danish-foundation-models/faroese-dynaword huggingface dataset:
Søga Týsklands
Ríkið Karlamagnusar fór sundur í mong smá fúrstadømi, tá ið hann doyði í 814. Miðevropa og Vesturevropa vóru illa plágað av víkingum, sum herjaðu og rændu, og um somu tíð floymdu ungarnar eisini inn yvir Evropa. Tað tóktist, sum kundi eingin steðga teimum. Otto Mikli (23. november 912 – 7. mai 973) gjørdist kongur í Týsklandi í 936. Í 955 sigraði hann á ungarum í bardaganum við ánna Lech í Suðurtýsklandi. Teir flýddu og hóttu ikki longur Vesturevropa. Sigurin gav honum so stóran myndugleika, at pávin krýndi hann til keisara í 962. Tá varð týska-rómverska keisaraveldið stovnað. Hetta ríkið varir til 1806, tá Napoléon 1. (15. august 1769 – 5. mai 1821), keisari í Fraklandi, vinnur á ríkinum.

Tá ið napoleonskríggini vóru av í 1815, vóru mangir týskarar, sum vildu hava eitt sameint Týskland. At sissa teir var ein leyslig ríkjasamgonga stovnað. Royndirnar at savna Týskland í 1848 miseydnaðust. Í 1861 gjørdist Wilhelm 1. (22. mars 1797 – 9. mars 1888) kongur í Proyslandi, størsta týska ríkinum. Fremsti politikari hansara, Otto von Bismarck (1. apríl 1815 – 30. juli 1898), var sannførdur um, at skuldi Týskland verða savnað við proysum á odda, slapst ikki undan kríggi. Í 1864 leyp hann á Danmark og í 1866 Eysturríki og vann á báðum, og Proysland fekk stór landøki. Síðan royndi hann at vinna norðurtýskarar í sín part við eini frílyntari stjórnarskipanarlóg. Í 1870 eggjaði hann franska keisaranum Napoleoni 3. (20. apríl 1808 – 9. januar 1873) at bjóða Proyslandi av í kríggi. Týsku herdeildirnar vunnu lættliga á fraklendingum. Teir tóku Napoleon fanga og løgdu landslutir í Eysturfraklandi undir seg. Í 1871 útnevndi Bismarck Wilhelm kong til týskan keisara.

Týskland byrjaði annað verðins kríggi (1939-1945) - seinni heimsbardagi kom í av ætlanum Hitlers at leggja onnur lond undir Týskland. Týskland gav seg treytaleyst undir teir sameindu 8. mai 1945. Eitt eftirlitsráð undir herovastunum hjá teimum trimum sterkastu sigursveldunum Eisenhower (USA), Montgomery (Bretland) og Sjukov (Sovjetsamveldið) tók valdið í Týsklandi. Týskland varð síðan býtt í fýra hersetingarøki, og USA, Bretland, Frakland og Sovjetsamveldið stýrdu hvør sínum øki. Eftir at teir fýra sigursharrarnir, Stóra Bretland, Frakland, USA og Sovjetsamveldið ikki kundu sameinast um framtíðina hjá Týsklandi, vórðu Lýðveldini Vesturtýskland og Eysturtýskland stovnað. Dagsins Týskland varð til, tá londini Vesturtýskland og Eysturtýskland vórðu sameind 3. oktober 1990.


 * Týskland
 * Vesturtýskland
 * Eysturtýskland
 * Berlin
 * Seinni heimsbardagi
 * Adolf Hitler
Kyiv
Kyiv er høvuðsstaður í Ukreina. Hon er við ánna Dneprá, størstu á í Ukreina. Kiev hevur mangan verið álopin uttanífrá. Í 9. øld var hann miðdepil í einum handilsríki, ið víkingar høvdu bygt. Seinni tóku mongolar býin, og í 14. øld kom hann undir Pólska-litaviska ríkið. Í 17. øld tóku russar Kiev, og seinni vórðu Kiev limað inn í Sovjetsamveldið. Býurin fór ógvuliga í Øðrum heimsbardaga, men var bygdur uppaftur í 50- og 60-árunum og er nú týdningarmikil samferðslu-, mentanar- og útbúgvingarmiðdepil.
Odessa
Odesa (ukrainskt: Одеса, russiskt: Оде́сса) er triðstørsti býur í Ukraina. Í 2011 var fólkatalið 1.006.242. Fyrst í 20. øld var býurin tann størsti í Ukraina og í New Russia landslutinum. Odesa er ein stórur havnabýur, sum liggur á norðurstrondini við Svartahavið og ein fyrisitingarligur miðdepil í Odesa Oblast. Býurin er eisini ein mentanarmiðdepil við íbúgvum, sum eru av fjøltáttaðum uppruna. Í 19. øld var Odesa fjórðstørsti býur í Russiska Keisararíkinum næst eftir Moskva, Sankta Pætursborg og Warszawa.

Umleið 550 á.Kr. varð ein búseting í Odesa av grikkum. Fornaldarleivdir váttað at tað er samband millum Eysturmiðalhavið og Odesa. Í miðøld var Odesa undir ymiskum stýrum, t.d. var býurin stýrdur av nomadum, petshenegum (turkiskt fólkaslag) og Osmanniska Ríkinum.

Fyrsta havnin í Odesa varð bygd í 1794.

Fótbóltur er best umtókti ítrótturin í Odesa. Tað størsta fótbóltsfelagið har eitur FC Chornomorets Odesa, tey spæla í bestu fótbóltsdeildini í Ukraina.
Tokyo
Tokyo er høvuðsstaðurin í Japan. Tokyo (japanskt: 東京 ella Tōkyō), alment nevnt Tokyo Metropolis (japanskt: 東京都 ella Tōkyō-to), finst á eystari síðu í høvuðsoynni Honshū. Tokyo er eitt tað fólkaríkasta øki í heiminum við yvir 35 milliónum íbúgvum. Hann er eisini miðdepil fyri øllum ídnað og handli í Japan.

Hann er mettur at vera størsti býur í heiminum og veksur við eini hálvari millión um árið. Menn meta, at 12 mill. av fólki býr í sjálvum býnum, men við teimum býum, sum hann er vaksin saman við (Yokohama og Kawasaki), kemur talið upp í 37 mill. ella meira. Tokyo er tíðarhóskandi býur, sum stendur mát í vakurleika og skynsamari bygging við stórbýirnar í Evropu og Ameriku; men ferðslan og mongd av fólki á gøtunum er væl størri.
Kyoto
Kyoto er ein býur og landslutur (prefektur) í Japan. Býurin var høvuðsstaður Japans frá (794–1868). Í dag veður býurin sæddur sum mentanarhøvuðsstaður Japans, tí umleið 60% av mentanararvi Japans eru har. Nógv hava hoyrt um býin í samband við Kyoto sáttmálan frá 1997 um at minka um nýtslu av drívhúsgassi, fyri at betra um alheims umhvørvið.
Osaka
Osaka (大阪) er ein býur í Japan. Har búgva umleið 2,872 milliónir fólk. Býurin liggur á Honshu oynni og er triðstørsyi býur Japans, næst eftir Tokyo og Yokohama.
Hiroshima
Hiroshima (japanskt mál: 広島) er ein býur á oynni Honshû í Japan. Í januar 2010 búðu 1.173.980 fólk har. Støddin á býnum er 741,63 km². Sum tann fyrsti býurin í søguni varð Hirshima raktur av fyrstu atombumbuni nakrantíð, tá USA hin 6. august 1945, undir Seinna heimsbardaga, slepti einari atombumbu yvir býin. Tað var bumbuflogfarið Enola Gay ið kastaði bumbuna. Bumban brast kl. 8.15, og fá sekundir seinni sást eitt kraftigt ljós, ein sjokkbylgja kom og so sást eitt risastórt skýggj, sum í formi líktist einum hundalandi. Hildið verður at millum 90.000 – 166.000 doyðu beinanvegin ella í einum 2-4 mánaða tíðarskeiði eftir at atombumban varð slept. Umleið helmingurin av hesum fólkum doyðu sama dag, sum bumban brast, hini í døgunum ella vikunum eftir. Tey flestu sum doyðu vóru vanlig sivil fólk, sjálvt um tað var ein hernaðarstøð í Hiroshima.
Nagasaki
Nagasaki er høvuðsstaður í Nagasaki prefektur á oynni Kyushu í Japan. Hin 9. august 1945 undir Seinna heimsbardaga, bleiv onnur atombumban í søguni slept niður yvir býin. Nógv fólk doyðu, hildið verður at millum 60.000 og 80.000 fólk doyðu og umleið 20.000 komu til skaða.
Kobe
Kobe er ein havnabýur í Japan. Býurin hevur 1 530 000 íbúgvar (2007).
Kawasaki
Kawasaki er ein býur í Japan. Býurin er tann 9. størsti í Japan, hann liggur millum Tokyo og Yokohama og er ein partur av Greater Tokyo. Tama áin skilir býin frá høvuðsstaðnum. Býurin liggur framvið syðra áarbakka av Tamaánni og fevnir um eina strípu av landøki á umleið 30 km. Fólkatalið er umleið 1,4 milliónir. Býurin er sera tætt bygdur, har búgva 10.070 fólk pr. km2.
Nagano
Nagano er ein býur á oynni Honshu í Japan. Í 1998 vóru OL-veturleikirnir í býnum.


