danish-foundation-models/faroese-dynaword huggingface dataset:
Led Zeppelin
Led Zeppelin var ein enskur rock og blues tónleikabólkur, sum var virkin frá 1969 til 1980. Bólkurin byrjaði sum The New Yardbirds í 1968. Jimmy Page, ið hevði spælt gittara í The Yardbirds, heitti á John Paul Jones, sum hann kendi úr studio-tónleikara umhvørvinum í London, at koma við sær í nýggja bólkin. Aftrat sær fingu teir sangaran Robert Plant og trummusláaran John Bonham. Eftir at hava spælt nakrar ferðir undir navninum The New Yardbirds, fóru teir at kalla seg Led Zeppelin.


 * Jimmy Page: Gittarar
 * Robert Plant: Sang
 * John Paul Jones: Bass/Tangentar
 * John Bonham: Trummur


 * Led Zeppelin I (1969)
 * Led Zeppelin II (1969)
 * Led Zeppelin III (1970)
 * Led Zeppelin IV (eisini kend sum "Zoso" ella "Runes Album") (1971)
 * Houses Of The Holy (1973)
 * Physical Graffiti (1975)
 * Presence (1976)
 * The Song Remains The Same (1976)
 * In Through The Out Door (1979)
 * Coda (1982)




 * Um sangin Stairway to Heaven (á enskum)
 * Grein um Led Zeppelin
 * Ummæli av týdningarmestu tónleikaútgávunum
The Kinks
The Kinks var enskur bólkur, sum brøðirnir Ray Davies og Dave Davies tóku stig til fyrst í 1960'unum. Saman við bassleikaranum Peter Quafie og trummusláaranum Mick Avory slógu teir ígjøgnum á tónleikapallinum í 1964 við stóra hittinum "You Really Got Me", sum stundum verður nevnt fyrsta tungmálms-lagið (fyrsta Heavy Metal lagið), hóast onnur løg eisini verða nevnd í hesum sambandi. Næsta stóra hittið hjá The Kinks var "All Day And All Of The Night", ið er ein umskriving av "You Really Got Me"; men tó at The Kinks í fyrstuni spældi rættiliga harðan rock samanborið við samtíðarbólkar, so vóru tað evnini hjá Ray Davies at skriva sangir, ið lýstu lívið hjá vanligum menniskjum í Bretlandi, sum av sonnum gjørdu The Kinks til ein merkisverdan bólk. Ein tann fyrsti sangurin við hesum samfelagsliga broddi var "A Well Respected Man" (1965), ið kom at standa sum ein snúningspunkt á yrkisleiðini hjá The Kinks.


 * The Kinks (1964)
 * Kinda Kinks (1965)
 * The Kink Kontroversy (1965)
 * Face To Face (1966)
 * Something Else (1967)
 * The Village Green Preservation Society (1968)
 * Arthur (Or The Decline And Fall Of The British Empire) (1969)
 * Lola Vs Powerman And The Money-Go-Round (1970)
 * Muswell Hillbillies (1971)
 * Everybody's In Showbiz (1972)
 * Preservation, Act 1 (1973)
 * Preservation, Act 2 (1974)
 * Soap Opera (1975)
 * Schoolboys In Disgrace (1975)
 * Sleepwalker (1977)
 * Misfits (1978)
 * Low Budget (1979)
 * Give The People What They Want (1981)
 * State Of Confusion (1983)
 * Word Of Mouth (1984)
 * Think Visual (1986)
 * UK Jive (1989)
 * Phobia (1993)
Ídnaðarsamfelagið
Ídnaðarkollveltingin byrjaði í Onglandi mitt í 18. øld. Síðani spreiddist hon til Fraklands, Belgia, Sveis og so spakuliga gjøgnum Evropa og at enda til Amerika.

Undir ídnaðarkollveltingingini vóru umstøðurnar sera ringar hjá fólkið at liva í. Í Evropa livdu heili 20-40% av fólkinum í vesaldómi. Tey gingu biddaragongd ella hildu til í fátækraheimum. Í 18. øld vóru 10% av fólkinum í Evropa biddarar. Nógv doyðu av sjúkum, ið var ein avleiðing av ov vánaligari heilsu. Loyvt var at reka tey fátøku burtur og fara illa við teimum. Tey fátøku vóru sett í sama bás sum brotsmenn og skøkjur, ið vóru sædd nógv niður á. At eiga barn ógift var mangan ein vanlukka. Lítil og eingin møguleiki var at hava barnið, tí so var vandi fyri at missa arbeiðið. Einasta loysnin var at lata barnið frá sær, ella, vildi illa til, beina fyri tí. Nýføðingar vórðu ofta funnir deyðir úti á vegnum ella í kloakkum.

Eitt gott dømi um hvussu fólk høvdu tað tá, er bókin hjá Charles Dickens: Oliver Twist. Hon snýr seg um ein drong, ið varð latin inn á eitt fátækrahús sum barn og livir eitt sera hart lív, sum fátækur. Charles Dickens lýsir sera væl, hvussu tað var at liva tá í tíðini.

Í 18. øld var tað øgiliga vanligt at fólk máttu liva í neyð og hungri, meðan keypmenn og góðseigarar høvdu tað væl betri. Í Føroyum vóru gjørdar ymiskar lógir fyri at bøta um fátækradømi. Eitt dømi er Trælalógin, sum kom í gildið í 1777. Hendan lógin segði, at um man var førur fyri at arbeiða, so skuldi man arbeiða, líka mikið hvussu fátækur man var. Trælalógin var ikki bara ein máti at bøta fyri fátækdømi, men eisini ein hjálp hjá bóndunum at fáa fleiri arbeiðsfólk. Tað var øgiliga vanligt at fólk reikaðu um landið fyri at bidda um ull og matvørur frá bóndunum. Men fyri at sleppa at bidda skuldi man hava eitt tryglarabræv frá fútanum, hetta brævið gav loyvi at bidda.

Er støðan í dag enn, sum hon var tá? Støðan í dag er nógv betri, enn hon var tá í tíðini. Vit hava gjørt nógv fyri at bøta um fátækdømi og javnrættindi millum rík og fátøk. Vit hava gjørt lógir soleiðis, at man ikki sleppur at hava trælir og eisini hava øll rætt til eina útbúgving. Hetta ger eisini, at tað er nógv lættari at fáa arbeiði, og tí eru tað nógv færri av fátøkum.

Ídnaðarkollveltingin hevði við sær, at til bar at framleiða vørur í hópatali. Maskinur vóru framleiddar, ið framdi til, at fólkini ikki skuldu arbeiða líka hart og leingi. Og eisini arbeiddi maskinurnar nógv skjótari enn fólk. Hetta hevur havt við sær at vørur eru nógv bíligari at keypa. Alt hetta er sera gott fyri øll fátøk, men tó er tað minni gott fyri keypmenninar, ið fáa minni fyri vørur sínar. Ígjøgnum ár og dag hava nógv fólk verið bangin um, at maskinur og "tólmenni" fara at taka leiklutin hjá fólki, ella, at alt verður gjørt fyri okkum. Hetta verður víst væl í filminum Wall-E har øll fólk sita í einum stóli, ið ger alt fyri teimum.
Muckle Roe
Muckle Roe (norrønt: Mikla Rauðey, 'Mikla Reyð-oyggj') er ein oyggj í Saint Magnus Bay, vestanfyri Mainland í Hetlandi.

Hægsti heyggjur á oynni er eitt slóknað gosfjall ið nevnist South Ward (før. Syðra Vørðan) 169 m. Oyggin bestendur av reyðum granitti, harav navnið 'stóra reyða oyggin' (tað finst ein 'Little Roe' lítla reyð oyggj eisini). Í 1905 varð ein brúgv gjørd millum oynna og meginlandið. Oyggin er nevnd í Orkneyinga saga, sum er um søguna hjá Orkney frá 9. øld til umleið 1200.






