danish-foundation-models/faroese-dynaword huggingface dataset:
Lima Duarte
Ariclenes Venâncio Martins (føddur 29. mars 1930 í Sacramento) er sjónleikari úr Brasil.




 * 2010 - Araguaia .... Max Martinez
 * 2009 - Caminho das Índias .... Shankar
 * 2007 - Desejo Proibido .... Mayor Viriato "Condor" Palhares
 * 2007 - Amazônia, de Galvez a Chico Mendes .... Bento
 * 2005 - Belíssima .... Murat Güney
 * 2004 - O Pequeno Alquimista .... Filolal
 * 2004 - Senhora do Destino .... Senator Vitório Vianna (serstakur gestur)
 * 2004 - Da Cor do Pecado .... Afonso Lambertini
 * 2002 - ''Sabor da Paixão .... Miguel Maria Coelho
 * 2002 - ''O Quinto dos Infernos .... Conde dos Arcos
 * 2001 - ''Porto dos Milagres .... Senator Vitório Vianna
 * 2000 - ''Uga Uga .... Nikos Karabastos
 * 1999 - O Auto da Compadecida .... Bishop
 * 1998 - River of Gold
 * 1998 - Pecado Capital .... Tonho Alicate (serstakur gestur)
 * 1998 - Corpo Dourado .... Zé Paulo (serstakur gestur)
 * 1997 - A Indomada .... Murilo Pontes (serstakur gestur)
 * 1996 - O Fim do Mundo .... Coronel Ildásio Junqueira
 * 1995 - A Próxima Vítima .... Zé Bolacha
 * 1993 - Fera Ferida .... Major Emiliano Cerqueira Bentes
 * 1993 - Agosto .... Turco Velho
 * 1993 - O Mapa da Mina .... delegado
 * 1992 - Pedra sobre Pedra .... Murilo Pontes
 * 1990 - Meu Bem, Meu Mal .... Dom Lázaro Venturini
 * 1990 - Rainha da Sucata .... Onofre Pereira (serstakur gestur)
 * 1989 - O Salvador da Pátria .... Sassá Mutema (Salvador da Silva)
 * 1985 - Roque Santeiro .... Sinhozinho Malta
 * 1985 - O Tempo e o Vento .... major Rafael Pinto Bandeira
 * 1984 - Partido Alto .... Cocada (serstakur gestur)
 * 1982 - Paraíso .... João das Mortes (serstakur gestur)
 * 1980- 1984 - O Bem-amado .... Zeca Diabo (í sjónvarpsrøð)
 * 1979 - Marron Glacê .... Oscar
 * 1979 - Pai Herói .... Malta Cajarana (serstakur gestur)
 * 1977 - Espelho Mágico .... Carijó
 * 1975 - Pecado Capital .... Salviano Lisboa
 * 1974 - O Rebu .... Boneco
 * 1973 - Os Ossos do Barão .... Egisto Ghirotto
 * 1973 - O Bem-Amado .... Zeca Diabo (í telenovela)
 * 1971 - A Fábrica .... Pepê
 * 1961 - Top Cat .... Top Cat / Spook (røddir)
 * 1951 - Sua Vida Me Pertence


 * 2013 - A Busca
 * 2012 - Colegas
 * 2011 - Assalto ao Banco Central
 * 2011 - Família Vende Tudo
 * 2005 - 2 Filhos de Francisco
 * 2003 - O Preço da Paz
 * 2000 - Palavra e Utopia
 * 2000 - O Auto da Compadecida
 * 2000 - Me You Them (Eu Tu Eles)
 * 1998 - Rio de Ouro
 * 1997 - Boleiros - Era uma Vez o Futebol
 * 1997 - A Ostra e o Vento
 * 1988 - Corpo em Delito
 * 1987 - Lua Cheia
 * 1983 - ''Sargento Getúlio
 * 1979 - Kilas, o Mau da Fita
 * 1979 - O Menino Arco-Íris
 * 1977 - O Crime do Zé Bigorna
 * 1977 - Os Sete Gatinhos
 * 1976 - O Jogo da Vida
 * 1976 - Contos Eróticos
 * 1976 - A Queda
 * 1974 - Guerra Conjugal
 * 1968 - Trilogia do Terror
 * 1963 - ''Rei Pelé
 * 1958 - Chão Bruto
 * 1957 - O Grande Momento
 * 1957 - Paixão de Gaúcho
 * 1955 - O Sobrado
 * 1949 - Quase no Céu
Sosialistisk Ung
Sosialistisk Ung (stytting SU) er ungmannafelagið hjá Javnaðarflokkinum. Ungmannafelagið varð stovnað í 1965 og æt tá Sosialistiskt Ungmannafelag. Í 2009 varð SU endurstovnað, og navnið varð broytt til Sosialistiskur Ungdómur, og í 2010 varð navnið broytt til núverandi navnið Sosialistisk Ung.

SU er grundað á somu grundvirðir sum Javnaðarflokkurin, men er tó óheft av flokkinum. Hetta sæst m.a. við, at Sosialistisk Ung hava tikið støðu til summi etisk mál, ið Javnaðarflokkurin ikki hevur við í síni stevnuskrá, eitt nú innan LGBT rættindi.


 * 2009-2011 Bergur A. Dalsgarð
 * 2011-2012 Sunneva Mohr
 * 2012-2014 John av Reyni
 * 2014-2015 Oda Kjartansdóttir Strøm
 * 2015-2017 Barbara Gaardlykke Apol
 * 2017-2018 Karin Reginsdóttir Joensen
 * 2018-2020 Rói Dam Dalsgarð
 * 2020-2022 Herborg Heidiardóttir Gaardlykke
 * 2022-Nú Paul Kjartan Matras


 * Danmark: Danmarks Socialdemokratiske Ungdom (DSU)
 * Finnland: Sosialdemokraattiset Nuoret (SNK)
 * Grønland: Siumut Youth
 * Ísland: Ungir Jafnaðarmenn
 * Noreg: Arbeiterpartiets Ungdomsfylking (AUF)
 * Svøríki: Sveriges Socialdemokratiska Ungdomsförbund (SSU)

SU er limafelag í International Union of Socialist Youth (IUSY), ið er altjóða felag fyri sosialdemokratisk ungmannafeløg.

Í árliga aðalfundin hjá SU, 10. septembur 2016, vórðu lokalfeløgini SU Suður, SU Mið og SU Norð formelt sett á stovn. Eisini var avgjørt, at upprunaliga nevndin í SU skuldi gerast landsnevnd og aðalfundurin broytast til landsfund.

Landsnevndin, 2022/23:

Landsnevndin er mannað sum fimm manna nevnd við forfólki, næstforfólki, skrivara, kassameistara og einum eykalimi. Eisini eru tveir tiltakslimir og eitt umboð úr hvørjum lokalfelagi.


 * Paul Kjartan Matras, forfólk
 * Marianna S. Hansen, næstforfólk
 * Pól Jóhannus T. Larsen, skrivari
 * Jákup J. Eskildsen, kassameistari
 * Erla Marr, nevndarlimur
 * Rói Dam Dalsgarð, altjóða skrivari
 * Torgerð F. Suðuroy, umboð fyri SU Suður

SU Mið
 * Eyðrið á Fløghamri, forkvinna
 * Jóna Í Homrum, næstforkvinna
 * Silja Av Reyni Wennerstrøm, skrivari
 * Dánjal Hátún Augustinussen, kassameistari
 * Elin Sólvør Á Løgmansbø, nevndarlimur

SU Norð
 * Marianna Hansen, forkvinna
 * Katrina Rógvadóttir, næstforkvinna
 * Birita Matras Petersen, skrivari
 * Paul Kjartan Matras, kassameistari
 * Jógvan Kallsgarð, tiltakslimur
 * Henný Rógvadóttir. tiltakslimur
 * Ronja Bárðardóttir Tórgarð, tiltakslimur

SU Suður

Nevndin í SU Suður hevur enn ikki skipað seg, men Manne Næs Mortansson er formaður í Nevndini.