 * Almenna heimasíða, city.nagano.nagano.jp
Montréal
Montréal er ein býur í Kanada, sum hevur umleið 1.6 mió íbúgvar. Býurin er størsti býur í Quebec og næststørsti býur í Kanada. Montréal var vertsbýur fyri Summar-OL 1976. Næst eftir París í Fraklandi, er býurin næststørsti fransktalandi býurin í heiminum.
Kagoshima
Kagoshima er ein býur í Japan. Býurin hevur 604 571 íbúgvar (2007).
Tampere
Tampere (svenskt: Tammerfors) er triðstørsti býur í Finnlandi. Tað eru 210.000 íbúgvarar í Tampere, harav bert 1000 svensk-finnar eru í býnum. Býurin er kendur vinnubýur við hátøkni, ríkum lestrarumhvørvi, gransking, og er grannabýur við Nokia. Mongu timbur- pappírs- og klædnaverksmiðjurnar, sum fyrr lógu mitt í býnum vegna stóru ánna, ið flutti timbrið, verða í dag í stóran mun nýttar sum sum søvn, matstovur, miðlaverkstaðir og til undirvísing av ymiskum slagi.


 * Almenna heimasíðan: á finskum og á enskum
 * Världens enda Muminmuseum ligger i Tammerforshuset!, muumimuseo.fi (á svenskum)
Calgary
Calgary er størsti býur í landslutinum Alberta í Kanada og fjórðstørsti býur í Kanada sum heild. Býurin hevði í 2011 umleið 1 096 833 íbúgvar.

Calgary liggur sunnarlaga í landslutinum, nakrar hundrað kilometrar sunnan fyri Edmonton, sum er høvuðsstaðurin í Alberta.

Í 1988 var býurin vertur fyri Vetrar-OL.


 * Almenna heimasíðan: calgary.ca
Edmonton
Edmonton er ein býur í Kanada. Býurin er høvuðsstaður í landslutinum Alberta. Í 2016 búðu í Edmonton umleið 932.000 fólk.


 * Heimasíða, edmonton.ca
 * Edmonton, wikivoyage.org (á enskum)
Guangzhou
Guangzhou (Kinesiskt: 广州) er ein býur í Kina, sum fyrr hevur verið kendur undir nøvnunum Canton ella Kwangchow. Guangzhou er høvuðsstaður og størsti býur í Guangdong landslutinum. Býurin liggur við áarbakkan á Zhujiang ánni, sum er triðlongsta áin í Kina, hon er 2.197 km long.




 * Sun Yat-sen University (中山大学) (stovnað í 1924)
 * Jinan University (暨南大学) (stovnað í 1906)
 * South China University of Technology (华南理工大学)
 * South China Normal University (华南师范大学)
 * South China Agricultural University (华南农业大学) (stovnað í 1909)
 * Southern Medical University (南方医科大学) (stovnað í 1951)
 * Guangdong University of Foreign Studies (广东外语外贸大学)
 * Guangdong University of Technology (广东工业大学)
 * Guangdong Pharmaceutical University (广东药学院)
 * Guangdong University of Business Studies (广东商学院)
 * Guangzhou University of Chinese Medicine (广州中医药大学)
 * Guangzhou University (广州大学)
 * Guangzhou Academy of Fine Arts (广州美术学院)
 * Xinghai Conservatory of Music (星海音乐学院)
 * Guangdong Polytechnic Normal University (广东技术师范学院)
 * Guangzhou Sports University (广州体育学院)
 * Guangzhou Medical College (广州医学院)
 * Zhongkai University of Agriculture and Engineering (仲恺农业工程学院)
 * Guangdong University of Finance (广东金融学院)
 * Guangdong Institute of Science and Technology (广东省科技干部学院)
Halifax
Halifax er ein býur í Kanada, høvuðsbýur í Nova Scotia. Fólkatalið í býnum er umleið 350.000.
Fredericton
Fredericton er høvuðsstaður í New Brunswick í Kanada. Býurin hevur 56.224 íbúgvar í 2011.


 * Heimasíðan hjá býnum, fredericton.ca
 * Fredericton, wikivoyage.org (á enskum)
Winnipeg
Winnipeg er ein stórbýur, sum liggur miðskeiðis í Kanada.

Winnipeg er høvuðsstaður og størsti býur í landslutinum Manitoba. Býurin hevur umleið 730 018 íbúgvar í 2011.


 * Heimasíða, winnipeg.ca
 * Winnipeg, wikivoyage.org (á enskum)
Buffalo
Buffalo er býur í New York í Sambandsríkinum Amerika. Buffalo hevur 261 310 íbúgvar (2010).

Í Buffalo kom hálvurannar metrar av kava upp á minni enn eitt samdøgur í nov. 2014. Eitt skifti týsdagin 18. nov. kavaði tíggju sentimetrar um tíman. 20. november verður roknað við, at kavahæddin kemur upp á tveir metrar í Buffalo.Sambært borgarstjóranum í býnum, Byron Brown, vita tey ikki um slíkan kava í býnum tey seinastu 40 árini.


 * Heimasíða: city-buffalo.com
Cleveland
Cleveland er amerikanskur stórbýur í stakríkinum Ohio. Cleveland er næststørsti býur í Ohio og hevði umleið 397.000 íbúgvar í 2010. Býurin liggur á suðurstrondini við Erievatn, í landnyrðingsparti av stakríkinum.




 * John D. Rockefeller jr. (1874–1960), vinnulívsmaður
 * Henry Mancini (1924-1994), tónasmiður
 * Jim Lovell (1928), rúmdarmaður (Apollo 13)
 * Tracy Chapman (1964), sangarinna og sangskrivari
 * Halle Berry (1966), sjónleikarinna


 * Columbus
 * Cincinnati


 * Heimasíða: city.cleveland.oh.us
 * Cleveland, wikivoyage.org (á enskum)
Denver
Denver er høvuðsstaður í amerikanska stakríkinum Colorado.

Denver er eisini størsti býur í Colorado; býurin hevði meiri enn 716.000 íbúgvar í 2018.

Býurin liggur miðskeiðis millum Cheyenne norðanfyri og Colorado Springs sunnanfyri. Vestanfyri býin eru Klettafjøll og Stóru Grasfløturnar liggja eystanfyri.

Við fótin av Klettafjøllum, umleið 40 kilometrar í ein útnyrðing úr Denver, liggur universitetsbýurin Boulder.




 * Heimasíða: denvergov.org
 * Denver, wikivoyage (á enskum)
Seattle
Seattle er stórbýur á vestursíðuni í amerikanska stakríkinum Washington. Býurin hevði umleið 688.000 íbúgvar í 2017.

Seattle hevur sera góða skipahavn, og haðani verður flutt bæði nógv timbur og korn, long jarnbreyt gongur frá býnum eystur í landið. Býurin er uppkallaður eftir tí vísa høvdinginum Seattle (1780-1866).




 * Heimasíða: seattle.gov
Portland
Portland er ein býur í Oregon í Sambandsríkinum Amerika. Býurin hevur 583 776 íbúgvar (2010).


