danish-foundation-models/faroese-dynaword huggingface dataset:
Def Leppard
Def Leppard er ein enskur rokkbólkur úr Sheffield, sum varð stovnaður í 1977 sum partur av New Wave of British Heavy Metal-rørsluni. Grundað á styrkini í útgávunum Pyromania og Hysteria bleiv Def Leppard ein tann best seljandi rokkbólkurin í 1980’unum við einari sølu omanfyri 65 mió. eintøkum kring allan heim. Av hesum vórðu 35 mió. eintøk seld í USA. Def Leppard eru á 31. plássi á "Greatest Artists of Hard Rock" hjá VH1.

Tónleikurin hjá Def Leppard er eitt bland við elementum úr hard rokki, útgávuorienteraðum rokki og tungmálmstónleiki, við fleirfaldum løgum av vokal harmonium og melodiøsum guitarriffum. Hóðast teir mangan hava verið roknaðir millum størstu bólkarnar í New Wave Of British Heavy Metal-rørsluni seint í 1970'unum, vórðu teir miðskeiðis í 1980'unum óynskt settir í samband við veksandi glam metal leikpallin, fyrst og fremst orsakað av teirra mainstream succes og teirra fínpoleraðu ljóðframleiðslu. Def Leppard hava útvíst sína ónøgd við "glam metal" spjaldrinum, tá tað ífylgi teimum, ikki júst lýsir teirra útsjónd og tónleikastíl.

Tá útgávan "Hysteria" kom út, útviklaði bólkurin eitt sermerkt ljóðbílæt við elektroniskum trummum og effektløddum guitarljóði, og omaná fleirfaldað løg av luftigum, harmoniseraðum røddum. Def Leppard er ein av fimm rokkbólkum, sum hava tvær studioplátur, sum hava selt yvir 10 mió. eintøk hvør í USA. Hinir bólkarnir eru The Beatles, Led Zeppelin, Pink Floyd, og Van Halen.




 * Joe Elliott – forsangari, eyka gittarar, keyboards (1977–nú)
 * Phil Collen – lead gittari, røddir (1982–nú)
 * Vivian Campbell – gittarar, røddir (1992–nú)
 * Rick "Sav" Savage – bass, keyboards, eyka gittarar, røddir (1977–nú)
 * Rick Allen – trummur, slagverk, røddir (1978–nú)


 * Steve Clark – gittarar, røddir (1978–1991)
 * Pete Willis – gittarar, røddir (1977–1982)


 * Jeff Rich – trummur, slagverk (August 1986 – afturat Rick Allen)


 * On Through the Night (1980)
 * High 'n' Dry (1981)
 * Pyromania (1983)
 * Hysteria (1987)
 * Adrenalize (1992)
 * Retro Active (1993)
 * Slang (1996)
 * Euphoria (1999)
 * X (2002)
 * Yeah! (2006)
 * Songs from the Sparkle Lounge (2008)
 * Def Leppard (2015)
 * Diamond Star Halos (2022)

The Def Leppard World - Discography




 * List of best-selling music artists
 * List of best-selling albums worldwide
 * List of artists who reached number one on the U.S. Mainstream Rock chart


 * Def Leppard's official website
 * Def Leppard @ Sheffield Walk of Fame
 * The Def Leppard World - Discography
Pyromania (útgáva)
Pyromania er triðja studio útgávan hjá bretska tung málms bólkinum Def Leppard, sum kom út í 1983. Hetta førdi bólkin tvørtur um Norðuramerika og Japan, og plátan seldi omanfyri 10 mió. eintøk bara í Amerika. Phil Collen var nýggjur gittarleikari í bólkinum og Robert John "Mutt" Lange framleiddi hana.

Útgávan var partvís bandað við upprunaliga gittarleikaranum Pete Willis, hvørs rútmu gittarar og bakgrunds røddir eru at hoyra á øllum løgunum. Sum teir vóru komnir væl inn í upptøkurnar, bleiv Willis blakaður úr bólkinum, orsaka av alkohol misnýtslu og Phil Collen kom í hansara stað, og spældi gittar soloir og tað av gittarum, sum annars restaði í. Á uppruna plátuhúsanum sást Willis í bakgrundini á myndini av sangaranum Joe Elliott. Sum nýggjur limur í bólkinum fekk Collen sína egnu mynd. Tónleikaútgávan er sermerkt av intensivu framleiðsluni hjá Lange. Mike Shipley sigur at bandið á spolibandupptakaranum koyrdi 20 tímar dagliga í 13 mánaðir.

Tríggir sangir frá Pyromania, "Photograph", "Rock of Ages", og "Foolin'", blivu Top 40 singlir í USA, orsakað av popularitetinum á MTV.

Sangurin " Rock! Rock! Till You Drop" er við í filminum Rock Star frá 2001. Í 2004, var Pyromania nr. 384 á Rolling Stone's 500 Greatest Albums of All Time. Ein digitalt remastrað útgáva av Pyromania kom út 8. juni í 2009, saman við live fløguni "Live LA Forum - September 11th 1983".
Love Me Do
Love Me Do er ein eldri Lennon/McCartney sangur. Hesin sangur var fyrsta single útgivin av The Beatles og á B-síðuni var sangurin "P.S. I Love You". Singlin kom út 5. oktober í 1962 og steig upp á 17. pláss í Onglandi; Í 1982 var hon endurútgivin og rakk tá upp á 4. pláss. Í USA bleiv hon nummar eitt í 1964.
Høgguslokkar
Høgguslokkar (frøðiheiti - Cephalopoda) hava altíð hugtikið menniskjur. Fólk hildu teir vera álíkar sjóskrímslum. Høgguslokkar hava onga beinagrind og eru størstir og gløggastir av ryggleysu dýrunum. Sjónin er góð, og heilin stórur, og kanningar vísa, at teir læra av royndum. Høgguslokkar eru sera virknir og eru knappir. Teir eru lindýr, og í ætt við skeljadýr og kúvingar. Tó hava teir onga skel uttan, men summir tíggjuermdir høgguslokkar hava súgskálir á ørmunum og brúka tær, tá ið teir taka fong ella ganga eftir botni. Tíggjuermdir høgguslokkar hava átta armar og tveir langar tøkuarmar, sum kunnu rullast saman og strekkjast út. Teir taka fong ella halda honum við tøkuørmunum og stýra við hinum ørmunum, tá ið teir svimja.

Stórir høgguslokkar eru meira enn 9 metrar langir. Høgguslokkur sprænir sjógv út gjøgnum ein tút og fer við fúkandi ferð aftureftir. Áttaermdi høgguslokkurin liggur um dagin á botni í holum og rivum. Um náttina tekur hann krabbar, skeljadýr og smáfiskar. Kjafturin er harður og líkist nevi. Í kjaftinum er rívitunga. Við hvørt fæst fitt av høgguslokki á summum firðum í Føroyum. Hann er gott agn, og grindahvalur etur hann. Í øðrum londum verður hann brúktur til matna.
Bill Gates
William Henry "Bill" Gates III (føddur 28. oktober 1955 í Seattle, Washington) er heimsins ríkasti persónur. Tó at hann ikki longur er stjóri í Microsoft, eigur hann einar 40 milliardir dollarar, sum hann brúkar til vælgerandi endamál í The Melinda og Bill Gates Foundation. Gates byrjaði á Harvard í Massachusetts í 1973, har hann kom at búgva á gongd saman núverandi Microsoft forstjóra Steve Ballmer. Men Gates gavst, fyri heldur at arbeiða fulla tíð við Microsoft, sum hann hevði stovnað saman við barndómsvininum Paul Allen.

