luttók í barnaróðri fyri gentur og Tvørábáturin luttók í bólkinum seksmannafør menn.


 * Firildur, 5-mannafar
 * Hulda, 5-mannafar
 * Filvaldur, 5-mannafar
 * Tvørábáturin, 6-mannafar
 * Suðringur, 10-mannafar
 * Tvørábáturin, 10-mannafar

Í 2009 vunnu genturnar á Firvaldi føroyameistaraheitið og Tvørábáturin vann somuleiðis føroyameistaraheitið sama árið. Froðbiar Sóknar Róðrarfelag hevur vunnið hesi FM heitið síðan 1973:

Firvaldur: 5 mannafør dreingir 5 mannafør gentur 5 mannafør kvinnur 6 mannafør menn
 * 1977
 * 2009
 * 1977
 * 1978
 * 1979
 * 1989
 * 2009

6. september 2011 varð nýtt róðarfelag, sum nevnist Suðuroyar Kappróðrarfelag, stovnað í Suðuroynni. Talan er um eitt felag sum er fyri alla oynna. Tað eru fólk úr Vágs Kappróðrarfelag og Froðbiar Sóknar Róðrarfelag sum hava tikið stig til at stovna hetta nýggja felagið. Ein av orsøkunum til at nýggja felagið bleiv stovnað er tann, at tvøráfólk og vágbingar ikki hava fingið mannað nakað 10-mannafar seinastu árini. Fyrsta árið er meiningin at samstarva um eitt 10-mannafar fyri alla oynna. Nýggja felagið hevði, longu áðrenn tað formliga varð stovnað, bílagt eitt nýtt 10-mannafar frá Sámali Hansen, bátasmiði. Nýggja 10-mannafarið, sum eitur Suðuroyingur luttakur í FM kappróðrinum 2012.






 * Froðbiar Sóknar Róðrarfelag FSR á Facebook
 * Froðbiar Sóknar Róðrarfelag, FSR.fo
Sunni Islam
Sunni Islam er trúgvin hjá umleið 75-90% av øllum muslimum í heiminum. Sunniislam er heimsins næststørsta trúgv, næst eftir kristindóminum.
Shia Islam
Shia Islam er trúgvin hjá uml. 10% av øllum muslimum. Shiamuslimar eru meirilutin í Iran, Aserbadjan, Bahrain og Irak.
Tehran
Teheran (persiskt تهران Tehrān) er høvuðsstaður í Iran og høvuðsbýur í landspartinum av sama navni. Í 2006 búðu uml. 7,7 mió. fólk í sjálvum býnum - og uml. 12,15 mió. íroknað forstaðirnar.


 * Teheran kommuna
Messianskir jødar
Messianskir jødar eru jødar ið trúgva at Jesus er tann lovaði og upprisni Messias, og nógvir teirra trúgva eisini á Jesusar guddómligu náttúru ið kristindómurin lærir. Jesus verður oftast kallaður við hansara aramaiska navni Yeshua. Summir Messianskir jødar halda Móselóg og praktisera umskering, halda sabbat ístaðin fyri sunnudag, og eta ikki svínakjøt, skeljadjór, og annan mat ið er forboðin; aðrir gera tað ikki. Teir hava nøkur ting felags við kristindóm ein vegin, og við jødadóm hinvegin; t.d. halda teir nakrar jødiskar halgidagar ið kristin ikki halda.

Aðrir jødar og flestu kristnu rokna messianskar jødar at vera kristnar heldur enn jødar. Nútíðar messiansk-jødiska rørslan bleiv til í USA í 1960'unum, haðani hon breiddi seg til Ísraels. Roknað verður við at tað eru millum 6.000 og 15.000 messianskir jødar í Ísrael og uml. 250.000 í USA.
Mahmoud Ahmadinejad
Mahmoud Ahmadinejad (persiskt: محمود احمدینژاد Mahmūd Ahmadinezhād), * 28. oktober 1956, er 6. forsetin í Iran. Hann gjørdist forseti tann 3. august, 2005. Eftirnavnið stavast eisini Ahmadinezhad.

Ahmadinejad var borgmeistari í Teheran í Iran), frá 3. mai 2003 til 28. juni 2005. Áðrenn politiska karriera hansara byrjaði, var Ahmadinejad bygningsverkfrøðingur og professari við Iran University of Science and Technology.

Sum heild verður Ahmadinejad sæddur sum ein religiøsur konservativur persónur, við víðgongdum islamistiskum og populistiskum sjónarmiðum.
Jan P. Syse
Jan Peder Syse (føddur 25. november 1930 í Nøtterøy, deyður 17. september 1997 í Oslo) var forsætisráðharri í Noregi 1989–1990. Floksformaður Høgra 1988–1991, ídnaðarráðharri 1983–1985 og stórtingsmaður fyri Oslo 1973–1997 (varamaður 1969–1970). Syse var útbúgvin løgfrøðingur.


 * Syse, Jan P.: Foreningsledelse og taleteknikk, 1960
 * Syse, Jan P.: Regjeringsmakt gir resultater, 1990
 * Syse, Jan P.: Åpningstale Høyres landsmøte, 1991


 * Jan P. Syses stjórn


 * Stórtingið – Jan P. Syse
Gro Harlem Brundtland
Gro Harlem Brundtland (fødd 20. apríl 1939 í Bærum) er embætiskvinna og fyrrverandi norskur politikari (Ap). Brundtland var politikari í Noregi í 1970-, 1980- og 1990'ánum. Stóri politiski »fíggindi« hennara í 1980'unum var Kåre Willoch (H).

Hon var umhvørvisráðharri 1974–1979, forsætisráðharri í 1981, 1986–1989 og 1990–1996, og forkvinna Arbeiðarafloksins 1981–1992. Stórtingskvinna fyri Oslo 1977–1997. Brundtland var stjóri í Heimsheilsufelagsskapinum ST (World Health Organization, WHO) 1998–2003.

Brundtland er útbúgvin lækni.


 * Brundtland, Gro Harlem: Vår felles framtid, 1987.
 * Brundtland, Gro Harlem: Mitt liv, 1997.
 * Brundtland, Gro Harlem: Dramatiske år, 1998.


 * Gro Harlem Brundtlands 1. stjórn
 * Gro Harlem Brundtlands 2. stjórn
 * Gro Harlem Brundtlands 3. stjórn


 * Stórtingið – Gro Harlem Brundtland
G7
Í G7 eru heimsins førandi ídnaðarlond, og limirnir eru USA, Kanada, Frakland, Týskland, Italia, Japan og Stóra Bretland. ES hevur eygleiðarastøðu. Felagsskapurin kemur reguliga saman til fundar at røða um heimsbúskapin. Tey stóru íðnaðarlondini, USA, Kanada, Frakland, Týskland, Japan, Italia og Stóra Bretland, hava avlýst G8 toppfundin í Sotji í 2014. Orsøkin er, at G7 londini eru ónøgd við leiklutin hjá Russlandi á Krimhálvoynni í Ukreina.
Makedónia
* Lýðveldið Makedónia
 * Makedónia (Grikkaland)
 * Makedónia í fornøld
Mamuka Toronjadze
Mamuka Toronjadze (føddur 13. mai í 1986) er miðvalla fótbóltsleikari frá Georgia. Í 2010 flutti hann til Føroya fyri at spæla við FC Suðuroy. Eftir at FC Suðuroy rykti niður í 1. deild í oktober 2010, gjørdi Mamuka Toronjadze nýggjan sáttmála við NSÍ úr Runavík, har hann spældi í 2011, tað gjørdist greitt seinast í november 2010. Í 2012 fór hann aftur til heimland sítt at spæla fótbólt, hesaferð við FC Merani Martvili.

