ዚምባብዌ የዚምባብዌ ሪፐብሊክ ከዚህ በፊት የሮዴዢያ ሪፐብሊክ በመባል የምትታወቅ ስትሆን፣ በደቡብ አፍሪካ የምትገኝ ወደብ-የለሽ ሀገር ናት። ዚምባብዌ ደቡብ አፍሪካ ፣ ቦትስዋና ፣ ዛምቢያ እና ሞዛምቢክን ትዋሰናለች። የዚምባብዌ ስም የመጣው ከ«ድዚምባ ድዜማᎆ» ሲሆን በሾና ቋንቋ «የድንጋይ ቤቶች» ማለት ነው። የድንጋይ ዘመን አዳኞች በቦታው ከአምስት ሺህ ዓመታት በፊት እንደነበሩ የሚጠቁም ብዙ መረጃ አለ። እነዚህ ሰዎች ከዛሬው ኮይሳን ብሔር ጋር የሚዛመዱ ሲሆን በባንቱ ብሔር ተተክተዋል። ህይወታቸውን የሚያሳዩ ሥዕሎች በዚምባብዌ ባሉ በመቶዎች የሚቆጠሩ ዋሻዎች ይገኛሉ። በብረት ዘመን የነበሩ የባንቱ ቋንቋ የሚናገሩ ሰዎች ወደ አካባቢው ከ2 ሺህ ዓመታት በፊት ፈልሰት ጀመሩ። ዛሬ የሀገሩን አራት አምስተኛ ሕዝብ ብዛት የሚሆኑት የሾና ሰዎች የዘር-ሐረጋቸው ወደ ጥንታዊው ሰዎች ያመለክታል። የታላቅ ዚምባብዌ ፍርስራሾች በመካከለኛው ዘመናት የባንቱ ስልጣኔ እንደ ነበረ ያመለክታሉ። ወደ 10ኛው ክፍለ-ዘመን አካባቢ ከሙስሊም ነጋዴዎች ጋር በኢንዲያን ባህር ላይ ንግድ ተጀመረ። ይህም ታላቅ ዚምባብዌ በ11ኛው ክፍለ-ዘመን አንድትሻሻል ረድቷል። ወርቅ ፣ የዝሆን ጥርስ እና መዳብ ይሸጡ ነበር። በ1828 ዓ.ም.፣ በደቡባዊ ዚምባብዌ የነበሩ የሾና ህዝቦች በንዴቤሌ ብሔር ተወረው ግብር ለመክፈልና ወደ ሰሜናዊ ዚምባብዌ ለመሰደድ ተገደዱ። በ1881 ዓ.ም. ብሪታኒያዊው ሴሲል ሮድስ ከንዴቤሌ ንጎሥ ሎቤንጉላ የማዕደን ማውጣት ፈቃድ አገኘ። ሴሲል ሮድስ በሊምፖፖ ወንዝና ታንጋኒካ ሐይቅ መካከል ያለውን ቦታ (ዛምቤዚያ ብሎ ሰይሞት) ተመሳሳይ ፈቃድ እንዲሰጡ አበረታቷል። ይህም ቦታው በብሪታኒያ ቅኝ-እንዲገዛ መንገድ ከፍቷል። በ1887 ዓ.ም.፣ የብሪታኒያ ደቡብ አፍሪካ ኮባኒያ የዛምቤዚያን ስም ወደ ሮዴዢያ (ለሴሲል ሮድስ) ለወጠ። ከዛም በ1891 ዓ.