 * Heimasíða: portlandoregon.gov
Sydney
Sydney er býur í Avstralia. Á føroyskum verður býurin ofta nevndur Sidney. Sydney er størsti og elsti býurin í Avstralia. Hann varð bygdur í 1788 sum ensk fangalega við einum 1500 fangum. Nú búgva yvir 4,6 mió. fólk í Sydney. Býurin er bygdur báðumegin ein langan fjørð og hevur tí eina góðan skipahavn, og hagar koma skip úr øllum heimsins londum. Hann er tí ein stórur handilsstaður. Býurin er við Port Jackson, ein øgiliga stór náttúruhavn, sum m.a. Sydney Harbour Bridge gongur um tætt við Operahúsið. Sydney er eisini stórur ídnaðarstaður; hann stendur ímillum teir stóru stálvirkisbýirnar Port Kembla og Newcastle. Í Sydney er triðingurin av øllum landsins ídnaði; har gera teir vognar, jarnbreytir, traktorar, lastbilar, kranar, landbúnaðaramboð, skip og annað, og har eru eisini stór ullvirki, mjólkarvirki, slaktihallir og leðurvirki. Stór kolanám eru tætt við býin, og nógv kol umframt annað, sum flutt verður út úr Avstralia, verður skipað inn í Sydney. Sydney er týðandi ídnaðar- og ferðamannabýur.
Melbourne
Melbourne, sum er høvuðsstaður í Viktoria, er stórur býur, og landið uttan um býin er eitt tað fruktabesta í Avstralia. Fólkatalið í býnum er umleið 4,250 mió (2012).
Brisbane
Brisbane er býur í Avstralia og hevur 2 004 262 íbúgvar (2009). Brisbane er størsti býur og høvuðsstaður í Queenslandi. Hann er havnabýur við munnan á Brisbaneá. Brisbane er góður havnarbýur og stórur ídnaðarbýur. Í so máta líkist Brisbane høvuðsstaðnum í hinum londunum, sum allir eru tætt við áir og við sjógvin. Sum hinir høvuðsstaðirnir er Brisbane miðdepilin fyri handlinum í landinum, hann er høvuðsstaður í. Handilsøkið er tætt við havnina. Tað eru serliga ídnaðarvørurnar kjøt, sukur, ull og frukt, sum verða edlaðar og avskipaðar her, og eisini metal og viður. Brisbane hevur javnliga lýtt veðurlag, miðalhitin á vetri er 17 °C og á sumri 25 °C ; eingin dagur í Brisbane er kaldari enn ein góður summardagur í Føroyum.
Dallas
Dallas er ein býur í stakríkinum Texas í USA. Í býnum búgva knapt 1,2 milliónir fólk, meðan tað í Stór-Dallas búgva yvir 5 milliónir íbúgvar. Býurin varð stovnaður í 1841.

Hin 22. november 1963 varð tann táverandi amerikanski forsetin, John F. Kennedy, myrður, meðan hann koyrdi í opnari limousinu gjøgnum býin saman við konu síni.
Wichita
Wichita er størsti býur í amerikanska stakríkinum Kansas.

Býurin liggur báðumegin Arkansasá, í sunnara parti av lutstatinum. Hann varð grundlagdur i 1864. Í dag búgva har næstan 390 túsund fólk.


 * Wyatt Earp (1848-1929), sýslumaður
 * Clyde Cessna (1879-1954), flogverkfrøðingur
 * Kirstie Alley (1951-2022), sjónleikarinna
 * Annette Bening (*1958), sjónleikarinna


 * Kansas
 * Sambandsríki Amerika


 * Almenna heimasíðan: wichita.gov
 * Wichita, Kansas, wikivoyage (á enskum)
Jacksonville
Jacksonville er amerikanskur stórbýur í landnyrðingspartinum av stakríkinum Florida.

Í sjálvum býnum (city) búgva umleið 903 túsund fólk; her er Jacksonville størsti býur í Florida. Við forstøðum og útjaðaranum av býnum (metropolitan area) búgva í Jacksonville meiri enn 1,5 milliónir fólk. Her eru Miami, Tampa/St. Petersburg (Tampa Bay Area) og Orlando størri.

Býurin bleiv doyptur Jacksonville eftir Andrew Jackson, ið var sjeyndi forseti í USA.


 * Heimasíða, coj.net
 * Jacksonville, wikivoyage.org (enskt)
Perth
Perth er býur í Avstralia og hevur 1,658,992 íbúgvar (2009). Perth er høvuðsstaðurin í lutstatinum Vesturavstralia. Hann er miðdepilin í búskapi og ídnaði í øllum vestara parti. Meira enn ein mió. fólk búgva í Perth. Býurin varð bygdur í 1829, og stórur partur av fólkinum er ættaður úr Evropa eins og flestu aðrir avstralar nú á døgum.
Adelaide
Adelaide er ein býur í Avstralia, høvuðsstaður í lutstatinum Suðuravstralia. Í juni 2013 var fólkatalið í býnum umleið 1,29 milliónir. Býurin er fimtstørstur í Avstralia. Har eru tveir flogvøllir, Adelaide Airport og Parafield Airport. Áðrenn býurin gjørdist ein bretskur niðursetubýur í 1836, búðu upprunafólk har í økinum, tey vera nevnd Kaurna Aboriginal (úttalast "Garner" ella "Gowna").
Austin
Austin er fjórðstørsti býurin og høvuðsstaður í amerikanska deilstatinum Texas. Í 2020 búðu fleiri enn 961 túsund fólk í býnum.

Býurin varð grundlagdur í 1835 undir heitinum Waterloo, men longu í 1838 varð niðursetingin uppkallað eftir Stephen F. Austin (1793-1836) og navnið broytt til Austin.




 * Heimasíða: www.austintexas.gov
 * Austin, Texas, wikivoyage.org
Darwin, Avstralia
Darwin er høvuðsbýur í Norðaru Øki í Avstralia. Býurin hevur 136.245 íbúgvar (2013). Býurin liggur við Timorhavið. Býurin varð stovnaður í 1869.
Albany
Albany er høvuðsstaður í New York. Albany hevur 97 856 íbúgvar (2010).


 * Heimasíða: albanyny.gov
Tallahassee
Tallahassee er høvuðsstaður í amerikanska stakríkinum Florida. Í 2019 hevði býurin fleiri enn 194 túsund íbugvar.

Høvuðsstaðurin liggur í útnyrðingsparti av lutstatinum, í sokallaða Florida Panhandle. Navnið Tallahassee kemur ur Muskogean, sum merkir gamal býur ella gamlar markir.


 * Florida
 * Sambandsríkið Amerika


 * Heimasíða: City of Tallahassee
 * Tallahassee, wikivoyage (á enskum)
Broken Hill, New South Wales
Broken Hill er ein býur í vestara partinum av Ný Suður Wales í Avstralia. Í 1880-árunum vóru stórar nøgdir funnar av eitt nú zink, blýggj og silvur. Heimsins størsta námsfyritøka, BHP Billiton, hevur sínar røtur í býnum.
Springfield
Springfield er høvuðsstaður Illinois i USA. Býurin liggur mitt í stakríkinum. Í 2018 hevði Springfield um leið 114 512 íbúgvar.

Áin Sangamon rennur tætt fram við býinum.

Fyrsta búseting var har á staðnum í 1821, undir heitinum Calhoun. Í 1832 fekk býurin navnið Springfield. Longu sjey ár seinni, 1839, gjørdist Springfield høvuðsstaðurin í Illinois.




 * Heimasíða: springfield.il.us
 * Springfield, Illinois, wikivoyage (á enskum)
Harrisburg
Harrisburg er høvuðsstaður Pennsylvania, USA. Hann hevur umleið 49 528 íbugvar.

Áin Susquehanna rennur fram við býnum.

Í 1710 búsettist enski handilsmaðurin John Harris, eldri. har á staðnum. Í 1785 ætlaði sonurin, John Harris, yngri, at byggja ein bý á ognini hjá faðir sínum. Býurin varð grundlagdur Í 1791 og bleiv doyptur Harrisburg eftir faðirin.

Í 1812 gjørdist Harrisburg høvuðsstaðurin í Pennsylvania.




