danish-foundation-models/faroese-dynaword huggingface dataset:
Tom & Jerry
Tom & Jerry er ein amerikonsk sjónvarpsteknirøð. Teknifilmurin er um stríðið millum kettuna Tom og músina Jerry. Tom er til tíðir nokkso óreinur, men hann er altíð so óheppin og tí næstan altíð taparin í stríðnum. Jerry er tann klókari og tí tann sum oftast sleppur snikkaleysur.
Lindýr
Lindýr (frøðiheiti Mollusca) er eitt fylki (phylum) av ryggleysum djórum, tvs. djór ið onki geislarað hava. Lindýr finnast bæði á landi og sjógvi. Tey lindýrini, sum vit oftast møta í Føroyum, munnu helst vera sniglar og maðkar. Av øllum lindýrum eru 4/5 sniglar.

Vit kunnu t.d. nevnað sniglar, høgguslokkar og skeljadýr.

Lindýrini líkjast ormum í tí, at likam teirra er lint, alt sum tað er. Tey hava hvørki harða húð ella beinagrind, men so hava tey sonevnda kápu uttan á sær ella uttan um seg. Á nógvum lindýrum gevur kápan frá sær kálkevni, sum verður til harða skel ella skeljar, ið eru dýrinum til verju, og sum tað livir innií. Innvølurin er at kalla bygdur eins hjá øllum lindýrum. Til eru bæði einkynjað og tvíkynjað lindýr: tey liva í vatni, í sjónum og á landi. Í Føroyum eru flestu lindýrini sjódýr, á landi eru bara nøkur fá sløg av teimum. Vanligstu lindýraflokkarnir eru sniglar, skeljadýr og høgguslokkar.

Rað: Mollusca
 * Flokkur: Aplacophora
 * Flokkur:: Polyplacophora
 * Flokkur:: Monoplacophora
 * Flokkur:: Gastropoda (Sniglar)
 * Flokkur: Cephalopoda (høgguslokkar)
 * Flokkur: Bivalvia (skeljadýr)
 * Flokkur: Scaphopoda
14 (tal)
14 ella fjúrtan
15 (tal)
15 ella fimtan
16 (tal)
16 ella sekstan er:


 * Teljitalið eftir 15, síðan kemur 17.
 * Eitt heiltal.
 * Eitt líka tal.
 * Eitt kvadrattal (42).
 * Eitt sammensett tal.
 * Eitt ófullkomið tal.
North Slope Borough
North Slope Borough er tann norðasti landsluturin í amerikanska statinum Alaska í Arktis. Hin 30. juni 2010 var fólkatalið í North Slope-landslutinum 9.430. Høvuðsbýurin og størsti býurin er Barrow. Upprunafólkið á staðnum, inuittar, vóru 68,38 prosent av fólkinum í 2010.

Umsitingarliga er hvør av teimum átta bygdunum í North Slope Borough ein eind við egnum borgmeistara. North Slope-økið er samskipað í North SIope Borough við felags umsitingarleiðara. ið eisini ber heitið borgmeistari.

North Slope er alt økið fram við norðurstrondini á Alaska norðan fyri ta stóru fjallarøðina Brooks Range. góðar 500 kilometrar norðan fyn pólknngin. Mót eystri hevur North Slope Borough mark til kanadisku regiónina Yukon og móti suðri er mark til landslutirnar Northwest Arctic Borough og Yukon–Koyukuk í Alaska. Arktis har norðuri er opið hav, sum er fjalt av ísi.

Norðast í Alaska er pólveðurlag. Norðast á jørðini er næstan altíð øgiliga kalt. Lægsti hitin, sum nakrantíð er máldur í USA, var í Point Barrow í North Slope Borough í 1971, −62 °C. Veturin er langur, og tá sær sólin als ikki. Um summarið skínur sólin alt samdøgrið, men sólstrálurnar standa á skák, og hitin fer sjáldan upp um frostmarkið.
Juneau
Juneau er høvuðsstaður í Alaska, og liggur í syðru Alaska, 56 km vestanfyri kanadiska markið og 924 km frá Anchorage. Her búgva 32 660 íbúgvar og hetta ger Juneau til næststørsta býin í stakríkinum. Juneau er eisini ein sjálvstýrandi landslutur. Í Juneau eru hvørki vegir ella jarnbreytir millum bygdir. Øll samferðsla er eftir sjónum ella loftvegis. Men ísurin er nógvur um veturin og tarnar skipaferðsluni, so mesta samferðslan er við flogførunum. Teir brúka eisini tyrlur. Um veturin brúka teir dúgliga kavaskutara ella hundasletu.


 * Heimasíða: juneau.org
 * Juneau, Alaska, wikivoyage.org (á enskum)-
Niclasen Brøðurnir
Niclasen Brøðurnir var ein føroyskur bólkur stovnaður í 1957. Bólkurin var úr Hvalba. Teir ið mannaðu bólkin vóru, Levi (Óðin Ódn), Jenis, Svenning og Steingrím Niclasen. Bólkurin gav út tvær plátur í 1962, við fýra stakløgum (single 45).

Við øðrum heitið, eru teir eisini kendir sum Hvalbiarbrøðurnir.

Tá eina plátan kom á marknaðin, var heitið á einum sangi skeivt prenta. Sangurin "Eg leingist" skuldi eita "Mær leingist".


 * Mín Elskaða (Single 45) Levi Niclasen, orð. Lag, Svenning Niclasen. Levi syngur og spælir gittara, Svenning spælir á harmoniku.
 * Kom vinur  (Single 45) Steingrím Niclasen, orð. Lagið er norskt. Jenis syngur, Levi spælir gittara og Svenning spælir á harmoniku.
 * Eg leingist (Single 45) Levi Niclasen, orð. Lag, Svenning Niclasen. Levi syngur og spælir gittara, Svenning spælir á harmoniku.
 * Nú er hon komin til handa (Single 45) Levi Niclasen, orð. Lag, Svenning Niclasen. Levi spælir gittara og syngur saman við Jenis, Svenning spælir á harmoniku.
Tey av Kamarinum
Tey av Kamarinum var ein føroyskur tónleikabólkur úr Havn í 50'unum og seinni.

Bólkurin varð stovnaður í 1954-55. Tey ið mannaðu bólkin vóru systkini av Kamarinum: Nicolina Jakobsen, Eyðbjørn Jakobsen, Áslakkur Jakobsen, Hjørleif Jakobsen, Ingolf Jakobsen, Jákup Jakobsen - Eisini var systurin Margretha Jakobsen við.


 * Ein hálv øld í tónleiki, teyavkamarinum.com
 * Ingi Samuelsen: Nicolina av Kamarinum farin, portal.fo
 * Eirikur Lindenskov: Nicolina av Kamarinum farin, in.fo
17 (tal)
17 ela seytjan er:


 * Teljitalið eftir 16, síðan kemur 18.
 * Eitt heiltal.
 * Eitt ólíka tal.
 * Eitt primtal, meira spesifikt eitt fermatprimtal, eitt pythagoreskt primtal og primtalstvíburur til 19
 * Eitt ófullkomið tal (danskt: defektivt tal)

Í talskipanum við einum grundtali størri enn 17, verður talið 17 skrivað við bókstavinum H.
18 (tal)
18 ella átjan er:


 * Teljitalið eftir 17, síðan kemur 19.
 * Eitt heiltal.
 * Eitt líka tal.
 * Eitt samansett tal
 * Eitt harshad-tal
 * Eitt ómetaligt tal (danskt: excessivt tal, enskt: Abundant number)

Í talskipanum við einum grundtali størri enn 18, verður talið 18 skrivað við bókstavinum I.
19 (tal)
19 (nítjan) er eit tal, ið kemur eftir 18 og áðrenn 20. Í talskipanum við einum grundtali størri enn 19, verður talið ofta skrivað við bókstavinum I (10 er A, 11 B osfr.)


