danish-foundation-models/faroese-dynaword huggingface dataset:
Veðurlagsráðið hjá ST
Veðurlagsráðið hjá ST, sum varð stovnað í 1988, eitur IPCC. Hetta er stytting fyri Intergovernmental Panel for Climate Change. IPCC samskipar og kunnar um veðurlagsgransking kring allan heimin. Hetta verður gjørt við eitt nú at geva út frágreiðingar. Umboð fyri á leið 190 lond sita í ráðnum. Úr Norðurlondum lut­taka granskarar frá lærdum háskúlum, veðurstovnum og øðrum myndug­ leikum. Fram til 2012 hevur veðurlagsráðið kunngjørt fýra stórar metingar um veðurlagsbroytingar. Í tí fyrstu var einki um, hví hitin á jørðini hækkar. Men í frágreiðingini frá 2007 skrivar ráðið, at orsøkin til, at tað gerst heitari, óivað er økt útlát av vakstrarhúsgassi. IPCC heldur tí, at okkum tørvar ymsar hættir at minka um útlátið av vakstrarhúsgassi. Sjálvt um veðurlagsfrágreiðingarnar hjá ST byggja á gransking, so eru granskarar ikki á einum máli, um vit hava størri vakstrarhúsárin ella ikki. Tey eru heldur ikki samd um avleiðingarnar. Men um vakstrar­ húsárinini verða ávirkað ella ikki, so halda tey flestu kortini, at tað er neyðugt at avmarka útlátið av koltvísúrevni (CO2) og øðrum vakstrar­húsgassi.
Steppuveðurlag
Steppuveðurlag er bæði í heitum og køldum økjum. Turkurin og ikki hitin er avgerandi fyri veðurlagið og vøksturin. Vakstrarøkið í hesum veðurlagnum verður nevnt steppur. Her veksur ymiskt gras, leykir og fleiri runnar, men her er alt ov turt hjá høgum trøum, ið krevja nógv vatn fyri at vaksa. Hóast veðurlagið er turt, eru mong av heimsins týdningarmestu landbúnaðar­økjum og beitilendum í økjum, sum hava steppuveðurlag. Orsøk­in er, at vatn kann verða leitt út á turra, men fruktagóða lendið. Tilfarið í steppujørð er vanliga leyst jørðildi, sum vit nevna løssjørð, og sum er evnað úr fokdusti, og sortujørð, sum hevur svartan lit. Í USA og Kanada eita grassteppurnar preriur, og í Argentina eita tær pampas. Á leið 10 % av heimsins fólkum liva í økjum, sum einaferð vóru steppur.
Miðjarðarhavsveðurlag
Miðjarðarhavsveðurlag er ikki einans í økinum kring Miðjarðarhavið. Líknandi veðurlag og vøkstur er eisini aðrastaðni, eitt nú í Kalifornia og landslutum í Avstralia, Suðurafrika og Kili. Har er heitt og turt um summarið og lýtt og slavið um veturin. Fyri fleiri túsund árum síðan vóru stórir leyvskógir her. Skógirnir vórðu feldir og eru mest sum horvnir nú. Víð øki eru nú í staðin beitilendi hjá seyði og geit. Bitið elvdi til, at vøksturin broyttist. Kjarr og vøkstir, sum dýr ikki kundu eta, breiddu seg. Á henda hátt kom tann vøksturin, sum vit nevna miðjarðarhavskjarr. Meginparturin av økjunum við miðjarðarhavskjarr eru í dag olivin­ lundir, sitruslundir og vínakrar. Leyvtrø, sum trívast í miðjarðar­havs­ veðurlagi eru lavrberjatrø, myrta, eik, bók og kastanjutrø.
Duel in the Pool
Duel in the Pool er ein svimjistevna, sum byrjaði í 2003. Tey fyrstu árini var kappingin millum teir bestu svimararnir úr USA og Avstralia, men síðan 2009 hava tað verið svimjarar úr USA og Evropa, sum dystast hvør móti øðrum. Kappingin verður hildin annað hvørt ár. Føroyski Pál Joensen luttók í 2011 og 2013. Í 2011 vann hann gull í 800 metrum frí við tíðini 7:36.24, sum var nýtt føroyskt met. Í 2013 vann hann silvur við tíðini 7:39:69.
Vinstrahallur politikkur
Vinstrahallur politikkur er eitt uppbýti av politikki, har nakrir politiskir flokkar, ið hava ávís felags eykenni, sum sosisalismu ella kommunismu, vera bólkaðir. Í Føroyum vera Javnaðarflokkurin og Tjóðveldi av núverandi politiskum flokkum í Føroyum vanliga sagdir at vera vinstrahallir. Av fyrrverandi vinstrasinnaðum politskum flokkum í Føroyum kunnu nevnast Verkamannafylkingin, Oyggjaframi, Føroyskir Sosialistar, Kommunistiski Flokkur Føroya og Sosialistiski Loysingarflokkurin.

Í Noregi verða flokkarnir Rødt, NKP, Sosialistisk Venstreparti og Arbeiderpartiet roknaðir fyri at vera vinstrahallir. Í Danmark eru tað flokkarnir Socialdemokraterne, SF - Socialistisk Folkeparti og Eindarlistin roknaðir fyri at vera vinstrahallir flokkar. Heitini vinstahallur og høgrahallur politikkur koma úr fronsku kollveltingini, har ið teir radikalu og kollveltingarsinnaðu sótu vinstrumegin formannin í tí provisoriska tjóðartinginum, meðan teir konservativu og moderatu sótu høgrumegin. Í politikki verður eisini tosað um flokkar sum bæði eru til vinstru og til høgru og hvørki kunnu flokkast til vinstu ella til høgru, og tí verða kallaðir miðflokkar ella flokkar sum eru á miðjuni í politikki.

Flokkarnir ið eru vinstrasinnaðir hava tað til felags, at teir stríðast fyri javnrættindum, at tað ikki skulu vera klassamunur á fólki, fyri rættvísum býti innanlendis og altjóða og at hetta skal henda við at hava eina sterka tjóð sum veitir nógvar vælferðartænastur og spælir aktivan leiklut í vinnulívinum. Tað er stórur munur á teimum ymisku vinstrahallu flokkunum í Norðurlondum, um hvussu stóran aktivan leiklut ið tjóðin veruliga skal hava, men tó eru hesir flokkar í høvuðsheitum samdir í at infrakervið umframt grundleggjandi vælferðartænastur sum útbúgving og heilsa eiga at vera ábyrgdin hjá tí almenna. Teir víðgongdu vinstrahallur flokkarnir fara uppaftur longur og ynskja at avtaka tann privata ognarrættin fullkomiliga. Eitt annað felagsheiti fyri vinstrahallan politikk er ein skepsis móti teimum fríu marknaðarkreftunum og kapitalismuni, tí at hesi føra klassamun við sær.
Høgrahallur politikkur
Høgrahallur politikkur ella Høgrasinnaður politikkur er eitt savnigarheiti fyri politiskir flokkar og ideologiir, sum mynda teir borgarligu, tað vil siga ikki-sosialistisku, konservativu og liberalu politisku flokkarnir. Í siðbundnum partapolitikki verður eisini tosað um flokkar sum eru í miðjuni og um flokkar sum eru vinstrahallir. Í Føroyum eru teir høgrasinnaðu flokkarnir Fólkaflokkurin, Sambandsflokkurin og Framsókn.