 * Heimasíða, harrisburgpa.gov
 * Harrisburg, wikivoyage.org
Columbus
Columbus er høvuðsstaðurin og størsti býur í amerikanska stakríkinum Ohio. Býurin hevði umleið 787 túsund íbúgvar í 2010.


 * Cleveland
 * Cincinnati
 * Býir í USA eftir íbúgvatali


 * Heimasíða: columbus.gov
 * Columbus, wikivoyage.org (á enskum)
Lansing
Lansing er høvuðsstaður í stakríkinum Michigan í USA. Í 2010 var fólkatalið í býnum 114.297, tað ger býin til sættstørsta býin í Michigan. Um forstaðir vera taldir við er fólkatalið í Lansing stórbýarøki 464.036. Í tí kombineraða hagtalsøkinum hjá Michigan (Combined Statistical Area), har Shiawassee County verður talt við, var fólkatalið 534.684 í 2010. Lansing er tann einasti býurin av teimum 47 høvuðsstaðunum sum liggja í landslutum (counties), ið ikki hevur sæti hjá county-umsitingini.

Býurin varð grundlagdur í 1835. Bara 12 ár seinni, í 1847, gjørdist Lansing høvuðsstaður í stakríkinum.

Núverandi borgarstjórin eitur Andy Schor (D). Hann tók við sum borgarstjóri í 2018.




 * Burt Reynolds, sjónleikari (1936–2018)
 * Steven Seagal, sjónleikari (* 1952)
 * Gretchen Whitmer, politikari og sitandi guvernørur í Michigan (* 1971)


 * Almenna Heimasíðan: City Of Lansing, lansingmi.gov
 * heimasíða, lansing.org
 * Lansing, wikivoyage (á enskum)
Atlanta
Atlanta er høvuðsstaður og størsti býur í amerikanska stakríkinum Georgia. Í Atlanta búðu umleið 498.000 fólk í 2018. Atlanta liggur langt frá vøtnum ella sjógvum, og tí má vatnið heintast langvegis frá.




 * Margaret Mitchell, amerikanskur rithøvundur (1900–1949)
 * Martin Luther King, amerikanskur stríðsmaður fyri borgararættindum (1929-1968)
 * Spike Lee, amerikanskur filmsleikstjóri (f. 1957)
 * Steven Soderbergh, amerikanskur filmsleikstjóri (f. 1963)
 * Julia Roberts, amerikonsk sjónleikarinna (f. 1967)
 * Kanye West, amerikanskur sangari og tónleikari (f. 1977)
 * Cori Gauff, amerikonsk tennisleikarinna (f. 2004)


 * Heimasíða, atlantaga.gov
 * Atlanta (Georgia), wikivoyage.org (enskt)
Raleigh
Raleigh (úttala: /ˈrɑːli/) er høvuðsstaður í amerikanska lutstatinum North Carolina. Í 2019 hevði býurin um leið 474 túsund íbúgvar. Hervið er Raleigh næststørsti býur í North Carolina, bara Charlotte er størri.

Raleigh varð grundlagdur í 1792. Býurin er uppkallaður eftir enska rannsóknarleiðaranum Sir Walter Raleigh.


 * Andrew Johnson (1808-1875), amerikanskur forseti




 * Heimasíða: raleighnc.gov
 * Raleigh, wikivoyage (á enskum)
Trenton
Trenton er høvuðsstaður New Jersey i USA. Býurin hevur 83 973 íbúgvar (2018). Áin Delaware rennur fram við býnum.




 * Heimasíða: trentonnj.org
 * Trenton, New Jersey, wikivoyage (á enskum)
Richmond
Richmond er fjórðstørsti býur og høvuðsstaður í amerikanska stakríkinum Virginia. Í 2019 hevði býurin um leið 230 túsund íbúgvar. Við upplandi, forstøðum, verður mett, at fólkatalið kemur upp á 1.282.509.

Býurin varð stovnaður í 1637, men fekk ikki býarstatus fyrr enn í 1737. Í 1779 gjørdist býurin høvuðsstaður í stakríkinum. Býurin er uppkallaður eftir enska býinum Richmond, sum liggur tætt við London, og er nú ein partur av London.

Richmond var frá 1861 til 1865 høvuðsstaður í Sameindu Amerikonsku Suðurríkjunum (Confederate States of America, CSA).


 * Virginia


 * Heimasíða: ci.richmond.va.us
 * Richmond (Virginia), wikivoyage.org (á enskum)
Boston
Boston er høvuðsstaður og størsti býur í Massachusetts. Boston liggur á eysturstrondini í Massachusetts í New England-økinum, eitt sindur norðan fyri New York býin. Umframt at vera kendur fyri sínar góðu og nógvu hægru lærustovnar er Boston eisini kendur sum býurin, har "Declaration of Independence" varð undirskrivað í 1776. Sjónvarpsrøðin Boston Legal, Cheers ella Sam's Bar er eisini upptikin í Boston. Tann barrin er opin enn og sær soleiðis út, sum tá ið tey tóku upp. Ally McBeal er somuleiðis upptikið í Boston, býnum sum eisini hýsir The Red Sox, ið vann World Series í hornabóltur í 2007. Annars er Boston eisini kendur fyri vakra fjørðin, "The Big Dig" og modernaða listasavnið.

Sum við øllum øðrum stórbýum í USA, so myndar harðskapur og annað líknandi lívið í býnum eisini, serliga náttarlívið.

Boston er ein universitetsbýur við tveimum stórum universitetum við umleið 250.000 lesandi tilsamans. Her sigst vera fleiri lærustovnar enn í øllum Stóra Bretlandi. Deildirnar hjá universitetinum eru spjaddar runt um allan býin, sum er ógvuliga sermerktur av studentalívi. Studentar síggjast við fúkandi ferð á súkklum, og kaféirnar eru sum oftast stúgvandi fullar í døgurðatímanum og eftir skúlatíð. Í Boston er tað sum í flest øðrum lestrarbýum trupult at fáa bústað. Í Cambridge í Boston er meðalaldurin á fólki 30 ár.

Hvørt ár síðan 1897 hevur Boston Maraton verið fyriskipað í býnum. Nógv fólk hava luttikið, ikki bert fólk úr USA men úr fleiri londum. Maraton renningin í Boston verður altíð hildið á Patriots' Day, sum er triðja mánadag í apríl. Maraton'ið fer fram í fleiri býum í stórbýnum Boston.

15. apríl 2013 gjørdist eitt blóðugt maraton í Boston. Umleið ein tíma eftir at fyrsti rennarin varð komin á mál, klokkan var tá 2:50 lokal tíð, brustu tvær bumbur á Copley Square tætt við málstrikuna. Í minsta lagi tveir áskoðarir lótu lív og minst 40 fólk vóru særd. Ein triðja bumba brast uttanfyri John F. Kennedy Presidential Library and Museum.


 * Almenn heimasíða, cityofboston.gov
 * Boston, wikivoyage.org (á enskum)
Olympia (Washington)
Olympia er høvuðsstaður í amerikanska stakríkinum Washington. Í ár 2000 hevði býurin 42.514 íbúgvar.
Indianapolis
Indianapolis er høvuðsstaðurin og størsti býur í amerikanska stakríkinum Indiana. Býurin hevði 820 445 íbúgvar í 2010.


 * Heimasíða: indy.gov
Tær sjey deyðssyndirnar
Tær sjey deyðssyndirnar (peccatum mortiferum) vóru sjey lastir, sum tey kristnu í miðøldini funnu til tess at leiðbeina menniskjunum til æviga sælu. Tær sjey deyðssyndirnar eita:


 * Leti (acedia)
 * Hugmóð (superbia)
 * Vreiði (ira)
 * Oyðslan (gula)
 * Girnd (luxuria)
 * Kraddan (avaritia)
 * Øvund (invidia)

Fyri at slóða menniskjunum vegin til Gud varð roynt at gera tær lættar at minnast við at gera eitt akrostiskt orð úr teimum, nevniliga SALIGIA, sum er fyrsti bókstavur í teimum øllum á latínskum, tó í eini aðrari raðfylgju enn á føroyskum, týskum og hinum vanligu málunum, har tað hevði blivið ASIGLAI í staðin fyri.