 * Kalium hevur atomnummar 19.
20 (tal)
20 (tjúgu) er eitt líka heiltal og Teljitalið, ið kemur eftir 19 og síðan kemur 21.
21 (tal)
21 (ein og tjúgu) er eitt ólíka heiltal og teljitalið, ið kemur eftir 20 og síðan kemur 22.
22 (tal)
22 er eitt líka heiltal og teljitalið, ið kemur eftir 21 og síðan kemur 23.
23 (tal)
23 er eitt ólíka heiltal og teljitalið, ið kemur eftir 22 og síðan kemur 24.
24 (tal)
24 er eitt líka heiltal og teljitalið, ið kemur eftir 23 og síðan kemur 25.
25 (tal)
25 er eitt ólíka heiltal og teljitalið, ið kemur eftir 24 og síðan kemur 26.
26 (tal)
26 er eitt líka heiltal og teljitalið, ið kemur eftir 25 og síðan kemur 27.
Fairbanks
Fairbanks er næststørsti býur, næst eftir Anchorage, í Alaska, USA. Býurin liggur í Fairbanks North Star Borough. Tann 1. jan. 2013 var íbúgvatalið 32 324.


 * Heimasíða: www.fairbanksalaska.us
 * Fairbanks, wikivoyage.org (á enskum)
Aladdin
Ævintýrini í Túsund og Einari Nátt vórðu søgd í Eysturlondum fyri mongum hundrað árum síðan. Seinni vórðu tey skrivað í stórar bøkur. Eitt tað kendasta er ævintýrið um unga Aladdin, sum finnur eina gamla lampu. Tá ið hann gníggjar lampuna, kemur ein mætur andi, og hjá honum er einki óført. Vit hitta apu hansara og fátæku skyldfólk hansara, ommuna og systrina. Aladdin gerst skotin í Jasmin, dóttur sultanin í Jamar, og hon fær eisini tokka til hansara, men hann er ikki tann rætti til hennara, tí hann er alt ov fátækur. Har er ein óndur gandakallur, sum vil hava magisku lampuna, tí hann vil ráða í Jamar, men Aladdin er heppin og fær fatur í henni. Søgan fer fram í Arábia.
Frozen (2013 filmur)
Frozen ("Frystur"; danskt heiti: Frost) er ein amerikanskur Disney-3D animatiónsfilmur frá 2013. Um man samanber filmin við aðrar filmar, so liggur hann nummar fimm á listanum yvir filmar, ið hava selt mest. Mett verður at filmurin hevur selt fyri umleið 857 milliónir bretsk pund, síðani hann varð frumsýndur 27. november 2013. Filmurin vann eisini tveir Oscar, ein fyri besta teknifilm og ein fyri besta originalan sang. Framleiðararnir av filminum hava áður sagt, at tey hava fingið íblástur frá ævintýrinum Snedronningen hjá danska rithøvundanum H. C. Andersen. Søgan er um tvær systrar og ein bardaga móti einum ævigum vetri. Frozen er um tær báðar prinsessurnar Annu og Elsu. Anna er eitt vanligt menniskja, meðan Elsa dugur at ganda við ísi.
AK-47
AK-47 (Автомат Калашникова), ofta bert nevnt Kalasjnikov (eng: Kalashnikov), er ein álopsbyrsa, ið er sniðgivin av Mikhail Kalasjnikov, og framleidd av russiska vápnaframleiðaranum IZH.

AK-47 bl varð serliga nýtt av herliðum hjá Warszawasamgonguni undir Kalda krígnum. Byrsan er í dag tað kendasta skotvápnið, ið nakrantíð er framleitt. Tað eru í dag umleið 100 milliónir AK-47 byrsur í heiminum.
Bataclan
Bataclan er eitt leikhús, ið liggur á 50 boulevard Voltaire í 11. arrondissement í París, Frakland.

Bygningurin varð teknaður í 1864 av arkitektinum Charles Duval, navnið vísir til Ba-Ta-Clan, ein operetta eftir Offenbach, men tað er eisini ein tilsiping til orðaleikin le tout bataclan (heila lortið). Tær nærmastu Métro støðirnar eru Oberkampf á Line 5 og Line 9 og Filles du Calvaire á Line 8.

Bataclan var ramma um eitt yvirgangsálop um kvøldið tann 13. november 2015, tá ið hópskjótingar og spreingingar drap umleið 87 fólk undir einari konsert við Eagles of Death Metal.
Álopið á Halabja
Eiturgassálopið á Halabja var eitt fólkamorð á kurdar framt av Saddam Hussein í Irak, 16. mars í 1988.
Fólk og Dólgar í Kardamummubýnum
Fólk og Dólgar í Kardamummubýnum (Upprunatittul: Folk og røvere i Kardemomme by) er ein bók eftir norska rithøvundan Thorbjørn Egner. Í 1955 skrivaði Thorbjørn Egner, søguna um Fólk og Dólgar í Kardamummubýnum. Í 1961 umsetti Eyðun Johannessen søguna til føroyskan útvarpsleik, sum varð sendur í 1961. Bókadeild Føroya Lærarafelags gav út bókina í 1980, 25 ár eftir at upprunaútgávan kom í Noregi. Bókin og sjónleikurin eru millum best umtóktu barnasøgur yvirhøvur í Skandinavia. Leikurin snýr seg um teir tríggjar dólgarnar í Kardamummubýi, Kaspar, Jaspur og Jónatan, sum um náttina fara út at stjala. Hetta eru fólkini í býnum ikki glað fyri, og siga hetta við Bastian politimeistara. Men Bastian hevur úr at gera við fyrireikingum til stóru Kardamummuveitsluna, sum øll gleða seg so nógv til. Tá stóra Kardamummuveitslan verður hildin, eru øll í góðum hýri, øll uttan tvøra Suffía mostir og dólgarnir. Ein dagin finna dólgarnir uppá at stjala Suffíu mostir, men ætlan teirra gongur ikki sum ætlað.
Klintrimús og hini dýrini í Vallbakkaskóginum
Klintrimús og hini dýrini í Vallbakkaskóginum (Upprunatittul: Klatremus og de andre dyrene i Hakkebakkeskogen) er ein bók eftir Thorbjørn Egner. Valbakkaskógurin er ein lítil "heimur", sum onkur kanska vil siga, ikki er til, men sum í mangar mátar minnir um okkara egnu stóru verð. Og Klintrimús og Mortan og Bamsi og Mikkkjal og hini øll í skóginum eru ikki vanlig djór, men hugflogið hevur lænt teimum nøkur eyðkenni bæði frá dýrum og fólki. Tey hava nøvn av djórum og nakað væl av útsjóndini við, men hava eisini klæði uttaná sær og ganga á tveimum beinum og búgva í húsum og minna eitt sindur um okkum menniskju í mongum av tí, tey gera og siga og hugsa.
Borgarakríggið í Sýria
Borgarakríggið í Sýria (الحرب الأهلية السورية) er eitt altjóða vápnað stríð í gongur fyri seg enn í Sýria. Borgarakríggið byrjaði tíðliga um várið í 2011 í sambandi við mótmælini undir Arabiska várinum, við mótmælum kring alt landið móti stjórnini hjá Bashar al-Assad forseta, hvørs herdeildir svaraðu aftur við ógvusligum valdsgerðum.
Vakurleikin og Ódjórið
Vakurleikin og Ódjórið (Upprunatittul: Beauty and the Beast) er ein Disney animatiónsfilmur, ið byggir á ævintýrið við sama heiti eftir Jeanne-Marie Leprince de Beaumont frá 1756. Filmurin varð framleiddur av Walt Disney Feature Animation og útgivin av Walt Disney Pictures. Filmurin hevði heimsfrumsýning 13. november 1991, varð frumsýndur í USA 22. november 1991 og varð útgivin sum VHS videofilmur tann 30. oktober í 1992. Filmurin var sera væl umtóktur og seldi fyri 425 milliónir dollarar í biografbilettum og seldi 20 milliónir eintøk sum heimavideofilmur og forvann 200 milliónir dollarar í 1992.

