danish-foundation-models/faroese-dynaword huggingface dataset:
Eli Smith
Eli Smith, føddur 1955 í Havn, er ein føroyskur myndlistamaður, sum málar og setir saman burtur úr tilfari, sum hann savnar í náttúruni. Hann hevur síðani aldarskifti ment tveir ymiskar hættir at gera myndir burtur úr náttúrutilfari, í høvuðsheitum steini. Tann fyrri hátturin er ein máliháttur, har ið Eli knúsar steinar, skeljar, kol og sand, og nýtir hesi sum litpigmentir í málningum; hetta nevnist grótmálningur. Tann seinni hátturin er brotamyndin, har ið listamaðurin skerir steinar sundur til at seta saman eitt myndevni.

Eli er fjølbroyttur, og dugir eisini at tekna og arbeiða við øðrum meira siðbundnum tøknum, og hevur hann eitt nú myndprýtt bøkur og fleiri føroysk frímerki. Hann varð útbúgvin sum radiomekanikari í 1976, hevur verið sjómaður, men er í dag ein sjálvlærdur fulltíðar listamaður.


 * 1998 - Sov blítt og søtt: kvøldsangir við nótum og besiffringum. Tórshavn: Forlagið undir Brúnni


 * Eli.fo - Heimasíða
 * Art.fo - Eli Smith
Rúni Brattaberg
Rúni Brattaberg, føddur 1966 í Vági, er ein føroyskur operasangari, ið starvast og framførir í operahúsum kring heimin. Hann hevur seinastu árini bygt sína leikskrá við Wagner (Gurnemanz, Hagen, Hunding, Fafner, Pogner, Heinrich) og aðrar leiðan bassleiklutir sum til dømis Osmin/The Abduction from the Seraglio, Timur/Turandot, Sparafucile/Rigoletto, Sarastro/Gandafloytan, Kaspar/Der Freischütz, læknin/Wozzeck, Rocco/Fidelio, og Basilio/Barberurin í Sevilla í operaljómliðunum í Mainz, Ulm, Detmold, Bern og Mannheim. Í januar 2017 fekk hann Mentanarvirðisløn Landsins.

Rúni Brattaberg varð føddur og uppvaksin í Vági. Foreldur hansara eru Árni and Karin Brattaberg, ið stovnaðu ullavirkið og klædnafyritøkuna Sirri í 2000 suðuri í Vági.

Rúni tók fyrst útbúgving sum dokumentarmyndamaður í Keypmannahavn, og arbeiddi innan fakið í átta ár, áðrenn hann fór í læru sum operasangari. Hann las á Sibelius-Akatemia í Helsinki frá 1997 til 1999 og á Internationales Opernstudio IOS í Zurich frá 1999 til 2000.

Hann er giftur við týsku operasongkvinnuni Susanne Brattaberg-Jacoby.


 * 2000 - Mikko Heiniö: The Knight and the Dragon, Helena Juntunen, Charlotte Hellekant, Aki Alamikkotervo, Curt Appelgren, Rúni Brattaberg, Åbo Operakör, Åbo Symfoniorkester, Ulf Söderblom.
 * 2001 - Brotið sungið av Rúna Brattaberg, komponerað hava Regin Dahl, Modest Mussorgskij, Franz Schubert, Jean Sibelius og Sunleif Rasmussen.


 * 2016 - Mentanarvirðisløn Landsins
Rúnir
Rúnir byggja lutvíst á gamla germanska siðvenju við at høgga tekin, myndir og stavir í klettin, men eisini byggja á bókstavarøð tey gomlu hava møtt í sambandinum við fólkasløg í Suðurevropa.

Orðið rúnir merkir loynidómur. Rúnirnar eru bókstavir, sum vórðu høgdir oftast í stein. Seinni uppi í miðøldini verða rúnirnar eisini høgdar í træ. Vit hoyra í Føroyingasøgu um Trónd í Gøtu, at hann var ein sera vitugur maður, sum eisini varð lagdur undir at duga gand. Tey, sum dugdu at lesa tá í tíðini, vórðu ofta roknaði sum køn í gandi. Í kvæðinum um Leiv Øssurson, tá Tróndur fer til Suðuroyar at finna Torgrím, verður sagt, at hann hevði rúnarkelvi við sær. Eitt kelvi er eitt runt træpetti.

Eldra rúnastavraðið varð nýtt til at skriva frumnorrønt, ein tann kendasti teksturin er á gullhornunum úr Danmark:

ᛖᚲᚺᛚᛖᚹᚨᚷᚨᛊᛏᛁᛉ : ᚺᛟᛚᛏᛁᛃᚨᛉ : ᚺᛟᚱᚾᚨ : ᛏᚨᚹᛁᛞᛟ Ek Hlewagastiz : Holtijaz : horna : tawido "Eg Lægestur, sonur Holt (frá Holti?), gjørdi hornið"
 * Rúnir:
 * Umstaving (Transliteratión):
 * Umseting:

Yngra rúnastavraðið ella futharkið, varð nýtt til norrønt, ella fornnorrønt, ið varð talað í Norðurlondum frá uml. 7du til 13du øld (Skandinavia) og til 15du øld (Íslandi).

Rúnakelvið á Eiði

Besta dømið um yngra futharkið í Føroyum, er eitt rúnakelvi ið varð funnið á Eiði í 1976, dagfest til uml. "víkingatíð". Trettan stavir eru varðveittir á kelvinum, meðan aftasti parturin er brotin av. Stavirnir eru stuttrúnirnir:

ᚠ ᚢ ᚦ ᚭ ᚱ ᚴ ᚽ ᚿ ᛁ	ᛆ ᛌ ᛐ ᚮ f - u/v - th - ą - r - k/g - h - n - i - a - s - t/d - b/p ᛘ ᛚ m - l
 * Rúnir:
 * Svarandi til:
 * Ætlandi hava hesir stavirnir eisini verið á kelvinum:
 * Svarandi til:

Stavraðið á Eiði samsvarar við stavraðið ið, sambært Arild Hauge, varð nýtt í Noregi uml. ár 900-1050
Sirri
Sirri er eitt føroyskt klædnamerki úr Vági.


 * Sirri.fo
IP-adressa
Ein IP-adressa er ein talvirðisadressa (øvugt einari adressu, ið hevur snið sum eitt navn, sí økisnavn) á eini teldu, ið er íbundin eitt net, vanliga internetið. Eitt dømi um eina IP-adressu, skrivað við prikkuppskriving, er 130.255.40.253.


 * IP-adressa
 * IP Address Locator
Økisnavn
Eitt økisnavn (enskt: domain name) er eitt navn á einum øki á internetinum. Eitt tað mest nýtta økisnavnið er .com. Hvørt land hevur sítt egna økisnavn, til dømis hevur Føroyar .fo, Danmark hevur .dk, Noreg hevur .no osfr. Dømi um síður, sum enda við .fo: portal.fo, vagaportal.fo, sandportal.fo, kringvarp.fo, setur.fo. Dømi um danskar síður við .dk: eb.dk, politiken.dk, sis.ku.dk; Økisnøvnini eru ofta í einum sniði, ið sampakka fyriskipanini í RFC 1035. Økisnøvn í Føroyum verða fyrisitin av Trygdartøkni Sp/f. Men tað er FO-ráðið, ið er myndugleiki og sambært teimum av landsstýrismanninum í vinnumálum góðkendu viðtøkum, hevur fingið ábyrgdina av umsitingini og nýtsluni av landsøkinum .fo á internetinum.


 * FO-umsitingin
Kurt Gödel
Kurt Gödel (28. apríl 1906 - 14. januar 1978), var støddfrøðingur føddur í Eysturríki-Ungarn.
David Hilbert
David Hilbert (23. januar 1862 - 14. februar 1943), var støddfrøðingur føddur í Týsklandi.
Íslendskt mál
Íslendskt er eitt indo-evropeiskt mál. Tað hoyrir til ta vesturnorrønu málættina saman við føroyskum, norskum og hinum nú útdeyða norn, sum norrøna málið í Hetlandi nevndist.

Sviar, norðmenn og danir skilja heilt væl hvønnannan. Teir hava størri trupulleikar við íslendskum, hóast íslendskt líkist tí skandinaviska málinum, ið varð tosað fyri túsund árum síðan. Næstringur hjá íslendskum er føroyskt, men málini eru ikki so lík, at ein íslendingur skilir ein føroying uttan trupulleikar.