ም. ከዛምቤዚ በታች ያለው ቦታ 'ደቡባዊ ሮዴዢያ ተብሎ' በኩባኒያው ተሰየመ። ደቡባዊ ሮዴዢያ ወደፊት ዚምባብዌ ሆነ። ከዛምቤዚ በላይ ያለው ክልል ሰሜናዊው ሮዴዢያ ከተባለ በኋላ አሁን ዛምቢያ ነው። የንዴቤሌና ሾና ሕዝቦች የሮድስ አመራር ቢቃወሙም አልተሳካም ነበር። ከዛም ነጮች በስፍራው በብዛት ሰፈሩ። ነጮችን የሚጠቅምም የቦታ ክፍፍል ተጀመረ። የዚምባብዌ የቦታ ውዝግብ እስከዛሬ ድረስ ይቀጥላል። ደቡባዊ ሮዴዢያ እራሱን የሚያስተዳድር የብሪታኒያ ግዛት በ1916 ዓ.ም. ሆነ። በ1945 ዓ.ም. ብሪታኒያ ሁለቱን ሮዴዢያዎች ከኒያሳላንድ (አሁን ማላዊ) ጋር አገናኝታ በአንድላይ የሮዴዢና ኒያሳላንድ ፌዴሬሽን ተባሉ። ረብሻና የአፍሪካዊ ሰሜት ብሪታኒያ ፌዴሬሽኑን በ1956 ዓ.ም. እንድታፈርስ አደረጉ። በ1958 ዓ.ም. ኢያን ስሚዝ ከብሪታኒያ ነጻነት አወጀ። ከዛም በ1962 ዓ.ም. ደቡባዊ ሮዴዢያ የሮዴዢያ ሪፐብሊክ ሆነች። በኢያን ስሚዝ የሚመራው የነጮች መንግሥት የሮዴዢያን ነጻነት በኖቬምበር 11፣ 1965 እ.ኤ.አ. አወጀ። የብሪታኒያ መንግሥት ከስሚዝ አመራር ጋር በ1966 እና 1968 እ.ኤ.አ. ያደረገው ንግግሮች ስኬታዊ ስላልነበሩ ዩናይትድ ኔሽንስን በሮዴዢያ ላይ የኢኮኖሚ ማዕቀብ እንዲጣልባት ጠየቀች። የስሚዝ አመራር የሪፕብሊክ መንግሥት መሆኑን በ1970 እ.ኤ.አ. ቢያስታወቅም እውቅና የሰጠው ሀገር ግን የደቡብ አፍሪካ መንግሥት ብቻ ነበር። የደፈጣ ተዋጊዎች ነጮችን ማጥቃት ጀመሩ። የስሚዝ አመራር በሮበርት ሙጋቤ ከሚመራው የዚምባብዌ አፍሪካዊ ብሔራዊ ሕብረት እና በጆሱዋ ንኮሞ ከሚመራው የዚምባብዌ አፍሪካዊ ሕዝብ ሕብረት ጋር የድርድር ንግግሮችን ጀመረ። በማርች 1978 እ.ኤ.አ. የስሚዝ አመራር ሊወድቅ ሲደርስ በሊቀ ጳጳስ አቤል ሙዞርዋ በሚመሩ ሶስት ጥቁር መሪዎች ጋር የነጭ ዜጎች ደህንነት እንዲጠበቅ ስምምነት ፈረመ። በ1979 እ.ኤ.አ. ሁሉም ፓርቲዎች በለንደን ተገናኝተው የእርስ-በርስ ጦርነቱን ለማቆም የላንካስተር ቤት ስምምነትን ፈረሙ።