Rómversk-katólska kirkjan fann sjey dygdir, sum eru mótsettar syndunum. Hesar eita:


 * Ídni
 * Eyðmýkt
 * Blídni
 * Hógv
 * Frómi
 * Gávumildi
 * Tol

Í 1589 fann Peter Binsfield ein demon til hvørja synd:


 * Belfegor
 * Lucifer
 * Sátan/Amon
 * Belsebubb
 * Asmodeus
 * Mammon
 * Leviatan


 * http://de.wikipedia.org/wiki/Tods%C3%BCnde
Feilur 40
Feilur 40 er ein feilkoda, ið aloftast verður nýtt í samband við feilum/trupuleikum við teldu.

Feilur 40 merkir í høvuðsheitum at feilurin er 40 centimetrar frá trupuleikanum. Er trupuleikin í telduni, ja so er feilurin 40 cm. frá telduna. Hetta passar væl saman við tí frástøðu ein brúkari vanliga situr frá sínari teldu og merkir hetta sostatt at feilurin liggur hjá brúkarinum av telduni, tvs. ein brúkarafeilur.

Upprunaliga varð setningurin nýttur innanhýsis í ravmagnsvinnuni, soleiðis kundin ikki føldi seg raktan í fall hann hoyrdi teknikarnir tosa um ein feilur 40. Í dag er setningurin tó so breitt kendur og hava aðrar vinnur, kanska einamest KT-vinnan, tikið hann til sín og er tað tí ikki gjørligt at nýta hann á sama hátt sum fyrr.

Ein Skipan 60-feilur er av sama slagi. Feilurin er 60 cm. (uml. eina armslongd) frá skipanini.

User error
Dan Quayle
James Danforth »Dan« Quayle (føddur 4. februar 1947) var 44. varaforseti í Sambandsríki Amerika millum 1989 og 1993.

Hann er limur í Republikanska flokkinum. Quayle bleiv varaforseti í januar 1989, eftir at hann og George H. W. Bush høvdu vunnið á Michael Dukakis, og forsetavalinum hjá demokratunum, í tí sonevnda javnasta valinum í amerikanskari søgu. Bush og Quayle blivu ikki afturvaldir í 1992.

Í dag býr Quayle í Phoenix, Arizona, saman við konu sínari, Marylin Quayle, og teirra trimum børn.

Hann er kendur fyri sínu mongu stuttligu mistøk sum varaforseti.


 * Sambandsríki Amerika
 * Lista yvir forsetarnar í Sambandsríki Amerika
Restorffs Bryggjarí
Restorffs Bryggjarí varð stovnað av Martin Christian Restorff í seinnu helvt av 19. øld í Tórshavn.

Øll bjórmerkini hjá bryggjarínum høvdu ártalið 1849. Hetta vísur tó ikki til stovningarár Restorffs, tí framleiðsla av alkohol var bannað í Føroyum til 1856. Martin Christian flutti til Føroya í 1848 við konu sína Else Jacobine  f. Jacobsen. Pápi hennara var føroyingur Poul Andreas Jacobsen og mamman var svensk Helene Fagerholm. M.C. Restorff hevði lært til bakara og kondittara, tá hann flutti til Havnar, sum fyrsti bakarasveinur í Føroyum.

Restorffs Bryggjarí var í ogn hjá Restorff familjuni til 2002, tá tveir handilsmenn úr Havn keyptu partabrøvini. Teir settu bryggjaríið til sølu í januar 2007. Tá eingin keypari vísti áhuga, varð bryggjaríið afturlatið í august 2007. Tað var eitt av av teimum elstu bryggjaríninum í Norðurlondum.


 * Restorffs Gull 5,7% alc. vol.
 * Vargur (2002) 5,7% alc. vol.
 * Tarvur Nýpilsnar (2002) 4,6% alc. vol.: Kom ístaðin fyri Silvur.
 * Restorffs Pilsnar (2002) 4,6% alc. vol.: Kom ístaðin fyri Silvur.
 * Mungát (2002): Mungát er tikið úr Seyðabrævinum og er 800 ára gamla føroyska heitið fyri tað ølið sum varð bryggjað á øllum føroyskum bóndagørðum. Mungát merkir ein positiv gáva til sinnið.
 * Jóla Gull 5,7% alc. vol.
 * Jólatrøllið (2002) 5,7% alc. vol.: Kom ístaðin fyri Jóla Gull.
 * Jóla Øl: Myrk og søtt øl við lágum alkoholi.
 * Ólavsøku Gull 5,7% alc. vol.
 * Silvur, 4,6% alc. vol.: Lætt pilsnar øl.
 * Skarv, 5,7% alc. vol.: Hálv myrkt gull øl.
 * Skansa Øl, 4,6% alc. vol: Hálv myrkt pilsnar øl.
 * Páska Bryggj 5.7% alc. vol.
 * Víkingur: ljóst pilsnar.


 * ASSU
 * SISU
 * Club Soda
 * Apollo HAWAII Dream
 * Hindber
 * Kola
 * Peru
 * Sport Vatn
 * Apollinaris
 * Jolly Cola


 * Øletikettirnar hjá Restorffs Bryggjarí
 * Restorffs.fo
Kálvur lítli
Kálvur lítli var síðsti katólski prestur í Sandoy í 14. øld. Sagt verður, at hann var sera grammur í skapi, hádingsmaður og ein rættur óflýggjakroppur. Hann hevur, sum prestarnir enn á døgum, búð í prestagarðinum í Todnesi á Sandi. Nær við Todnes liggur ein aldargomul rætt, sum hevur navnið Kálvmannarætt. Kálvur lítli hevði tveir synir Harald og Rasmus. Haraldur var løgmaður í Føroyum um 1412.


 * "Færøske Folkesagn og Æventyr" hjá Jacob Jacobsen
 * snar.fo - Sagnir
16. øld
16. øld var øldin, ið vardi frá 1. januar 1501 (MDI) í tí julianska kalendaranum til 31. desember 1600 (MDC) antin í tí gregorianska kalendaranum ella í tí julianska kalendaranum.

(15. øld - 16. øld - 17. øld)






 * 1530 - Ivan IV "Ivan hin ræðuligi"
 * 1533 - Elisabet I av Onglandi
 * 1533 - Vilhelm I av Orania
 * 1533 - Erik 14. av Svøríki
 * 1537 - Johan III av Svøríki
 * 1541 - Jógvan Heinason
 * 1546 - Tycho Brahe
 * 1548 - Magnus Heinason
 * 1564 - William Shakespeare
 * 1566 - Sigismund


 * 1506 - Christofer Columbus
 * 1519 - Leonardo da Vinci
 * 1546 - Martin Luther
 * 1560 - Gustav Vasa
 * 1577 - Erik 14. av Svøríki
 * 1584 - Ivan IV "Ivan hin ræðuligi"
 * 1584 - Vilhelm I av Orania
 * 1589 - Magnus Heinason
 * 1592 - Johan III av Svøríki
15. øld
15. øld var øldin, ið vardi frá 1. januar 1401 (MCDI) til 31. desember 1500 (MD) í tí julianska kalendaranum.

(14. øld - 15. øld - 16. øld)






 * Abu Sa'id al-Afif, samariskur lækni.
 * Afonso de Albuquerque (1453–1515) var ein portugisiskur aðalmaður, sjóherovasti.
 * Matthias Corvinus av Ungarn, renessansu herskari (1443–1490).
 * George Kastrioti, Skenderbeg, albanskur prinsur sum stóð ímóti ottomanum í nærum 30 ár (1443–1468).
 * Ferdinand II av Aragon, regentur av Spania saman við Isabella I av Castilia og hevði saman við henni ábyrgdina fyri sameiningina av Spania (1452–1516).
 * Konstantin XI, tann seinasti bysantinski og rómverski keisarin. Hann livdi frá 1404–1453.