Útisetanevndin

SU er einasta føroyska ungmannafelagið, ið hevur eina útisetanevnd. Nevndin hittist til fund umleið fjúrtanda hvønn dag.
 * Jógvan Kallsgarð, Aalborg
 * Erhard Petersen, Keypmannhavn
 * Magnus Høgenni, Aberdeen
 * Andrias Høgenni, Odense
 * Guðrun Durhuus, altjóða skrivari (2016-), Keypmannahavn


 * Heimasíðan hjá Sosialistisk Ung
 * Facebooksíðan hjá Sosialistisk Ung
Shanghai Cooperation Organisation
Shanghai Cooperation Organisation (stytting: SCO) er ein felagsskapur, stovnaður í 2001. Shanghai Cooperation Organisation eitur klubburin av londum, sum hava tað til felags, at tey ikki vilja hava USA við til borðs. Teir seks limirnir í SCO eru Kina, Russland, Usbekistan, Tadjikistan og Kirgisia. Søguliga sæð hevur sam­bandið millum Russ­land og Kina altíð verið merkt av harðari kapping, sum var í hæddini undir Kalda krígnum, og nú eru russar vorðnir sera medvitandi um skjóta skiftið í vald­sbýtinum landanna millum - Kina er nú so nógvar ferðir ríkari enn Russland. Ein sera týðandi lutur í viðurskiftunum teirra mill­um er vantandi førleikin hjá pørtunum at koma til eina semju um gass. Øðru­megin er eigarin Russland, ið er heimsins størsti fram­leiðari av gassi, hinumegin Kina, sum er heimsins størsti og svangasti brúkari, og sum vil hava hendur á meira gassi. Russland er eisini ikki fegið um ætlanirnar hjá Barack Obama um at hava rakettverjustøðir í Pólland og Eysturevropa, sum skulu verja móti álop­um úr Iran, og Kina er eiheldur fegið um rakett­verjuskjøldrið, hóast stúr­anin ikki er tann sama. Kina vendir í hesum sam­bandi peikifingurin móti amerikansku rakett­verju­skipanini í ásiatiska partinum av Kyrrahavsøkinum.
David Kelly
David Kelly (* 11 juli 1929 í Dublin í Írlandi – † 12 ella 13 februar 2012 í Dublin) var ein Írskur sjónleikari. Hann doyði eftir stutta sjúkralegu í februar 2012.

David var eitt eyðkent andlit í írskum filmum og gjørdist heimskendur tá hann var við í einum parti av 'Fawlty Towers'.


 * Dublin Nightmare (1958)
 * Me Mammy (1968–71) - Cousin Enda
 * Tales From the Lazy Acre (1972) - Dead Man
 * The Italian Job (1969) - Vicar (funeral scene)
 * Fawlty Towers (1975) - O'Reilly (episode "The Builders")
 * Quackser Fortune Has a Cousin in the Bronx (1970) - Tom Maguire
 * Philadelphia, Here I Come (1975) - Canon O'Byrne
 * A Portrait of the Artist as a Young Man (1977) – Dean of Studies
 * Robin's Nest (1977–1981) - Albert Riddle
 * Strumpet City (1980) - Rashers Tierney
 * Whoops Apocalypse (1982) - Abdab
 * The Jigsaw Man (1983)
 * Red Monarch (1983) - Sergo
 * Pirates (1986) - Ship's Surgeon
 * Into the West (1992) - Grandfather Reilly
 * Upwardly Mobile (1995–1997) - Barman
 * Glenroe - Sylvie Dolan
 * The Matchmaker  (1997) - O'Connor
 * Ballykissangel (1998) - Mr O'Reilly
 * Waking Ned (1998) - Michael O'Sullivan
 * Greenfingers (2000) - Fergus Wilks
 * Mean Machine (2001) - Doc
 * The Calcium Kid (2003) - Paddy O'Flannagan
 * Agent Cody Banks 2: Destination London (2004) - Trival
 * Laws of Attraction (2004) - Priest/Michael
 * Charlie and the Chocolate Factory (2005) - Grandpa Joe
 * The Kovak Box (2006) - Frank Kovak
 * Stardust (2007) - Guard




 * David Kelly IMDb The Internet Movie Database
Dudu Azevedo
Carlos Eduardo Cardoso de Azevedo (føddur 7. januar 1978 í Rio de Janeiro) er sjónleikari og tónleikari úr Brasil. Hann hevur spælt við í filmum og sjónvarpsrøðum. Hann er limur í orkestrinum Redtrip. Hann spældi ein av høvuðsleiklutinum í filminum Podecrer! í 2007.
Pól Sundskarð
Pól Sundskarð (føddur 1957) er føroyskur rennari úr Klaksvík. Hann vann DM í sínum aldursbólki 55-59 ár í 24-tíma renning á Bornholm 9. juni 2012. Hann rann 181 km á teir 24 tímarnar. Tá hann kom heim aftur til Føroya varð móttøka fyri honum á Bakarínum hjá Jórun í Klaksvík, har m.a. Jógvan Skorheim, varaborgarstjóri, helt røðu fyri honum. Pól byrjaði av álvara at renna í 2004. Longu í 2005 vann hann sítt fyrsta heiðursmerki, tað var í februar 2005 tá hann bleiv nummar tvey í veteranbólkinum í FM í crossrenning á Toftum. Hann gjørdist eisini nummar tvey, tá hann rann til Flaggdagsrenningina í Havn sama ár. Hann vann FM í bæði 10km, ½-marathon og maraton í 2005. Í 2006 endurvann hann FM í marathon og silvur í ½-marathon. Somu úrslit fekk hann í 2007. Árið 2008 brúkti hann uppá at fyrireika seg til ein nógv longri tein enn Marathon. Í 2009 rann hann 100 km á Bornholm, hann gjøgnumførdi teinin uppá góðar 10 tímar. Í 2010 gjøgnumførdi Pól 7 marathon í 6 dagar. Pól er limur í rennifelagnum Treysti í Klaksvík. Hann starvast sum søluráðgevi hjá trygdarfyritøkuni Ansni.

13. desember 2013 rann hann 118 km úr Gásadali til Viðareiðis, hann rann um náttina, veðrið var ikki til vildar, men hann gjøgnumførdi túrin. Næstu tveir dagarnar eftir túrin herjaðu tvær ódnir í Føroyum.

27. september 2014 luttók Pól eins og árið fyri í Sparthlaton í Grikkalandi. Í 2013 noyddist hann at gevast eftir at hava runnið 80 km, hitin lá tá yvir 30 gradir. Men í 2014 gjørnumførdi hann. Hann rann tann 246,8 kilometur langa teinin á 35 tímar og 21 minuttir, sum var undir kravtíðina, sum er 36 tímar. Renningin byrjaði í Athen kl. 5 um morgunin og endaði í Sparta. Konan syrgdi fyri at hann hevði 75 depotir liggjandi ymsastaðni á rutuni.




 * Treysti.fo
Treysti
Ítróttafelagið Treysti er eitt føroyskt rennifelag við heimstaði í Klaksvík. Tveir av bestu rennarunum hjá felagnum í løtuni (2013) eru Marnar Djurhuus, sum hevur vunnið fleiri danmarksmeistaraheiti, FM-heiti, bronsu á Oyggjaleikum og bronsu í altjóða kapping í Reykjavík og Rebekka Fuglø, sum eitt nú hevur vunnið junior DM í 800 m og 1500 metrum bæði innan- og uttandura í 2011. Marnar og Rebekka gjørdust føroyameistarar í Cross renning 2011.

Felagið varð stovnað í KÍ høllini 17. august 1993. Tað vóru Jonhard Larsen (1966), Rani Nolsøe (1959) og Páll Sólstein (1964) úr Klaksvík og Guttorm Sørensen (1968) úr Hvannasundi, sum tóku stig til at stovna rennifelagið. Felagið var tó ikki so aktivt tey fyrstu árini, og í 1998 varð stovnandið eykaaðalfundur. Tá varð ein nevnd vald: Thorleif Eyðun Petersen (formaður), Guttorm Sørensen (næstformaður), Rani Nolsøe (skrivari) og Søren Olsen (tiltakslimur). Hin 23. apríl 2006 skipaði felagið fyri renning ígjøgnum Norðoyastunnilin, hetta var fáir dagar áðrenn undirsjóvartunnilin læt upp alment fyri ferðslu 26. apríl 2006. Metstór luttøka bleiv til hesa renning, heili 3250 boðaðu frá luttøku. Í 2007 fekk Treysti nýggj hølir í nýggju badmintonhøllini í Klaksvík.