Føroyskt og íslendskt eru grannamál. Hugsa vit um uppruna, stavseting ella orðatilfar, eru tey nær í ætt. Men munurin er á reglunum viðvíkjandi framburði. Tá ið landnámsmenn í 9. øld hildu vestur í hav úr Vesturnoregi, settu summir búgv í Íslandi, summir í Føroyum, og uppaftur summir funnu sær bústað í oyggjalondum sunnan fyri Føroyar. Hesir niðursetumenn vóru ættaðir av vesturstrond Noregs og bóru sjálvsagt við sær tey bygdamál, ið talað vórðu har um leiðir. Mál teirra kalla vit norrønt.

Fyrstu øldirnar hendir valla tað nógva málinum viðvíkjandi í hesum nýbygdu londunum. Føroyingurin, íslendingurin og hetlendingurin, sum hittust um ár 1000, mundu uttan størri tvørleika skilja hvør annan. Men sum øldir liðu fleiri, tók málið at broytast í ljóði, soleiðis at smátt um smátt sprettur íslendskt úr norrønum og føroyskt úr somu rót. Stóra broytingarskeiðið verður ofta sett til hvarvið 1300 til 1500. Kemur tú í einum teksti fram á orð sum til dømis "blað", "bátur" ella "vík", so heldur tú ivaleyst tekstin at vera føroyskan. Men tað er ikki vist, at hann er føroyskur. Hann kann eins væl vera íslendskur. Men biður tú eitt íslandskt og eitt føroyskt fólk lesa hesi 3 orðini upp, so hoyrir tú mun alt fyri eitt.

Skulu vit tosa um bygdarmál (fø. málføri, ísl. mállýskur) í Íslandi, er fyrst at siga, at munurin á málinum í teimum ymsu pørtunum av landinum er lítil. Tann munur ið er, er fyrst og fremst í framburðinum. Skilt verður t.d. ímillum harðmæli á Norðurlandinum (frá Héraðsvötnum og eystur í Vopnafjörð) og linmæli aðrastaðni í landinum. Í harðmæli eru k, p og t fráblást í innstøðu aftan á langt sjálvljóð, meðan tey eru ófráblást í linmæli, ljóðskrivað ávíkavist [kʰ, pʰ, tʰ] og [b, d, g]. Ein partur av harðmælisøkinum, serliga Eyjafjarðarsýsla, hevur raddað ljóð undan p, k og t; dømi vanta [vantʰa], lampi [lampʰi], hjálpa [jaulpʰa], meginparturin av landinum hevur óruddaðan framburð, t.d. [vandta], [lambpi] og [jaulbpa].


 * Brúkarakassin


 * Íslensk málstöð.
Filmur
Filmur er livandi myndir. Tøknin var uppfunnin í endanum av 19. øld. Teir fyrstu filmarnir høvdu ikki talu og ikki ljóð, tekstir, sum kundu greiða frá søguni, stóðu á løriftinum. Ein pianoleikari hevði undirspælið við hóskandi tónleiki, til dømis kvikum og harðligum tónleiki, tá ið onkur varð jagstraður. Áskoðarafjøldin fór skjótt at velja sær sínar yndisleikarar, og tær fyrstu filmsstjørnurnar vórðu til dømis Rudolph Valentino. Í 1927 kom tann fyrsti talufilmurin, og síðan vildi áskoðarafjøldin ikki vita av øðrum. Tøknifrøðiliga gjørdust filmarnir støðugt betri. Í Amerika gjørdu Metro-Goldwyn-Mayer Studios (MGM) og nøkur fá onnur stór filmsfeløg 95 % av øllum filmum. Í 1950-árunum fingu fólk áhuga fyri sjónvarpinum, og tað gjekk aftur á hond við filmsídnaðinum. Tey seinastu árini hevur filmurin tó ment seg aftur.

Í Hollywood vórðu flestu filmarnir gjørdir. Í syðra parti í Kalifornia var rætta veðurlagið og landslagið til filmsupptøkur. Millum 1907 og 1913 varð ein partur í Los Angeles, Hollywood, miðdepil í amerikanskum filmsídnaði. Eisini Russland, Týskland, Frakland og Japan hava gjørt filmar, sum hava havt stóra ávirkan á filmsídnaðin um allan heim, og filmsídnaðurin er alstórur.

Filmur kann býtast sundur í fleiri bólkar. T.d.:


 * Heimildarfilmur (dokumentarfilmur)
 * Stuttfilmur
 * Lýsingarfilmur
 * Leikfilmur
 * Animatiónfilmur
 * Teknifilmur


 * Føroyskir filmar
 * Útlendskir filmar
 * Filmleikstjórar
Tal
Eitt tal er eitt abstrakt hugtak sum til dømis verður nýtt til at áseta mongd.

Her er eitt lítið yvirlit yvir tøl:

0,000 000 000 000 000 000 000 001 = 10−24 = Kvadrillióntapartur

0,000 000 000 000 000 000 001 = 10−21 = Trilliardtapartur

0,000 000 000 000 000 001 = 10−18 = Trillióntapartur

0,000 000 000 000 001 = 10−15 = Billiardpartur

0,000 000 000 001 = 10−12 = Billióntapartur

0,000 000 001 = 10−9 = Millardtapartur

0,000 001 = 10−6 = Millióntapartur

0,001 = 10−3 = Túsundapartur

0,01 = 10−2 = Hundrindapartur

0,1 = 10−1 = Tíggjundapartur

1 = 100 = Eitt

1 0 = 101 = Tíggju

1 00 = 10² = Hundrað

1 000 = 103 = Túsund

1 000 000 = 106 = Millión

1 000 000 000 = 109 = Milliard

1 000 000 000 000 = 1012 = Billión

1 000 000 000 000 000 = 1015 = Billiard

1 000 000 000 000 000 000 = 1018 = Trillión

1 000 000 000 000 000 000 000 = 1021 = Trilliard

1 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1024 = Kvadrillión

1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1027 = Kvadrilliard

1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1030 = Kvintillión

1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1033 = Kvintilliard

eitt eitt-tal við 100 nullum eftir sær = 10100 = Googol

eitt eitt-tal við einum googol nulli eftir sær =10Googol = = Googolplex


 * Rómartal
Teljital
Eitt teljital ella eitt natúrligt tal er eitt av tølunum 1, 2, 3, ... Mongdin av teljitølum hevur í støddfrøði symbolið \mathbb{N} ella \mathbb{N}*.

Tað skal viðmerkjast, at nakrir støddfrøðingar (serstakliga talástøðingar) dáma betur ikki at skoða talið 0 sum eitt teljital - meðan aðrir (serstakliga mongdarástøðingar, logikkarar, teldufrøðingar) uppíroknað 0 sum eitt teljital, her hevur mongdin symbolið ella \mathbb{N}.

Í ISO 80000-2 verður \mathbb{N} brúkt um mongdina {0, 1, 2, 3, 4...}, meðan \mathbb{N}* verður brúkt um mongdina {1, 2, 3, 4...}.
Rationelt tal
Eitt rationelt tal, eisini nevnt ráðið tal, er eitt tal, sum kann skrivast við at nýta formin, \frac{a}{b}, har bæði a og b eru heiltøl.

Hetta fevnir um bæði heiltøl og talbrot. Mongdin av rationellum tølum hevur í støddfrøðini symbolið \mathbb{Q}.

Øll onnur reel tøl verða rópt tey irrationellu tølini.
Reelt tal
Eitt reelt tal, eisini nevnt ítøkiligt tal ella, eitt sindur misvísandi, eitt altal, er eitt tal, sum kann skrivast sum eitt endaleyst desimalbrot, t.e.

.

Mongdin av reellum tølum hevur í støddfrøði symbolið \mathbb{R}.
Lofsöngur
Lofsöngur, kennist eisini undir heitinum Ó Guð vors lands er tjóðarsangur Íslands. Orðasmiður er Matthías Jochumsson, og tónlistasmiður Sveinbjörn Sveinbjörnsson.


 * Ó, guð vors lands! Ó, lands vors guð!
 * Vér lofum þitt heilaga, heilaga nafn!
 * Úr sólkerfum himnanna hnýta þér krans
 * þínir herskarar, tímanna safn.
 * Fyrir þér er einn dagur sem þúsund ár
 * og þúsund ár dagur, ei meir:
 * eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,
 * sem tilbiður guð sinn og deyr.
 * Íslands þúsund ár,
 * Íslands þúsund ár,
 * eitt eilífðar smáblóm með titrandi tár,
 * sem tilbiður guð sinn og deyr.