Heitini høgrahallur og vinstahallur politikkur koma úr fronsku kollveltingini, har ið teir radikalu og kollveltingarsinnaðu sótu vinstrumegin formannin í tí provisoriska tjóðartinginum, meðan teir konservativu og afturhaldsinnaðu sótu høgrumegin. Har vóru teir mest radikalu ein bólkur ið til dømis vildi innføra almennan atkvøðurætt fyri menn, settir til vinstru fyri talarastólin og teir meira konservativu, sum ynsktu at støðga tí kollveltingarligu gongdini, vóru settir høgrumegin talarastólin. Henda plaseringin var orsøkin til, at hugtøkini høgrasinnaður og vinstrasinnaður vóru brúkt fyri at skilja ímillum tær ymisku áskoðanirnar. Eftir at hetta býti millum høgra og vinsta var gjørt í evropeiskum politikki, so kom tann heldur ógreiða miðjan í politikki eisini.


 * Konservatisma
 * Liberalisma
 * Vinstrahallur politikkur
1571
* 27. desember - Johannes Kepler, týskur støddfrøðingur, stjørnufrøðingur og stjørnuspámaður (d. 1630)
1561
Øldir: 15. øld - 16. øld - 17. øld

Áratíggju: 1510-árini 1520-árini 1530-árini 1540-árini 1550-árini - 1560-árini - 1570-árini 1580-árini 1590-árini 1600-árini 1610-árini

Árstal: 1556 1557 1558 1559 1560 - 1561 - 1562 1563 1564 1565 1566
1551
Øldir: 15. øld - 16. øld - 17. øld

Áratíggju: 1500-árini 1510-árini 1520-árini 1530-árini 1540-árini - 1550-árini - 1560-árini 1570-árini 1580-árini 1590-árini 1600-árini

Árstal: 1546 1547 1548 1549 1550 - 1551 - 1552 1553 1554 1555 1556
Ábraham
Ábraham ella Abraham (hebraiskt אַבְרָהָם, Aḇrāhām), føðinavn Abram, er ein týðandi persónur úr Gamla Testamenti úr Bíbliuni, sum sær hann sum elsta ættfaðirin til tað ísraelska fólkið. Søgan um Ábraham stendur skrivað í 1. Mósebók, kap. 12-25, har hann saman við soni sínum Ísak og Jákup hoyrir til patriarkarnar, sum gjørdust ættfedrar til Ísraels 12 ættarbólkar. Ábraham er ein týðandi profetur hjá teimum kristnu, hjá jødunum og hjá muslimum. Í Islam er hann viðurkendur sum profetur, patriarkur og boðberi undir navninum Ibrahim.

Abraham var ein eftirkomari av soni Nóah Sem. Kristin og muslimar trúgva, at Jesus var ein eftirkomari av Ábraham, og harumframt trúgva muslimar, at Muhammed var ein efterkomari gjøgnum Ismail.

Tað er ein vaksandi konsensus millum bíbliugranskarar, at frágreiðingin í Fyrstu Mósebók um Ábraham hevur sín uppruna frá 500- og 400-talinum á.Kr.

Ábraham var sonur Tarah og eftirkomari av soni Nóa Sem. Upprunaliga navn hansara var Abram, men hann varð seinni kendur sum Ábraham. Hann var giftur við hálvsystir sínari Sarai, seinni kend sum Sára (Sara). Hann hevði tveir brøður, sum kallaðust Nakor og Haran. Síðstnevndi doyði tíðliga og er faðir Lot.

Eftir at Sara var deyð, fekk hann seks synir við hjákonuni Ketura: Simran, Joksjan, Medan, Midian, Jisjbak og Sjuah. Ábraham verður mettur at vera ættfaðir bæði hjá ísraelittum, ísmaelittum, edomittum og midianittum.

Ábraham andaðist 175 ára gamal, og varð grivin í Makpela-holuni sum sambært Bíbliuni skal liggja í býnum Hebron við Vestara Áarbakka. Hetta er ein av orsøkunum til, at jødarnir ynskja at hava atgongd til býin.
A Night at the Opera
A Night at the Opera er tann áttanda LP plátan hjá bretsku rock tónleikabólkinum Queen. Tað var plátufelagið Parlophone sum útgav plátunu hin 1. Januar 1976.

Síða A:
 * 1) "Death on Two Legs (Dedicated to...)" – 3:43
 * 2) "Lazing on a Sunday Afternoon" – 1:07
 * 3) "Lazing on a Sunday Afternoon" – 3:04
 * 4) "You're My Best Friend" – 2:52
 * 5) "39" – 3:30
 * 6) "Sweet Lady" – 4:03
 * 7) "Seaside Rendezvous" – 2:14

Síða B:
 * 1) "The Prophet's Song" – 8:20
 * 2) "Love of My Life" – 3:38
 * 3) "Good Company" – 3:23
 * 4) "Bohemian Rhapsody" – 5:54
 * 5) "God Save the Queen" – 1:13
Anggun
Anggun Cipta Sasmi (fødd 29. apríl 1974 í Jakarta, er ein indoneskur pop/R&B sangari og sangskrivari. Hon býr í París og umboðaði Frakland í Eurovision Song Contest 2012. Hon sang soundtrack sangir á danska dogmefilminum Elsker dig for evigt, sum er leikstjórnaður av Susanne Bier. Tað vóru Jesper Winge Leisner og Niels Brinck, ið skrivaðu sangirnir og Niels Brinck ið framleiddi tónleikin. Hon er tann fyrsti sangari/songkvinna úr Indonesia, ið megnaði at koma á plátuhittlistar í Evropa og USA.


 * Dunia Aku Punya (1986)
 * Anak Putih Abu Abu (1991)
 * Nocturno (1992)
 * Anggun C. Sasmi... Lah!!! (1993)
 * Yang Hilang (1994)
 * Snow on the Sahara / Au Nom de la Lune (1997)
 * Chrysalis / Désirs Contraires (2000)
 * Open Hearts – Originalt soundtrack (2002)
 * Luminescence (2005)
 * Best Of (Indonesia, Malaysia, Italia) (2006)
 * Elevation (2008)
 * Echoes / Echos (2011)




 * La Neige au Sahara
 * La Rose des Vents
 * Au Nom de la Lune
 * La Ligne des Sens
 * Un Geste D'Amour
 * Derierre la Porte
 * Être Une Femme
 * Cesse la Pluie
 * Juste Avant Toi
 * Garde Moi
 * Ton Amour Ocean
 * Ête en Paris (saman við DJ Cam)


 * Snow on Sahara
 * A Rose in the Wind
 * Dream of Me
 * Life on Mars
 * Still Reminds Me
 * Chrysalis
 * Summer in Paris (saman við DJ Cam)
 * Your Ocean Love
 * Open Your Heart
 * Deep Blue Sea (saman við Deep Forest)
 * Kirana (saman við Jose Barinaga)
 * Sang Penari (saman við Jose Barinaga)
 * In Your Mind
 * Undress Me (Italia)
 * Saviour
 * Al of You (saman við Julio Iglesias)
 * I'll be Alright
 * A Crime
 * Crazy
Eurovision Song Contest 2012
Eurovision Song Contest 2012 var tann 57. sangkappingin í røðini av Eurovision Song Contest. Kappingin varð hildin í døgunum 22, 24 og 26. mai 2012 í Baku, Aserbadsjan. Svøríki vann við sanginum "Euphoria" sum varð framførdur av Loreen.




