danish-foundation-models/faroese-dynaword huggingface dataset:
Plutonium
Ikki at verða blandað saman við Polonium

Plutonium (st. Pu) er eitt geislavirkið frumevni, og er nummar 94 í skeiðbundnu skipaninini. Tað er eitt aktinid metal, og hevur eina silvur-grá farvu, ið verður bleyttað, tá tað kemur í samband við luft, og skapar eitt keðiligt lag, tá tað verður oxiderað. Frumevnið hevur vanliga seks allotropir og fýra oxidatións-støðir. Tað kann reagera við Carbon, Halogenir, Nitrogen, Silikon, og Hydrogen. Tá ið plutonium er í samband við fuktugt luft, skapar tað oxidir og hydridir, sum kunnu víðka støddina á metalið upp til 70% í voluma, og flykra so av sum eitt pulvur, ið er pyroforiskt. Tað er geislavirkið og kann samlast upp í beinini, sum ger handfaringina av evninum farligt.

Plutonium var fyrstu ferð syntetiskt-framleitt og isolerað seint í 1940 og tíðiliga í 1941. Tað var framleitt við einari samanbresting av deutoron og uran-238 í tí 1.5 metur langa syklotronina hjá University of California, Berkeley. First var neptunium-238 syntetiskt-framleitt, sum so beta-fánaði til ta nýggja frumevnið við atomiskari nummari 94, og við atomiskari vektina 238. Av tí at uran var navngivið eftir gongustjørnuni Uranus, og neptunium var navngivið eftir gongustjørnuni Neptun, var frumevnið nummar 94 navngivið efitr Pluto sum tá var hildið at verða ein gongustjørna. Av tí at kríggj var, høvdu tey á University of California ikki loyvi at kunngerða uppdagingina fyrr enn 1948.

Plutonium er ta frumevni, ið hevur hægsta atomiska-nummari úti í náttúruni. Smáar mongdir av plutonium, finnast í náttúrligum uran-238 málmi, tá uran-238 fangar neutronir frá fáningina av øðrum uran-238 atomum.

Bæði plutonium-239 og plutonium-241 eru fissil, sum vil siga, at tær klára at halda eina kjarn-ketu-reaktión, sum man kann so nýta í kjarnorkuvápn og kjarnorkureaktorar. Plutonium-240 hevur eina høga spontana-fissión, sum hækkar neutron-fluxið í tí ílati, sum inniheldur isotopið. Nøgdin av plutonium-240 í eitt sett av plutonium, avmarkar hvørja nýtslu ta plutoniumi kann hava, fyri vápn ella kvalitetin sum reaktorbrennievni. Prosent-talið av plutonium-240 ásetir hvat fyri stig (ens. Grade), ta plutonium'i hevur (vápna-stig, brennievni-stig ella reaktor-stig). Plutonium-238 hevur eitt helvtar-tíð pá 87.7 á, og geislar alpha partiklar. Ta er ein hita kelda í radioisotop termoelektriskar generatorar, sum verða brúkt til at veita streym til nøkur rúmdarfar. Plutonium isotopar eru dýrar og tvørlig at seperera, so ávísar isotopir verða vanliga framleitt í serligar-reaktorar.

At framleiða plutonium í brúkiligum nøgdum fyri fyrstu ferð var ein stórur partur av Manhattan-verkætlanini undir seinna heimsbardaga, har fyrstu atombomburnar vórðu gjørdar. "Fat Man" bumburnar, ið vóru brúktar í Trinity royndini í Juli 1945, og í bumbungini av Nagasaki í August 1945, høvdu plutonium kjarnir.
Oxygen
Oxygen (latín oxygenium, úr grikskum ὀξύς-, oxys-, "sýra", upprunaliga "hvast", frá smakkinum á sýru, og -γενής, -genēs, "framleiðari", upprunaliga "upphav"; symbol O), er eitt frumevni, ið hevur atomnummar 8 í skeiðbundnu skipaninini. Á føroyskum verður evnið eisini nevnt súrni og súrevni av upprunaheitinum, sum meira neyvt kundi verið umsett sýruupphav. Latínska heitið kemur av, at lívrunnin evni sum t.d. fiti verða súr, tey trána, av oxygeni, og nanvgevarin, franski evnafrøðingurin Antoine Lavoisier, helt oxygen vera í øllum sýrum. Almenna danska heitið er oxygen, men heitið ilt verður eisini brúkt. Hetta seinna navnið kemur av, at oxygen nørir um eld.

Í reinari, turrari luft eru umleið 21 rúmprosent av.
Køvievni
Køvievni ella nitrogen (latín nitrogenium, úr fronskum nitre "salpetur", og grikskum -γενής, -genēs, "framleiðari", upprunaliga "upphav"; symbol N) er eitt frumevni, ið hevur atomnummar 7 í skeiðbundnu skipaninini.

Latínska heitið kemur av, at nitrogen er annað av teimum báðum frumevnunum í nitrati, sum aftur er partur av salpeturi.

Norðurlendska heitið (fø. køvievni, da. kvælstof, no. kvelstoff, sv. kväve) kemur av, at køvir eld.

Í reinari, turrari luft eru umleið 78 rúmprosent av.


 * Salpetursýra
Álopini í Keypmannahavn í februar 2015
Yvirgangsálopini í Keypmannahavn 2015 eisini kent sum Álopið móti Krudttønden og Eysturbrúgválopið var ein røð av skotálopum, ið fóru fram í Keypmannahavn: á Eysturbrúgv 14. februar 2015 og við Synagoguna í Krystalgade hin 15. februar 2015.

Alopið fór fram, meðan ein kjakfundur við yvirskriftini List, gudsspottan og talufrælsi (á donskum: Kunst, Blasfemi og Ytringsfrihed) var hildin í mentanarhúsinum Krudttønden í Keypmannahavn. Fundurin var fyrireikaður av Lars Vilks Nevndini, hvørs endamál er at fyriskipa fundir við tann svenska keiputeknaran Lars Vilks, ið m.a. hevur teknað Mohammed-tekningar. Knappliga kom ein maður inn í hølið og byrjaði at skjóta við maskinbyrsu. Ímillum luttakararnar á fundinum var eisini Fraklands ambassadørur François Zimeray. Ein 55-ára gamal danskur filmmaður, Finn Nørgaard, varð dripin undir skotálopinum, harafturat vóru tríggir løgreglumenn særdir. Hvørki Lars Vilks ella tann franski ambassadørurin vóru raktir. Danska løgreglan segði á middegi 15. februar 2015, at eftir teirra meting var talan um eitt yvirgangsálop.

Stutt fyri kl. 01:00 danska tíð hin 15. februar 2015, umleið níggju tímar eftir tað fyrstu skothendingina í Krudttønden, fór eitt nýtt skotálop fram móti tí stóru synagoguni í Krystalgade í Keypmannahavn. Ein Bat Mizvah (jødisk konfirmatión), har ið 80 fólk vóru til staðar, var hildin har. Ein persónur, ið seinni var eyðmerktur sum Dan Uzan, ein 37-ára-gamal limur í jødiska samfelagnum í Danmark, hevði trygdarvakt, tá ið hendingin fór fram, hann varð skotin í høvdið og doyði seinni av løstunum. Uzan var eisini kendur sum kurvabóltsleikari.

Tíðliga sunnumorgun hin 15. februar 2015, varð tann mistonkti brotsmaðurin dripin á Nørrebrúgv eftir skotveksling við løgregluna. Løgreglan heldur, at maðurin, ið skeyt móti fólkunum í Krudttønden, er tann sami sum maðurin, ið leyp á synagoguna. Mistonkti brotsmaðurin var tann 22-ára gamli Omar Abdel Hamid El-Hussein, ið er føddur og uppvaksin í Danmark. Maðurin varð fongslaður eftir knívstungu og varð í 2014 dømdur 2 ára fongsulsrevsing, men hann var longu leyslatin aftur í januar 2015.
Costa Concordia
Costa Concordia var eitt ferðamannaskip á 290 metrar, ið varð bygt 2004-2006 á italsku skipasmiðjuni Fincantieri í Genova til Costa Crociere-reiðaríið í Genova.