Eftir áratíggir í fremstu røð fer Gates frá Microsoft, sum skal tillaga seg eini tíð, har telduverðin er undir stórum broytingum, og har teldurisin er í stórari kapping við eitt nú Google og Apple MacIntosh. Tríggir persónar skulu røkja størvini, sum Bill Gates hevur havt. Ray Ozzie verður leiðandi software arkitektur, Craig Mundie skal leiða gransking og strategi, meðan Steve Balmer verður forstjóri í Microsoft, sum hevur høvuðssæti í Redmond í statinum Washington í USA. Bill Gates heldur tó fram sum nevndarformaður og størsti partaeigari í Microsoft. Gates, sum er ein av heimsins ríkastu monnum fer frameftir at brúka alla sína tíð til vælgerandi endamál gjøgnum »Bill and Melinda Gates Foundation«, sum hann hevur stovnað saman við konu síni Melinda Gates.

Bert 2,6 % av teim 21.500 starvsfólkunum og bert 1,6 % av leiðarunum hjá Microsoft eru amerikanarar av afrikanskum uppruna. Hetta hevur lopið øði í nógvar amerikanarar. Bill Gates er tiltikin í Amerika, m.a. tí at hann letur 100-tals miljónir dollarar um árið til útbúgvingarendamál, so børn av minniluta-uppruna í USA skulu fáa lestrarstuðul til betri útbúgving. USA er annars kent fyri, at almennir stovnar og flestu fyritøkur hava fingið álagt við lóg av seta fólk av ymsum uppruna í starv eftir kvotum. Sostatt skulu eini 12 % av starvsfólkum vera svørt, tí tey svørtu umboða 12 % av amerikanska fólkinum.

Bill Gates er framvegis tann ríkasti í heiminum í 2009. Stovnarin av stóra telduritbúnaðar-samtakinum Microsoft, er frammanfyri pengaíleggjaran Warren Buffet, sambært listanum hjá Forbes Magazine. Virðini hjá Gates minkaðu í 2008 við umleið 100 milliónum krónum, men hann líður onga neyð, tí hann hevur framvegis 40 milliardir dollarar at ráða yvir. Hetta svarar til umleið 230 milliardir krónur.

Gates hevur í 14 ár átt heiðurin, at vera heimsin ríkasti maður. Hann býr nú í Seattle, Washington. Kona hansara er Melinda Gates, og tey eiga trý børn: Jennifer Katharine Gates (f.1996), Rory John Gates (f.1999) og Phoebe Adele Gates (f.2002).
Warren Buffett
Warren Edward Buffett (føddur 30. august 1930 í Omaha, Nebraska) er heimsins næstríkasti persónur. Buffet hevur mist 25 milliardir dollarar í 2008. Hann eigur kortini 37 milliardir dollarar, og er sostatt heimsins triði ríkasti persónur.

Hann hevur gjørt hepnar íløgur seinastu árini, og økti ognina við næstan 50 miljardum í 2007, uppí 62 miljardir dollarar. Kendi amerikanski ríkmaðurin, sum lá ovastur í 2008 við 62 milliardum, liggur nú á øðrum plássi við 37 milliardum dollarum, meðan meksikanski ríkmaðurin Carlos Slim Helú á triðja plássi bert hevur 35 milliardir dollarar eftir.

Til tess at bjarga Harley Davidson hevur Warren Buffet gjørt av at læna fyritøkuni 300 milliónir dollarar. Fyri hann er hetta helst smápengar, men hetta er eftir øllum at døma bjargingin fyri Harley Davidson. Hann ger hetta tó ikki fyri einki. Harley Davidson skal gjalda honum 15 prosent í rentu um árið av hesum láni.
Nicky Cruz
Nicky Cruz (f. 6. okt. 1938 í San Juan á Puerto Riko, USA) var ein vælkendur brotsmannaleiðari í New York í 1950-unum, og gjørdist kendur um meginpartin av heiminum við bókini "Korset og springkniven", sum David Wilkerson skrivaði. Eftir at hann varð umvendur, gavst Nicky Cruz við tilveruni sum brotsmaður, og fór ístaðin at ferðast kring heimin sum prædikumaður. Í latínamerikanska landinum El Salvador eru trupulleikarnir við brotsmannaharkaliðum vorðnir so stórir, at landsins forseti, Mauricio Funes, hevur biðið 70-ára gamla prædikumannin um at gerast ráðgevi í spurningum viðvíkjandi harðskapskriminaliteti.
Sakarias
Sakarias (hebráiskt navn, ið merkir: "Guð hevur minst til mín") var prestur, og einaferð meðan hann gjørdi prestatænastu í templinum kom ein eingil (Gabriel) til hansara og segði: "Óttast ikki, Sakarias, tí at bøn tín er hoyrd, og Elisabet, kona tín, skal føða tær ein son, og tú skalt lata hann eita Jóhannes. Og tær skal gleði og fagnaður verða fyri, og mangir skulu fegnast um føðing hansara; tí at hann skal verða mikil fyri eygum Harrans. Áðrenn tey fingu Jóhannes, sá tað svart út hjá teimum, tí at Elisabet kundi ikki fáa børn, og bæði vóru tey komin væl til aldurs.

"Hvussu skal eg vita hetta vist? Tí at eg eri ein gamal maður, og kona mín er komin væl til aldurs?" spurdi Sakarias. Eingilin svaraði honum og segði: "Eg eri Gabriel, sum standi fyri andliti Guds, og eg eri sendur út at bera tær hesi gleðiboðini. Tú skalt verða málleysur og ikki fáa talað inntil tann dag, tá ið hetta hendir, afturfyri at tú trúði ikkki orðum mínum". Tey, sum sótu uttanfyri og bíðaðu, meðan Sakarias var inni í templinum, ótolnaðust, og tey skiltu ikki, at Sakarias var so leingi í templinum. Tá ið hann kom út aftur, fekk hann ikki talað, men gjørdi tekin í staðin at lýsa signingina. Tá skiltu tey, at hann mundi havt eina sjón, og tey undraðust.

Sonurin, sum eingilin hevði boðað Sakariasi frá, var nú komin. Grannar og frændur komu at vitja og gleðast saman við teimum. Átta dagar eftir tað, at barnið var føtt, komu teir at umskera barnið og geva tí navn. Teir ætlaðu, at tað skuldi eita Sakarias eftir faðir sínum; men Elisabet segði: "Hann skal eita Jóhannes". Hetta hildu teir vera løgið, tí eingin í ættini æt Jóhannes. Teir spurdu Sakarias, hvussu hann vildi barnið skuldi eita. Sakarias gjørdi tekin at fáa eina talvu, og tá ið hann fekk talvuna, skrivaði hann: "Jóhannes er navn hansara". Í somu stund fekk Sakarias málið aftur, og hann lovaði Gudi.
Heri Vestergaard
Heri Vestergaard er fyrrverandi sterkasti maður í Føroyum. Sumbingurin Heri vann hendan heiður í okt. 2009. Hann vann í harðari kapping við Sámal J. Hansen. Níggju mans vóru við í kappingini (teir luttakandi vóru Sámal Johannes Hansen, Herman Hermansen, Gunnar Grækarisson, Bárður Poulsen, Finnur Poulsen, Jákup Petur Djurhuus, Torstein Madsen og Heri Vestergaard). Tað bleiv ikki avgjørt fyrr enn í seinastu kapping, at Heri hevði vunnið. Kappast var í seks ymiskum greinum.

