danish-foundation-models/faroese-dynaword huggingface dataset:
Charles Manson
Charles «Charlie» Manson (føddur 12. november 1934 - deyður 19. november 2017 sum Charles Milles Maddox í Cincinnati, Ohio) var ein amerikanskur dømdur hópdrápsmaður, sum við sínum skara í Manson-familjuni gav boð um at drepa m.a. táverandi konu Roman Polanski, Sharon Tate. Manson sat í fongsli frá 1969, eftir tey ræðuligu drápini av konu Roman Polanski og fýra onnur í Los Angeles 9. august 1969, og fyri at hava dripið hjúnini Leno og Rosemary LaBianca sama kvøld. Hann sat í fongsli til hann doyði hin 19. november 2017. Í sekstiárunum skelkaði hann heimin, tá ið hann varð dømdur fyri níggju morð. Sjálvt um Manson ikki drap sjálvur, so var hann dømdur fyri viðvirkan. Ikki fyrr enn í 2027 kundi hann møguleika søkja um royndarleyslating, men doyði tíggju ár áðrenn tað.

Manson sat inn í fongslinum Corcoran í Kalifornia, har hann sat fyri lívstíð. Í 2014 tá hann var farin um tey 80 árini, fekk hann loyvi at skipa sítt egna brúdleyp. Sambært tíðindastovuni AP skuldi hann í 2014 giftast við eini 26 ára gamlari kvinnu, sum tá hevði vitjað hann regluliga í fongslinum í sjey ár. Manson søkti fleiri ferðir um at verða royndarleyslatin, men tað bleiv noktað honum. Hann fekk noktandi svar 12 ferðir. Hann kundi í fyrsta lagi fáa eitt slíkt loyvi í 2027. Tá hevði Manson altso verið 92 ár, um hann hevði livað so leingi. Hann helt uppá, at hann onki hevði at gera við morðini - sjálvt um tað varð hann, sum bað Manson-skaran drepa Sharon Tate og skriva "Grísur" á úthurðina hjá Roman Polanski við blóðinum hjá Tate. Hetta hendi í ár 1969. Skarin hjá Charles Manson í Simi Valley, Kalifornia drap eisini onnur fólk og hevði Charles Manson fingið sín vilja, so hevði hann útruddað alla verðina. Áðrenn hann bleiv dømdur fyri lívstíð, varð hann vinur við tónleikaran Dennis Wilson frá Beach Boys.

Nógvir filmar eru gjørdir um Charles Manson, so sum "The Manson Family" frá 2003 og dokumentarurin "The Six Degrees of Helter Skelter" frá 2009. Mordarin, sum ikki drap nakran sjálvur - men fekk onnur at drepa fyri seg - hevur fasinerað menniskju kring heimin og eitt ótal av samrøðum við Charles Manson liggja eitt nú á m.a. YouTube. Harafturat kann nevnast, at tónleikarar so sum Guns N' Roses, White Zombie og Marilyn Manson (sum er ein blandingur av navninum Marilyn Monroe og Charles Manson) hava framført sangir, sum gjørdir eru av Charles Manson sjálvum.
Vivino
Vivino er ein app ella applikatión, har tú kann taka eina mynd av einari og hvørjari vín-fløsku og so fortelur appin tær alt um vínslagi og vísir tær afturmeldingar frá øðrum brúkarum. Appin varð gjørd í 2009 av føroyinginum Heina Zachariassen og dananum Theis Søndergaard.

Appin er ein av best umtóktu vín-appunum í heiminum og liggur millum tíggju tær bestu í mat- og drekka-bólkinum í app-savninum hjá Apple. Í mars 2012 fór Vivino upp um 1 mió. brúkarar. Í 2014 er Vivino heimsins mest brúkta app til vín, og er komin uppá 6,6 mió. brúkarar. Vivino hava so gott orð á sær, at íleggjarar standa í kø fyri at seta pengar í appina. Tað skulu pengar til at menna ein slíka app. Janus Friis, sum stovnaði Skype, gjørdist ein av íleggjarunum, og í 2013 komu nýggir íleggjarar afturat. Vivino hevur á henda hátt fingið eitt samanlagt innskot uppá 50 mió. kr frá íleggjarum. Vivino heldur til á Amager í København, har tað starvast 18 fólk, í Ukraina starvast 8 forritarar, í India somuleiðis 8 forritarar. Harumframt hevur Vivino lut í einum liði av 50 fólkum, sum sita í India. Tey seta saman myndir av vínetikettum í teimum førum, har hetta ikki letur seg gera sjálvvirkandi. So er tað ikki minst nýggja deildin í San Francisco, har Heini Zachariassen flutti til í 2014, so hann kundi vera tættari íleggjarunum og stórum fyritøkum sum Facebook, YouTube og Apple. Hann flutti í august 2014 til San Francisco við konu, trimum børnum og hund. Síðani Vivino fekk deild í USA, er talið á teimum, sum taka Vivino-appina niður, vaksið nógv. USA er størsti marknaðurin hjá Vivino, og vínlandøkið Napa Valley liggur ein stuttan koyritúr burturi. 200.000 fólk skanna vín umvegis app hansara ein vanligan leygardag fyri at fáa upplýsingar um vínið, tey drekka. Og hvønn dag leggjast fleiri aftrat. Í 2014 umfatar Vivino yvir 1,3 millioner sløg av víni og har ber til hjá fólki úr øllum heiminum at fáa upplýsingar um hvørt slagi og eisini ummæli.

Skipanin virkar á tann hátt, at tú tekur eina mynd av vínspjaldrinum, og so leitar forritið eftir víninum í dátagrunninum hjá Vivino, har 1,3 mió. vínsløg verða tøk um stutta tíð. Tá vínið er funnið, kanst tú lesa um tað, og síggja hvat aðrir brúkarar siga um tað. Tú kanst eisini meta um vínið sjálv/ur og seta eitt ”like” ella ”dislike”. Vivino er ein app til smartphones, sum letur teg skapa ein digitalan "vínkjallara". Við appini hevur tú møguleika at taka myndir av vínfløskum, sum automatiskt verða skrásettar og paraðar við røttu vínfløskuna úr databasanum hjá Vivino, sum kann reypa við at hýsa upplýsingar um fleiri enn eina millión ymsar vínfløskur. Millum annað ber tað síðani til at lesa ummæli av fløskunum frá øðrum brúkarum av Vivino, umframt at skriva síni egnu ummæli.

Í 2013 kundi fyritøkan vísa ein netto kapital á góðar 74 milliónir krónur. Í 2014 eru fleiri enn 6,6 milliónir aktivir brúkarar, ið nýta Vivino, ið veksur meiri og meiri fyri hvønn dag.


 * Mr Vivino vitjar heim á klettarnar, in.fo, 7. apríl 2023
Tjóðarslagorðið hjá USA
Tjóðarslagorðið hjá Sambandsríkinum Amerika hevur síðani 1956 verið In God We Trust (á føroyskum: "Vit trúgva á Gud"). Eitt slagorð hjá USA hevur eisini verið "E pluribus unum" ("Úr nógvum, ein").
Santa Cruz Island
Santa Cruz Island er við sínum umleið 250 km2 størsta oyggj í Kalifornia. Oyggin er øll sum hon er ein tjóðgarður: Channel Islands National Park. Onki fólk hevur búð fast á oynni síðan 1960. Í dag er bert ein persónur í oynni (National Park Service Ranger). Ferðasamband er sjóvegis við Island Packers og luftvegis við Channel Islands Aviation. Hon er sera væl egnað til ferðavinnu, serstakliga orsaka náttúruvakurleika.
Anders Koustrup Kærgaard
Anders Koustrup Kærgaard (føddur 1972) er ein danskur varskógvari (whistleblower) og kapteinur við Gardehusarregimentið.

Han er tann persónurin, ið í 2012 kom alment fram við prógvum fyri álvarsaman ágang móti sivilum í Irak, har ið Danmark luttók sum friðarvarveitandi herdeild.

