Ásmund Fregdegævar
Úr kvæðasavninum Norske Folkeviser, sum Magnus Brostrup Landstad gav út í 1852.

Ásmund Fregdegævar

1. Deð var Irlands kongi bold

han talað til sine menn

kven skal norð i trollebotten

og hente mi dotter heim?

--Der er ingin dag’e.

(Er deð inki dagin?)

2. Farne er no sá mange

fregðe drengir og friðe

ingin af dei er komen att’e

no kan eg ‘ki lenger biðe.

--Der er ingin dag’e.

3. Til sá svarað han ráðihæst,

han steig fer kongin fram:

Ásmund er báðe stór og sterk

han er sá fregð ein mann.

--Der er ingin dag’e.

4. Höyre du Ásmund Fregðegævar

hot eg seje deg:

du skal norð i trollebotten

og hava heim dottri til meg!

--Der er ingin dag’e.

5. Höyre du Ásmund Fregðegævar,

du er den fregðast i lándo,

du skal norð i trollebotten

og löyse mi dotter or vándo.”

--Der er ingin dag’e.

6. Hot hev eg mot deg brotið,

o kongi der du stend,

með du vil endeleg vita meg

langt norð i trolleheim?

--Der er ingin dag’e.

7. Du skal fá fruga Ermelia

hon er sá vént eit viv,

vil du norð i den myrke heimen

og váge fer henna dit liv.

--Der er ingin dag’e.

8. Og vil du geva meg dotter di

den vene fruga Ermelin,

sá reiser eg norð i den skome heimen

som ingja sóli skín.

--Der er ingin dag’e.

9. Og skal eg dá af norð i trollebotten

og löyse di dotter or vánde,

sá vil eg hava deð Olafs-skipið

som dei kallar Ormin lange.

--Der er ingin dag’e.

10. Árinn’ og deð forgylte flöy

bore dei út at strande,

deð var Ásmund Fregðegævar

han sille fara af lande.

--Der er ingin dag’e.

11. Ásmund sprang på Olafs bát

som dei kallað Ormin lange;

dei rópað pá T o r k i l d   A d e l f a r:

lat no skipið koma til gange!

--Der er ingin dag’e.

12. Sá vatt dei up deð silkiseglið

högast i seglerá,

dei sille inki pá bunkin strjúke

för dei trollebotten ság.

--Der er ingin dag’e.

13. Dei kastað deires anker

pá den kvitan sand

deð var Ásmund Fregðegævar

han tróð den fyste pá land.

--Der er ingin dag’e.

14. Hokken vil de mine bröðar tvo

anten vakte skip under öy

hellá de vil in i bergið gange

og taka út vene möy?

--Der er ingin dag’e.

15. Hokken vil de mine bröðar tvo

Anten vakte skip under liðe

hellá de vil in i bergið gange

og taka út jomfrúga friðe?

--Der er ingin dag’e.

16. Til svarað Ásmund bröðanne tvo

dei var báðe unge og blauge.

Deð höyrer me pá bróðir ‘kons

at han vil vita kon dauðe.

--Der er ingin dag’e.

17. Heller vil me, fregðan bróð’r

vakte dit skip under öy,

me tor’ inki in i bergið gange

og taka út vene möy.

--Der er ingin dag’e.

18. Heller vil me, fregðan bróð’r

vakte dit skip under liðe,

me tor’ inki in i bergið gange

og taka út jomfruga friðe.

--Der er ingin dag’e.

19. Ásmund kastað kufta blá,

tók pá ein fillutte flangi.

han totte kufta var hosta góð

i trollehendar at gange.

--Der er ingin dag’e.

20. Som han kom i den fyste hallen,

der var sá underleg vorið,

dúkanne var utor blóði dregne

og ormanne spelað etter borði.

--Der er ingin dag’e.

21. Som han kom i den aðre hallen,

han var i sá mykin váðe

ganne-kerið pá golvi stóð

og trollið ivi deð ráðe.

--Der er ingin dag’e.