 * Eurovision Song Contest 2011
 * Eurovision Song Contest 2013
1541
Øldir: 15. øld - 16. øld - 17. øld

Áratíggju: 1490-árini 1500-árini 1510-árini 1520-árini 1530-árini - 1540-árini - 1550-árini 1560-árini 1570-árini 1580-árini 1590-árini

Árstal: 1536 1537 1538 1539 1540 - 1541 - 1542 1543 1544 1545 1546




 * Jógvan Heinason, løgmaður í Føroyum
1531
Øldir: 15. øld - 16. øld - 17. øld

Áratíggju: 1480-árini 1490-árini 1500-árini 1510-árini 1520-árini - 1530-árini - 1540-árini 1550-árini 1560-árini 1570-árini 1580-árini

Árstal: 1526 1527 1528 1529 1530 - 1531 - 1532 1533 1534 1535 1536
1521
Øldir: 15. øld - 16. øld - 17. øld

Áratíggju: 1470-árini 1480-árini 1490-árini 1500-árini 1510-árini - 1520-árini - 1530-árini 1540-árini 1550-árini 1560-árini 1570-árini

Árstal: 1516 1517 1518 1519 1520 - 1521 - 1522 1523 1524 1525 1526

3. januarÁáǎĈďĒģÌ - Martin Luther verður lýstur í bann av pávanum Leo X.
 * 8. mai - Týski munkurin Martin Luther verður lýstur í bann og friðleysur av týsk-rómverska keisaranum Karl V. á ríkisdegnum í Worms, tí at Luther vildi ikki taka skriftirnar aftur.
1511
Øldir: 15. øld - 16. øld - 17. øld

Áratíggju: 1460-árini 1470-árini 1480-árini 1490-árini 1500-árini - 1510-árini - 1520-árini 1530-árini 1540-árini 1550-árini 1560-árini

Árstal: 1506 1507 1508 1509 1510 - 1511 - 1512 1513 1514 1515 1516
Minnisvarðin í Vági
Minnisvarðin í Vági er miðskeiðis í býnum, tætt við Vágs Havn og Vágs Skipasmiðju, nakað vestanfyri Vágs kirkju. Í 19. øld og nakað upp í 20. øld var eitt fiskapláss við fløtum steinum á staðnum, og tvey hús vóru bygd har til arbeiðsfólk sum komu norðanfjørðs at arbeiða við fiski. Tey húsini eru ikki til longur. Í 1977 varð ein minnisvarði bygdur á staðnum. Har er ein koparstandmynd av einari kvinnu, sum heldur einum róðri av føroyskum útróðrarbáti, hon sær syrgin út. Aftanfyri hana eru nakrar koparplátur stoyptar niður á fløtuna, á koparplátunum, eru nøvnini á teimum vágbingum, sum lótu lívið á sjónum, inngraveraði. Tað var Fridtjof Joensen, myndahøggari, ið gjørdi standmyndina. Rundan um plássið eru runnar og trø. Benkur standa ovarliga í parkini. Fyri at halda seyði burturi er ein girðing sett upp millum gongubreytina við Vágsveg og Minnisvarðan.

Nógv tiltøk verða á hvørjum ári hildin við Minnisvarðan í Vági, eitt nú verða grækarismessuhald og flaggdagshalds hildið har við røðum, felagssangi, kórsangi, horntónleiki osfr. Á jóansøku, tá hon verður hildin í Vági líka ár, fáa studentarnir prógvini handaði her og ofta fer steypahandanin eisini til kappróðrarfólkið fram her. Skúðgongur verða eisini gingnar til Minnisvarðan í Vági á jóansøku og til onnur hátíðarhald. Á minningardegi teirra sjólátnu verður kransur lagdur við standmyndina, fyri at minnast tey sum eru deyð á sjónum, tað verður gjørt eftir eina minningarguðstænastu í Vágs kirkju. Í desember verður eitt stórt jólatræ sett upp og jólaljós í ymiskum skapi verða eisini sett upp.
Listavirðisløn Nólsoyar Páls
Listavirðisløn Nólsoyar Páls er ein føroysk listavirðisløn, ið var sett á stovn í 2013 av Klaksvíkar býráð. Virðislønin verður eftir ætlan latin einaferð um árið nýggjársaftan ella um tað tíðina. Virðislønin er á 75.000 krónur og verður latin av Klaksvíkar býráð og vinnulívinum í Klaksvík.

Fyrsta heiðurslønin varð handað vísusangaranum Hanusi G. Johansen, sum er ættaður úr Klaksvík, og sum miðskeiðis í seksti árunum í heimbýnum fór undir virksemið, sum seinni bar yrkisleiðina sum vísusangari við sær.


 * 2019 - Archibald Black
 * 2018 - Steintór Rasmussen
 * 2017 - eingin
 * 2016 - eingin
 * 2015 - Eyð Matras
 * 2014 - Edward Fuglø
 * 2013 - Hanus G. Johansen

Nevndin, sum í 2013 valdi listafólkið, ið skuldi fáa heiðurin var henda:
 * Archibald Black, listamaður
 * Oliver Joensen, blaðstjóri
 * Jógvan Skorheim, borgarstjóri
Byrta (tónleikaútgáva)
Byrta er fyrsta tónleikaútgávan hjá føroyska tónleikabólkinum Byrta, tá eru stakløg ikki tald við. Fløgan kom út 24. mai 2013 hjá plátufelagnum Tutl. Útgávan varð kosin at vera tann besta av øllum føroyskum tónleikaútgávum í 2013 í útvarpssendingini Brunsj hjá Kringvarpinum. Tað vóru tríggir tónleikaummælarar, ið øll valdi Byrta sum nummar eitt. Tey góvu stig til fimm tónleikaútgávur hvør.


 * 1) Eydnan	3:59
 * 2) Andvekur 4:25
 * 3) BYRTA 3:58
 * 4) Loyndarmál 3:34
 * 5) Tín doyvandi tøgn	4:36
 * 6) Norðlýsið 4:14
 * 7) Vit falla	3:13
 * 8) Hjartasorg 4:30
 * 9) Næstan	0:30
 * 10) Frosin 4:02
Benedikta Boccoli
Benedicta Boccoli (fødd 11. november 1966 í Milano ) er sjónleikari úr Italia. Hon er systir Brigitta Boccoli, sum eisini er sjónleikari.


 * Gli angeli di Borsellino, filmsleikstjóri Rocco Cesareo - 2003
 * Valzer, filmsleikstjó Salvatore Maira - 2007
 * Pietralata, filmsleikstjó Gianni Leacche - 2008
 * Ciao Brother, filmsleikstjó Nicola Barnaba – 2016


 * La confessione, (Bekendelsen) leikstjóri: Benedicta Boccoli – 2020 ;


 * Blithe Spirit eftir Noël Coward - 1992/1993
 * Cantando Cantando við Maurizio Micheli, Aldo Ralli og Gianluca Guidi - 1994/1995
 * Buonanotte Bettina, eftir Pietro Garinei og Sandro Giovannini 1995/1996/1997
 * Can Can - Musical eftir Abe Burrows, 1998/1999
 * Orphée aux Enfers - Opera eftir Jacques Offenbach - 1999 - Terpsichore
 * Polvere di stelle, 2000/2001/2002
 * Le Pillole d'Ercole 2002/2003/2004
 * Amphitruo, eftir Plautus, 2004
 * Stalker eftir Rebecca Gillmann, 2004
 * Plutus eftir Aristofanes, 2004
 * Fleur de cactus leikstjóri Tonino Pulci, við Edoardo Siravo 2004/2005/2006
 * Prova a farmi ridere eftir Alan Aykbourn, 2006
 * The Tempest eftir William Shakespeare, - 2006 - Ariel
 * Sunshine eftir William Mastrosimone, sceneinstruktør Giorgio Albertazzi, 2007/2008
 * L'Appartamento, eftir Billy Wilder, 2009–2010
 * Vite private, eftir Noël Coward, við Corrado Tedeschi - 2012-2013
 * Dis-order, eftir Neil LaBute, við Claudio Botosso - 2014
 * Incubi d'Amore, eftir Augusto Fornari, Toni Fornari, Andrea Maia, Vincenzo Sinopoli, við Sebastiano Somma og Morgana Forcella - 2014
 * Crimes of the Heart, eftir Beth Henley – 2015
 * A Room with a View, eftir E. M. Forster, sceneinstruktør Stefano Artissunch - 2016
 * Cactus Flower eftir Pierre Barillet, Jean-Pierre Grédy - 2016
 * Il più brutto week-end della nostra vita eftir Norm Foster - 2017-2018
 * La testo eftir Jordi Vallejo, sceneinstruktør Roberto Ciufoli - 2019-2020 ;
 * Su con la vita eftir Maurizio Micheli, sceneinstruktør Maurizio Micheli - 2020 ;






 * Benedicta Boccoli Portal
1632
1632 (MDCXXXII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum hósdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum sunnudegi.