 * Henry VII av Onglandi, enskur kongur og stovnarin av Tudor ríkinum (1457–1509).
 * Isabella I av Castilia, co-herskari av Spania saman við Ferdinand II av Aragon og hevði saman við honum ábyrgdina fyri sameiningina av Spania og fyri at Nýggi heimurin varð funnin (1451–1504).
 * Ivan III av Russlandi, russakeisari (1440-1505)
 * Jeanne d'Arc, herleiðari og tjóðarhetja Fraklands (1412–1431).
 * Kazimierz IV Jagiellon, kongur í Póllandi og stórhertogi av Litava (1427–1492).
 * Ludvík XI, kongur í Fraklandi (1423–1483).
 * Mehmed II, sultanur í Ottomanska ríkinum og sigursharri av Konstantinopel (1432–1481).
 * Guru Nanak, stovnari av Sikh trúnni (1469).
 * Stefan III av Moldavia, eisini kendur sum Stefan hin Stóri, regentur av Moldavia, tjóðarhetja hjá Romania fyri at hava stríðst leingi móti Ottomanum (1437–1504)
 * Richard III av Onglandi, seinasti enski kongur av Húsið York, tann seinasti Húsið Plantagenet (1452–1485).
 * Mir Chakar Khan Rind (1468–1565), ein Balutsjar kongur.
 * Vlad Drakula, Prinsur av Valakia sum stýrdi verjuni av øki hansara móti tí Ottomanska ríkinum (1431–1476).
 * Oba Ewuare, gjørdi býarstatin Benin til Benin Ríkið.


 * John Hunyadi, regentur av Kongaríkið Ungarn, vann Slagið um Beograd í 1456 (1387–1456)
 * Jan Hus, prestur, heimspekingur og Bohemiskur trúgvandi, sum varð brendur á báli (c. 1369–1415).
 * Johannes Gutenberg, evropeiskur uppfinnari av prenting við flytbarum týpum (uml. 1398 – 1468)
 * Heindrikur Sjófari "Infante Henrique", hertogi av Viseu (1394–1460); barna (prinsur) av Portugisiska Aviz húsinum.
 * Henrik V av Onglandi, (1387–1422).
 * Sejong hin stóri av Joseon, ein koreanskur monarkur, sum menti hangul, sum er tað koreanska stavraðið (1397–1450).
14. øld
14. øld var øldin, ið vardi frá 1. januar 1301 (MCCCI) til 31. desember 1400 (MCD) í tí julianska kalendaranum.

(13. øld - 14. øld - 15. øld)






 * Francesco Petrarca (1304-1374), italskur rithøvundur og skald.
 * Giovanni Boccaccio (1313-1375), italskur rithøvundur og skald.
 * Edward III (1312-1377). Hann var kongur í Onglandi í tíðini frá 1327 til 1377.
 * Karl IV (1316 -1378). Hann var kongur í Bøhmerland frá 1346 til 1378 og týsk-rómverskur keisari frá 1355 til 1378.
 * Hafiz (c. 1310-1379), persiskt skald.
 * Karl V (1338-1380), franskur kongur í tíðini frá 1364 til 1380.
 * John Wycliffe (1320-1384), enskur gudfrøðingur og heimspekingur.
 * Richard II (1367-1400). Hann var kongur í Onglandi í tíðini frá 1377 til 1399.
 * Geoffrey Chaucer (uml. 1343-1400), enskur rithøvundur. Hann skrivaði m.a. The Canterbury Tales.
 * Margreta I drotning (1353-1412). Hon var drotning í Danmark, Noregi og Svøríki frá 1389 til 1412.
 * Henrik IV kongur. Hann var kongur í Onglandi í tíðini frá 1399 til 1413.
 * Johannes Gutenberg (1398-1468), týskur prentari og uppfinnari av prenting við flytbarum týpum.
 * Karl VI (1368-1422), franskur kongur í tíðini frá 1380 til 1422.


 * Dante Alighieri (1265-1321), italskur rithøvundur og skald. Hann skrivaði m.a. Tann gudgivna skemtileikin (La Divina Commedia).
 * Edward II av Caernarfon (1284-1327?). Hann var kongur í Onglandi í tíðini frá 1307 til 1327.
 * Robert I the Bruce (1274-1329). Hann var kongur í Skotlandi í tíðini frá 1306 til 1329.
 * William of Ockham (uml. 1285-1347), enskur munkur og heimspekingur.
Pierre
Pierre ella City of Pierre er høvuðsstaðurin South Dakota, USA. Hann hevur umleið 13 876 íbugvar og liggur í miðstatinum. City of Pierre varð settur á stovn í 1880.


 * Sambandsríki Amerika


 * Heimasíða: ci.pierre.sd.us
 * historicpierre.com
 * City of Pierre á kortinum: osm
Bengalskt mál
Bengalskt er eitt indoevropeiskt mál, sum verður tosað í Bangladesj og India. Tað eru umleið 190 milliónir fólk í Bangladesh og teimum indisku lutstatunum Vesturbengalia og Assam og tilflytarar í Vesturheiminum og Miðeystri, ið tosa máli, ið harvið gerst tað fimmt mest talaða málið í heiminum (næst eftir mandarinskt, hindi/Urdu, spanskt og enskt).
Karin Kjølbro
Karin Ranvá Kjølbro (fødd 27. mars 1944 í Klaksvík - ) er onnur av fyrstu kvinnunum, ið varð vald beinleiðis inn á Føroya Løgting, har hon sat fyri Tjóðveldisflokkin (nú: Tjóðveldi).

Í 1983-1984 var hon blaðstjóri á 14. september, men fór frá við valið í 1990. Hon er útbúgvin sosialráðgevi. Karin eigur trý børn, tvær døtur og ein son, onnur dóttirin, Bergtóra Høgnadóttir varð vald inn á Ting í 2008.

Forkvinna í Útnorðurráðnum 1990-1991

Longu í 1979 legði Karin Kjølbro fram uppskot um javnstøðulóg fyri Føroyar. Henda bleiv tó ikki viðtikin fyrr enn í 1996.

Tá ið uppskot um broytingar í §266b fyrstu ferð varð lagt fram á ting í 1989, var Karin Kjølbro úr Tjóðveldi einasti tinglimurin, ið atkvøddi fyri uppskotinum. Lógaruppskotið førdi til, at táverandi samgongan slitnaði, av tí at Kristiligi Fólkaflokkurin fór úr samgonguni.


 * Dansk Kvindebiografisk Leksikon
Emmy Rossum
Emmanuelle Grey "Emmy" Rossum (fødd 12. september 1986) er ein amerikanskur sjónleikari.



Golden Globe Awards
 * 2005 - Best Performance by an Actress in a Motion Picture - Musical or Comedy, The Phantom of the Opera (Nominerað)

MTV Movie Awards
 * 2005 - Breakthrough Female (The Day After Tomorrow) (Nominerað)
Columbia
Columbia er høvuðsstaðurin South Carolina í USA. Hann er eisini næststørsti býurin í lutstatinum. Columbia hevur umleið 131 túsund íbugvar. Býurin bleiv uppkallaður Columbia eftir Christopher Columbus, ið var siglingarmaður.




 * South Carolina
 * Sambandsríki Amerika


 * Heimasíða: www.columbiasc.net
 * Columbia (South Carolina), wikivoyage (á enskum)
Vieremä
Vieremä er ein kommuna í Norra Savolax í Eysturfinnlandi. Vieremä hevur 3.490 íbúgvar (2021).


 * Finnland
 * Kuopio
Tórmóður Sigurðsson
Tórmóður Sigurðsson var løgmaður í Føroyum uml. 1531.
Jørundur Skógdrívsson
Jørundur Skógdrívsson var løgmaður í Føroyum uml. 1479.
Haraldur Kálvsson
Haraldur Kálvsson var løgmaður í Føroyum uml. 1412. Haraldur var sonur Kálv lítla.
Ísak Guttormsson
Ísak Guttormsson var løgmaður í Føroyum 1583 - 1588 og bóndi í Vági.

Tá Jóan Heinason varð settur frá sum løgmaður, varð (uttan tilmæli frá løgtinginum) Ísak Guttormsson í skundi settur í løgmansstarvið. Hesin maður, sum helst hevur búð í Kirkjubø, var sonur Guttorm Andrasson og abbasonur Andras Guttormsson. Teir høvdu báðir verið løgmenn.
Tummas Símunarson
Tummas Símunarson (Kaldbak) var løgmaður í Føroyum 1601 - 1608.
Jógvan Justinusson
Jógvan Justinusson var løgmaður tíðarskeiðið 1629 - 1654.