Í 2012 varð henda nevndin í Treystinum:
 * Jonhard Larsen, formaður
 * Guttorm Sørensen, næstformaður og kassameistari
 * Pól Sundskarð, skrivari
 * Jorie Josephsen, nevndarlimur
 * Eileen Matras, nevndarlimur
 * Andreas Josephsen, tiltakslimur




 * Treysti.fo
Súsanna Skylv Sørensen
Súsanna Skylv Sørensen (fødd í 1979) er føroysk ítróttakvinna. Hon íðkar m.a. triatlon, duatlon, renning, rógving og súkkling. Hon vann FM í triatlon í 2008; svomið varð 1500 metrar, súkklað 40 kilometrar og runnið 10 kilometrar. Hon gjørdist danmarksmeistari í DM lang triatlon í 2009. Tað hendi tað løgna, at tey, sum skipaðu fyri kappingini, ikki vóru klár yvir, at Súsanna hevði danskt pass, og tí kundi luttaka í DM kappingini. So hon fekk fyrst at vita, at hon bara var við sum gestaluttakari, til tey funnu útav, at Súsanna hevði danskt pass og tí var vinnari av kappingini. Í 2006 rói Súsanna 2000 metrar inniróður fyri Róðrarfelagið Knørrur, har hon kappaðist við Katrina Olsen. Katrin vann við tíðini 7:21.3, Súsanna gjørdist nummar tvey við tíðini 7:31.5. Í 2007 luttók hon í Scandinavian Open rógvikapping,hon gjørdist nr. 3 av 5 við tíðini 7:18.2, hon vann sostatt bronsu.

Súsanna eigur metið í føroyskum inniróðri, við tíðini 7.12.10, sum bleiv sett til FM í 2008 í Havn, kelda: Føroysk met í inniróðri í 2008



Í 2009 luttók Súsanna í Oyggjaleikunum á Álandi. Hon rann 10.000 metrar og vann silvur við tíðini 37.59.33. Hetta var tá føroyskt met.

Hon rann eisini hálvt maraton, har gjørdist hon nummar 5.


 * Bronsu í súkkling, einkultstarti.

Í juli 2019 luttók hon á Oyggjaleikunum í Gibraltar. Fyrsta kappingardagin hevði hon vunnið gull í triatlon. Hetta var fyrsta føroyska gullmerkið á oyggjaleikunum 2019.
Frælsur ítróttur á Oyggjaleikunum 2009
Frælsur ítróttur var kappast í á XIII Oyggjaleikunum 2009 á Álandi, (Finland), í døgunum 27. juli til 4. juli 2009. Í hesum 13. leikunum vóru tað 25 oyggjasamfeløg, ið kappaðust í 15 ymiskum ítróttargreinum.








 * Almenn heimasíða
 * Úrslit í frælsum ítrótti
Stórá (Hvalvík og Streymnes)
Stórá er ein á. Gongubrúgv er gjørd um Stórá, ið rennur oman millum bygdirnar Hvalvík og Streymnes. Brúgvin er gjørd í samráð við bygdafólkið, sum longi hevur ynskt at fríðka um umhvørvið fram við ánni. Ætlanin er at leggja gongurgøtur til brúnna og møguliga fram við áarbakkanum. Umsjónarmenn hjá kommununi hava smíðað brúnna. Nú hetta arbeiðið er liðugt, fara fólk at leggja gongugøturnar. Væntandi verða ljós síðani sett upp fram við gøtunum. Tá alt arbeiðið er liðugt, verður økið eitt satt prýði, har fólk kunnu ganga sær ein góðan spakingartúr og njóta vakurleikan í hesi serstøku náttúruni millum báðar bygdirnar, har kirkjan og viðalundin eisini eru.
Dole, Jura
Dole er ein býur og kommuna í Fraklandi. Býurin liggur í landslutinum Jura í regiónini Franche-Comté í eystara parti av Fraklandi. Í 2011 búðu gott 24.000 fólk í kommununi. Býurin liggur við ánna Doubs.

Filmurin Happiness Is in the Field frá 1995 varð tikin upp í býnum.

Jean-Maris Sermier er borgarstjóri í kommununi frá 2014 til 2020.

Louis Pasteur varð føddur í Dole, Jura í 1822 og búði har tey fyrstu fimm árini av lívi sínum.
Chris Pine
Chris Pine (føddur 26. august 1980 í Los Angeles) er ein amerikanskur filmsleikari. Hann er kendastur fyri at spæla leiklutin sum James T. Kirk í 2009 filminum Star Trek, og tann fylgjandi filmurin, Star Trek Into Darkness (2013), og hevur eisini spælt í filmum sum: The Princess Diaries 2: Royal Engagement (2004), Just My Luck (2006), Smokin' Aces (2007), Unstoppable (2010), This Means War (2012), Rise of the Guardians (2012), Horrible Bosses 2 (2014) og sum Jack Ryan í Jack Ryan: Shadow Recruit (2014).
Lønsemi
Lønsemi er eitt búskaparligt heiti. Lønsemi er eitt mát fyri hvussu stórt avkast ein fyritøka hevur av ávísari tilfeingisnýtslu. Hetta tilfeingi kann vera kapitalur, arbeiði ella vitan (know-how).

Onnur líknandi búskaparlig hugtøk eru:


 * Framleidni
 * Produktivitetur
Taylor Lautner
Taylor Lautner (føddur 11. februar 1992 í Grand Rapids) er ein amerikanskur filmsleikari.
Siligo
Siligo er ein bygd og kommuna í Logudoro regiónini, í Sassari provinsinum á oynni Sardinia í Italia. Sardinia er næststørsta oyggj í Miðjarhavinum. Siligo liggur 160 kilometrar norðanfyri Kagliari og umleið 25 kilometrar í ein landssynning Sassari. Í Siligo búgva knapt 1000 fólk. Siligo hevur mark við hesar kommunur: Ardara, Banari, Bessude, Bonnanaro, Codrongianos, Florinas, Mores og Ploaghe.
Borðvín
Borðvín (eitur Vin de table í Fraklandi, Vino da tavola í Italia og Vino de mesa í Spania) hevur vanliga eitt alkoholinnihald ímillum 8,5 % og 15 % prosent. Innan borðvín finna vit reyðvín, hvítvín og rosévín.
Reyðvín
Reyðvín er gjørt av bláum drúvum og fær sín lit frá drúvuskalinum. Liturin spennur frá einum ljósum reyðum liti til ein myrkan svart-violettan lit. Reyðvín inniheldur sum oftast tannin/garvsevju, sum stavar frá víndrúvukjarnunum. Smakkurin er næstan altíð turrur.
Hvítvín
Hvítvín er í allarflestu førum gjørt av grønum drúvum. Tað kann tó eisini verða framleitt av bláum drúvum, um drúvuskalið verður tikið frá sevjuni tíðliga í framleiðsluni. Liturin kann verða alt frá heilt ljósum til myrkan gulgyltan lit. Smakkurin er sum oftast turrur, men kann tó spenna frá heilt turrum til søtt.
Rosévín
Rosévín er gjørt av bláum drúvum. Eyðkendi ljósareyði liturin kemur av, at skalið ikki liggur leingi í sevjuni. Liturin kann verða frá ljósum laksaliti og til ein kláran reyðan lit. Smakkurin er næstan altíð turrur ella hálvturrur. Verða framleidd í flest øllum vínframleiðandi londum. Rósuvín er gjørt úr drúvum, sum verða nýttar til at framleiða reyðvín, har skalið verður tikið frá undir geringini, tá ið víni hevur fingið tann lit sum tað skal hava, og ikki blandað saman av reyðvíni og hvítvíni, sum nógv kanska halda. Rósuvín skulu helst borðreiðast køld, umleið 8-12°C, og hóska væl til lættar kjøtrættir, salat, fisk, fiskasúpan ella sum eitt glas í heitum summarveðri.
Heitvín
Heitvín hevur eitt hægri alkoholinnihald enn vanlig borðvín. Hetta kemst av, at alkohol verður blandað uppí undir ella eftir geringina. Alkoholinnihaldið er vanliga millum 17 og 21 rúmprosent. Heitvín skal vera meira enn 14 %, og um tað er sterkari enn 22 %, er tað spiritus. Dessertvín eru so at siga altíð heitvín og eru aloftast søt, men tú kanst eisini finna heitvín, sum eru turr.
Portvín
Portvín er kanska tað mest kenda heitvínið í heiminum. Tað kemur úr Dourodalinum, norðalaga í Portugal. Tað verða gjørd bæði reyð og hvít portvín og tey fáast úr turrum til søt. Tað eru tvey høvuðssløg av portvíni: Wood Port og Vintage Port. Wood Port er ruby, tawny og hvítt portvín. Vintage port er árgangsportvín. Tað eru eisini ymisk sløg av portvíni. Ruby port er ungt, fruktkent og søtt. Tawny er lagrað, og er lættari og meira gulbrúnt. White er gjørt av hvítum drúum og fæst sum søtt og turt. Late Bottled er portvín, sum er lagrað 4-5 ár í eikiføtum. Síðani verður tað koyrt í fløskur, og búnast ikki víðari. Vintage Port er árgangs portvín, sum bert verður framleitt í góðum árum. Tað verður lagrað í 2-3 ár, áðrenn tað verður koyrt í fløskur, har tað búnast í nógv ár, 15 - 20 - 25 ár. Reytt portvín skal borðreiðast við 14-18°C – hvítt við 8-10°C.
Brúsandi vín
Brúsandi vín (ella mousserandi vín) er brúsandi við bløðrum av kolsýru. Kolsýran kann koma náttúrliga í framleiðsluni, men hon kann eisini verða latin í seinni, eins og við sodavatni. Mest kenda mousserandi vínið er Champagne, sum er úr økinum við sama navni í Fraklandi. Aðrastaðni í Fraklandi eitur hetta vín "Crémant", í Italia "Spumante", í Týsklandi "Sekt" ella "Schaumwein", í Spania "Cava". Í m.a. USA, Suðurafrika og Avstralia verða tey nevnd "Sparkling wine". Tað var uppfunnið av munkinum Dom Perignon í 1800-talinum. Brúsandi vín eru vanliga hvít, men kunnu eisini vera rosélitt. Smakkurin er oftast turrur, men kann eisini vera hálvturrur ella søtur. Brúsandi vín verða framleidd í flest øllum vínframleiðandi londum.
Madeiravín
Madeiravín kemur frá tí portugisisku oynni við sama navni. Vínið fær sítt sermerkta brenda eyðkenni av, at tað verður lagrað við umleið 50°C í minimum 90 dagar. Madeira verður ikki drukkið eins nógv og portvín og sjerri, men tað hevur tann fyrimun, at tað heldur sær longri, aftaná at fløskan er latin upp. Madeira fæst frá turrum til søtt, alt treytað av innihaldinum av sukri, ið liggur úr 2 % - 10 %.


 * Malvasia
 * Boal
 * Verdelho
 * Sercial
Sjampanja
Sjampanja kemur úr økinum Champagne, ið liggur 145 km í ein landnyrðing úr París. Einki annað øki í heiminum hevur loyvi at kalla síni brúsandi vín fyri "champagne". Framleiðslan av sjampanju fer fram á henda hátt: Fyrst verður vanligt borðvín framleitt, og síðan verður sukur og ger latið í. Onnur gering fer nú fram í fløskunum, ið liggja á goymslu í minsta lagi 9 mánaðir. Eftir hesa goymslu, verða fløskurnar lagdar við hálsinum niðureftir í nakrar træbukkar við holum í, kallaðir "pupîtres", ið ger, at botnfallið rennur niður í fløskuhálsin. Hálsurin verður førdur niður í eina frostvesku, ið er minus 20 °C, so at botnfallið gerst til ein propp, ið verður tikin burturúr. Síðan verður sukur latið í, alt eftir, hvat slag av sjampanju framleidd verður. Einastu drúurnar, ið loyvdar eru at nýta í Champagne, eru Pinot Noir og Pinot Meunier, ið eru reyðar drúvur, og Chardonnay ið er ein hvít drúva.
Ginn
Ginn stavar frá franska orðinum fyri Einiber, Geniévre. Men hóast navnið er franskt, so hevur Ginn sín uppruna í Hollandi. Ein lækni úr Hollandi nýtti í 16. øld alkohol blandað við einiberum sum heilivág. Einiber er altíð at finna í ginn, men onkrir framleiðarir lata harumframt eisini korianderfrø, lakres og kardemummu í løgin. Ginn er ein hjáframleiðsla, tá whisky verður destillerað. Seinasti parturin av whiskydestillatinum hevur ov lágt alkoholprosent at verða nýtt til whisky, og tí verður tað í staðin nýtt til ginn. Ginn verður oftast nýtt í apertif drinkum, so sum Gin og Tonic, Dry Martini og Tom Collins – men eisini í cocktails, har tað gevur ein sermerktan smakk. Ginn verður framleitt úr spritti, sum kann vera gjørt úr korni, eplum, majs o.líkn. Sprittið verður síðani kryddað við baraldi, sum setu sín dám á bæði anga og smakk. Men eisini onnur kryddarí verða koyrd í. Síðani veðrur hetta dropadrivið til ginn. Styrkin liggur ímillum 37,5 % og 47,3 %. Ginn verður eins og vodka nýtt til ymiskar drykkir.
Konjak
Konjak er franskt brennivín frá umráðnum Cognac. Økið liggur beint norðanfyri Bordeaux, umleið 100 000 ha. til støddar, og er býtt í 6 smærri øki. Stutt sagt er tað eitt destillerað hvítvín, sum síðani er goymt í føtum av eikitræ. Til framleiðsluna av konjak verður drúvan "Ugni Blanc" brúkt. Hendan drúvan gevur eitt vín við lágum alkoholprosenti á umleið 8 %. Destillatið verður síðani goymt í fleiri ár. Destillatið endar síðani við at hava eitt alkoholprosent á umleið 40 % - 43 %. Fyri at tað skal fáa júst rætta smakkin, verður destillatið ofta blandað við fleiri øðrum destillatum. Eftir at tað er blandað, skal tað hvíla millum 6 mánaðir og 2 ár, og síðani verður tað latið á fløskur.

Cognac verður býtt upp í trý. Very Superior merkir, at konjakið er goymt í minsta lagið 2 ár og mesta lagið 4 ár. Very Superior Old Pale er goymt í minsta lagið 4 ár. Extra Old er goymt í minst 6 ár. Konjak er hvítvín, sum 2 ferðir er dropadrivið úr serligum drúvum og búnast síðani í nøkur ár á eikifati, minst 2 ár, men sum oftast verður tað goymt longri. Tað eru ymisk sløg og dygdir av konjakki. Trýstjørnað og V.S. er tað unga, minst 2 ½ ár. V.O. og V.S.O.P. er minst 4½ ár. X.O. er minst 10 ár. Summi hús blanda upp til 50 ára gamalt lagrað konjak í teirra X.O. Stendur Fine Champagne á fløskuni, merkir tað, at tað kemur úr teimum innastu og bestu økjunum í Cognac. Styrkin er 40 %.
Whisky
Whisky er eitt kornbrennivín, sum verður framleitt í fleiri londum. Men Skotland man vera tað landið, sum er kendast fyri sítt whisky. Er drykkurin úr USA, verður hann nevndur og skrivaður Bourbon, Rye whiskey, Tennessee whiskey ella Blended whiskey, og er drykkurin írskur siga og skriva vit Whiskey, ímeðan í Skotlandi og alla aðrastaðir er navnið Whisky. Nøvnini eru vard og ymiskar lógir og treytir eru ásettar fyri nær, hvørt heiti kann prentast á etikettu. Umframt skotar framleiða eisini írar, amerikmenn, walisarar, kanadiarar, sviar, japanar, fraklendigar, indarar, pakistanar og avstraliarar whisky. Kendastu framleiðararnir eru tó skotar, og fara vit í hesum faldaranum at leggja dent á skotskt whisky.