Mamuka Toronjadze skoraði seks mál fyri FC Suðuroy í Vodafonedeildini, tað var móti B36 9. mai 2010 á heimavølli, 22. august 2010 móti B36 á heimavølli, 29. august móti ÍF í Fuglafirði og so skoraði hann tvey mál í Gundadali í dystinum móti HB 12. september 2010, har FC Suðuroy vann dystin 4-1. 19. september 2010 spældi FC Suðuroy javnt 1-1 móti toppliðnum NSÍ, tað var Mamuka sum skoraði málið fyri FC Suðuroy við frísparki í 45. minutti, beint áðrenn farið var til hálvleik. Harumframt hevur Mamuka eisini skorað eitt mál fyri FC Suðuroy í kappingini um Løgmanssteypið, tað var á heimavølli 21. apríl 2010 í dystinum móti Skála. Tann dystin vann FC Suðuroy 6-1.


 * 2012 - FC Merani Martvili,  Georgia
 * 2011 - NSÍ, Føroyar
 * 2010 - FC Suðuroy, Føroyar
 * 2008/09 - Tbilisi, Georgia
 * 2005/06 - FC Dila Gori, Georgia


 * FaroeSoccer.com
 * Zerozerofootball.com
 * Sudurras1.com
 * Sudurras1.com, FC Suðuroy úr botnum við sigri ímóti B36.


 * NSI.fo, heimasíðan hjá NSÍ.
 * FCSuduroy.com.
 * Portal.fo, filmsstubbi av dystinum millum NSÍ og FC Suðuroy, Mamuka Toronjadze er nummer 7 hjá teimum bláu (FC Suðuroy), sæst fleiri ferðir fara rekandi við bóltinum. Úrslitið av dystinum varð 2-1 til NSÍ.
 * YouTube.com, Mamuka Toronjadze, # 9 - FC Tbilisi á YouTube.
Henning Joensen
Henning Gleðisheygg Joensen (føddur 19. desember 1989) er føroyskur fótbóltsspælari. Henning spælir í 2010 við FC Suðuroy í Vodafonedeildini sum miðvallaleikari.

Henning Joensen hevur spælt við føroysku ungdómslandsliðunum U-15, U-17 og U-19. Hann var við til kapping í Skotlandi Aberdeen International Football Festival í 2005. Føroyar kláraði seg væl í kappingini, gjørdist nummar trý í bólkinum og nummar 5 av øllum liðunum, sum luttóku í kappingini. Henning spældi eisini við U17 móti Týsklandi í 2005. Týskland vann dystin 4-0.

Henning skoraði mál móti Svøríki 2. august 2005, dysturin endaði við javnleiki 1-1. Henning skoraði eisini mál móti San Marino í U-17 landsdysti í 2005.


 * Football.fo, FAROE ISLANDS U19
 * UEFA.com, Germany and Portugal avoid upsets - Entertaining draw.
 * Football.fo, U17: Føroyar vs San Marino
 * Football.fo, Úttøka av U-17 landsliðnum menn.
 * Football.fo, Føroyar U-17 – Gnistan 890.
 * Portal.fo, U17 skal til Týsklands.
 * FSF.fo, úrslitið av kappingini í Skotlandi í 2005.


 * FCSuduroy.com.
Fámjins kirkja
Fámjins kirkja er føroysk fólkakirkja, sum er bygd í 1875 og tikin í nýtslu í februar 1876. Kirkjan er bygd úr gróti og er hvítkálkað og takt við fløgugróti. Kirkjan undan hesari varð bygd í 1826, í miðøld skal hava verið bønhús í Fámjin.

Kirkjan er 22 x 11½ alin til støddar. Orsøkin til, at farið varð undir at byggja nýggja kirkju, finna vit í kirkjusýninum frá 18. juni 1873. Har stendur, at gamla kirkjan frá 1826 er í ógvuliga ringum standi, og sýnið endar frágreiðingina við at siga: Kirken er kasseret til nedrivning. Nýggja kirkjan er úr gróti. Veggirnir eru dupult lagaðir. Ovasta av eysturendanum, upp í roysnið, er úr tigulsteini. Kirkjan er takt við fløgugróti, og klæddir við tí sama eru skjøldrarnir yvir syllahædd. Tornið er høgt og stendur frá syllahædd við høgum spíri á.

Inni í kirkjuni hongur tað fyrsta føroyska flaggið, Merkið, sum Jens Olivur Lisberg (1896-1920) úr Fámjin gjørdi í 1919 saman við Janus Øssursson|Janusi Øssurssyni og Paula Dahl. Merkið veittraði fyrstu ferð í Føroyum hin 22. juni 1919, møguliga í samband við eitt brúdleyp í familjuni hjá Jens Olivur. Jens Olivur Lisberg liggur grivin í kirjugarðinum við kirkjuna í Fámjin. Í forkirkjuni stendur ein rúnarsteinur, funnin í kirkjugarðinum, óivað gravsteinur.


 * Fámjins kirkja.
 * www.danske-kirker.dk
 * Fámjinssteinurin
Martin Tausen
Martin Tausen (føddur 4. mai 1990 í Hovi) er føroyskur fótbóltsspælari, miðvallaleikari, sum í løtuni (2012) spælir við TB í 1. deild. Í 2010 spældi hann við FC Suðuroy í Vodafonedeildini.

Martin Tausen hevur verið úttikin til føroysk ungdómslandlið bæði til U-17 og til U-19, og hevur eisini spælt við hesum ungdóms landsliðum.


 * Football.fo, Føroyar U-17 – Gnistan 890 (Martin varð skiftur inn í 35. minutti).
 * Football.fo, Úttøka av U19-landsliðnum til Lyngby Cup.
 * Portal.fo, U19-landsliðið úttikið. (Til EM-undankappingina í Bulgaria).
 * Portal.fo, Uppiborið stig til U19.
 * Angelfire.com, Turkey 3-1 Faroe Islands. (Martin Tausen var skiftur inn í 84. minutti).


 * FCSuduroy.com.
Palli Augustinussen
Palli Augustinussen (føddur 16. desember 1980 í Vági) er føroyskur fótbóltsspælari, miðvallaleikari. Palli er liðskipari á besta liðnum hjá FC Suðuroy, sum í 2012 leikar í Effodeildini. Palli skoraði trý mál í 2010 í Vodafonedeildini, tað fyrsta málið varð í dystinum móti HB, sum endaði við javnleiki 4-4. Annað málið var ímóti Víkingi á útivølli og tað triðja var ímóti B68 á heimavølli. Harumframt skoraði Palli eisini eitt mál í dystinum um Løgmanssteypið móti Skála, sum FC Suðuroy vann 6-1.

Palli Augustinussen hevur verið úttikin til føroyska A-landsliðið nakrar ferðir og spælt ein dyst fyri Føroyar, tað var í 2002. Palli var við í hópinum í 2004 og í mai 2009, tá nýggi írski landsliðsvenjarin hjá Føroyum, Brian Kerr, valdi út sín fyrsta hóp.

Palli spældi sín fyrsta altjóða dyst í juli 2001, tað var í UEFA Champions League móti Slavia Mozyr, dysturin endaði javnur 0-0.


 * Football.fo
 * UEFA.com, Palli Augustinussen.
 * Football.fo, Bruttohóparnir úttiknir.


 * FCSuduroy.com.
Susan Boyle
Susan Boyle (f. 1. apríl 1961) er ein skotsk songkvinna, sum gjørdist víðagitin umvegis talentkappingina "Britain's Got Talent", tá ið hon við rødd síni bergtók túsundtals hyggjarar við at syngja sangin "I Dreamed a Dream" frá Les Misérables. Hon luttók í 3. røðini í 2009. Síðan tá hevur hon selt í túsundatali av tónleikaútgávum.
Obi Ikechukwu Charles
Obi Ikechukwu Charles (føddur 2. januar 1985) er fótbóltsleikari úr Nigeria, áleypsleikari. Í 2010 spælir hann við besta liðnum hjá FC Suðuroy, sum spælir í Vodafonedeildini. Til nú (26. juni 2010) hevur hann skorað 5 mál fyri FC Suðuroy.