Filmurin vann eina Golden Globe virðisløn og varð tann fyrsti animatiónsfilmurin, ið varð tilnevndur Oscar fyri besta film.
Hotel Cæsar
Hotel Cæsar er ein norsk sjónvarpsrøð, ið er er framleidd av TV 2 í Noregi. Hotel Cæsar er ein sápuopera um Anker Hansen-familjuna, um arv, minni og um felagsskap - um hvussu familjan og hennara minnið skapar einstaklingin í einari tíð har alt stendur til at rapla - har gomul mentan og familjusøgur syndrast í útlegd. Hotel Cæsar er søgan um eitt hotell og søgan um Anker Hansen-familjuna. Á hotellinum eru m.a. matstovufólk, reingerðarfólk, køksfólk, móttøkufólk, skrivstovu- og krambafólk. Sjónvarpsrøðin fylgir m.a. Juni Anker-Hansen (Anette Hoff), Eva Rosenkrantz (Rudy Claes), Pelle Krogstad (Nikis Theophilakis), Storm Liland Anker-Hansen (Kim-Daniel Sannes), v.f.

Hotel Cæsar var fyrstu ferð á skránni í okt. 1998, og hevur koyrt á meir ella minni sama hátt síðan. Sjónvarpsrøðin hjá Tv2 gjørdist beinavegin væl umtókt í Norra. TV 2 í Noregi hevði fram til oktober 2015 gjørt 2889 partar av sjónvarpsrøðini.
Burj Al Arab
Burj Al Arab er eitt 7-stjørnað hotell ið liggur í Dubai í Sameindu Emirríkjunum. Í 1999 læt nú heimskenda eyðkennismerkið í Dubai, hotellið Burj Al Arab, upp. Tað stendur á eini gjørdari oyggj út fyri strondina í Dubai. Har slepst einans til við tyrlu ella eftir eini privatari brúgv. Hotellið er 320 metrar høgt og er seglformað, næstan tveir kilometrar av 24 karat blaðgulli og 23.444 kvadratkilometrar av marmori sýna ómetaligt luksus og oyðslusemi. Her starvast 1.600 starvsfólk við meir enn 80 ymiskum tjóðskapum, sum fjálga um kundarnar.
Jólatræ
Eitt jólatræ er eitt granntræ, sum um jóltíð verður sett inn í stovuna í ein jólatræsfót, ið er gjørdur til endamálið, og síðan verður træið pyntað við jólastjørnum, jólahjørtum og øðrum jólatræspyntil.

Í 1500 og 1600 talinum byrjaðu týskir handverkarar at hava eina jólaveitslu, har teir settu eitt granntræ upp og prýddu tað. Børnini fingu tær gávurnar, sum hingu á trænum. Í 1605 skrivar ein ókendur, at í Suðurtýsklandi var vanligt at seta eitt granntræ upp inni i stovuni, prýða tað við pappírsrósum, súreplum og øðrum. Hesin siðurin breiddi seg um alt landið, og í Danmark verður hildið at fyrsta jólatræið var pyntað í 1808. Siðurin er komin til Føroya úr Danmark.
Barduhvalur
Barduhvalur (frøðiheiti - Mysticeti) er ein hvalur, sum ikki hevur tenn, men bardur. Hetta eru trevsutar hornplátur, sum standa í røðum í kjaftinum. Tá ið so hvalurin svimur við opnum kjafti, kemur æti inn í kjaftin og verður hangandi í trevsunum, tá ið hann sílar sjógvin út aftur.

Hvalirnir sum heild eru flokkaðir í tveir undirhópar, tannhvalir (Odontoceti) og barduhvalir (Mysticeti). Barduhvalir eru flokkaðir í 4 ættir við 6 slektum, og tilsamans eru 11 sløg. Dømi um barduhval eru sildreki (Balaenoptera acutorostrata), nebbafiskur (Balaenoptera physalus) og seiðhvalur (Balaenoptera borealis). Hesi trý sløgini eru regluliga at síggja á føroyskum sjóøki. Onnur sløg, ið síggjast meira sjáldan, eru royður (Balaenoptera musculus) og kúlubøka (Megaptera novaeangliae).

Royður (bláhvalur) er størsti barduhvalur og samstundis heimsins størsta djór yvirhøvur.
Tannhvalir
Tannhvalir (frøðiheiti - Odontoceti) eru hvalir, sum vanliga hava tenn, tó at onkrir eru tannleysir.

Hvalirnir sum heild eru flokkaðir í tveir undirhópar: barduhvalir (Mysticeti) og tannhvalir (Odontoceti). Tannhvalir eru flokkaðir í 9 ættir við 36 slektum og fata eisini um delfinir og nísur. Roknað verður við tilsamans uml. 76 sløgum av tannhvali. Tannhvalur hevur úr 0-2 tenn (døglingur) upp í 40 tenn (springari) hvørjumegin í kjaftinum. Føðin hjá tannhvali er mest høgguslokkur og fiskur.

Dømi um tannhvalir eru: nísa, grindahvalur (Globicephala melas), skjórutur springari (Lagenorhynchus acutus), hvessingur (Tursiops truncatus), døglingur (Hyperoodon ampullatus), bóghvítuhvalur/mastrahvalur (Orcinus orca) og avgustur (Physeter macrocephalus). Hesi sjey sløgini síggjast meira ella minni regluliga á føroyskum sjóøki.

Onnur sløg, ið sædd eru í føroyskum sjóøki, eru nevhvalur (Mesoplodon bidens), náhvalur (Monodon monoceros), hvítfiskur (Delphinapterus leucas), kjafthvítur springari (Lagenorhynchus albirostris), rípuspringari (Stenella coeruleoalba), delfin (Delphinus delphis) og falskur mastrarhvalur (Pseudorca crassidens).

Avgustur er heimsins størsti tannhvalur.
Frigg
Frigg ella Frígg er kona Óðins. Navn hennara merkir, "tann sum elskar". Frigg er ein sera klók gudinna, sum ofta ráðgevur Óðini. Frigg er gudinna fyri hjúnarlagnum. Tað varð biðið til hana í samband við barnsburð, og mammur bóðu ofta til hana um kríggseydnu fyri synunum.Frigg er mest kend sum ein av teimum trimum konunum hjá Óðini og mamma Baldur. Líka sum Óðin sær Frigg eisini fram í framtíðina.Navnið Frigg merkir hústrú og tann elskaða, og hon verður sett í samband við sítt hjúnaband og sína familju.

Hon er gudinna fyri hjúnaband og kærleika, harav sagnorðið "at fríggja".

Nógv halda, at Frigg og Froya eru tær somu gudinnurnar, tí tær hava nógv líka eyðkenni,  men tað eru tær ikki. Frigg er kona Óðins, sjálvt um hann fekk eitt barn við Froyu. Tó høvdu báðar gudinnurnar ein fuglaham, sum kundi gera tær til ein fugl og flúgva. Eisini eru tær tvær tær týdningarmestu gudinnurnarr, sum eru. Sjálvt um Frigg hevði ein mann, búði hon einsamøll í einum húsi í Ásgarði, sum æt Fensalir. Her býr hon saman við sínum kvinnum. Fulla er tann góða vinkonan og arbeiðskonan Gná hennara boðberi og Hlin sum verjir tær, sum Frigg hevur valdi á.

