danish-foundation-models/faroese-dynaword huggingface dataset:
Luzern
Luzern (enskt og franskt: Lucerne, italskt og retoromanskt: Lucerna) er ein býur í Sveis, ið liggur mitt í landinum.

Luzern liggur fram við vatni Vierwaldstättersee og er tann 7. størsti býur í Sveis. Í 2017 búðu har 81.673 fólk. Býurin er høvuðsstaður í fylkinum Luzern.

Áin Reuss rennur ígjøgnum býin og býtir hann í tveir partar, Altstadt og Neustadt. Træbrúgvin "Kapellbrücke" bindir býarpartarnar saman.


 * Almenn heimasíða: stadtluzern.ch
Kanadiskur dollari
Kanadiskur dollari (stytt: Can$; ISO 4217 kotur: CAD) er mynteind í Kanada. Ein kanadiskur dollari svarar til 100 kanadiskar sentar.

Pengaseðlarnir verða útgivnir av kanadiska tjóðbankanum "Bank of Canada". Myntir verða slignir av kanadisku myntsmiðjuni "Royal Canadian Mint" í Ottawa.


 * Amerikanskur dollari


 * Currency, bankofcanada.ca (á enskum)
 * Núverandi kanadisku pengaseðlar: Frontiers, bankofcanada.ca
Gordon Brown
James Gordon Brown (føddur 20. februar 1951 í Giffnock í Skotlandi) er ein bretskur politikari. Hann var forsætisráðharri í Stóra Bretlandi í tíðarskeiðinum frá juni í 2007 til mai í 2010. Eftirmaður hjá Brown í embætinum sum forsætisráðharri gjørdist táverandi leiðari í Konservativa flokkinum, David Cameron.

Brown var eisini formaður í bretska Arbeiðaraflokkinum (Labour Party) til mai 2010.


 * Almenn heimasíða, gordonandsarahbrown.com (á enskum)
 * Past Prime Ministers - Gordon Brown, gov.uk (á enskum)
David Cameron
David William Donald Cameron (føddur 9. oktober 1966 í London) er ein bretskur politikari. Hann var forsætisráðharri í Stóra Bretlandi í tíðarskeiðinum frá mai 2010 til juli 2016.

Cameron gjørdist floksleiðari í Konservativa flokkinum í 2005. Eftir fólkaatkvøðu um ES-limaskap 23. juni 2016 valdi hann tó at leggja frá sær, bæði sum forsætisráðharri og floksleiðari, tí bretar høvdu atkvøtt móti ES-limaskapi og móti tilmælinum frá Cameron. Eftirmaður hjá honum gjørdist Theresa May.


 * The Rt Hon David Cameron, gov.uk (á enskum)
 * Rt Hon David Cameron, parliament.uk (á enskum)
 * David Cameron, conservatives.com, 15. febr. 2012 (á enskum)
Kranj
Kranj (týskt: Krainburg) er ein býur í norðara parti av Slovenia, umleið 20 kilometrar norðanfyri høvuðsstaðin Ljubljana, Býurin liggur millum Alpurnar og Adriahavið.

Í 2011 búðu í Kranj 36.874 fólk (við forstøðum vóru tað 55.029 fólk). Harvið er hann fjórðstørsti býur í Slovenia.


 * Almenn heimasíða, kranj.si
 * Kranj, wikivoyage.org (á enskum)
Maribor
Maribor (týskt: Marburg an der Drau) er ein býur í landnyrðingsparti av Slovenia, tætt við markið til Eysturríki.

Í 2011 búðu í Maribor 95.171 fólk (við forstøðum vóru tað 111.170 fólk). Harvið er hann næststørsti býur í Slovenia, næst eftir høvuðsstaðnum Ljubljana.

Áin Drava rennur igjøgnum býin.


 * Almenn heimasíða, Maribor.si
 * Maribor, wikivoyage.org (á enskum)
Justin Trudeau
Justin Pierre James Trudeau (føddur 25. desember 1971 í Ottawa í Ontario) er ein kanadiskur politikari. Síðan 2013 er hann floksleiðari í Liberala flokkinum og síðan 2015 núverandi kanadiski forsætisráðharrin.

Liberali flokkurin hjá Trudeau bleiv stóri vinnarin á valinum í Kanada í oktober 2015 og Konservativi flokkurin hjá táverandi forsætisráðharranum, Stephen Harper, fekk eitt vánaligt valúrslit. Trudeau gjørdist eftirmaður hjá Harper sum forsætisráðharri tann 4. november 2015.

Justin Trudeau er sonur Pierre Trudeau, ið hevði verið kanadiskur forsætisráðharri í tíðarskeiðinum frá 1968 til 1984.


 * Heimasíðan hjá kanadiska forsætisráðharranum: pm.gc.ca
 * Heimasíðan hjá Liberala flokkinum: Justin Trudeau, liberal.ca
Ontariovatn
Ontariovatn (enskt: Lake Ontario) er eitt stórt vatn í eystara parti av Norðuramerika. Vatnið er tann eystasta og tann minsta av Stóruvøtnum (Great Lakes). Ontariovatn fekk navnið frá irokesiska heitinum ontarí'io, sum merkir skínandi vatn. Kanadiski landsluturin Ontario er uppkallaður eftir vatninum.

Vatnið liggur á markinum ímillum Kanada (Ontario) og USA (New York). Vatnið er 19.348 ferkilometrar til víddar (311 km til longdar og 85 km til breiddar). Dýpið av vatninum er í miðal um 86 metrar, og har tað er djúpast, 244 metrar.

Útsynningsmegin rennur Niagaraá út í Ontariovatnið, beint við Niagara-on-the-Lake, á markinum millum USA og Kanada og nærindis St. Catharines. Frárenslið er St. Lawrenceá í landnyrðingsendanum á vatni, nærindis Kingston.

Ontariovatn er 74,1 metrar oman sjóvar og tískil sigla farmaskip úr Ontariovatni oman at strondini ígjøgnum eina stóra slúsaskipan í St. Lawrenceánni (Saint Lawrence Seaway). Til samanbering er havnin í Montreal uml. 9,1 metrar oman sjóvar.

Týdningarmesti býurin við Ontariovatn er Toronto, ið liggur fram við norðara bakkanum í Ontario. Umframt at vera størsti kanadiski býurin, er Toronto eisini fremsti ídnaðarbýur, størsti fíggjardepil og tann býur, sum veksur skjótast í Kanada.

Aðrir stórir býur fram við vatninum eru:
 * Kingston, Ontario
 * Oshawa, Ontario
 * Mississauga, Ontario
 * Burlington, Ontario
 * Hamilton, Ontario
 * St. Catharines, Ontario
 * Rochester, New York (USA)


 * Stóruvøtn


 * Lake Ontario, wikivoyage.org (á enskum)
Basel
Basel er ein stórbýur í Sveis. Hann er triðstørsti býur í landinum, næst eftir Zürich og Geneve.

Býurin liggur í útnyrðingshorninum av Sveis, tætt við markið til Týskland og Frakland. Ríná rennur ígjøgnum Basel.

Í juni 2019 búðu 200.097 fólk í sjálvum býnum. Við forstøðum og umlandi vóru tað tó 545.326 fólk í 2018.

Basel er bæði ídnaðarbýur, universitetsbýur og stórur listabýur. Lærdi háskúlin "Universität Basel" varð settur á stovn í 1460 og er harvið elsti í landinum.




 * Almenn heimasíða, bs.ch
 * Listasøvn í Basel (týskt, enskt, franskt)
 * Basel, wikivoyage.org (á enskum)
Kingston (fleiri týdningar)
Heitið Kingston hevur fleiri týdningar:


 * Kingston, høvuðsstaðurin í Jamaika
 * Kingston, ein býur í Ontario í Kanada
Niagaraá
Niagaraá (enskt: Niagara River) er ein 55-58 kilometrar long á í eystara parti av Norðuramerika. Hon rennur úr Erievatni út í Ontariovatn og knýtir hesi bæði vøtnini saman. Summi halda, at áin er kallað eftir fyrrverandi irokesisku bygdini Ongniaahra, sum verður víst á einum korti fyri fyrstu ferð í 1641.