22. Som han kom i den treða hallen,

der mone han beðre like,

der var vene sengir upreidde

og breidde með silki kvite.

--Der er ingin dag’e.

23. Som kom i den treða hallen,

der totte han ingja vande,

han kastað seg i einom kvila,

der sovnað gúten snadde.

--Der er ingin dag’e.

24. Han kastað seg i einom kvila

han var báðe fáin og fnyste,

in sá kom deð vene viv,

deð tottest af hennar lýse.

--Der er ingin dag’e.

25. In sá kom deð vene viv,

som Ásmund vilde vinne,

hon ha’ hár som spunnið gull

og vippað i slikitvinne.

--Der er ingin dag’e.

26. In sá kom deð vene viv,

som Ásmund vilde fá,

hon ha’ hár som spunnið gull

og vippað i silkitráð

--Der er ingin dag’e.

27. Hon ha’ hár som spunnið gull

og vippað i silkiband,

Ásmund upatt or sengi sprang

og tók hennar i sit fang.

--Der er ingin dag’e.

28. Slepp meg, slepp meg, Ásmund,

du helt inki meg i fang,

kem hon in sæle móðir mi

hon et up kvor kristen mann.

--Der er ingin dag’e. 29. Deð er inki di sæle móðir

um du ‘ki annað veit,

du er dottir til Harald kongin,

som búr heran suð under öy.

--Der er ingin dag’e.

30. Du slepp meg, slepp meg, Ásmund!

du helt inki meg i hand,

kem hon in T a r g e r ð H ú k e b r ú ð

hon knýser deg under si tonn.

--Der er ingin dag’e.

31. Slepp meg, slepp meg, Ásmund!

deð vil eg deg ráðe,

kem hon in skomegyvri

hon slúkar ‘kon i seg báðe.

--Der er ingin dag’e.

32. Slepp meg, slepp meg, Ásmund!

deð sa’ deð vivið ljóse,

deð er sá vont dei nýte drenginn

dei má ‘ki vivi njóte!

--Der er ingin dag’e.

33. In sá kom den skome gyvri,

hon gjorðe báð’ gruttað og grinte:

hot er deð fer eit t e k j u b á n n,

som held me dotter friðe?

--Der er ingin dag’e.

34. Den, som kallar meg eit tekjubánn

han skal etter vándo leite,

men kalle meg Ásmund Fregðegævar!

sá vil dennin gáten heite.

--Der er ingin dag’e.

35. Á inki er du den fregðaste,

som búr uti detta land,

men kem han en Thor með tungum hamrum

han er fulla fregðari han.

--Der er ingin dag’e.

36. Höyre du deð du skome-gyvri

hot eg vil spyrja deg:

hor heve du fengið deð breiðe belti,

som du ber ikringum deg?

--Der er ingin dag’e.

37. Deð var ‘ki i fjór, i fyrre fjóren,

úti sankt Olafs velde,

dá eg sille livið af kongin taka

sá seint um ein jóleftas kvelde.

--Der er ingin dag’e.

38. Eg tók kongin pá mín bak,

eg tottest meg vera ung,

men som eg kom i durahallen

dá falt en meg fer tung.

--Der er ingin dag’e.

39. Fram sá kom den vigsle-kallen,

sá vel eg han mone kenne,

han slóg meg með skrá i skallen

eg er ‘ki heilbrigdað enno.

--Der er ingin dag’e.

40. Dei slóg meg með skrá i skallen,

deð tottist eg inki líðe,

dei skvette etter meg vigsalvatten

eg kenner enno deð svíðer.

--Der er ingin dag’e.

41. Dei skvette eld og eimyrja,

og vigsale-vatnið viðe,

vigsale kom dá der eg stóð,

vigsale mone meg sviðe.

--Der er ingin dag’e.

42. Deð fornam eg pá lándo deires,

eg átte der ingjo freð,

sá sprette eg beltið af kongins rygg

og sokk i jorði neð.

--Der er ingin dag’e.