Heri Vestergaard legði seg tíðliga á odda í kappingini, men tá ið komið var til seinastu kappingargreinina, hevði ein annar maður við røtum í Sumba, Sámal Johannes Hansen, lagt seg ájavnt við Hera Vestergaard í stigum. Seinasta kappingin var at halda tveimum bobbens uppfrá so leingi sum gjørligt, og greitt var, at tann av teimum báðum oddafiskunum, sum helt longst, fór at vinna samlaðu kappingina. Tað gjørdist so Heri Vestergaard, og tí kann sumbingurin rópa seg: Føroya sterkasta mann 2009.
Google
Google er ein amerikansk leitisíða á internetinum. Tað er amerikanska fyritøkan Google Inc., ið eigur Google. Google er tað størsta leititólið á internetinum í dag við meira enn 200 milliónum fyrispurningum dagliga. Navnið "Google" kemur frá orðinum Googol, ið vísir til talið 1 við 100 nullum aftanfyri. Sagnorðið "to google" varð tikið við í Oxford English Dictionary í 2007. Nær orðið kemur við í ta føroysku orðabókina, er ilt at siga. Google hevur eina vaktartænastu, ið alla tíðina heldur eyga við, um nøkur tílík síða verður løgd á internetið.

Google hevur forvunnið risa peningaupphæddir, síðan tað varð stovnað í 1999. Peningurin fer tó ikki bert til teir báðar stovnararnar, men eisini til gerandisdagin hjá starvsfólkunum. Tíðarritið Fortune hevur staðið fyri at heiðra Google, ið klárt legði seg á odda av teimum 445 fyritøkunum, ið høvdu tilmeldað seg til kappingina. Google varð valt sum tann besta fyritøkan at arbeiða fyri, tí ágóðarnir og mentanin, ið fyritøkan hevur skapt, hevur skúgvað allar aðrar til viks, sigur Lee Clifford, blaðstjóri á Fortune Magazine.

Tey ónevndu starvsfólkini, ið hava tikið lut í kanningini greiða frá heilt óvanliga góðum arbeiðsumstøðum á Google. Listin er nærum óendaligur, tá talan er um ymiskar ágóðar, ið standa starvsfólkunum í boði. Høvuðsskrivstovan í Mountain View í Kalifornia hevur ikki færri enn 10 gourmet-matstovur, umframt ein hóp av snacks- og kaffibarrum.

Starvsfólkunum verður bjóðað ókeypis bussamband við teimum 5 bussunum, ið koyra á 5 ymsum farleiðum í økinum. Hava tey egnan bil, verður oljan skift og bilurin vaskaður á arbeiðsplássinum. Og skal bilurin skiftast út, rindan Google prísmunin, um tú velur ein umhvørvisvinarligan bil, ið kostar nakað meira enn ein vanligur bilur.

Av øðrum tænastum, ið starvsfólkinum hjá Google standa í boði, kunnu verða nevnd t.d. hárfríðkan, klædnavask, vøddamýking, heilsumiðstøð við 5 læknum o.m.a. Er talan um barsil, syrgir Google fyri, at matur verður borðin út til familjuna, so at øll orkan fer til at hjúkla um tað lítla barnið. Tað er ikki nógv, ið telur niðureftir, men skal nakað nevnast, so halda onkur starvsfólk, at arbeiðsplássið Google hevur í so nógvar "nørdar" í starvi.
Lisa Ekdahl
Lisa Ekdahl (fødd 29. juli 1971 í Mariefred í Svøríki) er svensk songkvinna og tónleikari. Hon bleiv kend í Svøríki og Norðurlondum tá hon fekk eitt risa-hitt við lagnum "Vem Vet" av fyrstu fløguni í 1994. Hon megnaði at selja fýra ferðir platin og fáa tríggar svenskar Grammy heiðurslønir tað árið. Lisa hevur higartil givið tilsamans 10 útgávur út. Flestu á svenskum, men onkrar á enskum máli.


 * 1994, Lisa Ekdahl
 * 1996, Med kroppen mot jorden
 * 1997, Bortom det blå
 * 2000, Sings Salvadore Poe
 * 2002, Heaven Earth & Beyond
 * 2003, En samling sånger
 * 2004, Olyckssyster
 * 2006, Pärlor av glas
 * 2009, Give Me That Slow Knowing Smile
 * 2014, Look to Your Own Heart




 * Heimasíða
Móður Teresa
Móðir Teresa (f. Agnesë Gonxhe Bojaxhiu 26. august 1910 í Skopje – † 5. september 1997 í Kalkutta í India) er heimskend katólsk nonna. Hon verður sædd sum verndareingilin hjá teimum, ið líða neyð, og hugsaði hon meira um tey enn um seg sjálva. Nú berjast India og Albania um beinagrindina hjá henni. Móðir Teresa varð borin í heim í Skopje, Makedónia. Foreldur hennara komu frá Albania - tó búði Móðir Teresa í India tað mesta av sínum vaksna lívi, sum ung búði hon eina tíð í Dublin í Írlandi. Móðir Teresa var indiskur statsborgari. Í 1979 fekk hon Friðarheiðursløn Nobels.
Bernard Longley
Bernard Longley (f. 5. apríl 1955 í Manchester), erkabiskupur í Birmingham, er kendur sum ein sera virkin persónur innan altjóða kirkjuligt virksemi (økomeniskt arbeiði) og hevur sera góð viðurskifti við protestantisku kirkjuna og ymsar trúarbólkar í Bretlandi. Bænadikt pávi XVI hevur útnevnt Bernard Longley til nýggjan erkabiskup í rómverskkatólsku Kirkjakirkjuni. Erkabiskupurin hevur áður verið hjálparbiskupur hjá katólska erkabiskupinum í Westminster. Hann avloysir Vincent Nichols sum erkabiskup í Birmingham. Fyrr í 2009 varð Nichols settur í embæti sum kardinalur í Westminster fyri Murphy O’Connor. Westminster er hægsta fyrisætið hjá katólsku kirkjuni í Onglandi og Wales.
Aung San Suu Kyi
Aung San Suu Kyi varð borin í heim tann 19. juni í 1945 í Rangoon, Burma. Hon er kend fyri at royna at fremja demokrati í Burma, uttan at nýta harðskap. Hon er dóttir til Aung San, ið var við til at samráðast um at loysa Burma frá Stóra Bretlandi í 1947. Sama árið var Aung San myrdur av politiskum kappingarneytum.

Í 1989 stillaði Aung San Suu Kyi upp til tingvalið í Burma, har hon vann stórt. Herurin í Burma traðkaði til og forbjóðaði henni at taka við valdið. Síðan tá hevur Augn San Suu Kye sitið í húsavarðhaldi í heimi sínum, í býnum Yangon, í nærum 15 av teimum seinastu 21 árunum frá 20 juli 1989 til hon varð leyslatin 13. november 2010, becoming one of the world's most prominent political prisoners.

Í 1990 móttók Aung San Suu Kyi Rafto Heiðurslønina og Sakharov Heiðurslønina fyri Frælsar Hugsjónir í 1990. Ì 1991 fekk hon Friðarheiðursløn Nobels. Hon hevur lisið á Lærda háskúlanum í Oxford, har hon eisini møtti manni sínum, ið hon hevur tvey børn við.

Eftir røttum skuldi Aung verið leyslatin í okt. 2009, men orsakað av eini hending, har at ein óboðin sinnisveikur amerikumaður hin 3. mai 2009 óboðin svam út til húsini hjá Aung og gisti har í tríggjar nætur og var fangaður, tá hann svam yvirum aftur, dømdi ein dómstólur undir hernaðarstýrinum í Burma hana til 18 mánaðir afturat í húsavarðhaldi. Rættarmálið byrjaði 18. mai og endaði 11. august 2009.