Jógvan Justinusson var bóndi ættaður úr Hattarvík. Áðrenn hann varð løgmaður, var hann í nógv ár løgtingsmaður. Hann var pápi at konuni hjá eftirmanni sínum, Jógvan Poulsen.


 * G.V.C. Young: Færøerne – fra vikingetiden til reformationen, 1982
 * Løgtingið 150 – Hátíðarrit. Tórshavn 2002, Bind 2, S. 366. (brotið Føroya løgmenn fram til 1816) (PDF-Download )
Balzer Jacobsen
Balzer Jacobsen var løgmaður í Føroyum 1655 - 1661.

Løgtingið hevði valt Jógvan Poulsen sum løgmann í 1654, men valdi kongur, Fríðrikur III, ímóti siðvenju at velja Balzer Jacobsen ístaðin. Hann varð tilnevndur løgmaður í 1655, sama ár, sum Kristoffur Gabel fekk Føroyar sum len frá kongi.

Balzer Jacobsen var róptur Illi løgmaður, var dani og hevði verið fúti frammanundan, hann varð løgmaður.


 * Løgtingið 150 – Hátíðarrit. Tórshavn 2002, Bind 2, s. 365-366. (brotið Føroya løgmenn fram til 1816) ([http://www.logting.fo/Ymiskt/Løgtingssøgan%202.pdf PDF-Download
Dagfinnur Halvdanarson
Dagfinnur Halvdanarson var løgmaður í Føroyum uml. 1400.
Símun (Løgmaður)
Símun var løgmaður í Føroyum uml. 1350.
Sjúrður (Løgmaður)
Sjúrður var løgmaður í Hetlandi uml. 1300 og verður eisini meintur at hava verið løgmaður í Føroyum. Sjúrður var saman við Erlendi rithøvundur av Seyðabrævinum í 1298 sum er elsta føroyska skjalið.
Roald (Løgmaður)
Roald var løgmaður í Føroyum uml. 1450 og bóndi í Dali.
Jógvan Poulsen (Løgmaður)
Jógvan Poulsen var løgmaður í Føroyum 1654 - 1655 og 1662 - 1677.

Jógvan Poulsen var bóndi á Oyri, og varð settur løgmaður í 1654 av løgrættumonnunum, men kongur valdi at ganga ímóti siðvenjuni, og setti danan Balzer Jacobsen í 1655. Í 1662 var Jógvan Poulsen tó aftur settur sum løgmaður.

Jógvan Poulsen var giftur við dóttir Jógvan Justinusson, ið var løgmaður undan Jógvan Poulsen, og var hann pápi Jákup Jógvansson, ið var løgmaður 1677 - 1679.


 * G.V.C. Young: Færøerne – fra vikingetiden til reformationen, 1982
 * Løgtingið 150 – Hátíðarrit. Tórshavn 2002, Bind 2, s. 365-366. (brotið Føroya løgmenn fram til 1816) (PDF-Download )
Oppland fylki
Oppland var eitt fylki í Norra. Oppland hevði í 2014 umleið 187 820 íbúgvar.

Oppland hevði mark við Trøndelag, Møre og Romsdal, Sogn og Fjordane, Buskerud, Oslo, Hedmark og Akershus.

1. Dovre

2. Etnedal

3. Gausdal

4. Gjøvik

5. Gran

6. Jevnaker

7. Lesja

8. Lillehammer

9. Lom

10. Lunner

11. Nord-Aurdal

12. Nord-Fron

13. Nordre Land

14. Ringebu

15. Sel

16. Skjåk

17. Søndre Land

18. Sør-Aurdal

19. Sør-Fron

20. Vang

21. Vestre Slidre

22. Vestre Toten

23. Vågå

24. Østre Toten

25. Øyer

26. Øystre Slidre
Finnmark fylki
Finnmark (norrønt: Finnmǫrk, sámiskt: Finnmárku) er eitt fylki í Norra. Finnmark hevur umleið 74 710 íbúgvar. Norðasti landsparturin í Noregi er Finnmørkin. Finnmark hevur mark við Troms, Finnland og Russland. Markið millum Russlands og Noreg gongur gjøgnum Pasvik dalin og eftir Pasvik ánni.

Finnmark er størsta fylkið í Noregi. Tað er størri í stødd enn lond sum Danmark, Niðurlond ella Sveis. Vardø í Finnmark er eystasti býur í Noreg og er eystari enn Istanbul og St. Pætursborg. Alta er størsti býurin í Finnmørkini. Býurin liggur innast í Altafjørðinum. Har búgva gott og væl 20,000 fólk. Í Alta finnur tú størsta savnið í Norðurevropa av fjallalist, sum veiðifólk hava evnað. Tær eru úr bronsuøld og eru m.a. av skipum, offurgávum og fólki.

Kirkenes í Finnmark liggur 8 kilometrar frá russiska markinum og 1,410 kilometrar norðanfyri norska høvuðstaðin Oslo. Har búgva 10,000 fólk í kommununi, 3,000 í býnum. Í Kirkenes eru vegaskelti og onnur skelti eisini á russiskum, tí sera nógvir russarar brúka havnina í Kirkenes. Í heila tikið er nógv samband og samhandil millum Kirkenes og russarar. Kirkenes var í stóran mun raktur av Øðrum heimsbardaga, við tað at tey blivu sum millum hamara og ambolt millum týskarar og russarar. Týskurin hevði fleiri túsund hermenn har í legum, og tá ið álopið "Barbarossa", sum skuldi taka Murmansk, miseydnaðist, brúktu teir "brenda jarðarpolitikkin", so tá ið kríggið var av, var allur býurin í sori, nógv fólk rýmd, og tey sum eftir vóru, stóðu á berum.

Almennu málini í Finnmark eru tvey, norskt og sámiskt. Í 2000 høvdu næstan 96 prosent av fólkinum í Kautokeino (Guovdageainnu) sámiskt sum móðurmál. Sámiskt er móðurmál hjá góðum 94% í Karasjok (Kárášjohka) og 75% í Nesseby (Unjárga).

1. Alta

2. Berlevåg

3. Båtsfjord

4. Gamvik

5. Hammerfest

6. Hasvik

7. Karasjok

8. Kautokeino

9. Kvalsund

10. Lebesby

11. Loppa

12. Måsøy

13. Nesseby

14. Nordkapp

15. Porsanger

16. Sør-Varanger

17. Tana

18. Vadsø

19. Vardø
Bismarck
Bismarck er høvuðsstaður og næststørsti býur, næst eftir Fargo, í North Dakota, USA. Í sjálvum býnum búgva umleið 73 túsund fólk (2019); tó búgva har meiri enn 129 túsund fólk íroknað forstaðir og útjaðaran av býnum ("metropolitan area").

Býurin eitur Bismarck eftir Otto von Bismarck, ið var týskur ríkiskanslari. Bismarck varð stovnaður í 1872.


 * Sambandsríki Amerika


 * Heimasíða: Bismarck
 * Bismarck, wikivoyage (á enskum)
Troms fylki
Troms er eitt fylki í Norra. Troms hevur umleið 162 050 íbúgvar. Troms hevur mark við Finnmark, Nordland, Svøríki og Finnland.

Troms er eitt fylki, sum liggur norðarlaga í Noregi. Troms er kent fyri síni høgu fjøll og ríku firðir. Tað er sera skiftandi veðurlag í Troms. Hitin kann skifta upp í 60 stig frá lægsta til hægsta hita eftir einum ári. Umleið tveir mánaðir um árið er sera myrkt í Troms. Stórar partar av samdøgrinum er myrkt, og sólin sær ikki í fýra til átta vikur út í eitt. Tá ið tað er myrkt úti ber til at síggja norðlýsi á himmalinum. Norðlýsi tekur seg upp, tá ið bitlar frá sólini raka lofthavið á jørðini. Á sumri er tað miðnáttarsól í øllum fylkinum. Tað merkir, at sólin er á sjónarringinum alt samdøgrið. Tromsø er størsti býurin í Troms. Tað búgva umleið 72,000 fólk her. Býurin verður kallaður fyri norðurlendski París.

Í Troms eru úlvur, bjørn, geypa og jarvur. Onkustaðni er ørn í luftini. Tað eru eisini nógvir elgar í Troms.