 * 29. august - John Locke, bretskur heimspekingur (d. 1704)
 * 20. oktober - Christopher Wren, bretskur vísindamaður (d. 1723)
 * 24. oktober - Antoni van Leeuwenhoek, niðurlendskur vísindamaður (d. 1723)
 * 31. oktober - Johannes Vermeer, niðurlendskur listamálari (d. 1675)
 * 24. november - Benedictus de Spinoza, niðurlendskur heimspekingur (d. 1677)


 * Gustav II Adolf av Svøríki, kongur Svøríkis frá 1611 til 1632 (f. 1594)
1622
1623 (MDCXXIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi.




 * 15. januar - Molière, franskur leikritahøvundur (d. 1673)
 * 8. november - Karl X Gustav, kongur Svøríkis 1654-60 (d. 1660)


 * 23. januar - William Baffin, enskur sjófari og kortteknari (f. um 1584)
1602
1602 (MDCII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum fríggjadegi.




 * 14. februar - Francesco Cavalli, italskt tónaskald og urguleikari (d. 1676)
1643
Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1590-árini 1600-árini 1610-árini 1620-árini 1630-árini - 1640-árini - 1650-árini 1660-árini 1670-árini 1680-árini 1690-árini

Árstal: 1638 1639 1640 1641 1642 - 1643 - 1644 1645 1646 1647 1648
Tróndur Bogason
Tróndur Bogason (fyrr Hansen, føddur 5. apríl 1976) er ein føroyskur tónasmiður og tónleikari, sum er útbúgvin á Kongaliga Musikkonservatoriunum í Keypmannahavn. Hann er eisini limur í rapp/rock tónleikabólkinum MC-Hár og var ein av stovnarunum av føroyska kórinum í Keypmannahavn Mpiri.

Í 2014 varð sjónleikurin Tóm rúm, sum Marjun Syderbø Kjelnæs hevur skrivað, framførdur á Tjóðpalli Føroya. Tróndur gjørdi tónleikin til leikin.

Hesin listin er ikki fullkomin


 * 2003 - Gávugóðs úr Grunni Thorvalds Poulsen av Steinum
 * 2006 - Tilnevndur Tónleikavirðisløn norðurlandaráðsins fyri tónleikaverkið Seven Musicians fyri trombon og electronics
 * 2008 - Tilnevndur Tónleikavirðisløn norðurlandaráðsins fyri Investigations of a dog, grundað á eina stuttsøgu hjá Franz Kafka Forschungen eines Hundes
 * 2010 - Tilnevndur Tónleikavirðisløn norðurlandaráðsins fyri Butterfly, eitt verk fyri piano og percussion.
 * 2010 - 3 ára starvsløn frá Mentanargrunni Landsins
 * 2014 - Tilnevndur Tónleikavirðisløn norðurlandaráðsins fyri tónleikaverkið Barbara
 * 2016 - Vann FMA virðisløn tvørtur um bólkarnar - Ársins framleiðari

Tróndur er sonur rithøvundan og sertannlæknan Bergtóru Hanusardóttir og havlívfrøðingin Boga Hansen. Hann er giftur við føroysku songkvinnuni Eivør Pálsdóttir.
1633
Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1580-árini 1590-árini 1600-árini 1610-árini 1620-árini - 1630-árini - 1640-árini 1650-árini 1660-árini 1670-árini 1680-árini

Árstal: 1628 1629 1630 1631 1632 - 1633 - 1634 1635 1636 1637 1638
1634
Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1580-árini 1590-árini 1600-árini 1610-árini 1620-árini - 1630-árini - 1640-árini 1650-árini 1660-árini 1670-árini 1680-árini

Árstal: 1629 1630 1631 1632 1633 - 1634 - 1635 1636 1637 1638 1639
1635
Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1580-árini 1590-árini 1600-árini 1610-árini 1620-árini - 1630-árini - 1640-árini 1650-árini 1660-árini 1670-árini 1680-árini

Árstal: 1630 1631 1632 1633 1634 - 1635 - 1636 1637 1638 1639 1640
1512
Øldir: 15. øld - 16. øld - 17. øld

Áratíggju: 1460-árini 1470-árini 1480-árini 1490-árini 1500-árini - 1510-árini - 1520-árini 1530-árini 1540-árini 1550-árini 1560-árini

Árstal: 1507 1508 1509 1510 1511 - 1512 - 1513 1514 1515 1516 1517
1513
Øldir: 15. øld - 16. øld - 17. øld

Áratíggju: 1460-árini 1470-árini 1480-árini 1490-árini 1500-árini - 1510-árini - 1520-árini 1530-árini 1540-árini 1550-árini 1560-árini

Árstal: 1508 1509 1510 1511 1512 - 1513 - 1514 1515 1516 1517 1518
13. øld
13. øld var øldin, ið vardi frá 1. januar 1201 (MCCI) til 31. desember 1300 (MCCC) í tí julianska kalendaranum.

(12. øld - 13. øld - 14. øld)






 * 1. oktober 1207 - Henrik III av Onglandi.
 * 1223 - Eleanora av Provence
 * 1225 - Thomas av Aquino, tann fremsti av teimum katólsku teologunum
 * 17. juni 1239 - Edvard I av Onglandi.
 * 1241 - Eleanora av Kastilia.
 * 1260 - Johannes Eckhart, ein av mest týðandi mystikarum í miðøld
 * 1270 - Hákun Magnusson, kongur í Noregi
 * 1270 - William Wallace.
 * 11. juli 1274 - Robert I av Skotlandi.
 * 25. apríl 1284 - Edvard II av Onglandi.
 * 1295 - Isabella av Fraklandi.


 * 1227 - Djengis Kan.
 * 1241 - Ögödei, sonur Djengis Kan og stórkanur yvir Mongolríkið
 * 1263 - Aleksander Nevskij, russisk tjóðarhetja og halgimenni
 * 1274 - Thomas av Aquino, italskur gudfrøðingur og heimspekingur
 * 1286 - Aleksandur III av Skotlandi
Epke Zonderland
Epke Jan Zonderland (føddur 16. apríl 1986 í Lemmer) er ein niðurlendskur fimleikari. Hann vann eitt gull heiðursmerki á Summar-OL 2012.


 * Heimasíða
1623
1623 (MDCXXIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum sunnudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi.




 * 30. mai - Wallerant Vaillant, niðurlendskur listamálari (d. 1677)


 * 4. juli - William Byrd, enskt tónaskald (f. um 1543)
 * 6. august - Anne Hathaway, kona William Shakespeare (f. 1555 ella 1556)
1624
1624 (MDCXXIV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum mánadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum hósdegi.




 * 25. desember (doyptur) - Angelus Silesius, týskur høvundur (d. 1677)
 * 17. januar - Guarino Guarini, italskur arkitektur (d. 1683)


 * 14. desember - Charles Howard, 1st Earl of Nottingham, enskur stóradmirálur (f. 1536)
1625
1625 (MDCXXV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi.


 * Charles prinsur av Wales verður krýndur kongur undir heitinum Karl I av Onglandi, Skotlandi og Irlandi.


 * 8. juni - Giovanni Domenico Cassini, italskur stjørnufrøðingur (d. 1712)
 * 24. september - Johan de Witt, niðurlendskur politikari (d. 1672)


 * 27. mars - Jákup VI, kongur Skotlands (Jákup I av Onglandi) (f. 1566)
 * 23. apríl - Maurits av Orania, niðurlendskur stathaldari (f. 1567)
 * ókend dagseting - Willem Schouten, niðurlendskur rannsóknarfari (f. um 1580)
1649
1649 (MDCXLIX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum fríggjadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi.