43. Höyre du Ásmund Fregðegævar

hot eg seje deg:

du hitar detta jönnið glóheitt

og send deð sá hit at meg!

--Der er ingin dag’e.

44. Eg hev vorið i de kristne lándo

der folkið kallar pá guð,

eg hev tekið i dei glóands jönni

eg er mykið sterkar hell du.

--Der er ingin dag’e.

45. Deð var Ásmund Fregðegævar

hoggi han til með avle,

hoggi han til den skome-gyvri

at odden stóð i hennas navle.

--Der er ingin dag’e.

46. Høyre du Ásmund Fregðegævar

du löyser meg af den vande

du högge meg i lytinne tvá

og sja`v imilljom dei gange!

--Der er ingin dag’e.

47. Eg skal hogge deg i lytinne tvá

Og löyse deg af den vande,

Med deð má fanden i helviti

Imilljom dei lytinne gang.

--Der er ingin dag’e.

48. Um sá talað den skomegyvri

dá hon datt dauð til jorð:

du skal `ki livands or bergi koma,

og inki livands ivir den fjorð.

--Der er ingin dag’e.

49. Deð var Ásmund Frægðegævar

han gekk seg út með strande,

burte sá vore hans bröðar tvo,

inki skip var der fer lande.

--Der er ingin dag’e.

50. Som han kom i den fjórðe hallen,

der var ingjo vande,

der stoð fagran fljótan folen,

kípin og kát i bande

--Der er ingin dag’e.

51. Høyre du fagran fljótan folen

eg spyr’e deg eit orð:

hossi mykið vil du hava af deð rauðe gull

fer bera meg ivir den fjorð.

--Der er ingin dag’e.

52. Til svarað fagran fljótan folen

tots vera i hugin gram:

eg vil hava di högre hand,

men dá skal eg bera deg fram.

--Der er ingin dag’e.

53. Til svarað Ásmund Fregðegævar

som guð gav honom til ráðe:

fulla skal du fá mi högre hand,

men dá lýt du bera `kon báðe.

--Der er ingin dag’e.

54. Tak deg no báðe sylv og gull,

sá mykið som du kan tine,

du set deg pá mit breiðe bak,

me skal ivir havi riðe.

--Der er ingin dag’e.

55. Höyre du frúga Ermelin

du samlar dit gull i skrín

með’ eg genge i drykkjestogu

og leikar með branden min.

--Der er ingin dag’e.

56. Som han kom i den femte hallen,

han var sá vreið i sinn,

hoggi han sunde dei kringleborði,

deð skranglað i kvor den ring.

--Der er ingin dag’e.

57. Hoggi han ihel alle bergetrolli

som han fyri augo ság,

sá reiste han otor trollebotten

der flaut með blóð og vág.

--Der er ingin dag’e.

58. Sá tok han báðe sylv og gull

sá mykið han mone finne,

sá drog han or bergi út

með treðive hestetyngi.

--Der er ingin dag’e.

59. Sá tok han báðe sylv og gull

sá mykið som der vore,

sá reið han ivir deð breiðe hav

som deð var haraste jorði.

--Der er ingin dag’e.

60. Kongin han stend i högan lofts svoli,

og sér han seg út sá viðe:

no sér eg Ásmund Fregðegævar

og fljótfolen under honom skriðe.

--Der er ingin dag’e.

61. Kongin han stend i högan lofts svoli

og leikar með dronningi si:

no sér eg Ásmund Fregðegævar,

með fagraste dottri mi!

--Der er ingin dag’e.

62. Deð var Ásmund Fregðegævar,

han steig seg út pá sand,

sá hoggi han folens hovuð af,

--- deð vart ein kristen mann!

--Er deð inki dagin?

63. Sá hoggi han folens hovuð af,

deð vart ein kristen mann,

Adalbert hennar yngste bró’r,

kongins son af Engeland!

--Er deð inki dagin?


 * Ásmund Fregðegævar í ymsum norskum kvæða-uppskriftum