Aung kærdi dómin, men hon fekk ikki viðhald. Dómurin varð skotin inn fyri hægstarætt í Burma, men hon sat dómin út og varð latin leys 13. november 2010, 6 dagar eftir valið, sum hon ikki slapp at stilla upp til, tí hon sat í húsavarðhaldi. Stutt eftir at hon var latin leys kom sonur hennara Kim Aris til Burma fyri at vitja hana, tað var fyrstu ferð í 10 ár, at hann sá mammu sína. Burmesiska stýrið noktaði manni hennara og synum hennara at fáa uppihaldsloyvið, sjálvt tá maður hennara hevði fingið staðfest, at hann var deyðasjúkur av krabbameini, slapp hann ikki at vitja hana. Michael Aris doyði á hansara 53 ára føðingardegi, hin 27. mars 1999. Tá hevði hann ikki sæð konu sína í meira enn trý ár.
Konfusius
Konfusius (kinesiskt: 孔子 (Kǒng zǐ/K'ung-tzu), ella 孔夫子 (p=Kǒng Fūzǐ/K'ung-fu-tzu)), "Kong Meistari" ofta stytt til (孔子 (Kǒngzǐ)). (551 f.Kr. – 479 f.Kr.) var ein kinverskur hugsari og sosialur heimspekingur, hvørs lærur og heimspeki hevur sett síni týðiligu spor á kinverskan, koreanskan, japanskan og vjetnamesiskan hugsunarhátt and lív.
Jóhanna Sigurðardóttir
Jóhanna Sigurðardóttir (f. 4. oktober 1942 í Reykjavík) er ein íslendskur kvinnuligur politikari. Hon var forsætisráðharri í Íslandi og leiðari av samgonguni, sum hevur fingið heitið "bjarginarstjórnin" frá árinum 2009 til 2013. Jóhanna, sum er limur í íslendska Javnaðarflokkinum Samfylkingini, hevur áður verið almannaráðharri. Hon er fyrsta kvinna, sum er stjórnarleiðari í Íslandi. Ísland hevur tó, áður havt kvinnu sum forseta, Vigdís Finnbogadóttir.

Jóhanna Sigurðardóttir starvaði áður sum flogterna og er gift íslendska rithøvundinum Jóninu Leósdóttur. Hon er samkynd, og sum slík eisini heimsins fyrsti samkyndi stjórnarleiðari, ið livir opið sum samkynd. Jóhanna hevur verið almannaráðharri í tveimum umførum, og hon er kend fyri arbeiði sítt, fyri at bøta um korini hjá rørslutarnaðum, eldri og kvinnum, sum hava verið fyri yvirgangi.
Móritius
Móritius ella Mauritius (enskt: Republic of Mauritius) er ein lítil oyggj í tí Indiska havinum uttan fyri Madagaskar. Síðani umleið ár 1700 hevur oyggin verið ein fronsk koloni, og sum so nógv onnur afrikonsk hjálond hevur Móritius verið ein miðdepil fyri trælahandil og eitt paradís fyri sjórænarar. Ígjøgnum nógv ár við trælahandli og innflutningi av ymiskum fólkasløgum, er Móritius ein stórur peruvellingur av fleiri religiónum og fólkasløgum. Uml. 60 prosent av øllum fólkunum eru hinduar, ein triðingur romanskir katolikkar, og ein fimtipartur muslimar, og so eru aðrar religiónir eisini. Móritius er heimsmeistari í javnstøðu. Miðallívsævin í landinum er 74,0 og 15,6 % av fólkinum eru ikki lesifør 1.

Móritar vænta at spara eini 75-90 % av orkunýtsluni til køling av dátusentrinum "The Mauritius EcoPark", við at nýta kaldan sjógv úr havinum, heldur enn meira klassiska "air conditioning". Sovorðin skipan verður longu brúkt á Cornell University í New York, har tey longu hava staðfest eina orkusparing á 86 %, og í Toronto hava tey eisini eina líknandi skipan.

Mong djór, sum eru í vanda fyri at verða týnd, liva á Móritius.

Í 1505 varnaðist ein portugisiskur sjófari, at í oynni Móritius var ein ovurstórur fuglur. Hann var 25 kg og nevndist drontur. Skjótt fóru hópin av skipum, sum vóru á veg úr Evropa til India, at leggja leiðina um Móritius, har sjómenninir gjørdu sær dælt við feskum drontskjøti. Fuglurin var lættur at veiða, tí hann dugdi ikki at flúgva. Og tað, sum sjómenninir ikki fingu fyribeint, tað gjørdu hundar og kettur, sum teir løgdu eftir seg í oynni. Tey ótu eggini og ungarnar hjá drontinum. Seinasta frásøgn um livandi dront er frá 1681. Síðan er hann ongantíð sæddur. Einasta, sum á okkara døgum finst eftir hann, eru tveir skøltar og ein fótur. Hesi beinaræ og nakrar fáar tekningar geva okkum eina ábending um, hvussu dronturin hevur sæð út.




 * 1 CIA World Factbook.
 * "Djór í vanda". Útgávuár: 1991. ISBN 978-99918-0-519-1.


 * Afrika
Føroya Jarðfrøðisavn
Føroya Jarðfrøðisavn varð sett á stovn í 1951. Setningurin var at gera jarðfrøðilig kort av Føroyum í samstarvi við DGU (stytting fyri Danmarks Geologiske Undersøgelser), at stovna eitt jarðfrøðiligt savn og virka sum ráðgevi fyri Føroya Landsstýri. Jóannes Rasmussen (f. 1912 - d. 1992) var fyrsti stjóri á Jarðfrøðisavninum, og stjórnaði hann savninum í samfull 40 ár. Hann tók prógv sum M.Sc. í jarðfrøði frá Københavns Universitet í 1950. Frá 1953 starvaðist hann sum jarðfrøðingur á DGU, samstundis sum hann var stjóri á Jarðfrøðisavninum. Í 1955 gjørdist savnið partur av nýggja Náttúrugripasavninum. Jarðfrøðisavnið hevur húsast ymsastaðni í Havn: 1952-1995 í V. U. Hammershaimbsgøta 13; 1995-2000 í J.C.Svabosgøta 14; Síðan mai 2000 í Brekkutún 1, Hoyvík.
Nick Griffin
Nicholas John "Nick" Griffin (f. 1. mars 1959 í Barnet, Hertfordshire) er formaður í British National Party, sum er kendur fyri síni sera víðgongdu sjónarmið.
Condoleezza Rice
Condoleezza Rice (f. 14. november 1954 í Birmingham, Alabama) var uttanríkisráðharri í stjórnini hjá Republikanska forsetanum George W. Bush. Rice er fødd í Alabama í 1954. 15 ára gomul fór hon at lesa musikk í Denver í Colorado, og ætlanin var at blíva konsertpianistur. Men á universitetinum fylgdi hon einum skeiði í internationalum politikki og bleiv hereftir bitin av áhuga fyri Sovjetsamveldinum og internationalum relatiónum. Í 1974 tók hon bachelorprógv í politiskari vísund, í 1975 masterprógv og í 1981 PhD.

Í 1990unum undirvísti hon í politiskari vísund. Haraftrat hevði hon tilknýti til vinnulívið. Hon var m.a. stjóri í oljufelagnum Chevron. Í 1989-91 var hon stjóri á deildini fyri sovjetisk og eysturevropeisk málsøki í Trygdarráðnum í USA. Við síni hollu vitan um Sovjetsamveldið gjørdi hon stórt inntrykk á forsetan, George W. Bush. Í 2000 bleiv hon útnevnd til ráðgeva í uttanríkismálum hjá forsetanum, og í desember sama ár bleiv hon trygdarráðgevi hansara. Í 2005 bleiv hon uttanríkisráðharri. Rice hoyrir til á tí neokonservativa vonginum í USA.