ጥያቄ: ብሪታኒያዊው ሴሲል ሮድስ ከንዴቤሌ ንጉሥ ሎቤንጉላ የማዕደን ማውጣት ፈቃድ ያገኘው መቼ ነበር?
መልስ: በ1881 ዓ.ም.

ጥያቄ: የሮዴዢያን ግዛት ከኢያን ስሚዝ መንግሥት ነጻነቷን ያገኘችው መቼ ነበር?
መልስ: በኖቬምበር 11፣ 1965 እ.ኤ.አ.

ጥያቄ: በዚምባብዌ በስሚዝ አመራር ወቅት ሮበርት ሙጋቤ የሚመሩት ፓርቲ ምን ይባላል?
መልስ: የዚምባብዌ አፍሪካዊ ብሔራዊ ሕብረት

ጥያቄ: በ1981 ዓ.ም. ንጉሥ ሌቤንጉላ የማዕድን ማውጣት ፈቃድ የሰጠው ለማን ነበር?
መልስ: ሴሲል ሮድስ

ጥያቄ: የዚምባቡዌ ሀገር ቀድሞ ምን ተብሎ ይታወቅ ነበር?
መልስ: የሮዴዢያ ሪፐብሊክ

ጥያቄ: ዚምባቡዌያውያን ከሙስሊም ነጋዴዎች ጋር በኢንዲያን ባህር ንግድ የጀመሩት መቼ ነበር?
መልስ: 10ኛው ክፍለ-ዘመን

ጥያቄ: በ1881 ዓ.ም. ለብሪታኒያዊው ሴሲል ሮድስ የማዕድን ማውጣት ፈቃድ የሰጠው ንጉሥ ማን ነበር?
መልስ: ሎቤንጉላ

ጥያቄ: በ1981 ዓ.ም. ንጉሥ ሌቤንጉላ ዜግነቱ ምናዊ ለሆነ ሰው ነበር የማዕድን ማውጣት ፈቃድ የሰጠው?
መልስ: ብሪታኒያዊው

ጥያቄ: በ1945 ዓ.ም. ብሪታንያ ደቡብና ሰሜን ሮዴዢያዎች ከኒያሳላንድ ጋር አንድ ላይ በማድረግ የፈጠረችው ፌዴሬሽን ምን ይባል ነበር?
መልስ: የሮዴዢና ኒያሳላንድ

ጥያቄ: ሁሉም የዚምባቡዌ ፓርቲዎች በለንደን ተገናኝተው የእርስ-በርስ ጦርነቱን ለማቆም የላንካስተር ቤት ስምምነትን የተፈራረሙት መቼ ነበር?
መልስ: በ1979 እ.ኤ.አ.

ጥያቄ: በዚምባብዌ በስሚዝ አመራር ወቅት የዚምባብዌ አፍሪካዊ ብሔራዊ ሕብረት በማን ይመራ ነበር?
መልስ: በሮበርት ሙጋቤ

ጥያቄ: በዚምባቡዌ በብረት ዘመን የነበሩ የባንቱ ቋንቋ የሚናገሩ ሰዎች ወደ አካባቢው ከስንት ዓመታት በፊት ፍልሰት ጀመሩ?
መልስ: ከ2 ሺህ ዓመታት

ጥያቄ: በ1981 ዓ.ም. ንጉሥ ሌቤንጉላ የማዕድን ማውጣት ፈቃድ ለሴሲል ሮድስ መስጠቱ ቦታው በማን ቅኝ እንዲገዛ አደረገ?
መልስ: በብሪታኒያ

ጥያቄ: በ1979 እ.ኤ.አ. ሁሉም የዚምባቡዌ ፓርቲዎች በለንደን ተገናኝተው የእርስ-በርስ ጦርነቱን ለማቆም የተፈራረሙት ስምምነት ምን ይባላል?
መልስ: የላንካስተር ቤት ስምምነት

ጥያቄ: በዚምባብዌ በስሚዝ አመራር ወቅት በጆሱዋ ንኮሞ የሚመራው ፓርቲ ምን ይባል ነበር?
መልስ: የዚምባብዌ አፍሪካዊ ሕዝብ ሕብረት

ጥያቄ: በ1828 ዓ.ም. በደቡባዊ ዚምባብዌ የነበሩ የሾና ሰዎች በማን ተወረሩ?
መልስ: በንዴቤሌ ብሔር

ጥያቄ: ደቡባዊ ሮዴዢያ ራሱን የሚያስተዳድር የእንግሊዝ ግዛት የሆነው መቼ ነው?
መልስ: በ1916 ዓ.ም.

ጥያቄ: ደቡባዊ ሮዴዢያ የሮዴዢያ ሪፐብሊክ የተባለችው መቼ ነበር?
መልስ: በ1962 ዓ.ም.

