danish-foundation-models/faroese-dynaword huggingface dataset:
Turning Red
Turning Red; (danskt heiti: Rød) er ein amerikanskur teknifilmur frá 2022, leikstjórnaður av Domee Shi. Høvuðsleiklutirnir verða spældir av Rosalie Chiang, Sandra Oh, Ava Morse, Hyein Park, Maitreyi Ramakrishnan, Orion Lee, Wai Ching Ho, Tristan Allerick Chen og James Hong.


 * Rosalie Chiang sum Meilin "Mei" Lee
 * Sandra Oh sum Ming Lee
 * Ava Morse sum Miriam Mendelsohn
 * Maitreyi Ramakrishnan sum Priya Mangal
 * Hyein Park sum Abby Park
 * Orion Lee sum Jin Lee
 * Wai Ching Ho sum Wu
 * Tristan Allerick Chen sum Tyler Nguyen-Baker
 * James Hong sum Mr. Gao
 * Addie Chandler sum Devon
 * Sasha Roiz sum Mr. Kieslowski
 * Lily Sanfelippo sum Stacy Frick
 * Anne-Marie sum Lauren
Comité flamand de France
Flamska nevndin í Fraklandi er ein fronsk sjálvsognarstovnur og eitt vísindafelag, ið leggur dent á kanningar, varðveitslu og útbreiðslu av flamskari mentan í Franska Flamskalandi, við serligum áhuga á máli, bókmentum og søgu. Nevndin varð stovnað 10. apríl 1853 í Dunkerque undir leiðslu av Edmond de Coussemaker. Hon fekk franska navnið Comité flamand de France og hevur verið virkin síðan, tískil er hon eitt av elstu vísindafeløgunum í Fraklandi.

Nevndin hevur høvuðssæti í Hazebrouck, har hon rekur eitt serfrøðibókasavn til varðveitslu og savning av egnum ritum og verkum frá økinum. Harumframt hevur hon ábyrgdina av at umsita savnini á Jeanne Devos-savninum í Wormhout.




 * Opinber heimasíða
 * Árbøkur frá 1853 til 1999 frá Gallica
 * Frágreiðingar frá 1857 til 2000 frá Gallica
SEO
SEO stendur fyri Search Engine Optimization, sum merkir leitimaskinuoptimering. SEO snýr seg m.a. um at menna heimasíður, so tær koma frammarlaga í leitingum á Google. Tað gert tú við at skriva tekstirnar á heimasíðuni væl og SEO-optimerað og við at uppgeva serlig metadata, harímillum leitiorð, sum tú vilt hava at leitimaskinan skal finna. Endamálið við SEO er at tit gerast sjónligari á netinum.


 * Marknaðarføring
 * Google
Vanrhynsdorp
Vanrhynsdorp (eisini kendur sum Van Rhynsdorp) er býur í Matzikama í Western Cape í Suðurafrika. Vanrhynsdorp varð grundlagdur í 1751. Í 2011 búgva har fleiri enn 6 túsund fólk.


 * Census 2011
Brimheim
Brimheim (fødd 2. februar 1990) við borgarliga navninum Helena Heinesen Rebensdorff er ein donsk-føroysk songkvinna og komponistur. Hon hevur fyrr brúkt kunstnaranavnið ”Franka”. Hon hevur vunnið fleiri tónleika virðislønir, t.d. tríggjar FMA í 2022 og danska Carl-prisen.

Tónleikastílurin verður sagdur at vera sum “PJ Harvey-ljóðandi indierock” og “radiovinarligur 90'ara-rokkur”, har Brimheim og producari Søren Buhl Lassen ofta føra sangirnir onkran óvæntaðan veg.

Brimheim er dóttir Elin Brimheim Heinesen og abbadóttir rithøvundarnir Jens Paula Heinesen og Maud Heinesen.

Hon er BA í sangskriving frá Det Jyske Musikkonservatorium, og “master í music creation” frá Rytmisk Musikkonservatorium í Keypmannahavn.


 * 2021 - Faroese Music Awards - Ársins nýggja navn
 * 2022 - Faroese Music Awards - Ársins sangur, Ársins kvinnuligi sangari og Ársins bólkur.
 * 2022 - Carl-prisen - “Årets Talent”




 * 2022 - Can’t Hate Myself Into A Different Shape
 * 2024 - Ratking


 * 2020 - Myself Mispelled


 * “Call It What You Want”
 * “Exquisite Bliss”
 * “Veronica Fever”
 * “You Skip My Turn”
 * “Kafka”
 * “Favourite Day Of The Week”
 * “Hey Amanda”
 * “Poison Fizzing On A Tongue”
Norðingur 10-mannafar
Norðingur er eitt føroyskt 10-mannafar, sum hoyrir til kappróðrarfelagið, Norðdepils-hvannasunds Róðrarfelag. Báturin er hvítur, við bláum stokkið og reyðari rond.

Norðingur er aldrin vorðin føroyameistari eftir 1973, men tó gjørdist báturin føroyameistari í 1965, tá ið ein onnur FM skipan var í kappróðri.
Abkasiskt mál
Abkasiskt eisini kent sum Abkhasiskt er eitt Norðvesturkaukasisk mál, sum er tætt knýtt at Abaza. Tað verður tosað mest av Abkhasiska. Tað verður mest tosað av Abkasia.

Kyrilliskt stavrað:
Ritvit
Ritvit (kunstig intelligens, AI, vitlíki) er eitt øki innan teldufrøði, sum miðjar á at skapa maskinur, ið kunnu loysa uppgávur, sum vanliga krevja menniskjaliga vitan. Hetta kann vera alt frá at kenna myndir aftur, skilja mál, læra frá royndum ella taka avgerðir. Ritvit kann nýtast til alt frá at vinna á menniskjum í spølum til at loysa torgreidda rokning og greina stórar mongdir av dátum.


 * Sterkt ritvit: Hetta er hugtakið um, at maskinur ein dag kunnu menna vit (bevidsthed) og fatan á sama støði sum menniskju.
 * Bleytt ritvit: Hetta slagi av ritviti er meira praktiskt og miðjar eftir at eftirgera menniskjaligar førleikar uttan at hava veruligt vit. Bleytt ritvit kann loysa uppgávur sum at kenna andlit aftur, skilja talu og spæla spøl, men uttan veruliga fatan av umheiminum.

Ritvit hevur rokkið nógvum stórum bragdum seinastu árini:
 * 1997: IBM’s Deep Blu vann á heimsmeistaranum Garry Kasparov í talv.
 * 2011: IBM’s Watson vann spurnarkappingina Jeopardy! móti teimum bestu menniskjaligu spælarunum.
 * 2015: Ritvit fór at koyra sjálvstýrandi bilar, so sum Google’s Waymo.
 * 2017: Google’s DeepMind AlphaGo vann á heimsmeistaranum í borðspælinum Go, sum leingi varð mett at vera ein ógjørlig avbjóðing fyri ritvit.
 * 2022: OpenAI’s ChatGPT, eitt málmodel, varð sett á stovn og fekk milliónir av brúkarum stutt eftir. Tað kundi skriva tekstir, svara spurningum og enntá klára próvtøkur.
 * 2023: ChatGPT kláraði løgfrøði próvtøkur á University of Pennsylvania og varð nýtt aktivt í útbúgvingarskipanum.

Ritvit verður nýtt á nógvum ymiskum økjum:
 * Heilsuverkið: Ritvit hjálpir við at staðfesta sjúkur, menna heilivág og hjálpa til við skurðviðgerðum.
 * Samferðsla: Sjálvstýrandi bilar eru vorðnir veruleiki, og ritvit spælir ein týðandi leiklut í at bøta um samferðsluskipanir.
 * Útbúgving: Ritvit verður nýtt til at læra næmingar, serliga í londum sum Japan og Suðurkorea, har ritvit hevur tikið leiklutin sum ensklærari.
 * List og mentan: Ritvit er farið at skriva tónleik, mála myndir og enntá framleiða filmar. Skipanir við ritviti sum ChatGPT kunnu eisini skapa yrkingar, greinar og bókmentir.
 * Spøl og undirhald: Ritvit vinnur ikki bara á menniskjum í telving og Go, men eisini í meira torgreiddum telduspølum sum Starcraft II.