 * 30. januar - Enski kongurin Karl 1. verður hálshøgdur.




 * 30. januar - Karl I, kongur av Onglandi, Skotlandi og Írlandi frá 1625 til 1649. (f. 1600)
 * 11. november - Ellen Marsvin, dansk aðalsfrúgv (f. 1572)
1603
1603 (MDCIII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi.


 * 24. mars - Jákup I tekur við sum enskur kongur eftir Elisabet I.
 * 25. juli - Jákup I verður krýndur til kong í Onglandi.




 * 24. mars - Elisabet I, ensk drotning (f. 1533)
1490-árini
Øldir: 14. øld - 15. øld - 16. øld

Áratíggju: 1440-árini 1450-árini 1460-árini 1470-árini 1480-árini - 1490-árini - 1500-árini 1510-árini 1520-árini 1530-árini 1540-árini

Ár: 1490 1491 1492 1493 1494 1495 1496 1497 1498 1499
1480-árini
Øldir: 14. øld - 15. øld - 16. øld

Áratíggju: 1430-árini 1440-árini 1450-árini 1460-árini 1470-árini - 1480-árini - 1490-árini 1500-árini 1510-árini 1520-árini 1530-árini

Ár: 1480 1481 1482 1483 1484 1485 1486 1487 1488 1489
1470-árini
Øldir: 14. øld - 15. øld - 16. øld

Áratíggju: 1420-árini 1430-árini 1440-árini 1450-árini 1460-árini - 1470-árini - 1480-árini 1490-árini 1500-árini 1510-árini 1520-árini

Ár: 1470 1471 1472 1473 1474 1475 1476 1477 1478 1479
Thomas Blachman
Thomas Blachman (føddur 2. apríl 1963 á Nørrebro, Keypmannahavn) er ein danskur tónleikari og kendur sum dómari í sjónvarpsundirhaldssendingini hjá DR X Factor.




 * Egin album
 * Love Boat (1991)
 * Blachman Introduces Standard Jazz & RAP vol. 1 featuring AlwayS in Axion (1995)
 * Shiny Shoes and a Stiffy uppsamlingsalbum (1999)


 * Við Page One (1988-)
 * Beatin' Bop (1988)
 * Live At Ronnie Scotts (1991)


 * Við Erik Ørum
 * Impressions / Expressions (1992)
 * Keep it simple (1993)


 * Við Thomas Agergaard
 * Rounds (1993)


 * Við Al Agami og Remee
 * The style and invention album (1994)
 * Four corners of cool : Blachman meets Al Agami and Remee (1997)


 * Við Caroline Henderson, Kasper Winding og Remee
 * Made in Europe (1995)


 * Við Caroline Henderson og Kasper Winding
 * All around you (1996)


 * Við Kathusja Babikian
 * So real (1998)


 * Við Maya Albana og Kasper Winding
 * Maya Albana (1999)


 * Við Aud Wilken, Remee og Kasper Winding
 * Diamond in the rough (1999) (Universal – 153 331 2)


 * Við Katrine Gislinge
 * Star Music, opus 1 (2003)


 * Við GinmanBlachmanDahl


 * At the Plaza – The Library Bar Concerts ( (2003)
 * GinmanBlachmanDahl (2005)
 * GinmanBlachmanDahl! featuring Thomas Agergaard: Testing 1-2-3-4 (2005) DVD & CD


 * Burning Love – tað danski heiðurin til Elvis Presley
 * Copenhagen celebration : 25 years with Copenhagen Jazz Festival (2003 – 1994)
 * Lady Christmas (2006)


 * Notes in Time / Thomas Hass (1992)
 * Cinemataztic / Caroline Henderson (1995)
 * Famous song / Caroline Henderson (1995)
 * Bounce / Ditte Campion (1999)
 * Pligten Kalder / Torben Steno & Johan Olsen (2007)
 * AudioBallerina / Heidi Herløw (2008)


 * Mark Linn sang hansara sang "Røde kinder"


 * Tónleikur til upplatingina av Øresundsbroen (2000)
 * Tónleikur til Sylfiden, en balletforestilling på Østre Gasværk (2000). Ballettin hevði eisini tónleik eftir Kasper Winding og var instrueraður av Alexander Kølpin.


 * Samrøðufilmur við Kresten Osgood (2002)


 * Skæbnetimen (1996)
 * Prins Henrik (tv-program) (2004)


 * Jazz 99 (1999)
 * Idols (2003-2004)
 * Smagsdommerne (2005-2006)
 * Selvoptagelser (2006)
 * X-Factor (2008, 2009, 2011, 2012, 2013)
 * Blachman (sjónvarpsrøð) (2013)
 * Mentor (2013)


 * Det kolossale menneske (2008)


 * Dansk Grammy 1991
 * Ársins danska jazz útgáva: Love Boat


 * Dansk Grammy 1995
 * Ársins danska Rap/Dance útgáva: Blachman Thomas meets Al Agami and Remee! : The style and invention album
 * Ársins danska Jazz útgáva: Blachman Thomas meets Al Agami and Remee! : The style and invention album


 * Dansk Grammy 1996
 * Ársins danski framleiðari: Cinemataztic (saman við Kasper Winding og Caroline Henderson)
 * Ársins sangskrivari: Cinemataztic (saman við Kasper Winding og Caroline Henderson)


 * Robert-prisen 2011
 * Tónleikur til Submarino (saman við Kristian Eidnes Andersen)
Mark Rutte
Mark Rutte (føddur 14. februar 1967 í Den Haag) er ein niðurlendskur politikari, sum síðan 14. oktober 2010 hevur verið forsætisráðharri í Niðurlondum.


 * Mark Rutte
MØ
Karen Marie Ørsted, betri kend sum MØ (fødd 13. august 1988 í Odense) er ein donsk songkvinna og sangskrivari.




 * Heimasíða
Niðurlendskt mál
Niðurlendskt (Nederlands; Vlaams í Belgia) er eitt av vesturgermansku málunum. Niðurlendskt verður fyrst og fremst tosað í Niðurlondum, Belgia, Surinam, Aruba, Curaçao og Sint Maarten.
Føroyska stavraðið
Føroyska stavraðið er bygt á latínska stavraðið við nøkrum eyka bókstavum við teknum. Tað verður nýtt til at skriva føroyska málið og til stavraðan á føroyskum.

C, Q, W, X, Z verða ikki nýttir, men finnast í summum lániorðum (eisini Ö, Ü, Å og Þ í nøvnum), men tó er skikkur at býta hesar stavir um við føroyskar stavir við somu frambering.




 * Stavraðið, malrad.fo
 * Móðurmálsdagurin - Føroyska stavraðið”, sprotin.fo
 * Stavraðið, einfaltlist.fo
The Tough Alliance
The Tough Alliance, TTA, var ein svenskur tónleikabólkur, ein popp-duo, sum varð stovnaður av barndómsvinmonnunum Eric Berglund og Henning Fürst í Göteborg.




 * 2005 - The New School
 * 2006 - Escaping Your Ambitions
 * 2007 - A New Chance


 * 2004 - Make It Happen
 * 2004 - Holiday
 * 2006 - New Waves
 * 2008 - Neo Violence
 * 2009 - Prison Break– bert-mp3 digital útgáva av remixe
Norrbottens län
Norrbottens län er ein sýsla í Svøríki. Í suðri hevur Norrbottens län mark við Västerbottens län. Høvuðsstaðurin er Luleå.

Norrbottens län hevur umleið 249 436 íbúgvar (2013) og eina vídd við 105 205,3 km&sup2;.