Fríggjadagur og navnorðið fríggj (ástarlív) hava navn eftir Frigg.
Dreki
Ein dreki er ævintýrvera, djór við ormakroppi og veingjum. Víkingaskip kunnu hava stevni líkum drekahøvdi - drekaskip. Í Føroyum kenna eisini kappróðrarbátar við drekastevni, t.d. bátarnir hjá Havnar Róðrarfelag. Bátarnir hjá Havnar Róðrarfelag eru, (5mf) Sílið, Drekin, Títlingur, Ingibjørg, (6mf) Gongurólvur, (8mf) Ørvur og so tann vælkendi Havnarbáturin (10mf)
Kavi
Kavi er vatndampur, sum frystur høgt uppi í luftini og síðani dettur niður sum kavi.
Arabiska hálvoyggin
Arabiska hálvoyggin er ein hálvoyggj í Miðeystri.
Frælsur felagsskapur
Frælsur felagsskapur er ein skipan, har miðveldið í orðsending boðar ST frá, at ein ávísur ríkislutur ella land undir yvirræði tess frameftir verður í frælsum felagsskapi við miðveldið. Vanliga eru uttanríkismál og verjumál felags í tílíkum felagsskapi og liggja tey í høvuðsheitum hjá miðveldinum. Frælsur felagsskapur verður vanliga skipaður við sáttmála millum tilknýtta landið og miðveldið, har myndugleikabýtið teirra millum er ásett. Í sáttmálanum er eisini áseting um, at tað tilknýtta landið hevur rætt at fara burturúr felagsskapinum og stovnseta egið fullveldisríki.
Altjóða felagsskapur
Felagsskapur, ið fullveldisríki kunnu gerast limir í (dømi: ST). Eisini nevndur millumtjóða felagsskapur.
Panamaveitin
Panamaveitin er millum heimsins mest týdningarmiklu sjóvegis farvegir.

Í fleiri øldir høvdu fólk og landastjórnir droymt um eina sjóleið, ið kundi binda saman Atlantshavið og Kyrrahavið, tvørtur um tann 80 kilometur breiða Panamaslættan í Panama.

Longu í 1534 kannaði týsk-rómverski keisarin Karl fimti, sum eisini var kongur í Spania, um tað var møguligt at gera eina siglingarveit á staðnum, so siglast kundi úr Atlantshavinum tvørturum Panamaslættan beinleiðis yvir í Stillahavið. Men eftirmaður Karl fimta á sponsku trónuni, Filip annar, hevði ongan hug at fara undir ætlanina. Hann metti at trupulleikarnar, sum verkfrøðingar vístu á, vóru alt ov umfatandi. Hann skal eisini hava sagt, at ætlanin var “ímóti Guds vilja.

Í 1880 átók eitt franskt felag, undir leiðslu av fransmanninum Ferdinant de Lesseps, sær at gera Panamaveitina. Ferdinant de Lesseps hevði staði á odda, tá Suez veitin var grivin, og var kendur fyri bragdi, sum Suezveitin var mett at vera. Tá fransmenn fóru til verka gjørdist skjótt greitt, at her vóru trupulleikar, sum ikki var roknað við frammanundan. Fyrsti stóri trupulleikin, ið tók seg upp vóru mongu lívshóttandi sjúkurnar, sum raktu arbeiðsfólkið. Talan var um sjúkur, sum t.d. kolera, malaria, gulur fepur og pest. Fyri hesar sjúkur fanst tá ongin grøð­andi heilivágur. Og lendið var eisini ein stór plága í nógvar aðrar mátar. Har var hópur av eitrandi slangum, flogkyktum, mórudíkjum, kyksendi, flóðaldum og jarðskjálvtum. Arbeiðsfólkið var eisini plága av skriðulopum, ið kundu taka meira enn 55.000 rúmmetrar av mold og fjala hús, jarnbreytir og gravimaskinur í hópatali. Vanliga tók tað arbeiðsfólkinum fleiri vikur at rudda upp eftir slík skriðulop. Mett var at 21.900 mans lótu lív, tá fransmenn stóðu fyri arbeiðinum. Tað vóru túsundtals franskir smáspararar, ið fíggjaðu verkætlanina hjá Ferdinant de Lesseps, ið endaði sum ein av heimsins størstu gølum, tá verkætlanin fór á húsagang. Fyri at bjarga tí, sum bjargast kundi var eitt annað felag stovnað, men eisini tað miseydnaðist.

Í 1902 eydnaðist at selja verkætlanina til USA fyri 40 milliónir dollarar, sum tá sjálvandi var ein risa upphædd. Men amerikanarar vóru nøgdir við handilin, og við forsetanum Theodore Roosevelt var við góðum hugi farið undir arbeiði at knýta saman Atlantshavið og Kyrrahavið. Amerikanarar mettu sjálvandi ikki at hetta fór at vera ein stórvegis trupul uppgáva, men ongantíð áður hevur ein byggiætlan rent seg í so nógvar forðingar. Tá verkætlanin var liðug var mett at umleið 27.500 arbeiðsmenn høvdu latið lív frá tí, at fransmenn byrjaðu arbeiðið til veitin var liðug í 1914.


 * Suezveitin


 * Almenna heimasíða, pancanal.com
Empire State Building
Empire State Building er 5. hægsti bygningur í USA. Millum annað var hann heimsins hægsta háhús í 40 ár, og onki annað hús í heiminum er so væl vitjað, sum hesin bygningur í New York City. Umleið 1,5 mió. fólk fara á hvørjum ári inn í elevatorarnar fyri at sleppa so langt upp sum gjørligt; bygningurin er 448,5 metur høgur. Eftir yvirgangsálopið á World Trade Center í 2001 gjørdist Empire State Building aftur hægsti bygningur í New York. Tilfarið í bygninginum vigar um 330 túsund tons. Bygningurin er sum ein býur í býnum; hann veitir sínum 16.000 leigumálum allar hugsandi tænastur sum t.d. eitt stór tal av bankum, matstovum, vøruhúsum og ferðamannastovum. At flyta fólkið upp og niður í bygninginum eru 73 elevatorar og 4 rullandi trappur. Í bygninginum eru 5.600 kilometrar av telefonleidningi. Til el eru 750.000 metrar av el leidningi. Til reingerð og viðlíkahald av bygninginum eru 400 fólk í føstum starvi.
Kinesiski múrurin
Kinesiski múrurin er eisini kendur undir heitinum Tann stóri múrurin. Farið var undir at byggja múrin í seinna parti av 14. øld. Seinasti parturin var bygdur í byrjanina av 17. øld. Múrurin varð ikki bygdur sum ein samanhangandi eind; hann var bygdur í brotum. Arbeiði var gjørt, meðan sonevnda Ming-dynastiið hevði ræði í Kina. Endamálið var at verja Kina ímóti álopum frá mongolskum og turkiskum ættarbólkum. Samlaða longdin verður mett at vera um 8.851 km. Tilfarið í múrinum er grót, eyrur og mold. Hæddin á múrinum skiftir frá 4,5 til 15 metur; breiddin frá 4,5 til 9 metur. Uppiá múrinum er ein vegur, sum er vardur við múrum uppi á múrinum. Við jøvnum millumbili eru bygd torn til vaktarhald; tey eru tilsamans eini túsund í tali. Múrurin varð bygdur av trælum, sum nógvir lótu lív undir arbeiðinum. Teir vóru - í stórum tali - jarðaðir inni í múrinum, og tí verður kinesiski múrurin eisini nevndur “heimsins longsti kirkjugarður”. Mett verður, at um ein millión mans luttóku í arbeiðinum at byggja múrin.