Han varð í 2013 dømdur dagbøtur í seks mánaðir, tí at hann noktaði at upplýsa navnið á tí offiserinum, ið hevði syrgt fyri at varveita í staðin fyri at oyðileggja bandið við videoupptøkunum, ið prógvaðu ágangin ið varð framdur undir einari operatión, ið var undir danskari leiðslu.

Í tíðarskeiðnum 2004 - 2005 var hann útsendur sum fregnaroffiserur í tí donsku Irak-herdeildini. Eftir at hann var sendur til Irak, fór hann úr donsku verjuni og fór í staðin at arbeiða við at seta á stovn Koldkrigsmuseum Stevnsfort (tann núverandi Stevnsskansin), ið er partur av Østsjællands Museum á Stevns.

Hin 22. novembet 2014 var han gestur í DR1 sendingini Ugens gæst. Tá ið sendingin bygjaði, varð sagt at (í føroyskari týðing):

''Hann misti nærum alt: Vinirnar, starvið, sambandið við pápan og alt, ið hann var uppaldur til at trúgva uppá. Harafturímóti helt hann fast í síni virðir.''

Anders Koustrup Kærgaard hevur nú stovnað ein NGO felagsskap fyri varskógvarar.
Lars Moa
Lars Kolbjørn Moa (føddur 1947) er ein norskur týðari og fyrrverandi lærari. Hann er útbúgvin lærari við eftirútbúgving í enskum og norðurlendskum málum, og var lærari í ungdómsskúlanum frá 1970. Moa er nevndarformaður í Ole Vig-fondinum, sum býtir út Ole Vig-virðislønina.

Moa hevur enduryrkt/týtt bøkur úr føroyskum til nýnorskt síðan 2003, bæði barnabøkur, yrkingasøvn og skaldsøgur. Hann fekk heiðurslønina Målblomen frá Noregs Mållag í 2007 fyri sítt arbeiði við at gera føroyskar bókmentir meira kendar í Norra, serliga við at týða verk eftir rithøvundan Jóanes Nielsen. Fyri hetta arbeiði varð hann eisini tilnevndur Kritikerprisen fyri bestu týðingina av Norsk kritikerlag í 2008. Í 2011 varð hann heiðraður við Sokneprest Alfred Andersson-Ryssts virðislønini fyri hansara arbeiði fyri at styrkja norskt-føroyskt samstarv. Í 2009 vóru fýra av bókatýðingunum hjá Moa givnar út.


 * Sting. Rithøvundur: Jóanes Nielsen.
 * Bruer av svoltne ord. Rithøvundur: Jóanes Nielsen.
 * Símun Sámal. Rithøvundur: Martin Næs.
 * Frå alle kantar ber vinden med seg ord og plantar og teikn. Rithøvundur: Jóanes Nielsen.
 * Det fins dei som tar månelys på alvor. Rithøvundur: Jóanes Nielsen.
 * Tider skal komme. Rithøvundur: Oddvør Johansen.
 * Dei kallar meg berre Hugo. Rithøvundur: Rakel Helmsdal.
 * Glansbildesamlarane. Rithøvundur: Jóanes Nielsen.
 * U-. Historier om djevelskap. Rithøvundur: Carl Jóhan Jensen.
Polynesia
Polynesia (úr grikskum πολύς “mong” og νῆσος “oyggjar”) er eitt landafrøðiligt øki í Kyrrahavinum. Heiti Polynesia var fyrst brúkt av franska rithøvundanum Charles de Brosses í 1756 og var eitt heiti fyri allar oyggjarnar í Osiania. Seinni hevur orðið verið nýtt um ta serstøku regiónina, ið hevur sama átrúnað, mál ella mentan. Oyggjarnar í Polynesia eru tann amerikanski lutstaturin Hawaii, Nýsæland, Páskaoyggin, Sámoa, Amerikanska Sámoa, Franska Polynesia, Cookoyggjar, Tokelau og nakrar minni oyggjar, sum til dømis Marquesasoyggjar, Tuvalu, Niue, Norfolkoy, Pitcairn, Wallis og Futuna, umframt amerikonsku Midwayoyggjarnar, Johnstonoy, Jarvisoy, Howlandoy og Bakeroy. Heiti verður nýtt um fleiri enn túsund oyggjar í Kyrrahavinum, ið hava somu tilsvarandi átrúnað, mentan, málfamilju ella samfelagsskipanir. Landafrøðiligt er Polynesia trínynt við trimum hornum: Hawaii, New Zealandi og Páskaoyggin.
Mikronesia
Mikronesia (úr grikskum μικρός “smá” og νῆσος “oyggjar”) er ikki bara eitt landafrøðiligt øki í Kyrrahavinum, men eisini ein sokallað etnografiskt región, har fólkið í ymsu londunum hava sama etniska uppruna. Tað liggur í vestara partinum av Kyrrahavinum. Fyri vestan liggja Filipsoyggjum, Indonesia liggur í útsynning, Melanesia mót suðri, og Polynesia liggur har eysturi. Øki hevur ein vídd á 2,7 mió km² og hevur umleið eina hálva millión íbúgvar. Fólk ið búgva í Mikronesia tosa mikronesisk mál, altsá ikki polynesisk ella melanesisku málini, sum t.d. á Fiji ella Sámoa. Heiti Mikronesia bleiv fyrst nýtt av franska sjómanninum Jules Dumont d’Urville í 1831 fyri at skilja hetta økið frá Polynesia í eystri. Sjálvstøðug lond í Mikronesia eru Kiribati, Marshalloyggjar, Mikronesiasamveldið, Nauru og Palau, umframt fleiri amerikonsk hjálond, sum til dømis Guam, Norðurmarianoyggjar og Wakeoy. Amerikanska oyggin Guam er tann størsta oyggin í Mikronesia. Tað er tropuveðurlag í øllum Mikronesia. Størstu oyggjabólkarnir eru Karolinoyggjarnar í Mikronesiasamveldinum, Gilbertoyggjar í Kiribati, Marshalloyggjar og Marianaoyggjar (sum er býtt millum Guam og Norðurmarianaoyggjar, ið bæði eru amerikonsk hjálond). Mikronesia hevur umleið 2100 oyggjar og er umleið 2700 km2 í landvídd.
Marianoyggjar
Marianoyggjar (á enskum: the Marianas) er ein oyggjabólkur sum hoyrir til USA, sum liggja í Mikronesia í Kyrrahavi, eystanfyri Filippinunum. Marianoyggjarnar liggja uml. 2000 km frá stondini í Suðurjapan og norðan úr Ný Guinea. Marianoyggjar vóru áður nevndar Islas de los Ladrones. Landið fevnir um tær báðar høvuðsoyggjarnar Guam og Norðaru Marianaoyggjar. Oyggjarnar fevna um eitt økið á 1004,5 km². Guamoyggin er tann størsta í oyggjabólkinum Marianoyggjum og eisini størsta í Mikronesia. Hagar koma nógv ferðafólk, tí veðurlagið er avbæra gott. Í tí subtropiska veðurlagnum á Guam vaksa nógvar litfagrar plantur. Oyggjabólkurin er av vulkanskum uppruna. Oyggjarnar hava verið undir amerikonskum yvirvaldi síðan 1898. Gjaldoyrað, ið nýtt verður, er amerikanskur dollari.

Ferdinand Magellan var tann fyrsti evropearin, sum kom til oyggjarnar, tað var 6. mars 1521.


 * Norðaru Marianaoyggjar
 * 🇬🇺 Guam
Avstralásia
Avstralásia er eitt landafrøðiligt øki í Osiania. Londini í Avstralásia eru: Avstralia, Norfolksoyggj, Jólaoyggj, og onkuntíð eisini New Zealand og Papua Ný Guinea. Heiti Avstralásia bleiv fyrst nýtt av franska rithøvundinum Charles de Brosses í 1756 fyri at skilja hetta økið frá til dømis Mikronesia og Polynesia.
Palle Sørensen
Palle Mogens Fogde Sørensen (føddur 26. mars 1927) var ein danskur drápsmaður. Hann er kendur fyri at hava skotið 4 løgreglufólk, ímeðan hann var á flótta í einum stolnum bili i september 1965. Palle og sonur hansara "Mikkel Aske Høg" skuldu handtakast fyri at hava ólóglig vápn um hendur.