Vit skilja millum maltwhisky, sum er gjørt av maltaum byggi, og grainwhisky har majs er ráevni. Meginparturin av tí skotska whiskyinum verður lagrað, og er ein blandingur (blend) av maltwhisky og grainwhisky. Skotsk whisky hevur ein eyðkendan royksmakk, sum er treytaður av mongdini av maltaða bygginum, sum er turkað yvir brennandi torvi. Tað írska, kanadiska og amerikanska whiskyið hevur ikki henda royksmakk. Fyri at runda smakkin eitt sindur av, verður alt whisky lagrað í eikiføtum í nøkur ár. Er ikki annað viðmerkt, er styrkin 40 %.

Stutt sagt, kann man siga, at whisky verður framleitt av korni, bygg, rug, hveiti ella mais, sum verður gerað og síðan dropadrivið. Malt whisky er gjørt úr bygg.


 * 1) Malting: Byggið verður lagt á blot í kalt vatn í 2 til 3 dagar, og síðani verður tað lagt at spíra og turka. Byggið verður eftir hetta nevnt fyri malt.
 * 2) Mesking: Her verður maltið malið og blandað við heitum vatni. Við hesum endar søtevni í maltinum í sevjuni. Hetta verður vanliga gjørt 3 ferðir
 * 3) Gering: Gerin, sum ger søtevni um til alkohol, verður latin í sevjuna. Tá ein tíð er liðin, uml. 40 – 72 tímar, er sevjan gjørd um til eitt slag av øl á uml. 8-9 prosent.
 * 4) Destillering: Eftir geringina verður sevjan kókað, so bert alkoholið verður vunnið úr sevjuni. Hetta verður gjørt 2-3 ferðir.
 * 5) Búning: Skotskt whisky skal goymast í min. 3 ár á eikitunnum, og skal hetta fara fram í Skotlandi, um heitið skal verða scotch whisky. Tunnurnar, ið verða mest nýttar eru brúktar sherry og bourbon eikitunnur.
Skotskt whisky
Skotskt whisky var einaferð næstan bara at finna í Bretlandi. Hildið verður, at tað vóru írskir munkar, ið gjørdu whisky av fyrstan tíð. Teir høvdu lært destillatiónskynstrið úr Miðeystri, umleið 6. øld, har tann sterki drykkurin fyri tað mesta varð nýttur sum heilivágur. Eftir at írarnir høvdu gjørt whisky í umleið 600 ár, frá 6. øld til umleið 12. øld, fóru skotar eisini at gera whisky. Írskt whiskey var tó heilt fram til fyrst í 1900-talinum nógv tað mest selda whisky’ið á heimsmarknaðinum. Men av fleiri søguligum hendingum misti Írland sín part á heimsamarknaðinum, og í dag er tað Skotland, sum eigur nógv tann størsta partin av heimsmarknaðinum.


 * Islay: Whisky úr hesum økinum hava ein mineralskan, royktan, torv- og maltsmakk. Her er tað havið og torvið, ið setur dám á whiskyið, til dømis Ardberg, Lagavulin og Laphroaig. Í dag eru bara 8 destillaríir eftir av umleið 24.
 * Islands: Hesi whisky hava ymiskan smakk, men felags fyri tey øll er smakkurin av torvi, royki, salti og tara. Nøkur eru meira mild og elegantari enn onnur. Í økinum eru oyggjarnar Jura, Mull, Skye, Arran og Orknoyggjarnar, sum samanlagt hava 7 destillaríir.
 * Highland: Er nógv tað størsta whiskyframleiðandi øki, við umleið 100 destillaríum. Eyðkennið fyri øll, er ein blómukendur angi og turrur smakkur við einum ánilsi av torvi og salti.
 * Lowland: Malt whisky úr hesum økinum eru sum heild bleyt, hálvsøt, løtt og hava ein ljósan lit. Teirra manglandi styrki er ein av orsøkunum, at tú ikki leggur so væl merkis til teirra. Tað hava ongantíð verið nógv sløg úr økinum, og tey seinastu árini eru tey bara fækkaði. 3 destillarí eru eftir í Lowland: Bladnoch, Auchentoshan og Glenkinchie.
 * Campeltown: Er tað minsta av teimum kendu whiskyøkjunum. Navnið kemst av, at bara ein býur er í økinum. Whisky úr hesum økinum eru kompleks við fyllu, kryddaði við nakað av torvi og salti. Í dag eru bert 3 destillaríir eftir av umleið 30.
 * Speyside: Í hesum økinum liggja helvtin av teimum skotsku maltdestillaríunum. Speyside Single Malts eru kend fyri teirra fínleika, blómukenda hunangssmakk og av og á torvkenda anga.
Romm
Romm verður framleitt av sukurrørum. Sukurrørini verða knúst, og síðani verður sevjan tikin frá. Tá henda sevja verður hitað, krystalliserast reint sukur á yvirflatuni, og restin av sevjuni verður myrk og sirupkend. Tá sevjan verður hitað einaferð afturat, verður hon myrkari og meira bittur. Hon verður síðani tynt, ger verður latin útí, og síðani broytist sukri til alkohol. Fyri at økja um alkoholprosentið, skal løgurin destillerast. Hetta verður gjørt í einum serligum anleggi. Alt eftir nær løgurin verður tappaður, ber til at stýra hvussu sterkt rommið skal vera, og hvønn karakter tað skal hava. Sìðani verður nakað av romminum goymt - sum oftast tann parturin, ið skal gerast til myrkt rom. Hetta ger smakkin bleytari og rundari. At enda verður rommið blanda við ymiskum øðrum rommsløgum fyri at fáa júst tann smakkin, sum framleiðarin vil hava. Rávøran í romm er antin sukurrørssevja ella tað, sum verður eftir, tá saftin er kroyst úr, kallað fyri sukurrørsmelass. Romm kann verða framleitt allastaðni í verðini, men hevur sín uppruna í Vesturindia. Tað ljósa og neutrala kemur m.a. frá Puerto Riko og Kuba. Tað myrkara og kraftmiklara kemur m.a. frá Jameika og Haiti. Munurin millum tey ymsu sløgini kemur av, at undir geringini verða koyrd pálmabløð, ananassaft og annað í.
Reyðmaðkur
Reyðmaðkurin (frøðiheiti: Lumbricidae) blandar moldina og ger, at væta og luft seta niður í moldina og gera hana betri. Til eru fleiri enn 3000 reyðmaðkasløg. Hvussu fruktagóð moldin er, veldst nógv um reyðmaðkin. Sum maðkurin etur sær holur ígjøgnum moldina, koma ósodnaðar leivdir úr bakendanum. Flestir reyðmaðkar liva av ræ, men summir eru ránakendir og taka nógv ymisk smádýr. Hóast reyðmaðkur er liðormur, eru ikki allir liðirnir eins. Gøgn gongur gjøgnum alt dýrið. Nervalagið er í tveimum streingjum, ið liggja tætt saman nær undirborðinum og koma saman í fremra enda í einfaldan heila. Tá ið reyðmaðkur skríður, arbeiða æðrarnar sum hjarta.
Padda
Paddur hava verið til í mangar mió. ár og eru allastaðni uttan í kuldalondum. Paddur eru t.d. ikki í Føroyum (innfluttar paddur klára tó at lívdjarga sær), men í grannalondum sunnanfyri eru tær vanligar. Paddur liva bæði í vatni og á landi, til dømis froskar og ormapaddur. Froskar eru vanligastu paddurnar, og teir halda til í oyðimørkum og frumskógum eins væl á fjallalendi. Flestar paddur verpa í vatni. Ynglið minnir um fiskayngul og andar við táknum, men vaksin froskur hevur lungu, so hann fær andað uppi á landi. Froskdýr hava long afturbein, og tey bæði leypa, svimja og klíva í trøum. Nógvir froskar og aðrar paddur við verpa í vatni, men summar paddur verpa í vætu á bløðum ella í vátum holum undir jørð. Froskaeggjaklunkar í vatni klekjast til halapaddur við ongum útlimum. Sum tær vaksa, fáa tær útlimir og búnast til froskar og fara upp á land. Henda broytingin nevnist metamorfosa. Ormapaddur hava ongar útlimir og eru bara í hitalondum. Tær grava sær gongir í jørðini og svimja sum állur.
Tindasvín
Tindasvín, ella igulkattar, eru einar 23 cm long, hava stutt oyru, stuttan hala, langt trýni og spískar, stinnar tindar á kroppinum. Tindasvín hevur einar 5000 tindar. Flestu tindasvín liggja í reiðrinum um dagin, og eru frammi um náttina at leita eftir reyðmøðkum og skordýrum. Hesi smáu súgdýrini bjarga sær væl í myrkri. Tey síggja og hoyra illa, men tey hava framúr gott tev, og teir viðkvomu kamparnir hjálpa teimum at finna í myrkri. Gerst tindasvín bangið, kúlar tað seg saman. Høvd og bein leggur tað inn undir búkin, og ringvøddi niðast á búkinum kreppir búkin saman, so hvøssu tindarnir peiggja í allar ættir. Løtu seinni kagar tað útundan at vita, um vandin er av, og rættir seg út aftur. Um veturin kúlar tindasvínið seg saman og svevur, til várið kemur. Tindasvín rennur otrúliga skjótt.
Hvalbiarfjørður
Hvalbiarfjørður er opin fyri havinum og er víður úti í munnanum millum Lundanevið og Mjóvanes, men treingist og grynnist, sum inn kemur, tí er hann ókyrrur á teimum eystaru ættunum, og á vestri er harðført í vindi. Mitt í firðinum er ein boði, sum næstan altíð brýtur. Inn á botninum á Hvalbiarfirði eru bygdirnar Hvalba og Nes-Hvalba. Tær verða oftast roknaðar fyri eina bygd. Nes er á suðurarminum á Hvalbiarfirði.
Firðir í Føroyum
Firðir og sund skilja oyggjarnar í Føroyum frá hvørjari aðrari. Í ístíðini hava jøklarnir grivið firðir og sund, og skapað tey høgu bjørgini. Í flestum fjørðum er óføra harður streymur, men í summum er deyðavatn. Suðuroyarfjørður er millum Suðuroynna og Dímunar báðar, og millum Stóru Dímun og Skúvoynna er Dímunarfjørður. Skúvoyarfjørður skilir Skúvoynna og Sandoynna frá hvørkari aðrari, og millum Sandoynna og Hest er Skopunarfjørður. Sundið millum Hest og Koltur eitur Kolturssund. Millum Hest og Koltur vestanfyri og Streymoynna eystanfyri er Hestfjørður, og havið millum Koltur og Vágar eitur Vágafjørður. Mykinesfjørður er millum Mykines og Vágar, og sundið millum Streymoynna og Vágar eitur Vestmannasund. Millum Nólsoynna og Streymoynna er Nólsoyarfjørður. Tangafjørður er millum Eysturoynna og Streymoynna frá Kollafirði suðureftir, og frá Kollafirði norðureftir millum Streymoynna og Eysturoynna eru Sundini. Frá Fuglafirði suðureftir millum Eysturoynna vestanfyri og Borðoynna og Kalsoynna eystanfyri er Lervíksfjørður, og frá Fuglafirði norðureftir millum Kalsoynna og Eysturoynna eru Djúpini. Kalsoyarfjørður er millum Kunoynna og Kalsoynna, og millum Brattanes (suðurendan á Kunoy) og Borðoynna er Pollurin. Sundið millum Borðoynna og Kunoynna frá Pollinum norðureftir eitur Haralssund. Hvannasund er millum Borðoynna og Viðoynna, Svínoyarfjørður er millum Viðoy og Borðoy vestanfyri og Svínoy eystanfyri, og Fugloyarfjørður er millum Fugloynna og Svínoynna.