Í dag eru partar av múrinum friðað øki, og flestu ferðafólk, sum vitja í Beijing ynskja at síggja múrin. Tí verða eisini nógvir túrar gjørdir til múrin, og ferðafólk fáa høvi at spáka sær ein stuttan túr á múrinum.
Adventist Development and Relief Agency
Adventist Development and Relief Agency (stytt ADRA) hevur gjøgnum tíðina ment seg, og virkar í dag sum sjálvstøðugur felagsskapur - skilt frá Adventistakirkjuni. Endamálið hjá ADRA er at arbeiða við menningar- og neyðhjálp til tess at stuðla menniskjum í neyð, óansæð húðalit, kyn, og hvat tilknýti tey hava til politikk ella religión. Adventistakirkjan byrjaði at arbeiða við neyðhjálp stutt eftir Fyrsta heimsbardaga og setti á stovn SAWS (Seventh Day Adventist World Service).
Mercy Corps
Mercy Corps er ein hjálparfelagsskapur, ið varð settur á stovn í 1982. Fyrsta menningarverkætlanin var í Honduras sama ár. Høvuðsendamálið er at berja niður líðing, fátækaradømi og trælkan við at byggja upp trygg, framleiðandi og rættvís samfeløg. Mercy Corps arbeiðir víða í heiminum og hevur høvuðssæti í USA.
Lakssild
Lakssild (Maurolicus muelleri) er ein lítil, silvurlittur fiskur av ættini ljósfiskar, ið hava ljósgøgn runt um á kroppi og høvdi. Um bakið er hon svørt. Síðurnar skína silvurlittar. Hon hevur nógv týðilig ljósgøgn, serliga á undirsíðuni á øllum fiskinum. Hon er vanliga 4-6 cm long, í mesta lagi 9 cm. Hon gerst ikki nógv eldri enn 3 ár og er gýtingarfør longu eftir einum ári. Gýtingin er í tíðarskeiðnum mars til septembur. Hon gýtir millum 200-500 rogn, ið flotna upp í vatnskorpuna og klekjast har. Av tí at lakssildin veksur skjótt, livir stutt og er tíðliga gýtingarfør, verður framleiðslan í stovninum sera høg. Tann skjóti vøksturin, stutta livitíðin og víða útbreiðslan ger, at samlaða nøgdin er sera stór í havinum og tí kann lutfalsliga nógv takast burtur úr stovninum, uttan at nerva hann munandi, t.v.s. nógv túsund tons.

Lakssild er helst væl egnað til fiskamjøl, tí hon er feitur fiskur. Fitiinnihaldið í fiskinum er umleið 5,5% av vektini, og av hesum feitti, eru bert 15% sokallað vaxester feitt, ið ikki er serliga nýtiligt í olju- og mjølframleiðslu. Tí er lakssild vælegnað sum ídnaðarfiskur, um borið verður saman við prikkafisk, ið hevur nógv størri innihald av vaxester feitti. Hon livir uppi í sjónum (uppsjóvarfiskur) yvir djúpum vatni (mesopelagisk), upp móti vatnskorpuni á nátt, og niður á umleið 300 metrar um dagin. Hon er tó fingin heilt niðri á 1.500 m dýpi. Føðin er einamest reyðæti, krill og amphipodur, sum øll eru krabbadjóraæti, ið eru at finna í stórum nøgdum í verðinshøvunum. Lakssildin ferðast upp í sjógvin um náttina at leita sær føði. Hon fer aftan á djóraætinum, ið eisini fer uppeftir um náttina. Tá tað lýsir, fara bæði æti og lakssild niður í myrkrið at fjala seg fyri ikki at verða etin. Lakssild er føði hjá millum annað upsa og toski úti í kantinum, og hjá makreli, sild og laksi uppi í sjónum.

Lakssild er undir Íslandi og Føroyum suður móti Antarktis. Í Miðjarðarhavinum, Kyrrahavinum og sunnarlaga í Indiahavi. Er eisini við Hawaiioyggjar. Í Vesturatlantshavinum er hon frá 40°N suður til Falklandsoyggjarnar. Lakssild er vanlig undir Føroyum og sæst ofta í fiskamaga og á troldekki, dottin úr netinum.
Burj Khalifa
Burj Khalifa er hægsti bygningur í heiminum og stendur í Dubai í Arábisku Emiratunum. Hann er 829,8 metrar høgur, og tað merkir, at hann er bara góðar 50 metrar lægri enn Slættaratindur. Tað tók seks ár at byggja Burj Khalifa, sum stóð klárt 4. januar í 2010. Orsøkin til at arábar fóru undir at byggja Burj Khalifa var, at tey hildu at ferðafólk fóru at koma at vitja Dubai, um heimsins hægsti bygningur var har, og rætt høvdu tey, tí fólk ferðast í stórum tali til Dubai, fyri at síggja heimsins hægsta bygning. Meginparturin av Burj Khalifa verður nýttur til íbúðir, har fólk búgva, men har eru eisini skrivstovur, hotell og matstovur, umframt at vitjandi kunnu fara upp á 148. hædd.
Karlamagnusar kvæði
Karlamagnusar kvæði er eitt kvæði ið snýr seg um Karlamagnus og hansara tólvjavningar

Kvæðið er uppdeilt í fimm tættir:


 * Dreymur Karlamagnusar (TSB E 24)
 * Oddvalds ríma (TSB E 25)
 * Emunds ríma (TSB E 26)
 * Hilmirs kvæði (TSB E 27)
 * Runsivals stríð (TSB E 28)
Delta
Delta (stóra Δ, lítla δ) er tann 4. bókstavurin í tí grikska alfabetinum.

Í støddfrøði og alisfrøði verður bókstavurin m.a. brúktur um mun (differens).
Epsilon
Epsilon (stóra Ε, lítla ε) er tann 5. bókstavurin í tí grikska alfabetinum.
Zeta
Zeta (stóra Ζ, lítla ζ) er tann 6. bókstavurin í tí grikska alfabetinum.
Eta
Eta (stóra Η, lítla η) er tann 7. bókstavurin í tí grikska alfabetinum.
Navajo Nation
Navajo Nation (navajoiskt: Naabeehó Bináhásdzo) er eitt reservat í USA, t.v.s. eitt stað serliga ætlað navajo-indiánarum. Navajo Nation varð sett á stovn 1. juni í 1868, og breiðir seg yvir 71,000 km 2 í Arizona, New Mexico og Utah. Har búgva sløk 300,000 fólk, harav umleið 3,000 í og kring høvuðsstaðin Window Rock. Teir, sum búgva í reservatum, hava serlig forrættindini, sum t.d. at teir sleppa undan at gjalda skatt. Um mentanina hjá navajofólkinum verður sagt, at tey flestu halda áfram við síni gomlu mentan við m.a. veiði og berhenting.
Gandhi
* Indira Gandhi
 * Mahatma Gandhi
Theta
Theta (stóra Θ, lítla θ) er tann 8. bókstavurin í tí grikska alfabetinum.
Mao Zedong
Mao Zedong (siðbundið kinesiskt: &#27611;&#28580;&#26481;, einfalt kinesiskt: &#27611;&#27901;&#19996;, pinyin: Máo Zéd&#333;ng; Wade-Giles: Mao Tse-tung, føddur 26. desember 1893 í Shaoshan í Hunan í Kina, deyður 9. september 1976 í Beijing) var leiðari av kommunistaflokkinum í Fólkalýðveldið Kina frá 1935 til deyða sín í 1976.
Sarasenar
Sarasenar ella sarakenar, var upprunaliga heitið sum rómverjar nýttu um íbúgvarnar ið líktust frá arabarunum, og sum búðu í oyðimørkunum nær við rómverska landslutin Sýria. Seinni, serliga undir krossferðunum, bleiv heitið brúkr um muslimar sum heild. Tá hevði heitið fingið ein neiligan klang í tí kristna Europa.

Saraseni kemur frá grikskum sarakēnoí, Σαρακηνός, ið ætlandi kemur frá arabiskum (sharqiyyin), ið merkir eysturlendingur. Upprunin til arabiska orðið er tó ivasamt. Ein tann fyrsta keldan til orðið, er verkið eftir Ptolemæus Geografike hyfegesis frá 100-talinum e.Kr. Hann umtalar fólkaslagið Sarakenoi, ið búði í útnyrðingspartinum av arabisku hálvoynni, og sum hann skilir burturúr arabarunum. Orðið kann vera komið til vesturevropa gjøgnum eysturrómverska ríkið og krossfararnar. Hann nevnir haraftrat "Sarakene" sum eitt øki í norður Sinai, ið er navngivið eftir býnum "Saraka" á somu hálvoyggj.