Eftir stóra leiting hjá løgregluni, varð Palle 3 dagar seinni funnin, og varð dømdur lívstíð í fongsul. Sjálvt um Palle var ein av teimum friðarligu fangunum, var hann tó altíð mettur at vera tann farligasti fangin í fongslinum. Palle Sørensen slapp leysur aftaná 32 ár og 8 mánaðir, og er tað tað longsta, ið nakar hevur sitið í donskum fongsli, í nýggjari tíð.

Hendan hendingin hevði við sær, at donsk løgreglufólk byrjaðu at bera vápn til arbeiðis.
Norðurjútland
Norðurjútland (á donskum Nørrejyske Ø ella Vendsyssel-Thy) er næststørsta oyggin í Danmark. Norðurjútland er norðasti parturin av Danmark. Norðan fyri Limfjørðin liggja Norðurjútlandi. Her búgva umleið 300 000 fólk. Úr Norðurjútland er ferjusamband til Göteborg á svenska meginlandinum og m.a. Kristiansand, Larvik, Oslo, Stavanger og Bergen í Noregi. Lítla flogfelagið Danish Air Transport (DAT) hevur bíligasti flogferðir millum Norðurjútland og Keypmannahavn, umleið 295 krónur annan vegin. Tað er SAS, ið er høvuðsoperatørur á rutunum millum Jútland og Keypmannahavn. Danish Air Transport hevði herfyri ætlanir um at flúgva á rutuni millum Keypmannahavn og Vágar, men hesar ætlanir vórðu av ongum.

Í Norðurjútlandi er 3 sýslur: Vendsyssel, Han Herred og Thy (minus Thyborøn):

==   Sí eisini ==


 * Región Norðurjútland
HDI
HDI – Human Development Index – er ein háttur at máta og samanbera støðuna í heimsins londum. Vísitalið, sum er á einum stiga frá 0 til 1, verður roknað við at leggja saman ymisk tøl fyri búskaparliga menning.
Tänndalen
Tänndalen er ein bygd í Härjedalens kommunu í Jämtlands län í Svøríki. Tänndalen hevur umleið 66 íbúgvar (2010) og liggur 720 metrar yvir havinum.

Í Tänndalen verður vetrarítróttur íðkaður. Í 1947 byrjaði skískúlin "Pinnens skidskola" í Riksgränsen, sum í dag er Svøríkis elsti privati skískúli. Skúlin var fluttur til Tänndalen í 1952, tá ið tann fyrsta skílyftan í Tänndalen og Funäsfjällen var klár. Í 2010 var skískúlin fluttur til Funäsdalsberget.
Martha’s Vineyard
Martha’s Vineyard er ein amerikonsk oyggj beint úti fyri strondina í Cape Cod í Massachusetts í Nýonglandi. Oyggin liggur 50 kilometrar úr Massachusetts og grannaoyggin Nantucket liggur 24 kilometur eystari. Í 2010 var fólkatalið 16 535. Tær størstu bygdirnar á Martha’s Vineyard eru hesar: Oak Bluffs, Edgartown og Tisbury. Oyggin er 231,75 ferkilometrar til støddar, t.e. minni enn Eysturoy.
Nantucket
Nantucket er ein oyggj uttanfyri Eysturstrondina í USA. Hon er umleið 48 km suður úr Cape Cod í Massachusetts. Fólkatalið á Nantucket er umleið 10,172. Víddin er 272,6 km2.
Tjørnuvíkar kirkja
Tjørnuvíkar Kirkja er kirkja í bygdini Tjørnuvík og varð hon vígd tann 18. oktober 1937. Upprunaliga skuldi hon vígast dagin fyri sum var ein sunnudagur, men vegna óveður var hetta útsett til dagin eftir.

Kirkja hevði verið í Tjørnuvík áður, men í 1857 vórðu partar av gomlu kirkjuni fluttir til Saksunar, sum tá fekk sína egnu kirkju. Tjørnuvík kom tá at standa uttan kirkju, og kom at hoyra undir kirkjuna í Vík. Soleiðis vardi tað í heili 80 ár.

Bratta og ofta illgongda leiðin til Víkar var ein av grundgevingunum, tá 65 navngivin fólk úr Tjørnuvík í mars 1934, settu fram ynski til Føroya Løgting um at fáa nýggja kirkju bygda í bygdini.

Longu í oktober 1932 hevði H.C.W. Tórgarð arkitektur, gjørt tekningar til ta nýggju kirkjuna, ið byggjast skuldi Yviri á Oyrunum, og 8. oktober 1934 varð sáttmáli undirskrivaður við Zacharias Jacobsen (hjá Bøkjaranum) í Havn um at byggja kirkjuna.

Væl gekst í hond við arbeiðinum at fáa kirkjuna bygda. Sambært brævi frá K. Grøn til Kirkjuinspektiónina dagfest tann 12. oktober 1936 er kirkjan nú liðugt smíðað, og biðið verður um at fáa kirkjuna sýnaða og góðkenda. Hetta kirkjusýn fer fram longu 14. november 1936 av Óla Arge og Johs. Mørkøre, har hesir vátta, at kirkjan er bygd í samsvar við góðkenda tekning.
Olgar Danski
Olgar Danski (Danskt: Holger Danske) er ein donsk sagnahetja við uppruna í eldri evropeiskum kvæðum og vísum sum á gomlum fronskum vórðu rópt chansons de geste. Hann er fyrstu ferð nevndur við navninum Oger le Danois í Runsivalsstríðnum frá miðum 1000-talinum, har hann er í tænastu sum reiðmaður hjá Karlamagnusi.

Ørindi 53 og 54 úr Ámunds rímu:

Tað var keisarin Karlamagnus, reið sær heim í garð, úti Olgar danski fyri honum var.

Mælti tað Olgar danski, heldur sær á gleim: “Tað má tú takka frænda tínum, at tú komst livandi heim.”

Hotel Marienlyst í Helsingør bílegði í 1907 eina bronsustandmynd av Olgari Danska. Myndahøggarin Hans Pedersen-Dan gjørdi fyrst ein stóran gipsfigur, ið myndaði stoypiformin til ta røttu standmyndina úr bronsu. Hesin gipsfigurur, ið bleiv staðsettur í kjallaranum á Kronborg, gjørdist nógv meira kendur enn originalurin við hotellið. Í 1985 var gipsfigururin so illa farin av fukti, at hann var útskiftur við eina standmynd úr betongi.

Søgnin sigur, at når Danmark stander i våde, så vil Holger Danske vågne op til dåd; at tá Danmark verður hótt, so fer Olgar Danski at vakna og koma móðurlandinum til hjálpar.

Tann upprunaliga bronsustandmyndin hjá Hotel Marienlyst varð sett til sølu í apríl‎ 2013. Hon bleiv seld á Lauritz.com netauktiónssíðuni fyri 3,2 mió. danskar krónur, og er harvið tann dýrasti luturin ið nakrantíð er seldur á hesi alnetsíðu. Keyparin var ein vinnulívsmaður úr Skjern, og standmyndin skal nú setast upp í hesum vesturjútska býnum.


 * Ámunds ríma
 * "Holger Danske" historie af H. C. Andersen
 * B.S. Ingemanns værker på Kalliope
Árnafjarðar kirkja
Árnafjarðar kirkja er kirkja í bygdini Árnafjørður á Borðoy. Hon varð vígd tann 10. oktober í 1937.