 * Svínoyarfjørður
 * Kalsoyarfjørður
 * Fuglafjørður
 * Fugloyarfjørður
 * Lervíksfjørður
 * Kollafjørður
 * Tangafjørður
 * Nólsoyarfjørður
 * Mykinesfjørður
 * Vágafjørður
 * Hestfjørður
 * Skopunarfjørður
 * Skúvoyarfjørður
 * Dímunarfjørður
 * Suðuroyarfjørður
 * Borðoyarvík
 * Lambavík
 * Viðvík
 * Árnafjørður
 * Funningsfjørður
 * Hovsfjørður
 * Hvalbiarfjørður
 * Kaldbaksfjørður
 * Kollafjørður
 * Lopransfjørður
 * Oyndarfjørður
 * Skálafjørður
 * Sørvágsfjørður
 * Trongisvágsfjørður
 * Vágsfjørður
 * Haraldssund
 * Hvannasund
 * Kolturssund
 * Sundini
 * Vestmannasund
Marsalavín
Marsalavín stavar frá einari oyggj, nevniliga vestaru megin av Sikiloy. Eitt búgvið Marsala hevur ein samasettan brendan smakk, og tað kann vera bæði súrligt ella søtt. Liturin er myrkt ravreyður. Marsala egnar seg væl til apertif ella afturvið dessert. Tað er eisini sera vælegnað til matgerð. Marsala verður goymt á fati, tað fínasta slagið í minsta lagið 10 ár.
Malagavín
Malagavín stavar frá býnum við sama navnið á sólstrondini í Spania. Upprunaliga var tað kallað Málaga siroppur, tí tað var so søtt. Í dag eru nógv ymisk sløg av Malaga, og tey spenna frá at vera søt til at vera hálvturr. Liturin kann vera alt frá gulum til svart, og smakkurin fer frá at vera fruktkendur og lættur, serliga í ungum vínum, til at vera meiri samansettur og tungur í teimum búnu vínunum. Fínaru sløgini av Malaga verða goymd á eikifati í 2 til 5 ár, men fínaru sløgini ligga longri.
Tequila
Tequila kemur úr Meksiko og verður gjørt úr agaveplantuni. Sevjan verður kroyst úr og dropadrivin 2 ferðir til alkohol. Bert sprit, sum er dropadrivið við býin Tequila, hevur loyvi til at brúka hetta navnið, annars eitur tað mezcal.
Skopunarfjørður
Skopunarfjørður ger mark í Føroyum, soleiðis at tær oyggjar, sum eru sunnan fyri hann, vera nevndar fyri sunnan fjørð, hinar fyri norðan fjørð. Fjørðurin er reinur, men streymharður, og av tí at hann eisini liggur opin fyri, er hann ikki sjóslættur.
Ólavskirkjan
Ólavskirkjan er elsta kirkja í landinum, sum er í brúki. Hon hevur eitt tíðarskeið verið dómkirkja á føroyska biskupssætinum. Í 1963 til 1966 fóru fram umfatandi fornfrøðiligar rannsóknir av lendinum undir kirkjuni. Rannsóknin vísti, at kirkjustaðurin er fornur. Komið varð m.a. fram á tríggjar gólvfláir úr miðøld. Í hesum fláum vórðu funnir fimm myntir. Tann elsti, ið er enskur, varð sligin í tíðarskeiðinum 1223-1235, og hann var funnin undir tí elsta gólvinum.

Innar í kóri varð funnin ein bispagrøv. Grøvin sjálv var klødd innan við nævur. Kolevnis-14 tíðarfestingar bæði av kistuviðinum og nævrinum vísa, at grøvin man verða frá miðskeiðis í 1200-árunum. So mangt bendir á, at kirkjan er reist einaferð í 1200-árunum, og er sostatt ein miðaldarkirkja. Máld í nútíðar mátum er kirkjan 21,8 m long og 7,5 m breið. Hon er bygd úr ótilhøgdum gróti, og veggirnir eru múraðir við skilpmørtli og klípaðir við smærri klípum, eins og í hinum miðaldarligu bygningunum á staðnum. Veggirnir eru pussaðir bæði innan og uttan.