 * Arjeplogs kommuna
 * Arvidsjaurs kommuna
 * Bodens kommuna
 * Gällivare kommuna
 * Haparanda kommuna
 * Jokkmokks kommuna
 * Kalix kommuna
 * Kiruna kommuna
 * Luleå kommuna
 * Pajala kommuna
 * Piteå kommuna
 * Älvsbyns kommuna
 * Överkalix kommuna
 * Övertorneå kommuna
Kronobergs län
Kronobergs län er ein sýsla í Svøríki. Í vestri hevur Kronobergs län mark við Hallands län, í suðri við Blekinge län og Skåne län, i eystri við Kalmar län og i norðri við Jönköpings län. Høvuðsstaðurin er Växjö.

Kronobergs län hevur umleið 187 156 íbúgvar (2013) og eina vídd við 9 385,2 km&sup2;.


 * Alvesta kommuna
 * Lessebo kommuna
 * Ljungby kommuna
 * Markaryds kommuna
 * Tingsryds kommuna
 * Uppvidinge kommuna
 * Växjö kommuna
 * Älmhults kommuna
Västernorrlands län
Västernorrlands län er ein sýsla í Svøríki. Í vestri hevur Västernorrlands län mark við Jämtlands län, í suðri við Gävleborgs län og i norðri við Västerbottens län. Høvuðsstaðurin er Härnösand.

Västernorrlands län hevur umleið 242 156 íbúgvar (2013) og eina vídd við 22 957,1 km&sup2;.


 * Härnösands kommuna
 * Kramfors kommuna
 * Sollefteå kommuna
 * Sundsvalls kommuna
 * Timrå kommuna
 * Ånge kommuna
 * Örnsköldsviks kommuna
Skåne län
Skåne län er ein sýsla í Suðursvøríki. Í norðri hevur Skåne län mark við Hallands län og Kronobergs län, og í landnyrðingi við Blekinge län. Høvuðsstaðurin er Malmö.

Skåne län hevur 1 274 069 íbúgvar (2013) og eina vídd við 11 302 km&sup2;.


 * Bjuvs kommuna
 * Bromölla kommuna
 * Burlövs kommuna
 * Båstads kommuna
 * Eslövs kommuna
 * Helsingborgs kommuna
 * Hässleholms kommuna
 * Höganäs kommuna
 * Hörby kommuna
 * Höörs kommuna
 * Klippans kommuna
 * Kristianstads kommuna
 * Kävlinge kommuna
 * Landskrona kommuna
 * Lomma kommuna
 * Lunds kommuna
 * Malmö kommuna
 * Osby kommuna
 * Perstorps kommuna
 * Simrishamns kommuna
 * Sjöbo kommuna
 * Skurups kommuna
 * Staffanstorps kommuna
 * Svalövs kommuna
 * Svedala kommuna
 * Tomelilla kommuna
 * Trelleborgs kommuna
 * Vellinge kommuna
 * Ystads kommuna
 * Åstorps kommuna
 * Ängelholms kommuna
 * Örkelljunga kommuna
 * Östra Göinge kommuna
Lund
Lund er ein býur í Lunds kommunu í Svøríki. Býurin er triðstørsti býur í Skåne län við umleið 82 800 íbúgvum í sjálvum býnum og umleið 114 061 í kommununi. Býurin fevnir um 25,75 km2 og hevur ein fólkatættleika á 3 215 pr. km2.
Jesper Ganslandt
Jesper Ganslandt, føddur Per Jesper Sundberg 31. oktober 1978 í Falkenberg, er ein svenskur leikstjóri og leikrithøvundur.


 * Farväl Falkenberg (2006)
 * Skinnskatteberg (2008)
 * Jesper Ganslandts 114:e dröm (stuttfilmur, 2008)
 * Filmen jag inte pratar om längre (2009)
 * Man tänker sitt (2009)
 * Apan (2009)
 * Blondie (2012)
Lelystad
Lelystad er ein býur og ein kommuna í Niðurlondum. Býurin er høvuðsbýur í landslutinum Flevoland og varð stovnaður í 1967. Lelystad er uppkallaður eftir Cornelis Lely, ið er verkfrøðingurin handan Afsluitdijk byrgingina, ið gjørdi tað møgulig at byggja býin Lelystad, ið liggur 3 metrar undir havinum.
Leeuwarden
Leeuwarden er ein býur í Niðurlondum. Býurin er høvuðsstaður í landslutinum Friesland. Kommunan Leeuwarden hevur 91.375 íbúgvar og eina vídd á 84 km². Leeuwarden er ein søguligur býur og hevur jarnbreytasamband til Groningen, Sneek, Stavoren, Zwolle, Utrecht og Harlingen, og hagani er ferjusamband til Vlieland og Terschelling.
Haarlem
Haarlem er ein býur og ein kommuna í Niðurlondum.

Haarlem liggur við Spaarne-ánna. Býurin varð mest sannlíkt stovnaður í 900-talinum og fekk keypstaðarrættindi í 1245.

Í býnum er eitt nú tað elsta almenna forngripasavnið í Niðurlondum, Teylers-savnið. Býurin er eisini kendur fyri Sankta Bavo Kirkjuna (Sint-Bavokerk) og Frans Hals Savnið, sum er eitt savn fyri list frá tí niðurlendska gullaldrinum.

Haarlem jarnbreytastøðin er tann elsti bygningurin av jarnbreytabygningum í Niðurlondum.

Sunnanfyri býin liggur heimsins størsta blómupark, Keukenhof.

Býarparturin Harlem í New York er uppkallaður eftir hesum niðurlendska býnum.
Zwolle
Zwolle er ein býur og ein kommuna í Niðurlondum.
Dordrecht
Dordrecht er ein býur og ein kommuna í Niðurlondum. Býurin er tann 4. størsti í landslutinum Zuid-Holland.
's-Hertogenbosch
's-Hertogenbosch (ella Den Bosch) er ein býur og ein kommuna í Niðurlondum. Býurin er høvuðsbýur í landslutinum Noord-Brabant og liggur umleið 80 kilometrar sunnan fyri høvuðsstaðin í Niðurlondum, Amsterdam. Í býnum er ein stórur katedralur, hildið verður, at hann er bygdur fyrst í 13. øld.
Emmeloord
Emmeloord er ein býur í Flavoland í Niðurlondum. Býurin er fyrisitingarligur miðdepil fyri Noordoostpolder kommunu.
Arnhem
Arnhem er ein býur og ein kommuna í Niðurlondum og høvuðsbýur í landlutinum Gelderland. Býurin liggur ímillum Ruhr-økið og Amsterdam og Rotterdam. Áin Rhinen rennur gjøgnum býin, og verður her nevnd Nederrhin (Nederrijn). Seinna heimskríggj fór illa við býnum. Í 1944 lá býurin við frontin og Slagið við Arnhem legði tað mesta av miðbýnum í oyði. Allir íbúgvarar noyddust at flýggja úr býnum og týskarar stongdu hann av. Fólk úr býnum sluppu ikki heim aftur fyrr enn nakað eftir at kríggið varð endað.
Alkmaar
Alkmaar er ein býur og ein kommuna í Niðurlondum, ið liggur í landslutinum Nordholland. Býurin hevur umleið 95.076 indbyggere (1. maj 2014) og er mest kendur fyri siðbundna ostamarknaðin, ið er ein av teimum størstu í landinum, og sum ger at nógv ferðafólk koma til býin hvørt ár. Sermerkt fyri Alkmaar eru eisini tær nógvu kanalirnar og tey gomlu húsini. Býurin varð fyrstu ferð nevndur í 10. øld og fekk býarstatus í 1254.
Valkenburg aan de Geul
Valkenburg aan de Geul er ein kommuna í Limburg landslutinum í Niðurlondum. Umframt býin Valkenburg við grannalagnum Broekhem), eru hesir býir og bygdir í kommununi Valkenburg aan de Geul: Berg en Terblijt, Vilt, Geulhem, Houthem, Sibbe, IJzeren, Oud-Valkenburg, Schin op Geul og Walem.
Vlissingen
Vlissingen er ein havnabýur og kommuna, sum liggur á hálvoynni Walcheren, í tí niðurlendska landslutinum Zeeland. Í býnum búgva 44.414 fólk (2013).
Leiden
Leiden er ein býur og kommuna í landslutinum Suður Hollandi í Niðurlondum. Fólkatalið í kommununi er umleið 121.200. Saman við forstøðunum Oegstgeest, Leiderdorp, Voorschoten, Valkenburg, Rijnsburg og Katwijk er býurin Leiden eitt tætt fólkað býarøki við umleið 254.000 íbúgvum. Leiden er bygdur á Oude Rijn umleið 20 km frá Haag og 40 km frá Amsterdam.