Obi Charles hevur spælt fótbólt í fleiri ymiskum londum síðan 2006:


 * 2010 - FC Suðuroy í Føroyum
 * 2009/10 - Flamutari úr Albania
 * 2008/09 - DOXA úr Kypros
 * 2007/08 - Boavista úr Portugal
 * 2007 - PK-35 úr Finlandi
 * 2006 - PK-35 úr Finlandi

Obi Charles hevur líka síðan fyrsta dystin, sum hann spældi fyri FC Suðuroy, verið ein av topp-málskjúttunum saman við Jón Krosslá Poulsen. Báðir hava teir skorað hvør síni 5 mál, nú komið er í helvt av landskappingini í Vodafonedeildini (26. juni 2010). Obi hevur skorað eitt mál móti HB 1. apríl 2010, 2 mál móti B68 (18. apríl og 20. juni 2010) og eitt mál móti B71 26. juni 2010.


 * Zerozerofootball.com, Obi Charles.
 * Sudurras1.com, Dysturin HB-FC Suðuroy endaði við javnleiki 4-4.
 * Portal.fo, FC Suðuroy sigraði á B68.
 * Sportal.fo, NSÍ er nýtt oddalið.
 * Faroesoccer.com


 * FCSuduroy.com.
De La Soul
De La Soul er ein amerikanskur hip hop bólkur, stovnaður í 1987 í Long Island, New York. Í bólkinum eru tríggjir tónleikarar; Kelvin Mercer (Plug One/Posdnuos), rappari, David Jolicoeur (Plug Two/Trugoy), rappari, Vincent Mason (Plug Three/Mase), DJ, rappari.

Bólkurin gjørdist kendur í 1989, tá teir góvu teirra fyrstu fløgu út, "3 Feet High and Rising". Paul Huston (Prince Paul), sum seinni stovnaði horrorcore bólkin Gravediggaz, framleiddi fløguna. Hon var væl umtókt, sjálvt um hon ikki innihelt vanlig elimentir í rappi, so sum vápn, vold og banniorð. Temaðið hjá fløguni var ein sjónvarps spurnarkapping. Teir tosaðu bæði um stoffir, samlegu, fátækadømi, og enntá summardáar og sveittalukt. Summi kallaðu fløguna framtíðin hjá hip hoppi og summi kallaðu teir 'hippi-rapparar', grundað á blóminum á fløguhaldaranum. Teir vildu ikki vera kendir sum hippiar og settu steðg á hesum við at útgeva fløguna "De La Soul is Dead" í 1991, har fløguhylstrið var ein mynd av einum brotnum urtapotti.

Eisini eru teir kendir fyri teirra luttøku í sanginum "Feel Good Inc" hjá Gorillaz, sum teir vunnu eina Grammy fyri. Eisini eru teir í bólkinum Native Tongues saman við The Jungle Brothers, A Tribe Called Quest, Black Sheep, Queen Latifah og fleiri øðrum. Saman við limum í Native Tongues gjørdu teir væl kenda sangin "Buddy", sum er á 3 Feet High and Rising.


 * 3 Feet High and Rising (1989)
 * De La Soul is Dead (1991)
 * Buhloone Mindstate (1993)
 * Stakes Is High (1996)
 * Art Official Intelligence: Mosaic Thump (2000)
 * AOI: Bionix (2001)
 * De La Mix Tape: Remixes, Rarities and Classics (2004)
 * The Grind Date (2004)
 * The Impossible: Mission TV Series - Pt. 1 (2006)
 * Are You In?: Nike+ Original Run (2009)
 * The Impossible Mission: Operation Japan (2009)
 * You're Welcome (2010)
 * Plug 1 & Plug 2 Present... First Serve (2012)
 * and the Anonymous Nobody... (2016)
Stanislav Kuzma
Stanislav Kuzma (føddur 16. september 1976) er fótbóltsspælari úr Slovenia, hann er málmaður. Stanislav spældi í 2010 við besta liðnum hjá FC Suðuroy, sum spældi í bestu deildini. Hann helt fram at spæla við FC Suðuroy í 2011, tá liðið spældi í 1. deild og í 2012, tá teir aftur vóru við í Effodeildini.


 * Zerozerofootball.com, Stanislav Kuzma.
 * Kringvarp.fo, FC Suðuroy fingið slovenskan málmann.


 * FCSuduroy.com.
3 Feet High and Rising
3 Feet High and Rising er fyrsta fløgan hjá De La Soul, og var útgivin í 1989 av Tommy Boy Records. Sangirnir hava betri hugburð og eru minni ónæriligir enn aðrir hip hop sangir frá tí tíðini.

1. 	Intro

2.	The Magic Number

3.	Change in Speak

4.	Cool Breeze on the Rocks (Brot)

5.	Can U Keep a Secret

6.	Jenifa Taught Me (Derwin's Revenge)

7.	Ghetto Thang

8.	Transmitting Live From Mars (Brot)

9.	Eye Know

10. 	Take it off

11. 	A Little Bit of Soap (Brot)

12. 	Tread Water

13. 	Potholes in My Lawn

14. 	Say No Go

15. 	Do as De La Does (Brot)

16. 	Plug Tunin'

17. 	De La Orgee (Brot)

18. 	Buddy

19. 	Description (Brot)

20. 	Me Myself and I

21. 	This Is a Recording 4 Living in a Fulltime Era (L.I.F.E.)

22. 	I Can Do Anything

23. 	D.A.I.S.Y. Age

24. 	Plug Tunin' (12 tumma útgáva)
De La Soul Is Dead
De La Soul is Dead er onnur fløgan frá De La Soul. Bólkurin gav hana út í 1991, og í mun til 3 Feet High and Rising var hon meiri fokuserað á ólukkulív í miðbýarøkum í New York City, og hevði ikki eins jaligan tekst sum fyrra fløgan hjá teimum. Tá fleiri fólk sóu teir sum hippiir út frá fyrstu fløgu teirra, so skiftu teir stílin í hesi fløguni, og fløgumyndin lýsir hetta við einum brotnum urtapotti.


 * 1) "Intro"- 2:14
 * 2) "Oodles of O's"- 3:31
 * 3) "Talkin' bout hey Love"- 2:27
 * 4) "Pease Porridge"- 5:02
 * 5) "Skit 1"- :25
 * 6) "Johnny's Dead AKA Vincent Mason (live in BK Lounge)"- 1:57
 * 7) * Eika sangur
 * 8) "A Roller Skating Jam Named "Saturdays""- 4:03
 * 9) *saman við Q-Tip og Vinia Mojica
 * 10) "WRMS' Dedication to the Bitty" - :46
 * 11) "Bitties in the BK Lounge"- 5:40
 * 12) "Skit 2"- :31
 * 13) "My Brother's a Basehead"- 4:20
 * 14) * saman við Squirrell og Preacher
 * 15) * Eika sangur
 * 16) "Let, Let Me In"- 3:25
 * 17) "Afro Connections at a Hi-5 (In the Eyes of the Hoodlum)"- 4:02
 * 18) "Rap de Rap Show"- 2:19
 * 19) "Millie Pulled a Pistol on Santa"- 4:10
 * 20) "Who Do U Worship?"- 1:59
 * 21) * Eika sangur
 * 22) "Skit 3"- :31
 * 23) "Kicked Out the House"- 1:56
 * 24) * Eika sangur
 * 25) "Pass the Plugs"- 3:30
 * 26) "Not Over till the Fat Lady Plays the Demo"- 1:29
 * 27) "Ring Ring Ring (Ha Ha Hey)"- 5:06
 * 28) "WRMS: Cat's in Control"- :34
 * 29) "Skit 4"- :12
 * 30) "Shwingalokate"- 4:14
 * 31) "Fanatic of the B-Word"- 4:09
 * 32) "Keepin' the Faith"- 4:45
 * 33) "Skit 5"- :32
Kelvin Mercer
Kelvin Mercer (føddur 17. august, 1968, Bronx, New York ) er ein rappari, og ein av trimum limum í hip hop bólkinum De La Soul. Hann er best kendur sum Plug One ella Posdnuos, og við hvørt Pos.