Con­do­leezza Rice er ann­að konufólkið, sum er sloppið í uttanríkis­ráð­harra­sess­in hjá stórveldinum. Hin fyrra var Made­l­ine Albright, sum var dótt­­­ir ein av lærarunum hjá Con­­­do­­leezzu Rice á lærda háskúl­a­num. Hon er úr svarta minnilutanum í USA.
Hillary Clinton
Hillary Diane Rodham Clinton (f. 26. oktober 1947 í Chicago, Illinois) er ein amerikanskur politikari, fyrrverandi uttanríkisráðharri í USA. Clinton er fødd í 1947. Hon las jura á Yale Law School í Connecticut, og her hitti hon tann unga Bill Clinton, sum gjørdist maður hennara. Tá hon var liðug við lesnaðin, fekk hon starv í amerikanska parlamentinum. Hon arbeiddi hart og fekk við tíðini nógv álitsstørv, og serliga nógva orku legði hon í at betra umstøðurnar hjá børnum og familjum. Hesi árini stríddi Bill Clinton seg fram til forsetaembætið, og Hillary Clinton legði eisini stóra orku í at hjálpa honum fram. Í 1993 eydnaðist tað Bill Clinton at blíva forseti. Hillary bleiv sostatt fyrstadama í USA inntil 2001, tá Bill Clinton fór frá sum forseti.

Clinton var á mangan hátt ein ótraditionel fyrstadama. Hon er tann fyrsta amerikanska fyrstadaman við hægri útbúgving, og hon uppgav ongantíð sína egnu karrieru. Hon bleiv vald í senatið í 2000 og aftur í 2004. Longu í oktober 2002 nevndi The New York Times Hillary Clinton sum ein potentiellan kandidat til forsetaembætið eftir George W. Bush. Síðan tá hevur amerikanska magasinið Forbes mett hana sum eitt av máttmiklastu fólkum í heiminum. Í januar 2007 kunngjørdi hon, at hon ætlaði sær at stilla upp til forsetavalið í 2008. Tað eydnaðist henni tó ikki at gerast valevni hjá Demokratunum, tað gjørdist Barack Obama, ið vann fleiri av teimum innleiðandi valunum í amerikansku statunum enna Hillary Clinton gjørdi. Hin 12. apríl 2015 kunngjørdi hon, at hon var valevni til amerikanska forsetavalið 2016.
Margaret Thatcher
Margaret Hilda Thatcher (f. 13. oktober 1925 í Grantham, Lincolnshire, Stóra Bretland, deyð 8. apríl 2013 ) var fyrsta, og higartil einasta kvinnan, sum hevur verið forsætisráðharri í Stóra Bretlandi. Margaret Thatcher bleiv kend sum "Jarnkvinnan", serliga aftaná at hon stóð á odda fyri Stóra Bretlandi undir Falklandskrígnum í 1982. Hon var leiðari fyri konservativa flokkinum frá 1975 til 1990. Hon gjørdist forsætisráðharri í 1979 og noyddist at leggja frá sær í 1990, tá egni flokkur hennara vrakaði hana.

Margaret Hilda Thatcher varð borin í heimin hin 13. oktobur í árinum 1925 í Lincolnshire. Hon tók útbúgving innan evnafrøði, og longu í lestrarárunum bleiv hon virkin í politikki sum triði kvinnuligi formaður í Oxford University Conservative Association í 1946. Í nøkur ár starvaðist hon sum granskari í evnafrøði. Seinri fór hon at lesa til sakførara og tók prógv í 1953 við sergrein í skattalóggávu. Í 1959 bleiv hon vald í House of Commons fyri Conservative Party. Í 1975 bleiv hon leiðari í flokkinum – sum tann fyrsta kvinnan nakrantíð. Hon var eisini tann fyrsta kvinnan, sum var leiðari fyri ein stóran bretskan flokk. Í 1970 bleiv hon Secretary of State for Education and Sceince. Og í 1979 bleiv hon forsætisráðharri – sum tann fyrsta kvinnan í Bretlandi. Hon fór frá sum forsætisráðharri og sum floksforkvinna í 1990. Í 1992 fór hon úr House of Commons, 66 ára gomul. Hereftir var hon virkin í fleiri ár í ymiskum felagsskapum, vinnulívinum o.s.fr.

Hon var kend sum jarnkvinnan, sum stóð Ronald Reagan, fyrrv. forseta í Amerika, ógvuliga nær.
Madeleine Albright
Madeleine Korbel Albright (15. mai 1937 í Prag, Kekkia - 23. mars 2022) var amerikanskur politikari. Hon var uttanríkismálaráðharri frá 1997 til 2001 undir demokratiska forsetanum Bill Clinton.

Madeleine Albright var fødd sum Marie Jana Korbelová í Prag í 1937. Familjan, sum var jødisk, flýddi undan nazistunum, og tað mesta av barnaárunum búði Albright í Onglandi. Eftir kríggið var hon nøkur fá ár í Kekkia, og í 1948 búsettist hon í Amerika, 11 ára gomul. Hon tók útbúgving í søgufrøði og bleiv seinri professari.

Í 1993 varð hon útnevnd til ST-ambassadør fyri USA. Í 1996 útnevndi Bill Clinton, forseti, hana sum utanríkisráharra nr. 64 í Amerika – og tann fyrsta kvinnuliga. Hon fór frá í 2001 og starvast nú sum søguprofessari við Georgetown University í Washington DC. Haraftrat er hon virkin í vinnulívinum, m.a. sum ráðgevi. Hon dugir qua sína positión og sítt globala netverk avbera væl at sparka hurðar upp.

Hon hevur skrivað endurminningar við heitinum "Madam Secretary" (2003). Í bókini sigur hon m.a., at kvinnur mugu vera strategiskar, samstarva og netverka og hjálpa hvør aðrari til makt og ávirkan. Netverk – bæði við og uttan menn – er vegurin fram. Tað er Albright, sum eigur nógv brúkta sitatið: "Tað finst eitt serligt pláss í helviti fyri kvinnur, sum ikki hjálpa hvør aðrari".
Carl I. Hagen
Carl-Ivar Hagen (f. 6. mai 1944 í Oslo) er fyrrverandi formaðurin í Framburðsflokkinum. Hagen er føddur 6. mai í 1944 í Oslo. Í 1983 giftist hann við Eli Hagen. Hann býr nú í Bestum í Ullern, Oslo.

Hann hevur skrivað og útgivið ein bók: "Ærlig Talt" (í 2007).
Kirkjubøkur
Ein kirkjubók ella ministerialbók inniheldur upplýsingar um tær kirkjuligu hendingarnar í einum prestagjaldi – upplýsingar um føðing/dóp, konfirmatión, vígslu og deyða/jarðarferð.

Elstu ásetingarnar fyri Føroyar, um at prestar skulu føra kirkjubók, eru í § 2-8-7 í norsku lóg hjá Christian V frá 1687. Elsta kirkjubókin í Føroyum er fyri Eysturoyar prestagjald, og hon er eisini frá 1687. Um hetta er av tilvild ella ikki, vita vit ikki, men í øllum førum komu kirkjubøkur fyri hini prestagjøldini nógv seinni - Sandoy 1719, Suðuroy 1745, Suðurstreymoy 1757, Norðoyggjar 1760, Vágoy 1797 og Norðstreymoy 1816.

Til 1913 vóru Føroyar býttar upp í 7 prestagjøld:

1) Norðoya Prestagjald 2) Eysturoya Prestagjald 3) Norðurstreymoyar Prestagjald 4) Suðurstreymoyar Prestagjald 5) Vága Prestagjald 6) Sandoyar Prestagjald 7) Suðuroyar Prestagjald

Í dag eru 14 prestagjøld í Føroyum við 60 kirkjum og 60 kirkjuráðum.