 * Ó, guð, ó, guð! Vér föllum fram
 * og fórnum þér brennandi, brennandi sál,
 * guð faðir, vor drottinn frá kyni til kyns,
 * og vér kvökum vort helgasta mál.
 * Vér kvökum og þökkum í þúsund ár,
 * því þú ert vort einasta skjól.
 * Vér kvökum og þökkum með titrandi tár,
 * því þú tilbjóst vort forlagahjól.
 * Íslands þúsund ár
 * Íslands þúsund ár
 * voru morgunsins húmköldu, hrynjandi tár,
 * sem hitna við skínandi sól.


 * Ó, guð vors lands! Ó, lands vors guð!
 * Vér lifum sem blaktandi, blaktandi strá.
 * Vér deyjum, ef þú ert ei ljós það og líf,
 * sem að lyftir oss duftinu frá.
 * Ó, vert þú hvern morgun vort ljúfasta líf,
 * vor leiðtogi í daganna þraut
 * og á kvöldin vor himneska hvíld og vor hlíf
 * og vor hertogi á þjóðlífsins braut.
 * Íslands þúsund ár
 * Íslands þúsund ár
 * verði gróandi þjóðlíf með þverrandi tár,
 * sem þroskast á guðsríkis braut.


 * Íslenski tjóðsangur
Petur Pólson
Petur Pólson ella Petur Pólson Jensen (18. januar 1973). Føroyskur tónleikari og yrkjari. Hann er lærari í Sandavági, har hann eisini býr.


 * 1994 - Afturvendandi endurspeglingar av komandi dreymum (yrkingarsavn)
 * 1997 - Ongin sól er til (yrkingarsavn)
 * 1998 - Doing Lounge Jesus (CD, saman við Visible Fish)
 * 1999 - Guru (yrkingarsavn)
 * 2001 - Persona Non Grata (yrkingarsavn)
 * 2002 - Clickhaze - EP (CD, saman við Clickhaze)
 * 2005 - Koma (CD)
 * 2008 - Hamskifti (yrkingarsavn)
 * 2009 - Tokyó (CD)
 * 2011 - Transit (CD)
 * 2014 - Ave (LP og CD, saman við Ave)
 * 2014 - Sometimes the World is Dark (LP við CD og leinkju til niðurtøku, saman við Tuxedo Rebels)


 * 1997 - M.A. Jacobsens Heiðursløn fyri "Ongin sól er til"
 * 2001 - Prix Føroyar (við Clickhaze)


 * PeturPolson.com
 * Rit.fo - Petur Jensen
 * MySpace.com - Petur Pólson
 * Tutl.com - Koma
Jehova Vitni
Jehova Vitni er ein altjóða kristin trúarrætningur. Jehova Vitni royna at venda aftur til sið og trúgv í kristnu fornkirkjuni, trúgva at afturkoma Jesu Krists verður í næstum og trúgva ikki uppá vanligu kristnu tríeindina. Charles Taze Russell stovnaði í 1870-unum bólkin sum í dag kallar seg Jehova Vitni. Í fyrstuni vórðu tey nevnd Bíbliunæmingarnir. Men í 1931 tóku tey við bíbilska navninum Jehova Vitni. Samskipanin, sum byrjaði í smáum, er nú vaksin so mikið, at 8.683.117 vitni íðin boða í flestum londum kring heimin. Jehova Vitni eru serliga kend fyri at boða boðskap sín dyr-til-dura, har tey eisini útvega fólki, ið bjóða teimum inn, bøkur og annað tilfar. Eisini taka Jehova Vitni ikki ímóti blóði, og gera heldur ikki hernaðartænastu, sum hevur skapað stríð í ymiskum londum. Tey hátíðarhalda ikki jól, páskir ella føðingardagar, tí teir verða mettir at vera heidnir heilidagar og ikki í sambæri við kristindóm. Jehova Vitni halda, at Sátan eigur verðsliga heimin og síggja hann sum spiltan, tí avmarka tey samband við verðsliga heimin og fólkið. Fyri at fáa limir at akta, verða summir onkuntíð skildir frá øðrum fólki, um teir hava gjørt okkurt skeivt sambært Jehova Vitnum.

Flestu samkomur Jehova Vitna hava møti tríggjar ferðir um vikuna. Frálæra Jehova Vitna er grundað á Bíbliuna. Møtini byrja og enda við bøn, og á flestu møtunum er eisini "andaligur lovsongur". Atgongdin er ókeypis, og eingin innsavning fer fram. Flestu samkomur halda møti í einum ríkissali. Talan er vanliga um einfaldar bygningar, sum sjálvboðin vitni hava reist. Hvørki halgimyndir, krossar ella annað slíkt er at finna í ríkissalinum. Útreiðslur bólksins verða goldnar við sjálvbodnum gávum.

Í øllum samkomum eru elstar ella umsjónarmenn, sum stíla fyri undirvísingini í samkomuni. Teir hava samkomutænarar at hjálpa sær. Hesir menninir eru ikki hevjaðir yvir hini í samkomuni. Teir verða ikki nevndir við serligum heitum. Teir eru ikki øðrvísi ílatnir enn onnur. Og teir fáa ikki løn fyri sítt arbeiði. Hinir elstu taka sær viliga og við gleði av andaliga tørvinum í samkomuni. Teir kunnu ugga og hjálpa í truplum tíðum. Jehova Vitni halda eisini á hvørjum ári størri og minni stevnur. Tá savnast fleiri samkomur um eina serliga skrá við undirvísing úr Bíbliuni. Á øllum stevnunum er dópur av nýggjum lærisveinum fastur táttur á skránni.

Alheims høvuðsskrivstovan Jehova Vitna er í Warwick í USA. Har situr Stýrandi Ráðið, ein bólkur av royndum elstum, sum leiðir ta heimsumfatandi samkomuna. Annars eru eisini meira enn 100 deildarskrivstovur kring heimin. Á teimum arbeiða sjálvboðin við at framleiða og senda bíbilskan lesnað. Boðanararbeiðið á staðnum verður eisini skipað haðani.




 * Jehova Vitni: Almenna heimasíðan
Føroyskir filmar
Hetta er ein listi yvir føroyskar filmar ella filmar, sum hava tilknýti til Føroyar, t.d. filmar, sum føroyingar hava skrivað ella leikstjórnað ella útlendskar filmar, sum eru upptiknir í Føroyum.


 * 1988 - 1700 meter fra fremtiden, føroyskur/danskur dokumentarfilmur, longd: 1 tími, 25 minuttir, leikstjóri: Ulla Boje Rasmussen, snýr seg um fólk í Gásadali og um Gásadalstunnilin sum ikki var liðugur tá.


 * 1989 - Atlantic Rhapsody - 52 scener fra Tórshavn


 * 2003 - Brudepigen - Færgeturen - Jagten på kæledyret
 * 1997 - Barbara (Danmark)
 * 2002 - Burturhugur
 * 1999 - Bye Bye Bluebird


 * 1998 - Dansinn (Ísland)
 * 2017 - Dreymar við havið


 * 2008 - En dårlig dag - leikstjóri, handrit, framleitt vm.: Bjarki Thomsen
 * 2013 - Eina, Stuttfilmur við Beintu Clothier í høvuðsleiklutinum. Skrivaður og leikstjórnaður av Andrias Høgenni


 * 2003 - færøerne.dk, leikrithøvundur og leikstjóri: Ulla Boje Rasmussen, longd: 1 tími og 18 minuttir. Dokumentarfilmur um sjálvstýrissamráðingarnar í Keypmannahavn millum føroyska landsstýrið og donsku stjórnina.


 * 1976 - Heystblómur

Tey leikandi: Lea Blaaberg, Hildigunn Eyðfinsdóttir, Hjálmar Dam, Bárður Persson, Gunnvá Zachariasen.
 * 2014 - Ludo spælifilmur, leikstjórnað hevur Katrin Ottarsdóttir, 71 min.


 * 1995 - Maðurin ið slapp at fara, handrit og leikstjórn: Katrin Ottarsdóttir, longd: 57 minuttir. Spælifilmur.
 * 2009 - Memotekið


 * 2018 - NINA er ein spælifilmur á 80 minuttir.