Hann vaks upp á Long Island og gekk í Amityville High School í Amityville, har hann, Trugoy og Maseo gjørdu bólkin De La Soul.
David Jude Jolicoeur
David Jude Jolicoeur (føddir 21. septembur, 1964, Brooklyn, New York) er rappari og ein av trimum limum í hip hop bólkinum De La Soul. Betur er hann kendur sum Plug Two ella Trugoy the Dove.
Vincent Mason
Vincent Mason (føddur 24. mars 1970) er DJ, rappari og framleiðari og ein triðingur av hip hop-bólkinum De La Soul. Hann er best kendur sum Plug Three ella Pasemaster Mase ella Maseo.

Mason er uppvaksin í Brooklyn, New York. Hann býr í løtuni í West Palm Beach, Florida. Sonur hansara, Tre Mason, spælir amerikanskan fótbólt við St. Louis Rams.
Lómur
Lómur (frøðiheiti - Gavia stellata) er stórur fuglur við longum hálsi og fløtum kroppi. Á nakkanum og aftan á hálsinum hevur hann klænar, svartar og hvítar strikur, niður eftir barkanum er hann reyðbrúnur, annars eru høvd og hálsur vakurt grá. Bakið er svart við hvítum blettum. Um veturin hevur hann sama lit á bakinum og er gráur aftan á hálsinum og uppi á skallanum, annars allur hvítur; sama lit hevur ungfuglurin. Føturnir eru so aftarlaga, at hann er ikki gonguførur. Tí ger hann sær reiðrið nær við eitt vatn, og til og frá tí ekur hann á búkinum, so tað er altíð ein niðurlegsað slóð millum reiðrið og vatnið; stundum er reiðrið so nær vatninum, at hann við eitt lop kann vera úti á tí. Og har er hann kringur — og óføra varin! Tá ið hann hevur ótta av fólki, svimur hann so djúpt, at einans skallin og eyguni eru omaná; og heldur hann seg enn vera ov sjónskan, kann hann geva sær so harða ferð, at vatnið streymar upp um ennið og skallan, so fuglurin er heilt fjaldur. Ivaleyst sær hann tó upp á land og hevur eyguni eftir, um onkur kemur at reiðrinum. Lítið etur hann annað enn fisk, og hann kann svimja so skjótt, at sjálvt ikki tey kviku sílini sleppa undan honum. Haraftrat kann hann vera sum einar 8 minuttir undir vatni, og kann tá koma upp so langt av leið, at eingin fær eyga á hann.

Eggini eru tvey, tey líkjast likkueggjum á stødd og liti, men eru bøllutari um hin klænra endan. Ungarnir eru dimmbrúnir; so skjótt, teir eru útkomnir, eru teir fullkomnir svimjarar og kavarar. Lómur eigur nógvur í Íslandi og Grønlandi. Í Føroyum hevur átt mongd av honum; nú er hann so burturfækkaður, at teir, ið eftir eru, lætt kunna verða taldir.


 * Fuglar í Føroyum
Øssvartur lómur
Øssvartur lómur (frøðiheiti - Gavia arctica)


 * Fuglar í Føroyum
Havgás
Havgás (frøðiheiti - Gavia immer)


 * Fuglar í Føroyum
Nevgulur lómur
Nevgulur lómur (frøðiheiti - Gavia adamsii)


 * Fuglar í Føroyum
Smágjør
Smágjør (frøðiheiti - Tachybaptus ruficollis)


 * Fuglar í Føroyum
Stúvgjør
Stúvgjør (frøðiheiti - Podilymbus podiceps)


 * Fuglar í Føroyum
Øsgrá gjør
Øsgrá gjør (frøðiheiti - Podiceps grisegena)


 * Fuglar í Føroyum
Kambsgjør
Kambsgjør (frøðiheiti - Podiceps cristatus) er eitt fuglaslag sum eigur mest í Evropa, mangastaðni í Asia og Avstralia og ymsastaðni í Afrika. Eins og øsgráa gjør er kambsgjør onkuntíð sæddur í Føroyum á vetri.




 * Fuglar í Føroyum


 * Søren Sørensen og Dorete Bloch: Fuglar í Norðurhøvum - kambsgjør - s. 66
 * kambsgjør, malrad.fo
Gjør
Gjør (frøðiheiti - Podiceps auritus), summstaðni nevnd bárafjatla, er lítið størri enn lundi. Aftanvert um høvdið hevur hon ein stóran krans av klønum, gulum og svørtum fjøðrum. Bringan og síðurnar eru vakurt reyðbrúnar, bakið dimmbrúnt við ljósari gráligum strikum, í neðra er hon hvít. Ungfuglurin er javndimmur omaná og hevur ongan krans. Eisini tær gomlu missa kransin um veturin. Vel hevur hon einki. Fitjurnar eru klovnar.

Reiðrið ger hon sær helst í tjørnum og lítlum vøtnum og tjóðrar tað við longum stráum fast í bukkabløð og annan vatnvøkstur. Dúnungarnir eru svartir. Stundum sæst hon svimja við teimum uppi á bakinum. Føðin er mest smásíl, marflugur og tílíkt. Gjør eigur nógv í Íslandi. Í Føroyum er hon sjaldsom at síggja. Og bara hendinga ferðir veit nakar hana hava átt her. Í 1945 átti ein á Toftavatni og fekk 5 ungar, men 3 av teimum hvurvu - helst tiknir av fugli; ikki so undarligt, at hon tá ikki hevði hug at koma aftur.


 * Fuglar í Føroyum


 * Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.
Hálssvørt gjør
Hálssvørt gjør (frøðiheiti - Podiceps nigricollis)


 * Fuglar í Føroyum
Súlukongur
Súlukongur (frøðiheiti - Thalassarche melanophris) eru fuglar, sum liva í sunnara helmingi av verðini. Tað eru fleiri sløg, og øll eru tey avbara stór. Veingirnir eru longri enn á nøkrum øðrum fugli, flogið kann vera meir enn 4 metrar. Teir eru hvítir við svørtum veingjum. Í 1860 var ein vilstur til Føroyar og tók sær setur millum súlurnar á Mykineshólmi. Mykinesmenn góvu honum navnið súlukongur. Hann fylgdist við súlunum, tá ið tær fóru um heystið, og kom aftur við teimum á hvørjum vári í 34 ár. Tá ein dagin, sum hann sat í berginum, kom ein utróðrarbátur framvið og skeyt hann á setri sínum. Nøkur ár seinni varð ein annar skotin á Føroyabanka.

Seinasti Súlokongur, ið er sæddur her á landi bleiv sæddur á sumri í 2019. Hann bleiv eisini sæddur í Mykinesi av brøðrunum Harry og Magnus Matras




 * Fuglar í Føroyum
Nevgulur skrápur
Nevgulur skrápur (frøðiheiti - Calonectris diomedea)


 * Fuglar í Føroyum
Stórskrápur
Stórskrápur (frøðiheiti - Puffinus gravis)


 * Fuglar í Føroyum
Gráskrápur
Gráskrápur (frøðiheiti - Puffinus griseus)


 * Fuglar í Føroyum
Skrápur
Skrápur (frøðiheiti - Puffinus puffinus) er dimmur, næstan svartur omaná, í neðra hvítur. Støddin er nakað sum á lunda. Áður var hann ikki sjaldsamur í Føroyum, men rottan hevur týnt so um hann, at nú er lítið eftir; eina frægast man vera í Koltri og Trøllhøvda. Teir eiga altíð fleiri nær hvørjum øðrum, stundum í urðum, men mest í vallbergi, har teir grava sær djúpar holur. Inni í har verpa teir eitt hvítt egg og verma tað í 4 vikur. Pisan er berlig um høvur og háls, men annars væl klædd í síðum gráum dúni. Hon er nevnd líri. Tá ið lírin er fullfjaðraður, er hann meinlíkur hinum gamla skrápinum.