Elstu kirkjubøkurnar eru ikki skipaðar einsháttað. Summir prestar førdu kirkjubókina kronologiskt, og aðrir býttu bókina upp eftir kirkjuligum hendingum. Ymiskt er eisini hvussu nógv stendur í bókunum. Summir prestar skrivaðu eisini m.a. trúloving, kirkjugangskonur og skriftarmál í kirkjubókina. Í 1814 komu nýggjar reglur fyri kirkjubóksføring, men hesar reglur vórðu ikki allar fylgdar í Føroyum og síggjast ikki aftur fyrr enn í 1816.

Nýggju bøkurnar eru forprentaðar og hava eina fasta raðfylgju:

1) Fødd dreingjabørn 2) Fødd gentubørn 3) Konfirmeraðir dreingir 4) Konfirmeraðar gentur 5) Vígd 6) Deyðir menn 7) Deyðar kvinnur

Í kirkjubókunum var nú eisini pláss sett av til "tilgangsliste" og "afgangsliste" og "jævnførelsesregister". "Til- og afgangsliste" er yvirlit yvir tey, sum fluttu úr og í prestagjaldið, og "jævnførelsesregister" er navnaskrá, sum vísir til, hvar persónarnir eru skrásettir í kirkjubókini. Allir prestar hava tó ikki dagført hesar teigar eins væl.

Í 1814 kom eisini krav um, at kirkjubøkurnar skuldu førast í tveimum eintøkum - ein høvuðsministrerialbók, sum presturin skuldi føra og ein kontra- ella duplikatministerialbók, sum deknurin skuldi føra. Við tí grundgeving, at deknarnir flestu staðni í Føroyum dugdu so illa at skriva og annars fingu lítla og onga samsýning fyri arbeiðið sítt, vórðu hesi boðini bert fylgd í Tórshavn. Í 1844 fóru tó øll prestagjøld í Føroyum at føra kontraministrerialbøkur.

1. januar í 1893 vórðu kirkjubøkurnar í øllum prestagjøldum býttar um við nýggjar. Tær innhalda fleiri upplýsingar enn tær gomlu. Tá kom t.d. krav um, at starv og føðistaður hjá deyðum skuldi førast í kirkjubókina. Eisini vórðu kirkjubøkurnar tá býttar í tvey, soleiðis at ein bók er fyri føðingar og ein fyri konfirmerað, vígd og deyð.




 * Kirkjubøkur, history.fo
Tjaldrið (blað)
Tjaldrið er handskrivaða felagsblaðið hjá næmingunum á Føroya Fólkaháskúla, sá fyrstu ferð dagsins ljós veturin 1901-1902 í Føgrulíð.
Outsider Magazin
Outsider Magasin er bókmentunarligt tíðarrit, sum fyrstu ferð kom út 2005. Í ritsjórnini eru Kim Simonsen og Bergur Rønne Moberg.
Jóan Poulsen
Joen Poulsen var føddur í Svínáum. Hann tók læraraprógv í 1876 og starvaðist sum lærari í Sjóvar sókn. Hann var virkin á mongum økjum, m.a. var hann ein av stovnarum Føroya Lærarafelags og sat á løgtingi frá 1883 til 1928, eftir 1906 fyri Sambandsflokkin. Hann skrivaði fyrstu føroysku bíbliusøguna, eins og hann var uppi í at skriva fyrstu føroysku stavingarbókina. Brotið um Jósef og brøðurnar er úr „Bíbilsøgu,“ ið var fyrsta bíbliusøgan á føroyskum, sum kom út í 1900.
Jakob Jakobsen
Jakob Jakobsen (føddur 22. februar 1864 í Tórshavn; † 15. august 1918 í Keypmannahavn) var føroyskur málfrøðingur. Pápi hansara var H. N. Jacobsen bókhandlari og bókbindari, sum stovnaði gamla bókahandilin á Vaglinum í Havn. Jakob var yngstur av trimum systkjum og einasti sonur. Hann fór trettan ára gamal til Danmarkar at ganga í skúla. Tá ið hann hevði lokið studentsprógv, las hann norrønt mál, franskt og latín. Hann var fyrsti føroyingur, sum fekk doktaraheitið. Tað var í 1897.

Í 1892/93 og aftur í 1898 var hann í Føroyum sum granskari. Hann ferðaðist um í oyggjunum og skrivaði sagnir og ævintýr upp, sum fólk søgdu honum frá. Longu í 1901 hevði tað eydnast honum at givið alt tilfarið út í heftum. Jakob Jakobsen, ofta nevndur dr. Jakobsen ella Jákup doktari, var kendur og høgt mettur vísindamaður í norrønum máli. Hann er eisini kendur sum hann, ið vildi hava eina føroyska stavseting, sum lá nærri tí ljóðliga framburðinum, men hetta sjónarmið vann ikki frama. Øskudólgur (uppskrift úr Fugloy) er úr “Sagnum og ævintýrum,“ prentað eftir eini útgávu frá 1985.
Mourits Mohr
Mourits Nicolai Mohr (1918-1956), er føddur 26. september 1918 á Sandi, deyður 13. november 1956, sonur Aksel Mohr og Annu Mariu Katrinu f. Winther, bæði av Sandi. Var giftur við Svanhild Eufemiu f. Hermansen úr Vestmanna. Mourits tók læraraprógv á Føroya Læraraskúla 1942 og var lærari á Føroya Fólkaháskúla 1942-53, í Tórshavnar Kommunuskúla 1953-56 og á Tekniska skúla í Tórshavn frá 1942. Hann var á ársskeiði á DLH 1947-48. Mourits gjørdi vart við seg í ungmannafelagsarbeiði í Virkinum á Sandi og í Merkinum í Tórshavn. Hann skrivaði skemtileikir og yrkti tættir, men kendastur er hann fyri at hava skapað hjúnini "Læars og Annu Lenu", sum varð prentað í Følv at kalla á hvørjum ári frá 1943-55. Forlagið Fannir gav í 1993 út bókina "Læars og Anne Lena", ið er savn av skemtisøgum, tættum o.ø. eftir Mourits Mohr.
Wakeoyggj
Wakeoy (á enskum Wake Island) er koraloyggj í Mikronesia, hon er bara 7,3 km². Wake gekk áður undir navninum Halcyon Island. Hon er sum nógvar aðrar Kyrrahavsoyggjar undir USA, sum hevur hernaðarstøðir har. Hon hevur tropiskt veðurlag. Wake fevnir um oyggjarnar Wilkes Islet, Peale Islet og Wake Islet. Oyggjarnar liggja 3400 kilometrar vestanfyri Hawaiioyggjum. Wake er m.a. gitin frá Seinna heimsbardagi: Japan hevði ikki sent USA krígsavbjóðing, tá ið teir lupu á Wake 8. desembur 1941. Hægsti blettur á oyggjunum er bert seks metrar yvir havinum, Ducks Point.

Oyggin hevur ein flogvøll, sum eitur Wake Island Airfield. Flogvøllurin hevur eina flogbreyt, ið er 3000 metrar til longdar.

🇺🇸
T. D. Jakes
Thomas Dexter "T. D." Jakes (f. 9. juni 1957 í South Charleston, West Virginia, USA) er ein kendur prædikumaður og rithøvundur í The Potter's House í Dallas, Texas.
Tindakráka
Tindakráka (frøðiheiti - Pyrrhocorax pyrrhocorax) er ein fuglur, eitt slag av kráku.