Vísindafólk og mennarir arbeiða við at menna førleikarnar hjá ritviti at læra og laga seg eftir umstøðunum. Meðan bleytt ritvit er nógv nýtt í dag, er sterk ritvit enn ein hugsandi møguleiki, men langt frá at verða veruleiki. Tað eru tó nógvar etiskar umhugsanir, tá ið tað kemur til vald og ávirkan hjá ritviti. Kjakið um, hvørt ritvit kann menna vit, ella um tað er ein hóttan móti samfelagnum, heldur fram.

Samstundis verður ritvit alsamt meira tvinnað inn í dagligdagin við øllum frá persónligum hjálparum sum Siri og Alexa til framkomnar skipanir, ið stýra ferðsluni, fyrispáa veðrið og mangt annað. Tað er stórt potentiali, men eisini tørvur á reglugerðum og ábyrgdarfullari nýtslu av tøknini.

Skjót menning av ritvit gevur nógvar møguleikar, men reisir eisini spurningar um etikk, trygd og eftirlit, sum bæði serfrøðingar og samfeløg mugu taka støðu til í framtíðini.
Sexisma
Sexisma er at gera mismun á einum persóni grundað á teirra kyn.

Tað eru tvey sløg av kynsismu: konuhatur og mannahatur.
Melilla la Vieja
Melilla la Vieja ("Gamla Melilla") er navnið á einum stórum virki, sum stendur beint norðan fyri havnina í Melilla, ein av Spania 's Plazas de soberanía á norðurafrikansku strondini. Bygt í 16. og 17. øld, er nógv av virkinum endurnýggjað seinastu árini.

Í virkinum eru nógv av týdningarmestu søguligu støðunum í Melilla, teirra millum eitt fornminnissavn, eitt hernaðarsavn, Kirkjan við Føðing, og ein røð av hellum og tunlum, eins og Conventico Caves, sum eru í nýtslu síðani fønikisku tíðina.


 * Hardy, P., Vorhees, M. og Edsall, H. (2005). Marokko. Fótskrá, VIC: Einsamøll gongustjørna.
Sabrina Carpenter
Sabrina Annlynn Carpenter (fødd 11. mai 1999) er ein amerikanskur sangari, sangskrivari og sjónleikari. Hon er kend fyri at spæla ungu útgávuna av Chloe Goodwin í The Goodwin Games og Maya Hart í røðini “Girl Meets World” á Disney Channel. Hon spælir eisini við í filminum “Clouds” á Disney Channel.

Hon hevur skrivað undir sáttmála við Hollywood Records. Sabrina Carpenter gav út sína fyrstu fløgu, “Eyes Wide Open” í 2015, sum fekk blandað ummæli. Hon bleiv tó víðagitin við fimtu fløgu síni “Emails I Can’t Send”, sum kom út í 2022.

Fløgan seldi yvir 500.000 eintøk í USA, og toppaði nógvar hittlistar um allan heimin. Stakløgini “Feather” og “Nonsense” gingu eisini sum heitt breyð á sosiala miðlinum TikTok, og góvu Sabrinu møguleika at hita upp fyri Taylor Swift á heimsumfatandi konsertferð hennara, The Eras Tour.
Bitcoin
Bitcoin (stytting: BTC) er eitt miðfirrað talgilt gjaldoyra (kryptovaluta), sum varð stovnað í 2009 av einum dulnevndum, ið kallaðist Satoshi Nakamoto. Ólíkt siðbundnum gjaldoyrum virkar Bitcoin uttan ein miðfyrisiting, og snýr seg í staðin um eitt peer-to-peer netverk og blockchain tøkni. Blockchain er ein almenn høvuðsbók, sum skrásetir øll Bitcoin-viðurskifti, og tryggjar gjøgnumskygni og trygd.

Síðani 2021 er Bitcoin alment gjaldoyrað í El Salvador.
Kryptovaluta
Kryptovaluta er eitt slag av talgildum ella virtuellum gjaldoyra, sum byggir á kryptografi fyri trygd. Ólíkt siðbundnum gjaldoyrum, sum stjórnirnar geva út, eru kryptovalutur desentraliseraðir og virka vanliga við tøkni, sum kallast blockchain. Blockchain er ein býtt høvuðsbók, sum skrásetir øll viðurskifti tvørtur um eitt netverk av teldum, og tryggjar gjøgnumskygni og trygd uttan tørv á einum miðfyrisiting.

Fyrsta og kendasta kryptovalutan er Bitcoin, sum varð stovnað í 2009 av einum dulnevndum eind, sum er kend sum Satoshi Nakamoto. Síðani tá eru túsundtals kryptovalutur komnir fram, eitt nú Ethereum, Litecoin og Monero.
Monero
Monero (stytting: XMR) er ein kryptovaluta, sum varð sýndur fram í 2014, sum snýr seg um privatlív og dulnevni. Ólíkt nógvum øðrum kryptovalutum, so sum Bitcoin, goymir Monero sendarar, móttakarar og transaktiónsupphæddir gjøgnum ymiskar kryptografiskar teknikkir. Hetta ger, at viðurskifti á Monero-netinum eru sera trupul at spora.

Vegna høga dulnevnið er Monero komið at verða brúkt av kriminellum bólkum.
Arne Slot
Arne Slot er venjarin hjá Liverpool F.C.
Illir Fuglar
Illir Fuglar er eitt stuttligt og skjótt telduspæl, ið á skemtiligan hátt sameinir elementir frá Angry Birds og Flappy Bird. Hóast spælið er á føroyskum, er umhvørvið altjóða – so øll kunnu njóta avbjóðingina í at flákra gjøgnum forðingarnar.

Spælið er ment á fáum døgum og gevur eitt frískt íkast til tey klassisku fuglaspølini. Við lættum stýringum flákrar tú tína leið ígjøgnum avbjóðingar, alt meðan tú kanst fylgja við tínum samlaðu lopum, stigum og toppstigi.

Tað berð til at taka spælið niður av internetinum á www.itch.io
Karl H Johansen
Karl Haldórsson Johansen (føddur 22. juni 1954 í Klaksvík) er ein føroyskur politikari. Hann er sitandi borgarstjóri í Klaksvíkar kommunu og hevur seinni árini gjørt vart við seg sum ein týðandi profilur innan føroyskan lokalpolitikk.

Karl Johansen var útlærdur politistur 1. januar í 1979 og í 2006 bleiv hann eisini sýslumaður í Norðoyggjum. Harumframt hevur Karl bæði siglt við línu-, trol-, og snellubáti. Eitt skifti starvaðist Karl eisini hjá Kanjon og sum kokkur umborð á snellubáti undir Íslandi.

Karl H. Johansen varð fyrstu ferð valdur inn í býráðið í Klaksvík í 2021 og gjørdi umgangandi vart við seg sum ein politiskan profil, tá hann varð valdur til borgarstjóra í Klaksvíkar kommunu.


 * Karl Johansen verður borgarstjóri í Klaksvík, dagur.fo, 11.11.2020
 * Karl Johansen verður nýggjur borgarstjóri, kvf.fo, 18.11.2020
Nijný Baskunchak
Nijny Baskunchak er ein býarslags niðursetubygd í Akhtubinsky-distriktinum í Astrakhan-landslutinum í Russlandi.

Niðursetubygdin liggur á vesturstrondini á Baskunchakvatninum.
Akkol, Almaty
Aqkol er ein bygd í Almaty-økinum í suðureysturpørtum av Kasakstan.


 * Tageo.com
Veturnætur
Veturnætur kallast dagurin 14. oktober.
Victoria Kjær Theilvig
Maria Victoria Kjær Theilvig (født 13. november 2003) er ein donsk modell og vakurleikadrotning, vinnari av Miss Universe 2024.