Skipið varð doypt hin 7. juli 2006 í havnabýnym Civitavecchia. Tað eydnaðist ikki gummuni, ið var tann kekkiska fotomodellin Eva Herzigová, at knúsa champagnufløskuna móti skipssíðuni, ið er eitt ringt tekn hjá teimum, ið trúgva uppá slíka pátrúgv. Jómfrúferðin byrjaði hin 15. juli 2006 í Savona.

Costa Concordia sigldi á land hin 13. januar 2012 tætt við oynna Giglio, í einútnyrðing av Rom, nærindis italsku vesturstrondina. 32 av teimum 4229 fólkunum umborð lótu lív í vanlukkuni.

Skipið varð heysað upp hin 16. september 2013, og hin 23. juli 2014 kundi skipið byrja sína seinastu ferð til  Genova, har ið skipið varð upphøgt. Bjargingin verður mett at hava kostað umleið 4,5 mia. kr.

Hin 11. februar 2015 varð kapteinurin, Francesco Schettino, dømdur 16 ára fongsulsrevsing fyri óvilja manndráp, orsakað sínum leikluti í skipsvanlukkuni. Rætturin legði eitt nú dent á, at Schettino varð rýmdur av skipinum, meðan tað enn vóru fleiri hundrað fólk eftir umborð, og at hann hevði noktað at fyriskipa evakueringina, sjálvt um italska bjargingartænastan hevði givið honum boð um at fara umborð á skipið aftur.
Dansk Melodi Grand Prix 2015
Dansk Melodi Grand Prix 2015 var hin 44. útgávan av Dansk Melodi Grand Prix, sum er ein árlig afturvendandi sangkapping, ið hevur verið fyriskipað síðan 1957 av Danmarks Radio (DR). Vertir vóru Esben Bjerre og Jacob Riising.

Tað gjørdist Anti Social Media, ið vann kappingina við sanginum "The Way You Are".

Tá ið freistin var farin fyri at senda sangir inn til Dansk Melodi Grand Prix 2015 hin 8. september 2014, vóru 687 sangir innkomnir til kappingina.
VietJet Air
VietJet Aviation Joint Stock Company, kent sum VIETJET, er eitt vjetnamesiskt flogfelag. VIETJET hevur høvuðssæti í Ho Chi Minh City. VIETJET flýgur bæði við ferðafólki og við farmi til 19 støð kring allan heimin. Flogfelagið varð sett á stovn í 2007 og byrjaði flogruturnar í 2011. Flogfelagið røkir bæði innlendis rutur og flogrutur til onnur lond.

Heimasíðan hjá VietJet Air
Kolinda Grabar-Kitarović
Kolinda Grabar-Kitarović (fødd 29. apríl 1968 í Rijeka) er ein kroatiskur diplomatur og politikari (HDZ). Hin 15. februar 2015 gjørdist hon forseti í Kroatia eftir valsigurin 11. januar 2015. Hon gjørdist fyrsti kvinnuligi forsetin í Kroatia, tá ið hon varð svorin í eið 15. februar 2015. Frá 2005 til 2008 var hon fyrsti uttanríkisráðharrin hjá Kroatia.

Kolinda Grabar-Kitarović búði í USA eitt skifti, meðan hon vaks upp. Seinni tók hon prógv frá Los Alamos High School í Los Alamos í New Mexico. Hon hevur mastergrad í altjóða politikki frá universitetinum í Zagreb.
Toftalíð
Toftalíð er ein gøta í Vági. Toftalíð er eisini ein býarpartur í Vági. Gøtan byrjar sum ein síðugøta til Toftaveg, har eysturi í býnum. Gøtan er ein brekka, ið fer allan vegin niðan til gamla bygdarvegin millum Vág og Nes. Tað ovasta húsið í Toftalíð er ein bóndagarður. Privat sethús liggja báðumegin við gøtuna Toftalíð. Gøtunavnið Toftalíð er frá nýggjari tíð. Vágur fekk gøtunøvn og húsanummur umleið 2006.

Gamli býarparturin Toftalíð fevnir um eitt størri øki enn gøtan við sama navni og fevndi eitt nú um húsini, ið liggja vestanfyri Marknoyri, har ið Marknoyrarvegur og Toftavegur møtast.
Vágsvegur
Vágsvegur er høvusgøtan í Vági. Vegurin byrjar har eysturi í býnum við Vendiplássið og fer vestur gjøgnum býin, til gøtan skiftir navn til Eiðisveg vesturi í Bø. Í miðbýnum í Vági, báðumegin Vágsveg, liggja handlar og aðrir vinnu-, skrivstovu- og kommunalir bygningar, vanlig sethús liggja eisini framvið Vágsveg á báðum síðum. Vágs Skipasmiðja liggur eisini við Vágsveg mitt í býnum. Yvirav Skipasmiðjuni liggur handilsdeplin Torgið. Í vestara parti av býnum, eisini við Vágsveg, liggja bygningarnir á Gørðunum, sum Dahl familjan átti í umleið 130, til kreppuna fyri í 1990-árunum. Síðan hevur Alex Vilhelm keypt ognirnar, Handilin á Gørðunum verður enn nevndur Handilin á Gørðunum. Býráðsskrivstovan hjá Vágs kommunu liggur á Vágsvegi 30, beint eystanfyri Vágs skúla og Vágs kirkju. Samkomuhúsið Bethel hjá Brøðrasamkomuni liggur eisini við Vágsveg, har ið Toftavegur møtir Vágsvegi í vestara enda. Yvirav Bethel liggur Heilsumiðstøðin, har ið kommunulæknar, tannlæknar og fótarøktari hava viðtalur. Meinigheitshúsið liggur eisini við Vágsveg, vestanfyri Gamla kirkjugarð, ið eisini liggur við Vágsveg. Ein bensinstøð liggur við Vágsveg, tað er Effo-støðin, ið liggur beint eystanfyri Gamla Kirkjugarð og vestanfyri Heilsumiðstøðina. Vesturi við Sandin er Vágsvegur á norðaru síðu, og har millum Sandin, Vágsveg og býlingin við Kráir liggur Viðarlundin á Sandinum í Vági. Fyrr vóru tríggir peningastovnar í Vági, ið allir lógu framvið Vágsvegi, nú er bert ein av teimum eftir, Suðuroyar Sparikassi, ið liggur í bygninginum, har ið Føroya Banki (ið nú eitur Bank Nordik) var fyrr, millum Litbúðina og Torgið. Í 2015 letur upp nýtt býarbókasavn í miðbýnum í Vági við Vágsveg, yvirav Sparikassanum.