Niagaraá rennur beint á markinum millum Kanada og USA, soleiðis at vestari áarbakkin liggur í kanadiska landslutinum Ontario og eystari áarbakkin kemur at liggja í amerikanska stakríkinum New York.

Býirnir Fort Erie og Buffalo liggja vestarumegin og eystarumegin, har áin byrjar, tá hon rennur úr Erievatni. Býurin Niagara-on-the-Lake liggur við áarmunnan í útsynningshorninum av Ontariovatni.

Í Niagaraá eru hinir viðgitnu Niagarafossar. Teir tríggjar fossarnir kallast Horseshoe Falls, Bridal Veil Falls og American Falls. Horseshoe Falls er kraftmiklasti fossurin í Norðuramerika mált eftir fallinum (57 metrar) og vatnmongd. Fossurin er góðar 790 metrar breiður. Nógv ferðafólk koma at hyggja at stórbæra fossinum.

Nógvar oyggjar eru í ánni. Størsta oyggin eitur "Grand Island". Hon liggur fullkomiliga á økinum hjá USA.

Stór farmaskip sigla í dag ígjøgnum veitina Welland Canal, sum varð grivin fram við fossunum á kanadisku síðuni tíðliga í 19. øld. Veitin byrjar í Port Colborne í landnyrðingsendanum av Erievatni, vestanfyri Buffalo. Har er eisini byrjan av slúsaskipanini Saint Lawrence Seaway. Veitin endar í St. Catherines á útsynningsbakka av Ontariovatni.




 * Facts about Niagara Falls, niagaraparks.com (á enskum)
 * Niagara River, thecanadianencyclopedia.com (á enskum)
 * Myndir, nflibrary.ca (á enskum)
 * Niagara Region, wikivoyage.org (á enskum)
Stóru Antilloyggjar
Stóru Antilloyggjar er ein oyggjabólkur í Karibiahavinum.

Stóru Antilloyggjar fevna um tær fýra stóru oyggjar Kuba, Jamaika, Hispaniola, Puerto Riko og um bretska oyggjabólkin Cayman Islands. Oyggjarnar strekkja seg útnyrðingsmegin frá Meksikoflógva til Smærru Antilloyggjar við Atlantshavið eystarumegin. Samlaða víddin av landaøki og havøki er 207.411 ferkilometrar.

Oyggin Hispaniola er býtt upp í tvey: Haiti í vestara parti og Dominikanska Lýðveldið í eystara parti á oynni.

Oyggjarnar í Karibiahavi verða vanliga býttar sundur eftir stødd í tríggjar bólkar: Stóru Antilloyggjar, Smærru Antilloyggjar og Bahamas.

Kristoffur Kolumbus var tann fyrsti evropearin, ið vitjaði Stóru Antilloyggjar. Á fyrstu ferð síni kom hann til Kuba seint í oktober 1492. Tíðliga í desember 1492 fann hann Hispaniola. Tað var við sína aðru ferð í november 1493, at hann uppdagaði oynna Puerto Riko. Oyggin varð tá kallað Borikén hjá innføddum ættarbólki av Taino-fólkinum. Árið eftir, í 1494, kom hann á aðru ferð síni til Jamaika.


 * Niðurlendsku Antilloyggjar
 * ABC-oyggjarnar


 * Caribbean, wikivoyage.org (á enskum)
 * Cuba Insula, Hispaniola Insula, Insula Iamaica, Insula S. Ioannis, leventhalmap.org
Løgtingsvalið 2019
Løgtingsvalið 2019 til Føroya Løgting varð leygardagin hin 31. august 2019. Løgmaður, Aksel V. Johannesen, útskrivaði valið ólavsøkudag 29. juli 2019. Valið varð seinasta dagin í valskeiðnum, sum møguligt var at halda løgtingsval, tí at seinasta løgtingsval var tann 1.september 2015. Á valinum í 2019 vóru okkurt um 1000 fleiri veljarar enn á valinum 2015.

Sjey tingfólk høvdu boðað frá, at tey stilla ikki uppaftur. Tey vóru Kári P. Højgaard, Bjørn Kalsø, Sonja Jógvansdóttir, Magni Laksáfoss, Helena Dam á Neystabø, Edmund Joensen og Joen Magnus Rasmussen.

Kristin Michelsen, sum varð valdur á listanum hjá Javnaðarflokkinum á seinasta løgtingsvali, var hesa ferð á listanum hjá Sjálvstýrinum.

Níggju flokkar vóru at velja millum á løgtingsvalinum 2019. Tað vóru teir sjey flokkarnir, sum tá vóru í løgtinginum, og tveir nýggir. Teir nýggju vóru Framtakið fyri rættinum at velja kannabis og Føroyaflokkurin. Tilsamans 179 valevni bjóðaðu seg fram til løgtingsvalið, 121 menn og 58 kvinnur. Tann 17. august kl. 18 var seinasta freist at lata valevnislistar inn til formannin í løgtingsvalnevndini.

Atkvøðugreiðslan byrjaði 31. august 2019, kl. 10.00 fyrrapart og helt fram til kl. 20.00.



Fólkaflokkurin gekk 5,6 prosentstig fram og gjørdist stóri vinnarin á løgtingsvalinum. Javnaðarflokkurin hevði størstu afturgongdina við 2,9 prosentstig, men hinir flokkarnir í samgonguni, Tjóðveldi og Framsókn, mistu eisini meira enn 2 prosentstig hvør.


 * Atkvøðurætt: 37.821
 * Atkvøður: 33.819
 * Blankar/Ógildugar: 82/47
 * Valluttøka: 89,8%

Tølini eru frá heimasíðuni hjá Løgtinginum (atkvøður) og frá heimasíðuni hjá KvF (tinglimir).

Aksel V. Johannesen gjørdist toppskorari á valinum við 2323 atkvøðum. Bárður á Steig Nielsen fekk næstflestar við 1218. Av teimum valevnunum, ið vórðu vald inn á ting fyri fyrstu ferð, fekk Beinir Johannesen flestar atkvøður við 998.

Persónligar atkvøður av teimum 33 fólkunum, ið manna nýggja løgtingið. (25 menn og 8 kvinnur. Fínteljingin er liðug.)


 * Løgtingslimir í Føroyum 2019-2022
 * Løgtingsvalið 2015
 * Løgtingslimir í Føroyum 2015–2019


 * Valúrslit - Løgtingsval 31. august 2019, kvf.fo
 * Val 2019, kvf.fo
 * Løgtingsval 2019, kvf.fo
 * Allar persónligar atkvøður, kvf.fo
 * Løgtingsval verður 31. august, lms.fo
 * Vegleiðing um tíðarfreistir í sambandi við løgtingsvalið 2019, himr.fo
 * Valevnalistar til løgtingsvalið 31. august 2019, himr.fo
 * Hesi stilla upp til løgtingsvalið 2019 / valevnini, kvf.fo
 * Valevni, portal.fo, 17. august 2019
 * Framtakið fær K - Føroyaflokkurin fær L, dagur.fo
 * Løgtingsvalið 2019, snar.fo
Vierwaldstättersee
Vierwaldstättersee (enskt: Lake Lucerne) er fjórðstørsta vatn í Sveis. Vatnið liggur í 434 metra hædd mitt í landinum. Tað er 114 km² til víddar og djúpasta staðið er 214 metrar djúpt. Størsti býur við vatnstrondina er Luzern, sum liggur vestanfyri. Áin Reuss rennur gjøgnum vatnið.

Í miðøldini bar vatnið tað gamla heitið "Luzerner See", men núverandi navnið hevur verið nýtt síðan 16. øld.


 * Vierwaldstättersee, hls-dhs-dss.ch (týskt)
 * Vierwaldstättersee - Luzern 2207, hydrodaten.admin.ch (týskt)
 * Vierwaldstättersee, wikivoyage.org (týskt)
Potsdam
Potsdam er høvuðsstaður og størsti býur í týska stakríkinum Brandenburg. Býurin liggur við ánna Havel, í ein útsynning uttanfyri týska høvuðsstaðin Berlin. Í 2018 búðu uml. 178.000 fólk í Potsdam.