 * scottishislands.org.uk
 * Shetland in Statistics 2006 frá shetland.gov.uk
John Hansen
John Hansen (føddur 14. november 1988) er ein miðvallaleikari, ið er uppvaksin í B36. Her hevur hann leikt meginpartin av síni yrkisleið, tó hevur hann eisini leikt við AB í 2009 og 2010. Hann býr í løtuni í Danmark, har hann er í lestrarørindum. Har leikar hann við ÍF Føroyum í Keypmannahavn. John hevur fingið eyknevni av teimum hann hevur spælt fótbólt saman við, m.a. varð hann eftir ein dyst, har hann bleiv róstur, nevndur Gattuso, onkuntíð er hann eisini blivin nevndur Rambo, av tí at hann er lágvaksin, tættur og kompromisleysur, ein spælari, sum veruliga ofrar seg sjálvan, tá harðast leikar á. Skrivaði heimasíðan hjá B36 í 2011.
Hallur Hansson
Hallur Hansson (føddur 8. juli 1992) er føroyskur fótbóltsleikari, miðvallaleikari, sum í spælir við danska Superliga-felagnum Vejle Boldklub og føroyska landsliðnum.

Frá mars 2014 til sesongin endaði í oktober 2014 spældi hann við Víkingi, ið vann finaluna um Løgmanssteypið og gjørdist nummar trý í bestu føroysku fótbóltsdeildini. Frá 2012 til januar 2014 spældi hann við danska superligaliðnum AaB, fyrsta hálva árið var hann lántur frá HB,, men hin 29. januar 2013 gjørdi hann 1½ ára sáttmála við AaB, sáttmálin skuldi vara til 30. juni 2014, men var uppsagdur síðst í januar 2014. Hallur hevði leikt 5 dystir fyri superliga liðið hjá AaB, tá sáttmálin varð undirskrivaður.



Hallur búði í Vági í nøkur ár sum barn, og spældi tá við VB og seinni við samanlagda felagnum VB/Sumba. Í 2008 spældi hann við HB og so flutti hann til Aberdeen, har hann spældi fótbólt til 2011, fyrst við ungdómsliðnum hjá Aberdeen FC og síðan spældi hann ein dyst við besta liðnum hjá Aberdeen FC.

Hin 29. januar 2013 gjørdi hann sáttmála á hálvtannað ár við danska Superliga-felagið AaB, eftir at hava spælt fyri felagið í eitt hálvt ár, útlántur frá HB. Hann spældi seks dystir fyri besta liðið hjá AaB. Hin 31. januar 2014 kunngjørdi AaB, at tey ikki longur høvdu sáttmála við Hall Hansson. Í februar 2014 undirskrivaði hann sáttmála við Víking.

Seinni sama árið gjørdi hann sáttmála við danska 1. deild felagið Vendsyssel FF.

Hin 17. juni 2016 gjørdi hann tvey ára sáttmála við danska Superliga felagið AC Horsens. Eftir fimm ár í felagnum blivur partarnir samdir um at enda samstarvið. Í oktober 2021 undirskrivaði hann sáttmála við danska superligafelagið Vejle Boldklub.

Hallur hevur higartil (14. oktober 2021) spælt 64 dystir við føroyska A-landsliðnum og skorað fimm mál. Hann hevur eisini spælt fleiri dystir við føroysku U21, U19, U17 og U15 landsliðunum. Hann spældi sín fyrsta A-landsdyst móti Íslandi, tað var ein vinardystur. Næsta dystin spældi hann móti Týsklandi, tann dystin vunnu týskarar 3-0.

Hin 11. oktober 2013 skoraði Hallur sítt fyrsta mál fyri føroyska A-landsliðið. Tað var í heimdystinum móti Kazakstan, sum var HM 2014 kvalifikasjónsdystur, tað var tann nýggjundi landsdystur hansara. Dysturin endaði 1-1 og harvið fekk Føroyar sítt fyrsta stig í kappingini. Málið hjá Hallur var eitt langskot, sum hann skeyt uttanfyri 16-meturin, bólturin fór upp í vinstra horn.


 * Málskoring og úrslit vísa málini hjá Føroyum fyrst.




 * Hallur Hansson á FaroeSoccer.com
Norn orðalisti Foula 1774
Norn orðalistin ið G. Low skrivaði niður á oynni Foula í 1774

Norn - Føroyskt (Har orðini vórðu givin í bundnum formi, er føroyska orðið eisini skrivað í bundnum formi)

Fugla or Uttrie - Foula ella Útriði hion - oyggin coust - breyð (kostur) boga coust - bygg-breyð sheug - sjógvur fisk - fiskur hoissan - hýsan gronge, grodningar - grunningur, grunningar (toskur) longo - longa (longu) sildin - sildin berg, berrie - berg bodin, knorin - bátin, knørrin seiglè - seglið mostin - masturin quot - kot seugin (sceugin?) - skógvin sokin - sokkin ugan - húgvan whit fuglin - másin ednin - ørnin bergesken - borðiskin sponin - spónin heosa - oysa hessin - hestin russa - ryssa kurin - kýrnar fie, sedvite - fæ, seyður oron - ærin posney - pottin
Mainland, Orknoyar
Mainland (norrønt: Meginland) er størsta oyggin í Orknoyum. Einastu býirnir í Orknoyggjum, Kirkwall og Stromness, liggja báðir á Mainland, sum eisini er eitt knútapunkt fyri ferðsluna til og frá oyggjunum, við ferjuhavnum og flogvølli.

Tríggir fjóðringar av íbúgvunum í Orknoyggjum búgva á Mainland.

Í gomlum døgum var oyggin eisini kalla Hrossey sum merkir «Rossa-oyggin». Oyggin varð eisini stundum kallað Pomona (ella Pomonia), eftir eini feiltýðing frá 1500-talinum, men hetta heitið hevur sjáldan hevur verið nýtt lokalt.



Mainland, Hetland
Mainland, Hetland
Mainland (norrønt: Meginland) er størsta oyggin í Hetlandi og triðstørsta oyggin í Stóra Bretlandi, 969 km² til støddar. Høvuðsstaðurin Lerwick er á eystrustrondini á Mainland og Scalloway er á vesturstrondini. Uml. 17.750 fólk búgva á Mainland.

Hægsta fjallið í Hetlandi, Ronas Hill (norrønt Hrauns fell) 450 m (1.476 ft), liggur í Northmavine á Mainland.

South Mainland

Lerwick Scalloway Bigton Sandwick Sumburgh

Central Mainland

West Mainland

Aith Walls

North Mainland

Brae North Roe Vidlin

her liggur eisini Sullom Voe við sínum oljuterminali.

Mainland, Orknoyar
Mainland
* Mainland, Hetland
 * Mainland, Orknoyar
Tvøroyrar kirkja
Tvøroyrar kirkja er føroysk fólkakirkja i Suðuroy, sum var bygd í 1908. Talan er um eina norska trækirkju, sum var bygd í Noregi, og síðan flutt til Føroya og reist á grótgundina á Tvøroyri. Ætlanin var upprunaliga, at kirkjan skuldi vera ein grótkirkja, men tað fór at gerast ov kostnaðarmikið, og so endaði tað við at gerast ein trækirkja. Áðrenn arbeiði fór í gongd hevði A/S J. Mortensen Eftf. bjóðað sær at geva alt byggitilfarið um kirkjan varð gjørd úr timburi. Grundin á kirkjuni er bygd av gróti, stabbagróti, sum er tikið úr fjallinum omanfyri kirkjuna. Kirkjan er stór og rúmar umleið 500-600 fólkum. Samuel Jacob Sesanus Olsen var urguleikari við Tvøroyrar kirkju í nærum 25 ár.