 * Fuglar í Føroyum
Harvard University
Harvard University í Massachusetts varð sett á stovn longu í 1636 og er elsti lærdi háskúlin í Amerika. Men Harvard er ikki bara elsti lærdi háskúlin í USA, hetta er eisini mest virda universitetið í USA – ivaleyst við Yale University í Connecticut beint í hølunum. Og tað er ikki bara sum at siga tað, at koma inn á Harvard, als ikki hjá útlendingum. Og at hava akademiska útbúgving av einum lærdum háskúla sum Harvard er eisini nakað fyri seg. Eitt er, at tú fært akademiska førleikan, sum í sjálvum sær gevur nógvar møguleikar, men hevur tú so tikið útbúgvingina á slíkum stað sum Harvard, kvalifiserar tað teg fleirfalt. Í 2008 vóru slakar tjúgutúsund umsóknir til tey gott og væl sekstanhundrað lestrarplássini.


 * Sett á stovn í 1636.
 * Lesandi í alt 19.539.
 * Heiðurslønarvinnarar Nobels 39.
 * Heimsins størsta universitets-bókasavn.
 * Kalla upp eftir fyrsta veruliga verjanum John Harvard of Charlestovn.


 * T.S. Eliot
 * David Rockefeller
 * John F. Kennedy
 * Leonard Bernstein
 * Jack Lemmon
 * Al Gore
 * Tommy Lee Jones
 * George W. Bush (ein part)
Barain
Kongsríkið Barein er eitt lítið oyggjaland í Persaflógvanum. Barein var fyrsta oljulandið á Arábianesinum. Stórar oljukeldur hava gjørt Barein ovurríkt, og oljuídnaður er høvuðsvinna. Oljukeldur og reinsingarstøðir geva nógvum fólki arbeiði, men ferðavinnan kastar eisini nógv av sær. Nú eru oljukeldurnar skjótt tómar. Mesta av Barein er heit, turr og grýtut oyðimørk. Høvuðsstaðurin eitur Manama.

Í 1986 varð koyrandi eftir byrging til Saudiarábia. Nógvir saudar fara til Barein at stuttleika sær, tí á oynni halda tey ikki islamisku lógirnar sum í Saudiarábia. Islamisku lógirnar banna til dømis fólki at drekka alkohol.

Barein er lítil oyggj, ikki longri enn 48 km (nakað sum Streymoyggin). Veðurlagið er heitt og turt, og næstan alt landið er oyðimørk. Av tí at har regnar so lítið, ber bara til at dyrka, um vatn verður veitt á markirnar. Fast vegasamband – brýr og byrgingar – er ímillum høvuðsoynna Barein og grannaoyggjarnar Al Muharraq og Sitrah. Fast vegasamband er eisni inn á meginlandið til Saudi-Arabia, ið Barein hevur tætt samband við. Oyggin Barein er bara 48 km long, hinar oyggjarnar eru upp aftur smærri.

Oljuvinnan er høvuðsvinnan. Tey funnu olju og natúrgass í Flógvanum tíðliga. Meira enn helvtin av tí olju, sum er tøk í heiminum nú á døgum, er í Flógvanum. Úr boritornunum í oyðimørkini brennur natúrgassið, sum kemur upp saman við oljuni. Nú ið oljan er um at vera uppi, hevur perluveiða tikið seg upp aftur. Perlutíðin er frá juni til september. Perlukavararnir kava niður á botn við søkki uppi á sær; útgerð teirra er annars bara ein nasaklemma, knivur og kurv at leggja skeljarnar í. Dýrastu perlurnar eru fannhvítar og bera á ljósareytt.

Hóast Barain er ein muslimsk tjóð, so hava kirkjur, hindu-tempul og jødiskar synagogur verið á oynni í nógv ár. 52,6% av íbúgvunum eru tilflytarar, so Barain er sera fjølbroytt, bæði etniskt og mentanarliga.
John McCain
John Sidney McCain III (f. 29. august 1936 í Panama - 25. august 2018) var senatorur í Arizona. Hann stillaði upp, sum forsetavalevni, ímóti Barack Hussein Obama (D) í 2008. Hann er eisini senatorur í Arizona. Sarah Palin var varaforsetavalevni hjá John McCain, tá hann í 2008 var forsetavalevni hjá Republikanarunum.

John McCain var flogskipari í amerikanska herinum undir Vietnamkrígnum. Undir krígnum var hann skotin niður og tikin sum krígsfangi. Hann sat fangaður í Vietnam í fimm og eitt hálvt ár. McCain royndi tvær ferðir at gerast amerikanskur forseti. Í ár 2000 tapti hann uppstillingarvalið hjá republikanarunum til George W. Bush. Í 2008 eydnaðist tað honum at gerast republikanska forsetavalevnið, men hann tapti valið til demokratiska umboðið, Barack Obama.

Bæði dóttur hansara, Meghan McCain, og kona hansara, Cindy McCain, hava boðað amerikanska fólkinum frá at tær eru fyri at samkynd kunnu giftast. McCain sjálvur vil kortini enn vera við, at hann bara heldur, at kvinna og maður kunnu giftast við hvør øðrum. John McCain var ein av teimum, sum syrgdu fyri, at samkynd fólk ikki kunnu giftast í Arizona, og McCain familjan er ein hin best kenda republikanska familjan í Arizona.
Vestmannaoyggjarnar
Vestmannaoyggjarnar liggja 14 km suðurvestan fyri Ísland. Oyggjarnar eru 15 í talið og innihalda eisini 30 klettir og skerð. Oyggjarnar eru av vulkanskari upprunnaði og tað er yvir 10.000 ár síðani, tær risu upp úr havinum. Tað verður meint, at tær vóru búsettar árin Ísland bleiv í sínari tíð, men enn er hetta óvist. 2 prosent av fólkatalinum í Íslandi búgva á Heimaoy, sum eisini er tann størsta og einasta búsetta oyggin av vestmannaoyggjunum. Har búgva umleið 5.000 fólk og høvusframleislan er fiskur, tvs. toskur og turrfiskur. 12 prosent av samlaða útflutninum í Íslands kemur úr Vestmannoyggjunum (Heimeay). Tað er eisini eitt ógvuligani áhuganivert ferðamannaumráði, serligani aftaná vulkanútbróti í 1963, tá ið oyggin Surtoy rós upp úr havinum. Hetta fenomeni, vakti sera stóran áhuga fyri vísindafólk kring knøttin. Serligani fyri vísindafólk í kanna mál, sum tildømis, jarðarskorpuna, lava og havbotnin.


 * Heimasíða
Norðurlandaráðið
Norðurlandaráðið er eitt samstarv millum fólkavaldu tingini í norðurlondum, og harvið ein týdningarmikil brikkur í almenna partinum av norðurlendska samstarvinum. Norðurlandaráðið er ein pendantur til Norðurlendska ráðharraráðið, sum er samstarv millum norðurlendsku stjórnarleiðararnar.

Norðurlandaráðið varð stovnað í 1952 og fevnir um tey fimm norðurlendsku londini Danmark, Finland, Ísland, Noreg og Svøríki, umframt tey trý sjálvstýrandi økini Føroyar, Grønland og Áland. Karmarnir fyri Norðurlandaráðið eru settir í Helsingforssáttmálanum frá 1962. Endamálið hjá ráðnum er at varðveita og menna norðurlendska samstarvið, tá tað kemur til rættarviðurskifti, mentan, samferðslu, umhvørvi, sosial og fíggjarlig viðurskifti.

Norðurlandaráðið handar hvørt ár hesar virðislønir:


 * Barna- og Ungdómsbókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins
 * Bókmentavirðislønina
 * Filmvirðislønina
 * Tónleikavirðislønina
 * Umhvørvisvirðislønina

Virðislønirnar eru áljóðandi 350.000 DKK og verða handaðar í sambandi við árliga fundin hjá ráðnum.