Hin langi og torføri vegurin til sóknarkirkjuna í Klaksvík var fremsta orsøkin til, at 46 árnfirðingar, í august 1932, sendu umsókn til løgtingið um studning til gerð av nýggjari kirkju. Kirkjukassanevndin vildi síggja tekningar og eina kostnaðarætlan, áðrenn játtan kundi gevast. Tí settu árnfirðingar seg í samband við H.C.W. Tórgarð, byggimeistara í Havn, og fingu til vega tekning og kostnaðarætlan. Í álitunum stendur, at kirkjan, ið skal stoypast upp av betong og klæðast innan við timbur, kemur at hava rúm til 100 føst situpláss umframt lofts- og kórpláss.

Í september 1933 góðtók nevndin ætlanina og heitti á árnfirðingar um at fara undir ávegisarbeiði, so sum at grava út og savna tilfar. Peningur kundu tó ikki latast tað árið, men árnfirðingar skuldu fáa tilsøgn um studning so skjótt, tingið hevði ráð til tess. Tá búðu bert 90 fólk í Árnafirði, og tí var eisini krav frá nevndini um, at kirkjan skuldi styttast við tveimum stólarekkjum, soleiðis at rúm varð fyri 80 fólkum.

Í oktober 1934 fóru árnfirðingar, við Óla Hans Biskupstø sum løntum arbeiðsformanni á odda, ígongd við stoypiarbeiðið og í november 1936 stóð kirkjan liðug. Tó varð kirkjan ikki endaliga sýnað fyrr enn í oktober 1937. Tað vóru Zacharias Jacobsen, timburmaður, og Óli Arge, steinhøggari, báðir úr Havn, sum sýnaðu.

Í góðveðrinum 10. oktober 1937 var kirkjan vígd. Nógv fólk var samlað og m.a. kom Smyril av Havnini við 50 gestum. Eftir middag var farið í skrúðgongu í kirkju. Føroya Próstur og amtmaðurin gingu á odda við prestum, løgtingsformanni og løgtingsmonnum og øðrum aftaná. Vígslutaluna helt J. Dahl, próstur.
Bíggjar kirkja
Bíggjar kirkja er kirkja í bygdini Bøur í Vágum. Hon er vígd tann 16. oktober 1865.

Stutt eftir hálvan mai í 1865 fóru menn í holt við at byggja nýggju kirkjuna í Bø.

Jens Christian Heinesen úr Sørvági var valgdur at standa fyri arbeiðinum. Afturat sær hevði hann átta aðrar timburmenn, sum hjálptu honum at smíða og gera ymiskt annað fyrifallandi arbeiði. Hesir menn vóru úr Gásadali, Bø, Sørvági og Miðvági.

Hildið verður, at kirkjan er bygd á ta gomlu kirkjugrundina, og vert er at geva gætur, at tað var ein munur uppá tríggjar alin millum ta gomlu og ta nýggju kirkjuna. Líkt kundi verið til, at teir hava skoytt upp í báðar endar, tí tað tykist sum nýggj laðing er í báðum endum. Men á mannamunni verður hildið, at kirkjan varð longd vestureftir.

Kirkjan er 18 alin til longdar, 11 alin breið (11.5m x 7m).

Inni í kórinum er altarið. Har stendur tann tunga altartalvan úr stoypijarni. Tað sigst, at Heini í Búri í sínari tíð hevur givið altartalvuna, men helst er misskiljing komin í, tí sambært skjølum á Skjalasavninum, er hetta ikki so, tí í fleiri støðum stendur skrivað, at altartalvan er givin av Zacharias Heinesen.

Altartalvan varð umvæld í 1939, av Mikkjal Dánjalson á Ryggi, sum tá sat í kirkjuráðnum í Bø. Afturat sær hevði hann Aage Heinesen til hjálpar.

Uppi yvir altartalvuni hongur ein málningur av Jesusi á krossinum, sum Heini í Búri hevur givið kirkjuni. Hildið verður, at tað er Carl Carlsen, listamálari, ið hevur málað málningin í 1892.

Doypifunturin er dreyaður úr viði og hevur doypifat úr messing.

Í fótskørunum, á loftinum og undir prædikustólinum eru træsnældur, sum somuleiðis eru dreyaðar við rennitóli.
Elduvíkar kirkja
Elduvíkar kirkja er kirkja í bygdini Elduvík á Eysturoy. Hon varð vígd tann 14. oktober 1951.

Tann 20. januar 1947 samtyktu elduvíkingar, samlaðir í Elduvíkar skúla, at fara undir at byggja eina kirkju. Nevnd var niðursett, við Salomen Joensen presti sum formanni, at hava málið til viðgerðar. H.C.W. Tórgarð, arkitektur varð biðin um at gera eitt skitsuprojekt. Nevndin avgjørdi saman við honum, at gomlu trækirkjurnar skuldu nýtast sum fyrimynd, men við teimum nútímans tillagingum, sum máttu vera ein sjálvfylgja.

4. oktober 1947 sendi kirkjunevndin skriv til Føroya Løgting. Víst var til tekning og kostnaðarmeting frá H.C.W.Tórgarð. Sagt var frá, at nevndin hevur fingið loyvi at savna pening í døgunum 7. til 21. oktober. Víðari var sagt frá, at bygdamennirnir vildu gera alt arbeiðið viðvíkjandi útgrevstri, flutningsarbeiði av sandi og timbri og øðrum, útvega grót og flyta hetta til stað og síðani gera alt stoypiarbeiðið ókeypis.

Í skrivi til Løgtingið tann 17. juli 1948, verður sagt frá at grivið er út fyri grundini og sandur og grót eru fingin upp á pláss.

Á vári 1950 var alt fundament arbeiði liðugt og timburtilfarið fingið uppá pláss. Hesum arbeiðum stóð Jákup Garðshorn fyri.

Teir, ið stóðu fyri smíðingini vóru Heine Eldevig (Lítli Heini) úr Niðaru Nýggjustovu í Elduvík og Martin Nónskarð (fyrr Eldevig), sum eisini var elduvíkingur. Heine og Martin vóru systkinabørn og tiltiknir smiðir.

27. juli 1951 sendir kirkjunevndin í Elduvík skriv til Færøernes Kirkeinspektion og sigur frá, at nú er kirkjan nærum at vera liðug. Ein av grundunum til longu byggitíðina vóru truplu umstøðurnar at fáa við til vega.
Eiðis kirkja
Eiðis kirkja er kirkja í bygdini Eiði á Eysturoy. Hon varð vígd tann 18. september 1881.

Í 1874 vildu fólk í Eiðis sókn fegin hava nýggja kirkju, og kirkjumyndugleikarnir vóru ikki ímóti. Nakað av kjaki stóðst av, hvar hon skuldi standa. Summi á Eiði hildu tað vera fáfongt at seta kirkjuna á eiðið millum Hólman og fjørðin, sum er versta veðurpláss í bygdini. Onkur av teimum gomlu helt, at hann sjálvur man ikki ætla, at nakar skal koma í kirkjuna til sín. Sagt verður, at V.U. Hammershaimb, próstur á Nesi, gjørdi av at seta kirkjuna á eiðið, áðrenn hann fór úr Føroyum í 1878, og so varð. Í 1870-unum var hugurin at byggja kirkjur úr viði lítil, tí hildið var, at viðurin fór ov skjótt. Menn høvdu hug at royna við gróti, sum nógv var av á Eiði. Heitt var á danan Hans Christian Amberg at hjálpa í 1878. Hann var arkitektur frá akademinum í Keypmannahavn 1865.

Amberg var á Eiði summarið 1878 og hevði stutt eftir eina tekning klára av kirkjuni, har sitipláss vóru til eini 230 fólk. Løgtingið mælti í august 1879 Amtinum til at góðkenna uppskotið, og tað gjørdu teir. Um sama mundi stóð Amberg eisini fyri byggingini av Amtmanshúsinum og Kongaminninum í Havn.

Kirkjan stendur eystur og vestur, sum siður er. Hon er 31 alin long, við torni og sakristii, kirkjuskipið er 30 alin langt og 17 alin breitt. Hon er bygd í romanskum stíli. Takið er lagt við fløgugróti. Inni er høgt til loftið og vítt til veggja. Kirkjan fekk tunnuhválv, sum vanligt var tá til nýggjar kirkjur.

Kirkjan varð vígd 18. september 1881. Vit kunnu ætla, at teir tilhøgdu, laðaðu steinveggirnir vóru vakrir á at líta; men innan var hon nakað ber, skilst á frásøgn í Dimmalætting. Dýrdarveður var, og fólk úr øllum náminda bygdum streymaðu til Eiðis at hátíðarhalda hendan dag.

Dimmalætting skrivaði leygardag 24. september 1881 soleiðis um kirkjuvígsluna á Eiði 18. september 1881
Dals kirkja
Dals kirkja er kirkja í bygdini Dalur á Sandoy. Kirkjan varð vígd tann 20. oktober 1957.

27. januar 1953 vóru dalbingar komnir saman til fundar í skúlanum í bygdini, eftir áheitan frá Malvinu Clementsen, lærarinnu, fyri at tosa um at fáa kirkju í bygdina. Á fundinum samdust tey um, at fyrst skuldi kirkjugarðurin, sum kirkjan skuldi standa í, gerast. Ein bygginevnd var sett í hesum sambandi. Nevndin kom fram til, at best var at leggja nýggja kirkjugarðin á hin slætta bøin suðuri í Túni. 30. apríl sama ár varð samtykt at lata Ludvig S. Johannesen turrleggja lendið.

Hin 28. desember 1953 varð arbeiðið uppá sjálvan kirkjugarðin boðið út. Tá bert eitt tilboð kom inn, varð avgjørt hin 24. oktober 1954, at lata Óla Groth Johannesen gera arbeiðið við tí treyt, at garðurin skuldi vera gjørdur innan eitt ár.

Ímeðan arbeiðið uppá kirkjugarðin var ígongd, arbeiddi nevndin víðari við kirkjuætlanini. 1. august 1953 varð ein tekning og ein leyslig kostnaðarmeting, sum arkitekturin S.J. Hofgaard á Tvøroyri hevði gjørt, send Føroya Løgtingi. Í fyrstu atløgu fekst eingin fígging frá Løgtinginum, og niðurstøðan hjá nevndini varð eisini tann, at uppskotið helst fór at verða ov kostnaðarmikið.

Í nevndaráliti í løgtingsmáli nr. 31/1954 (vetrarting) Kirkja í Dali, verður millum annað soleiðis sagt: Bygginevndin hevur sent tinginum nýggja umsókn, dagf. 24. august við nýggjari tekning gjørd av harra Sverra Dahl, fornfrøðingi og K. Kristoffersen, verkfrøðingi, og mælir til smærri broytingar. Føroya próstur mælir til at góðkenna tekningina sum høvuðsgrundarlag við smærri broytingum og upplýsir, at ætlanin er at gera kirkjuna úr timbri og tekja hana við skifursteini.

Í apríl 1956 fekk bygginevndin at vita, at løgtingið hevði samtykt broytingaruppskotið frá kirkjunevndini, og at peningur varð játtaður. Men nógv tann størsta partin av fíggingini fingu dalbingar sjálvir til vega.

Tá timburarbeiðið fór ígongd í juni 1956, høvdu dalbingar laðað grundina og trappurnar. Fyri timburarbeiðinum stóð Jakob Oluf Jakobsen, byggimeistari úr Fuglafirði.

Klokkan seks á kvøldi 19. oktober 1957 hoyrdist kirkjuklokkan á fyrsta sinni ringja í Dals bygd, og sunnudagin 20 oktober varð kirkjan vígd av Jákup Joensen prósti.

Kirkjan er góðar 6 m breið og 11,9m long. Á norðursíðuni vestan er forkirkjan, ein útbygningur, sum er 3,8m langur og 3,6m breiður.
Gjáar kirkja
Gjáar kirkja er kirkja í bygdini Gjógv á Eysturoy. Hon varð vígd tann 26. mai 1929.

Av skjølum sæst, at longu í 1905 høvdu gjáarmenn eina umsókn um stuðul til kirkjubygging til viðgerðar í Funnings sókn. Men tað skuldi vísa seg at verða drúgt at koma á mál - ferð aftaná ferð fingu teir noktandi svar frá myndugleikunum.

Um heystið 1925 var so ein 7-manna nevnd sett, við tí endamáli at fáa kirkjuna bygda. Nevndarformaður var Vilhelm Nielsen, sóknarprestur á Nesi, og Jóhan Kallsoy, lærari, næstformaður og kassameistari.

Um sama mundið varð eisini sett ein bygginevnd. Formaður var somuleiðis Vilhelm Nielsen, sóknarprestur á Nesi, ið var undangongumaður at fáa kirkjuna bygda.

Farið varð nú av álvara undir at fáa pening, og var í tí sambandi ein stór lýsing í bløðunum í februar 1926 um kirkjubasar, sum ætlanin var at hava í bygdini.

Við hesum tiltøkum varð savnað so mikið væl av peningi, at menn hildu tað verða ráðiligt at fara til verka. Tað var Kristian Vilhelm Nielsen, sóknarprestur, ið teknaði kirkjuna. Heitt var á Joen David Jacobsen úr Søldarfirði at hjálpa, og hann játtaði at verða formaður fyri byggingini.

Í eini Synsforretning, ið er send til Færø Provsti 26. mai 1929, siga teir báðir, Tømrermester Zacharias Jacobsen og Stenhugger Elieser Hansen, begge af Thorshavn, at teir nú hava skoðað ta nýggju kirkjuna við Gjógv, og er niðurstøða teirra m.a. henda: Kirkebygningen, som blev nøje efterset, befandtes at være godt og solidt opført, baade ind- og udvendig.

Tveir mánaðir, áður enn kirkjan skuldi verða vígd, sendi bygginevndin Jákupi Dahl, prósti, eitt skriv við teirri umbøn, at øll vígslugudstænastan skuldi verða á føroyskum, tí at tað var vanligt fólkaynski í bygdini. So varð.

Trinitatis sunnudag 26. mai 1929 var so henda søguliga kirkjuvígsla framd í verki.

Upprunaliga var ætlanin, at kirkjan skuldi verða 30x15 alin uttan; men helst av vantandi fíggjarligum stuðli varð hon minkað munandi, so hon ístaðin er 24x12 alin. Hæddin millum sylla er 3,86m.
Glyvra kirkja
Glyvra kirkja er ein kirkja í bygdini Glyvrar á Eysturoy. Hon varð vígd 26. mai 1926 og endurvígd 27. september 1981.

Oddamaðurin til Glyvra kirkju var eysturoyarpresturin, og danin Kristian Vilhelm Nielsen, sum var búsitandi á Nesi frá 1917 til 1927. Haðani virkaði hann sum einaprestur fyri Eysturoynna. Í 1924 byrjaði kirkjufólkið at savna pening inn til kirkjuna, og annan hvítusunnudag 1925 var basarur á Glyvrum. Nevnast kann, at Vilhelm Nielsen keypti kirkjuklokku, vínkannu, kalik, breyðílat, messuakul og ljósastaka í 1927, og vórðu allir lutirnir goldnir av innsavnaðum peningi.

Skjótt var farið undir at byggja. Bygginevnd varð sett, og formaður gjørdist K. V. Nielsen prestur sjálvur. Hann hevur teknaði eisini kirkjuna, og kom at standa fyri byggingini.

Vilhelm Nielsen legði grundarsteinin 9. mai 1926, og kirkjan varð vígd Kristi himmalferðadag, 26. mai 1927, av Jákup Dahl prósti.

Teir ið smíðaðu Glyvra kirkju vóru Jóan Dávid Jacobsen í Niðaragerði úr Søldarfirði, sum var formaður fyri stoypingini og Símun Johannesen úr Fuglafirði, ið var formaður fyri innandura arbeiðinum.

Ein munandi útbygging av kirkjuni byrjaði 11. juni 1980. Niels Pauli Hansen, byggimeistari, fyrireikaði og J.P.Gregoriussen, arkitektur, teknaði útbyggingina. Kirkjan var í tí sambandi endurvígd sunnudagin 27. september 1981, av Eivind Vilhelm.
Svenska kirkjan
Svenska kirkjan (svenskt: Svenska kyrkan) er ein kristin samkoma í Svøríki. Svenska kirkjan er protestantisk.


 * Svenska kirkjan
Haldarsvíkar kirkja
Haldarsvíkar kirkja er ein kirkja í bygdini Haldórsvík á Streymoy. Hon varð vígd tann 7. desember 1856, og endurvígd 12. desember 1932.

Carl Vilhelm Prytz, sum var sóknarprestur í Norðstreymi, var íðin slóðari og undangongumaður at fáa kirkju til Haldórsvíkar. So íðin, at longu í 1854 sigur hann, at hann hevur sjálvur gjørt tekning til kirkjuna, og sum hann sjálvur tekur til: Efter en hidtil på Færøerne ukendt plan. Sum fyrimynd hevur hann til tekningina nýtt kirkjuna á Frederiksberg, ein áttahyrnt barok kirkja. Prytz mælir amtmanninum Dahlerup, til at lata Per í Nesinum ella Peter Frederik Jacobsen úr Vestmanna, sum eisini hevur hjálpt honum við tekningini, byggja kirkjuna.

Per í Nesinum gevur boð og fær arbeiðið. Kostnaðarætlanin er dagfest 30. mars 1854. Men lágt hevur hann boðið, undirskot bleiv hjá honum, og tí fekk kirkjan ongantíð ta hædd, henni upprunaliga var ætlað.

1. oktober 1855 tók V.U. Hammershaimb við embætinum í Norðstreymi, og av tí at Norðstreymur hevði ligið í prestaloysi ein part av árinum, var arbeiðið uppá kirkjuna ikki komið í gongd. Tá amtmaðurin skundar undir, í brævi frá 27. desember 1855, fór Per í Nesinum í holt við byggingina.

Kirkjan varð vígd annan sunnudag í advent 1856 av Hammershaimb presti, og tá vóru eisini prósturin Andreas Djurhuus og fimm aðrir prestar hjástaddir.

Í 1932 varð kirkjan meira ella minni bygd umaftur. Millum annað vórðu veggirnir hækkaðir, soleiðis sum uppruna tekningin vísti, og forkirkja varð bygd uppí vestureftir.

Kirkjan varð nú endurvígd annan sunnudag í advent 1932, av Jákup Dahl prósti, og K. Grøn sóknarprestur prædikaði.
Kunoyar kirkja
Kunoyar kirkja er ein kirkja á Kunoy. Hon varð vígd tann 1. desember 1867.

Sambært pappírslepa, sum framvegis er til skjals í lesipultinum, verður byrjað at byggja nýggju kirkjuna hin 20. mai 1867, og longu tann 17. oktober sama ár er nýggja kirkjan liðug sambært hesum sama lepa. Viðurin skal vera tilgjørdur niðri á hellu og einki sprek skal hava verið minni enn hálvanannan tumma, sum kom til kirkjuna. Allir teir, sum smíðaðu nýggu kirkjuna, vóru kunoyingar.

Ein annar pappírslepi undir altarinum sigur millum annað frá, at Símun har suðuri í Haraldssundi, var formaður fyri byggingini. Hann gjørdi eisini prædikustólin, karmarnar og vindeyguni. Hann hevði eisini verið formaður fyri byggingini av Klaksvíkar kirkju, sum var bygd um somu tíð.

Kirkjan átti hvørki altartalvu ella ljósakrúnu, tá ið hon var bygd í 1867. Kunoyingar, ið vóru á floti, løgdu tí tosk burturav til endamálið og fingu Faktor Djurhuus inni í Klaksvík at útvega kirkjuni altartalvu og ljósakrúnu.

1. sunnudag í advent, hin 1. desember 1867 var kirkjan vígd av sóknarprestinum Ernst Bugislaus Wesenberg.

Sambært Kirkesyn på Færøerne 1834-1884 var kirkjusýn hin 14. juli 1868, har tað stendur, at Kirken er i 1867 opbygget af Nyt, 22 Alen lang 11 Alen bred; den har Skifertag med Hvælvning i Loftet, indvendig og udvendig malet, af et tækkeligt Udseende og meget rummelig.

Hin 13. apríl 1992 samtykti Føroya Landsstýri, at kirkjan og kirkjugarðurin í Kunoy verða friðað sum fornminni, men tó kunnu nýtast til síni endamál.
Kvívíkar kirkja
Kvívíkar kirkja er kirkjan í bygdini Kvívík á Streymoy. Hon varð vígd tann 13. desember 1903.

Í seinnu helvt av 19. øld vaks fólkatalið skjótt í Kvívik. Og í 1901 sendu kirkjuverjarnir umsókn til kirkjuumsjónina, um at fáa bygt uppí verandi kirkju. Men ein løgtingsnevnd viðmælti løgtinginum at játta pening úr Norðstreymoyar prestgjalds kirkjukassa til at byggja nýggja kirkju í staðin. So varð farið undir at fáa tekning til vegar og menn at standa fyri arbeiðinum. Petur í Mattalág í Havn varð biðin at tekna nýggju kirkjuna. Til hjálpar fekk hann sær Magnus á Kamarinum, sum hevði verið uttanlands og fingið sær arkitektkunnleika, og Zakaris hjá Bøkjaranum, sum var kendur sum góður handverkari og húsasmiður.

Áðrenn árið 1901 var av, vóru tekningar og allar fyrireikingar lidnar. Nú var bert eftir at fáa grót til vegar.

Formaður fyri at spreingja grót og evna til, var Kristjan Díðrikur Jensen av Stykkinum. Tann 23. apríl 1902 var spreingi arbeiðið liðugt. Síðani var farið at laða.

Magnus av Kamarinum hevði mest sum alla innandura bygging um hendur.

Tann 28. august boða amtið og próstur frá, at nú leið so væl við byggingini, at kirkjan fór at standa liðug um 1. desember.

Seinast í november 1903 stóð kirkjan liðug at taka í nýtslu. Kirkjan er øll laðað úr høgdum gróti, pussað uttan við sementi og kálkað við hvítum kálki. Takið var úr jarni, og málað reytt, somuleiðis eisini takið á torninum. Í 1990 var jarntekjan skift út við skifurtekju. Kirkjan er 30 x 15 alin til støddar uttan.

Kirkjan varð vígd 3. sunnudag í advent, 13. desember 1903, av Fríðrikki Petersen, presti, á Nesi í Eysturoy.
Demokraatit
Demokraatit ella Demokratarnir (grønlendskt: Kalaallit Nunaani Demokraatit) er ein grønlandskur sosialliberalur politiskur flokkur. Floksformaður er landstingslimurin Jens-Frederik Nielsen.



Á Landstingsvalinum 2. juni 2009 fekk flokkuirn 12,7% av atkvøðunum og vann 4 av 31 landstingslimum. Tey ið vóru vald inn tá vóru: Niels Thomsen, Anda Uldum, Justus Hansen og Astrid Fleischer Rex. Ein av landstingslimunum, Niels Thomsen, valdi at gevast í politikki í december 2011, av tí at hann fekk í boði eitt stjórastarv í heimbygdini, ið hann tók av, og hann helt ikki at tað hóskaði saman av vera politikari samstundis.

Flokkurin fór í juni 2009 í eitt samgongusamstarv við flokkunum Inuit Ataqatigiit og Kattusseqatigiit. Henda samgongan var Grønlands landsstýri (Naalakkersuisut) fram til Landstingsvalið 2013. Í tíðarskeiðnum apríl 2011 til valið í 2013, hevði Demokraatit tveir landsstýrislimir: Útbúgving og gransking (undirvísingarráðharri) og Bústaðar og samferðslumálaráðharri.