Torn fekk kirkjan í 1855, sum Mortan Rasmussen smíðaði. Kirkjan varð høvuðsumvæld í 1874 og endurvígd av V. U. Hammershaimb, prósti, hin 15. desember 1874. Kirkjan varð aftur høvuðsumvæld í 1965-1967 og endurvígd, undir stórum hátíðarhaldi, sunnudagin 3. september 1967.


 * J. P. Gregoriussen, "Eldru Hválvkirkjurnar".
Sandavágs kirkja
Sandavágs kirkja er bygd undir 1. veraldarbardaga. Arbeiði byrjaði í 1914, og varð kirkjan vígd 3. sunnudag eftir páskir, 29. apríl í 1917. Magnus Jacobsen (Magnus av Kamarinum) teknaði kirkjuna og gjørdi arbeiðsfrágreiðing. Hon er 19,70 m long og 9,60 m breið. Undir byggingini var hann sjálvur byggimeistari og formaður. Fyri arbeiðinum stóð Jógvan Elias Thomsen, keypmaður í Sandavági. Í arbeiði hevði hann Andreas Joensen úr Kvívík sum arbeiðsformann, og 9 smiðir úr Sandavági og Miðvági. Brøðurnir í Geil í Havn, Petur Alberg og Christin H. Isaksen, málaðu kirkjuna, bæði innan og uttan. Petur Alberg setti litirnir á. H.C.W. Tórgarð, timburmeistari og arkitektur, úr Havn, hevði eftirlit við arbeiðinum.

10. august 1891 gav Thomas Thomassen (Tummas í Bartalsstovu) altartalvuna sum hongur í kirkjuni í dag. Frásagnir siga, at Lucie Ingemann (1792-1868), sum var kona B. S. Ingemanns skald, hevur málað altartalvuna. Talvan, sum varð unvæld í 1997, er mett at vera umleið 150 ára gomul.

Á kórvegginum uppi yvir altarinum eru sjey málningar, sum Kristin í Geil hevur málað eftir gomlum kirkjumálningum. Jógvan Elias Thomsen hevur givið kirkjuni málningarnar.

Sandavágssteinurin er ein føroyskur rúnusteinur frá 1200-áratalinum, ið verður varðveittur inni í Sandavágs kirkju.

Millum býlingarnar Sandar og Steig er ein langur heyggjur, sum er nevndur Ongjartoftir. Í sjálvum endanum á heygnum lá ein langur steinur, sum vísti seg at vera ein rúnarstein. Um várið, leygardagin fyri hálvarðsøku (12. mai í 1917), setti Martin á Mýrini seg at hvíla undir heygnum, og varð varður við, at í steinin vórðu høgdir stavir. Innskriftin, sum varð týdd av Mikkjal á Ryggi, verður lisin soleiðis (týtt til føroyskt): "Torkil Onundarson eystmaður av Rogalandi bygdi henda stað fyrst".


 * J. P. Gregoriussen, "Yngru Hválvkirkjurnar".
Kollafjarðar kirkja
Kollafjarðar kirkja, sum stendur á laðaðari grund, er úr timbri við flagtekju og torni. Hon stendur í fyrndargamla býlinginum við Sjógv. Spurningurin um at byggja nýggja kirkju í Kollafirði og í Kvívík varð reistur á vártingi í 1837. Eitt sindur av kapping hevur verið ímillum bygdirnar um, hvør skuldi vera fyrstur við nýggjari kirkju. Kollfirðingar vóru við yvirlutan, og nýggj kirkja kom ikki í Kvívík fyrr enn í 1838. Eftir skrivaðum keldum á Sjællands Landsskjalasavni og Føroya Landsskjalasavni at døma er farið undir arbeiðið við nýggju kirkjuni í august 1837, og umleið tann 18. novembar sama ár stóð kirkjan liðug.

Nær kirkjan er vígd, er eitt sindur av iva um. Eftir mannasøgn í Kollafirði varð hon vígd fyrsta sunnudag í advent 1837. Hesin dagur fall á 3. desember, men hetta er ikki í samsvar við skrivaðu keldurnar, sum benda á, at vígsludagurin var 18. november. Síðani kirkjan varð bygd í 1837, hevur hon fingið fleiri størri umvælingar.


 * J. P. Gregoriussen, "Gomlu Trækirkjurnar".
Gøtu kirkja
Eldra kirkjan í Gøtu stendur í Norðagøtu, varð vígd 22. september 1833 av Niels Johnsen Struer, ið var próstur frá 1831 til 1838. Nakrir av teimum, sum hava smíðað kirkjuna, eru funnir, men óvist er, um tað eru allir. Líkt er til, at Berint Simonsen, ið ætlandi er av Strondum, hevur verið formaður, tí at hann hevur fingið útgoldið lønina til tveir aðrar menn, Hans Jacob Jacobsen og Petur Isaksen, ið báðir vóru úr Oyndarfirði. Ein annar strandingur hevur gjørt timburarbeiðið, tað er Augustinus Simonsen. Vindeyguni hevur N.C. Winther snikkari í Havn gjørt. Kirkjan er bygd av viði og er takt við nævur og flag, men í 1959 vórðu jarnplátur lagdar undir flagið. Støddin á kirkjuni var upprunaliga: 18 alin og 12 tummar long, 10 alin og 3 tummar breið, hæddin er 3 alin og 9 tummar undir bjálkunum. Um leið 1860 varð vaksið um kirkjuna, hon var tá longd um 6 alin.

Gomul søgn er, at kirkjan skal vera skakað tríggjar ferðir á grundini av ódnarveðri. Fyri at hetta ikki skuldi henda aftur, legði ein danskur prestur gøtufólki tey ráð, at tey skuldu stoypa vollar í øll fýra hornini í kirkjuni. Hetta varð gjørt, og síðan hevur illveður ikki skalað kirkjuna.

Nýggja kirkjan í Gøtu, stedur í Gøtugjógv og varð vígd tann 25. juni í 1995 av biskoppi Hans Jacob Joensen. Drotning Margreta II var við til vígsluna, saman við biskuppum úr hinum norðanlondunum. Nýggja kirkjan varð bygd orsaka av at gamla kirkjan var vorðin ov lítil. Arbeiði at fáa gongd á at byggja kirkjuna, varð borðið av Torkil Beder, táverandi sóknarpresti, saman við kirkjuráðnum.

Tróndur Patursson hevur prýtt kirkjuna við glaslist, sum fevnir um glasskermar til lampur inni í kirkjuni, og eyðkendu altartalvuna, sum er glaspartíið á niðaru síðu á kirkjuni.


 * J. P. Gregoriussen, "Gomlu Trækirkjurnar".
Viðareiðis kirkja
Í Viðareiðis kirkju er gripur, sum telst ímillum elstu kirkjugripir í Føroyum. Tað er ein krossmynd frá 1551, sum hongur á norðurvegginum í kirkjuni. Hana hevur Thomas Koppen úr Hamburg, sum fekk einkarætt til handils uppá Føroyar í 1533, givið. 20. november 1892 varð nýbygda kirkjan á Viðareiði sýnað og góðkend av J. Heinesen og S. Fr. Jacobsen. Seinni sama dag varð kirkjan vígd av J. C. Evensen, prósti. Í góðveðrinum var nógv bygdafólk komið saman, og gingu tey hátíðarliga skrúðgongu úr gomlu kirkjuni, frá árinum 1831, í ta nýggju, saman við gestum úr norðoyggjum. Við sær høvdu tey altargripir og aðrar kirkjulutir.

Í stuttari lýsing frá árinum 1891 av kirkjuni verður sagt: "Grótlaðað kirkja, 28 alin long og 12 alin breið, við skifurtaki og jarnvindeygum, var byggingin mett at kosta smáar 9000 krónur. Jóhan Andr. Petersen, tinglimur úr Mikladali, átók sær at gera høvuðsarbeiði fyri 8000 krónur. Onnur smáarbeiði komu afturat, men kostnaðarmetingin helt". Síðan kirkjan varð bygd, er sum vituligt nógv viðlíkahald og nógvar broytingar farnar fram. Millum annað er tekjan skift 4 ferðir og stoypijarnsvindeyguni eru skift út við trævindeygu.