 * Norðurlendska ráðharraráðið
 * Benelukslondini


 * Norðurlandaráðið
 * Hallo Norden
Norðurlendska ráðharraráðið
Norðurlendska Ráðharraráðið er ein samstarvsbólkur hjá norðurlendsku stjórnunum. Grundarlagið fyri Norðurlendska ráðharraráðnum er skrivað í Helsingforssáttmálanum.

Norðurlendska Ráðharraráðið varð sett á stovn í 1971 og fevnir um tey fimm norðurlendsku londini Danmark, Finland, Ísland, Noreg og Svøríki, umframt landsstýrini í teimum trimum sjálvstýrandi økjunum Føroyar, Grønland og Áland.

Formansskapurin fyri ráðharraráðið varðir eitt ár og skift verður millum tey fimm norðurlendsku londini.


 * Norðurlandaráðið
 * Benelukslondini


 * Norðurlendska Ráðharraráðið
Umhvørvisvirðisløn Norðurlandaráðsins
Umhvørvisvirðisløn Norðurlandaráðsins verður luta hvørt ár í samband við setanina av Norðurlandaráðinum. Fyrstu ferð virðislønin var luta var í 1995.




 * Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins
 * Tónleikavirðisløn norðurlandaráðsins
 * Filmvirðisløn Norðurlandaráðsins
 * Barna- og Ungdómsbókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins
Filmvirðisløn Norðurlandaráðsins
Filmvirðisløn Norðurlandaráðsins er ætlað at vekja áhuga fyri filmun úr norðurlondum. Virðislønin varð stovnað í 2002 og hevur frá 2005 verði latin hvørt ár.

{{legend|#91CFF6|Vinnari|border=1px #555 solid}}




 * Bókmentavirðisløn Norðurlandaráðsins
 * Umhvørvisvirðisløn Norðurlandaráðsins
 * Tónleikavirðisløn norðurlandaráðsins


 * www.norden.org
 * Filmvirðisløn Norðurlandaráðsins
Heavy Metal
Heavy metal, á føroyskum ofta nevndur ”tungmálmur” er ein sjangra av rokk tónleiki, sum kom fram í 1960’unum og fyrst í 1970’unum, og hetta serstakliga í Onglandi og USA. Við grundstøði í blues-rokki og psykodeliskum rokki útviklaðu bólkarnir, sum skaptu tungmálmstónleikin, eitt tjúkt, massivt ljóð, sermerkt av forsterkaðum reingingum, longum guitar soloum, føstum rútmum, og sum heild eitt hart ljóð.

Á føroyska tónleikapallinum eru fleiri bólkar, sum hava markerað seg, sum heavy metal bólkar. Týr sá dagsins ljós í 1998. Sterkt inspireraður av føroyskum tónleiki og norðurlendskari mytologi, hava teir sera virknir givið 6 fløgur út og verið á mongum uttanlandsferðum ymsastaðni í heiminum.

Á altjóða pallinum hava bólkar sum t.d. Led Zeppelin, Black Sabbath og Deep Purple, verið undangongumenn innan tung málm. Teir drógu hópin av áskoðarum til sín, hóðast teir mangan vóru háðaðir, soleiðis sum sjangran mangan hevur verið móttikin upp ígjøgnum søguna.

Miðskeiðis í 1970’unum hjápti bólkurin Judas Priest menningini í sjangruni, við at sálda stórar partar av blues inspiratiónini frá; Motörhead presenteraði eitt punk rokk ovurviðkvæmi og teir løgdu ein hægri dent á skjótleika. Bólkar í New Wave of British Heavy Metal sjangruni, sum t.d. Iron Maiden fylgdu einum líknandi spori. Við endanum á 1970’unum, hevði tungmálmur hálað ein heimsumfatandi bólk av fjepparum til sín, á enskum róptir "metalheads" ella "headbangarar".

Í 1980’unum, bleiv glam metal ein stór vinnugrein við stórum avkasti við bólkum, sum t.d. Mötley Crüe. Underground pallurin skapti eina røð av meira ekstremum og ágangandi stílum: thrash metal bleiv mainstream við m.ø. Metallica, ímeðan t.d. death metal og black metal enn eru sermentunnar fyribrigdi. Í 1990’unum hava populerar sjangrur, sum t.d. nu metal, sum ofta tekur elementir av funk og Hip hop uppí; og metalcore, sum blandar extreme metal við hardcore punk, førka definitiónina av sjangruni enn einaferð.


 * Kelda til hesa grein er frá ensku síðuni á Wikipedia um ”Heavy metal music”.
ISO 3166-1
ISO 3166-1 er partur av standardinum ISO 3166 ásett av millumtjóða felagsskapinum International Organization for Standardization. ISO 3166-1 lýsur trýggjar kotur fyri øll heimsins lond. Koturnar eru:
 * Alpha-2: kota við tveimun bókstavum.
 * Alpha-3: kota við trimun bókstavum.
 * Tal: kota við trimun siffrum.

1 Manglar týðing.


 * Føroyska málnevndin - Lond og tjóðir

ISO 3166
Pól Thorsteinsson
Pól Thorsteinsson føddur 1973 í Vági er ein føroyskur fótbóltsspælari og fyrrverandi landsliðsleikari. Pól starvast sum fíggjarleiðari í Vágs kommunu. Í 2009 spældi Pól Thorsteinsson við bestu deildini hjá VB/Sumba, sum gjørdist nummar eitt í 1. deild og rykti upp í Vodafonedeildina. Pól Thorsteinsson avgjørdi, at hetta var seinasta árið, at hann spældi fótbólt á høgum støði. Eftir 1. januar 2010 skiftið felagið navn frá VB/Sumba til FC Suðuroy. Pól Thorsteinsson var nevndarlimur og peningarøkil hjá FC Suðuroy í 2010 og 2011, hann bar seg undan afturvalið á aðalfundinum síðst í 2011.



Pól Thorsteinsson hevur spælt við trimum føroyskum feløgum: VB (seinni VB/Sumba), B36 og NSÍ og einum íslendskum fótbóltsfelag Valur.


 * VB 1991-1997
 * B36 1998-99
 * Valur, Ísland 2000
 * B36 2001
 * NSÍ 2002
 * B36 2003-2005
 * NSÍ 2006-2007
 * VB/Sumba 2007-2009 (eftir 1. jan. 2010 eitur liðið FC Suðuroy).
 * FC Suðuroy 2010-2012 hann spældi av og á við næstbesta liðnum, sum spælir í 2. deild

Pól Thorsteinsson hevur verið við til at vunni Løgmanssteypið tríggjar ferðir: 2001 við B36, 2002 við NSÍ og 2003 við B36. Løgmanssteypið æt fyrr Ísafjarðarsúlan.

Pól hevur harumframt vunnið Føroyameistaraheitið tríggjar ferðir: 2001 og 2005 við B36 og 2007 við NSÍ.

Pól Thorsteinsson varð kosin Ársins leikari í 2003, tá spældi hann við B36. Sama ár var hann eisini eitt av teimum 11 nøvnunum á "Ársins lið" hjá Dimmalætting. Í 2001 var Pól Thorsteinsson ein av teimum 11 leikarunum sum vóru valdir til "Ársins lið" hjá Sosialinum og hjá Sjónvarpi Føroya.

Pól Thorsteinsson spældi 37 landsdystir við føroyska A-landsliðnum í fótbólti í tíðarskeiðnum 1997-2004. Pól spældi sum verjuleikari á A-landsliðnum.

Pól Thorsteinsson leikti yvir 1800 min út í eitt á landsliðnum uttan at verða skiftur út ella skaddur yvir 20 dystir á rað. Tað var met tá.


 * Suðuroyar Portalurin, grein um Pól Thorsteinsson.
 * Fótbóltsamband Føroya.


 * Heimasíðan hjá FC Suðuroy
 * Heimasíðan hjá Vágs Kommunu