Leidens Universitet varð stovnað í 1575 og er harvið tað elsta í Niðurlondum.

Hollendski listamálarin Rembrandt varð føddur í býnum í 1606 og búði har til 1624.
Ede
Ede er ein býur í Niðurlondum. Fólkatalið í býnum er umleið 110.660. Býurin liggur í landslutinum Gelderland.
Dokkum
Dokkum (fyrr nevndur Dockum,) er ein gamal býur í kommununi Dongeradeel í tí niðurlendska landslutinum Frísaland. Í 2006 var fólkatalið í býnum 13.145. Tann kendasta hendingin í søgu Dokkums er drápið av tí anglo-saksiska trúboðaranum Bonifatius í 754, hesin var føddur sum Winfrid ella Wynfrith í Wessex í núverandi Devon, Onglandi. Í 1652 vóru fimm stubbamyllur í Dokkum. Í dag eru tvær vindmyllur í býnum, tær eru Zeldenrust og De Hoop og vera vístar fram alment. Ein triðja mylla, De Marmeerin, stendur uttanfyri býin við Woudvaart.
Maastricht
Maastricht (limburgiskt: Mestreech) er ein býur og kommuna í landslutinum Limburg í Niðurlondum. Í býnum búgva 122.468 fólk (2014). Býurin liggur við áarbakkan við Maas-ánna og var stovnaður av rómverjum við ein mosa, harav eisini navnið (latin: Mosa-trajectum). Býurin liggur í ein landnyrðing av markinum til Belgia og har er toksamband til Belgia, Heerlen og Eindhoven. Í 1992 varð Maastricht-avtalan undirskrivað í býnum, tað var grundarlagið undir Evropeiska Samveldinum.


 * Almenna heimasíðan hjá býnum:
 * maastrichtportal.nl/nl (á niðurlendskum)
 * maastrichtportal.nl/en (á enskum)


 * Upplýsingarnar um Maastricht eru fingnar til vega frá niðurlendsku og ensku útgávuni av Wikipediu.
1637
Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1580-árini 1590-árini 1600-árini 1610-árini 1620-árini - 1630-árini - 1640-árini 1650-árini 1660-árini 1670-árini 1680-árini

Árstal: 1632 1633 1634 1635 1636 - 1637 - 1638 1639 1640 1641 1642
1638
Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1580-árini 1590-árini 1600-árini 1610-árini 1620-árini - 1630-árini - 1640-árini 1650-árini 1660-árini 1670-árini 1680-árini

Árstal: 1633 1634 1635 1636 1637 - 1638 - 1639 1640 1641 1642 1643
1639
Øldir: 16. øld - 17. øld - 18. øld

Áratíggju: 1580-árini 1590-árini 1600-árini 1610-árini 1620-árini - 1630-árini - 1640-árini 1650-árini 1660-árini 1670-árini 1680-árini

Árstal: 1634 1635 1636 1637 1638 - 1639 - 1640 1641 1642 1643 1644
12. øld
12. øld var øldin, ið vardi frá 1. januar 1101 (MCI) til 31. desember 1200 (MCC) í tí julianska kalendaranum.

(11. øld - 12. øld - 13. øld)




 * Filip 1. av Fraklandi (23. mai 1052 – 29. juli 1108)
 * Niels Danakongur, (umleið 1065 – 25. juni 1134)
 * Ólavur Magnusson (1099 - 1115) kongur av Noregi.
 * Sverri Sjúrðarson (umleið 1145/1151 - 8. mars 1202), kongur Noregs 1184 – 9. mars 1202. Hann vaks upp í Kirkjubø í Føroyum.
11. øld
11. øld var øldin, ið vardi frá 1. januar 1001 (MI) til 31. desember 1100 (MC) í tí julianska kalendaranum.

(10. øld - 11. øld - 12. øld)




 * Sigmundur Brestisson (961-1005)
 * Tróndur í Gøtu (945-1035)
10. øld
10. øld var øldin, ið vardi frá 1. januar 901 (CMI) til 31. desember 1000 (M) í tí julianska kalendaranum.

(9. øld - 10. øld - 11. øld)




 * Sigmundur Brestisson (961-1005)
 * Tróndur í Gøtu (945-1035)
1460-árini
Øldir: 14. øld - 15. øld - 16. øld

Áratíggju: 1410-árini 1420-árini 1430-árini 1440-árini 1450-árini - 1460-árini - 1470-árini 1480-árini 1490-árini 1500-árini 1510-árini

Ár: 1460 1461 1462 1463 1464 1465 1466 1467 1468 1469
1450-árini
Øldir: 14. øld - 15. øld - 16. øld

Áratíggju: 1400-árini 1410-árini 1420-árini 1430-árini 1440-árini - 1450-árini - 1460-árini 1470-árini 1480-árini 1490-árini 1500-árini

Ár: 1450 1451 1452 1453 1454 1455 1456 1457 1458 1459
Pieter van den Hoogenband
Pieter Cornelis Martijn van den Hoogenband (føddur 14. mars 1978 í Maastricht) er ein niðurlendskur svimjari. Hann vann fleiri heiðursmerki á Summar-OL 2000 og Summar-OL 2004.


 * Heimasíða
Björn Gustafsson
Lars Björn Gustafsson (føddur 19. februar 1986 í Romelanda) er ein svenskur sjónleikari og skemtari.


 * Beck - Flickan i jordkällaren
 * Les grandes personnes (2008)
 * Kenny Begins (2009)
 * Björn Gustafsson - Ett livsverk
 * Kronjuvelerna (2011)
 * Cockpit (2012)
Johannes Vermeer
Johannes Vermeer (føddur 1632 í Delft – deyður 15. desember 1675 í Delft) var ein niðurlendskur listamálari.


 * Johannes Vermeer
Ranomi Kromowidjojo
Ranomi Kromowidjojo (fødd 20. august 1990 í Sauwerd) er ein niðurlendskur svimjari. Hon vann heiðursmerki á Summar-OL 2008 og Summar-OL 2012.


 * Heimasíða
Oh Land
Nanna Øland Fabricius, betri kend sum Oh Land (fødd 2. mai 1985 í Keypmannahavn) er ein donsk songkvinna og sangskrivari.




 * 2008 - Fauna
 * 2011 - Oh Land
 * 2013 - Wish Bone


 * Heimasíða
Those Dancing Days
Those Dancing Days var ein svenskur indie pop/ rock gentutónleikabólkur, sum varð stovnaður av Linnea Jönsson, Lisa Pyk, Rebecka Rolfart, Mimmi Evrell og Cissi Efraimsson í 2005 í Nacka, sum er ein forstaður til Stockholm.




 * 2008 - In Our Space Hero Suits
 * 2011 - Daydreams & Nightmares


 * 2007 - Those Dancing Days
1606
1606 (MDCVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum sunnudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi.




 * 15. juli - Rembrandt, niðurlendskur málari (d. 1669).


 * 31. januar - Guy Fawkes, enskur yvirmaður, sum var ein av oddamonnunum í eini samansvørjing móti enska tinginum (f. 1570).
 * 2. september - Karel van Mander I, niðurlendskur málari (f. 1548).
1607
1607 (MDCVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum hósdegi.