Vágvegur er ein gomul gøta og varð gjørd áðrenn bilar koyrdu. Tá ið bilar byrjaðu at koma, tók kommunan stig til at breiðka Vágsveg, og vóru nøkur hús flutt í tí sambandi.
Marknoyrarvegur
Marknoyrarvegur er ein gøta í Vági. Gøtan er har eysturi í bygdini og er ein tann fyrsta ein kemur til, tá ið koyrt verður til Vágs frá norðara parti av oynni til syðru helvt av Suðuroy. Fyrst eitur vegurin Nesvegur, og so verður navnið broytt til Marknoyrarvegur á leið við har ið bygdarskeltið er. Ein býlingur í Vági, ið er á leið sama økið ið vegurin er, eitur Marknoyri. Býlingurin er gamal, men fyrr í tíðini vóru bert fá hús har. Vegurin millum Vág og Porkeri var fyrst gjørdur í erva, hann var eisini róptur Nervavegurin. Síðst í 1970-árunum var vegurin til Porkeris gjørdur eftir Marknoyrarvegi og eystureftir, har ið vegurin er í dag. Tað eru mest sethús, ið liggja við Marknoyrarvegin, tó eru nakrir fáir vinnubygningar eisini har. Í eldri tíð var ein handil á Marknoyri og fiskapláss var eisini har hjá Nolsøe familjuni. Handilsbygningurin er til enn og verður í dag róptur Vilt-húsið, eigari er Finn Johannessen. Eitt skifti var ein handil við møblum og brúkslutum í bygninginum og nevndist hann tá Preeti Payal, tað vóru Sarina og Jutta Augustinussen, ið áttu og róku handilin. Tórgerð Suðuroy hevur eisini havt virksemi á Marknoyrarvegi, hon hevði kiosk har í fleiri ár og í nøkur ár hevði hon silvursmiðju, har ið hon stóð fyri framleiðslu av prýðislutum og øðrum av silvuri, tað var í 1980-árunum. Róald og Ása Norðberg høvdu ein handil á Marknoyrarvegi í bygninginum við Vendiplássið einaferð í 1970-árunum. Demich hevði handil á Marknoyri í fleiri ár frá 2001, men handilin stongdi umleið 2013. Fyrr hevur annað virksemi verið í bygninginum, har hevur verið snikkaraverkstaður, og dansifelagið Jómsvíkingar dansaðu eitt skifti føroyskan dans í bygninginum.
Röyksopp
Röyksopp er ein norsk tónleikaduo, sum varð stovnað av Svein Berge og Torbjørn Brundtland í 1998.




 * Melody A.M. (2001)
 * The Understanding (2005)
 * Junior (2009)
 * Senior (2010)
 * Do It Again (EP) við Robyn (2014)
 * The Inevitable End (2014)


 * Röyksopp
Fasti Gerðarrættur
Fasti Gerðarrættur varð stovnaður 1. apríl 2006 og er fyri sáttmálapartarnar á arbeiðsmarknaðinum í Føroyum. Fasti Gerðarættur hevur skrivstovu á Tinghúsvegi 14 í Havn. Kári á Rógvi var nevndarformaður í Fasta Gerðarættinum frá stovnanini til sín deyða 14. februar 2015. Fyrsta málið varð lagt fyri Fasta Gerðarrættin 30. august 2006, og fyrsti úrskurður var sagdur 30. januar 2007.

Í bókstavarað:


 * Finansforbundet
 * Flogskiparafelag Føroya
 * Føroya Arbeiðarafelag – FA
 * Føroya Handverkarafelag
 * Føroya Prentarafelag
 * Føroysk Miðlafólk
 * Havnar Arbeiðskvinnufelag – HAK
 * Havnar Arbeiðsmannafelag – HAF
 * Klaksvíkar Arbeiðskvinnufelag
 * Klaksvíkar Arbeiðsmannafelag
 * Landsfelag Handverkaranna
 * S & K
 * Starvsfólkafelag Føroysku Sparikassanna
 * Súlan
 * Yrkisfelagið Trygdin


 * Føroya Fiskimannafelag - FF
 * Føroya Skipara- & Navigatørfelag - FS&N
 * Maskinmeistarafelagið – MMF


 * Almanna- og Heilsurøktarafelag Føroya
 * Arkitektafelag Føroya
 * Bioanalytikarafelagið
 * Búskapar- og Løgfrøðingafelag Føroya – BLF
 * Dansk Farmaceutforening
 * Ergoterapeutfelagið
 * Fakfelag Sjómansskúlalærara í Føroyum
 * Farmakonomforeningen
 * Felagið Føroyskir Sjúkrarøktarfrøðingar
 * Felagið Maskinmeistaralærarar
 * Foreningen af yngre læger/Hjálparlæknaráð Føroya
 * Føroya Byggifrøðingafelag
 * Føroya Lærarafelag – FL
 * Føroya Musikklærarafelag
 * Føroya Pedagogfelag – FPF
 * Føroya Psykiatrifelag
 * Føroya Tekniska Lærarafelag
 * Føroya Verkfrøðingafelag
 * Føroyskir Fysioterapeutar
 * Heilsuhjálparafelag Føroya
 * Lærarafelag Handilsskúlans
 * Ljósmøðrafelag Føroya
 * Magistarafelagið – MF
 * Økonomafelag Føroya
 * Starvsmannafelagið – SMF
 * Yrkisfelag Studentaskúla- og HF-lærara – YF


 * Føroya Arbeiðsgevarafelag – FAG
 * Føroya Handverksmeistarafelag
 * Føroya Prentsmiðjufelag – FPE


 * Føroya Reiðarafelag – FRF
 * Reiðarafelagið fyri Farmaskip – RFF


 * Fíggjarmálaráðið – FMR
 * Kommunala arbeiðsgevarafelagið – KAF
Dan Uzan
Dan Uzan (føddur 1977, deyður 15. februar 2015) var ein danskur kurvabóltsleikari, samfelagsfrøðingur, vaktarmaður, ið hoyrdi til jødiska samfelagið í Danmark, og sum bleiv myrður orsakað av sínarai trúgv av einum muslimskum yvirgangsmanni undir yvirgangsálopunum í Keypmannahavn hin 14. og 15. februar 2015. Skotálopið á synagonguna hendi umleið ein hálvan tíma eftir miðnátt. Seinnapartin dagin fyri fór eitt annað skotálop fram móti Krudttønden í Keypmannahavn, har ein maður doyði og tríggir løgreglumenn vóru særdir. Hann varð útbúgvin samfelagsfrøðingur (cand. polit.). Hann hevur starvast fyri SAS og fyri Tiger-handilsketuna. Foreldur hansara vóru av donskum og ísraelskum uppruna, mamman er donsk, pápin er ísraeli. Dan var næstelstur og vaks upp í Hvidovre. Hann gekk í jødiska skúlanum, Carolineskolen. Hann spældi fótbólt í jødiska felagnum Hakoah, sum málmaður, og luttók í fimm altjóða jødiskum ítróttastevnum, Maccabiadur, og umboðaði Danmark og felagið sum málmaður. Eitt skifti búði hann í Ísrael, har hann lærdi seg hebraiskt.



Dan Uzan var 205 cm høgur. Hann spældi kurvabólt frá 1996 við danska felagnum Hørsholm 79ers. Fyrst spældi hann við ungdómsliðnum, síðan spældi hann í meistaradeildini og frá 2010 spældi hann sum veteranur við Høbas, sum er eitt veteranlið í sama felag.

Uzan hevur eisini spælt fótbólt við jødiska fótbóltsfelagnum Hakoah í fleiri ár, hann var málmaður. Fótbóltsvenjari hansara, Tage Skolnik, ið var venjari hjá Dan Uzan frá 1995 til 2007, minnist hann sum ein góðan vin, ið altíð møtti til venjing.

Dan Uzan, ið var 37-ára gamal, tá ið hendingin fór fram, stóð sum vaktarmaður uttanfyri eitt mentanarhús, ið var aftanfyri jødisku synagoguna í Krystalgade í Keypmannahavn, tá ið tann mistonkti drápsmaðurin, hin 22 ára gamli Omar Abdel Hamid El-Hussein, skeyt Dan í høvdið. Hann doyði av skotunum. Dan stóð sum sjálvboðin vaktarmaður uttanfyri synagonguna, meðan ein ein veitsla fór fram í einum høli inni í synagoguni, tí ein genta helt sína bat mitzva (svarar nøkulunda til eina konfirmatión). Tveir løgreglumenn vóru eisini raktir av skotum í armar og bein, men vóru ikki í lívsvanda. Dan Uzan varð eftir álopið og deyða sín heiðraður sum ein hetja, tí hann var við til at forða fyri at eitt hópdráp kundi fari fram, um yvirgangsmaðurin slapp inn í synagoguna, har umleið 80 fólk vóru.

Dan Uzan fór til jarðar hin 18. februar 2015. Fleiri hundrað fólk fylgdu honum til jarðar, millum onnur vóru danski forsætisráðharrin, Helle Thorning-Schmidt og løgmálaráðharrin Mette Frederiksen og fylgdu. Hann varð grivin í Mosaisk Vester Begravelsesplads.