Beint fyri tað fara menn at draga líra. Holurnar kunna vera favn langar, og innan greina tær seg sundur í fleiri stytri holur, so lírin fær nógvar avkrókar at smúgva sær í, og maðurin má stundum grava fleiri byrgingar á, áðrenn hann finnur hann. Lírin er óføra feitur og hildin fyri at vera rættiligt góðgæti. Um summarið síggjast stórar skrápatorvur á sjónum. Tá skrápurin kavar, stendur eitt sprutt upp frá honum, ikki ólíkt grindablástri at síggja nakað burturfrá, og tað hava mong grindaboð verið rópt av skrápatorvu.


 * Fuglar í Føroyum


 * Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.
Ram Narayan
Ram Narayan (hindi: राम नारायण) (føddur 25. desember 1927 í Udaipur - 9. november 2024) er ein indiskur sarangi spælari og tónasmiðjur. Hann var tann fyrsti indiski sarangi tónleikarin, ið gjørdist kendur uttanfyri India og fekk altjóða viðurkenning.


 * Almenn heimasíða
Sýldur drunnhvíti
Sýldi drunnhvíti (frøðiheiti - Oceanodroma leucorhoa) líkist hinum vanliga, men kennist væl frá honum, tí at hann er góðan mun størri og hevur djúpa sýling aftan í velinum. Á veingjunum er hann meira gráligur. Eingin veit hann eiga aðrastaðni í Føroyum uttan á Mykinesi og Mykineshólmi, og tað er stutt síðani, at menn vóru varir við hann har. Nú er hann nógvur, so hann má vera nørdur óføra skjótt, og tað letur til, at hin drunnhvítin otar seg undan honum, har hann kemur. Holur hansara eru langar og krókutar og oftast ringar at finna á, tí sítt gras hongur niður fyri inngongdina. Hann fer ikki út, fyrr enn hálvaskýmt er, og er eisini seinur heim á morgni. Dúnungin er svartur. Bæði hann og hin vanligi drunnhvítin liva mestu tíðina á árinum úti á víðum havi, og hvør er treystari og fimari enn annar í flognum.


 * Fuglar í Føroyum


 * Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.
Hiplingur
Hiplingur (frøðiheiti - Phalacrocorax carbo) er stórur, myrkleittur sjófuglur við longum hálsi. Flýgur rættiliga skjótt og hægri enn skarvurin. Burturfrá er torført at síggja mun á skarvi og hiplingi. Hiplingurin toyggir hálsin frameftir og hevjar høvdið eitt vet, tá ið hann flýgur. Tá ið hann svimur ella situr, vendir nevið upp í loft. Situr mangan og lavar við veingjunum, tá ið hann hevur verið eftir føði, og veiftrar í heilum við teimum at fáa teir turrar. Seinast hiplingur hevur átt í Føroyum, var fyri 60 árum síðan, tá teir seinastu vórðu skotnir. Nú sæst hiplingur sera sjáldan. Hiplingur er partur av danska fuglalívinum.


 * Fuglar í Føroyum
Skarvur
Skarvur (frøðiheiti: Phalacrocorax aristotelis) er stórur fuglur, nakað sum lómur. Liturin er svartgrønur. Nevið er langt og klænt við stórum hvøssum króki á. Føturnir eru svartir; einans hin tvey ára gamli hevur hvítar føtur og er tí kallaður "skóleysi-skarvur". Summir hava ein høgan klænan topp standandi upp av heysinum, teir eru kallaðir toppskarvar. Skarvur er her alt árið. Mest halda teir seg fram við landi, har teir íðuliga kava niður á botn eftir fiski. Tungfloyttir eru teir, men til at sleppa undir gera teir eitt lop upp úr sjónum, og við høvdinum fyri hirða teir seg so djúpt í kav. Ofta koma teir upp aftur við fiski, mest seiði ella berggyltu, sum teir sletta við eina løtu, áðrenn teir svølgja. Um náttina sita teir fleiri í flokki uppi á sjóvarklettunum og sova. So fast sova teir, at menn, ið stillisliga fara at, kunna lúra seg til og taka "svøvnskarvarnar" ein fyri og annan eftir. Tað sigst tó, at kemur nakar millum skarvarnar og sjógvin, so vakna teir og tuska til sjós.

Skarvur eigur í grovum gloprutum urðum. Eggini eru 3, sera lítil og kløn; tey hava tvinnanda skøl, eitt tunt, grønligt innari og eitt grovt, hvítt ytri. Hvítin er so tunnur, at hann loypur ikki saman, um eggið verður kókað. Tá ið ungin kemur út, er hann nakin, men skjótt fær hann dimmbrúnt dún. Frá tíðliga á vári til út at hásumri verpa teir, so í sama skarvabøli er at síggja egg og stapaðir ungar og floygdir ungar alt í senn. Teir stóru ungarnir eru góðir at eta og verða tí ofta tiknir inni á bølinum; tá er ræðuligt gorr og skrenj av teimum gomlu, sum har inni eru. Ungfuglarnir kennast frá hinum gomlu av tí, at teir eru morlittir.


 * Fuglar í Føroyum


 * Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.
Hegri
Hegri (frøðiheiti - Ardea cinerea)


 * Fuglar í Føroyum
Korkahegri
Korkahegri (frøðiheiti - Ardea purpurea)


 * Fuglar í Føroyum
Silvurhegri
Silvurhegri (frøðiheiti - Ardea alba, Egretta alba)


 * Fuglar í Føroyum
Silkihegri
Silkihegri (frøðiheiti - Egretta garzetta) er fuglur, sum í høvuðsheitunum heldur til í Suðurevropa.

Silkihegri og kúhegri líkjast nógv. Einasti munurin á fuglunum, er, at silkhegrin hevur svart nev, í mun til tað gula hjá kúhegranum.

Sambært Jens-Kjeld Jensen vórðu í oktober 2021 fleiri silkihegrar sæddir kring landið. Ein var sæddur av fleiri í Tórshavn, og 17. oktober fann Sigga Vang hann deyðan í Steinatúni.


 * Snjóhegri
 * Silvurhegri
 * Fuglar í Føroyum


 * Skuldi til Afrika endaði í Føroyum, in.fo, 02.10.2008
Kúhegri
Kúhegri (frøðiheiti - Bubulcus ibis) er fuglur, ið vanliga heldur til í Suðurevropa.

Kúhegri og silkihegri líkjast nógv. Einasti munurin á fuglunum, er, at silkihegrin hevur svart nev, í mun til tað gula hjá kúhegranum. Kúhegri hevur fingið navn sítt, tí hann er ofta at finna saman við kríatúrum og serliga kúm.

Sambært Jens-Kjeld Jensen er fuglaslagið upprunaliga úr Suðurevropa, men fyri nøkrum árum síðani byrjaðu fuglarnir eisini at nørast í ávísum støðum í Norðuramerika.

Í 1941 vilstist ein flokkur av kúhegrum úr Afrika til Suðuramerika – helst orsaka av ódnarveðri. Nú eigur kúhegri bæði í Norður- og Suðuramerika, og teir trívast væl.

Á heysti í 2008 var ein kúhegri at síggja á Viðareiði. Tummas Tomassen avmyndaði hendan fyrsta kúhegran á Viðareiði 28. september 2008. Seinni sóu fleiri hann.