 * 1975 - Páll Fangi


 * 1974 - Rannvá, leikstjóri: Miguel Marin Hidalgo


 * 1990 - Smuglarin, 30 minuttir, leikstjóri: Bjarki Thomsen
 * 2012 - Summarnátt, skrivað leikrit og leikstjórnað: Sakaris Stórá Soundtrack: Mikael Blak.


 * 2013 - Timerne med Christine, leikstjóri: Andrias Høgenni
 * 1960 - Tro, håb og trolddom (Danmark), upptøkur gjørdar í Føroyum, leikrit skrivað av Erik Balling og William Heinesen, longd: 115 min., Nordisk Film
 * 1992 - Tre blink mod vest
Undirhald
Undirhald er kynstri at halda fólk upptikin á ein hátt soleiðis at tey stuttleiki sær.

Dømir um undirhald eru:


 * Sirkus
 * Filmur
 * Dansur
 * Spøl
 * Skemt
 * Gandur
 * Tónleikur
 * Ítróttur
 * Sjónleikur
Teldufrøði
Teldufrøði er ein vísindagrein, ið fevnur um øll øki innan teldur og dátuviðgerð.

Nakrar av greinunum innan teldufrøði eru:
 * Algoritmir
 * Týðaratøkni
Norðlýsið (tíðindablað)
Norðlýsið er eitt føroyskt tíðindablað ið byrjaði virksemi sítt 16. apríl 1915. Norðlýsið hevur heimstað í Klaksvík og er serliga eitt lokalblað fyri Norðuroyggjar.


 * 1915–1936 Símun P. Zachariassen
 * 1936–1946 Hákun Djurhuus
 * 1962–1974 Óli Dahl
 * 1976–2010 Oliver Joensen
 * 2010–? Jastrid Gullaksen
 * ?- John William Joensen


 * Norðlýsið
Norðlýsið
Norðlýsið hevur fleiri týdningar:
 * Norðlýsið er tveymastra skonnart bygd á Tórshavnar Skipasmiðju og sjósett 5. mai 1945.
 * Norðlýsið er eitt tíðindablað.

Norðlýsi hevur fleiri týdningar:
 * Norðlýsi er eitt náttúrufyribrigdi, ið sæst á lofthavinum um veturin.
 * Norðlýsi (krimiskaldsøga), eftur Jógvan Isaksen, um tann gravandi blaðmannin Hannis Martinsson.
Rás 2
Rás 2 er ein útvarpsrás í Føroyum. Høvuðssæti er í Vágsbotni. Rás 2 er nú partur av Miðlahúsinum í Vágsbotni. Rás 2 sendi fyrstu ferð 14. desember 1999. Í 2002 arbeiddi eitt fólk í føstum starvi umframt ein, sum var í starvsvenjing. Í september 2007 keypti P/F Miðlavarpið Rás 2. Tað var Sosialurin sum átti Miðlavarpið. Rás 2 flutti tá inn í Miðlahúsið í Vágsbotni, har sum Sosialurin eisini heldur til. Jonhard Hammer var fyrsti stjórin á Rás 2, eftir at Miðlavarpið hevði keypt útvarpsstøðina. .


 * Morgunsendingin. Senditíð: Gerandisdagar kl. 9.00-12.00.
 * Ynskiløtan. Senditíð: Gerandisdagar.
 * Vinnu- og bilradio. Frætt tað seinasta um nýggjar bilar, um viðgerð og umvæling av bilum, um handlar, fyritøkur og annað. Senditíð: Hósdag kl. 17.20 og Leygardag kl. 17.00.
 * Hvonn Live: Stóra live-sendingin hjá Rás 2 verður send av Hvonn í Havn 10 ferðir um árið. Hvonn Live bjóðar kendar gestir, livandi tónleik, undirhald, kjak og annað. Senditíð: Leygarkvøld.
 * 3. hálvleikur: Fótbóltsradio fyri fótbóltsfjepparar. Tosað verður við spælarar, venjarar og dómarar um dystirnar, fjepparar senda stuttlig og speisk sms-boð til sendingina, og av og á verða fótbóltsdystir útvarpaðir. Senditíð: Sunnudagar.
 * Brot úr vikuni: Leygardagar ber til at hoyra ymiskt, sum Rás 2 hevur havt á skránni gjøgnum vikuna. Senditíð: Leygardagar.




 * Rás 2.
Lindin
Lindin er ein kristilig útvarpsrás í Føroyum.


 * Lindin, Kristiligt Kringvarp
Atlantic Radio
Atlantic Radio var ein útvarpsrás í Føroyum frá 6. mai 1999 og sendi 24 tímar um døgni fram til oktober sama ár. Frekvensurin var 101,5 MHz. Atlantic Radio var fyrsta privata útvarpstøð í Føroyum. Rás 2 keypti restirnar frá Atlantic Radio og fór at senda í desember 1999.

Atlantic Radio breyt við allar tradisjónir innan føroyskt útvarp, og støðan fekk beinavegin risastóra undirtøku frá lurtarunum. Ungu og entusiastisku starvsfólkini vóru altíð á staðnum har nakað hendi, og sent var frá ymiskum støðum kring Havnina og kring landið.

Atlantic radio borðreiddi eisini við einari nýggjari kjakmentan, og hugflogið og spontaniteturin høvdu frítt spæl. Men fólkini dugdu ikki at føra ein lýsingar og sponsorpolitikk, og bleiv lykilin snaraður um, aftaná eitt hálvt ár.


 * Lárus Robert Árason (stjóri)
 * Johan í Kollafirði (vertur)
 * Reidar Jacobsen (vertur)
 * Høgni í Borg (vertur)
 * Elin Hentze í Stórustovu (vertur)
 * Ronni Poulsen (lýsingar og teknikk)
 * Bárður Háberg (lýsingar, teknikk og vertur)
 * Regin W. Dalsgaard (KT leiðari)


 * atlradio.fo (síðan er nú niðurløgd)


 * Grein á Portalinum
Oyggjatíðindi
Oyggjatíðindi er eitt føroyskt tíðindablað. Tað kom út fyrstu ferð 25. november 1977. Í september 2011 avgjørdi Dan Klein, blaðstjóri á Oyggjatíðindum, at framyvir skuldi Oyggjatíðindi ikki koma út í blaðútgávu, men sum talgilt blað. Henda avgerð varð tikin fyri at tilpassa blaðið teir tendensir, sum talgildu miðlarnir hava við sær. Henda broyting hevur gjørt tað møguligt fyri fólk um allan heimin at lesa tíðindi á heimasíðuni hjá Oyggjatíðindi, umframt at keypa blaðið sum pdf-fílu. Blaðið kom út fyrstu ferð sum Pdf fíla lomgu í 2003, ein tænasta til føroyingar uttanlands.


 * 1977 - 1978 Arni S. F. Joensen
 * 1978 (mai - desember) Sigmund Poulsen
 * 1978 - 1982 Lasse Klein
 * síðan 1982 Dan Klein


 * Niels Thomsen og Jette D. Søllinge: De Danske aviser : 1634 -1989, bind 3, Odense 1991, s. 699


 * Oyggjatíðindi
Fregnir
Fregnir var eitt føroyskt tíðindablað, sum kom út fra 6. apríl 2001 til 2004.


 * 2001 - 2004 Jonhard Mikkelsen


 * Anna V. Ellingsgaard
 * Høgni Mohr
 * Sjúrður Skaale
 * Carl Johan Jensen
 * Heri Simonsen
 * Meinhard Jensen
 * Sveinur Tróndarson
 * Arnbjørn Dalsgarð
 * Óla J. Rólantsson
 * Uni Arge
 * Brynhild Thomsen
Høgni Lisberg
Høgni Lisberg ella HOGNI (føddur 7. juni 1982 í Tórshavn, uppvaksin í Leirvík, búsitandi í Danmark) er ein føroyskur tónleikari. Sum fyrrverandi trummusláari í bólkinum Clickhaze, skifti Høgni kós og fór innan singer/songwriter at royna nýggjar leiðir. Sum sangari, guitarleikari og sangskrivari hevði hann nógv løg uppá hjarta, ið skuldu út. Hetta endaði so við einari fløguútgávu, ið kom út í 2003 og nevndist "Most Beautiful Things", ið fekk sera góð ummæli. Høgni hevur síðani verið virkin við framførslum heima í Føroyum og uttanlands. Hann skrivar og spælir egnan tónleik, sum hittar bæði í Føroyum og í útlandinum.