 * Victoria Kjær Theilvig - Instagram
Kenny Jensen
Kenny Jensen er ein Danskari, sum er ein fótbóltsspælari fyri ÍF. Hann spælir sum ein málmaður og hevur nummar 15 á skjúrtuna.
Jákup Andrias Thomsen
Jákup Andrias Thomsen er ein føroyingur, sum er ein fótbóltsspælari fyri ÍF. Hann spælir sum ein miðvallaleikari og hevur nummar 21 á skjúrtuna.
Jógvan á Lakjuni (ÍF)
Jógvan á Lakjuni er ein føroyingur, sum er ein fótbóltsspælari fyri ÍF. Hann spælir sum ein miðvallaleikari og hevur nummar 13 á skjúrtuna.
Símun Kalsø
Símun Kalsø er ein føroyingur, sum er ein fótbóltsspælari fyri ÍF. Hann er ein verjuleikari og hevur nummar 5 á skjúrtuna.
Aron Kensson
Aron Kensson er ein føroyingur, sum er ein fótbóltsspælari fyri ÍF. Hann spælir sum ein álopsleikari og hevur nummar 26 á skjúrtuna.
Silas Ólavsson Gaard
Silas Ólavsson Gaard er ein føroyingur, sum er ein fótbóltsspælari fyri ÍF. Hann spælir sum ein álopsleikari og hevur nummar 30 á skjúrtuna.
Hallur oskar olsen
Hallur Oskar Olsen (føddur 20. august 1989) er føroyskur búskapar­frøðingur, íverkseti og miðnámsskúlalærari á Glasir College í Tórshavn. Hann hevur undirvíst í virkisbúskapi, altjóða búskapi og fígging á hægra stigi síðani 2019.

Hallur Oskar, hevur eisini onnur nøvn. Hann verður kallaður Froskar, Hallur Kjøt, Daddy Kjøt o.s.v.

Uppruni Hallar er ikki alment skrásettur, men hann byrjaði sítt miðnámsliga læruskeið á Silkeborg Højskole í Danmark, har hann tók einum bu­skapar­rætta linju (útbúgvingarflokkur 2011).
 * 2012–2015 – BSc (Hons) Business Economics við Aberystwyth University, Wales.
 * 2016–2017 – MSc Finance and Investment við University of Buckingham í Englandi.

Í lestrarhøpi luttók Hallur í altjóða felagnum Global Investors Society og var tiltakslimur í studentaráðnum á Aberystwyth.

Hallur varð settur í starv á Glasir 13. juni 2019, fyrst í fyribils arbeiði at menna nýggja lærugreinina Altjóða búskapur B. Síðani er hann vorðin ábyrgdarlærari fyri fíggjar­kjarnuni á teimum trimum bókligu linjunum:

Hallur hevur eisini verið próvtakari fyri Fróðskaparsetur Føroya í fakinum Microeconomics og røkir tutor-virki fyri lesandi á KT- og návtilfeingisbreytini.


 * Blended learning – kombinatión av flipped classroom og verkætlanarlæru.
 * ESG-fígging og burðardygd – innleiðir case-rannsóknir úr føroysku alivinnuni inn í lærugreinirnar.
 * Tvímálakunnleiki – brúkar bæði føroyskt og enskt fakmál í undirvísingini fyri at styrkja altjóða førleikar.

Í desember 2021 stovnaði Hallur felagið ÍVF Spideog í Tórshavn, har hann er einasti stjóri ogeigarar. Felagið arbeiðir við fin-tech-loysnum til smærri fyritøkur; í juni 2023 var útvidkað við hjánøvnunum ÍVF Lundi og ÍVF Vend!. Kapital­grundarlagið er 1 króna og felagið verður teknað av einum stjóra, sambært vinnuskrásetingini.


 * „Cost-Benefit of Tidal Power in Small Island Communities“ – framløga á Nordic Energy Economics Workshop, Reykjavík 2022.
 * „ESG Integration in Faroese Salmon Farming“ – samritilsrit, Glasir 2024.


 * Limaldur í Búskapar- & Lærarafelag Føroya (BLF).
 * Nevndarlimur í Young Faroese Business Council (2023–).

Hallur er áhugaður í flogferðslu og hevur PPL-prógv (privatan flog­føri­leiðara). Hann spælir klassiskan gittara og luttók á Summartónar í 2018 saman við tónleikabólkinum EysturPuls. Hann býr í Tórshavn.
Effodeildin 2017
Effodeildin 2017 var tann 75. sesongin í ovastu fótbóltsdeildini í Føroyum hjá monnum. Deildin er uppkallað eftir oljufelagnum Effo av sponsorávum. Víkingur var forsvarandi meistari, felagið vann sítt 2. føroyameistaraheitið í 2017.

ÍF endaði á 10. plássið í undanfarnu sesong og fluttu tí niður í 1. deild.

Í staðin fluttu vinnarin av 1. deild, AB, upp í Effodeildina.





Kappingarætlanin hevði 27 leikumfør. Hvørt lið spældi tríggir dystir móti hvørjum mótstøðuliði í tilvildarligari raðfylgju. Í minsta lagi ein dystur skuldi spælast heima og í minsta lagi ein úti. Restin av heimadystunum vóru býtt tilvildarliga millum tey fimm liðini, ið endaðu á fimm av teimum ovastu plássunum árið fyri.
Steinbjørn O. Jacobsen
Steinbjørn O. Jacobsen (føddur 30. oktober 1948 í Klaksvík) er ein føroyskur múrarameistari og politikari fyri Tjóðveldi. Hann var limur í býráðnum í Klaksvík frá 1997 til 2020, var varaborgarstjóri frá 1997 til 2000, borgarstjóri í Klaksvíkar Kommunu frá 2001 til 2008, og aftur varaborgarstjóri frá 2013 til 2016.
Ljósfest - menturnardagar í Vági
Ljósfestin er ein mentanardagur í Vági, har list, tónleikur og barnatiltøk eru í hásæti. Eisini verða vágbingar heiðraðir fyri teirra íkast gjøgnum lívið fyri bygdina.

Í 2021 avgjørdi Vágs kommuna at skipa fyri einum degi í Vági, har list, tónleikur og mentanarligtiltøk eru á skrá. Dagurin kom í lag í samband við, at vatnorkuverkið í Botni fylti 100 ár, og fyrsti dagurin bleiv hildin saman við SEV.

Ljósfest navnið stavar heilt aftur frá 1921, tá vágbingar hildu Ljósfest uttanfyri gamla skúla í samband við at verkið í Botni byrjaði at framleiða streym. Harvið kom ljósið til Vágs.

Ljósfest 2024

Ljósfestin hevur síðani verið hildin á hvørjum árið síðani 2021. Ljósfestin er blivin til eitt gott trivnaðartiltak í Vági, sum samlar Vágsbygd og onnur við. Menturnarnevndin hjá Vágs kommunu stendur aftanfyri Ljósfestina.

Innihald

Tiltakið er ókeypis, men ítróttarfeløg og onnur, kunnu selja ymist, sum síðani kemur teirra felag tilgóðar. Á Ljósfestini er eisini sølubásar, har bygdarfólk onnur kunnu selja.

Eitt av størstu hæddarpunktinum á Ljósfestini er " Heiðran av vágbingum ", har vágbingar ella felagsskapir, vera heiðra fyri teirra íkast fyri bygdina. Fyrsta árið 2021, vóru Robert Mc Birnie, Niels Petur Nolsøe og Poul Andreasen heiðraðir. Síðani eru í 2022 Jónhild Kjærbo og Ingiborg Vinter heiðra. Í 2023 vóru tað Gudmund Jacobsen og Jórun Hansen, sum fingu heiðurin. Í 2024, var túrurin komin til Sævar Haldórsson og Frelsunarherurin í Vági.

Umframt listaframsýningar og barnatiltak, er eisini stórt tónleika vikuskifti. Har lokalir og onnur tónleikanøvn framføra. Ljósfestin er eitt heilt vikuskifti.




 * Vælkomin til Ljósfest í Vági Suðuroyarportalurin, 11. august 2023
 * Ljósfestin 2022 - SEV
 * Ljósfest í Vági og opið hús í Botni, sev.fo, 30.09.2021
Fiskaplássið á Løghamri
Fiskaplássið á Løghamri er eitt fyrrverandi fiskapláss og núverandi mentanarpláss í Vági.