ጥያቄ: የኢያን ስሚዝ መንግሥት በዚምባቡዌ ከሦስት መሪዎች ጋር የነጭ ዜጎች ደህንነት እንዲጠበቅ የተፈራረመው ስምምነት መቼ ነበር?
መልስ: በማርች 1978 እ.ኤ.አ.

ጥያቄ: የኢያን ስሚዝ መንግሥት በዚምባቡዌ ከሦስት መሪዎች ጋር በማርች 1978 እ.ኤ.አ. የተፈራረመው ስምምነት ላይ የነበሩት ጳጳስ ማናቸው?
መልስ: ሊቀ ጳጳስ አቤል ሙዞርዋ

ጥያቄ: የዚምባቡዌ ሀገር በአፍሪካ በየትኛው ክልል ይገኛል?
መልስ: በደቡብ

ጥያቄ: ከሁለት ሺህ ዓመታት በፊት የባንቱ ቋንቋ የሚናገሩ ሰዎች በየትኛው ዘመን ወደ አካባቢው መጡ?
መልስ: በብረት ዘመን

ጥያቄ: ንጉሥ ሎቤንጉላ ለብሪታኒያዊው ሴሲል ሮድስ የሰጠው ፈቃድ የምን ነበር?
መልስ: የማዕደን ማውጣት

ጥያቄ: በ1887 ዓ.ም. የብሪታንያ ደቡብ አፍሪካ ድርጅት የዛምቤዚያን ስም ምን ብሎ ቀየረው?
መልስ: ሮዴዢያ (ለሴሲል ሮድስ)

ጥያቄ: በዚምባብዌ በስሚዝ አመራር ወቅት የዚምባብዌ አፍሪካዊ ሕዝብ ሕብረት በማን ይመራ ነበር?
መልስ: በጆሱዋ ንኮሞ

ጥያቄ: ዚምባቡዌ የትኛው አህጉር ይገኛል?
መልስ: አፍሪካ

ጥያቄ: ወደ ዚምባቡዌ ከሁለት ሺህ ዓመታት በፊት በብረት ዘመን የፈለሱት ሰዎች የምን ቋንቋ ተናጋሪዎች ነበሩ?
መልስ: የባንቱ ቋንቋ

ጥያቄ: በ1887 ዓ.ም. የዛምቤዚያን ስም ሮዴዢያ (ለሴሲል ሮድስ) ብሎ የቀየረው ማነው?
መልስ: የብሪታኒያ ደቡብ አፍሪካ ኮባኒያ

ጥያቄ: ብሪታንያ በ1945 ዓ.ም. የትኞቹን አካበቢዎች አንድ ላይ በማድረግ ነው የሮዴዢና ኒያሳላንድ ፌዴሬሽን የፈጠረችው?
መልስ: ሁለቱን ሮዴዢያዎች ከኒያሳላንድ (አሁን ማላዊ) ጋር

ጥያቄ: በ1979 እ.ኤ.አ. ሁሉም የዚምባቡዌ ፓርቲዎች የላንካስተር ቤት ስምምነትን የተፈራረሙት በየት ከተማ ነበር?
መልስ: በለንደን

ጥያቄ: በማርች 1978 እ.ኤ.አ. የኢያን ስሚዝ አመራር በዚምባቡዌ ከስንት መሪዎች ጋር ነበር የነጭ ዜጎች ደህንነት እንዲጠበቅ ስምምነት የተፈራረመው?
መልስ: ሶስት

ጥያቄ: በዚምባቡዌ አራት አምስተኛ የሚሆኑት ሰዎች የምን ሰዎች ናቸው?
መልስ: የሾና ሰዎች

ጥያቄ: የብሪታንያ ደቡብ አፍሪካ ድርጅት የዛምቤዚያን ስም ሮዴዢያ (ለሴሲል ሮድስ) ብሎ ቀየረው መቼ ነበር?
መልስ: በ1887 ዓ.ም.

ጥያቄ: የኢያን ስሚዝ አመራር የሮዴዢያን ሪፕብሊክ መሆኑን ያስታወቀው መች ነበር?
መልስ: በ1970 እ.ኤ.አ.