Kirkjan sum nú stendur á Tvøroyri er ikki tann fyrsta. Ein kirkja varð bygd í Froðba í 1836, men av tí at Tvøroyri vaks og fleiri og fleiri fólk búsettust har, so var tørvur á einari kirkju har, og tí varð kirkjan flutt úr Froðba inn á Tvøroyri. Hon stóð tá mitt í Valinum, sum staði eystanfyri sjúkrahúsið verður nevnt. Har stóð kirkjan til tann nýggja varð bygd, tá varð gamla kirkjan tikin niður og flutt til Sandvíkar og bygd upp aftur har í 1908, og har stendur hon enn.
Zack Greinke
Donald Zackary "Zack" Greinke (føddur 21. oktober 1983) er amerikanskur hornabólts (baseball) spælari, kastari. Hann spælir í bestu baseball deildini, sum verður nevnd Major League Baseball. Síðan 2011 hevur hann spælt við Milwaukee Brewers. Frá 2004 til 2010 spældi hann við Kansas City Royals. Í 2009 vann hannn virðislønina Cy Young Award.
Klochki
Klochki (russiskt: Клочки) er ein bygd í Russlandi. Klochki hevur 1105 íbúgvar (2009).


 * Клочки, komandirovka.ru (á russiskum)
Lipetsk
Lipetsk (russiskt: Ли́пецк) er ein býur í Russlandi, sum er 425 km í ein landsynning úr Moskva. Lipetsk hevur umleið 511000 íbúgvar (2010). Býurin varð fyrstu ferð nevndur í 13. øld. Í 1284 varð býurin lagdur í oyði av mongolum. Í 1703 gav Petur hin Stóri boð um, at ein jarnmálms verksmiðja skuldi byggjast har, nærhendis einari jarnmálms æðr. Verksmiðjan skuldi gera artillerí granatir.
Rógvi Egilstoft
Rógvi Egilstoft (fyrr Rógvi Egilstoft Nielsen, føddur 7. desember 1992) er føroyskur telvari, fótbóltsleikari og politikari úr Sandavági, búsitandi á Eiði. Hann vann føroyameistaraheitið í talvi í landsliðsbólkinum fyri einstaklingar fyrstu ferð langa fríggjadag hin 6. apríl 2012. Hann spælir í løtuni (2020) fótbólt við NSÍ. Hann hevur fyrr spælt við EB/Streymi, 07 Vestur og Skála. Hann hevur spælt 4 landsdystir við U19 landsliðnum og hevur verið við í hópinum hjá U21 landsliðnum. Rógvi er sonur Torkil Nielsen, sum eisini er telvari og sum er kendur fyri at skorað mál fyri føroyska A-landsliðið móti Eysturríki í 1990. Yngri bróđur Rógva, Høgni Egilstoft Nielsen, er eisini telvari. Á kommunuvalinum 2020 varð Rógvi fyrstvaldur í Eiðis kommunu og varð valdur til borgarstjóra frá 1. januar 2021.




 * 2015 - Føroyameistari
 * 2012 - Føroyameistari

Rógvi Egilstoft Nielsen luttók á Talv-OL í Istanbul í september 2012 saman við IM Helga Dam Ziska, IM John Arna Nilssen, IM John Rødgaard, Jóan Hendrik Andreasen. . Teir fingu besta úrslit higartil, um hugt veður eftir, hvussu nógv prosent teir vunnu, teir vunnu 56% av leikunum, sum teir telvaðu. Føroyar endaði sum nummar 68 av 157 londum. Áðrenn kappingina var Føroyar mett til at vera á einum 74. plássi. Føroyar fekk í alt 24½ stig av 44 møguligum. Teir vunnu fimm dystir, taptu fýra og telvaðu tveir javnt. Helgi Dam Ziska (1. borð) var toppskjútti við 6½ stigi, John Rødgård (3. borð) fekk 6 stig og Rógvi Egilstoft Nielsen (5. borð) fekk 4½ stig. John Arni og Jóan Hendrik fingu ávikavist 4 og 3½ stig. Armenia vann kappingina, Russland var nummar tvey og Ukraina var nummar trý. Føroyar var frammanfyri Finnland, sum endaði sum nummar 74.




 * Ratings.fide.com
Rafael Correa
Rafael Correa (føddur 6. apríl 1963 í Guayaquil) er núverandi Forseti í Ecuador. Correa varð fyrstu ferð valdur til forsætisráðharra 15. januar 2007, men sat tá bert í eitt ár. Síðani gjørdist hann aftur forsætisráðharri frá 2009.
Monnow Brúgvin
Monnow Brúgvin (enskt: Monnow Bridge) í Monmouth, Wales er tann einasta av sínum slag av armeraðum brúgvum frá miðøldini, har tornið á brúnni enn er varðveitt. Brúgvin fer yvirum ánna Monnow, umleið 500 metrar frá staðnum, har áirnar Monnow og Wye. Nú er brúgvin bert loyvd fyri fólki, sum eru til gongu og hon er vard á hægsa stigi (Grade one listed buildings). Brúgvin varð bygt í seinna helmingi av 13. øld. Hildið verður, at hon var gjørd liðug í 1272, men ongi skjøl finnast sum prógva tað. Frá 1889 til 1902 var eitt stórt arbeiði gjørt, fyri at varðveita brúnna, og tað eydnaðist.
Monnow
Monnow (walisikt: Afon Mynwy) er ein á sum rennur gjøgnum útsynningspartin av Herefordshire, Ongland og eystara part av býnum Monmouth í Wales.

Meginparturin av ánni Monnow er samstundis markið millum Ongland og Wales, áðrenn áin rennur saman við ánni Wye í býnum Monmouth. Áin Wye er eisini hálv ensk frá Monmouth til hon rennur saman við ánni Severn í Chepstow. Í býnum Monmouth bindir tann vakra miðaldar Monnow Brúgvin báðir áarbakkarnar saman. Ein kendur gongutúruru, sum á enskum verður nevndur Monnow Valley Walk fer fram við ánni, og ein 65 km langur túrur.

Fyrr var Monnow kend fyri at hava nógv áarsíl frá Pontrilas til Skenfrith og tað førdi til met høga veiðu av áarsíli í ánni. Í 20. øld minkað stovnurin tó rættiliga nógv, og serstakliga eftir 1960-árini, men seinastu árini er stovnurin aftur vaksin nógv og er nú ein av størstu stovnunum við villum áarsílum í Onglandi og Wales.
Wye
Wye er fimtlongsta á í Stóra Bretlandi. Niðari parturin av ánni, teir seinastu 26 km millum bygdirnar Redbrook og Chepstow, er samstundis markið millum Ongland og Wales. Áin er eitt týdningarmikið náttúru økið og er eitt vælumtókt ferðavinnumál. Eitt útsýnisstað nærhendis The Biblins on the Wye verður nevnt "Trý counties útsýni", tí at tað liggur har sum Herefordshire, Gloucestershire og Monmouthshire møtast. Fleiri áir renna saman við Wye, tær størstu av hesum eru Lugg og Monnow. Áin Wye verður ofta nýtt til kano- og kajakk kappróður. Trý róðrarfeløg halda til við ánna. Hesi róðrarfeløg eru í Hereford, Ross-on-Wye og Monmouth. Árligar stevnur við kappróðri verða hildnar í Ross og Monmouth.
Monmouthshire
Monmouthshire (Walisiskt mál): Sir Fynwy) er ein landslutur (county) í landsynnings horninum av Wales. Navnið kemur frá tí søguliga landslutinum við sama navni, tó fevnir verandi Monmouthshire bert um 60% av tí søguliga landslutinum. Størsti býurin í Monmouthshire er Abergavenny. Tað eru nógvar borgir í Monmouthshire.