 * Almenn heimasíða, potsdam.de
Brandenburg
Brandenburg (týskt: Land Brandenburg, stytt: BB) er eitt stakríki í Samveldislýðveldinum Týsklandi.

Stakríkið er meiri enn 29.600 km² til støddar og hevði meiri enn 2,5 mió íbúgvar við árslok 2018. Lutstaturin er tann 10. størsti í Týsklandi eftir fólkatali og tann fimtstørsti eftir vídd. Høvuðsstaðurin og størsti býur er Potsdam. Aðrir stórir býir eru Cottbus, Brandenburg an der Havel og Frankfurt (Oder).

í miðaldarkendur og tíðliga samtíðar vær Brandenburg ein av tær sjey kjørfúrstaligur statur í Heilaga rómverska ríkið. Í 1618 Markgreivi av Brandenburg og Hertogadømi Preussen vóru binda saman til Brandenburg-Preussen sum vær stýrin av Husin Hohenzollern


 * Listi yvir stakríki í Týsklandi


 * Almenn heimasíða, brandenburg.de
Niagara Falls (fleiri týdningar)
Heitið Niagara Falls hevur fleiri týdningar:


 * Niagara Falls, ein býur í landslutinum Ontario í Kanada.
 * Niagara Falls, ein býur í stakríkinum New York í USA.


 * Niagarafossur
 * Niagaraá
Niagara Falls (New York)
Niagara Falls er ein býur í amerikanska stakríkinum New York. Býurin liggur í ein útnyrðing í stakríkinum, beint við markið til Kanada og beint við Niagarafossar. Niagaraá er markið millum kanadiska landslutin Ontario og amerikanska stakríkið New York. Hinumegin ánna liggur kanadiskur býur við sama heiti, Niagara Falls.

Niagara Falls er 12. størsti býur í stakríkinum. Í 2018 búðu har uml. 48.144 fólk.


 * Almenna heimasíða, niagarafallsusa.org
Baden-Württemberg
Baden-Württemberg (týskt: Land Baden-Württemberg, stytt: BW) er eitt stakríki í Samveldislýðveldinum Týsklandi.

Stakríkið, ið liggur í útsynningshorninum av Týsklandi, er meiri enn 35.700 km² til víddar og hevði meiri enn 11 mió íbúgvar við árslok 2017. Lutstaturin er tann triðstørsti í Týsklandi eftir vídd og eftir fólkatali.

Høvuðsstaður og størsti býur í Baden-Württemberg er Stuttgart. Aðrir stórir býir eru Karlsruhe, Mannheim, Freiburg, Heidelberg, Ulm, Heilbronn, Pforzheim og Reutlingen.


 * Listi yvir stakríki í Týsklandi


 * Almenna heimasíða, baden-wuerttemberg.de
Mannheim
Mannheim er ein býur í stakríkinum Baden-Württemberg í útsynningshorninum av Týsklandi. Ríná rennur tætt fram við býnum. Hinumegin ánna liggur býurin Ludwigshafen í Rheinland-Pfalz. Við árslok 2018 búðu í Mannheim uml. 309.370 fólk. Harvið er Mannheim triðstørsti býur í Baden-Württemberg, beint aftanfyri Stuttgart og Karlsruhe.


 * Listi yvir størstu býir í Týsklandi
 * Vesturtýskland


 * Almenna heimasíða, mannheim.de
 * Mannheim, wikivoyage.org (á enskum)
Pforzheim
Pforzheim er ein býur í stakríkinum Baden-Württemberg í útsynningshorninum av Týsklandi. Býurin liggur næstan miðskeiðis millum býirnar Karlsruhe og Stuttgart. Áirnar Enz og Nagold renna gjøgnum Pforzheim. Sunnanfyri býin byrjar vakra fjallalendið Schwarzwald. Við árslok 2018 búðu í Pforzheim 125.542 fólk. Harvið er hann 8. størsti býur í Baden-Württemberg.

Pforzheim er gamal gull- og ursmiðídnaðarbýur, og her er einasti týski skúlin fyri gull- og ursmiðútbúgvingina. Um tríggir fjórðingar av øllum smúkkum í Týsklandi verða framleiddir á verksmiðjum í Pforzheim.


 * Listi yvir størstu býir í Týsklandi
 * Vesturtýskland


 * Almenna heimasíða, pforzheim.de
 * Pforzheim, wikivoyage.org (á týskum)
 * Pforzheim, wikivoyage.org (á enskum)
Karlsruhe
Karlsruhe er ein býur í stakríkinum Baden-Württemberg í útsynningshorninum av Týsklandi. Býurin liggur í ein útnyrðing úr Stuttgart og sunnanfyri býirnar Mannheim og Heidelberg.

Ríná rennur fram við býnum. Hinumegin ánna liggur vakra fjallalendið Pfälzerwald og landnyrðingshornið av Fraklandi.

Við árslok 2018 búðu í Karlsruhe 313.092 fólk. Harvið er hann næststørsti býur í Baden-Württemberg, beint eftir Stuttgart.

Týski hægstirætturin er í Karlsruhe.


 * Listi yvir størstu býir í Týsklandi
 * Vesturtýskland


 * Almenna heimasíða, karlsruhe.de
 * Karlsruhe, wikivoyage.org (á týskum)
 * Karlsruhe, wikivoyage.org (á enskum)
Løgtingsvalið 1940
Løgtingsval varð hildið í Føroyum týsdagin hin 30. januar 1940, meira enn 4 ár eftir seinasta valið til Løgting, ið varð hildið hin 28. januar 1936.

Sambandsflokkurin gjørdist størsti flokkur á Løgtingi. Fólkaflokkurin, sum stillaði upp til Løgtingsval fyri fyrstu ferð, bleiv næststørsti flokkur, meðan Sjálvstýrisflokkurin minkaði við einari helvt.

Talið av løgtingslimum var 24 (óbroytt síðan 1936).

a Talið roknað í mun til talið av atkvøðum ella tinglimum, ið Vinnuflokkurin fekk á løgtingsvali 1936.


 * Løgtingsval skift á valdømi og flokkar (1906-2004), hagstova.fo


 * Løgtingsval skift á valdømi og flokkar (1908-1940), hagstova.fo
Marcus Antonius
Marcus Antonius (føddur 14. januar 83 f.Kr., deyður 1. august 30 f.Kr.) var ein rómverskur politikari og generalur.

Marcus Antonius var viðhaldsmaður hjá Julius Cæsar. Eftir at Cæsar varð blivin myrdur í 44 f.Kr., skipaðu Marcus Antonius, Octavianus (seinni Augustus) og Lepidus í 43 f.Kr. eina politiska samgongu, kend undir heitinum Annað rómverska trímannaveldið.

Marcus Antonius fekk valdið í eystara parti av rómverska ríkinum og egyptalandsdrotningin Kleopatra gjørdist elskarinna hjá honum. Tey fingu trý børn.

Samgongan slitnaði tó í 33 f.Kr.. Ósemjan millum Antonius og Oktavian var so stór, at borgarakríggj brast á í 31 f.Kr..

Tann 2. september 31 f.Kr. tapti Antonius ein týdningarmiklan sjóbardaga móti Oktaviani. Slagið fór fram á griksku vesturstrondini, nærindis hálvoynni Actium (ella Aktion á forngrikskum).

Aftaná sigldi Antonius til Kyrenaika í Norðurafrika fyri at fáa nýggj herlið, men tað miseydnaðist. Hann fór nú víðari til Egyptalands, men meira og meira misti hann sín stuðul frá baklandinum og viðhaldsfólkinum. Kleopatra, elskarinna hansara, royndi at rýma til India, men tað miseydnaðist eisini. Støðan gjørdist alt meira vónleys.

Á sumri 30 f.Kr. kom Octavianus umsíðir til Egyptalands og nærkaðist so høvuðsstaðin Alexandria, har Kleopatra og Antonius hildu til. Tá framdu tey bæði sjálvmorð, Antonius tann 1. august og Kleopatra nakrar dagar seinni.

Octavianus var nú heimsins máttmiklasti maður. Nøkur ár seinni gjørdist hann fyrsti rómverski keisarin og fekk heitið Augustus í 27 f.Kr..
Köniz
Köniz er ein býur í Sveis.