Eftir at islam tók yvir í Miðeystri, og serliga í krossfararatíðini og miðøldini, varð orðið nýtt sum alment heiti fyri muslimar, óansæð um talan var um arabar ella ikki. Serliga varð heitið nýtt um muslimar á Sicilia og í suður Italia.
Barrow
Utqiagvik (almenna navnið var Barrow fram til desember 2016 ) er norðasta bygd í Alaska (og í USA), og liggur í North Slope Borough. Her búgva umleið 4200 fólk. Bæði fólkið og mál teirra kallast inupiat. Fólkið er av mongolskum uppruna og hevur búð her í eini 10.000 ár ella meira. Fornfrøðiligir fundir vísa á búseting í Barrow í eini 3000 ár. 7025 fólk búgva í North Slope Borough-økinum. og gott 4200 av teimum í Barrow. Ongir møguleikar er í økinum til nakað slag av landbúnaði. Lendið er kargt og oyði. Permafrost er bara ein hálvan metur undir jørð. Økið er avkavað einar átta til níggju mánaðir um árið.
Bamako hotel álopið í 2015
Bamako hotel álopið í 2015 fór fram hin 20. november 2015 og var eitt yvirgangsálop við hópskjótingum og gíslatøku av umleið 170 fólkum á Radisson Blu hotellinum í Bamako, ið er høvuðsstaður og størsti býur í Mali. 19 fólk vórðu dripin áðrenn serdeildir frá herinum stormaðu bygningin og bjargaðu teir gíslar ið enn vóru á lívi. Al-Mourabitoun átók sær ábyrgdina fyri álopinum á Twitter, meðan álopið fór fram. Sambært yvirgangfelagsskapinum Al-Mourabitoun varð álopið framt í samstarvi við Al-Qaeda í islamiska Maghreb; ein Al Qaeda limur, ið noktaði at siga sítt navn, váttaði, at teir báðir bólkarnir høvdu framt álopið í felag.

Forsetaskrivstovan í Mali boðaði frá, at 19 fólk vóru deyð. Av teimum vóru tveir borgarar úr Mali, 6 russarar, 3 kinesarar, ein israeli, ein belgiskt starvsfólk úr Wallonska tinginum, og ein amerikanskur starsborgari.
Kivik
Kivik er ein bygd í Simrishamns kommunu í Svøríki. Í 2010 var fólkatalið 960.

Beint sunnanfyri Karakås liggur Stenshuvud. Í vegjaðaranum á veg til Karakås, nærindis Bredarör, liggur Kiviksgraven og nakað longri suðuri er Ängakåsen, ið er eitt fornminni, steinar settir í avlangan runding eins og skrokkur á skipi. Á Bredarörsvägen, á veg til Kiviksgraven og Karakås, liggur eisini savnið Kiviks museum, ið er tað elsta savnið í Österlen.
Regent's Park
Regent's Park (almenna enska navnið er The Regent's Park) er ein av teimum kongaligu parkunum (Royal Parks) í London. Parkin liggur í útnyrðingspartinum av London, lutvíst í City of Westminster og lutvíst í London Borough of Camden. Í parkini eru Regent's University London og djóragarðurin London Zoo.
Oxford Street
Oxford Street er ein stór gøta í City of Westminster í West End í London. Tað er mest fjølgongda handilsgøta í Evropa, við umleið einari hálvari millión vitjandi um dagin, og í 2012 hevði umleið 300 handlar. Oxford Street er ein partur av A40, ið er ein høvuðsvegur millum London og Fishguard, hóast hann ikki er teknaður sum ein slíkur, og ferðsla er regluliga avmarkað til bussar og hýruvognar.
Österlen
Österlen er ein landspartur í Skåne í Svøríki.
Han-ríkið
Han-ríkið var tað annað keisararíki í Kina, avloysti Qin-ríkið (221–207 á.Kr.) og síðani kom tíðarskeiði Trý Kongsríki (220–280 E.Kr.). Han-tíðin fevnir um fýra øldir og verður mett at vera eitt gylt tíðarskeið í søgu Kina. Til í dag rópar stórsti fólkabólkurin í Kina seg fyri Han-fólkið, hesin etniski bólkurin er tann allarstørsti í Kina. Tey nevna eisini kinesiskir bókstavir fyri Han-bókstavir. Han-ríkið varð stovnað av uppreistrarleiðaranum Liu Bang, ið eftir deyða sín er kendur sum Keisari Gaozu av Han, og varð avbrotið av Xin-ríkinum (9–23 AD) av fyrrverandi regentinum Wang Mang. Hetta stjórnarloysið býtir Han-ríkið sundur í tvey tíðarskeið: Vestara Han ella Fyrrverandi Han (206 á.Kr. – 9 e.Kr.) og Eystara Han ella Seinna Han (25–220 e.Kr.).

Keisarin var ovast í Han samfelagnum. Hann stjórnaði stjórnini, men deildi valdið við aðalin teir útnevndu ráðharrarnar, ið fyri tað mesta komu frá teimum lærdu úr lágaðalstættini. Han-ríkið var býtt sundur í øki, ið vóru beinleiðis stýrd av mið-stjórnini. Tey nýttu harvið eina nýhugsan, ið varð arvað frá Qin og kend sum Kommandarí, og eitt ávíst tal av lutvíst sjálvstýrandi kongsríki. Hesi kongsríki mistu við tíðini alt sjálvræði, serliga eftir Uppreisturin av teimum Sjey Statunum. Frá stýrinum hjá keisara Wu og frameftir, stuðlaði kinesiski rætturin alment Konfusionismuni innan útbúgving og í rættarpolitikki, sameint við kosmologi hjá teimum seinnu vísindafólkunum sum t.d. Dong Zhongshu. Hesin politikkur vardi við líka til Qing-ríkið fall í 1911 e.Kr.

Han-ríkið var ein øld við fíggjarligari framgongd, og har var ein týðandi vøkstur í peningabúskapinum, ið byrjaði undir Zhou ríkinum (uml. 1050–256 á.Kr.). Myntirnar, ið vóru útgivnar av miðfyrisitingini í 119 á.Kr., vóru verandi standard myntir í Kina fram til Tang ríkið (618–907 e.Kr.). Fyri at fíggja herferðir og byggingina av nýliga vunnum økjum, ognartók stjórnin tann privata salt og jarn ídanaðin í 117 á.Kr., men hesar ognartøkur vóru avtiknar undir Eystara Han tíðarskeiðnum.

Qin Shi Huangdi, fyrsti keisari av Qin, var tann fyrsti kinesiski regenturin ið tók tittulin huangdi ella "keisari". Tann at byrja við so framburðarríki av teimum ið bardust um valdið eftir at Qin fall, Xiang Yu, hevði sjálvur tikið sær tittulin bawang, "yvirkongur", men Liu Bang og allir stjórnarleiðarar eftir hann, brúktu tittulin keisari.

Listin niðanfyri vísir stjórnarárini og teir keisrar ið stýrdu, við heiðursnøvnum ið teir eru kendir við eftir deyða teirra.
Omega
Omega, Ω ω, er tann 24. bókstavurin í tí grikska alfabetinum.