 * 2003 - "Most Beautiful Things"
 * 2005 - "Morning Dew"
 * 2008 - "hare! hare!"
 * 2012 - "Under Streetlights" (staklag)
 * 2012 - "Con Man"
 * 2013 - Fólkið í Sprekkunum (staklag)
 * 2013 - Drukni (staklag)
 * 2014 - Call for a Revolution


 * 2002 "EP"


 * Tilnevndur FMA 2014 sum Ársins sangari í Rock/Málm, Jazz, Blues og Folk bólkurin
 * Vann FMA í Ársins útgáva í bólkinum Pop/Rock


 * Hogni.com
Fylgisveinur
Ein fylgisveinur er ein manngjørdur himinknøttur sendur í ringrás um Jørðina, mánan ella aðra gongustjørnu til dømis at gera mátingar ella at senda sjónvarps- og útvarpsbákn. Fylgisveinar, ið ganga í rúmdini, taka myndir av jørðini, og hesar myndir hjálpa veðurfrøðingum í arbeiðinum at seta saman veðurforsøgn komandi dagarnar. Fylgisveinar eru í ringrás um Jørðina, ikki hundraðtals metrar, men hundraðtals kilometrar úti í rúmdini. Haðani hava fylgisveinar ótrúligt útsýni yvir Jørðina. Summir hava myndatól og taka myndir av høvum og londum og siga frá veðrinum og øðrum viðurskiftum á Jørðini, sum broytast alla tíðina. Aðrir fylgisveinar eru millumstøðir í telesamskiftinum ímillum lond. Allir hesir fylgisveinar eru sendar upp av Jørðini. Teir eru eins og ein máni, sum er í ringrás um gongustjørnu.
Upphavsrættur
Upphavsrættur (á enskum: copyright) er ein avmarkaður rættur, sum fólk, sum skapa verk hava til at ráða yvir verkinum.

Upphavsrættur varð yvirtikið sum føroyskt málsøki frá Danmark 1.januar 2010. Tað tók tó nøkur ár at smíða føroysku lógina, sum kom í gildi 30.apríl 2015. Í lógini verður staðfest, hvat tú kanst og ikki kanst gera við tilfar, sum onnur hava skapað. Hetta tilfar kann vera myndir, tekstir, tónleikur, filmur og telduforrit. Eftir lógini verður loyvi givið til ein felagsskap at umsita upphavsrætt í Føroyum. Fjølrit hevur loyvi frá Mentamálaráðnum at virka sum umsitingarfelagsskapur.

Kapittul 3 "Felags umsiting av upphavsrættargjøldum" §40 "Góðkenning av upphavsrættarfelagsskapi"


 * logir.fo
 * Fjølrit
Jákup Jógvansson
Jákup Jógvansson var løgmaður í Føroyum 1677 - 1679.

Jákup Jógvansson var sýslumaður á Sandi, og var bóndi í Dalsgarði í Skálavík. Hann var sonur Jógvan Poulsen, ið var løgmaður áðrenn Jákup Jógvansson.


 * Løgtingið 150 – Hátíðarrit. Tórshavn 2002, Bind 2, S. 366. (brotið Føroya løgmenn fram til 1816) (PDF-Download )
Olaf Finsen
Olaf Finsen (3. februar 1859 í Tórshavn - 15. september 1937 í Keypmannahavn) var apotekari í Føroyum og borgarstjóri í Havn.

Hann var sonur Hannes Finsen, amtmann og bróður Niels Ryberg Finsen.


 * 1879 - exam.pharm.
 * 1882 - cand.pharm.
 * 1898 - Fær leysa apoteksloyvið.

Olaf Finsen var borgarstjóri í Tórshavnar kommunu 1904-1909.


 * apotek.fo
14. september (tíðindablað)
14. september var eitt føroyskt tíðindablað, sum var floksblaðið hjá Tjóðveldisflokkinum.


 * 1947 - 1949 D. P. Danielsen
 * 1948 - 1962 Erlendur Patursson
 * 1962 - 1973 Ólavur Michelsen
 * 1973 - 1975 Erlendur Patursson
 * 1976 - 1978 Ólavur Michelsen
 * 1978 - 1980 Leivur Hansen
 * 1983 - 1984 Karin Kjølbro
 * 1991 - 1993 Finnbogi Ísakson
 * 1992 - 1994 Hergeir Nielsen


 * Fólkaatkvøðan 14. september 1946 um loysing Danmarkar og Føroya millum.


 * Niels Thomsen og Jette D. Søllinge: De Danske aviser : 1634 - 1991, bind 3, Odense 1991, s. 697-698
Tingakrossur
Tingakrossur var eitt føroyskt tíðindablað, ið kom út fyrstu ferð 1. januar 1901.

Blaðið varð skrivað á donskum, men var málgagn tjóðskaparrørslunar og seinni Sjálvstýrisfloksins.


 * 1901–1911 Kristin í Geil (Christen Holm Isaksen)
 * 1911–1912 Sverri Patursson
 * 1912–1914 Petur Alberg
 * 1914–1935 Kristin í Geil
 * 1935–1939 Eivind Isholm
 * 1940–1943 S. E. Matras
 * 1943–1954 Louis Zachariasen
 * 1960–1963 Hans David Matras
 * 1963–1966 Tummas Lenvig
 * 1967–1978 Marius Johannesen
 * 1979–1985 Hanna Absalonsen
 * 1985–1987 Johan Petur Petersen
 * 1988–1989 Petur Martin Rasmussen
 * 1990 Bergur Jacobsen


 * Jette D. Søllinge og Niels Thomsen: De Danske aviser 1634-1989, bind 2 (1848-1917), Odense 1989, s. 692
 * Niels Thomsen og Jette D. Søllinge: De Danske aviser 1634-1991, bind 3 (1918-1991), Odense 1991, s. 694-695
 * Arnbjørn Ó. Dalsgarð: Føroysk blaðsøga 1852 - 2002; Forlagið Sprotin 2002


 * Fyrsta útgávan: Tingakrossur - 1. januar 1901, infomedia.dk
Christen Holm Isaksen
Christen Holm Isaksen (24. mai 1877 í Tórshavn, 17. mai 1935) var málari og bróður Petur Alberg. Vanliga varð hann millum manna kallaður Kristin í Geil eftir heimahúsum sínum. Útbúgvin fotografur í Keypmannahavn; hann hevur helst lært at mála hjá Niels Kruse málara á Eiði. Tá Tingakrossur varð stovnaður í 1901, varð hin tá 23 ára gamli Kristin í Geil kosin til blaðstjóra, og hetta starv røkti hann, tá sæð verður burtur frá einum ári, uttan slit, til hann fyrst í tríatiárunum legði frá sær vegna sjúku. Øll samtíðarfólk bera samsint Kristini í Geil tað eftirmælið, at dugnaligari blaðmann hava oyggjarnar ikki átt og tjóðskaparsinnað fólk og tey minni mentu í samfelagnum ikki betri stavnamann enn hann. Fyri honum var tjóðskaparrørsla ikki nóg mikið, hon átti at vera sosialistisk.

Kristin í Geil var fyrst og fremst blaðmaður, men hann royndi seg eisini sum bókmentamaður. Hann yrkti sjálvur og týddi yrkingar, m.a. fyrsta sosialist-songin "Brátt lýsir í eystri", men størsta týdningin man hann hava havt innan føroyskt sjónleikarlív, har hann var oddamaður bæði sum fyrireikari og leikari alt frá miðskeiðis í 1890-árunum, til hann vegna heilsubrek gav frá sær. Hann týddi fleiri leikir til føroyskt og skrivaði sjálvur hin vælumtókta sjónleikin "Ófriðarligar tíðir" (1908), sum snýr seg um vitjan enska Brillumansins í Havn í 1808 og óræddu framferð Nólsoyar Páls í hesum døgum.
Niels Andreas Kruse
Niels Andreas Kruse (12. august 1871 á Eiði - 16. juni 1953) var málari. Hann var abbi listakvinnuna Sigrun Gunnarsdóttir Niclasen á Eiði.


 * Gjáar kirkja
 * Selatraðar kirkja
Fuglaframi
Fuglaframi er ein avís, sum kom út í Føroyum frá 12. apríl 1898 til 8. juli 1902.

Blaðstjóri var Sverre Patursson.