Býurin liggur nakrar kilometrar í ein útsynning úr høvuðsstaðinum Bern. Í 2017 búðu í Köniz 41.507 fólk. Harvið er hann 12. størsti býur í landinum.


 * Almenna heimasíða, koeniz.ch
Løgtingsvalið 1970
Løgtingsvalið 1970 til Føroya Løgting varð hildið leygardagin 7. november 1970, næstan 4 ár eftir seinasta valið, ið varð hildið hin 8. november 1966.

Sambandsflokkurin og Fólkaflokkurin gingu aftur og Fólkaflokkurin misti ein tingsess. Javnaðarflokkurin var framhaldandi størsti flokkur, meðan Tjóðveldisflokkurin gjørdist næststørsti flokkur. Og harumframt fekk flokkurin ein tingsess afturat.

Talið av løgtingslimum var framhaldandi 26 (óbroytt síðan 1966).


 * Løgtingsval skift á valdømi og flokkar (1906-2004), hagstova.fo


 * Atkvøður: Løgtingsval 1966-1974, hagstova.fo
 * Tinglimir:
Løgtingsvalið 1966
Løgtingsvalið 1966 til Føroya Løgting varð hildið týsdagin hin 8. november 1966, fýra ár eftir seinasta valið, ið varð hildið hin 8. november 1962.

Sambandsflokkurin gjørdist stóri vinnari, fekk tó ikki ein tingsess afturat, tí talið av løgtingslimum varð lækkað frá 29 til 26. Av teimum fýra flokkunum, sum høvdu afturgongd, mistu tríggir flokkar, Javnaðarflokkurin, Tjóðveldisflokkurin og Sjálvstýrisflokkurin, hvør sær ein tingsess, men Javnaðarflokkurin var framhaldandi størsti flokkur.


 * Løgtingsval skift á valdømi og flokkar (1906-2004), hagstova.fo


 * Atkvøður: Løgtingsval 1962-1974, hagstova.fo
 * Tinglimir:
Edvard VII av Stórabretlandi
Edvard VII (enskt: Edward VII; føddur sum Albert Edward tann 9. november 1841 í Buckingham Palace í London, deyður 6. mai 1910 sama stað) var kongur av tí Sameinda Kongaríki Stórabretland og Írland og keisari av India frá 22. januar 1901 til deyða sín í 1910. Heima hjá familjuni varð hann vanliga róptur Albert ella Bertie.

Edvard VII var elsti sonurin hjá enska kongshjúnunum Viktoriu drotning og Albert prinsi av Sachsen-Coburg-Gotha. Sum trónarvingin gjørdist hann prinsur av Wales hin 8. desember 1841. Edvard giftist við dansku Alexandru prinsessu tann 10. mars 1862 og saman fingu tey seks børn. Hann var prinsur av Wales í 59 ár og gjørdist kongur tann 22. januar 1901, dagin mamma sín andaðist. Hin 9. august 1902 varð hann krýndur til kong í Stórabretlandi og Írlandi.

Edvard VII kongur hevur sitið á trónu einans í níggju ár, tí hann doyði longu í maimánaði í 1910. Eftirmaður Edvard VII bleiv næstelsti sonur og trónarvingin, Georg V.


 * Edward VII, britannica.com
Løgtingsvalið 1958
Løgtingsvalið 1958 til Føroya Løgting varð hildið leygardagin hin 8. november 1958, fýra ár eftir seinasta valið, ið varð hildið hin 8. november 1954.

Javnaðarflokkurin gjørdist stóri vinnarin og samstundis størsti flokkur. Hann fekk tríggjar tingsessir afturat. Tjóðveldisflokkurin var framhaldandi næststørsti flokkur. Av teimum trimum flokkunum, sum høvdu afturgongd, misti Fólkaflokkurin ein tingsess. Framburðsflokkurin hjá Kjartani Mohr, ið luttók fyri fyrstu ferð, fekk ein tingsess.

Talið av løgtingslimum varð hækkað frá 27 til 30.

a Framburðsflokkurin: Tølini í klombrum vísa munin á tali av atkvøðum hjá Framburðsflokkinum samanborið við tal av atkvøðum hjá Kjartani Mohr á seinasta løgtingsvali, sum var uttanflokka tá.


 * Løgtingsval skift á valdømi og flokkar (1906-2004), hagstova.fo


 * Atkvøður: Løgtingsval 1954-1962, hagstova.fo
 * Tinglimir:
Sólarmyrking
Sólarmyrking er eitt fyribrigdi, sum er, tá ið mánin kemur ímillum jørðina og sólina soleiðis, at mánin forðar sólarljósinum at raka beinleiðis jørðina í ávísum økjum.

Fullskuggin av mánaum (skuggaálin) er bara fáar hundrað km breiður. Uttan fyri skuggaálina sæst ein lutvís myrking um stóra vídd í einum fleiri túsund kilometra breiðum øki.

Av tí at mánin stendur ímillum jørðina og sólina, kann sólarmyrking bara vera í tendring.




 * 25. mai 849
 * 7. juni 894
 * 26. juni 1424
 * 3. februar 1440
 * 30. mai 1612
 * 30. juni 1954
 * 20. mars 2015
 * 26. mai 2245
 * 7. september 2974


 * Sólarmyrkingin 20. mars 2015
 * Mánamyrking


 * P. Jespersen: Myrkingar, snar.fo
 * Full sólarmyrking 20. mars 2015, stamps.fo
Toni Morrison
Toni Morrison (fødd sum Chloe Ardelia Wofford 18. februar 1931 í Lorain, Ohio, deyð 5. august 2019 í Bronx, New York) var ein amerikanskur kvinnuligur rithøvundur. Skaldsøga hennara Beloved vann Pulitzer-virðislønina í 1988. Sum fyrsta amerikanska kvinna fekk hon Nobelvirðislønina í bókmentum Í 1993.


 * Toni Morrison, Towering Novelist of the Black Experience, Dies at 88, nytimes.com (á enskum)
Penobscotá
Penobscotá (enskt: Penobscot River) er ein á í amerikanska stakríkinum Maine.

Áin er 175 km long. Tá ið greinirnar (West Branch og East Branch) verða uppíroknað, er samlaða kervið hjá Penobscotánni 425 km langt og er hon harvið tann longsta á í Maine, ið landafrøðiliga liggur innan øki hjá stakríkinum.


 * Feature Detail Report for: Penobscot River, usgs.gov
Innsbruck
Innsbruck er høvuðsstaðurin og størsti býur í lutstatinum Tirol í Eysturríki. Við ársbyrjan í 2019 vóru tað 132.110 fólk, sum búðu í Innsbruck. Áin Inn rennur ígjøgnum býin.

Innsbruck er universitetsbýur. Lærdi háskúlin varð settur á stovn í 1669.

Býurin var vertur fyri Vetrar OL í 1964 og 1976.


 * Heimasíða, innsbruck.at
 * Innsbruck, wikivoyage (á týskum)
 * Innsbruck, wikivoyage (á enskum)
Per Mertesacker
Per Mertesacker (føddur 29. september 1984 í Hannover) er fyrrverandi týskur fótbóltsleikari og núverandi leiðari á menningarstovninum hjá enska felagnum Arsenal.

Per Mertesacker spældi frá 2003 til 2006 fyri týska felagið Hannover 96, frá 2006 til 2011 við Werder Bremen og frá 2011 til 2018 fyri enska felagið Arsenal. Síðan 2018 er hann leiðari á menningarstovninum til U23-leikarar, "Arsenal Academy".

Harafturat spældi hann frá 2004 til 2014 fyri týska fótbóltslandsliðið.


 * Almenna heimasíða, permertesacker.de
Hannover 96
Hannover 96 er eitt fótbóltsfelag úr týska býinum Hannover. Hannover er høvuðsstaður í stakríkinum Niedersachsen. Felagið varð stovnað í 1896 og er vaksið til næstan 23.000 limir. Tað er í dag størsta felagið í Niedersachsen.

Í 2018/19 sesongini spældi besta liðið hjá Hannover 96 í týsku meistaradeildini, Bundesliga. Liðið flutti tó niður í næstbestu deildini og spælir nú í 2. Fußball-Bundesliga. Liðið spælir heimadystirnir á HDI-Arena, fyrrverandi Niedersachsenstadion.