Tað var í 1884, at Hans Jacob Hjelm fekk handilsloyvi og bygdi sethús við krambúð á Løðhamri. Hann er helst farin at handla stutt eftir tað. Í 1890unum keypti hann ein sildabát, ið nevndist Janet Leask, og tríggjar sluppir: Robert Miller, Stanley og Snowdrop. Hans Jacob Hjelm doyði í 1903, bert 54 ára gamal, og ognirnar vórðu seldar. Sonurin Jaspur Hjelm saman við Dánjal Thomsen keypti handilshúsini og sluppina Robert Miller, sum fórst í 1914.

Í farnu øld var framleiðsla av klippfiski høvuðsvinnan í Føroyum, og í Vági var Løðhamar ein av størstu og virknastu fyritøkunum. Fiskurin varð lagdur á steinar, og síðan turkaði sólin og lotið fiskin. Hesum arbeiði stóðu kvinnurnar fyri. Tær vaskaðu fiskin, breiddu hann út, og tá kvøldið nærkaðist, bóru tær fiskin saman í stakkar. Arbeiðið á Løðhamri fekk kvinnur úr øllum Føroyum at koma til Vágs at arbeiða í fiski. Fiskurin, ið einamest var toskur, bleiv útfluttur til Spania, Portugal, Italia, Grikkaland og Brasil.

Sum tíðin leið, og nýggir hættir at turka fisk komu, bleiv turkaríið á Løðhamri bygt í 1927, sum tað fyrsta í Føroyum. Tvey ár eftir kom tráðbanin á Vágseiði, sum gav fiskimonnum atgongd til góð fiskimið fyri vestan. Turkaríið og tráðbanin fingu streym frá elverkinum í Botni, sum var tað fyrsta vatnrikna elverkið í Føroyum. Hesin arbeiðsháttur gav støðugari ráðvøru og virksemi á Løðhamri, sum eisini keypti fisk frá øðrum reiðarum.

Tá ið kríggið brast á í 1939 broyttist alt. Eingin klippfiskur varð turkaður tá. Nógvur útróður var báði av Vágseiði og Vágsfjørði, hesin fiskur varð ísaður í sluppirnar at selja í Bretlandi. Men henda vandamikla sigling við ísfiski hevði sín prís. Løðhamarssluppirnar Aldan og Milly fórust við allari manningini, meðan Polarbjørn fórst, men manningin varð bjargað. Aldan var fyrsta sluppin, sum fórst av krígsatgerðum, hon fór av Vági 25. juli 1940 á veg til Aberdeen við bátafiski og hvarv við 6 monnum.

Í 1959 var endin á tí stóra handils- og reiðaravirkinum á Løðhamri. Og í dag er hetta ein farin tíð, men leivdirnar av mongu fiskaplássunum síggjast enn í nógvum bygdum í Føroyum.

Í mars 2021 byrjaðu arbeiðsmenn hjá Vágs kommunu at reinsa fiskaplássið á Løðhamri. Arbeiðið er liður í størri verkætlan hjá Vágs kommunu og býráðnum um, at fríðka um og gera eitt alment mentanarpláss á Løðhamri í Vági. Arbeiði heldur fram í 2025. ''Ætlanin er at skapa eitt nýtt andlit móti sjónum. Her samlast m.a fólk til Jóansøku at hyggja at kappróðri. ''
Spæliplássið í miðbýnum
Gamla spæliplássið í miðbýnum í Vàgi hevur verið sera kærkomið hjá okkara børnum og hjá okkara ungu í eitt mannaminni.

Hinvegin var spæliplássið sera illani farið og her mátti henda nakað, reint kommunalt.

Ja, í áravís hava ætlanir verið um "gamla spæliplássið í mibýðnum í Vági" at her mátti gerast nakað – reint politiskt, og fleiri góð huskot eru eisini komin millum ár og dag. Men eingin støða var tikin, møguliga tí at hugskotini vóru fleri og ringt var at finna rættu avgerðina. Hinvegin fekk málið um spæliplássið, eina góða vend í 2024.

Har Vágs kommuna avgjørdi í 2024, at spæliplássið skuldi dagførast og nýggja spæliplássið stendur nú sum eitt prýði í miðbýnum í Vági.

Spæliplássið í miðbýnum er granni við UDB ungdómshúsið og fiskaplássið á Løðhamri. Alt hettar gerð miðbýin í Vági til eitt sera áhugavert miðsavningarstað, sum fær okkum øll at blóma víðari.
Óli E. Heinesen
Óli E. Heinesen (7. desember 1938 – 16. oktober 2022) var ein føroyskur kommunal politikari og stjóri í Realinum. Óli varð valdur í Klaksvíkar býráð í 1984 og sat sum býráðslimur til 1992. Hann gjørdist borgarstjóri 1. januar 1989 og røkti hetta embætið í eina setu, til 31. desember 1992.
Formel 1
Formel 1 (alment heiti FIA Formula One World Championship) er eitt altjóða kappkoyringar meistaraheiti. Tað er hægsta stig innan kappkoyring av sínum slag. Fyrsta kappingin fór av bakkastokki í 1950. Kappingin verður samskipa av altjóða kappkoyringar sambandinum FIA í samstarvi við Formula One Group. Formel 1 hevur, síðani byrjanina, verið sæð sum fremsta kappkoyringar meistaraheiti heimsins. Eitt kappingarár koyrur frá mars til desember í eini røð av Grand Prix vikuskiftum. Koyrt verður um allan heim, antin á breytum, ið eru bygdar til tað sama, ella á stongdum landsvegum. Talið av Grand Prix vikuskiftum hevur verið skiftandi ígjøgnum søguna, men seinastu árini hevur tað ligið millum 16-21 vikuskifti.

Hvørt Grand Prix vikuskifti er uppdeilt í tríggjar partar. Byrjað verður fríggjadagar við venjing og leygardagar skulu koyrararnir kvalifisera seg. Koyrt verður í trimum kvalifikatiónspørtum. (Q1, Q2 og Q3) Undir Q1 eru allir 20 koyrararnir við.15 teir skjótastu koma víðari til Q2, har 10 teir skjótastu koyrararnir skulu finnast. Hesir tíggju kappast víðari í Q3. Sunnudagar er sjálv kappkoyringin á skránni. Koyrt verður millum 52 og 58 umgangir. Til eitt Grand Prix vikuskifti liggur áskoðaratalið í miðal um 300 túsund fólk.

Formel 1 hevur sín uppruna miðskeiðis í 1920'árunum, tá tað í 1925 varð skipa fyri fyrsta heimsmeistaraheitinum innan kappkoyring. Hesar Grand Prix kappingar gjørdust sera væl umtøktar sum árini gingu, og í 1946 varð regluskipanin handan nýggjan kappingarleist nágreiniliga lýst og hendan skipan fekk heiti "Formel 1". Sama árið var fyrsta Formel 1 kappingin hildin. Fýra ár seinni, í 1950 varð fyrsta heimsmeistarakappingin á skránni. Heimsmeistaraheiti er tað sama sum kappast verður um í dag, og tískil verður 1950 sagt, at vera byrjanin av Formel 1, hóast tær fyrstu einstøku kappingarnar eru eldri enn hetta.

Fyrstu árini var tað italska Alfa Romeo liðið, sum vann flestu meistaraheitini. Fyrsta meistaraheiti vann Emilio Giuseppe "Nino" Farina. Árið eftir vann liðfelagin Juan Manuel Fangio, í sínum Alfa Romeo 159.
Laufey
Laufey Lín Bing Jónsdóttir (fødd 23. apríl 1999), kend sum Laufey, er ein íslensk sangari og sangskrivari. Hon yrkir popptónleik við eini lítlari jazz ávirkan. Mamma hennara er kinesisk, meðan pápi hennara er íslendingur.