 * 5. november - Anna Maria van Schurman, niðurlendskur málari og rithøvundur (d. 1678).


 * 22. september - Alessandro Allori, italskur málari (f. 1535).
1440-árini
Øldir: 14. øld - 15. øld - 16. øld

Áratíggju: 1390-árini 1400-árini 1410-árini 1420-árini 1430-árini - 1440-árini - 1450-árini 1460-árini 1470-árini 1480-árini 1490-árini

Ár: 1440 1441 1442 1443 1444 1445 1446 1447 1448 1449
1430-árini
Øldir: 14. øld - 15. øld - 16. øld

Áratíggju: 1380-árini 1390-árini 1400-árini 1410-árini 1420-árini - 1430-árini - 1440-árini 1450-árini 1460-árini 1470-árini 1480-árini

Ár: 1430 1431 1432 1433 1434 1435 1436 1437 1438 1439
1420-árini
Øldir: 14. øld - 15. øld - 16. øld

Áratíggju: 1370-árini 1380-árini 1390-árini 1400-árini 1410-árini - 1420-árini - 1430-árini 1440-árini 1450-árini 1460-árini 1470-árini

Ár: 1420 1421 1422 1423 1424 1425 1426 1427 1428 1429
1494
* 24. mars - Georgius Agricola, týskur frøðimaður (d. 1555)
1030
1030 (MXXX) var sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum hósdegi.






 * 29. juli - Ólavur II Haraldsson, norskur kongur (f. 995).
Östergötlands län
Östergötlands län er ein sýsla í Svøríki. Høvuðsstaðurin í Östergötlands län er Linköping.

Östergötlands län hevur 438 843 íbúgvar (2014) og eina vídd við 11 646 km&sup2;.
Stockholms län
Stockholms län er ein sýsla í Svøríki. Høvuðsstaðurin í Stockholms län er Stokkhólmur.

Stockholms län hevur umleið 2 163 042 íbúgvar (2013) og eina vídd við 6 789 km&sup2;.
Air France (tónleikabólkur)
Air France var ein svenskur tónleikabólkur, sum varð stovnaður av Joel Karlsson og Henrik Markstedt í Göteborg.




 * 2006 - On Trade Winds
 * 2008 - No Way Down
1320-árini
Øldir: 13. øld - 14. øld - 15. øld

Áratíggju: 1270-árini 1280-árini 1290-árini 1300-árini 1310-árini - 1320-árini - 1330-árini 1340-árini 1350-árini 1360-árini 1370-árini

Ár: 1320 1321 1322 1323 1324 1325 1326 1327 1328 1329
Jan Steen
Jan Havickszoon Steen (føddur 1622 í Leiden – deyður 1679 í Leiden) var ein niðurlendskur listamálari.


 * Jan Steen
Jan van Huysum
Jan van Huysum ella Huijsum (føddur 15. apríl 1682 í Amsterdam – deyður 8. februar 1749 í Amsterdam) var ein niðurlendskur listamálari. Dóttir hansara Francina Margaretha van Huysum var eisini listamálari.


 * Jan van Huysum
Francina Margaretha van Huysum
Francina Margaretha van Huysum ella Huijsum (fødd 1707 í Amsterdam – deyð 1789 í Amsterdam) var ein niðurlendskur listamálari. Faðir hennara Jan van Huysum var eisini listamálari.


 * Francina Margaretha van Huysum
1035
* Tróndur í Gøtu
Västerbottens län
Västerbottens län er ein sýsla í Svøríki. Í norðri hevur Västerbottens län mark við Norrbottens län og í suðri við Västernorrlands län og Jämtlands län. Høvuðsstaðurin í Västerbottens län er Umeå.

Västerbottens län hevur umleið 261 112 íbúgvar (2013) og eina vídd við 58 872,2 km&sup2;.


 * Bjurholms kommuna
 * Dorotea kommuna
 * Lycksele kommuna
 * Malå kommuna
 * Nordmalings kommuna
 * Norsjö kommuna
 * Robertsfors kommuna
 * Skellefteå kommuna
 * Sorsele kommuna
 * Storumans kommuna
 * Umeå kommuna
 * Vilhelmina kommuna
 * Vindelns kommuna
 * Vännäs kommuna
 * Åsele kommuna
BenHan Studios
BenHan Studios er eitt films studio á Sandi, sum er stovnað í 2010, av unga skopuninginum, Benjamin Hansen. Í 2013 tók hann stig til, at fara víðari við upptøkunum, og mannaði tað upp við hjálp frá ørðum fólki kring filmsupptøkur. Í januar 2014 var Benjamin Hansen við til at gera fyrsta videolagið hjá Jens Marni Hansen, sum varð gjørt til sangin When it’s Over, sum er av útgávuni Anywhere You Wanna Go hjá Jens Marna.
1616
1616 (MDCXVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum fríggjadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum mánadegi.






 * 23. apríl - William Shakespeare, enskt leikskald (f. 1564)
9. øld
9. øld var øldin, ið vardi frá 1. januar 801 (DCCCI) til 31. desember 900 (CM) í tí julianska kalendaranum.

(8. øld - 9. øld - 10. øld)




 * Noreg savnað til eitt ríki. Norsk búseting í Føroyum, Íslandi, Hetlandi og Írlandi. Svensk kringsetan í Novgorod og Kiev.


 * Karlamagnus (742-814)
 * Haraldur Hárfagri (uml. 850 til uml. 931)

Krútið varð uppfunnið í Kina og varð í fyrstani bert brúkt til fýrverk.
1594
1594 (MDXCIV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudagur, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi.
1596
1596 (MDXCVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum mánadegi, og sambært julianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum hósdegi.




 * 31. mars - René Descartes, franskur heimspekingur og støddfrøðingur (d. 1650 )
8. øld
8. øld var øldin, ið vardi frá 1. januar 701 (DCCI) til 31. desember 800 (DCCC) í tí julianska kalendaranum.

(7. øld - 8. øld - 9. øld)
1582
1582 (MDLXXXII) var sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mánadegi.






 * 4. oktober - Teresa av Ávila, sponsk nunna og yrkjari (f. 1515)
1585
1585 (MDLXXXV) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum týsdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum fríggjadegi.




 * 5. august - Jesper Brochmand, danskur professari og biskupur (d. 1652).
 * ókend dagseting - Pocahontas, indiánagenta úr Virginia (d. 1617).
1586
1586 (MDLXXXVI) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum leygardegi.




 * 8. februar - Jacob Praetorius, týskt tónaskald og urguleikari (d. 1651).
 * 7. mai - Francesco IV Gonzaga, hertogi av Mantova (d. 1612).


 * 25. januar - Lucas Cranach, týskur listamálari (f. 1515).
 * 15. oktober - Elisabeth av Danmark, donsk prinsessa (f. 1524).
1587
1587 (MDLXXXVII) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum hósdegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum sunnudegi.






 * 8. februar - Maria Stuart, drotning í Skotlandi frá 1542 til 1567 (f. 1542)
1589
1589 (MDLXXXIX) var sambært gregorianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum sunnudegi, og sambært julianska kalendaranum eitt vanligt ár, ið byrjaði á einum mikudegi.


 * 18. januar - Magnus Heinason hálshøgdur
1321
* 14. september - Dante Alighieri
Benjamin Hansen
Benjamin Hansen (29. december, 1996) er ein ungur skopuningur, ið dagliga fæst við filmsupptøkum. Hann er eisini stovnarin av films studionum, BenHan Studios.
1330-árini
Øldir: 13. øld - 14. øld - 15. øld

Áratíggju: 1280-árini 1290-árini 1300-árini 1310-árini 1320-árini - 1330-árini - 1340-árini 1350-árini 1360-árini 1370-árini 1380-árini

Ár: 1330 1331 1332 1333 1334 1335 1336 1337 1338 1339