Uzan varð í 2015 heiðraður posthumt av franska ríkinum við heiðursmerkinum Médaille du Courage (dirvismedaljan). Í desember sama árið, varð hann av danska tíðindablaðnum Berlingske valdur til Ársins dana fyri árið 2015.
Cats Don't Dance
Cats Don't Dance er ein amerikanskur teknifilmur frá 1997.


 * Scott Bakula sum Danny
 * Jasmine Guy sum Sawyer
 * Natalie Cole provides Sawayer's singing voice.
 * Matthew Herried sum Peabo "Pudge" Pudgemyer
 * Ashley Peldon sum Darleen "Darla" Dimple.
 * Lindsay Ridgeway provides Darla Dimple's singing voice.
 * Kathy Najimy sum Tillie Hippo
 * John Rhys-Davies sum Woolie the Mammoth
 * Betty Lou Gerson sum Frances Albacore
 * Hal Holbrook sum Cranston Goat
 * Don Knotts sum T.W. Turtle
 * George Kennedy sum L.B. Mammoth
 * René Auberjonois sum Flanagan
 * Rick Logan provides T.W.'s singing voice.
 * Mark Dindal sum Max
 * Frank Welker sum Farley Wink
 * David Johansen sum Bus Driver
 * Dee Bradley Baker sum Kong
 * Tony Pope sum Alligator
 * Peter Renaday sum Fortæller
Oscar fyri besta filmin
Oscar fyri besta filmin (enskt: Academy Award for Best Picture) er ein filmvirðisløn, ið verður handað á tí árligu Oscarveitsluni. Vinnarin verður útvaldur millum 10 tilnevndir filmar, fyrr var talan um fimm tilnevndir filmar.
Birdman
Birdman or (The Unexpected Virtue of Ignorance) er ein amerikansk dramakomedia frá 2014. Filmurin er skrivaður og leikstjórnaður av Alejandro González Iñárritu. Høvuðsleiklutirnir verða spældir av Michael Keaton, Zach Galifianakis, Edward Norton, Andrea Riseborough, Amy Ryan, Emma Stone og Naomi Watts. Filmurin hevði heimsfrumsýning á Filmfestivalinum í Venedig 2014 og amerikanska biograffrumsýning 17. oktober 2014.

Ein fyrrverandi sjónleikari sum einaferð spældi leiklutin sum ein ikonisk hetja, má yvirvinna sítt ego og sínar familjutrupulleikar, meðan hann spælir í einum sjónleiki á Broadway í eini roynd at endurvinna sína mistu sukse.


 * Michael Keaton sum Riggan Thomson
 * Zach Galifianakis sum Jake
 * Edward Norton sum Mike Shiner
 * Andrea Riseborough sum Laura
 * Amy Ryan sum Sylvia
 * Emma Stone sum Sam Thomson
 * Naomi Watts sum Lesley
 * Merritt Weaver sum Annie
 * Lindsay Duncan sum Tabitha Dickinson
 * Jeremy Shamos sum Ralph
 * Damian Young soum Gabriel
 * Natalie Gold sum Clara
Blakfjesingur
Blakfjesingur (í Suðuroy føroyskur blakkur ella bara blakkur) er eitt seyðaslag sum stavar frá hálendinum í Skotlandi. Í ensktmælta heiminum verður slagið oftast rópt "Scottish Blackface". Í 20. øld vórðu seyðir av hesum slagi innfluttir til Føroya og blandaðir uppí føroyskan seyð, sum so hevur arvað hesi litbrigdini ið verða nevnd blakkur (black). Tað, sum eyðkennir hetta slag er, at tað vanliga hevur ljósan (hvítan) kropp, svart høvd, sum oftast við ljósum múla, og svørt bein. Í upprunaslagnum er alt hornaseyður. Hetta slag sigst vera eitt tað harðbalnasta í øllum Stóra Bretlandi.


 * Seyðalitir Gudmund Niclasen 2007
Céline Dion
Céline Marie Claudette Dion (fødd 30. mars 1968) er ein kanadisk songkvinna, sangskrivari og sjónleikari. Hon varð fødd í Charlemagne, Quebec. Celina Dion hevur selt meira enn 200 milliónir plátur síðan starvsleið hennara sum sangari byrjaði fyrst í áttatiárunum.

Hon fekk altjóða viðurkenning við at vinna Eurovision Song Contest 1988, har hon umboðaði Sveis við sanginum "Ne partez pas sans moi".


 * Celine Dion official website
 * Céline Dion á YouTube
 * Céline Dion á Billboard
Françoise Hardy
Françoise Hardy (fødd 17. januar 1944 í Paris) er ein fronsk songkvinna og sjónleikarinna. Hon umboðaði Monako í Evropeisku tónleikakappingini Eurovision Song Contest í 1963.


 * Françoise Hardy
Alejandro González Iñárritu
Alejandro González Iñárritu (føddur 15. august 1963 í Mexico City, Meksiko) er ein meksikanskur filmsleikstjóri, filmsrithøvundur, filmsframleiðari, og tónaskald.

Fimm av spælifilmum hansara, hava fingið góðar dómar runt heimin, og fingið fleiri Oscar-tilnevningar. Teir filmarnir eru: Amores perros (2000), 21 Grams (2003), Babel (2006), Biutiful (2010) and Birdman or (The Unexpected Virtue of Ignorance) (2014). Í 2015 vann Alejandro tríggjar Oscar-virðislønir fyri filmin Birdman. Virðislønirnar vóru latnar fyri Besta Filmsleikstjóra, Besta Filmshandrit, og Besta Film.




 * Death Trilogy:
 * Amores perros (2000)
 * 21 Grams (2003)
 * Babel (2006)
 * Biutiful (2010)
 * Birdman or (The Unexpected Virtue of Ignorance) (2014)
 * The Revenant (2015)


 * Detrás del dinero (1995) (TV)
 * El Timbre (1996)
 * Powder Keg (2001) ("The Hire" røðin fyri BMW)
 * 11'09"01 September 11 (2002)
 * Chacun son cinema (2007) (brotið "ANNA")
 * Naran Ja (One Act Orange Dance) (2012)





















Alejandro González Iñárritu á Internet Movie Database

Leysliga umsett frá ensku wikipediasíðunni Alejandro González Iñárritu  Heintað tann 27. februar 2015.
Charlotte
Charlotte er býur í amerikanska stakríkinum North Carolina.

Í 2018 hevði býurin 872.498 íbúgvar. Við forstøðum vóru tað meiri enn 2,5 milliónir fólk. Hervið er hann størsti býur í norðara parti av stakríkinum.

Býurin er uppkallaður eftir Charlotte av Mecklenburg-Strelitz (1744-1818), kona Georg III av Stórabretlandi.


 * Heimasíða, charmeck.org
 * Charlotte, wikivoyage.org (á enskum)
Norðursámiskt mál
Norðursámiskt er eitt sámiskt mál, ið verður tosað í Svøríki, Finnlandi og Noregi.


 * Týðing til norskt
Pitesámiskt mál
Pitesámiskt er eitt sámiskt mál, ið verður tosað í Svøríki og Noregi. Einans 25-50 fólk tosa tað, og málið er tí doyggjandi.
Moderna Museet
Moderna Museet er eitt savn í Stokkhólmi.


 * Heimasíðan hjá Moderna Museet
Lulesámiskt mál
Lulesámiskt er eitt sámiskt mál, ið verður tosað í Svøríki og Noregi.
Inarisámiskt mál
Inarisámiskt er eitt sámiskt mál, ið verður tosað í Finnlandi. Einans umleið 300 fólk tosa tað, og málið er tí doyggjandi.
Surf's Up
Surf's Up er ein Oscar-tilnevndur amerikanskur animatiónsfilmur frá 2007. Filmurin er telduanimeraður og snýr seg um tann unga pingvinin og surfarin, Cody Maverick úr Frøsericia í Antarktis, ið droymir um at gerast eins góður surfari sum fyrimynd hansara, Big Z.