Vestnord - tíðarrit - Føroysk, íslendsk og grønlendsk talgild tíðarrit og bløð.
Føringatíðindi
Føringatíðindi var fyrsta tíðindablað, sum kom út á føroyskum í Føroyum. Blaðið kom út frá januar 1890 til desember 1901, og aftur frá januar til 28. februar februar 1906. Blaðið var málgagn hjá Føringafelagnum, og var tað fyrsta tíðindablaðið ið varð skrivað á føroyskum.

Rasmus Effersøe var blaðstjóri longst, hann var ein av teimum førandi í føroyska sjálvstýrisstríðnum og sendi saman við øðrum innbjóðing til jólafundin í 1988. Redaktør i den korte perioden i 1906, Andrias Christian Evensen, ið var blaðstjóri eitt stutt skifti í 1906 var millum tey fyrstu ið arbeiddu fyri at gera føroyskt til undirvísingar- og kirkjumál.


 * 1890 - 1901 R. C. Effersøe
 * Oktober 1895 - Desember 1895 Andr. Sámalson
 * Januar 1896 - Oktober 1896 Jóanes Patursson
 * 1906 - A. C. Evensen




 * Vestnord - tíðarrit - Føroysk, íslendsk og grønlendsk talgild tíðarrit og bløð
Dúgvan (tíðindablað)
Dúgvan var tíðindablað, sum kom út í Føroyum frá januar 1894 til 1928 og frá 1941 til 1942.


 * P. Jensen
 * 1899 - 1900 R.C. Effersøe
 * 1899 - 1907 Djóni Isaksen
 * 1908 - 1910 Hans Andrias Djurhuus
 * 1910 - 1915 R.C. Effersøe
 * 1916 - 1925 Poul Niclasen


 * Vestnord - tíðarrit - Føroysk, íslendsk og grønlendsk talgild tíðarrit og bløð.
Føroyskir tíðindamiðlar
Hetta er ein listi yvir tíðindamiðlar sum fyrr í tíðini vóru til í Føroyum og teir sum enn eru til.

1 Var ikki virkið árini 1929-1940. 2 Var ikki virkið árini 1955-1959.


 * Atlantic Radio (1999)
 * Lindin (2000-)
 * Rás 2 (1999 - sep. 2007) og 1. okt. 2007 - undir Miðlavarpinum hjá Sosialinum.
 * Útvarp Føroya (1957-)


 * Sjónvarp Føroya (1984-)
 * Iktus (2008-)


 * Kringvarp Føroya (2005-)
 * Humor.FO (2005-)
Skálafjørður
Skálafjørður hevur fleiri týdningar:


 * Skálafjørður er ein fjørður í Eysturoynni, sí Skálafjørður (fjørður).
 * Skálafjørður er bygdin inn í Skálafjørð, sí Skálafjørður (bygd) (Skálabotnur).
Hoydal
Hoydal hevur fleiri týdningar:


 * Ein býarpartur í føroyska høvuðsstaðnum Tórshavn (í Hoydølum ella Hoydalar).
 * Annika Hoydal (f. 1945), tónleikari.
 * Dánial Hoydal (f. 1971), rithøvundur.
 * Gunnar Hoydal (f. 1941), arkitektur og rithøvundur.
 * Høgni Hoydal (f. 1966), politikari.
 * Karsten Hoydal (1912-1990) (føddur í Hoydølum) politikari og rithøvundur.
 * Kjartan Hoydal (1941-2016), havlívfrøðingur.
 * Marianna Hoydal (f. 1968), týðari
 * Rannvá Næs Hoydal (f. 1993), rithøvundur
Mongdarlæra
Mongdarlæra er tann støddfrøðiliga ástøðin um mongdir, sum umboðar mongdir av óítøkiligum lutum. Hon hevur eina miðstøðu í nútíðarstøddfrøðiligum ástøði, av tí at hon gevur tað grundleggjandi mál, sum øll støddfrøði kann orðberast í.

Mongdarlæran mentist serliga í tíðarskeiðnum, 1880-1920. Georg Cantor lýsti tey fyrstu hugtøkini, Bertrand Russell og David Hilbert veittu munandi hjálp til at gera tað til eitt samsvarandi ástøði. Mongdarhugtakið fekk greiða merking frá Zermelo-Fraenkels grundreglunum.

Teljitøl kunna setast upp sum mongdir við tað, at 0 svarar til ta tómu mongdina, \emptyset, 1 til mongdina, sum inniheldur ta tómu mongdina o.s.fr.
Sverre Magnus prinsur av Noregi
Sverre Magnus av Noregi er føddur tann 3. desember 2005 í Oslo. Hann er annað barn hjá Haakon krúnprinsi og Mette Marit krúnprinsessu.

Sverre Magnus er hin triði í arvafylgjuni til norsku krúnuna aftan á pápan og systrina, Ingrid Alexandru.




 * Kongehuset.no - myndir
 * Portal.fo - "Sverri kongur uppkallaður"

Haakon von Norwegen
Jacob Johansen
Jacob Johansen (1860-1900) var blaðstjórð á Dimmalætting frá 1889 til 1892.

Hann fekk dóttrina Andreu Árting (1891–1988) uttanfyri hjúnalag við Súsannu Rasmussen (1873–1940).
Søren Emil Müller
Søren Emil Müller (13. juni 1856 í Havn - 17. oktober 1922) sýslumaður, keypmaður, fulltrúi hjá amtmanninum, seinni fútanum, reiðari og jarðarbrúkari. Hann bygdi eitt pakkhís í Tórshavn í 1890-árunum, pakkhúsið verður nevnt Müllers Pakkhús, og virkaði sum keypmaður og seinni sum reiðari. Hann var eisini blaðstjóri á Dimmalætting 1900–1901, sýslumaður, og starvaðist sum fultrúi hjá amtmanninum og fútanum.

Müller var kommunustýrislimur í Tórshavnar kommunu 1896–1908, 1909–1910 og 1913–1920, og var borgarstjóri 1913–1920. Hann var valdur inn í Løgtingið úr Norðurstreymoy 1891–1903, og úr Suðurstreymoy 1903–1908. Hann var harvið ein av teimum løgtingslimum ið stovnaði Sambandsflokkin í 1906.

Hann var sonur Hans Christopher Müller.
Poul Niclasen
Poul Niclasen (3. januar 1889 í Tórshavn - 3. august 1953 í Keypmannahavn) blaðstjóri og politikari (Sambandsflokkurin).


 * 1916 - 1925 Blaðstjóri á Dúgvuni
 * 1918 - 1936 Blaðstjóri á Dimmalætting
 * 1923 - Var saman við J.P. Henriksen, M. A. Jacobsen, Johs. O. Joensen og John E. Joensen við til at stovna Havnar Telvingarfelag.


 * Færøerne i tidens strøm. Tegninger af Ingolf Jacobsen. København : Luno 1940
Georg L. Samuelsen
Georg Lindenskov Samuelsen (8. januar 1910 í Tórshavn - 17. februar 1997) blaðstjóri og virkin í Havnar Sjónleikarfelag. Bara 26 ára gamal gjørdist hann í 1936 blaðstjóri á Dimmalætting, eitt starv hann røkti fram til 1. juli 1981. Frá 1945 var hann føroyskur tíðindamaður hjá Berlingske Tidende.

Sjónleikur hevur havt hansara stóra áhuga, umframt at hava leikt við í fleiri leikum hevur hann týtt sjónleikir og útvarpsleikir. Á ungum árum gav hann út yrkingasavnið "Sól og sirm", 1930.


 * 1936 - 1981 Blaðstjóri á Dimmalætting.


 * 1930 - Sól og sirm (yrkingasavn).


 * Kraks Blå Bog 1996, s. 1085
Lisbeth L. Petersen
Lisbeth Beate Lindenskov Petersen (fødd 28. februar 1939 í Havn, deyð 7. august 2024 sama stað) var føroyskur politikkari fyri Sambandsflokkin. Hon var borgarstjóri, løgtingslimur, fólkatingslimur og formaður fyri Sambandsflokkin. Hon gjørdist riddari av Dannebrog í 1995.



Lisbeth var dóttir Georg L. Samuelsen, sum var blaðstjóri á Dimmalætting og harvið eisini abbadóttir Andrass Samuelsen, bróðurdóttir Trygva Samuelsen, og systir Beatu L. Samuelsen. Hon giftist Jákup Petersen í 1960, hann doyði í 2001.