Tann næsti kúhegrin varð sæddur og avmyndaður av Honnu Joensen í Sandoynni 27.apríl 2018. Hetta er onnur skráseting av kúhegra í Føroyum.


 * Snjóhegri
 * Silvurhegri
 * Korkahegri
 * Nátthegri
 * Fuglar í Føroyum


 * Skuldi til Afrika endaði í Føroyum, in.fo, 02.10.2008
 * Kúhegri í Ölfusi, ruv.is, 16. september 2015
 * Fuglar í Føroyum - Kúhegri, faroenature.net (2012 - archive.org)
Topphegri
Topphegri (frøðiheiti - Ardeola ralloides)


 * Fuglar í Føroyum
Nátthegri
Nátthegri (frøðiheiti - Nycticorax nycticorax)


 * Snjóhegri
 * Silvurhegri
 * Korkahegri
 * Kúhegri
 * Fuglar í Føroyum


 * Innrás av nátthegrum í Føroyum, kvf.fo, 113.04.2023
Vætturhegri
Vætturhegri (frøðiheiti - Ixobrychus minutus)


 * Fuglar í Føroyum
Mækjuglámur
Mækjuglámur (frøðiheiti - Botaurus stellaris)


 * Fuglar í Føroyum
Svartstorkur
Svartstorkur (frøðiheiti - Ciconia nigra)


 * Fuglar í Føroyum
Storkur
Storkur (frøðiheiti - Ciconia ciconia) er millum hegra og trana til støddar, hálslangur og beinlangur. Liturin er hvítur við svørtum flogfjøðrum, bein og nev eru reyð. Hann eigur mest í Miðevropa, og kemur ongantíð norður um Danmørk. Tað er so sjaldsama fólkaalskin fuglur, at teir allarflestu eiga uppi á hústekjum. Bøndurnir leggja eitt gamalt vognhjól upp á mønina á fjósinum ella á sethúsunum, og storkarnir gera sær reiður í tí.

Um veturin eru teir suðuri í Afrika. Sum okkum her um várið leingist eftir tjøldrunum, so leingist donskum børnum eftir storkinum. So ein góðveðursdag síggja tey eitt koma høgt uppi í lofti, storkurin! Hann ringir seg niðureftir, og skjótt situr hann í sama reiðrinum, sum hann hevði í fjør. Hetta er storkapápin. Nú fer hann at reinsa reiðrið, og bøta upp á tað við greinum, sum hann brýtur sær úti á skóginum. Nakrar dagar seinni kemur kona hansara; og ei dáni í, at hon er blíð, nú hon finnur alt væl tilgjørt. Tey heilsa hvørjum øðrum við at ringla hart við nevinum, tí storkur hevur einki mál. Men er annað deytt, so fær hitt sær nýggjan maka; og menn vita vist, at sama reiðrið hevur verið íbygt í meir enn 100 ár. Fyri uttanhýsis fólki er storkur styggur, men húsfólkið kennir hann væl og leggur ikki í, um tey koma honum nær, tó letur hann seg ikki taka; fríur fuglur vil han vera.


 * Fuglar í Føroyum


 * Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.
Bognev
Bognev (frøðiheiti - Plegadis falcinellus)


 * Fuglar í Føroyum
Spónnev
Spónnev (frøðiheiti - Platalea leucorodia)


 * Fuglar í Føroyum
Knópsvanur
Knópsvanur ella Knubbsvanur (frøðiheiti - Cygnus olor) er bjartari hvítur enn sangsvanurin. Nevið er fagurt reytt við einum svørtum runni niðan á pannuna. Tá ið hann svimur, ber hann hálsin í vøkrum bugi og veingirnar høgt lyftar upp frá bakinum. Villur knubbsvanur eigur sjáldan norðarlaga í Evropa, men tamur livir hann víða hvar á tjørnum og vøtnum, reiðrast og fær ungar og rýmir ikki burtur um veturin. Fyri fólki hevur hann ongan ótta, kemur teimum heilt nær. Men ikki vil hann verða tikin, fríur vil hann liva. Hann er eisini førdur til Føroyar, og hevur her livað væl og fingið ungar. Og ikki er hann illførur sum sangsvanurin.


 * Fuglar í Føroyum


 * Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.
Ekrugás
Ekrugás (frøðiheiti - Anser fabalis)


 * Fuglar í Føroyum
Íslandsgás
Íslandsgás ella svalbarðsgás (frøðiheiti - Anser brachyrhynchus) líkist korngás og grágás á liti, men er góðan mun minni. Nevið er stutt, svart í innara helmingi, reytt í ytra. Føturnir eru reyðir. Tær eiga í ómetiligum meingi norðuri á Svalbarði og helst longur norðuri við. Um veturin eru tær í óføra stórum flokkum í Skotlandi og Onglandi, so varnar, at tað er ikki meir enn hending at sleppa teimum nær. Sera sjáldan vitast korngás ella svalbarðsgás at vera sæddar í Føroyum. Ivaleyst eru tær tó ikki so heilt sjáldsamar. Flestallir menn kenna tær ikki frá grágás, sjálvt um teir hava tær í hondini; og sjálvt teir fuglakønu kunna ikki kenna tær, uttan teir koma teimum nøkulunda nær.


 * Fuglar í Føroyum


 * Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.
Korngás
Korngás (frøðiheiti - Anser albifrons) líkist nógv grágásini, men er heldur dimmari og brúnligari. Nevið er svart inni við høvdið, ytri er tað gult, ytst í endanum svart. Føturnir eru gulir. Veingirnir eru langir, og hon hevur kimiligari og snotiligari vakstrarlag enn aðrar villgæs. Eisini hon livir mest av grasi og heldur seg á víðopnum fløtum, so tað er ógjørligt at koma henni í skotmála. Tá ið hon flýgur millum lond, skipar hon seg á sama hátt sum grágásin.


 * Fuglar í Føroyum
Ennihvít gás
Ennihvít gás (frøðiheiti - Anser erythropus)


 * Fuglar í Føroyum
Grágás
Grágás (frøðiheiti - Anser anser) er ein prúður og bæriligur fuglur, grásprøklut á liti. Nevið - ja, ikki er gott at vita, hví bøkur siga tað vera reytt ella gulligt-reytt, tí tað er gult á teimum, ið her síggjast. Føturnir eru bleikreyðir. Tær eiga víða um Norðurevropa og Asia. Móti vetri flyta tær suður í lýggjari lond. Um várið síggja vit tær flúgva í flokkum norðureftir. Ein flýgur fyrst, og so hinar sum tvær strikur aftur úr henni, so flokkurin verður sum ein kíli at síggja. Tá fær hvør lívd av tí, sum undan henni er, so hetta lættir um flogið. Hin fyrsta hevur tað stravnast, og tí skiftast tær títt um at vera fyrstar, so at kílin ofta verður til eitt W. Tær eru á veg til Íslands. Har eiga tær víða um, nærindis tjørnum og vøtnum.

Varnar eru tær altíð; reiðrið fáa tær sær har, sum tað er ringt at finna og ilt at koma at; og meðan bøgan ger tað, situr steggin nakað frá og skimast væl uttanum. Tá ið ungarnir eru nakað vaksnir, fara tey at teimum stóru vøtnunum, hvørt hýski fyri seg; og hugnaligt er at síggja tey: fyrst gongur mamman, so ungarnir og aftast pápin; hann lyftir høvdið høgt og hyggur allar vegir, um vandi skuldi verið á ferð. Móti heysti fara tær suður aftur, og tá hvíla tær seg stundum nakað her í Føroyum og fáa sær gras at bíta. Ikki sjáldan koma tær í bøin, men tær halda seg væl burtur frá gørðunum og øðrum, sum fólk kann fjala seg undir.