 * Chepstow Castle
 * Raglan Castle
 * Monmouth
 * Trellech
 * Abergavenny Castle
 * Wye Valley
 * Black Mountains
 * Brecon Beacons National Park
 * White Castle
 * Skenfrith Castle
 * Grosmont Castle
 * Three Castles Walk
 * Offa's Dyke
 * Llanthony Priory
 * Tintern Abbey
 * Usk
 * Usk Valley Walk
 * Abergavenny
 * Monmouthshire & Brecon Canal
 * Marches Way
 * Monnow Valley Walk
 * Caldicot Castle
 * The Kymin

Toktúrur gjøgnum vakurt landslag:


 * Gloucester til Newport Linjan




 * Monmouthshire County Ráð
 * The Original Monmouthshire heimasíða Monmouthshire.co.uk
 * BBC Wales í Monmouthshire
 * Genuki National Gazetteer frá 1868
Monmouth Borgin
Monmouth Borgin er ein borg í býnum Monmouth, høvuðsstaðnum í Monmouthshire, sum er í landsynnings horninum av Wales. Talan er um ein Stig 1 friðaðan bygning. Monmouth Borgin liggur tætt við miðbýin, hon er bygt á einum heyggi omanfyri Monnow ánna, aftanfyri handlar, høvuðs torgið og gøtur. Einaferð fyrr í tíðini varð borgin ein týdnignarmikil skansi, sum vardi markið. Henry V av Onglandi varð føddur har. Borgin fór illa undir Enska Borgarakrígnum (1642–1651) og skifti eigara tríggjar ferðir tað tíðarskeiðið. Eftir at borgin lutvís varð oyðiløgd vóru partar av henni endurnýttir til at byggja Great Castle House, sum fyrr hevur verið eitt sokallað Townhouse, har aðalin hevur búð, men nú er Great Castle House høvuðssæti hjá Royal Monmouthshire Royal Engineers og í bygninginum er eisini eitt savn, sum nevnist Regimental Museum. Bert nakrir partar av borgini standa eftir, Stóra Tornið (Great Tower) og Høllin (Hall) og partar av múrunum standa enn omaná jørðini.
Wye Dalurin
Wye Dalurin er ein dalur sum er báðumegin markið millum Ongland og Wales. Í Onglandi, Wales og Norðurírlandi hava tey ein máta at viðurkenna náttúruøkið, sum hava serligan landslags týdning. Henda viðurkenning verður nevnd Area of Outstanding Natural Beauty, stytt AONB. Wye Dalurin hevur hesa viðurkenning. Landslagið her er eitt av tí vakrasta og mest dramatiska, sum ein kann finna í Suðuronglandi. Áin Wye (Welsh: Afon Gŵy) rennur oman gjøgnum Wye Dalin, hon er fimt longsta á í Stóra Bretlandi. Tann ovasti parturin av ánni rennur ígjøgnum býirnar Rhayader, Builth Wells og Hay-on-Wye, men tað økið sum hevur fingið viðurkenningina AONB fevnir bert um tað 72 míl langa strekkið sum er longri niðri við ánna, frá beint sunnanfyri býin Hereford til Chepstow.




 * Almenn heimasíða fyri Wye Valley Area of Outstanding Natural Beauty (AONB)
 * Tann vakri Wye Túrurin
 * Gloucestershire Wildlife Trust heimasíða
 * Bat Conservation Trust
 * Kunning fyri ferðafólk um Wye Dalin (Wye Valley)
 * Wye Valley & Vale of Usk Visitor Guide 2010
 * Wye Valley Railway - søga og myndir
 * The Wye Valley: Riverside of the Romantics (by Nigel Richardson), grein frá ferðavinnu sektiónini í the Daily Telegraph, pub. 23. sep. 2008
Cristina Scabbia
Cristina Adriana Chiara Scabbia (fødd 6. juni 1972 í Milano) er ein italsk songkvinna. Hon er best kend sum ein av tveimum sangarum í metal tónleikabólkinum Lacuna Coil. Hon skrivar eisini sangir fyri bólkin. Hon skrivar greinar fyri tíðarritið Revolver.


 * In a Reverie (1999)
 * Unleashed Memories (2001)
 * Comalies (2002)
 * Karmacode (2006)
 * Shallow Life (2009)
 * Dark Adrenaline (2012)
Tainá Müller
Tainá Müller (fødd 1. juni 1982 í Porto Alegre) er sjónleikari úr Brasil.
Robin Williams
Robin McLaurin Williams (21. juli 1951 – 11. august 2014) var amerikanskur sjónleikari og skemtari. Hann gjørdist kendur, tá hann spældi leiklutin sum ein vera úr rúmdini, ið nevndist Mork í Mork & Mindy (1978-1982). Hann helt fram við lívsleiðini bæði sum stand-up skemtari og sum sjónleikari í biograffilmum. Hann spældi m.a. í viðurkendum filmum sum The World According to Garp (1982), Good Morning, Vietnam (1987), Dead Poets Society (1989), Awakenings (1990), The Fisher King (1991), og Good Will Hunting (1997), eins væl og í spælifilmum sum í filmum sum vóru ein fíggjarlig sukse, eitt nú Popeye (1980), Hook (1991), Aladdin (1992), Mrs. Doubtfire (1993), Jumanji (1995), The Birdcage (1996), Night at the Museum (2006), Happy Feet (2006), og Happy Feet Two (2011). Hann hevði eisini ein leiklut í videofilminum "Don't Worry, Be Happy" eftir Bobby McFerrin.

Tríggjar ferðir varð hann tilnevndur ein Oscar-virðislønina fyri besta mannliga leiklutin. Hann móttók ein Oscar fyri besta mannliga hjáleiklutin fyri sín leiklut í Good Will Hunting. Hann fekk eisini tvær Primetime Emmy Award, fýra Golden Globe-virðislønir, tvær Screen Actors Guild Awards og fimm Grammy Awards.

Hin 11. august 2014 var Williams funnin lívleysur í heimi sínum í Paradise Cay í Kalifornia og staðfest varð, at hann varð deyður. Sambært Marin County's coroner's office, var tann mest sannlíka deyðsorsøkin var kvæling. Hann gjørdist 63 ára gamal. Sambært løgregluni bendir alt á, at Robin Williams er deyður fyri egnari hond. Williams hevur fyrr tosað opið um sítt rúsdrekka- og rúsevnamisbrúk.




 * Robin Williams Online
 * Robin Williams á Internet Movie Database
Dima Bilan
Dima Nikolayevich Bilan (f. 24. desember 1981) er ein russiskur sangari, sum vann evropeisku sang og tónleikakappingina Eurovision í 2008, hann umboðaði Russland.




 * 2003 (Я ночной хулиган - I'm a Night Hooligan)
 * 2004 (На берегу неба - Between the Sky and Heaven)
 * 2006 (Время река - See what I see)
 * 2008 (Против правил - Against the Rules)
 * 2008 (nýggj fløva á enskum)
 * 2008 (nýggj fløva á enskum)


 * 2005 Ty dolzhna ryadom byt' (Ты должна рядом быть - You Should Be By My Side; spælt inn á enskum sum "Not That Simple") Official Russian Top 100 Airplay Charts # 2
 * 2005 Kak Hotel Ya (Как хотел я) # 2
 * 2005 Ya tebya pomnyu (Я тебя помню - I Remember You) # 18
 * 2006 Eto byla lyubov' (Это была любовь - It Had Been Love) # 1
 * 2006 Never Let You Go # 3
 * 2006 Nevozmozhnoye vozmozhno (Невозможное возможно - Impossible Is Nothing; indspillet på engelsk som "Lady Flame") # 1
 * 2007 Vremya Reka (Время река - Time is a River; indspillet på engelsk som "See What I See") # 2
 * 2007 Number One Fan (produserað hevur Timbaland) #1
 * 2007 Amnesia
 * 2007 Gore - zima Горе-зима - Winter is Sorrow
 * 2008 Believe (produserað hevur Jim Beanz, Eurovision Song Contest 2008)
Føroyingar
Føroyingar er germanskt fólkaslag og tjóð búfast í Føroyum, og við eftirkomarum og útisetum búsitandi í Danmark, Íslandi og Noregi. Føroyingar stava upprunaliga frá norðmonnum, írum og skotum.
Blake Clark
Blake Clark (føddur 2. februar 1946) er amerikanskur sjónleikari og skemtari, sum m.a. er kendur fyri hansara leiklut í It's Garry Shandling's Show og fyri at leggja rødd til Slinky Dog í Toy Story.