Omega framgongur í ellæru í ma. Ohms lóg.
Psi
Psi,  Ψ ψ, er tann 23. bókstavurin í tí grikska alfabetinum.
Dubai
Dubai (دبي Dubayy, Gulf-úttala: ) er tann fólkaríkasti býurin í Sameindu Emirríkjunum á Arabisku hálvoynni. Býurin liggur á landsynningsstrondini við Persiska flógvan og er eitt av teimum 7 emiratunum í landinum. Abu Dhabi og Dubai eru tey einastu emiratini, ið hava vetarætt móti týdningarmiklum málum í tjóðartinginum. Býurin Dubai liggur á norðaru strondini og er tann ovasti parturin av Dubai-Sharjah-Ajman stórbýarøkinum. Dubai hevur mark móti emiratið Abu Dhabi í vestri og suðri, emiratið Sharjah í landnyrðingi og móti Oman í landsynningi. Emiratið Dubai fevnir um 3 900 km² og hevur umleið 1,6 milliónir íbúgvar (2008), harav tey allarflestu - umleið 1,4 milliónir – búgva í býnum Dubai. Umleið 3/4 av íbúgvunum eru menn, tað er orsakað av tí stóra talinum av útlendskum arbeiðsmonnum í býnum. Dubai hevur ikki so strangar lógir viðvíkjandi vesturlendskum livimáta enn hini emirríkini, t.d. er tað søla av rúsdrekka loyvd á hotellunum og í rúsdrekkahandlum.

Dubai verður vertur fyri World Expo 2020.

miniatyr|höger|150px|Einfaldgjørt famijutræ yvir emirar og dato. Dubai hevur verið stýrt av Al Maktoum-dynastiinum síðan 1833. Núverandi regentur í emiratinum (síðan 2006)er Mohammed bin Rashid Al Maktoum, ið eisini er forsætisráðharri og varaforseti av Sameindu Emirríkjunum.


 * Sjeik Bati ibn Suhayl, (1906–1912)
 * Sjeik Said ibn Maktum, (1912–1929)
 * Sjeik Mani ibn Rashid, (1929)
 * Sjeik Said ibn Maktum, (1929–1958)
 * Sjeik Rashid bin Said Al Maktoum, (1958–1990)
 * Sjeik Maktoum bin Rashid Al Maktoum, (1990–2006)
 * Sjeik Mohammed bin Rashid Al Maktoum, (2006–)

Dubai og Sameindu Emirríkini hava oyðimarkarveðurlag við einum longum turrum tíðarskeiði summarhálvuna. Avfallsmongdin er sera lítil og kemur serliga í januar, februar og mars ; tað regnar ikki í apríl—november. Hvørt ár regnar tað umleið 100 millimetrar.

Dubai hevur eitt vælútbygt buss-net við 69 leiðum, ið fluttu yvir 90 milliónir ferðafólk í 2006. Veg- og flutningsmyndugleikin (RTA) váttaði í 2006 at 620 nýggir bussar afturat vóru bílagdir til flotan ið frammanundan hevði 170 dupultdekkbussarnir. Ein vælskipað hýruvognsskipan er eisini í Dubai.

Dubai hevur eisini undirgrundartok, Dubai Metro, har ið metti kostnaðurin er umleið 3,89 milliardir dollarar. Metroin læt lutvíst upp 9. september 2009 og varð liðugt í 2012. Metroin hevur tvær leiðir: "grøna leiðin" frá Rashidiya til miðbýin, og "reyða leiðin" frá flogvøllinum til Jebel Ali. Hesar báðar leiðir hava tilsamans 70 kilometrar spor og 43 støðir, 33 yvir og tíggju undir jørðini.
Red Boys
Red Boys var ein føroyskur bólkur, stovnaður í 1959, av Robert McBirnie og Jákup Mortensen (Jákup hjá Bassanum). Bólkurin var úr Vági, og spældi fyrstu upptøkuna av vágssanginum, sum Napoleon Mortensen (Bassin), skrivaði til eina kvøldsetu hjá Vágs Sjónleikarfelag, 1960. Upptøkuna gjørdu Útvarpið, og hon fór fram Losjuni í Vági, 1960.
Johan Sundstein
Johan Sundstein, eisini kendur sum BigDaddy (føddur 8. oktober 1993) er ein føroyskur serkønur e-sportspælari (telduspælari), búsitandi í Danmark. Hann er heimskendur sum eitt nú "N0tail" ella Big Daddy. Lið hansara eitur "OG". Hann er uttan iva mest kendur sum serkønur telduspælari, í strategi spælinum, Dota 2. Johan hevur vunnið nógvar kappingar við ymiskum liðum. Hann vann eitt nú Frankfurt Major, sum er ein kapping hildin hvørt ár í Frankfurt, við Team OG, liðið hann er liðskipari fyri. Team OG dystaðist ímóti Team Secret, og vunnu teir heili 7 mió krónur (1,1 milliónir dollarar), og fingu 1,5 mió hvør í vinningi.

Johan er abbasonur fyrrverandi løgmann, Jógvan Sundstein.
Borneo
Borneo er heimsins triðstørsta oyggj, næst eftir Grønlandi og Ný Guinea. Borneo fevnir um eitt øki á 736.000 km² og er býtt sundur millum londini Malaisia, Brunei og Indonesia. Borneo liggur norðanfyri Java, vestanfyri Sulawesi, og eystanfyri Sumatra. Umleið 73% av oynni er indonesiskt. Har norðuri á oynni er eitt malaysiskt øki ið fevnir um umleið 26% av oynni, har eru tey Eystur Malaysisku stakríkini Sabah og Sarawak. Harafturat hoyrir oyggin Labuan, ið liggur nærindis Borneo, til Malaysia. Á norður Borneo liggur eitt sjálvstøðugt ríki, Brunei, ið fevnir um 1% av víddini av oynni Borneo.



Undir Seinna heimsbardaga, fingu japanskar herdeildir valdið yvir Borneo og hersettu oynna frá 1941 til 1945. Teir týndu mong av teimum lokalu og drupu elituna av malajfólkinum, avrættaðu alla Malay sultan familjuna frá Kalimantan í álopunum á Pontianak. Sultanurin Muhammad Ibrahim Shafi ud-din II av Sambas í Kalimantan varð avrættaður í 1944. Sultanatið varð síðan avtikið og í staðin kom eitt japanskt ráð. Undir japonsku hersetingini, spældi Dayak ein leiklut í uppreistrarstríðnum móti hersetingarvaldinum, serliga í Kapit Division. Sameindar deildir frá Z Special Unit veittu teimum stuðul. Eftir at Singapor fall, sendu japanar fleiri túsund bretskir og avstralskir krígsfangar til fangalegur á Borneo. Á einari av teimum ringastu, kring Sandakan í Borneo, yvirlivdu bara seks av umleið 2.500 krígsfangum.

Niðanfyri sæst ein listi yvir 20 av størstu býunum á Borneo eftir fólkatali, grundað á 2010 fólkateljingina fyri Indonesia  og 2010 fólkateljingina fyri Malaysia.
Chi
Chi,  Χ χ, er tann 22. bókstavurin í tí grikska alfabetinum.
Heilaga rómverska ríkið
Heilaga rómverska ríkið ella Týsk-Rómverska ríkið (Latín: Sacrum Romanum Imperium, týskt: Heiliges Römisches Reich) var eitt samríki av fleiri tjóðum í Vestur- og Miðevropa við Týsklandi í miðdeplinum. Ríkið uppstóð í miðøldini og skifti fleiri ferðir navn, til tað upploystist undir Napoleonskríggjunum í 1806, tá Eysturríki gjørdist egið keisaraveldi og Týska sambandsríkið (Rínsambandið) varð stovnað.
Frankiska ríkið
Frankiska ríkið (latin Regnum Francorum) var eitt ríki sum uppstóð í tí økinum sum frankar løgdu undir seg. Frankar vóru nakrir germanskir ættbólkar úr núverandi Týsklandi sum rýmdu og settust niður í Gallia í núverandi Frankaríki, sum hevur navn eftir teimum, og sum kongsætt teirra, merovingarnir, skjótt løgdu undir seg.
Mary Harris Jones
Mary Harris Jones (1. august 1837 – 30. november 1930), betri kend sum Mother Jones, var ein skúlalærari og kjólaseymari úr amerikansk og Írlandi, ið gjørdist ein framstandandi persónur innan arbeiðararørsluna í USA. Hon var við til at samskipa stór verkføll og var ein av stovnarunum av Industrial Workers of the World.