Hon tók realeksamiu í Havn í 1955, og examen artium á Bagsværd Kostskole og Gymnasium í Danmark í 1958. Lisbeth arbeiddi sum avloysari í ymiskum skrivstovustørvum m.a. á advokatskrivstovu í Havn 1960–1970, og var projektskrivari á ymiskum verkætlanum á Føroya Fornminnissavni 1980–1992. Harumframt var hon flokksskrivari Sambandsflokksins 1982–1987, og størsti einstakur partaeigari í Dimmalætting til 2010. Lisbeth var aktiv í kvinnupolitiskum arbeiði, hon var næstformaður í KSF - Kvinnufelagssamskipan Føroya 1982-86.

Lisbeth L. Petersen stillaði upp til val fyrstu ferð til býráðsvalið í Havn í 1984. Hon gjørdist fyrsta kvinna yvirhøvur, sum varð vald fyri Sambandsflokkin, og hon fekk í boðið borgarstjórasessin. Hon valdi tó heldur at gerast varaborgarstjóri og formaður í Sosialu nevnd. Hon fekk gott samband við borgararnar í Tórshavnar kommunu í hesum sessum. Eftir einum ávísum trýsti segði hon ja takk til at gerast fyrsti kvinnuligi borgarstjórin í Tórshavnar kommunu í 1992. Sambandsflokkurin setti met við atkvøðum til býráðsvalið í 1996, men fekk ikki nakran sentralan leiklut komandi valskeiðið, og Lisbeth varð tá ikki afturvald til borgarstjóra. Hon helt fram sum býráðslimur til ár 2000.

Lisbeth L. Petersen varð vald inn á Føroya Løgting í Suðurstreymoyar valdømi 1990–2008. Eftir valsigurin hjá Sambandsflokkinum á løgtingsvalinum í 1994 fekk hon ein sentralan leiklut í ríkispolitikkinum. Hon var flokksformaður og formaður fyri tingbólkin í tíðarskeiðnum 2001–2004. Lisbeth var vald inn á danska Fólkatingið í 2001 - 2005 sum eitt av umboðum Føroya, hon varð vald fyri Sambandsflokkin. Á Fólkatingið gjørdist hon partur av fólkatingsbólkinum hjá Venstre.

Harumframt var Lisbeth formaður í Útnorðurráðnum eitt tíðarskeið.

Lisbeth L. Petersen kunngjørdi í 2007 at hon tók seg úr aktivum politikki og stillaði ikki uppaftur til Løgtingsvalið 2008.


 * 2004-2008 limur í Fíggjarnevndini
 * 2004-2008 limur í Trivnaðarnevndini
 * 2002-2004 limur í Fíggjarnevndini
 * 1998-2002 limur í Fíggjarnevndini
 * 1990-1994 limur í Rættarnevndini
 * 1990-1994 limur í Sosial- og heilsunevndini
 * 1990-1994 limur í Samferðslunevndini


 * 1990 - 2008 Løgtingslimur fyri Sambandsflokkin
 * 1993 - 1996 Býráðsformaður í Havn
 * 2001 - 2003 Formaður í Sambandsflokkinum
 * 2001 - 2005 Fólkatingslimur fyri Sambandsflokkin




 * Lisbeth L. Petersen á heimasíðuni hjá Løgtinginum
 * Lisbeth L. Petersen í Dansk Kvindebiografisk Leksikon
Sámal F. Samuelsen
Sámal F. Samuelsen róptur Sámal á Krákusteini politistur. Var við til at seta Jólafundin í 1888.
Bill Justinussen
Kristian Bill Justinussen (27. august 1963 í Klaksvík) er ein føroyskur politikari fyri Miðflokkin og Fólkaflokkin. Hann býr á Glyvrum.

Hann var formaður í Miðflokkinum árini 1997 til 1998. Í 2002 varð hann útnevndur landsstýrismaður í familju- og heilsumálum, og hann røkti landsstýrisessin skeiðið út. Hann stillaði upp á løgtingsvalinum í 2004 og varð fyri fyrstu ferð valdur á Føroya Løgting.

Hann var løgtingslimur fram til løgtingsvalið í 2022, tá hann ikki varð endurvaldur. Eftir valið meldaði hann seg úr Miðflokkinum, og í februar 2024 meldaði hann seg inn í Fólkaflokkin. Hann stillaði upp fyri Fólkaflokkin á løgtingsvalinum í 2026 og varð valdur við 447 persónligum atkvøðum.
Louis Bergh
Louis Jacob Andreas Cantor Bergh (12. september 1834 í Keypmannahavn - 7. november 1910) var ein danskur lærari og blaðstjóri. Hann flutti til Føroya, har hann gjørdist yvirlærari í realskúlanum í Havn (Thorshavns realskole) frá 1867. Hann arbeiddi fyri, at danskt skuldi vera verandi almenna málið í føroyskum skúlum. Hann var lærari hjá Jóannes Patursson, tá ið Jóannes gekk á realskúla. Sambært Jóannes Patursson vóru tey einastu tvey orðini, ið hann hoyrdi Bergh siga: pínadoy og skerpikjøt. Bergh var lærari á Læraraskúlanum frá 1870 til 1903, hann var blaðstjóri á Dimmalætting frá 1882 til 1885 og fyrsti formaður í Føroya Lærarafelag, har hann var formaður frá 1898 til 1902.


 * Anton Degn : Bergh, L. í.: Dansk biografisk leksikon, 3. udgave, bind 1 (1979), s. 615
Maðurin ið slapp at fara
Maðurin ið slapp at fara (danskt; Manden der fik lov at gå, enskt; The man who was allowed to leave) er ein føroyskur filmur av Katrini Ottarsdóttur frá 1994.

Ein tragikomisk søga um ein eldri giftan mann, sum ein dagin ger av at fara frá konuni fyri at liva saman við tí nógv yngri Mariu. Konan tekur hetta heilt róliga. Hon er hvørki óð ella kedd, men heldur at hann skal sleppa at renna hornini av sær. Hon er sannførd um, at hann skjótt verður klókari og fer at koma aftur til sín. Tað ger hann eisini, men ikki akkurát so, sum hon hevði hugsað sær.


 * Adelborg Linklett
 * Sverri Egholm
 * Eyð Matras
 * Hilmar Joensen
 * Nora Bærentsen
 * Kári D. Petersen
 * Anneli Aeristos




 * Maðurin ið slapp at fara - Internet Movie Database
Sverri Egholm
Sverri Egholm (31. august 1930 í Leynum - 24. januar 2001 í Tórshavn) var landsbókavørður og sjónleikari.

Hann tók preliminerprógv í 1948 og examen artium í 1950. Hann tók útbúgving sum bókavørður á Odense centralbibliotek 1951–1953 og tók prógv við Danmarks biblioteksskole í 1955. Egholm var bókavørður á Føroya Landsbókasavni 1955–1963, programfólk í Útvarpi Føroya 1963–1968, landsbókavørður á Føroya Landsbókasavni 1968–1989 og fyribils leiðari av Býarbókasavninum í Tórshavn 1969–1972.

Sverri Egholm var nevndarlimur í Havnar Keypssamtøku frá 1963, nevndarlimur í Føroya Keypssamtøku frá 1965 (nevndarformaður frá 1967), nevndarlimur í Fróðskaparsetur Føroya frá 1968, nevndarlimur í Collegium Academicum Færoense frá 1970 (nevndarformaður frá 1971), limur í Líkningarráð Føroya 1964–1970 og limur í nevndini ið deilir út M.A. Jacobsens Heiðursløn í 1959 og 1967–1972. Hann var eisini ritstjóri á tíðarritinum Gluggin 1955–1957 og skrivaði fleiri blaðgreinar og tíðarritsgreinar um bøkur og bókasøvn.


 * 1994 - Maðurin ið slapp at fara (eftir Katrina Ottarsdóttir)
 * 1999 - Bye Bye Bluebird (eftir Katrina Ottarsdóttir)


 * 1989 - 2000 Birting
 * 1977 - 1980 Bókatiðindi
 * 1972 - 1975 Føroyskur bókalisti
 * 1996 - 1999 Nýggja kvæðabókin


 * Kraks Blå Bog 1974 (1974). (Rosekamp.dk )


 * Føroya landsbókasavn
Atlantic
Atlantic er enskt orð, ið merkir Atlants-, ofta skilt sum Atlantshavið. Orðið er millum annað liður í føroysku tiltøkunum:


 * Flogfelagið Atlantic Airways (føroyskt Atlantsflog).
 * Útvarpsrásin Atlantic Radio.
 * Filmurin Atlantic Rhapsody - 52 scener fra Tórshavn frá 1989.
 * Tónleikaátakið Atlantic Music Event.
Prix Føroyar
Prix Føroyar var ein tónleikakapping, sum Norðurlandahúsið tók stig til í 1995 í samstarvi við Føroya undirhaldstónleikarafelagi, Sjónvarpi Føroya, Útvarpi Føroya og við hjálp frá ymiskum áhugafeløgum í Føroyum. Meiningin var fyrst og fremst at geva føroyskum tónleikarum møguleikan at framføra egin løg, á einari proffessionellari konsert og harumframt at fáa føroyskan tónleik út í heim.