 * The Greatest American Hero (1981) (TV)
 * Remington Steele (1982–89) (TV)
 * M*A*S*H (1983) (TV)
 * Hot Flashes (1984) (TV)
 * Apt. 2C (1985) (TV)
 * Moonlighting (1985) (TV)
 * St. Elmo's Fire (1985)
 * Newhart (1985–86) (TV)
 * Long Time Gone (1986) (TV)
 * The Facts of Life (1986) (TV)
 * Gimme a Break! (1987) (TV)
 * Women in Prison (1987–88) (TV)
 * It's Garry Shandling's Show (1987–88) (TV)
 * Fast Food (1989)
 * Wired (1989)
 * Johnny Handsome (1989)
 * Midnight Caller (1991) (TV)
 * Shakes the Clown (1991)
 * Who's the Boss? (1991) (TV)
 * Designing Women (1991) (TV)
 * The Dark Wind (1991)
 * Grave Secrets: The Legacy of Hilltop Drive (1992) (TV)
 * Ladybugs (1992)
 * Love Potion No. 9 (1992)
 * Toys (1992)
 * Roseanne (1993) (TV)
 * Fatal Instinct (1993)
 * Grace Under Fire (1993–94) (TV)
 * Comedy: Coast to Coast (1994) (TV)
 * Thea (1994) (TV)
 * The Mask (1994)
 * Tales from the Crypt (1994) (TV)
 * Home Improvement (1994–99) (TV)
 * The Drew Carey Show (1995) (TV)
 * Boy Meets World (1995–00) (TV)
 * Alone in the Woods (1996)
 * Coach (1996) (TV)
 * Nothing to Lose (1997)
 * Murphy Brown (1997) (TV)
 * Tycus (1998) (V)
 * Arliss (1998) (TV)
 * The Waterboy (1998)
 * Smart Guy (1998) (TV)
 * Valerie Flake (1999)
 * The Jamie Foxx Show (1999–00) (TV)
 * Critical Mass (2000)
 * Intrepid (2000)
 * Unsolved Mysteries (2000) (TV)
 * Bread and Roses (2000)
 * Little Nicky (2000)
 * Donut Men (2001)
 * Joe Dirt (2001)
 * Corky Romano (2001)
 * Sabrina, the Teenage Witch (2001) (TV)
 * Back by Midnight (2002)
 * Mr. Deeds (2002)
 * Eight Crazy Nights (2002)
 * BachelorMan (2003)
 * Lucky (2003) (TV)
 * Lost at Home (2003) (TV)
 * Intolerable Cruelty (2003)
 * 50 First Dates (2004)
 * The Ladykillers (2004)
 * Cold Case (2004) (TV)
 * Todd's Coma (2005) (TV)
 * My Name Is Earl (2005) (TV)
 * The Benchwarmers (2006)
 * I'm Reed Fish (2006)
 * Everybody Hates Chris (2006) (TV)
 * Car Babes (2006)
 * I Now Pronounce You Chuck and Larry (2007)
 * Strange Wilderness (2008)
 * Leatherheads (2008)
 * Wieners (2008)
 * Get Smart (2008)
 * Bedtime Stories (2008)
 * American Cowslip (2009)
 * Son of Mourning (2009)
 * Toy Story 3 (2010)
 * Grown Ups (2010)
 * Good Luck Charlie (2010) (TV)
 * Community (2010) (TV)
 * Rango (2011)
 * Hawaiian Vacation (2011)
 * Toy Story 4 (2019)




 * Blake Clark á Internet Movie Database
Philipp Kirkorov
Philipp Bedrosovich Kirkorov (f. 30. apríl 1967) er ein bulgarskur/russiskur sangari, sangskrivari og framleiðari. Hann er føddur í Varna, Bulgaria, men býr í Moskva í Russlandi og er av bulgarskum, russiskum og armenskum uppruna. Hann er ein av størstu popp-stjørnunum í Russlandi.

Hann umboðaði Russland á Eurovision Song Contest í 1995, og endaði á einum 17. plássi við sanginum Kolybelnaya dlya vulkana, sum hann sjálvur hevði skrivað. Í 2007 skrivaði hann sangin Work Your Magic fyri Hvítarussland, sum Dima Koldun sang. Hesaferð gekk tað betri, Hvítarussland megnaði á fyrsta sinni at kvalifesera seg til finaluna og sangurin endaði á einum 6. plássi av 24 luttakandi londum. Í 2008 skrivaði hann sangin Shady Lady fyri Ukraina til songkvinnuna Ani Lorak, sangurin endaði á 2. plássi. Í 2010 skrivaði hann sangin White Nights til Dima Bilan. Meiningin var, at sangurin skuldi luttaka í lokalu russisku finaluni, men av óvissum orsøkum bleiv sangurin tikin aftur.




 * Studio album
 * 1990: Philipp
 * 1990: Sinbat-Morehod
 * 1991: Nebo I Zemlya
 * 1991: Ti, Ti, Ti
 * 1992: Takoi Sakoi
 * 1994: Ya Ne Raphael
 * 1995: Primadonna
 * 1995: Ckazi Solncu - "Da"
 * 1998: Edinstvenaya
 * 1998: Oi, Mama Shika Dam
 * 2000: Chelofilia
 * 2001: Magico Amor
 * 2002: Vlubloniy I Bezumno Odinokiy
 * 2003: Neznakomka
 * 2007: For You
 * 2011: Drugoy - 2 útgáva


 * Live
 * 2001: Vchera, Segodnya, Zavtra... (Yesterday, Today, Tomorrow... )


 * Kompilasjión
 * 2003: Luchshie Pesni (The Best Songs)
 * 2004: Dueti (Duets)
Vanligur froskur
Vanligur froskur Rana temporaria (danskt Butsnudet frø) livir um alt Europa, heilt norður til Norðkapp og eystur til Uralfjøllini, men manglar í stórum pørtum av Iberisku hálvoynni, í suður Italia og suður Balkan.

Í Føroyum hava fólk havt henda frosk í hyljum í urtagørðum, í 2008 varð staðfest fyri vist, at hetta froskaslagið hevði myndað ein villan stovn í Nólsoy.


 * Jens-Kjeld Jensen
Alexander Dale Oen
Alexander Dale Oen (føddur 21. mai 1985 í Øygarden, Noreg, deyður 30. apríl 2012 í Flagstaff, Arizona, USA var norskur elitusvimjari. Hann var serliga dugnaligur í bringusvimjing. Hann var fyrsti norðmaður, sum svam 100 metrar bringu undir ein minutt, tað hendi í 2005, tá setti hann eisini norðurlendkst met. Hann var eisini fyrsti norðmaður, sum vann EM gull í svimjing. Á Olympisku Leikunum 2008 í Bejing gjørdist hann fyrsti norðmaður, ið vann heiðursmerki í svimjing, tá hann vann silvur í 100 m bringu. Hann vann EM á langbana í 100 m bringu í 2008 og silvur í 50 og 200 m bringu. Hann vann EM gull í 100 m bringu í 2006. Í 2011 gjørdist hann heimsmeistari í 100 metrum bringu. Samstundis sum HM kappingin var í Shanghai, fór ein ræðulig hending fram í Noregi, tá Anders Breivik framdi hópdráp móti ungum norðmonnum, sum vóru á Utøya, og brast eina bumbu í Oslo. Tá Alexander vann heimsmeistaraheitið, peikaði hann á norska flaggið, sum var á svimjihúgvu hansara, hann segði aftaná, at hetta gjørdi hann fyri at minnast tey, sum doyðu á Utøya og í Oslo í yvirgangsatsóknini heima í Noregi. Evropeiska Svimjisambandið gav honum heiðurin "Besti mannligi svimjarin í Evropa" í 2011. Alexander Dale Oen var til hæddarvenjing í Arizona, tá hann bráddliga doyði. Alexander Dale Oen varð størsta OL vónin hjá Noregi um at vinna OL heiðursmerki til Noreg til OL 2012 í London. Alexander var ikki sjúkur áðrenn hann doyði, hann hevði bara havt nakað av pínu í økslini, men hann hevði fingið viðgerð fyri tað, og tað gekk framá. Hann tosaði í telefon við familjuna umvegis internetið við Skypa stutt áðrenn hann varð funnin deyður á baðirúminum. Hann lá partvís á gólvinum og lutvís á kantinum á baðikarinum, tá svimjivinir hansara funnu hann klokkan 19.50 lokala tíð. OL-læknin hjá norska svimjilandsliðnum kom alt fyri eitt á staðið og royndi at fáa lív í hann aftur við at geva honum hjarta/lunga 1. hjálp, men uttan úrslit. Hann bleiv síðan koyrdur á sjúkrahús, har tað klokkan 21 lokala tíð varð staðfest, at hann varð deyður.
Guantánamo fangalegan
Guantánamo Fangalegan er eitt amerikanskt hernaðarfongsul á landsynningshorninum á Kuba. Tað liggur við ein flógva, ið hevur eina flotastøð ”Guantánamo Bay Naval Base”. Fangalegan er bygd av amerikonsku fyritøkuni “Halliburton” og kostaði 30 mió. US$ (umleið 180 mió. DKK krónur í 2005 kursi). Orsøkin til, at fangalegan er staðsett í Kuba er, at fangalegan harvið er uttanfyri amerikanska lóggávu. Fangalegan verður stýrd av amerikonsku verjuni. Hon læt upp 11. januar 2002 undir stýrinum hjá George W. Bush. Samanlagt hava 779 fangar verið á Guantánamo. Av teimum doyði 8, 6 gjørdu enda av sær sjálvum og 2 doyðu av natúrligum orsøkum. Yngsti fangin var 14 ár, tá amerikanskir hermenn tóku hann. Allir fangarnir eru útlendskir ríkisborgarar, burtursæð frá tí eina. Í dag eru 171 fangar eftir (desember 2011), og teir hava ikki fingið greiðu á, um tey nakrantíð koma út aftur.