Inntil minni enn stórthundrað (120) ár herfyri (uml. 1830) áttu grágæs í Føroyum so væl sum aðrastaðni. Eina mest mundu tær vera í Vágum, uttan um og millum bæði tey stóru vøtnini. Nakað av ungunum varð beinskert og tikið á hvørjum ári, tó ikki meir enn so, at skipanin stóð við. Men um syftunsøku1), tá ungunum leið væl ímóti at vera floygdir, vórðu tær gomlu fjaðursárar, so tær sluppu ikki á flog. Tey bjargaðu sær tá úti á vøtnunum. Men so tóku "teir stóru" í Havn sær fyri at koma við bátum og soldátum vestur í Vágar um hesa tíðina. Teir fóru á vatnið og tóku bæði ungt og gamalt. Tá doyði grágásin út í Vágum. Tað hoyrist, at einstakar nú í hesum seinnu árunum eru aftur farnar at eiga í tveimum ella trimum støðum í Føroyum; teir, ið vita reiðrini, vilja dylja fyri, hvar tey eru, og tað gera teir beint.


 * Fuglar í Føroyum


 * Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.
Snjógás
Snjógás (frøðiheiti - Chen caerulescens, Anser caerulescens)


 * Fuglar í Føroyum
Øshvít gás
Øshvít gás (frøðiheiti - Branta canadensis) er nógv minni hvít um høvdið enn brandgásin. Hon er morreyð á bakinum, hálsurin svartur, og høvdið svart. Aftan fyri eygað niður undir øsið er hon hvít. Flestu øshvítu gæsnar, sum eru at síggja í Norðuratlantshavi, eru minst líka stórar sum grágæs, men gæs úr øðrum greinum kunnu vera munin minni. Eingilskar øshvítar gæs, slopnar úr lindum, villast upp í stovnin og økja hann javnan, og tær eru fleiri og fleiri at síggja í Norðuratlantshavi.


 * Fuglar í Føroyum
Brandgás
Brandgásin (frøðiheiti - Branta leucopsis) er lík helsingagás í stødd og vakstrarlag. Á bringuni og hálsinum er hon svørt, og á skallanum við; annars er høvdið bleikt, at siga hvítt. Omaná er hon sprøklut, í neðra mest hvít; høvd og føtur eru svørt. Hon eigur í somu kuldalondum sum helsingagásin. Í seinnu tíð hevur hon bara hendinga ferðir sæst í Føroyum.




 * Fuglar í Føroyum
Helsigás
Helsigásin (frøðiheiti - Branta bernicla) er til støddar nakað sum æða. Um høvur og háls er hon svørt; báðumegin á hálsinum er ein hvít tvørstrika - helsið, sum hon hevur navnið av. Omaná er hon dimmgrá; í neðra eru tær, sum higar koma, bleikar, mest hvítar. Nev og bein eru svørt. Hon eigur einans í kaldastu londum, sum Norðurgrønlandi, Svalbarði og norðuroddum av Siberia. Higar koma tær stundum um heystið. Tær halda seg tá mest á sjónum; men stundum koma tær á land, og kunna tá leggjast upp í heimagæs ella dunnur og gerast so spakar, at tær eta korn, sum blakað verður teimum. Men verður skot loyst nær hjá, so rýma tær og síggjast ikki aftur. Tamd helsigás verður sera fólkaalskin.


 * Fuglar í Føroyum


 * Margæs, bbl.is, 19. maí 2023
Royðuont
Royðuont (frøðiheiti - Tadorna ferruginea)


 * Fuglar í Føroyum
Kápureyð ont
Kápureyð ont (frøðiheiti - Tadorna tadorna) eigur vanliga við strendurnar í Vesturevropa og er eisini langt inn í Ásia. Í Norðuratlantshavi eigur kápureyð ont í Orknoyggjum og Ytru Suðuroyggjum og færri í Hetlandi. Sjáldsamur ferðafuglur í Íslandi og Føroyum, sæst oftast um várið. Kápureyð ont er átøkari gás enn dunnu og flýgur eisini seigligari. Umframt er munurin á bøgu og steggja lítil, men steggin hevur tó nevknóp í bútíðini. Einasti fuglur, kápureyð ont kann verða mistikin fyri, er tannantarsteggin, sum eisini er nógv svartur og hvítur um høvdið. Kápureyð ont er lættfloytt gás, og hon hevur til dømis eisini breiða illreyða rond um bringuna. Bringurondin sæst best upp undir hana, tá ið hon flýgur.


 * Fuglar í Føroyum
Seglont
Seglont (frøðiheiti - Aix galericulata)


 * Fuglar í Føroyum
Ennigul ont
Ennigul ont (frøðiheiti - Anas penelope) er rundvaksin og eitt sindur minni enn villdunna. Serliga høvdið er eyðkent, nevið heldur stutt, ennisbrøtt, skalli og nakki rundleitt, og hálsurin tjúkkur og heldur stuttur. Í bútíðini er steggin t.d. illreyður um høvdið. Ein gulur, reinur blettur er frá nevrótini upp á skallan millum eygnanna, og eisini í síðsummarbúna í juni til sept. er steggin vakurt reyðmoreyður. Ungfuglur og bøga skifta frá gráum til reydligari morreytt og hava eyðkendan dimman eygnadregil. Tá ið steggin flýgur, sæst hvítt framman í veingjunum. Allar ennigular entur hava avmarkað hvítt um búkin.

Slagið er víða um í Evropa og Asia, har tað eigur við grunn vøtn, kanska eisini við strondina. Ennigul ont leitar sær eisini eftir føði á landi eins og gás. Hon eigur um alt Norðuratlantshav, men stovnurin er størstur í Íslandi, serliga við Mývatn. Tað eru eisini serliga fuglar úr Íslandi, sum dvølja á í oyggjunum um várið, tíðliga um summarið og heystið. Um veturin er ennigul ont í Stórabretlandi ella syðri í Evropa.


 * Fuglar í Føroyum
Bolladunna
Bolladunna (frøðiheiti - Anas americana)


 * Fuglar í Føroyum
Sutlont
Sutlont (frøðiheiti - Anas strepera)


 * Fuglar í Føroyum
Krikkont
Krikkont (frøðiheiti - Anas crecca), summastaðni av misgáum kallað stikkont, er góð at kenna av tí, at hon er so lítil. Steggin tapir einki fyri villdunnusteggjanum í vakurleika, heldur er hann at vinna. Høvdið omaná og tað mesta av hálsinum er reyðbrúnt. Á hvørjum vanganum og haðani langt oman á hálsin er ein stórur fagurt glitrandi grønur litur. Kroppurin er rondutur av fínum svørtum og hvítum strikum, og spegilin er bjart grønur. Bøgan líkist mest villdunnuni, men hevur grønan spegil. Nú á døgum er tað sera sjáldan at finna krikkantarreiður her í Føroyum. Eggini eru nógv, 8—10. Dúnungin er littur sum villdunnuungi. Reiðrið ger hon sær altíð har, sum vatn er høgligt at koma í.


 * Fuglar í Føroyum
Dimmmorreyð ont
Dimmmorreyð ont (frøðiheiti - Anas rubripes)


 * Fuglar í Føroyum
Snælduont
Snælduont (frøðiheiti - Anas acuta)


 * Fuglar í Føroyum
Teymont
Teymont (frøðiheiti - Anas querquedula)


 * Fuglar í Føroyum
Vongblá ont
Vongblá ont (frøðiheiti - Anas discors)


 * Fuglar í Føroyum
Spónont
Spónont (frøðiheiti - Anas clypeata) er á stødd ímillum krikkont og villdunnu. Í ymisligum búnum, svimjandi ella flúgvandi, er nevið eyðsýnt, spónvaksið og stórt. Spónont eigur á norðurhálvi í tempereraða økinum. Í Norðuratlantshavi eiga nakrar fáar í Íslandi á grunnum smávøtnum, har nógvur gróður er. Eisini í Ytru Suðuroyggjum og Orknoyggjum. Spónont eigur sjáldan í Hetlandi, og í Føroyum er hon upp aftur tilvildarligari. Spónentur í Íslandi og Stórabretlandi eru meginpartin flytifuglur, sum fer í vetrarvist syðri í Evropa. Vanligur fuglur á vetri til dømis í Orknoyggjum.