Hon varð fødd Mary Harris, og var dóttir ein rómversk-katólskan bónda, nærindis býnum Cork, Írland.
Karolingarnir
Karolingarnir vóru ein frankisk valdsharraætt sum tók valdið í frankiska ríkinum frá merovingunum í 751 og høvdu valdið fram til 900-árini.


 * Arnulf av Metz (628-640)
 * Pipin eldri (628-640)
 * Grimoald eldri (643-662)
 * Pipin II (687-714)
 * Karl Martell (714-741)
 * Karloman I (741-747)
 * Pippingur (Pipin yngri) (747-751, frankakongur 751-768)
 * Karloman II (768-771)
 * Karlamagnus (771-814)
 * Ludvík hin frómi (814-840)
Bassel Khartabil
Bassel Khartabil (باسل خرطبيل) eisini kendur sum Bassel Safadi (باسل صفدي) (føddur 22. mai 1981 í Damascus) er ein palestinskur sýri, open-source ritbúnamennari. Síðan 15. mars 2012, ið var eitt ára dagurin fyri byrjanina av sýriska uppreistrinum, ið var byrjanin til borgarakríggið, hevur hann verið fongslaður av sýrisku stjórnini, tey fyrstu árini sat hann í Adra fongslinum. Frá 3. oktober 2015 er hann blivin fluttur til eitt ókent stað, og hildið verður, at hann møguliga verður førdur fyri ein hermaðarligan dómstól at verða dømdur. Hin 7. oktober 2015 sendu Human Rights Watch og 30 onnur mannarættindafeløg eitt bræv, har ið tey krevja, at tað verður almannakunngjørt, hvagar ið Kartabil er førdur. Hin 11. november 2015 hoyrdist tað sum óváttað tíðindi, at Khartabil í loyndum var dømdur til deyða.

Khartabil varð føddur í og uppvaksin í Sýria, har hann gjørdist serfrøðingur í menning av open source ritbúnaði. Hann hevur verið CTO og samstovnari av felags granskingarfyritøkuni Aiki Lab og var CTO á Al-Aous, ein útgávu- og granskingarstovnur, ið arbeiðir við forfrøðiligari vísund og list í Sýria. Hann hevur virkað sum verkætlanarleiðari og alment umboð fyri Creative Commons Syria, og hevur lagt arbeiði í Mozilla Firefox, Wikipedia, Openclipart, Fabricatorz, og Sharism. Hann hevur fingið æruna fyri at lata upp alnetið í Sýria og at víðka um møgulleikarnar hjá sýriska fólkinum fyri at fáa atgongd til og kunnleika til internetið.

Bassel varð handtikin fáir dagar, áðrenn hann skuldi giftast við Noura Ghazi, ein advokatur og mannarættindastríðskvinnu. Tey blivu gift seinni sama ár, meðan hann sat í fongsli. Parið hittist fyrstu ferð í Douma í apríl 2011, eftir eina mótmælisgongu.

Valentinesdagin 2015 kunngjørdi Noura eitt kærleiksbræv, ið hon hevði skrivað til Bassel, har hon hugleiðir um tað ið er farið fram í Sýria í tíðini, meðan Bassel hevur verið í fongsli.

"Bassel, eg eri sera bangin, eg eri bangin um landið ið verður slaktað, býtt sundur, bløðir, verður oyðilagt.. Á Bassel, eg eri sera bangin fyri, at okkara dreymur um at okkara ættarlið skuldi fría okkara land, nú broytist til at vit verða vitni til at landið verður lagt í oyði. Á Bassel, eg eri sera bangin …"
Mús
Mús (fleirtal: mýs) eru smá gnagdýr, eyðkend av spíska snútanum, smáu rundu oyrunum, langa roðsluta halanum og høga løgutíttleikanum (hvussu ofta hon leggur). Best kenda músin er heimamúsin (Mus musculus), sum hevur fylgt menniskjanum runt alla jørðina. Hon er eisini eitt vælumtókt kelidjór.

Músin í Føroyum hoyrir til slagið vestanmús (Mus musculus domesticus), ið eisini er í Stórabretlandi, Írlandi, Fraklandi, Grikkalandi, Italia og Spania. Tann føroyska músin má tí vera komin henda vegin við teimum írsku munkunum. Í Føroyum er vestanmúsin ikki nevnd í skivum fyrr enn í 1592, men músin má longu hava verið búfest í Føroyum, tá landnámsmenninir komu til Føroya á veg til Íslands. Føroyska músin er norðasta villa húsmúsin, ið livir frítt úti í náttúruni. Vestanmýs eru vanliga kendar fyri at liva tætt upp at húsum, har fólk búgva. Men í Føroyum uppføra tær seg øðrvísi, tí flestu teirra liva vilt úti í náttúruni alt árið. Í Føroyum heldur hon eisini til í óbygdum, og um summarið legst hon í fuglabjørgini á nøkrum oyggjum, har rottan ikki er.
Brún rotta
Brúna rottan er størri enn tann svarta, og kallrottan er størri enn kvennrottan. Hon vigar 200-400 g, kroppurin verður 21-29 cm langur og halin 17-23 cm langur, í halanum eru 160-190 ringar. Feldurin er javnt grámorreyður, og hon er ljósari undir búkinum. Brúna rottan er førlig, snáðin er kýpin, og eyguni smá. Oyruni eru loðin og stutt og røkka tey ikki niður á eyguni, verða tey løgd fram á pannuna.

Brúna rottan verður eisini nevnd ferðarottan. Hon hevur sín uppruna í Ásia og í Kina og kom til meginpartin í Evropa í 1727, tá ið hon í murlutali svam tvørtur um Volga. Men til Danmarkar kom hon longu í 1716, tá ið Pætur Mikli keisari var og vitjaði, hann kom sjóvegis til Keypmannahavnar. Haðani var høgligt hjá henni at sleppa norðureftir, til Noregs, Føroya, Íslands og Grønlands. Rottan kom til Føroya við einum norskum skipi úr Tróndheimi, ið nevndist Kongen af Preussen. Skipið var á veg til Dublin, tá tað gjørdist vrak á oynni Lewis í Skotlandi. Vrakið rak norðureftir og kom inn á Hvalba í mai 1768. Við hesum vrakinum komu tær fyrstu rotturnar til Føroya, og longu í 1769 var hon komin til Havnar. Brúna rottan er bara í teimum stóru oyggjunum.

Rottan heldur til allastaðni, við hús eins væl og burtur frá húsum, um nóg nógv føði er at fáa. Hon etur alt og aftrast ikki við at taka mýs, egg og ungar, haruungar og ræ. Ofta hevur rottan ávís pláss, har hon etur, og tá ríviligt er, kann hon goyma sær niðurfyri.

Rottan er náttardjór burturav. Hon er ferm at klintrast og reika um allastaðni, har bygt er. Hon kann eisini leggjast í fuglabjørg, ikki minst í lundalondini, og har skrápur og drunnhvíti eiga, kann hon oyða alt. Hon heldur seg á ávísum økjum í búflokkum, sum kallrotta við fleiri kvennrottum og ungum teirra stendur fyri.

Kvennrottan gongur kviðin í 22 dagar, og hon leggur 3-5 ferðir um árið 6-12 ungar hvørja ferð. Nýlagdir eru teir naknir og blindir, og tríggjar mánaðir gamlir eru teir kynsbúnir. Ofta eru fleiri legur í sama rottureiðrið, soleiðis eru fleiri rottur um somu holu. Livialdurin hjá rottu er vanliga 1½ ár.

Allastaðni hevur verið roynt at avoyða rottu, tí at hon kann spjaða sjúku millum fólk og húsdjór. Hon gnagar allastaðni, og er hon til miklan ampa. Í Føroyum hevur hon nærum forkomið einstøkum bjargafuglum. Er rotta í oynni, eru t.d. lundi og skrápur at kalla burtur. Føroysku kommunurnar hava lógir at ganga eftir, tá tær royna at týna rottuna.