 * Shia LaBeouf-Cody Maverick
 * Jeff Bridges-Zeke 'Big Z' Topanga/Geek
 * Zooey Deschanel-Lani Aliikai
 * Jon Heder-Chicken Joe
 * James Woods-Reggie Belafonte
 * Diedrich Bader-Tank 'The Shredder' Evans
 * Mario Cantone-Mikey Abromowitz
 * Kelly Slater-Kelly
 * Rob Machado-Rob
 * Sal Masekela-SPEN Announcer
 * Ash Brannon-Moviemaker
 * Chris Buck-Moviemaker
 * Brian Posehn-Glen Maverick
 * Dana Belben-Edna Maverick
 * Reed Buck-Arnold
 * Reese Elowe-Kate
 * Jack P. Ranjo-Smudge
 * Matthew W. Taylor-Ivan/Glen's Buddy

Aðrar røddir: 

Bob Bergen Jillian Bowen Johanna Braddy John Cygan Courtnee Draper Bill Farmer Andy Fischer-Price Teresa Ganzel Jess Harnell Jesse Head Sherry Lynn Danny Mann Mickie McGowan Alec Medlock Laraine Newman Jan Rabson Meagan Smith Marisa Theodore Crawford Wilson Jacob Zachar
Favrskov kommuna
Favrskov kommuna (danskt: Favrskov Kommune), er ein kommuna í Región Miðjútland í Danmark.
Skríggið
Skríggið (norskt: Skrik) er ein kendur málningur av Edvard Munch. Málningurin finst í fýra útgávum og harafturat sum litografi. Munch málaði ofta málningar, sum vóru merktir av angist, trega og ræðslu. Skríggið er ein av hesum málningum. Hetta er málningur, sum er víðagitin og óivað kendasti málningur hjá Edvard Munch. Hann hoyrir til tann partin av málningum hjá Munch, sum kallast fyri "Kjærlighedsrækken". Myndin bar eisini heitið Vónloysi, men fekk so navnið Skríggið. Listarákið ekspressionisma tók seg upp seinast í 19. øld, og listafólkini vilja í bæði bókmentum og málningalist lýsa ein heim, sum er avskeplaður av persónligari hugsan og hýri og av sterkum kenslum, sum vit síggja í málningunum Skríggið. Henda myndin er frá 1893 og hongur í tjóðarskálanum í Oslo, og hevur Munch gjørt oman fyri fimmti myndir av hesum motivi.

Hann sigur sjálvur um íblásturin til hesa mynd, har hann liggur sjúkur í Nice í 1892, at hann gongur á eini brúgv saman við nøkrum vinfólkum. Tey fara undan honum. "Tá kom ein slík ræðsla á meg. Himmalin bleiv blóðreyður, legði meg aftur at eini gyrðing deyðmøddur og sálarliga undirkomin av ræðslu - sá tey brandandi skýggini eins og blóð og svør - tann blásvarta býin - vinir mínar sá eg fara undan mær - eg stóð har undirkomin í ræðslu - og tað var, sum fór eitt skríggj í natúrini um meg - so hvølt og andskræmiligt ígjøgnum møn og merg og gjørdi meg ræðsluslignan." Hetta hevur hann skrivað í dagbók sína. Møguliga er ein mumia úr Peru á Museum Musée de L´Homme í París eisini vorðin íblástur til myndina. Tann støða, sum hendurnar á myndini hjá Munch hava, líkist ómetaliga nógv tí støðu, sum hendurnar á hesi mumiu hava - somuleiðis tey tómu eyguni.

Ein útgáva av hesum málningi varð seld í 2012 fyri 120 mió dollarar, í dagsins kursi einar 812 mió kr.


 * Munch Savnið
Roy Lichtenstein
Roy Fox Lichtenstein (føddur 27. oktober 1923 í New York, deyður 29. september 1997 í New York) var ein amerikanskur listamálari og grafikari. Í 1960-árunum var hann, saman við  Andy Warhol, Jasper Johns og James Rosenquist og øðrum, undangongumaður innan eitt nýtt slag av list, Pop-Art. Hann fekk eitt nú íblástur frá teknirøðum. Whaam! og Drowning Girl verða ofta søgd at vera hansara kendastu verk, meðan Oh, Jeff...I Love You, Too...But... sigst vera hansara triðkendasta verk.
Mark Rothko
Mark Rothko (føddur 25. september 1903 í Dvinsk, deyður 25. februar 1970 í New York) var ein amerikanskur listamálari av russiskari, jødaætt. Hann verður oftast sagdur at vera abstrakt impressionistur. Saman við Jackson Pollock og Willem de Kooning, verður hann ofta mettur at verða ein av kendastu amerikonsku amerikonsku listafólkunum frá eftirkrígstíðini.
M-Maybe
M-Maybe er ein kendur pop-art málningur frá 1965 av Roy Lichtenstein. Málningurin hongur í Museum Ludwig í Köln.


 * Lichtenstein Foundation
Islamiskur Statur
Islamski Staturin stytt IS, ISIS ella ISIL (الدولة الإسلامية ad-Dawla al-Islamiyya (fi al-Iraq wa al-Sham) (Daesh) er ein sunniislamistisk rørsla, av fleiri londum skýrdur sum yvirgangsfelagsskapur, ið fyrst og fremst er virkin í Irak og Sýria. IS hevur í 2014 stovnað eitt kalifat, eitt Islamskt ríki, í pørtum av Sýria og Irak. Felagsskapurin hevur síðani november 2014 eisini fingið fótafesti í Libya og hevur spakuliga voksið seg fram í landinum, meðan Vesturheimurin, við USA á odda, hevur bumbað stríðsfólkini hjá IS í Sýria og Irak. IS virðir ikki fornaldar virðir og setti í mars 2015 í verk oyðileggingar av fornaldarøkinum Nimrud. IS er eisini kent fyri at burturføra vesturlendingar og hevur hótt við at myrða fólkini. Tá ið teirra krøv ikki verða eftirlíkaði, so avrætta teir hesi fólk, og tað gera teir t.d. við at hálshøggja tey fyri opnum skermi, meðan teir sjálvir hava masku fyri andlitið, so teir ikki skulu kennast aftur. ISIS hevur hertikið eitt øki á stødd við Bretland í Sýria og Irak. IS verður mett sum vandamiklasti yvirgangsfelagsskapur í heiminum í 2015 og framdi tað størsta yvirgangsálopið í París í nýggjari tíð. Leiðarin í felagsskapinum, Abu Bakr al-Baghdadi hevur útnevnt seg sjálvan til kalif, ið er heiti á einum eftirmanni Muhammeds sum oddamaður í muslimska heiminum. IS hevur sett í verk sharia-lógir í teimum økjum, har felagsskapurin hevur valdið. Felagsskapurin er illa umtóktur av mongum kring heimin fyri víðgongda harðskapin, eitt nú hevur IS krossfest fangar, hálshøgt teir og framt fleiri hópdráp á sivilfólk. IS hevur eisini tikið uppaftur trælahald í sínum økjum. Samgongan ímóti IS, sum er undir leiðslu av USA, framdi í august og september í 2014 fleiri bumbuálop móti Islamskum Stati. Danmark luttók við sjey stríðsflogførum í krígnum ímóti bólkinum í Irak. Í oktober 2015 framdi Russland bumbuálop einsamalt í Sýria sum formelt eisini er vent ímóti IS. Higartil hava hesi álop tó ikki verið vend bara ímóti IS men eisini ímóti teimum meira moderatu uppreistrarbólkunum, ið stríðast ímóti forsetanum í Sýria.
Machu Picchu
Machu Picchu (quechua: Machu Pikchu, eisini kent sum Horvni inkabýurin) høgt uppi í Andesfjøllum í Perú var týdningarmikil inkabýur í 15.- og 16. øld ; hann lá væl fyri hermálsliga og var ringur at søkja at. Skansabýurin Machu Picchu var 12 km2 til støddar. Hann var bygdur á nógvar bríkar, ið vóru høgdar inn í fjallalíðina, fleiri enn 600 m. uppi. Machu Picchu liggur 2430 metrar yvir havinum. Tað var so mikið torført at sleppa til býin, at spaniólar ongantíð funnu hann. Tað er ikki lætt at koma til inkabýin Machu Picchu, sum doyði út og varð fjaldur av trøum og øðrum plantuvøkstri. Nú á døgum er hann kent ferðamál.

Í 1530-árunum gjørdu spaniólar innrás í Inkaríkið og hertóku landið Perú. Tað var viknað av innanhýsis ósemjum, og hertøkan elvdi til, at inkamentanin syndraðist. Nógv fólk doyðu, býir vórðu lagdir í oyði, og bríkar og vatningarskipanir fóru fyri skeyti. Sponsku hertakararnir varnaðust ikki býin, tá ið teir tóku landið í 1532, og ikki fyrr enn í 1911 kom amerikanski fornfrøðingurin Hiram Bingham fram á “horvna býin”, ið hann leingi hevði verið nevndur. Har eru toftir av til dømis templum og 143 sethúsum. Næstan 400 ár seinni varð ein gloymdur býur funnin aftur uppi á einum fjalli. Nú varð býurin nevndur Machu Picchu. Áðrenn býurin varð avtoftaður, var hann bústaður hjá teimum seinastu inkakongunum. Machu Picchu varð sett á heimsmentanararvslistan hjá UNESCO í 1983.
Oh, Jeff...I Love You, Too...But...
Oh, Jeff...I Love You, Too...But... er ein kendur pop-art málningur frá 1964 av Roy Lichtenstein.


 * Lichtenstein Foundation
I Know...Brad
I Know...Brad er ein kendur pop-art málningur frá 1964 av Roy Lichtenstein. Málningurin hongur í Wallraf-Richartz Museum í Köln.


 * Lichtenstein Foundation
Hopeless (Roy Lichtenstein)
Hopeless er ein kendur pop-art málningur frá 1963 av Roy Lichtenstein. Málningurin hongur í Kunstmuseum Basel.


 * Lichtenstein Foundation
Fólkatalsfrøði
Fólkatalsfrøði ella íbúgvafrøði eru vísindini um gongdina í fólkatalinum, um fólkasamanseting við atliti at kyni, aldri og borgarastøðu, um landafrøðiliga býtið í íbúgvatali og samanseting, og um tær broytingar í íbúgvatali og samanseting, sum koma av gongdini í føðitíttleika, deyðstíttleika, tilflyting og fráflyting. Hugtakið demografi (δημογραφία) er grikskt og merkir lýsing av viðurskiftum viðvíkjandi fólkatalinum. Íbúgvaviðurskiftini verða lýst fyri eitt land og landspartar á ein hátt, so beinleiðis samanberingar kunnu gerast við onnur lond.

Fólkatalsfrøði verður brúkt til at lýsa fólkatalsgrundarlagið í einum samfelag, í einum øki – og verður eisini brúkt, tá ein lýsing verður gjørd av, hvørjir menningarmøguleikar eru í økinum, hvat fólkatali viðvíkur. Orsøkin til at fólkatalsfrøði hevur týdning fyri menningarmøguleikarnar í einum øki er, at bæði tørvur og arbeiðsorka hjá fólki broytist við aldrinum. Greitt er harumframt, at tørvurin á barnaansing, skúlum, frítíðartilboðum, arbeiðsplássum, bústøðum, heilsu- og eldrarøkt er neyvt tengdur at, hvussu aldurbýtið er í økinum.

Hagstova Føroya savnar, víðger og kunnger íbúgvafrøðiligar upplýsingar um Føroyar.
Richterstigin
Richterstigin er ein háttur at siga frá styrkini á jarðskjálvta. Stigin er logaritmiskur og gongur úr 0 upp í 10. Jarðskjálvtar verða ofta máldir við seismografi. Richterstigin vísir ikki til, hvussu stóran skaða ein jarðskjálvti ger, men harafturímóti til megina í risting­unum í skjálvtamiðdeplinum. Skjálvtamiðdepilin í jarðarskorpuni verður nevnt episentrum. Jarðskjálvtar langt undir jarðarskorpuni kunnu verða máldir ovarlaga á Richterstiganum, men tó bara elva til smávegis skaða. Hinvegin kann ein jarðskjálvti nær jarðarýtuni elva til stórar oyðileggingar, hóast talið á Richterstiganum er lítið. Jarðskjálvtarnir, sum hava rakt fólk harðast, hava vanliga havt eitt virði um 7 ella hægri. Harðasti jarðskjálvtin, sum nakrantíð er máldur, var í Kili í 1960. Hann var 9,5 á Richterstiganum.
Bob Marley
Jamaikanski sangarin Bob Marley (f. 6. februar 1945 í Jamaika – d. 11. mai 1981 í Florida) gjørdi reggaetónleikin heimsgitnan.

Robert Nesta Marley varð føddur 6. februar í 1945 í Nine Mile, Saint Ann á Jamaika. Hann gav sum 17 ára gamal út sítt fyrsta lag, "One Cup Of Coffee", men tað var ikki fyrr enn 10 ár seinni, at hann fekk sítt altjóða gjøgnumbrot. Bob Marley eigur ikki minni enn 13 børn. Og út av hesum 13 hava millum annað synirnir Ziggy Marley, Stephen Marley og Damian Marley fingið eina tónleikayrkisleið eins og pápin. Ziggy Marley er forsangari í bólkinum “Ziggy Marley and the Melody Makers”, har Stephen Marley eisini er við. Damian Marley er eisini reggaetónleikari. Seinasta ynski hjá Bob Marley var at doyggja á Jamaika millum vinir og familju, men hetta fekk hann tíverri ikki uppfylt. Bob Marley doyði av krabbameini á einum sjúkrahúsi í Miami, Florida. Hetta var 11. mai 1981.

Bob Marley tók undir við útsøgn og læruni hjá Haile Selassie viðvíkjandi rastafarilæruni.


 * Johnny Nash
The Pirate Bay
The Pirate Bay er ein heimasíða, sum er mest kend fyri at geva brúkarum møguleikan at taka niður filmar, sjónvarpsrøður, telduspøl, forrit, tónleik og annað, uttan at brúkarin rindar fyri tað. Tí royna myndugleikar eisini regluliga at stongja síðuna, tí tey, ið brúka hana, ikki virða upphavsrættin hjá teimum, ið hava framleitt ymiskt tilfar. The Pirate Bay varð stovnað av fýra svium í 2003, men teir hava stríðst við lógina og løgregluna líka síðani stovnanina. Í 2009 dømdi Svenski Hægstirættur teir fyri brot á upphavsrættin. Fleiri lond hava eisini roynt at forða teirra íbúgvum at brúka síðuna, men tað hevur vanliga verið til fánýtis.
Jeb Bush
John Ellis "Jeb" Bush (føddur 11. februar 1953) hevur verið guvernørur í Florida 1999-2007, er bróður George W. Bush og sonur George H. W. Bush. Hann var m.a. guvernørur, tá atkvøðurnar til forsetavalið í 2000 máttu teljast av nýggjum, og beiggin varð valdur til forseta heldur enn Al Gore. Konan, Columba Garnica Bush, er fødd í Meksiko, hann tosar flótandi spanskt og hevur tikið við katólskari trúgv. Tað ger Jeb Bush væl dámdan millum amerikanarar við latínamerikanskari bakgrund. Republikanararnir hava fyri neyðini at fáa stuðul frá hesum týðandi fólkabólki fyri at klára seg í 2016. Forsetaval verður í november 2016. Sterkar kreftir í Republikanska Flokkinum hava leingi arbeitt fyri at fáa Jeb Bush at gerast maðurin, sum skal bjóða møguliga Demokratiska valevninum Hillary Clinton av í 2016. Tey halda, at tað nú er gingin nóg long tíð til, at beiggi hansara, George W. Bush, sum als ikki er væl dámdur í fólkinum, kann oyðileggja umdømið.
Nimrud
Nimrud ella Nimrod er eitt øki við fornum leivdum umleið 40 km sunnanfyri Mosul við Tigris í norðara Mesopotamia, har ið fornaldar Kalhu ella Kalah lá, og sum var ein týdningarmikil býur í Assýria. Býurin var høvuðsstaður í ríkinum leingi. Fornfrøðingar meta, at navnið er frá nýggjari tíð og kemur av Nimrod kongi, ið er ein kongur úr Bíbliuni.

Nimrud varð stovnaður í 13. øld f. Kr. og gjørdist høvuðsstaður Assýrialands í 9. øld f.Kr. undir Assurnasirpal 2. kong, og varð lagdur í oyði 612 f.Kr..

Tann islamiska rørslan, IS, oyðilegði í 2015 stórar partar av fornaldarøkinum, tí sambært teimum vóru fornaldarmentanin, fólkið og tess trúgv heiðin og samtykti ikki við islamskari siðvenju. Oyðileggingarnar síggjast á video, ið Islamiski Staturin hevur útgivið í mars 2015. Á videofilminum sæst, hvussu bulldosarar koyra yvir og oyðileggja útgravaða økið við fornaldargripunum.
Nils Dardel
Nils Elias Christoffer von Dardel, kendur sum Nils Dardel (føddur 25. oktober 1888 í Bettna, deyður 25. mai 1943 í New York) var ein svenskur listamálari.
The Interview
The Interview er ein amerikanskur filmur frá 2014. Filmurin er ein politiskur skemtifilmur og handlar um ein sjónvarpsvert, ið skal drepa norðurkoreanska politiska leiðaran Kim Jong Un. Norðurkoreanskir myndugleikar hava fleiri ferðir mótmælt filminum, ið tey meta seta Norðurkorea í eitt ringt ljós. Tað eru eisini norðurkoreanskir teldusníkar, ið sigast hava gjørt seg inn á Sony. FBI hevur lagt Norðurkorea undir, at standa aftanfyri álopið á fyritøkuna Sony. Nógvir loyniligir upplýsingar og samrøður vóru latnar almenninginum og ikki gekk long tíð, áðrenn Sony gav eftir og valdi at avlýsa sýningina av filminum. Tá tað gjørdist greitt, at Sony hevði avlýst sýningina, tóku nógv til orðanna og fordømdi avgerðina. Millum teirra var amerikanski forsetin, Barack Obama, ið fanst at Sony fyri at boyggja seg fyri fremmandum maktum. Formaðurin í Sony, Michael Lynton segði 23. des. 2014, tá tað gjørdist greitt, at filmurin verður sýndur: "Vit eru errin yvir at filmurin verður tøkur fyri fjøldini, og fyri at hava staði móti teimum, ið royna at kúga talufrælsinum".

Verturin í kjaksendingini Skylark Tonight, Dave Skylark (James Franco) og produsari/vinmaður hansara, Aaron Rapaport (Seth Rogen), senda tey nýggjastu tíðindini innan celebrity-slatur. Tað býður Aaron ímóti, tá hann heldur vil útvarpa tíðindi av størri týdningi. Teir báðir fáa blóð uppá tonnina, tá teir lesa, at leiðarin í Norðurkorea, Kim Jong-Un, elskar kjaksending teirra. Tá tað eydnast teimum at bóka eina samrøðu við Kim Jong-Un, mugu teir fyrireika seg at ferðast til Pyongyang, Norðurkorea. Àðrenn teir fara avstað, verða teir tiknir inn av CIA, ið vil hava Dave at myrða Kim Jong-Un.
Die Wacht am Rhein
Die Wacht am Rhein er ein týsk, tjóðskaparlig yrking. Hon var yrkt í 1840 av Max Schneckenburger, og í 1854 gjørdi Karl Wilhelm lag til yrkingina. Hóast tann veruligi tjóðsangurin hjá tí táverandi týska ríkinum var Heil dir im Siegerkranz, var Die Wacht am Rhein oftari sungin í tjóðskaparligum samanhangi.
Arearea
Arearea er ein kendur málningur frá 1892 av Paul Gauguin. Málningurin hongur í Musée d'Orsay í Paris.


 * culture.gouv.fr
Paul Gauguin
Eugène Henri Paul Gauguin  (føddur 7. juni 1848 í Paris, deyður 8. mai 1903 í Atuona) var ein franskur listamálari.




 * Museum of Modern Art
Kríggið ímóti IS
Kríggið móti IS byrjaði hin 14. juni 2014 og gongur fyri seg enn. Tað byrjaði í Sýria og Irak, har borgarakríggj hevði herjað eina tíð. Seinni breiddi tað seg til Libya og Nigeria. IS er stytting fyri Islamski Staturin. Mótparturin, ið stríðist móti IS, eru USA, Avstralia, og fleiri lond úr Evropa, teirra millum er Danmark. IS framdi hernaðarligar atsóknir og vunnu landøki í Irak og Sýria í fyrru helvt av 2014, men tað at tað frættist, at mannarættindi ikki vórðu vird førdi til at umheimurin fordømdi gerðirnar hjá IS og tað førdi eisini til, at fleiri lond fóru at umhugsa at leggja uppí stríðið við hernaðarligari makt.

USA gongur á odda í stríðnum móti IS. Iran og tess sameindu, Hezbollah, vóru tey fyrstu ið bardust móti IS á landi. USA sendi herdeildir til Irak í juni 2014, og í august 2014 byrjaði USA at bumba regiónina loftvegis í stórum stíli. Síðan hava fleiri ymisk lond á ymiskan hátt lagt seg útí borgaraskríggini í Sýria og Irak.

Hin 1. februar 2015 kunngjørdi forsætisráðharri Iraks, at kríggið móti IS í veruleikanum var Triðja heimskríggj, orsakað av at IS hevði kunngjørt eitt Alheims Kalifat, hvørs endamál er at vinna á øllum heiminum, og tess hepni til at spjaða konfliktina til fleiri lond uttanfyri Miðeystur.
Mona Lisa
Mona Lisa ella La Gioconda er ein kendur málningur av Leonardo da Vinci. Málningurin hongur í Louvre í Paris. Leonardo málaði málningin tíðarskeiíð 1503–06. Tað var hin múgvandi Francesco del Giocondo, ið bílegði málningin, hann ynskti at fáa ein málning av ungu konu síni, tann tá 24 ára-gamla Lisa del Giocondo. Eftir at málningurin var liðugur, valdi Leonardo tó at hava málningin sjálvur, og tók hann við sær á sínum ferðum. Í Louvre savninum í Paris, hevur málningurin sín heilt egna vegg og er eftiransað av tveimum vaktarmonnum í upplatingartíðini. Frans 1. av Fraklandi stovnaði listasamlingina hjá Louvre eitt nú við verkum eftir Titian og Raphael, sum hann tók við sær heim úr Italia sum herfong. Hann tók eisini bæði Mona Lisa (La Gioconda) og listamannin, ið málaði tað, Leonardo Da Vinci, við sær til Fraklands.


 * Why is the Mona Lisa Famous?
Monika Kuszyńska
Monika Kuszyńska (fødd 14. januar 1980 í Łódź) er ein pólsk songkvinna. Hon er kend frá bólkinum Varius Manx. Hon umboðaði Pólland á Eurovision Song Contest 2015.
Trijntje Oosterhuis
Judith Katrijntje "Trijntje" Oosterhuis (fødd 5. februar 1973 í Amsterdam) er ein niðurlendsk songkvinna. Hon fer at umboða Niðurlond á Eurovision Song Contest 2015.
Twitter
Twitter er ein samfelagsmiðil á internetinum, ið gevur brúkarum møguleika at senda (og lesa) eini boð ella sokallaði "tweet" uppá 140 tekn. Brúkarir kunna sleppa á Twitter ígjøgnum almennu heimasíðuna, SMS, ella eitt fartelefon app.

Twitter varð stovnað í 2006 av Jack Dorsey, Evan Williams, Biz Stone og Noah Glass. Tænastan varð skjótt væl umtókt, og hevði í 2012 meir enn 100 millión brúkarir, ið sendu 340 milliónir tweets um dagin. Twitter hevur verið lýst sum "SMS Alnótarinnar".

Twitter hevur høvuðsæti í San Francisco, USA og hevur meir enn 25 skrivstovur kring heimin.


 * Sosialir miðlar


 * Heimasíða, twitter.com
Aramæiskt mál
Aramæiskt (forn sýriskt  ܐܪܡܝܐ Aramaya) er eitt nú svinnandi semitiskt mál, sum hevur eina minst 3000 ára gamla søgu. Aramæiskt er nær skilt við fønikiskt og hebraiskt, og fjarari (longri úti), við arabiskt. Gamla aramæiska skriftmálið legði lunnar undir øðrum nýggjari skriftmálum, t.d. hebraiskum og arabiskum. Aramæiskt var gerandismál í Juda í seinna tempultíðarskeiðnum (539 f.Kr.-70 e.Kr.), og fleiri jødiskir tekstir, m.a. partar av bíbliuni (gamla testamenti), vórðu skrivaðir á aramæiskum. Málið verður hildið at vera móðurmálið hjá Jesusi og teimum hann prædikaði fyri í síni samtíð. Aramæiskt var gerandismálið í meginpartinum av Miðeystri fram til 7. øld, tá islam og harvið arabiska málið tók yvir. Nútíðar aramæisk málføri (dialektir) nevnd "nýaramæiskt" (Neo-Aramaic) verða enn tosað av uml. 4-500.000 kristnum upprunafólkum í Miðeystri, har meginparturin av teimum kristnu nú annars tosa arabiskt, og av assýriskum útlegdarfólki, serliga í vesturheiminum.

Í núlivandi málførunum (dialektiunum) eru tveir høvðusbólkar, assýriskt nýaramæsikt (Assyrian Neo-Aramaic) og kaldæiskt nýaramaiskt (Chaldean Neo-Aramaic) ið umfata uml. 90% av øllum teim aramæisktmæltu. Hesi búgva í útnyrðingsIran, landsynningsTurkalandi og Norður Irak. Nýaramæiskt varð tosað av kristnu maronittunum í Libanon fram til 17 øld tá tað var endaliga avloyst av arabiskum. Síðan hevur tað bara verið brúkt sum gudstænastumál av maronittunum.

Seinastu árini eru maronittar í ísraelsku bygdini Jish, har málið annars er arabiskt, við stuðli frá ísraelska undirvísingarmálaráðnum, farnir undir at endurkveikja nýaramæiskt sum gerandismál í bygdini, har málið hevur fingið almennan status og er vorðið lærugrein í barnaskúlanum. Í 2014 avgjørdi Ísrael at viðurkenna aramæiska samfelagið sum ein serstakan (kristnan) minniluta í landinum, so kristin nú kunnu skráseta seg sum verandi "aramæar" heldur enn "arabar". Flestu ið velja hendan møguleikan eru maronittar, hvørs forfedrar vóru aramæiskt mæltir kristnir libanesar.

Aramæiskt hevur tvey kyn, kvennkyn og kallkyn, eins og latínsku málini. Lýsingarorð bendast eftir kyni, tali og falli, og navnorð hava trý føll. Aramæiskt verður skrivað við aramæiskum bókstavum.
Ecce Homo (Elías García Martínez)
Ecce Homo er ein kendur freskomálningur av Elías García Martínez. Hann málaði freskomálningin umleið 1930 á veggin í Sanctuary of Mercy kirkjuni í Borja, Spania. Málningurin avmyndar Jesus krýndan við tornum. Bæði myndaevnið og stílurin eru typisk fyri katólska list. Listaummælarar eru samdir um, at upprunamálningurin ikki hevði so stóran listaligan týdning, málningurin gjørdist kendur í 2012, eftir at ein amatørur, tann tá 80-ára gamla Cecilia Giménez, royndi at umvæla og endurnýggja málningin. Miseydnaða royndin gjørdist kend, tá ið myndir av upprunamálningum og umvælingini ferðaðust víða um á internetinum. Fólk streymaðu til kirkjuna at síggja málningin. Fleir mettu, at málningurin nú líktist meira einari apu. Áðrenn Gimenez fór í holt við at umvæla málningin, hevði abbadóttir listamannin givið pening til tess at endurskapanararbeiði skuldi gerast, men hon gjørdist ov sein.




 * A Town, if Not a Painting, Is Restored - nytimes.com
Stig Rästa
Stig Rästa (føddur 24. februar 1980) er ein estiskur sangari og sangskrivari. Hann fer at umboða Estland í Eurovision Song Contest 2015 saman við Elina Born.

Millum 2002 og 2006 var hann limur í orkestrinum Slobodan River saman við Ithaka Maria og Tomi Rahula. Síðan 2006 hevur hann spælt við Traffic og síðan 2010 hevur hann harumframt spælt við Outloudz.
Elina Born
Elina Born (fødd 29. juni 1994 í Lehtse) er ein estisk songkvinna. Hon umboðaði Estland í Eurovision Song Contest 2015 saman við Stig Rästa. Teu endaðu á 7. plássi við 106 stigum. Í 2012-13 luttók hon í sangkappingini Eesti otsib superstaari (Estland sóknast eftir einari superstjørnu). Hon gjørdist nummar tvey.
Juan Carlos
Juan Carlos I (ella Juan Carlos Alfonso Víctor María de Borbón y Borbón-Dos Sicilias) (føddur 5. januar 1938 í Rom í Italia) var kongur í Spania 1975-2014. Juan Carlos gjørdist sera væl umtóktur í Spania, tá hann gekk undan at geva landinum eina fólkaræðiliga stýrisskipan, eftir at einaræðisharrin Francisco Franco var deyður í 1975. Juan Carlos var so ovasti fyri spanska kongshúsinum í 39 ár. Spania hevur havt eina ógvusliga framgongd, síðani demokratiðið við Juan Carlos á odda, aftur varð sett á stovn eftir eina lemjandi tíð undir einaveldinum hjá Francisco Franco. Teir 17 landspartarnir, sum eisini í forðum hava verið sjálvstøðug kongaríki, fingu eitt slags sjálvstýri aftur. Carlos giftist í 1962 Sofia drotning, og saman eiga tey tvær døtur og núverandi kongin, Felipe.

Juan Carlos hevði stóra undirtøku í fólkinum, tá hann tók við valdinum eftir Francisco Franco, generali, sum var einaræðisharri. Men seinastu árini hava fleiri gølur rakt kongshúsið, og tí er undirtøkan minkað. Í 2012 fóru kongurin til Afrika at ferðast, samstundis sum Spania var í djúpari búskaparligari kreppu. Dóttir hansara, Cristina prinsessa, er eisini vavd upp í eina gølu um svik og mutur, og tað hevur gjørt umdømi hjá kongshúsinum uppaftur verri. Ein kanning í februar 2015 vísti, at 62 prosent av teimum spurdu søgdu, at 76 ára gamli Juan Carlos eigur at leggja frá sær og lata soninum trónuna.
Darwin
Darwin hevur fleiri týdningar:
 * Darwin er ein býur í Avstralia. Sí Darwin (Avstralia).
 * Darwin er ein býur í Minnesota í USA. Sí Darwin (Minnesota).
 * Darwin, Charles, var ein bretskur lívfrøðingur. Sí Charles Darwin.