ጥያቄ: በማርች 1978 እ.ኤ.አ. የኢያን ስሚዝ አመራር የነጭ ዜጎች ደህንነት እንዲጠበቅ ስምምነት ሲፈራረም ዚምባቡያውያን በማን እየተመሩ ነበር?
መልስ: በሊቀ ጳጳስ አቤል ሙዞርዋ

ጥያቄ: የድንጋይ ዘመን አዳኞች በዚምባቡዌ ከስንት ዓመት በፊት ይኖሩ ነበር?
መልስ: ከአምስት ሺህ

ጥያቄ: የኢያን ስሚዝ አመራር የሮዴዢያን ሪፕብሊክ በ1970 እ.ኤ.አ. ሲያውጅ እውቅና የሰጠው ብቸኛ ሀገር ማን ነበር?
መልስ: የደቡብ አፍሪካ

ጥያቄ: በዚምባቡዌ የሚገኙ ፍርስራሾች በመካከለኛው ዘመናት የምን ስልጣኔ እንደ ነበር ያሳያሉ?
መልስ: የባንቱ ስልጣኔ

ጥያቄ: አሁን በዚምባቡዌ የሾና ሰዎች ስንት ስንተኛ ይሆናሉ?
መልስ: አራት አምስተኛ

ጥያቄ: የብሪታንያው ድርጅት ደቡባዊ ሮዴዢያ ብሎ ይጠራው የነበረው የዛምቤዚያን አካባቢ አሁን ምን ተብሎ ይታወቃል?
መልስ: ዚምባብዌ

ጥያቄ: ብሪታንያ የፈጠረችው የሮዴዢና ኒያሳላንድ ፌዴሬሽን መቼ ተበተነ?
መልስ: በ1956 ዓ.ም.

ጥያቄ: የኢያን ስሚዝ መንግሥት በዚምባቡዌ ከሦስት መሪዎች ጋር በማርች 1978 እ.ኤ.አ. የተፈራረመው ስምምነት ስለምን ነበር?
መልስ: የነጭ ዜጎች ደህንነት እንዲጠበቅ

ጥያቄ: በ10ኛው ክፍለ ዘመን የነበሩ ዚምባቡዌያውያን ከሙስሊም ነጋዴዎች ጋር በየት ነበር ንግድ የጀመሩት?
መልስ: በኢንዲያን ባህር

ጥያቄ: ዚምባቡዌያውያን ከሙስሊም ነጋዴዎች ጋር በኢንዲያን ባህር ንግድ መጀመራቸው ያደረገው አስተዋጽዖ ውጤቱ የታየው በስንተኛው ክፍለ ዘምን ነበር?
መልስ: በ11ኛው ክፍለ-ዘመን

ጥያቄ: የብሪታንያው ድርጅት ሰሜናዊ ሮዴዢያ ብሎ ይጠራው የነበረው የዛምቤዚያን አካባቢ አሁን ምን ተብሎ ይታወቃል?
መልስ: ዛምቢያ

ጥያቄ: በ1945 ዓ.ም. ደቡብና ሰሜን ሮዴዢያዎች ከኒያሳላንድ ጋር አንድ ላይ በማድረግ የሮዴዢና ኒያሳላንድ ፌዴሬሽንን ማን ፈጠረው?
መልስ: ብሪታኒያ

ጥያቄ: በደቡባዊ ዚምባብዌ የነበሩ የሾና ሰዎች በንዴቤሌ ብሔር የተወረሩት መቼ ነበር?
መልስ: በ1828 ዓ.ም

ጥያቄ: ብሪታንያ ደቡብና ሰሜን ሮዴዢያዎች ከኒያሳላንድ ጋር አንድ ላይ በማድረግ የሮዴዢና ኒያሳላንድ ፌዴሬሽን የፈጠረችው መቼ ነበር?
መልስ: በ1945 ዓ.ም.

ጥያቄ: የሮዴዢያን ግዛት ከብሪታንያ ነጻነቷን ያገኘችው መቼ ነበር?
መልስ: በ1958 ዓ.ም.