1. Balsfjord

2. Bardu

3. Berg

4. Bjarkøy

5. Dyrøy

6. Gratangen

7. Harstad

8. Ibestad

9. Kåfjordd

10. Karlsøy

11. Kvæfjord

12. Kvænangen

13. Lavangen

14. Lenvik

15. Lyngen

16. Målselv

17. Nordreisa

18. Salangen

19. Skånland

20. Skjervøy

21. Sørreisa

22. Storfjord

23. Torsken

24. Tranøy

25. Tromsø
Trøndelag fylki
Trøndelag er eitt fylki í Norra. Trøndelag hevur umleið 450 000 íbúgvar. Trøndelag hevur mark við Oppland, Hedmark, Møre og Romsdal, Nordland og Svøríki.

Tað hægsta fjallið í Trøndelag eitur Storskrymten og er 1985 metrar høgt. Har eru eisini millum annað strandargrannaskógir. Í Trøndelag er eisini lendi, ið minnir um oyðimørk. Tað er í Røros og inniheldur nógvan foksand. Her rennur eisini djúpasta áin í Noregi, Nidelva, ígjøgnum.

Rosenborg Bóltfelag er eitt væl umtókt fótbóltslið úr Tróndheimi. Nógv úr Trøndelag hava eisini verið heimsmeistarar í skíðítrótti.
Hans Jakka steinur
Hans Jakka steinur er ein lítil steinur ið stendur mitt í Klaksvíkini. Tað var kendur maður í Klaksvík, ið kallaðist Hans Jacob, ið plagdi at hvíla á hesum steini. Steinurin stendur á Fornagørðum og verður enn tann dag nógv nýttur. Hans Jakka steinur er fyri tey yngri í býnum ein samlistaður í vikuskiftunum.
Sjálvmorð
Sjálvmorð er tað, tá ið ein við vilja tekur seg sjálvan av døgum. Sjálvmorð er ofta orsakað vónloysi, tunglyndi, sinnissjúku ella/og rúsevnis- og rúsdrekkamisnýtslu. Harafturat kann sovorðið sum fíggjarligir trupulleikar og vánalig viðurskifti við onnur fólk vera ein orsøk. Í 2012 gjørdu trý fólk við føstum bústaði í Føroyum sjálvmorð. Frá 2007 til 2012 hava 13 fólk tikið seg av døgum í Føroyum og bara í 2010 vóru heili 6 sjálvmorð. Sambært heilsulýsing landslæknans var eitt sjálvmorð framt í Føroyum í 2007. Hetta er eitt vet minni enn seinastu trý árini, tí í 2006 vórðu trý sjálvmorð framd, meðan seks vórðu í 2005. Størsta sjálvmorðstalið eitt einstakt ár í Føroyum var árið 1985, tá sjey fólk doyðu fyri egnari hond. Í 1984, 1986, 1988, 1992, 2005 og í 2010 tóku seks fólk lívið av sær hvørt av hesum árunum. Tað er bara í árunum 1999, 2001 og í 2009, at eingin føroyingur doyði fyri egnari hond. Frá ársbyrjan 1981 til og við 2007 eru tilsamans 88 sjálvmorð staðfest her á landi. Samanborið við hini Norðurlondini og londini í Evropa eru føroysku sjálvmorðstølini sera lág. Tølini yvir sjálvmorð í Føroym eru ikki økt seinastu 30 árini, men heldur eru tølini minkað.

Flest menn gera sjálvmorð; í so at siga øllum aldursbólkum eru menn teir, ið liggja ovast á listanum yvir sjálvmorð. Í 2012 gjørdu 661 fólk sjálvmorð í Danmark. Kanningin hjá Jyllands-Posten vísir, at av teimum 661 sum gjørdu sjálvmorð hetta árið, vórðu 494 teirra menn. Tað er serliga menn í aldrinum 20 til 40 ár.


 * Hjálpt sjálvmorð
Narsarsuaq
Narsarsuaq er ein bygd í Suðurgrønlandi. Narsarsuaq, sum liggur í Narsaq kommunu, er í dag ein altjóða flogvøllur, sum amerikumenn bygdu í 1941. Hetta var fyrsta amerikanska flogstøð í Grønlandi, Blue West One av navni. Flogvøllurin varð nýttur undir øllum seinna heimsbardaga sum millumlendingarstøð á teininum Evropa og Norðuramerika. Umleið 6.000 fólk búleikaðust har tá. Hópur av sjúkrabarakkum vórðu bygdar har frá 1943 til krígslok at hýsa særdum stríðsmonnum frá víðvøllinum í Evropa. Tað er ein misskiljing, tá sagt hevur verið, at sjúkrabarakkirnar eisini vórðu nýttar undir Koreakrígnum, sum vardi frá 1950 til 1953. Í 1958 lótu amerikumenn vøllin frá sær. Í økinum er eitt ótrúliga áhugavert fornminnissavn av lutum, sum amerikumenn brúktu ta tíðina teir vóru har. Í 1959 - aftaná skipið "Hans Hedtoft" fórst - tóku danir yvir tænasturnar í Narsarsuaq. Ístænastan hevur síðani húsast her.

Plássið Narsarsuaq verður í dag nýtt sum altjóða flogvøllur. Hotellið við flogvøllin, sum umframt rekur vanligt hotellvirksemi, verður eisini í stóran mun nýtt til skeiðvirksemi, ráðstevnur o.a. Í dag búgva bert eini 180 fólk í Narsarsuaq, sum eru knýtt til flogvøllin. Har býr eisini onkur føroyingur. Í allari Narsaq kommunu búgva umleið 2.000 fólk.


 * Grønland
Concord, New Hampshire
Concord er høvuðsstaðurin og triði størsti býur í New Hampshire. Hann hevur umleið 42 túsund íbugvar. Býurin liggur á ánni Merrimack. Concord var grundað 1733.




 * Heimasíða: concordnh.gov
Tenerife
Tenerife er tann størsta av teimum sjey Kanarisku Oyggjunum og hevur fleiri enn fimm milliónir ferðafólk á vitjan um árið.
Alanya
Alanya er ein tann best umtókti ferðamannabýurin í Turkalandi. Býurin og upplandið til býin er 1,598.51 km2. Fólkatalið í býnum var 248,286 í 2010, harav búðu 98,627 í sjálvum býnum. Har eru strendur, havnaumhvørvi og ein spennandi býarkjarna. Eystanfyri býin liggur havnin og Keykubat strondin. Vestanfyri liggja Damlatas- og Kleopatrastrendurnar. Ímillum strendurnar liggur eitt lítið fjall við eini borg, ið varð bygd í 1226. Alanya er í nýmótans parturin av Turkalandi. Har eru nógv hotellir og góðar strendur. Strandalinjan í Alanya er 70 km. Alanya liggur út til Miðjarhavið, móti norði eru Taurus fjøllini. Býurin er deildur sundur av einari hálvoyggj. Havnin, miðbýurin og Keykubat strondin, sum eitur eftir Sultan Kayqubad I, eru á eystur síðu á hálvoynni. Damlataş strondin, sum eitur eftir teimum kendu drippandi holunum og Cleopatra strondin eru á vestaru síðu.

Býurin hevur hoyrt til ymisk stýri seinastu øldirnar, og tað sæst aftur í navninum. Býurin hevur skift navn fleiri ferðir. Alanya var kent sum Coracesium á Latínskum ella sum Korakesion á grikskum sum á Luwianskum málið eitur Korakassa sum merkir "framstandandi býur". Undir tí Bysantinska Ríkinum gjørdist býurin kendur sum Kalonoros ella Kalon Oros, sum merkir "vakurt fjall" á grikskum. Selsjukkarnir nevndu býin Alaiye (علاعية), sum kemur av navninum á sultaninum Alaeddin Kayqubad I. í 13. og 14. øld nevndu italienskir handilsmenn býin Candelore ella Cardelloro. Tá Mustafa Kemal Atatürk í 1935 vitjaði býin avgjørdi hann at býurin skuldi stavast Alanya við tí turkiska alfabetinum. Hann broytti 'i' og 'e' í Alaiye, tað sigst, at hann gjørdi hetta orsakað av ein skeivt stavaðum telegrammi í 1933.