 * Fuglar í Føroyum
Høvuðreyð ont
Høvuðreyð ont (frøðiheiti - Aythya ferina)


 * Fuglar í Føroyum
Tan Son Nhat Floghavn
Tân Sơn Nhất Floghavn (vjetnamesiskt: Sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất) er ein flogvøllur í Ho Chi Minh City, Vjetnam. Flogvøllurin er tann størsti í landinum og fevnir um 850 hektarar í mun til Nội Bài Atljóða Floghavnina í Ha Noi og Da Nang Floghavnina í Đà Nẵng í eru 650 hektarar til støddar. Floghavnin hevur kapasitet til 20 milliónir ferðafólk um árið. Floghavnin er eisini tann størsta, tá ið hugt verður eftir talið av ferðafólki, ið ferðast um flogvøllin, í 2012 ferðaðust 17.538.000 fólk um flogvøllin, tað svarar til 46,6% av øllum ferðafólkum ið ferðast við flogfari í Vjetnam. Har eru tveir lendingarbreytir, ið eru ávikavist 3.050 og 3.800 og lagdar við betong.
Helsut trøllont
Helsut trøllont (frøðiheiti - Aythya collaris)


 * Fuglar í Føroyum
Hvítoygd ont
Hvítoygd ont (frøðiheiti - Aythya nyroca)


 * Fuglar í Føroyum
Trøllont
Trøllont (frøðiheiti - Aythya fuligula) er ein miðalstór kavont, sum vanliga er munin minni enn grábøka. Steggin er eyðkendur í skreytbúna, snjóhvítur um liðirnar og hevur langan topp í nakkanum. Ólikur grábøkutari ont er hann svartur á bakinum. Síðsummarbúnin á steggjanum líkist nógv summarbúnanum á bøguni, men tá hevur steggin vanliga eitt sindur av nakkatoppinum. Í summum førum er bøgan hvít við nevrótina ens og grábøkubøgan, men ikki so nógv hvít sum hon.

Trøllont eigur víða um í øllum norðara partinum í Evropa og Asia. Fleiristaðni á oyggjunum eiga nakrar fáar. Vanligt er, í flestu støðum, at nakrar eru eftir um summarið, men um heystið flyta nógvar suður til Bretsku Oyggjarnar. Á skotsku oyggjunum kunnu stórir flokkar vera, serliga tíðliga um veturin, og tær eru bæði úr Íslandi og av meginlandinum.

Helsut trøllont er amerikanskt slag, ið sæst í Norðuratlantshavi. Hon er ennisbrattari, og skallin er longur aftur á nakkan. Á flogi líkjast trøllont og grábøkut ont, tí báðar eru hvítar undir búkinum og hava hvíta veingjarrípu.


 * Fuglar í Føroyum
Grábøkut ont
Grábøkut ont (frøðiheiti - Aythya marila) líkist nógv trøllont, ið hvussu er, tá ið hon ber morreyðu búnarnar. Grábøka eigur í norðara partinum í útbreiðsluøkinum hjá trøllont, men umframt eigur hon eisini í Norðuramerika. Í Norðuratlantshavi er hon bæði vetur og summar, har trøllont er. Ein stórur stovnur er á vøtnum í Íslandi. Á hinum oyggjunum í Atlantshavi eigur hon spjødd, men har koma eisini geldfuglar. Um veturin flyta tær flestu til Bretsku Oyggjarnar. Í sundunum í Orknoyggjum til dømis koma nógvir vetrargestir, sum eisini koma av meginlandinum. Á flogi er torført at skilja hana frá trøllont. Bøgan er meira hvít við nevrótina og hevur ofta ljósan blett aftan fyri eygað. Steggin er t.d. gráur á bakinum, trøllantarsteggin svartur. Grábøkut ont hevur rundari høvd og ikki topp.


 * Fuglar í Føroyum
Æðukongur
Æðukongur (frøðiheiti - Somateria spectabilis) er til støddar sum æða, ella heldur minni. Blikurin er enntá vakrari enn æðublikur. Nevið er fagurt reytt við einum høgum reyðgulum kjøli upp mót pannuni, vangarnir skyggja bjart grønir. Hálsur, herðar og bringa eru hvít; annars er hann mest svartur. Bøgan líkist nógv æðu. Æðukongur eigur einans í norðastu kuldalondum. Um veturin kann hann sløðast longur suður, sum til Suðurgrønlands og Íslands, sera sjáldan til Føroyar.


 * Fuglar í Føroyum


 * Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin, Dýralæra II. 1951.
Høvuðhvít æða
Høvuðhvít æða (frøðiheiti - Polysticta stelleri)


 * Fuglar í Føroyum
Brimont
Brimont (frøðiheiti - Histrionicus histrionicus)


 * Fuglar í Føroyum
Ógvella
Ógvella (frøðiheiti - Clangula hyemalis), summstaðni í Føroyum nevnd ógvølla, er ofta at síggja um veturin; á halvarðsøku fer hon, men tað hendir seg at síggja onkra um summarið, men eingin veit hana hava átt í Føroyum. Steggin, tá ið hann er fullbúgvin, er eyðkendur, tí hann er so nógv flekkutur á høvdi og hálsi, mest hvítur við gráum og svørtum og brúnum litum her og har. Bringa og bak eru svørt, búkurin hvítur. Aftur úr velinum hevur hann tvær avbara langar svartar fjaðrar. Bøgan er eisini flekkut um høvur og háls, brún um bak og bringu. Bæði hava tey ein reyðan lit frammarlaga á nevinum. Ungfuglurin líkist mest bøguni; men hann skiftir lit mangar ferðir, áðrenn hann fær sín rætta brúna, — kennist tó altíð væl av tí, at ógvella er minst av øllum antarsløgum, her á sjónum síggjast. Eisini hon eigur norðuri í kuldalondunum Svalbarði, Grønlandi og Íslandi.


 * Fuglar í Føroyum
Kolont
Kolont (frøðiheiti - Melanitta nigra)


 * Fuglar í Føroyum
Nakkahvít kolont
Nakkahvít kolont (frøðiheiti - Melanitta perspicillata) er norðuramerikanskt slag, eigur við áir og vøtn, har trø vaksa spjødd. Tá ið bútíðin er av, er nakkahvít kolont í smáflokkum við strendurnar sunnan fyri bústaðin. Í Norðuratlantshavi er heilt lítið til av henni, men sæst tó javnan. Í Føroyum og Íslandi er hon mest sædd tíðliga um summarið og várið, men syðri, í Onglandi og Írlandi, mest um veturin.

Nakkahvít kolont er á stødd nøkulunda sum kolont, men serliga høvur og nev eru eitt sindur førari. Hon tykist tyngri á sær enn kolont. Veruliga kann hon tykjast ikki so ólík æðu. Nevið á fullbúna steggjanum er sermerkt, skrýtt gult og reytt. Umframt hevur hann eyðsýndan hvítan blett í nakkanum og í pannuni. Sum kolont, men er úrlík tí nær skyldu spegilsontini, hevur nakkahvít kolont ikki spegil. Hetta er gott eyðkenni á bøguni. Umframt nevskapið gáar tú eisini um stórar ljósar blettir á vangunum.


 * Fuglar í Føroyum
Spegilsont
Spegilsont (frøðiheiti - Melanitta fusca)


 * Fuglar í Føroyum
Íslendsk súgont
Íslendsk súgont (frøðiheiti - Bucephala islandica)


 * Fuglar í Føroyum
Súgont
Súgont (frøðiheiti - Bucephala clangula)


 * Fuglar í Føroyum