Guantánamo fangalegan hevur ein serligan leiklut. Talan er um fangar, ið verða roknaðir at vera ein hóttan ímóti USA og altjóða trygd. Meirilutin av fanganum eru undir illgruna at hava framt yvirgang í samband við álopið móti USA 11. september í 2001. (9/11) Teir flestu sita inni uttan rættargongd ella prógv fyri, at teir eru sekir. Tað vil siga, at tosað er um fangar, ið einans eru undir illgruna at hava framt yvirgang. Teir kunnu ikki dømast orsakað av væntandi próvgrundum ella av ófullfíggjaðum avhoyringum. Fangarnar á fangaleguna kallast “fíggindaligar stríðsmenn”, og tí heldur amerikanska kongressin fast við, at altjóða lóggáva um krígsfangar ikki er í gildi í fangatippinum. Tað eru ymisk feløg, so sum Reyða Kross ósamd í, og halda hetta er ein brotsgerð, tí man kann ikki bara geva fangarnar eitt nýtt heiti. Teir hoyra framvegis undir lóggávuna um krígsfangar.

Amerikanska stjórnin hevur fingið mótmælir úr øllum heimin, serliga frá mannarættindafeløgum, sum til dømis Amnesty International. Mótmælt verður mest móti píning og deyðarevsing, bæði uttan rættargongd. Píning verður framd í fongslinum sambært loyniligum skipanum hjá CIA. Tey hava nýtt pínsluháttar, sum til dømis “Waterboarding”. Tað er tó ógreitt, um pínslu enn verður nýtt á Guántanamo. Nakrir av teimum fangunum, ið eru eftir, hava verið píndir. Tað er prógvað, at fimm av fanganum á Guantánamo hava fingið deyðarevsing.

Í valstríðnum í 2009 lovaði forsetin Barack Obama at lata Guantánamo-fangaleguna aftur. Hann skeyt upp, at allar fangarnir skulu koma fyri sivilar dómstólar í USA. Hann gav boð um, at øll 21 mál móti fangum á leguni skuldi steðgast innan 120 dagar. Obama skrivaði undir fráboðanina í Hvíta húsinum.

11. januar 2011 hevði Guantánamo fangalegan 10 ára fagnaðarhátíð. Tað gav høvi til, at Amnesty International skipaði fyri eina undirskriftsinnsavning, har 165.000 undirskriftir kravdu at Guantánamo skuldi latast aftur.

Obama lovaði, at steingja fangaleguna eftir eitt ár, men hann gekk frá orðum sínum. Í 2011 boðaði forsetin frá, at hann nú tvørturímóti ætlar at fáa sett í gildi eina skipan, sum ger tað møguligt at hava fangar sitandi í Guantánamo í óavmarkaða tíð. Samstundis hevur amerikanska stjórnin boðað frá, at hon fer at seta niður fleiri hernaðardómstólar - eisini á Guantánamo.
Adriana Esteves
Adriana Esteves Agostinho Brichta (fødd 15. desember 1969 í Rio de Janeiro) er sjónleikari úr Brasil. Hon varð tilnevnd eina Emmy í 2011 fyri bestu sjónleikarinnu í eini drama røð fyri hennara leiklut sum Dalva de Oliveira í minirøðini Dalva e Herivelto: uma Canção de Amor.
Karma
Karma er í nógvum øðrum átrúnaðum enn Buddatrúgv, sum til dømis Hinduisma, og er ymiskt frá trúgv til trúgv. Karma kann umsetast til “Orsøk og avleiðing”/"gerðir". Nógv misskilja karma til at vera ein revsing frá Budda, men soleiðis er ikki. Karma er, hvussu tankar, orð og gerðir ávirkar sinni okkara. Negativar gerðir ávirka lagnuna í komandi lívum, meðan positivar gerðir gjøgnum fleiri tilverur løna seg aftur í form av, at ein kann meditera (grunda) og hava sálarfrið, møguliga sum munkur. Tá ein er komin til stigið at meditera, kann ein í síðsta enda sleppa av við Karma, og fáa frælsi. Tað vil siga, at karma gevur rættvísi og afturløn, og vísur seg í næsta lívi, tá ið ein verður endurføddur.

Reinkarnatión
Mariana Ximenes
Mariana Ximenes do Prado Nuzzi (fødd 26. apríl 1981 í São Paulo) er sjónleikari úr Brasil. Móðir hennara hevur røtur úr Niðurlondum, meðan pápin hevur røtur úr Italia. Hon gjørdist kend í Brasil, tá ið hon í 2000 spældi leiklutin sum Bionda í skemtirøðini Uga-Uga. Árið eftir, í 2001, legði hon brasilska rødd til Sharon Spitz í kanadisku animatiónsrøðini Braceface.
Daryl Sabara
Daryl Christopher Sabara (føddur 1992) er amerikanskur sjónleikari, sum m.a. er kendur fyri hansara leiklut í Father of the Pride sum Hunter.


 * Daryl Sabara á Internet Movie Database
Ty Panitz
Ty Panitz (føddur 1999) er amerikanskur sjónleikari, sum m.a. er kendur fyri hansara leiklut í How to Eat Fried Worms sum Woody Forrester.
Luke Benward
Luke Aaron Benward (føddur 12. mai 1995) er amerikanskur sjónleikari og sangari, sum m.a. er kendur fyri hansara leiklut í How to Eat Fried Worms sum Billy Forrester.


 * Luke Benward á Internet Movie Database
Dominic Scott Kay
Dominic Scott Kay (føddur 1996) er amerikanskur sjónleikari, sum m.a. er kendur fyri hansara leiklut í Air Buddies sum Buddha og fyri leiklutin sum sonur Will Turner í Pirates of the Caribbean: At World's End.
Caio Blat
Caio Blat de Oliveira (føddur 2. juni 1980 í São Paulo) er sjónleikari úr Brasil, sum hevur spælt í filmum, innan sjónvarp og á palli. Kona hansara er sjónleikarinnan Maria Ribeiro.
Gavrilo Princip
Gavrilo Princip (serbiskt: Гаврило Принцип, 25. juli 1894 - 28. apríl 1918) var ein bosniskur serbi, sum drap eysturíkska-ungarska trúnarvingan, Franz Ferdinand og konu hansara, Sofiu, sum var hertuginna av Hohenberg og var við barn, tá morðini vóru framd.