 * Everything I Know About Love (2022)
 * Bewitched (2023)
Miley Cyrus
Miley Ray Cyrus, fødd 23. november 1992 í Nashville í Tennessee sum Destiny Hope Cyrus, er ein amerikansk sjónleikarinna og sangarinna. Hon fekk sítt gjøgnumbrot við sjónvarpsrøðini Hannah Montana, har hon hevur høvuðsleiklutin.


 * Meet Miley Cyrus - 2007
 * Breakout - 2008
 * The Time of Our Lives - 2009
 * Can't Be Tamed - 2010
 * Bangerz - 2013
 * Miley Cyrus & Her Dead Petz - 2015
 * Younger Now - 2017
 * She Is Coming - 2019
 * Plastic Hearts - 2020
 * Endless Summer Vacation - 2023
 * Something Beautiful - 2025
Rihanna
Robyn Rihanna Fenty (fødd 20. februar 1988), betur kend av sínum millumnavni Rihanna, er ein barbadisk songkvinna, sangskrivari og modell. Hon var fødd í Saint Michael á Barbados, men flutti til USA, tá hon var 16 ára gomul, fyri at røkja eina sangyrkisleið undir leiðslu av plátuframleiðaranum Evan Rogers. Árið 2005 gaf Rihanna út sína fyrstu stúdíóplötu Music of the Sun sem fékk góðar viðtökur. lagið "Pon de Replay" var vinsælasta lagið á plötunni.


 * Music of the Sun (2005)
 * A Girl like Me (2006
 * Good Girl Gone Bad (2007)
 * Rated R (2009)
 * Loud (2010)
 * Talk that Talk (2011)
 * Unapologetic (2012)
 * Anti (2016)
Múlafossur
Múlafossur er ein fossur í Vágum í Føroyum.
Skarðsáfossur
Skarðsáfossur er ein fossur í Vágum í Føroyum.
Aaja Chemnitz
Aaja Arnatsiaq Chemnitz Driefer (fødd Larsen 2. desember 1977 í Nuuk) er ein grønlendskur politikari (Inuit Ataqatigiit).

Aaja Chemnitz er útbúgvin cand.scient.adm. frá Grønlands Universiteti í 2004. Hon hevur starvast sum fulltrúi á skrivstovuni hjá grønlendska landsstýrinum og onnur øki, áðrenn hon fór uppí politikk.

Aaja Chemnitz gjørdist limur í danska Fólkatinginum í 2015. Fýra ár seinni varð hon afturvald við fleiri enn 27 prosent av teimum grønlendsku atkvøðunum.

Á Fólkatingsvalinum í 2022 varð hon vald fyri triðju ferð sum grønlendskt umboð á danska fólkatingi, saman við Aki-Matildu Høegh-Dam.


 * Aaja Chemnitz, ft.dk
 * Aaja Chemnitz, knr.gl
Múte B. Egede
Múte Inequnaaluk Bourup Egede (føddur 11. mars 1987 í Nuuk) er ein grønlendskur politikari (Inuit Ataqatigiit).

Hann er formaður fyri flokkin Inuit Ataqatigiit síðan 1. desember 2018 og landsstýrisformaður Grønlands síðan 23. apríl 2021.


 * Múte Bourup Egede, naalakkersuisut.gl
 * Formanden for Naalakkersuisut - Múte Bourup Egede, naalakkersuisut.gl
 * Múte B. Egede syrgir pápa sín, in.fo, 22.12.2021
 * Sjálvstøðugt Grønland kann gerast grundarlag fyri nýggjum samstarvi, in.fo, 5.01.2025
 * Grønlands landsstyreformand i nytårstale: Den danske grundlov står i vejen for et ligeværdigt samarbejde, altinget.dk, 6. januar 2025
Erik Jensen
Erik Jensen (føddur 15. juli 1975 í Sisimiut) er ein grønlendskur politikari (Siumut) og fyrrverandi ráðharri (naalakkersuisoq) í grønlendska landsstýrinum (Naalakkersuisut).

Síðan 29. november 2020 hevur hann verið formaður fyri Siumut, sum er javnaðarflokkurin í Grønlandi. Hann koppaði táverandi formanninum Kim Kielsen.

Erik Jensen hevur verið landsstýrismaður í kommunu-, bygdar- og íbúðarmálum frá 2017 til 2018 (Kielsen III).

Hann hevur verið landsstýrismaður í Fiski- og veiðumálum og landbúnaðarmálum og landsstýrismaðurin við ráevnis- og arbeiðsmarknaðarmálum í grønlendska landsstýrinum frá 2018 til 2019 (Kielsen IV).


 * Erik Jensen, naalakkersuisut.gl
 * Erik Jensen, ina.gl
 * New political leader in Greenland: “We are on the path towards independence”, highnorthnews.com, Nov 30 2020
La Liga 2024-25
La Liga 2024–25 fótbóltssesongin (kend sum LALIGA EA SPORTS av sponsorávum) var tann 94. síðan stovnanina.

= Hagtøl ==
La Liga 2 2024-25
La Liga 2 2024–25 fótbóltssesongin (kend sum LALIGA HYPERMOTION av sponsorávum) var tann 94. síðan stovnanina.
Lea Kampmann
Lea Jóhanna Kristinsdóttir Kampmann (fødd 1997 í Tórshavn), uppvaksin í Føroyum og Danmørk, er føroyskur tónleikari, sangskrivari og songkvinna.

Lea Kampmann flutti til Danmarkar við familjuni, tá hon var bert fimm ára gomul. Hon vaks upp í Keypmannahavn, har hon var uppdrigin við klassiskum tónleiki í heiminum. Tá hon var 11 ára gomul, byrjaði hon at ganga til sangundirvísing, og ígjøgnum fólkaskúlan luttók hon í smærri sangleikum og kappingum. Seinni flutti hon seg tó spakuliga frá klassisku verðini til tað rútmisku.

Í 2017 gav hon út sína fyrstu útgávu við heitinum Common Blue, sum varð spæld inn í Bloch Studio í Havn í 2016.

Lea Kampmann fekk heiðurin sum ársins bólkur ella einstaklingur, tá ið FMA heiðurslønirnar vóru latnar í 2018.

Í 2024 hevur hon útgivið sína fyrstu útgávu á føroyskum: Seinferð. Løgini eru skrivaði saman við Teiti Lassen, ið eisini hevur framleitt útgávuna.


 * 2017 - Common Blue EP
 * 2022 - If I Ever Made You Cry, I'm Sorry
 * 2024 - Seinferð


 * Bandcamp.com hjá Leu Kampmann
 * Lea Kampmannn gevur út nýggja fløgu, dimma.fo, 12. oktober 2017
 * Lea Kampmann fær 4 av 6 møguligum stjørnum í Gaffa, in.fo, 21.04.2022
 * Lea Kampmann gjørt film um sorg, seinferð og klovning, portal.fo, 4.11.2024
 * Lea Kampmann, Tutl Records (á enskum)
 * Lea Kampmann, arcticsounds.gl (á enskum)
João Ramos
João Ramos da Cruz Fernandes (eyknøvn á enskum: Black Joe, Black Panther ; føðingardagur: 1987-05-05 ) er ein tónleikari og ítróttarmaður úr Makao av ​​portugisiskari og angolskari ætt.

Hann spældi fyri TDM - Teledifusão de Macau, S.A., syngur við TiKMAN  umframt at hann spældi og sang fyri Manner Culture Ltd.   Hann dugir væl at berjast , fótbólt , rinhockey , o.s.fr.




 * Joao Ramos - IMDb
 * Ramos Da Cruz Fernandes - IMDb
 * João Ramos ("Black Joe") | Fighter Page | Tapology
 * JOAO RAMOS / 祖奧拉莫斯 - Macau Football
 * Joao Ramos de Cruz Fernandes - Player Profile - Football - TNT Sports
 * Rink-Hockey
 * Rink-Hockey
Akershus fylki
Akershus er eitt fylki í Norra. Frá 2020 til 2023 hevur Akershus verið ein partur av táverandi fylkinum Viken, har Østfold, Akershus og Buskerud vórðu løgd saman í eitt. Núverandi Akershus fylki varð stovnað hin 1. januar 2024. Í fylkinum búgva áleið 728 túsund fólk.