 * J. P. Gregoriussen, "Yngru Hválvkirkjurnar".
Býflugudeyðin
Býflugudeyðin, ella sum tað eitur á enskum, Colony Collapse Disorder (CCD), merkir at hungangsbýflugurnar um allan heim knappliga fara úr býlunum og doyggja. Tað er ein vanlukka, tí hunangsbýflugurnar eru ein hornasteinur í okkara vistskipan og eru púra avgerandi fyri frukt- og grønmestisgróðurin. Ástøðini um orsøkina til gátuføra býflugudeyðan eru mong: nýtsla av eituri til virus og mottuálop.
Soluna Samay
Soluna Samay Kettel-Ziegler, betri kend sum Soluna Samay (fødd 27. august 1990, Guatemalabýur, Guatemala) er ein donsk songkvinna. Soluna umboðaði Danmark í Evropeisku tónleikakappingini Eurovision í 2012. Mamma hennara er úr Sveis og pápin er týskari. Hon flutti til Bornholm at búgva í 2000. Síðan hon var ein smágenta hevur hon framført tónleik og sang saman við pápa sínum, Gerd George Kettel.




 * The Beat Goes On (Ozella Music; 2001)
 * Thinking Of You (Ozella Music; 2004)
 * Movin’ On (Chocolate Factory; 2006)
 * Lucky Seven (Funky Farm Records; 2007)
 * Just Passing Through (Chocolate Factory; 2008)
 * Streetwise (Funky Farm; 2009)
 * The Best & the Rest (Chocolate Factory; 2011)


 * Fløgur
 * Sing Out Loud (Album; Baltic Records; 2011)
 * Stakløg
 * I Wish I Was a Seagull (Single; Ozella Music; 2003)
 * "Two Seconds Ago" (Single; Baltic Records; 2011)
 * "Should've Known Better" (Single; EMI Denmark; 2011)
 * "Come Again (The Quetzal)" (Single; EMI Denmark; 2012)
Svínakrím
Svínakrímið herjaði í fleiri londum kring allan heimin í 2009, og granskararnir siga, at tað var ymiskt, hvussu nógv mannalív sjúkan kravdi í teimum einstøku heimspørtunum. Eitt nú nevna teir, at 51 prosent av teimum, sum doyðu, búðu í Afrika og Landsynningsásia, hóast bara 38 prosent av fólkinum í heiminum búgva har. H1N1, sum svínakrímvirusið eitur, bleiv fyrstu ferð staðfest í Meksiko í 2009. Haðani breiddi tað seg til USA og síðani út um heimin.

Altjóða heilsustovnurin WHO sigur, at umleið 18 500 fólk eru deyð av svínakrími.
Fugloyarfjørður
Fugloyarfjørður er millum Fugloy og Svínoy. Hann er óreinur og streymharður.
Kalsoyarfjørður
Kalsoyarfjørður er millum Kunoynna og Kalsoynna. Hann er djúpur og eisini reinur.
Hestfjørður
Hestfjørður er millum Hestoy og Streymoy. Havalda setir lítið inn á Hestfjørð, men hart rák, ójavnt dýpi og meldur í streyminum ger, at har ofta er óslætt. Millum Hest og Koltur vestanfyri og Streymoynna eystanfyri er Hestfjørður.
Vestmannasund
Vestmannasund er sundið millum Streymoy og Vágar. Vestmannasund er reint og djúpt, men sera streymhart í norðara parti. Tá ið ein kemur suður um Skræling, rekur spakari. 1. desember 2014 var dagligi miðalhitin í sjónum við Oyrargjógv 9,18 °C. Hetta er heitasti dagur mátaður í desember við Oyrargjógv og Mykines, síðani mátingarnar byrjaðu í 1914, skrivar Havstovan á heimasíðu síni hav.fo. Metið frammanundan var frá 2.- og 3. desember 2009, tá miðalhitin var 8,91 °C. Allar teir fyrstu seks dagarnar í desember 2014, var sjógvurin við Oyrargjógv heitari enn gamla metið í 2009. Hitamátingarnar verða gjørdar fyri at fylgja við langtíðarbroytingum, sum ávirka vistskipanina á Landgrunninum, og fyri at fáa meir innlit í útskiftingina av sjógvi millum opið hav og Landgrunnin. Havstovan hevur hitamátarar liggjandi við Oyrargjógv og Skopun, ið støðugt máta hitan í sjónum. Hitin er áleið tann sami í báðum støðum. Orsøkin er, at sjógvurin innast á Landgrunninum verður so væl blandaður av sjóvarfalli.
Mykinesfjørður
Mykinesfjørður er ógvuliga streymharður og óreinur og hevur orð fyri at vera versti fjørður í Føroyum.

Símun Kalsø, kempar nú á døgum fyri at fáa ein tunnil at ganga frá Borðoynni til Kalsoynna.
Ayers Rock
Uluru, eisini kend sum Ayers Rock (alment: Uluru / Ayers Rock ), er hin best umtókti merkisstaðurin í Avstralia. Hesin veldigi sandsteinskletturin, ið skjýtur seg upp úr slættari, stórari oyðimørk, er 348 m. høgur. Hóast hann stendur nógvar hundrað kilometrar frá bygdum øki, kemur nógv ferðafólk hagar. Hann er samstundis ein hin størsti halgidómurin hjá avstralska upprunafólkinum aboriginunum. Uluru/Ayers Rock er serliga vakur í skýmingini, tá ið ljósið og litirnir skifta.

Hjá upprunafólkinum er hetta ein heilagur klettur, sum fólk ikki eiga at fara upp á.


 * Tjóðargarðurin Uluru-Kata Tjuta, parksaustralia.gov.au
Tuvalu
Tuvalu er ein kyrrahavsoyggj. Íbúgvarnir á Tuvalu eru av polynesiskum uppruna, og er talan um ein av fólkafátækastu statunum í heiminum. Bert Vatikanið hevur færri íbúgvar. Bert 10 544 fólk búleikast spjadd út á níggju koralloyggjum. Kyrrahavsparadísið Tuvalu er miðskeiðis millum Hawaii og Avstralia. Oyggjarnar byggja á koral­riv, sum vaksa spakuliga, so hvørt sum havið fløðir. Spurningurin er tó, um havið komandi árini fløðir skjótari enn higartil, so oyggjarnar hvørva av heimskortinum. Um havið ikki fløðir so nógv, kunnu stórir trupulleikar tó standast av vatnflóð og stormskaðum, sum oyðileggja grøði og drekkivatn. Hægsti blettur á oyggjunum er bert 5 metrar yvir havinum. Teir uml 12.000 íbúgvararnir á teimum 9 oyggjunum hava fingið loyvi at flyta til Nýsælands, um hóttanin gerst veruleiki.

Frá tíðliga í fyrru øld og fram til 1978 var Tuvalu bretskt hjáland. Tað var tá kent undir heitinum, Ellice Islands. Tuvalu er við sínum 9000 íbúgvum limaland 189 í felagskapi Sameindu Tjóða. Í vídd er Tuvalu við sínum 26 km2 4. minsta landið í heiminum. Minni enn Tuvalu eru Vatikanstaturin, Monako og Nauru. Tá talan er um fólkatal, er Tuvalu næstminsta landið í heiminum. Tað er bert Vatikanstaturin, ið hevur færri íbúgvar enn teir 9000, sum eru á Tuvalu. Tuvalu liggur 1000 kilometrar norðan fyri Fijioyggjarnar í Kyrrahavinum.

Oyggjarnar eru fátækar. Ójavnt er eisini býtt. Lítil og eingin vøkstur, og ongar keldur, so tey eru t.d. bundin at savna saman regnvatn. Høvuðsinntøkurnar fær Tuvalu burtur úr sølu av frímerkjum.
Oggy og kakkulakkarnir
Oggy og kakkulakkarnir (franskt "Oggy et les Cafards") er ein fronsk teknifilmsrøð fyri smá børn. Teknifilmsrøðin hevur eisini verið at sæð í Kringvarpi Føroya.