Á Landstingsvalinum 12. mars 2013 fekk Demokraatit tveir limir valdar, hesir vóru Palle Christiansen og táverandi floksformaðurin Jens B. Frederiksen.

Á landstingsvalinum 28. november 2014 fekk flokkurin fýra limir valdar, hesir vóru: Nivi Olsen, Andreas Rene Uldum, Justus Hansen og Randi Vestergaard Evaldsen.

Á fólkatingsvalinum hin 13. november 2007 fekk flokkurin 4.585 atkvøður, ið ikki rakk til ein fólkatingssess. Flokkurin gjørdi í august 2007 eina samstarvsavtalu við Det Konservative Folkeparti í Danmark. Henda avtalan varð tó uppsøgd aftur á vári 2010. Í desember 2012 gjørdi flokkurin eina nýggja samstarvsavtalu við Det Radikale Venstre.
Venstre (Noreg)
Venstre (Vinstri) er ein norskur sosialliberaltur politiskur flokkur, ið varð stovnaður í 1884 av Johan Sverdrup. Flokkurin er Noregs elsti politiski flokkur. Seinast flokkurin var í stjórn var undir Kjell Magne Bondevik saman við Høyre og Kristelig Folkeparti.

Venstre fór úr norsku stjórnini hin 17. oktober 2005. Sama dag byrjaði Jens Stoltenberg (Ap) sína aðru stjórn, ið hevði ráðharrar úr Arbeiderpartiet, Senterpartiet og Sosialistisk Venstreparti.

Síðan 2020 hevur Guri Melby verið floksleiðari.


 * 1884 Johan Sverdrup
 * 1884–1889 Ole Anton Qvam
 * 1889–1893 Johannes Steen
 * 1893–1894 Viggo Ullmann
 * 1894–1896 Ole Anton Qvam
 * 1898–1900 Viggo Ullmann
 * 1900–1903 Lars Holst
 * 1903–1909 Carl Berner
 * 1909–1927 Gunnar Knudsen
 * 1927–1940 Johan Ludwig Mowinckel
 * 1945–1952 Jacob S. Worm-Müller
 * 1952–1964 Bent Røiseland
 * 1964–1970 Gunnar Garbo
 * 1970–1972 Helge Seip
 * 1972–1974 Helge Rognlien
 * 1974–1976 Eva Kolstad
 * 1976–1982 Hans Hammond Rossbach
 * 1982–1986 Odd Einar Dørum
 * 1986–1990 Arne Fjørtoft
 * 1990–1992 Håvard Alstadheim
 * 1992–1996 Odd Einar Dørum
 * 1996–2010 Lars Sponheim
 * 2010–2020 Trine Skei Grande
 * 2020–present Guri Melby


 * 1884–1889 Johan Sverdrup
 * 1891–1893 Johannes Steen
 * 1898–1902 Johannes Steen
 * 1902–1903 Otto Blehr
 * 1907–1908 Jørgen Løvland
 * 1908–1910 Gunnar Knudsen
 * 1913–1920 Gunnar Knudsen
 * 1921–1923 Otto Blehr
 * 1924–1926 Johan Ludwig Mowinckel
 * 1928–1931 Johan Ludwig Mowinckel
 * 1933–1935 Johan Ludwig Mowinckel
Charlotte Amalie
Charlotte Amalie er høvuðsstaðurin í Amerikonsku Jómfrúoyggjunum og liggur á oynni Saint Thomas. Í 2010 var fólkatalið 18.481. Býurin er eisini hin størsti í oyggjabólkinum Jómfrúoyggjarnar. Býurin er handils- og samferðslumiðdepilin landinum og hevur gott buss og ferjusamband. Við sínum strondum, klettum, merkisstøðum og síni ríku søgu, er hetta ein av mest forvitnisligu býum í Karibia. Charlotte Amalie, ið liggur í sunnara partinum av Saint Thomas, er eitt av best umtóktu ferðamálunum í hjálandinum. Í økinum eru m.a. langar sandstrendur, reint baðivatn og eitt milt veðurlag. Charlotte Amalie hevur nógv at bjóða líka frá hvítum strondum og klárbláum havi til litfagrar blómur og grønar skógir í fjallalendinum. Talan er um fínkornaðan sand, breiðar strendur og krystallklárt vatn, har djúpt er. Lýtt tropiskt veðurlag er alt árið. Har er nógv at síggja. Blackbeard’s Castle er ein skansi frá 1679, sum er varðveittur av National Park Service (National Historic Landmark). Býurin hevur spennandi fornsøgu. Í 1694 gjørdist landið partur av Danmark. Málið (kreólskt), søgan og mentan hava sum heild røtur aftur í hjálandatíðina. Dronningens Gade er til dømis høvuðsgøtan í Charlotte Amalie. Tá so fólkið í "De dansk-vestindiske øer" kravdi at verða leyst frá Danmark, vóru oyggjarnar í 1917 latnar til USA fyri 70 mill. krónur (DDK).

Millumtjóða floghavnin í Charlotte Amalie er Cyril E. King Airport. Býurin hevur í mong ár marknaðarført Charlotte Amalie fyri cruise-skipum. Hetta hevur eydnast væl. Tað koma áleið 1,5 mió. fólk á havnina hvørt ár. Flestu teirra eru úr USA.
Öland
Öland er ein oyggj og ein svenskur landslutur í Eystursjónum. Öland er í Kalmar län og er næststørsta oyggj Svøríkis. Öland liggur eystanfyri Småland og er skild frá Småland gjøgnum sundið Kalmarsund. Síðan 1972 hevur oyggin verið bundin saman við meginlandinum við Ölandsbrúnni.


 * Borgholms kommuna
 * Mörbylånga kommuna
Smør
Smør er ein mjólkavøra, sum verður framleidd við at kirna óma. Tað mest siðbundna í vesturheiminum er at nýta neytamjólk, men mjólk frá øðrum djórasløgum sum til dømis frá seyði, geit, yakaoksum og bøfflum kann eisini nýtast, tá ið smør skal gerast. Smør inniheldur mjólkaproteinur og í minsta lagi 80% av mjólkafeitti og í mesta lagi 16% av vatni. Smør fæst bæði við og uttan salt. Um salt er í kann tað ofta vera umleið 2% av salti í smørinum, tað verður tilsett bæði fyri at betra um smakkin og fyri at økja um haldføri. Smør hevur ein fastan konsistens, tá ið tað stendur kalt, men við stovuhita frá umleið 20 °C verður tað sera bleytt. Tá ið smør verður hita, gerst tað ein klárur, flótandi, gulur massi. Liturin er ljóst gulur, men liturin kann eisini variera frá gulum til nærum hvítt. Liturin á smørinum gerst bleikari, tá ið neytini eta hoyggj um veturin í staðin fyri frískt gras. Um neytini ganga á bønum alt árið, so broytist liturin á smørinum ikki nakað serligt.
Mjólk
Mjólk er tann hvíta ella gulhvíta vætan, ið hon-súgdjór framleiða til sínar ungar. Mjólkin frá hvørjum einstøkum djóraslagi og frá menniskjum hevur ymiska samanseting, men hevur eisini felags eyðkenni. Eftirsum drekkivøran skal geva ungunum/børnunum øll tey føðsluevni, ið tey hava brúk fyri til tess at vaksa, inniheldur mjólkin tey føðsluevni, ið ungarnir ella børnini hava brúk fyri. Mjólk inniheldur serstakliga protein (eggjahvítaevni), feitt, sukur (laktosu) og kálk og haraftuar eisini onnur mineralir sum jarn og selen, og vitaminir sum t.d. vitamin B.

Menniskju drekka móðurmjólk sum pinku- og småbørn. Fólk við laktosuintoluransu tola ikki at drekka mjólk frá djórum.