Felagið hevur vunnið týska meistaraheitið tvær ferðir, í 1936 og 1954. Vinnarin í týsku steypakappingini gjørdist felagið Í 1992.


 * Almenna heimasíða, hannover96.de
Hannover
Hannover (enskt: Hanover) er ein býur í norðara parti í Týsklandi. Býurin er høvuðsstaður í stakríkinum Niedersachsen og liggur uml. 150 km sunnan fyri Hamburg.

Við ársbyrjan 2018 búðu um 535.061 fólk í býnum. Harvið er Hannover størsti býur í stakríkinum og 13. størsti í Týsklandi.

Hannover er universitetsbýur. Lærdi háskúlin varð settur á stovn í 1831. Síðan 2006 er Universität Hannover uppkallað eftir heimsgitna vísindamanninum og fjølfrøðinginum Gottfried Wilhelm Leibniz, sum livdi frá 1676 til 1716 í býnum.

Áin Leine rennur ígjøgnum býin.

Fyrstu ferð Hannover verður nevndur í skrivligum keldum, er í miðøld. Býurin verður nevndur sum Vicus Hanovere í einum skjali frá árinum 1150. Búsetingin fekk býarrættindi í 1241. Í 1692 gjørdist Hannover 9. kurfúrstadømið í Heilaga rómverska ríkinum. Frá 1814 til 1866 var Hannover høvuðsstaður í kongsríkinum Hannover. Í 1866, undir krignum millum Eysturríki og Proysen, hevði kongsríkið Hannover verið í parti við eysturríkarunum. Teir taptu móti Proyseni, og tí varð kongadømið Hannover tikið av eftir krígslok. Tað gjørdist ein landslutur í Proyseni, men býurin Hannover var framhaldandi høvuðsstaður í tí nýggja landslutinum. Undir Seinna heimsbardaga vórðu stórir partar av býnum oyðilagdir.




 * Listi yvir størstu býir í Týsklandi
 * Hannover 96


 * Almenna heimasíða, hannover.de
 * Hannover, de.wikivoyage.org (á týskum)
 * Hannover, en.wikivoyage.org (á enskum)
Wiesbaden
Wiesbaden er høvuðsstaður í týska stakríkinum Hessen.

Við árslok 2018 búðu í Wiesbaden 278.342 fólk. Harvið er hann næststørsti býur í Hessen, beint aftanfyri Frankfurt am Main.

Ríná rennur tætt fram við býnum. Sunnanfyri og hinumegin Rínánna liggur grannabýurin Mainz og í ein útnyrðing úr býnum er vakra fjallalendið Taunus. Storbýurin Frankfurt liggur eystanfyri.


 * Almenna heimasíða, wiesbaden.de
 * Wiesbaden, wikivoyage.org (á týskum)
 * Wiesbaden, wikivoyage.org (á enskum)
Hans Andrias Kelduberg
Hans Andrias Kelduberg (føddur 30. august 1968, úr Hósvík) er føroyskur vinnulívsmaður. Hann er giftur Súsonnu Kelduberg, úr Nólsoy, og tey eiga 5 børn. Hann er útbúgvin skipari av Føroya Sjómanskúla. Hann keypti sítt fyrsta skip, Túgvustein, bert 23 ára gamal. Hetta var í 1991 og gjørdist hetta hansara lívsleið.


 * Reiðari stillar upp, dagur.fo
 * Hans Andrias Kelduberg stillar upp til komandi Løgtingsval fyri Fólkaflokkin, news.fo
Hessen
Hessen (týskt: Land Hessen, stytt: HE) er eitt stakríki í Samveldislýðveldinum Týsklandi.

Stakríkið, ið liggur í mitt í Týsklandi, er meiri enn 21.000 km² til víddar og hevði við árslok 2018 fleiri enn 6,2 mió íbúgvar. Lutstaturin er tann sjeyndstørsti í Týsklandi eftir vídd og eftir fólkatali.

Høvuðsstaður í Hessen er Wiesbaden. Størsti býur er tó Frankfurt am Main. Aðrir stórir býir eru Kassel, Darmstadt, Offenbach, Hanau, Gießen, Marburg og Fulda.


 * Listi yvir stakríki í Týsklandi


 * Almenna heimasíða, hessen.de
Plymouth
Plymouth er ein býur í útsynningspartinum av Onglandi. Býurin liggur á suðurstrondini í greivadøminum (county) Devon, uml. 60 km í ein útsynning av Exeter. Áirnar Tamar og Plym renna fram við býnum.

Í 2016 búðu á leið 267 túsund fólk í býnum.

Elsta skrivaða heimild har navnið Plym Mouth verður umrødd, er frá 1211.

Francis Drake, sum sigldi kring jørðina árini 1577 til 1580, gjørdist borgarstjóri í Plymouth í 1581.

Í september í 1620 fóru um 100 pílagrímar úr Plymouth við enska skipinum Mayflower. Teir ætlaðu at sigla til Virginia, men eftir harðbalna ferð komu teir til Massachusetts. Áðrenn teir stigu fótin á land, gjørdu teir Mayflowersáttmálan, sum segði, hvussu teir skuldu stýra niðursetubygd síni, ið teir nevndu Plimouth (nú Plymouth í Massachusetts). Helvtin av niðursetufólkunum livdu ikki fyrsta veturin av í Massachusetts, og niðursetubygdin hevði helst doyð út, høvdu upprunafólk frá Wampanoag-sameiningini, sum búðu tætt við, ikki hjálpt teimum.




 * Almenna heimasíða, plymouth.gov.uk
 * Plymouth (England), en.wikivoyage.org
 * Plymouth (England), en.wikivoyage.org
Burlington (fleiri týdningar)
Heitið Burlington hevur fleiri týdningar:


 * Burlington, ein býur í Vermont í USA.
 * Burlington, ein býur í Ontario í Kanada
Niagara-on-the-Lake
Niagara-on-the-Lake er ein kanadiskur býur, ið liggur við Ontariovatn í landslutinum Ontario.

Býurin liggur á hálvoynni Niagara, beint við markið til USA, á staðnum, har Niagaraá rennur út í Ontariovatn. Í 2016 hevði Niagara-on-the-Lake umleið 17.500 íbúgvar.

Býurin varð grundlagdur í 1781 undir navninum Butlersburg. Í 1792 fekk búsetingin nýggja navnið Newark, sum longu í 1798 varð broytt til Niagara. Hetta navnið varð víðkað til Niagara-on-the-Lake í 1880 fyri betur at kunna skilja frá býnum Niagara Falls, sum liggur sunnanfyri.




 * Almenna heimasíða, Niagara-on-the-Lake.ca
 * Niagara-on-the-Lake, wikivoyage.org (á enskum)
Roman Weidenfeller
Roman Weidenfeller (føddur 6. august 1980 í Diez, Rheinland-Pfalz) er ein týskur fyrrverandi fótbóltsleikari, ið spældi sum málmaður. Hann spældi fyri týska felagið Borussia Dortmund frá 2002 til 2018. Hann hevur verið á týska landsliðinum frá 2013 til 2015 og hann luttók á HM í fótbólti 2014 í Brasil.


 * Heimasíða, roman-weidenfeller.de
 * Roman Weidenfeller, worldfootball.net (á enskum)
 * Roman Weidenfeller, fifa.com (á enskum)
Roberto Baggio
Roberto Baggio (føddur 18. februar 1967 í Caldogno nærindis Vicenza) er ein fyrrverandi italskur fótbóltsleikari, sum eisini hevði verið í hópinum hjá italska fótbóltslandsliðnum.

Hann spældi millum 1982 og 2004 sum álopsleikari og áloypandi miðvallaleikari í fleiri ymiskum feløgum. Seinastu fýra ár spældi hann fyri italska felagið Brescia.

Í 1993 varð hann kosin til FIFA World Player of the Year og hann vann Golden Foot heiðurslønina í 2003.