Fylkið hevur mark við Innlandet, Buskerud, Oslo, Østfold og Svøríki. Fyrisitingarsætið hjá Akershus fylkinum er í Oslo, sum er ikki partur av fylkinum.

Tað finnast 21 kommunur í Akershus fylke.




 * Almenna heimasíðan: akf.no
 * Statsforvalteren i Akershus
Ž
Ž, ella ž, er ein bókstavur í tí kekkiska, slovakiska og slovenskt stavraðnum.
Karl Martell
Karl Martell ( – 22. oktober 741), har Martell er eitt eyknevni, ið á fornfronskum merkir „Hamarin“, var ein frankiskur politiskur og militærur leiðari. Sum hertogi og prinsur av Frankunum og major domus hjá merovingiska konginum var hann í roynd og veru valdsharri yvir Frankunum frá 718 til deyða sín í 741.

Hann var sonur Pippin av Herstal og aðalskvinnuna Alpaida. Tað eydnaðist Karli at gerast eftirmaður faðirs síns og veruliga maktin handan trónuna í frankiskum politikki. Við at halda fram við ætlanum faðirs síns endurreisti hann sentraliserað ríkisvald í Frankia og byrjaði eina røð av herferðum, sum aftur gjørdu Frankarnar til ráðandi vald í stórum pørtum av Gallia. Sambært nær-samtíðar kelduni Liber Historiae Francorum var Karl ein hermaður, sum var sjáldsama effektivur í bardaga.

Hann er best kendur fyri at hava steðgað herferðini hjá Umayyad-kalifatinum inn í Akvitania við sigrinum í slagnum við Tours og Poitiers í 732. Um hetta mundið ráddi Umayyad-kalifatið yvir meginpartinum av iberisku hálvoynni. Við sínum herferðum verður Karl hildin at hava havt ein týðandi leiklut í menningini av frankisku lensskipanini.

Við endan av stjórnarskeiði sínum býtti Karl Frankia millum synir sínar, Karloman og Pippin hin Stutta. Pippin hin Stutti gjørdist fyrsti kongur av karolingaættini. Sonur Pippin hin Stutta, Karlamagnus, abbasonur Karls, víðkaði frankiska kongaríkið og gjørdist fyrsti keisari í Vesturevropa síðan fallið av vesturrómverska ríkinum.

Karl, seinni kallaður Martell („Hamarin“) í krýnikum, var sonur Pippin av Herstal og hjákonu hansara Alpaida. Bróðir hansara, Childebrand, gjørdist seinni dux, tað vil siga hertogi, av Burgund.

Eldri søguskriving lýsir ofta Karl sum „óskilgitnan“, men markið millum hjúnalag, hjákonu og politiskt viðurkent samband var ikki altíð greitt í Frankia í 8. øld. Tað er tí ikki ósannlíkt, at ákæran um óskilgitni partvíst stavar frá ynskinum hjá Plectrud, fyrstu konu Pippins, um at tryggja sínum egna avkomi arvarættin til vald Pippins.

Á døgum Karls høvdu Merovingarnir latið stóran part av valdinum frá sær til ríkishovmeistaran, major domus, sum stýrdi ríkiskassanum og býtti út jørð og forrættindi í kongsins navni. Faðir Karls, Pippin av Herstal, hevði savnað frankiska kongsríkið við at vinna á Neustria og Burgund. Pippin var tann fyrsti, sum kallaði seg hertoga og prins av Frankunum, ein heiti, sum Karl seinni eisini nýtti.




 * Bachrach, Bernard S. Early Carolingian Warfare: Prelude to Empire. University of Pennsylvania Press, 2001.
 * Creasy, Edward, G. L. Strauss, and Charles King. Charles Martel & the Battle of Tours. Leonaur, 2018.
 * Fouracre, Paul. The Age of Charles Martel. 1st ed. Routledge, 2000.
 * James, Edward. The Franks. Blackwell Publishers, 1988.
 * Nicolle, David, and Graham Turner. Poitiers AD 732: Charles Martel Turns the Islamic Tide. Osprey Publishing, 2008.
 * Riché, Pierre. The Carolingians: A Family Who Forged Europe. Translated by Michael Idomir Allen. University of Pennsylvania Press, 1993.
Sjóvarmálanum
Sjóvarmálin er miðalhæddin á sjónum í mun til eina hóskandi yvirflatutilvísing. Sjóstøði verður nýtt sum tilvísing til hæddina á landafrøðiligum lutum á landi, t.d. hæddin á fjøllum lýst í metrum yvir sjóvarmálanum. Men nágreinilig máting av sjóvarmálanum er fløkt og trupul. Tilvísingarmørkini kunnu eisini broytast við tíðini, antin orsakað av broytingum í sjóvarmálanum ella landgrunninum ella niðurgongd.
European Broadcasting Union
European Broadcasting Union (Á føroyskum: Evropeiska Kringvarpssamgongan; á fronskum: Union européenne de radio-télévision, UER; á enskum: European Broadcasting Union, EBU) er ein altjóða felagsskapur, sum savnar ymiskar almennar og privatar aktørar á kringvarpsøkinum á landsstøði og sum rekur Eurovision og Euroradio rásirnar.
Aki-Matilda Høegh-Dam
Aki-Matilda Tilia Ditte Høegh-Dam (fødd 17. oktober 1996 í Hillerød) er grønlendskur politikari (Naleraq). Tíðliga hevur hon verið limur í grønlendska javnaðarflokkinum Siumut.

Saman við Aaju Chemnitz hevur Aki-Matilda umboðað Grønland á Fólkatingi síðan 2019. Hon fekk 3.467 persónligar atkvøður á fyrsta sinni. Tá hon varð afturvald í 2022, næstan tvífaldaði hon persónliga atkvøðutal sítt og fekk 6.655 atkvøður, sum svarar til ein triðing av øllum atkvøðunum á valinum. Í 2023 stillaði hon upp til formansvalið í Siumut, men tapti.

Tíðliga í februar mánaði í 2025 meldaði hon seg úr stjórnarflokkinum Siumut. Seinni boðaði hon frá, at hon var farin úr flokkinum Siumut yvir í grønlendska loysingarflokkin Naleraq, sum hon fór at umboða í Fólkatinginum framyvir. Tann 10. februar 2025 hevði hon meldað seg inn í flokkin Naleraq. Samstundis boðaði hon frá, at hon ætlaði sær at stilla upp fyri Naleraq á valinum til landstingið, 11. mars.

Á valinum til grønlendska landstingið (Inatsisartut) 11. mars 2025, fekk hon 2.954 persónligar atkvøður. Tað vóru meira enn dupult so nógvar atkvøður sum formaðurin í loysingarflokkinum Naleraq, Pele Broberg, fekk á valinum. Frammanundan valinum hevði hon boðað frá, at hon fór at taka seg úr danska Fólkatinginum, um hon varð vald i ta grønlendska, Inatsisartut.


 * Aki-Matilda Høegh-Dam, ft.dk
 * Aki-Matilda Høegh-Dam melder sig ud af Siumut, knr.gl, 7. februar 2025
 * I dag kl. 12:21 - Dobbeltmandatet er en realitet for Aki-Matilda Høegh-Dam, dr.dk
Pele Broberg
Pele Broberg (//; føddur 3. november 1972 í Keypmannahavn) er grønlendskur flogskipari, politikari (Naleraq) og fyrrverandi ráðharri (naalakkersuisoq).

Millum 2018 og 2022 hevur hann verið fleiri ferðir ráðharri í grønlendska landsstýrinum (Naalakkersuisut).
 * landsstýrismaður í fíggjarmálum: 15. mai 2018 – 10. september 2018
 * landsstýrismaður í uttanríkismálum: 23. apríl 2021 – 27. september 2021
 * landsstýrismaður í vinnumálum: 27. september 2021 – 4. apríl 2022

Síðan 25. juni 2022 er hann formaður í grønlendska loysingarflokkinum Naleraq.