Gavrilo varð føddur í einari bygd sum eitur Oblijaj, foreldur hansara, vóru Petar, ið var postmaður, og mamman Marija. Gavrilo Princip hevði 8 beiggjar, 6 av teimun doyðu av sjúkum. Foreldur hansara høvdu ikki nokk av pengum til at hava hann hjá sær, so tey sendu hann til ein eldri beiggja, ið búði í Zagreb, sum nú er høvuðsstaðurin hjá Kroatia. Í 1912 fór Gavrilo Princip í mótmælisgongu ímóti Sarajevo, hetta hevði við sær, at hann bleiv koyrdur úr skúlanum, sum hann gekk á. Hildið verður at tað var Gavrilo Princip, ið var grundin til at fysti veraldarbardagi byrjaði. Hetta komst av, at hann drap eysturríkska trúnarvingin Franz Ferdinand og konu hansara, Sophie. Morðini fóru fram hin 28. juni í 1914. Gavrilo Princip og viðhaldsmenn hansara vóru tiknir av serbiska herinum.


 * net.lib.byu.edu
Julius Cæsar
Gaius Julius Caesar var rómverskur keisari frá 49 f.Kr. til 44 f.Kr. var ein rómverskur státsmaður, generalur og rithøvundur av latínskari prosa. Hann spældi ein týdningarmiklan leiklut í hendingunum ið førdu til avhendan av Rómverska Lýðveldinum og byrjanina til Rómverjaríkið. Í 60 f.Kr. gjørdu Cæsar, Crassus og Pompejus ein politiska samgongu, ið kom at dominera rómverskan politikk í mong ár. Sigrarnir hjá Cæsar í gallisku bardøgunum, ið endaðu í 51 f.Kr., víðkaðu um økið hjá Róm til Ermarsund og Rínánna. Cæsar gjørdist tann fyrsti rómverski generalurin, ið fór yvirum ensku kanalina og Rínánna, tá ið hann bygdi eina brúgv tvørtur um Rínánna og framdi tað fyrstu innrásina í Bretlandi.


 * Augustus




 * http://www.roman-empire.net/republic/caesar.html
 * http://www.eyewitnesstohistory.com/caesar2.htm
 * http://www.history.com/topics/julius-caesar
Che Guevara
Ché Guevara (føddur 14. juni 1928 í Rosario, Argentina, deyður 9. oktober 1967) var ein argentinskur marxistiskur uppreistarleiðari, lækni, rithøvundur, diplomatur. Hann var tann eldsti av fimm systkjum. Tey lógu í tí hægra endanum av miðalklassanum. Pápin var arkitektur og hevði ymiskar lítlar fyritøkur. Hetta gjørdi at tey vóru hampuliga væl fyri.

Ernesto ”Ché” Guevara uppfataði alt Latín Amerika sum sítt heimland. ”Mál, hugburðir, religión og felags harri sameinir hesar natiónir” hetta vóru orðini hjá Ché Guevara.

Fólk ið kendu familjuna segði at Ché hevði ein góðan barnsburður. Tey søgdu eisini at foreldrini hjá Ché vóru frísinnaðu, at tey vóru anti-fascistar og sera politiskt virkin. Hesin hugburðurin hevur so at siga smitta av uppá Ché. Tá ið foreldrini hjá Ché funnu útav at hann hevði eitt sera ringt tilfeldi av astma, gjørdu tey av at flyta til Alta Garcia har veðurlagi var gott og turt. Astmaðin hjá Ché var sera ringt og hann hevði, alt lívið, næstan dagliga astma-herðindi. Tó hendan sjúkan gjørdi tað ringt at liva vanligt noktaði Ché at geva upp. Hann kempaði ímótir sjúkuni og lærdi seg at hugsa og lesa tá ið herðindini vóru ringast. Hann vandi kroppin og betraði um heilsuna hjá sær við at ganga langar túrar í fjøllunum í Argentina.

Í 1946 byrjaði Ché at lesa medisin á universitetinum í Buenos Aires. Hann ferðaðist nógv runt umkring í Latín Amerika og lærdi tí nógv um geografiina, nátturina og fólkini ið búðu á kontinetinum*. Ché var sera foharmaður um fátækadømi men av tí at hann var so ungur visti hann ikki so nógv um politik.

Í 1952 vendi Ché aftur til Buenos Aires, aftaná einari langari ferð, fyri at lesa liðugt. Í 1953 bleiv hann lækni. Tó hann akkurát var blivin lækni føldi hann ongan hug til at gera karrieru við hesum og fór tí beinavegin út at ferðast aftur. Ché var blivin sera áhugaður í politikki aftaná sínari langu ferð runt í Latín Amerika. Hann hevði sæð hvussu korrupt landi var, og hvussu nógv fátækadømi var. Tí var ætlanin við hesari ferðini at fara til tey støðini har tað vóru problemir. Hann vil gjarna vera við til at gera ein mun. Hann og nøkur vinfólk fóru fyrst til Bolivia og síðani til Guatemala, har hann so smátt byrjaði at broyta seg til ein aktivan revolutioner. Hann var við til at kempa ímóti óretvísi og korruptiónini. Eftirsum inasiónstropparnar drupu øll ið vóru vinstraorienteraði ella misstonksom, so yvirtalaðu vinfólkini Ché til at søkja um asyl í tí argentinsku embassaduni í Guatemala.




 * BBC Audio Archive: Profile of Che Guevara
 * BBC News – Che Guevara Images:  Set 1, Set 2, Set 3
 * Central Intelligence Agency: Reports on Che Guevara
 * Che Guevara Internet Archive: Speeches, Images
Dean Edwards
Dean Edwards (føddur 1970) er amerikanskur sjónleikari, sangari, rithøvundur, raddaleikari, skemtari og tónleikari. Rødd hansara minnir um røddina hjá Eddie Murphy. Hann er m.a. kendur fyri hansara leiklut í Scared Shrekless sum Donkey.
Eddie Murphy
Edward Regan "Eddie" Murphy (føddur 3. apríl 1961) er amerikanskur sjónleikari, sangari, skemtari, tónleikari og rithøvundur sum m.a. er kendur fyri hansara leiklut í Shrek sum Donkey (legið rødd til). Hann er blivin tilnevndur til Golden Globe Award fyri hansara framførslur í 48 Hrs, Beverly Hills Cop røð, Trading Places, og The Nutty Professor. Í 2007 vann hann Golden Globe í bólkinum Best Supporting Actor (Besti stuðlandi sjónleikarin) og móttók eina tilnevning fyri Academy Award for Best Supporting Actor fyri hansara leiklut sum soul sangarin James "Thunder" Early í Dreamgirls.
Ciara Bravo
Ciara Quinn Bravo (fødd 1997) er amerikanskur sjónleikari og røddleikari, sum er best kend fyri sín leiklut sum Katie Knight í Big Time Rush. Hon er eisini kend fyri at leggja røddir til teknifilmar og animatiónsfilmar, m.a. er hon kend fyri at leggja rødd til animatiónsfilmin Open Season 3 sum Giselita.




 * Ciara Bravo á Internet Movie Database
Danielle Harris
Danielle Andrea Harris (fødd 1977) er amerikanskur sjónleikari, sum m.a. er kend fyri sín leiklut í Father of the Pride sum Sierra.
Warwick Davis
Warwick Ashley Davis (føddur 3. februar, 1970) er ein enskur sjónleikari. Hann spældi høvuðsleiklutin í Willow og Leprechaun, og so spældi hann Ewok Wicket í Return of the Jedi og professaran Filius Flitwick og Griphook í Harry Potter filmunum.

Warwick Davis hevur dvørgavøkstur, hann er føddur við sjúkuni spondyloepiphyseal dysplasia congenita (SED). Hann er giftur við Samanthu (fødd 1971), ið hevur achondroplastia, ið er tað slagið ið umleið 70% av øllum dvørgum hava. Tey búgva í Yaxley, nærindis Peterborough, Cambridgeshire. Tey hava fingð fýra børn, harav tvey eru á lívi: dótturin Annabelle og sonurin Harrison, bæði hava SED. Tveir teir fyrstu synirnir doyðu stutt eftir føðing orsakað av einari deyðiligari kombinatión av dvørgvøkstrinum hjá báðum foreldrunum. Samantha er dóttir Peter Burroughs, ið er sjónleikari og stjóri á fyritøkuni Willow Management, og systir Hayley Burroughs, ið er sjónleikarinna.


 * Warwick Davis á Internet Movie Database
Keke Palmer
Lauren Keyana "Keke" Palmer (fødd 26. august 1993) er ein amerikanskur sjónleikari og sangari, sum m.a. er kend fyri sín leiklut í Ice Age sum Peaches.
Danny Jacobs
Daniel Charles "Danny" Jacobs, Jr. (føddur 7. jul 1968) er amerikanskur sjónleikari, leikari, sum leggur røddir til teknifilmar og skemtari. Hann er m.a. kendur fyri sín leiklut í The Penguins of Madagascar, Merry Madagascar, og sum King Julien í Netflix røðini All Hail King Julien.
Andy Dick
Andrew Robert "Andy" Dick (føddur 21. desember 1965) er ein amerikanskur sjónleikari, skemtari og tónleikari. Hann er m.a. kendur fyri sín leiklut í Hoodwinked sum Boingo. Hann spældi fyrstu ferð í sjónvarpi í Ben Stiller Show. Eitt stutt skifti hevði hann sína egnu sending The Andy Dick Show á MTV.
Cássia Kis
Cássia Kis Magro (fødd 6. januar 1958 í São Caetano do Sul) er sjónleikari úr Brasil, sum hevur røtur úr Ungarn. Hon er gift til Magro, fyrstu árini nýtti hon navnið Cássia Kiss, seinni hevur hon broytt Kiss til Kis, og síðan 2010 hevur hon eisini brúkt eftirnavnið hjá manninum Magro, soleiðis at hon brúkar sítt veruliga navn: Cássia Kis Magro.

Leiklutir í sjónvarpsrøðum, sum verða nevnd telenovela:


 * 2018 - Segundo Sol .... Claudine
 * 2017 - Os Dias Eram Assim .... Vera Reis
 * 2016 - Nada Será Como Antes .... Odete dos Santos
 * 2015 - A Regra do Jogo .... Djanira da Silva
 * 2015 - Felizes para Sempre? .... Olga
 * 2014 - O Rebu .... Gilda Rezende
 * 2014 - Amores Roubados .... Carolina Dantas
 * 2012 - Amor Eterno Amor .... Melissa Borges Sobral
 * 2011 - Morde & Assopra .... Dulce Maria
 * 2010 - Escrito nas Estrelas .... Francisca
 * 2009 - Paraíso .... Mariana
 * 2007 - Eterna Magia .... Zilda
 * 2006 - Cobras & Lagartos .... Henriqueta/Teresa
 * 2002 - Sabor da Paixão .... Cecília
 * 2001 - Porto dos Milagres .... Adma
 * 2000 - Esplendor .... Adelaide
 * 1998 - Pecado Capital .... Eunice
 * 1997 - Por Amor .... Isabel
 * 1996 - Quem é Você .... Beatriz
 * 1993 - Fera Ferida .... Ilka Tibiriçá
 * 1990 - Barriga de Aluguel .... Ana
 * 1990 - Pantanal .... Maria Marruá (Rede Manchete)
 * 1988 - Vale Tudo .... Leila
 * 1987 - Brega & Chique .... Silvana
 * 1985 - Roque Santeiro .... Lulu
 * 1984 - Livre para Voar .... Verona


 * 2006 - JK .... Maria
 * 2005 - Mad Maria .... Amália
 * 2004 - Um Só Coração .... Guiomar Penteado


 * 2009 - A Festa Da Menina Morta
 * 2008 - Meu Nome Não É Johnny
 * 2007 - Chega de Saudade
 * 2007 - Não por Acaso
 * 2001 - Bicho de Sete Cabeças
 * 2001 - Condenado à liberdade
 * 2000 - O circo das qualidades humanas
 * 2000 - A hora marcada
 * 1991 - A Grande Arte
 * 1987 - Alta Rotação
 * 1987 - Ele, o Boto
 * 1987 - O País dos Tenentes
 * 1984 - Memórias do Cárcere
Jeremy Renner
Jeremy Lee Renner (føddur 7. januar 1971 í Kalifornia) er ein amerikanskur filmsleikari.


 * 1995 National Lampoon's Senior Trip - Dags
 * 1996 Paper Dragons - Uncredited
 * 2001 Fish in a Barrel - Remy
 * 2002 Dahmer - Jeffrey Dahmer
 * 2002 Monkey Love - Dil
 * 2003 S.W.A.T. - Brian Gamble
 * 2004 The Heart Is Deceitful Above All Things - Emerson
 * 2005 A Little Trip to Heaven - Fred
 * 2005 North Country - Bobby Sharp
 * 2005 12 and Holding - Gus Maitland
 * 2005 Neo Ned - Ned
 * 2005 Lords of Dogtown - Jay Adams Manager
 * 2006 Love Comes to the Executioner - Chick Prigusivac
 * 2007 The Assassination of Jesse - James
 * 2007 28 Weeks Later - Sergeant Doyle
 * 2007 The Assassination of Jesse James by the Coward Robert Ford - Saul
 * 2009 Ingenious - Sam
 * 2009 The Hurt Locker - Sergeant First Class William James
 * 2009 The Town - Jem Coughlin
 * 2011 Thor - Clint Barton/Hawkeye
 * 2011 Mission: Impossible – Ghost Protocol - William Brandt
 * 2012 Avengers - Clint Barton/Hawkeye
 * 2012 The Bourne Legacy - Aaron Cross/Kenneth Gidson
 * 2012 Low Life - Orlando the Magician
 * 2013 Hansel and Gretel: Witch Hunters - Hansel
Josh Duhamel
Josh Duhamel (føddur 14. november 1972 í Kalifornia) er ein amerikanskur filmsleikari.


 * 2004	The Picture of Dorian Gray - Dorian Gray
 * 2004	Win a Date with Tad Hamilton! - Tad Hamilton
 * 2006	Turistas - Alex
 * 2007	''Transformers - Capt. William Lennox
 * 2009	Transformers: Revenge of the Fallen - Maj. William Lennox
 * 2010	The Romantics - Tom
 * 2010	When in Rome - Nick Beamon
 * 2010	Ramona and Beezus - Hobart
 * 2010	Life as We Know It - Eric Messer
 * 2011	Transformers: Dark of the Moon - Lt. Col. William Lennox
 * 2011	New Year's Eve - Sam Ricker
 * 2012	Fire with Fire - Jeremy Coleman
Estelle Harris
Estelle Harris (fødd sum Estelle Nussbaum hin 4. apríl 1928) er ein amerikanskur sjónleikari og raddaleikari. Hon er mest kend fyri sín leiklut sum Estelle Costanza í Seinfeld frá 1992 til 1998, sum røddin hjá Mrs. Potato Head í Toy Story og sum Muriel í The Suite Life of Zack & Cody.
Wallace Shawn
Wallace Michael Shawn (føddur 12. november 1943) er amerikanskur sjónleikari, skemtari, leikritskrivari og sangari. Hann er best kendur fyri at spælat leiklutir sum Wally Shawn í My Dinner with Andre (1981), Vizzini í The Princess Bride (1987), fyri at leggja rødd til Rex in the Toy Story franchise, at leggja rødd til Gilbert Huph í The Incredibles (2004), og fyr at leggja rødd til Calico í Cats & Dogs: The Revenge of Kitty Galore (2010), tá hann avloysti Jon Lovitz. Hann hevur eisini spælt við í fleiri sjónvarpsrøðum, eitt nú Gossip Girl og Grand Nagus Zek í Star Trek: Deep Space Nine (1993–1999).


 * Wallace Shawn á Internet Movie Database