 * Roberto Baggio, footballdatabase.eu (á enskum)
 * Roberto Baggio, fifa.com
 * Roberto Baggio, britannica.com (ævisøga, á enskum)
 * Roberto Baggio, munzinger.de (ævisøga, á týskum)
Rheinland-Pfalz
Rheinland-Pfalz (týskt: Land Rheinland-Pfalz, stytt: RP ella RLP; enskt: Rhineland-Palatinate) er eitt stakríki í Samveldislýðveldinum Týsklandi.

Stakríkið, ið liggur langt vesturi í Týsklandi, hevur mark við Belgia og Luksemborg í vestri og við Frakland sunnanfyri. Lutstaturin er meiri enn 19.800 km² til víddar og hevði við árslok 2018 fleiri enn 4 mió íbúgvar. Harvið er hann tann 9. størsti í Týsklandi eftir vídd og eftir fólkatali.

Høvuðsstaður og størsti býur í Rheinland-Pfalz er Mainz. Aðrir stórir býir eru Ludwigshafen, Koblenz, Trier, Kaiserslautern, Worms, Neuwied, Neustadt an der Weinstraße og Speyer.




 * Listi yvir stakríki í Týsklandi


 * Almenna heimasíða, rlp.de
 * Rheinland-Pfalz, wikivoyage.org (á týskum)
 * Rhineland-Palatinate, wikivoyage.org (á enskum)
Mainz
Mainz er høvuðsstaður í týska stakríkinum Rheinland-Pfalz.

Ríná rennur tætt fram við býnum. Grannabýurin Wiesbaden liggur norðanfyri og hinumegin Rínánna. Vakra fjallalendið Taunus er í ein útnyrðing úr býnum og storbýurin Frankfurt liggur eystanfyri.

Við árslok 2018 búðu í Mainz 217.118 fólk. Harvið er Mainz størsti býur í Rheinland-Pfalz.




 * Almenna heimasíða, mainz.de
 * Mainz, wikivoyage.org (á týskum)
 * Mainz, wikivoyage.org (á enskum)
Bobby Fischer
Robert James Fischer, betur kendur sum Bobby Fischer (føddur 9. mars 1943 í Chicago, deyður 17. januar 2008 í Reykjavik) var amerikanskur/íslendskur telvari. Tann 1. september 1972 gjørdist Bobby Fischer heimsmeistari í talvi, tá hann vann á russiska Boris Spassky í serligum talvdysti í Reykjavik. Tað var fyrstu ferð nakrantíð, at ein amerikanari vann HM-heitið.

Bobby Fischer hevur verið heimsmeistari í talvi frá 1972 til 1975.


 * Undurbarnið Bobby Fischer, kvf.fo, 31. mars 2021
 * Bobby Fischer, britannica.com (stutt ævisøga, á enskum)
 * Bobby Fischer, munzinger.de (stutt ævisøga, á týskum)
 * Bobby Fischer, chessgames.com (á enskum)
Magdeburg
Magdeburg er høvuðsstaður í týska stakríkinum Sachsen-Anhalt.

Áin Elbe rennur tætt fram við býnum.

Við árslok 2018 búðu 238.697 fólk í býnum. Harvið er Magdeburg næststørsti býur í Sachsen-Anhalt, næst eftir Halle.

Fyrstu ferð, Magdeburg verður nevndur í skrivligum keldum, er tað í miðøldini. Býurin verður umrøddur sum Magadoburg í einum skjali frá árinum 805. Í 968 varð sjálvstøðugt erkibiskupssetur stovnað í Magdeburg. Tá tríatiárakríggið herjaði í Týsklandi, varð býurin í 1631 fullkomiliga oyðilagdur. Í 1680 gjørdist Magdeburg partur av kurfúrstadøminum Brandenburg. Undir Seinna heimsbardaga vórðu stórir partar av býnum oyðilagdir.




 * Jacob Praetorius (ca. 1520 – 1586)
 * Otto von Guericke (1602–1686)
 * Georg Philipp Telemann (1681–1767)
 * Werner von Siemens (1816–1892)
 * Henning von Tresckow (1901–1944)


 * Listi yvir størstu býir í Týsklandi
 * Eysturtýskland


 * Almenna heimasíða, magdeburg.de
 * Magdeburg, wikivoyage.org (á týskum)
 * Magdeburg, wikivoyage.org (á enskum)
Sachsen-Anhalt
Sachsen-Anhalt (týskt: Land Sachsen-Anhalt, lágtýskt: Sassen-Anholt, stytt: ST; enskt: Saxony-Anhalt) er eitt stakríki í Samveldislýðveldinum Týsklandi.

Stakríkið liggur í vestara parti av fyrrverandi Eysturtýsklandi. Lutstaturin er meiri enn 20,4 túsund km² til víddar og hevði við árslok 2018 fleiri enn 2,2 mió íbúgvar. Harvið er lutstaturin tann 8. størsti í Týsklandi eftir vídd og tann 11. størsti eftir fólkatali.

Høvuðsstaður í Sachsen-Anhalt er Magdeburg og størsti býur er Halle. Aðrir stórir býir eru Dessau-Roßlau, Wittenberg, Weißenfels, Halberstadt, Stendal, Bitterfeld-Wolfen, Merseburg, Bernburg, Wernigerode og Naumburg.

Býir við søguligum bygningum ella sum hava nakran týdning í søguligum høpi, eru Quedlinburg, Eisleben og Köthen.

Elbá er týdningarmesta áin í Sachsen-Anhalt.




 * Listi yvir stakríki í Týsklandi


 * Almenna heimasíða, sachsen-anhalt.de
 * Sachsen-Anhalt, wikivoyage.org (á týskum)
 * Saxony-Anhalt, wikivoyage.org (á enskum)
Ingilín Didriksen Strøm
Ingilín Didriksen Strøm (fødd 22. august 1991) er føroyskur politikari (Javnaðarflokkurin). Á løgtingsvalinum 2019 varð hon fyrstu ferð vald inn á Føroya Løgting. Ingilín D. Strøm er útbúgvin bachelor í føroyskum máli og bókmentum.

Hon stillaði upp til løgtingsvalið fyri fyrstu ferð og hon varð vald inn á tingið á valinum 31. august 2019. Hon fekk 543 persónligar atkvøður og gjørdist næstvald á ting fyri Javnaðarflokkin, beint aftanfyri Aksel V. Johannesen. Ingilín D. Strøm var tann kvinnan, sum fekk flestar persónligar atkvøður á valinum og hon var einasta kvinna, sum varð vald inn á ting fyri Javnaðarflokkin.

Hjartamálini hjá henni eru millum annað at seta umhvørvið hægst á breddan, at umsorganararbeiði fær betri sømdir og ikki minst at tryggja sterkar sosialar skipanir, har eingin kann detta niðurímillum.

Ingilín D. Strøm er úr einum reyðum javnaðarheimi í Vestmanna, har politiski áhugin og ábyrgdarkenslan fyri umheiminum hevur verið ein stórur partur av uppvøkstrinum og lívinum sum heild. Hon er dóttir føroyska politikaran Hans Paula Strøm og Gyðju Hjalmarsdóttir Didriksen. Eftir at hava búð og arbeitt í Addis Ababa, Keypmannahavn og øllum har ímillum, flutti Ingilín við manninum Teiti Lassen og soninum Una Halgir heim til Føroyar og tók prógv í føroyskum á Fróðskaparsetrinum. Hon giftist við Teiti í 2016.


 * Hesi stilla upp til løgtingsvalið 2019 - C - Ingilín Didriksen Strøm, kvf.fo
 * Hetta er vilt, dagur.fo
 * Ingilín D. Strøm valevni javnaðarfloksins, nordlysid.fo
 * Mátið vælferð í nøgdsemi, javna og fjølbroytni, lesarin.fo ( 1. maidagsrøða 2019, hildin av Ingilín D. Strøm á Reyða Torginum í Vestmanna.)
Løgtingsvalið 1910
Løgtingsvalið í Føroyum í 1910 varð hildið hin 12. februar 1910, men bert í norðara parti av Føroyum.

Sambandsflokkurin var framhaldandi størsti flokkur á Føroya Løgtingi, við 13 av teimum 20 sessunum.