Á valinum til grønlendska landstingið, 11. mars 2025, fekk hann 1.254 persónligar atkvøður.


 * Skulu gevast at tosa danskt í tinginum, in.fo, 7.08.2024
 * Pele Broberg er formand for Grønlands selvstændighedsparti: Om tre år er vi ude af kongeriget, hvis jeg får min vilje, altinget.dk, 21. januar 2025
 * Han er Grønlands hårdeste forkæmper for selvstændighed, Berlingske, 24. jan. 2025
Jens-Frederik Nielsen
Jens-Frederik Nielsen (føddur 22. juni 1991) er grønlendskur badminton-leikari og politikari. Síðan 8. juni 2020 er hann formaður fyri grønlendska flokkin Demokraatit. Hann hevur verið landsstýrismaðurin við ráevnis- og arbeiðsmarknaðarmálum í grønlendska landsstýrinum frá 29. mai 2020 til 8. februar 2021.

Á valinum til grønlendska landstingið (Inatsisartut), 11. mars 2025, fekk hann við 4.850 persónligum atkvøðum flestar atkvøður av øllum, og svarar hetta til 17 prosent. Demokratarnir yvirhøvur fingu meir enn 30 prosent av atkvøðunum og harvið er Demokraatit størsti flokkur í nývalda landstinginum.


 * Oyggjaleika-gullvinnari vann grønlendska valið, in.fo, 12.03.2025
 * Vinnarin í Grønlandi fer at søkja felagsskap í stjórnarsamráðingum, in.fo, 12.03.2025
 * Jens-Frederik Nielsen vil søge fællesskabet i koalitionsforhandlinger, sermitsiaq.ag, 12.03.2025
Edvard I av Portugal
Edvard av Portugal (1391–1438) var ellivti kongurin í Portugal, annar kongurin í Aviz-ættini. Stjórnartíð hansara vardi í fimm ár, millum 1433 og 1438. Við varhuga av at varðveita minnið um fólkið og kongsríkið, skrásetti hann sjálvur siðvenjurnar og gav Fernando Lopes boð um at skriva søguna hjá forfedrum sínum.

D. Duarte málføri varð føddur í Viseu 30. oktober 1391. Hann var sonur Jóhannes I av Portugal og Filipa av Lancaster. Eftir kongligari føðingarskipan skuldi hann ikki vera arvingur til portugisisku trónuna, men við deyða eldra beiggja síns í 1400, gjørdist hann eftirmaður D. Jóhannes I. Í 1408 stovnaði D. Jóhannes í dómstólunum í Évora húsini hjá D. Duarte prinsi. Meðan hann enn var ungur, varð D. Edvard kallaður av pápa sínum at hjálpa honum at stýra, tí D. Jóhannes var miðvísur í útbyggingarpolitikkinum hjá kongsríkinum.

Í 1415 varð hann riddari, saman við brøðrunum D. Pætur og D. Henrique. Sama ár fór ein stórur floti avstað úr Tagus fyri at hertaka Ceuta. Nakrir av teimum týdningarmestu limunum í ættarliðnum fylgdu við, umframt at prinsarnir D. Duarte, D. Pedro og D. Henrique, og D. Jóhannes I sjálvur varð hertikin Ceuta 22. august sama ár.

Arvingurin fekk dagligu uppgávurnar at stýra kongsríkinum, eitt nú rættarmál, fíggjarmál og fyrisiting. Á hernaðarøkinum umskipaði hann rekruteringina her. Hann framleiddi lóggávu, skrivaði undir konglig brøv millum 1431 og 1432 og kunngjørdi tilsamans 26 fyriskipanir.
Betrideildin 2018
Betrideildin 2018 var tann 76. sesongin í ovastu fótbóltsdeildini í Føroyum hjá monnum. Deildin er uppkallað eftir Bankafelagnum Betri av sponsorávum. HB var forsvarandi meistari, felagið vann sítt 23. føroyameistaraheitið í 2018.

07 Vestur endaði á 10. plássið í undanfarnu sesong og fluttu tí niður í 1. deild.

Í staðin fluttu vinnarin av 1. deild, ÍF, upp í Betrideildina.





Kappingarætlanin hevði 27 leikumfør. Hvørt lið spældi tríggir dystir móti hvørjum mótstøðuliði í tilvildarligari raðfylgju. Í minsta lagi ein dystur skuldi spælast heima og í minsta lagi ein úti. Restin av heimadystunum vóru býtt tilvildarliga millum tey fimm liðini, ið endaðu á fimm av teimum ovastu plássunum árið fyri.
Spinosaurus
Spinosaurus er ein tvíbeintur dinosaurur, sum livdi í miðkritatíðini, í tí, sum nú er Norðurafrika.
Anastasia Startsjenkova
Anastasia Mikhailovna Startsjenkova (russiskt: Anastasia Mihailovna Старченкова; fødd 1983, Kaluga, Sovjetsamveldið) er ein russiskur filmsummælari og filmsfólk. Hon er viðurkendur vinnuserfrøðingur.

Hon las filologi á Kaluga ríkisháskúlanum, men eftir fyrsta árið flutti hon til Moskva, har hon fór inn á filmsfrøðideildina á VGIK (Alrussiska filmsháskúlin), og tók prógv í 2009. Frá juli 2008 til november 2013 arbeiddi hon á Lenoblkinovideo. Hon arbeiddi eisini í umleið eitt ár í Biografklubbanum hjá Vinzavod. Sum týðari samstarvaði hon við forlagið Amphora, og arbeiddi serliga við bókunum Skrímslasýningin: Ein mentanarsøga um ræðslu (eftir David J. Skal) og Michael Jackson. Myndprýdd ævisøga.

Síðani juli 2014 framleiðandi stjóri   og stjóri fyri filmsbýti í filmsbýtisfelagnum Exponenta Film, sum er ein av leiðarunum á filmsmarknaðinum í Russlandi  og SNG-londunum.




 * Almenna heimasíðan
Ò
Ò, ella ò, er ein bókstavur sum verður nýttir av hesum stavrøðum: katalanska, emilianskt-rómónlskt, lombard, oksitanskt, kasjubiskt, sardinskt, skotskt gæliskt og tí vietnamesiska.
Dánjal Vestergaard
Dánjal Hohloch Vestergaard is a Faroese footballer born on August 5, 2003, making him 21 years old as of May 2025. He plays as a goalkeeper for the U21 team of NSÍ Runavík, a football club based in the Faroe Islands. His primary position is goalkeeper, and he is right-footed. transfermarkt.com

In addition to his football career, Dánjal studied at Tekniski skúli í Klaksvík and previously attended Skúlin við Løkin. He resides in Saltangará, Faroe Islands, and is married to Vanessa Hohloch Vestergaard.

Dánjal maintains an active presence on social Ótýttmedia. On Instagram, he shares glimpses of his life and interests. instagram.com
Ngerulmud
Ngerulmud er høvuðsstaðurin í Kyrrahavsoyggjatjóðini Palau og liggur í statinum Melekeok. Við færri enn 300 íbúgvum er tað minsti høvuðsstaðurin í einum fullvaldum stati í heiminum.
Wallis- og Futunaoyggjar
Wallis og Futuna er eitt franskt uttanlandsøki í suður Kyrrahavinum. Hann er samansettur av trimum høvuðsoyggjunum Uvea, Futuna og Alofi og fleiri smærri síðuoyggjum. Høvuðsstaðurin er Mata-Utu á Uvea.

Uttanlandsøkið er býtt sundur í tey trý kongsríkini Uvea, Alo og Sigave, av teimum er bara Uvea býtt sundur í øki; í Alo og Sigave eru næstu smærri fyrisitingareindir bygdirnar.
Betri Trygging
Betri Trygging ella (BT) er felag, ið rekur tryggingarvirksemi í Føroyum. Ofta millum manna kallað "Tryggingin". Forstjóri í felagnum er Ingunn Eiriksdóttir. Í dag starvast umleið 100 fólk á BT. Høvðusskrivstovan hjá felagnum er á Kongabrúnni í Havn. Umframt høvuðsskrivstovuna hevur BT deildir í Sandavági, Saltangará, Klaksvík og á Tvøroyri.