Umframt at drekka mjólk verður mjólk ofta nýtt í matgerð, t.d. í greyti ella saman við morgunmatarvørum, og tá ið fólk baka køkur og annað. Mjólk er eisini tað ráevnið, ið verður nýtt til at flamleiða smør, ost og joghurt.

Alheims mjólkadagur er 1. juni.

Í dag er vanligt, at kúgvamjólkin fæst í ymiskum sløgum við ymiskum innihaldi av feitti.


 * Mjólk, sum á donskum verður nevnd sødmælk, hevur vanliga 3,5% av feitti. Tann føroyska mjólkin hjá MBM er í ljósabláum pakkum.
 * Millummjólk (letmælk á donskum) inniheldur 1,5% av feitti. Tann føroyska millummjólkin er í ljósareyðum pakkum.
 * Lættimjólk (minimælk á donskum) inniheldur 0,5% av feitti. Tann føroyska lættimjólkin frá MBM er í myrkagulum pakkum.
 * Soltimjólk (skummetmælk) inniheldur 0,1% av feitti. Tann føroyska soltimjólkin frá MBM er í ljósagrønum pakkum.

Orðið mjólk verður eisini nýtt um hvítar drekkjuvørur, ið ikki koma frá djórum, t.d. sojamjólk, rísmjólk, mandilmjólk og kokosmjólk.
Sjónleikari
Sjónleikari er eitt starvsheiti, ið fevnir um fólk, ið starvast við sjónleik. Sjónleikarar kunna millum annað starvast í sjónleikarhúsum, í sjónvarpi og útvarpi.

Sjónleikarar nýta tekst, ið eitt leikskald hevur skrivað, til at tulka og spæla ein annan persón enn tey sjálvi eru.

Dømi um sjónleikarar eru hesi:
 * Høvuðssjónleikari: Ein sum hevur høvuðsleiklut í einum leiki.
 * Eykasjónleikari: Ein við minni leikluti í einum leiki.
 * Stuntmaður: Ein sum leikur vandamiklar leiklutir.
 * Raddaleikari: Ein sum tosar fyri ein annan. Til dømis teknifilmsfigurar.
 * Dansleikari: Ein sum hevur dansleiklut í einum leiki.
 * Hermari: Ein sum hermir, til dømis eftir kendum fólki.
 * Gamanleiks sjónleikari: Ein sum leikur í skemtileikum
 * Harmleiks sjónleikari: Ein sum leikur í syrgiligum leikum.
 * Keipuleikari (mimikari): Ein sum ikki nýtur orð, men brúkar kroppin til at vísa kenslur og hendingar.
 * Kórgenta/drongur: Ein sum leikur og syngur bakrøddir í einum sangleiki.
 * Ífyllingarleikari (statist): Ein eyka sjónleikari sum traðkar til, um ein annar sjónleikari fellur frá.
Keflavík
Keflavík er ein íslenskur býur í kommununi Reykjanesbær. Íbúgvar eru um 13.000.

Keflavík er mest kent fyri herstøðina sum amerikanarir bygdu undir øðrum veraldarbardaga og blomstrandi tónleikalív í seinnu helvt av 20. øld. Íslenski atjóða flogvøllurin er eisini at finna í Keflavík.

Býurin fekk navn sítt frá eini vík, við sama navni, sum liggur tætt við.

Sambært bókini Landnáma, sum er elsta kelda um landnám í Íslandi, verður sagt at fyrsti íbúgvi á Reykjanesi, og harvið Keflavík, var Steinunn Gamla, landnámskona. Hetta er at finna í ritum frá umleið 1270.

Í 15. øld var tað nógv um at englendingar fiskaðu í økinum, og hava teir sjálvsagt komið á land í Keflavík. Í 1579 gav Danakongur tað fyrsta handilsloyvið, tá til nakrar týskarar, sum nú kundu handla í Keflavík. Í 1602 byrjaði so tann danski einahandilin. Keflavík fekk sokallað keypstaðar rættindi tann 22. mars 1949.

Seinni veraldarbardagi hevði við sær, at Keflavík vaks skjótt og væl. Kom hetta av nýggjum starvsmøguleikum, bæði á herstøðini og altjóða flogvøllinum.
Fantasia (1940 filmur)
Fantasia er ein amerikanskur teknifilmur frá 1940, sum Walt Disney hevur framleitt. Hann er hin triði filmurin í røðini av teimum klassisku teknifilmunum frá Disney. Filmurin varð frumsýndur í Amerika hin 13. november 1940. Í 1999 kom ein framhaldsfilmur, Fantasia 2000, sum varð sýndur í biografunum.
Globala upphitingin
Global upphitingin er tað, ið man nevnir ta observeraðu upphitingina av jarðarinnar lægru atmosferu og havi síðan 1950-árini umframt tað spádda framhaldið av hesum. í 20. øld vaks tann globali miðalhitin við 0,74 ± 0,18 °C. Sambært eitt nú klimapanelinum hjá ST, IPCC, kemur upphitingin mest sannlíkt av, at menniskju nýta ov nógv vakstrarhúsgass. Hildið verður eisini, at ikki-menniskjaligir faktorar, so sum variasjónir av sólaraktiviteti og vulkanútbrot, hava ávirkað til eitt sindur kaldari síðan ár 1950.

Kjakið um eina antropogena upphiting, tað vil siga eina upphiting, ið menniskjan hevur elvt til, hevur vakt stóran ans síðan 1990-árini. Í fleiri førum hava heimsins leiðarar hittst, fyri at taka avgerð um hvussu útlátið av vakstrarhúsgassum kann avmarkast, eitt nú hittust teir og samdust um Kyotosáttmálan í 1997 og hittust á veðurlagsráðstevnu Sameindu Tjóða í Keypmannahavn 2009.


 * Veðurlagsbroytingar
Rithøvundur
Rithøvundur er eitt starvsheiti, ið fevnir um fólk, sum hava tað til yrki at skriva rit og bøkur. Viðurkendir rithøvundar kunna vinna fleiri heiðurslønir, og tann mest eftirtókta man vera Nobelsprísurin í bókmentum.


 * J. K. Rowling -  skrivaði Harry Potter bøkurnar.
 * J. R. R. Tolkien - Skrivaði Ringanna Harri og Hobbin ímillum annað.
 * Jules Verne - Skrivaði Around the world in 80 days ímillum annað.
 * Anne Rice - Skrivaði Interview with the vampire ímillum annað.


 * Heðin Brú - Feðgar á Ferð
 * Hans Andrias Djurhuus
 * William Heinesen
 * Símun av Skarði
 * Rakel Helmsdal
Kingmanoyggj
Kingmanoyggj er ein amerikonsk oyggj, ið liggur í ein landnyrðing frá stórbýnum Washington D.C. Oyggin, sum er umringað av Kingmanvatni, er gjørd av mannahondum, og varð liðug í 1916. Síðani 2010 hevur helvtin av oynni verið ein golfvøllur, ímeðan hin helvtin er óbygd.

Oyggin, og vatnið sum umringar hana, eru nevnd eftir verkføðinginum og generalinum Dan Christie Kingman, sum er fyrrverandi ovasti í United States Army Corps of Engineers.
CISV Føroyar
CISV (Children's International Summer Villages) Føroyar (stovnaður í 1978) er ein felagskapur, ið starvar undir CISV International. CISV er ein altjóða felagsskapur, ið arbeiðir fyri friði í heiminum. CISV virkar í londum kring allan heim og skipar fyri altjóða barnalegum og arbeiði í lokal-umhvørvinum. CISV leggur stóran dent á, at tað ber til at liva saman í sátt og semju hóast ymiskan húðarlit, ymiska lívs-, mentanarliga-, politiska- ella átrúnaðarliga áskoðan.


 * Marit Holm Petersen, forkvinna
 * Annika Eidesgaard, skrivari og altjóða umboð
 * Lena Ziska
 * Sunneva K. Olsen
 * Siri Tórgarð