 * Løgtingsval skift á valdømi og flokkar (1906-2004), hagstova.fo
Uni Rasmussen
Uni Rasmussen (føddur 1968, úr Søldarfirði) er føroyskur vøddamýkjari, hotelstjóri og politikari. Hann er býráðslimur í Eysturkommunu og varð valdur í løgtingið á løgtingsvalinum 2019, sum løgtingsmaður fyri Fólkaflokkin.

Uni er búsitandi í Norðragøtu og giftur við Emmu. Hann er blindur og hevur førarahundin Luna, sum er við honum allastaðni, har hann fer.

Í sínum ungu døgum arbeiddi hann sum bilmekanikari, og sum 21 ára gamal gjørdist Uni blindur í einum bilóhappi. Nøkur ár seinni tók hann útbúgving sum vøddamýkjari, og arbeiddi seinni sum sjálvstøðugur vinnurekandi. Umframt tað hevur Uni í fleiri ár verið stjóri á Hotel Runavík, og býráðslimur í Eysturkommunu.

Í 2019 stillaði hann upp sum valevni hjá Fólkaflokkinum bæði til fólkatingsvalið 5. juni og til løgtingsvalið 31. august. Á fólkatingsvalinum 5. juni fekk hann 827 persónligar atkvøður og gjørdist vinnari á fólkaflokslistanum. Á løgtingsvalinum 31. august fekk hann 464 persónligar atkvøður og varð tískil valdur á løgting.

Uni Rasmussen varð tilnevndur landsstýrismaður í fíggjarmálum 23. februar 2022. Samstundis gjørdist hann varaløgmaður.

Bróðirin Joen Magnus Rasmussen var fastur varalimur á Føroya Løgtingi 2011-2015. Á løgtingsvalinum í 2015 fekk hann 278 persónligar atkvøður og gjørdist nummar 7 á listanum hjá Fólkaflokkinum, sum fekk einans seks tingfólk á valinum. Í 2016 tók Jóan Magnus kortini fast sæti á tingi, tá Annika Olsen gjørdist borgarstjóri í Tórshavnar kommunu. Joen Magnus Rasmussen stillaði tó ikki upp aftur í 2019. Brøðurnir høvdu frammanundan avtalað, at teir býttu valini millum sín, so at Uni Rasmussen stillaði upp til fólkatingsvalið, meðan Joen Magnus Rasmussen stillaði upp til løgtingsvalið. Men í kjalarvørrinum av góða úrslitinum hjá Una á fólkatingsvalinum, varð tann avgerðin seinni broytt.




 * Uni Rasmussen, news.fo
 * Uni Rasmussen verður nýggjur tingmaður, in.fo, 1. september 2019
 * Joen Magnus Rasmussen stillar ikki upp aftur, dagur.fo
 * Brøður býta uppstillingarnar sínamillum, dagur.fo
 * Uni Rasmussen stillar upp fyri Fólkaflokkin, nordportal.net, 20. mai 2019
 * Blindur hotelstjóri leggur fram á GLS-ráðstevnuni, portal.fo
Løgtingslimir í Føroyum 2019-2022
Listi yvir løgtingslimir 2019-2023.

Síðan 2008 hevur Løgtingið í Føroyum havt 33 limir, ið eru valdir í einum valdømi.

Løgtingsvalið 2019 varð hildið hin 31. august 2019.

Øll eru vald eftir persónligum atkvøðum á flokslistum. Av teimum 33 tingslimunum vóru 8 kvinnur valdar.

Valdu løgtingslimirnir eru hesi:

Fínteljingin liðug.


 * Løgtingslimir í Føroyum 2022-2026
 * Løgtingslimir í Føroyum 2015–2019
 * Løgtingslimir í Føroyum 2011–2015
Løgtingsvalið 1916
Løgtingsvalið í Føroyum í 1916 varð hildið hin 28. februar 1916, men bert í sunnari parti av Føroyum.

Sambandsflokkurin misti tveir tingsessir, men var framhaldandi størsti flokkur á Føroya Løgtingi, við 10 av teimum 20 sessunum.


 * Løgtingsval skift á valdømi og flokkar (1906-2004), hagstova.fo
Løgtingsvalið 1914
Løgtingsvalið í Føroyum í 1914 varð hildið hin 2. februar 1914, men bert í norðara parti av Føroyum.

Sambandsflokkurin misti ein tingsess, men var framhaldandi størsti flokkur á Føroya Løgtingi, við 12 av teimum 20 sessunum.


 * Løgtingsval skift á valdømi og flokkar (1906-2004), hagstova.fo
Løgtingsvalið 1918
Løgtingsvalið í Føroyum í 1918 varð hildið hin 24. apríl 1918. Kvinnur høvdu fingið valrætt til løgtingsval í 1916 og kundu fyrstu ferð velja í 1918.

Sambandsflokkurin misti ein tingsess, meðan Sjálvstýrisflokkurin fekk tveir tingsessir afturat. Við 11 av teimum 20 sessunum gjørdist Sjálvstýrisflokkurin fyrstu ferð størsti flokkur á Føroya Løgtingi.


 * Løgtingsval skift á valdømi og flokkar (1906-2004), hagstova.fo
Løgtingsvalið 1920
Løgtingsvalið í Føroyum í 1920 varð hildið hin 10. november 1920.

Sambandsflokkurin fekk ein tingsess afturat, meðan Sjálvstýrisflokkurin misti ein tingsess. Báðir flokkar á Føroya Løgtingi vóru nú eins stórir.


 * Løgtingsval skift á valdømi og flokkar (1906-2004), hagstova.fo
Løgtingsvalið 1924
Løgtingsvalið í Føroyum í 1924 varð hildið hin 10. november 1924. Talið av løgtingslimum varð hækkað frá 20 til 23.

Sambandsflokkurin fekk triggjar tingsessir afturat og gjørdist størsti flokkur á Føroya Løgtingi, við 13 av teimum 23 sessunum.


 * Løgtingsval skift á valdømi og flokkar (1906-2004), hagstova.fo
Zuzana Čaputová
Zuzana Čaputová (fødd 21. juni 1973 í Bratislava  ) er ein slovakiskur politikari. Hin 15. juni 2019 gjørdist hon forseti í Slovakia eftir valsigurin 30. mars 2019. Hon gjørdist fyrsti kvinnuligi forsetin í Slovakia.

Hon hevur mastergrad frá universitetinum í Bratislava.
Vesturland
Vesturland er landøki ella landspartur (islendskt: landsvæði ella landshluti) norðan fyri Reykjavík í vestara parti av Íslandi.

Vesturland er ein av teimum 8 landspørtunum í Íslandi. Víddin á lendinum er 9.554 km² og har búðu 15.370 fólk í 2010. Borgarnes er miðdepil fyri tænastur og Akranes er størsti býur.

Í vestara parti av økinum er eitt stórt nes, sum kallast Snæfellsnes. Nesið liggur millum Faksaflógva fyri sunnan og Breiðafjarðar fyri norðan. Størsti býur á nesinum er Stykkishólmur.




 * Vesturland, nat.is
 * Borgarnes, nat.is
 * West Iceland, wikivoyage.org (á enskum)
Løgtingsvalið 1954
Løgtingsvalið 1954 til Føroya Løgting varð hildið mánadagin hin 8. november 1954, fýra ár eftir seinasta valið, ið varð hildið hin 8. november 1950.

Tjóðveldisflokkurin gjørdist stóri vinnarin, og fekk fýra tingsessir afturat. Samstundis gjørdist hann næststørsti flokkur. Sambandsflokkurin hevði eina afturgongd á 1,3 prosentstig, men var framhaldandi størsti flokkur. Av teimum fýra flokkunum, sum høvdu afturgongd, misti Fólkaflokkurin tveir tingsessir og Javnaðarflokkurin misti ein tingsess. Kjartan Mohr, sum var uttanflokka, fekk ein tingsess.

Talið av løgtingslimum varð hækkað frá 25 til 27.


 * Løgtingsval skift á valdømi og flokkar (1906-2004), hagstova.fo


 * Atkvøður: Løgtingsval 1950-1958, hagstova.fo


 * Tinglimir:
Løgtingsvalið 1950
Løgtingsvalið 1950 til Føroya Løgting varð hildið mikudagin hin 8. november 1950, fýra ár eftir seinasta valið, ið varð hildið hin 8. november 1946.