Søga

Betri Trygging (BT) varð stovnað í 1940 og kallaðist tá Tryggingarsambandið Føroyar. Áðrenn 1940 vóru tað serliga donsk tryggingarfeløg og onnur tryggingarumboð uttanlands, ið høvdu tryggingar í Føroyum. Sambandið við hesa partar varð kvett við byrjan av seinna heimsbardaga og førdi tað til, at Tryggingarsambandið Føroyar varð sett á stovn. Hetta hendi við eini bráðfeingis kunngerð frá 17. juni 1940 og fór at virka 1. juli 1940. Tryggingarsambandið varð skipað sum eitt sínámillum tryggingarsamtak, ið fekk einkarrætt til trygging av føroyskum ognum ella øðrum virðum, tó lívstrygging undantikin. Feløgini Føroya Vanlukkutrygging, Føroya Brunatrygging og Krígstryggingin fyri føroysk fiskifør vóru tikin við í "nýggja" samtakið. Tó vóru onnur feløg, ið fingust við tryggingarvirksemi (t.d. Føroya Samvirkandi Sjótryggingarfelag, Suderø gensidige Forsikringsforening for Motor både til Fiskeribrug og P/f Trygd), ið ikki fingu loyvi at tekna nýggjar tryggingar aftan á 1. januar 1943.

Í 1997 varð einkarrætturin hjá Tryggingarsambandinum at tekna tryggingar avtikin. Hetta hevði við sær, at Tryggingarsambandið skuldi kappast við onnur tryggingarfeløg. Framvegis var ikki loyvi hjá útlendskum tryggingarfeløgum at tekna tryggingar í Føroyum.

Í 1998 valdu deildirnar í Tryggingarsambandinum at leggja saman í eitt sínámillum felag. Felagið skifti tí navn til Tryggingarfelagið Føroyar S/F.

1. juli 2003 varð bygnaðurin aftur broyttur, soleiðis at sínámillumfelagið Tryggingarfelagið Føroyar varð broytt til eitt samtak. Tryggingarvirksemið varð skilt út í partafelagið Tryggingarfelagið Føroyar P/F, ið er eitt dótturfelag hjá TF Holding P/F.

Í 2007 stovnaði TF eitt pensjóns- og lívstryggingarfelag, ið verður nevnt Betri pensjón.

Í apríl 2011 keypti TF Holding 70% av føroyska partinum av Eik Banka frá Finansiel Stabilitet. Eik Banki var komin í fíggjarligar trupulleikar av fíggjarkreppuni, sum herjaði frá heystinum 2008. Tað var serliga tann danski parturin av Eik Banka, sum var skyldin í fallinum av Eik Banka. Hini 30% av Eik Banka eigur Finansiel Stabilitet enn.

Í 2017 skiftir felagið navn til Betri Trygging (BT).
Gregg Binkley
Gregg Binkley (føddur 20. mars 1963) er amerikanskur sjónleikari og skemtari.




 * Gregg Binkley Online
 * Gregg Binkley á Internet Movie Database
AFC
Upprætta fótbóltssamgongan AFC (Asian Football Confederacion) er ein paraplyfelagsskapur fyri ásia fótbóltssersambond.
George Wendt
George Robert Wendt, Jr. (føddur 17. oktober 1948; d. 20. mai 2025) var amerikanskur sjónleikari og skemtari.




 * George Wendt á Internet Movie Database
Seinasta paradís á jørð
Seinasta paradís á jørð er ein føroyskur filmur eftir Sakaris Stórá úr 2025. Høvuðsleikarar í filminum eru Sámal H. Hansen, Bjørg B. Egholm, Bjørn M. Mohr. Filmurin er framleiddur í Føroyum.


 * Seinasta paradís á jørð - Internet Movie Database
Š
Š, ella š, er ein bókstavur í tí kekkiska, slovakiska og slovenskt stavraðnum.
David Herman
David Herman (føddur 20. februar 1967) er amerikanskur sjónleikari og skemtari.




 * David Herman á Internet Movie Database
.eh
.eh er eitt alnets-tjóðar økisnavn, sum er bílagt til Vestursahara.
Encanto
Encanto er ein amerikanskur Disney-3D animatiónsfilmur frá 2021. Hann er hin 60. filmurin í røðini av teimum klassisku teknifilmunum frá Disney.
Duolingo
Duolingo, Inc. er ein amerikansk fyritøka, sum marknaðarførir eina app til at læra mál á netinum. Fyritøkan varð stovnað av guatemalska-amerikanaranum Luis von Ahn og sveisiska-amerikanaranum Severin Hacker í 2011.


 * Almenna heimasíðan
Júlía Svyrydenko
Júlía Svyrydenko (fødd 25. desember 1985 í Tjernihiv) er Ukraina politikari. Forsætismálaráðharri síðani 17. juli 2025.
Shrek
Shrek er ein amerikanskur teknifilmur frá 2001, leikstjórnaður av Andrew Adamson og Vicky Jenson. Høvuðsleiklutirnir verða spældir av Mike Myers, Eddie Murphy, Cameron Diaz og John Lithgow.


 * Mike Myers sum Shrek
 * Eddie Murphy sum Donkey
 * Cameron Diaz sum Princess Fiona
 * John Lithgow sum Lord Farquaad
 * Vincent Cassel sum Monsieur Hood
 * Conrad Vernon sum Gingerbread Man
 * Chris Miller sum Geppetto/ Magic Mirror
 * Cody Cameron sum Pinocchio / The Three Little Pigs
 * Simon J. Smith sum Three Blind Mice
 * Christopher Knights sum Three Blind Mice and Thelonius
 * Aron Warner sum Big Bad Wolf
 * Jim Cummings sum Captain of the Guards
Hjálpt sjálvmorð
Hjálpt sjálvmorð ella læknahjálpt sjálvmorð er tann prosessur, har ein persónur við hjálp frá heilivágstørvandi starvsfólki tekur stig fyri at enda sítt lív.

Tað er lógligt undir ávísum umstøðum í ávísum londum, millum annað Belgia, Kanada, Luksemborg, Niðurlond, Nýsæland, Eysturríki, Portugal, Sveis, Spania, og partar av Avstralia og USA.

Stjórnarskipanardómstólar í Kolombia, Ekvador, Estland, Italia og Týskland hava loyvt hjálpt sjálvmorð, men teirra parlament hevur enn ikki samtykt lóggávu ella reglugerð fyri praksis.


 * Deyðshjálp
 * Eutanasi
 * Sjálvmorð
 * Rætturin at doyggja
 * Virðilig deyð
Eutanasi
Eutanasi er at við læknaligi viðgerð valda ella stuðla til, at ein sjúklingur doyr, eftir umbøn frá sjúklinginum sjálvum ella næsta avvarðandi.

Eutanasi er lóglig í Belgia, Kanada, Ekvador, Kolombia, Luksemborg, Niðurlond, Nýsæland, Portugal, Spania og í nøkrum statum í Avstralia.


 * Deyðshjálp
 * Hjálpt sjálvmorð
 * Rætturin at doyggja
 * Virðilig deyð
Deyðshjálp
Deyðshjálp er ein felags heiti fyri hjálp til at doyggja, sum kann vísa til eina av hesum mannagongdum:


 * Eutanasi, eitt inngrepp sum framkallar ella skjótger deyðan hjá einum sjúklingi í síðsta stigi fyri at sleppa undan pínu og líðing.
 * Hjálpt sjálvmorð, hjálp ella stuðul til ein annan persón at enda sítt egna lív.


 * Rætturin at doyggja
 * Virðilig deyð
Claire Corlett
Claire Margaret Corlett (føddur 9. juli 1999) er amerikanskur sjónleikari og skemtari.




 * Claire Corlett Online
 * Claire Corlett á Internet Movie Database
Cory Edwards
Cory Edwards (føddur 21. august 1968) er amerikanskur sjónleikari og skemtari.




 * Cory Edwards Online
 * Cory Edwards á Internet Movie Database