Í 2005 varð stóra gallakvøldið kallað Atlantic Music Event (AME).

Henda tónleikakappingin er ikki til longur.


 * 1995 Moirae
 * 1997 Mark No Limits
 * 1999 TAXI
 * 2001 Clickhaze
 * 2003 Gestir
 * 2005 Go Go Blues




 * 1) Besta lag: Teitur/Josephine
 * 2) Besti sangari: Eivør Pálsdóttir
 * 3) Besti bólkur: GoGo Blues
 * 4) Besta fløga: Teitur: Poetry and Aeroplanes


 * Besti gittarspælari: Rasmus Rasmussen
 * Besti bassspælari: Arnold Ludvig
 * Besti trummuspælari: Rógvi á Rógvu
 * Besti ljómborðsspælari: Kim Hansen


 * Besti húsi: 200/Viva la Republica
 * Best átak uttanlands: Teitur Lassen
 * Besti produsari: Óli Poulsen
 * Herðaklappið: Teitur Lassen


 * Mest spælda lag: Páll Finnur Páll/Forelskaður Sjónleikari
 * Mest seljandi bólkur: Týr/Eric The Red ella Trølla Pætur (verður endaliga gjørt upp seinni)


 * 1) Besta lag: Lena Anderssen “My Lady”,Páll Finnur Páll “Forelskaður sjónleikari, Teitur “Josephine”
 * 2) Besti sangari: Eivør, Guðrun Sólja Jacobsen, Lena Anderssen
 * 3) Besti bólkur: Deja vu, GoGo Blues, Makrel
 * 4) Besta fløga: Lena Anderssen “Can’t erase it”, Teitur “Poetry and Aeroplanes”, Salt “Salt”
Clickhaze
Clickhaze var ein føroyskur tónleikabólkur.

Popp/rokkbólkur úr Eysturoynni. Stovnaður til Prix Føroyar 1999. Vann Prix Føroyar í 2001.


 * Eivør Pálsdóttir (sang)
 * Petur Pólson (eisini undir navninum Waco Koresh) (sang, tekstir)
 * Bogi á Lakjuni (B.á.L) (gittar)
 * Høgni Lisberg (trummur)
 * Jens L. Thomsen (bassur)
 * Jón Tyril (gittar)
 * Mikael Blak (2001-02) (bassur, hammond)


 * 2002 EP.


 * 1999 Prix ‘99 skering 4.
 * 2001 Prix Føroyar 2001 skeringar 1 & 10.
 * 2002 Livandi tónleikur skering 7.
 * 2002 Tutl 25 ár – Live 2002 skering 1.


 * 2001 - Vunnu Prix Føroyar.


 * Clickhaze á MySpace
Jensen
Jensen er mest vanliga eftirnavnið í Danmark og 15. mest vanliga eftirnavn í Føroyum. Navnið merkir sonur Jens.

=Kend fólk sum eita Jensen:=


 * Carl Jóhan Jensen, rithøvundur.
 * Fríðbjørg Jensen, songkvinna.
 * Petur Jensen, tónleikari.
 * Ragnvaldur Jensen, svimjari.


 * Jens Fink-Jensen, rithøvundur.
 * Uffe Ellemann-Jensen, politikari.


 * Siv Jensen, politikari.
 * Christian Jensen, politikari.
Niclas Johannesen
Niclas Johannesen (f. 5. desember 1965) er mest kendur sum framúrskarandi gittarleikari, tónasmiður og tónleikaprodusari. Hann hevur spælt í fleiri føroyskum bólkum, millum aðrar Chase, og hevur hartil produsera og lagt til rættis fleiri tónleikaútgávur. Til dømis útgávur hjá Brandi Enni og Lenu Anderssen.

Niclas leikti eisini 1.deildarfótbólt sum yngri, bæði við NSÍ í Runavík og HB í Havn. Hann starvaðist eisini eitt skifti sum tíðindamaður fyri Sjónvarp Føroya.


 * 2017 - Vann FMA virðisløn í bólkinum, ið er tvørtur um sjangrur - Ársins framleiðari
Páll J. Nolsøe
Páll Johannes Nolsøe (føddur 8. september 1908 á Tvøroyri, deyður 25. januar 1996) var landsskjalavørður og rithøvundur. Hann fór niður til Sorø, har hann var liðugur í 1929. Síðan las hann danskt og enskt á Københavns Universitet í eini tvey ár. Hann starvaðist á skrivstovuni hjá Politiken 1935-36. Í 1937 starvaðist hann á blaðnum Tingakrossi og 1938-39 á Dagblaðnum. Árini 1940-47 var hann bókavørður á Froðbiar sóknar bókasavni og 1947–48 var hann lærari í bygdunum Norðra- og Syðradalur. 1948 bleiv hann hjálparfólk á Føroya Landsskjalasavni og hin 21.4.1951 var hann settur í starv sum landsarkivarur.


 * 1947 - Mið, plinkar og ýti
 * 1955 - 1991 Føroya Siglingarsøga, bind I - XIV (2. útg. 1963)
 * Tvøroyrar siglingarsøga I–II. 1962-63
 * Vágs og Porkeris siglingarsøga I-II, 1965
 * Midvágs siglingarsøga, 1969
 * Sandavágs siglingarsøga, 1970
 * Sørvágs siglingarsøga, 1977
 * Vestmanna siglingarsøga I, 1979


 * 1948 (2. útg. 1970) - Eilif Mortanssons, Ein ribbaldur, upprunaheitið: En vild krabat


 * 1965 - Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens
 * 1967 - Fekk heiðursgávu frá Dansk-Færøsk kulturfond


 * Kraks Blå Bog 1995, s. 918
Jákup í Jákupsstovu
Jákup í Jákupsstovu varð føddur 7. juli 1922 í Sørvági og doyði 24. februar 1976. Prógv í samfelagsfrøði frá Institute of Social Studies í Haag, Holland (196_?).


 * 1945 - 1946 Løgtingslimur fyri Javnaðarflokkin
 * 1954 - 1971 Skrivari Føroya Fiskimannafelags
 * 1954 - 1970 Blaðstjóri á Fiskimannablaðnum

Frá sinum politiska lívið er Jákup í Jákupsstovu helst best kendur fyri sín leiklut í fólkaatkvøðuni tann 14. september 1946, hvørs eftirspæl var m.a. at hann varð tveittur úr Javnaðarflokkinum. Aftaná hann varð tveittur úr Javnaðarflokkinum var hann við til at stovna Tjóðveldisflokkin í 1948.


 * 1965 Wage Determination and Working Conditions for fishermen in the Faroe Islands, Haag
 * 1974 Fólkanøvn í Føroyum


 * 1974 Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens fyri yrkisbókmentir


 * 1984 Fróðskaparrit 31. bók. 1983, s. 108
 * Løgtingið 150 - Hátíðarrit. Tórshavn 2002, Bind 2, s. 297 (PDF-Download )
Doris Hansen
Doris Hansen (fødd í 1943) er fyrrverandi forkvinna í MBF og rithøvundur. Hon var fødd í Øravík í 1943. Hansen er útbúgvin lærari, tali­, lesi­ og hoyrilærari. Hon starvast í Tórshavnar kommunu. Hansen hevur verið sera virkin í arbeiðinum at bøta um korini hjá teimum brekaðu, m.a. hevur hon í mong ár verið formaður í MBF.


 * 1997 - Bókmentavirðisløn M.A. Jacobsens fyri yrkisbókmentir, fyri bókina Søgan um hini.


 * 1996 - Søgan um hini 1895-1981, Føroya Skúlabókagrunnur.
Tummas Lenvig
Tummas Lenvig (2. november 1923) lærari og sjálvstýrismaður.


 * 1963 - 1966 Blaðstjóri á Tingakrossi


 * 1995 - Fyrsta føroyska skaldsøgan
 * 2001 - Viljans verk er fólksins frami 1921-1938