Fólkaflokkurin hevði eina stóra afturgongd og fekk 32,3 prosent av atkvøðunum. munandi minni enn á løgtingsvalinum í 1946, tá flokkurin fekk 40,9 prosent. Men Fólkaflokkurin var framhaldandi størsti flokkur. Og Sambandsflokkurin var framhaldandi næststørsti flokkur. Tjóðveldisflokkurin stillaði upp til løgtingsvalið fyri fyrstu ferð og fekk næstan 10 prosent av atkvøðunum.

Talið av løgtingslimum varð hækkað frá 20 til 25.

a)Valevni fyri Javnaðarflokkin og Sjálvstýrisflokkin stillaðu upp í 1946 á felags lista.


 * Løgtingsval skift á valdømi og flokkar (1906-2004), hagstova.fo


 * Atkvøður: Løgtingsval skift á valdømi og flokkar (1946-1954), statbank.hagstova.fo
 * Tinglimir:
Vetrar-OL
Vetrar-OL (teir olympisku vetrarleikirnir) er ein altjóða fleir-ítróttastevna, ið verður hildin fjórða hvørt ár. M.a. eru skirenning, íshockey, skílop og skoyturenning á skránni. Altíð eru nógvir áskoðarar til t.d. skilopskappingarnar í vetrar OL. Teir olympisku vetrarleikirnir er tann ítróttastevnan ið er hægst í metum millum allar stevnur innan vetrarítróttin í heiminum.

Avgerðin um at halda Olympiskir vetrarleikir varð tikin á ráðstevnuni í Lausanne í Sveis í 1921. Fyrstu vetrarleikir hava verið í 1924.




 * Summar-OL
St. Moritz
Sankt Moritz, stytt: St. Moritz (retoromanskt: San Murezzan, italskt: San Maurizio d'Engadina) er ein lítil fjallabýur í fylkinum (kanton) Graubünden í landsynningsparti í Sveis.

Fjallabýurin liggur fram við St. Moritzvatni (St. Moritzersee á týskum), í uml. 1800 metra hædd. Í 2018 búðu millum fimm og seks túsund fólk í St. Moritz.

Býurin var vertur fyri Vetrar-OL í 1928 og 1948.




 * Listi yvir sveisiskar býir eftir íbúgvatali


 * Almenna heimasíða, gemeinde-stmoritz.ch
 * Søgan hjá býnum, hls-dhs-dss.ch (á týskum)
 * St. Moritz, wikivoyage.org (á týskum)
 * St. Moritz, wikivoyage.org (á enskum)
Salt Lake City
Salt Lake City er høvuðsstaður og størsti býur í amerikanska stakríkinum Utah.

Salt Lake City liggur í einum dali í Klettafjøllum, í eini hædd millum 1320 og 1580 metrar yvir havinum.

Í 2018 búðu fleiri enn 200 túsund fólk í sjálvum býnum, við forstøðum vóru tað 1.021.243 fólk. Býurin varð grundlagdur í 1847. Hann er uppkallaður eftir Stóra saltvatni (Great Salt Lake á enskum ), ið liggur í ein útnyrðing úr býnum.

Høvuðssæti hjá Mormonar er í Salt Lake City. Mormonkirkjan varð set á stovn av Joseph Smith í New York í 1830.

Býurin var vertur fyri Vetrar-OL í 2002.




 * Almenna heimasíða, slc.gov
 * Salt Lake City, wikivoyage.org (á enskum)
Sotsji
Sotsji (russiskt: Сочи) er ein russiskur býur í landøkinum Krasnodar í Suðurrusslandi. Býurin liggur við Svartahavið og við fótin av fjøllum í vestara Kavkasus.

Býurin varð grundlagdur í 1838 undir navninum Aleksandrija (Александрия). Í 1896 varð navnið broytt til Sotsji, eftir ánni, sum rennur ígjøgnum býin. Í 2018 hevði Sotsji uml. 424 túsund íbúgvar.

Russiski býurin var vertur fyri Vetrar-OL 2014 og Paralympiski vetrarleikir 2014.


 * Heimasíða, sochi.ru (á russiskum)
 * Sochi, wikivoyage.org (á enskum)
Beinir Johannesen
Beinir Johannesen (føddur 12. februar 1997) er ein føroyskur politikari (FF), handilsleiðari, lesandi úr Klaksvík. Hann hevur verið føroya løgmaður síðan Apríl 2026

Tá Beinir bleiv valdur í løgtingið, hevði hann nýliga lokið miðnámsprógv og var býráðslimur í Klaksvíkar Býráð fyri Fólkaflokkin. Hann stillaði upp til løgtingsvalið fyri fyrstu ferð og varð valdur inn á tingið á valinum 31. august 2019. Hann fekk 995 persónligar atkvøður og tað vórðu flestar atkvøður bæði í Fólkaflokkinum og hjá teimum valevnunum, ið vórðu vald inn á ting fyri fyrstu ferð. Hann gjørdi eisini eitt sera gott fólkatingsval 5. juni, tá ið hann fekk 677 persónliga atkvøður.

Hin 10. november 2022 varð hann valdur til formann Fólkafloksins, eftir at Christian Andreasen legði frá sær sum formaður, stutt eftir fólkatingsvalið 2022 og dagin eftir, at løgmaður útskrivaði løgtingsval. Beinir var tá 25 ára gamal.

Til løgtingsvalið hin 26. mars 2026, fekk Beinir 1679 persónliga atkvøður. Fólkaflokkurin bleiv størsti flokkurin og skipar fyri eina ABC samgongu, har Beinir varð kosin Føroya yngsti løgmaður sum 29 ára gamal.

Beinir Jo­hann­e­sen er abbasonur Vilhelm Johannesen, sum var løg­tings­mað­ur frá 1980-2008. Hann er eis­ini bróðirsonur Aksel V. Johannesen, løgmann og for­mann Javnaðarfloksins.


 * - Eg helt eg kundi gera mun, in.fo, 15.02.2020
 * Hesi stilla upp til løgtingsvalið 2019 - A - Beinir Johannesen, kvf.fo
 * Býráðslimir, klaksvik.fo
ISO 3166-2:LI
ISO 3166-2:LI er Liktinsteins partur av ISO 3166-2, sum er partur av standardinum ISO 3166, ásettur av millumtjóða felagsskapinum International Organization for Standardization (ISO).

Á heimasíðuni hjá ISO (OBP) vórðu kunngjørdar hesar broytingar:
Vaduz
Vaduz er høvuðsstaðurin og næststørsta kommunan í Liktinstein. Høvuðsstaðurin liggur miðskeiðis á vestaru síðuni av landinum, fram við Rínánni. Í 2018 búðu í kommununi 5605 fólk.

Fyrstu ferð er tað í miðøldini, at Vaduz verður nevndur í skrivligum keldum. Í einum skjali frá tíðarskeiðnum 1175/1200 stendur ættarnavnið de Faduzes.




 * Almenna heimasíða, vaduz.li
 * Søgan hjá býnum, hls-dhs-dss.ch (á týskum)
 * Vaduz, wikivoyage.org (á týskum)
 * Vaduz, wikivoyage.org (á enskum)
ISO 3166-2:AD
ISO 3166-2:AD er andorranski parturin av ISO 3166-2, sum er partur av standardinum ISO 3166, ásettur av millumtjóða felagsskapinum International Organization for Standardization (ISO).

Á heimasíðuni hjá ISO (OBP) vórðu kunngjørdar hesar broytingar:
ISO 3166-2:AT
ISO 3166-2:AT er Eysturríkis partur av ISO 3166-2, sum er partur av standardinum ISO 3166, ásettur av millumtjóða felagsskapinum International Organization for Standardization (ISO).

Á heimasíðuni hjá ISO (OBP) vórðu kunngjørdar hesar broytingar:
ISO 3166-2:DE
ISO 3166-2:DE er Týsklands partur av ISO 3166-2, sum er partur av standardinum ISO 3166, ásettur av millumtjóða felagsskapinum International Organization for Standardization (ISO).

Á heimasíðuni hjá ISO (OBP) vórðu kunngjørdar hesar broytingar: