dagim/amharic-qa huggingface dataset:
ሊኦፖልድ ሴዳር ሴንጎር ሊኦፖልድ ሴዳር ሴንጎር (1906-2001) የሴኔጋል የመጀመሪያው መራሄ መንግስት በመሆን ከ1960 እስከ 1980 ድረስ ያገለገሉ፣ ኔግሪቲዩድ የሚባለው ፍልስፍና ዋነኛ አቀንቃኝ የነበሩ እና በግጥሞቹም አድናቆትን ያተረፉ አፍሪካዊ የሥነጽሁፍ ሰው ናቸው። ሴንጎር የሴኔጋል ዋና ከተማ ከሆነችው ዳካር 70 ማይልስ ያህል በምትርቅ እና ጆአል ላ ፖርቱጊዝ (ጆአል ፖርቱጊዛዊቱዋ) በምትባል ትንሽ የአሳ አጥማጆች መንደር በ1906 ተወለዱ። አባታችው ነጋዴ ከሆኑ ሴሬር ከሚባሉ ጎሳ የተወለዱ ሲሆን እናታቸው ግን ፔውል ከተባለ የሙስሊም ዘላን አርብቶአደሮች ጎሳ የተወለዱ ሴት ናቸው። ሴንጎር ኋላ ላይ ሲጽፉ «ተወልጄ ያደኩት በአፍሪካ መኸል፣ የጎሳዎች እና ዘሮች መገናኛ ላይ ነው» ብለዋል። በ12 ዓመታችው የካቶሊክ ሚሲዮን ትምህርት ቤት ተመዝግበው ትምህርታቸውን የጀመሩ ሲሆን ከዛ በኋላ በሌሎች ትምህርት ቤቶችም በመማር በ1928 የሁለተኛ ደረጃ ትምህርታቸውን አጠናቀዋል። ከዚያም ፓሪስ ከሚገኘው ሊሴ ፓሪ ለግራንድ ከተባለው ትምህርት ቤት በ1931 ተመርቀዋል።

ጥያቄ: የሴኔጋል የመጀመሪያው መራሄ መንግስት ማን ይባላሉ?
መልስ: ሊኦፖልድ ሴዳር ሴንጎር

ጥያቄ: የሴኔጋል የመጀመሪያው መራሄ መንግስት ለምን ያህል ጊዜ ሴኔጋልን መሩ?
መልስ: ከ1960 እስከ 1980

ጥያቄ: የሴኔጋል ዋና ከተማ ምን ትባላላች?
መልስ: ዳካር

ጥያቄ: ሊኦፖልድ ሴዳር ሴንጎር በትንሻ የአሳ አጥማጆች መንደር መቼ ተወለዱ?
መልስ: በ1906

ጥያቄ: ሊኦፖልድ ሴዳር ሴንጎር አባታችው የሚወለዱበት ጎሳ ማን ይባላል?
መልስ: ሴሬር

ጥያቄ: ሊኦፖልድ ሴዳር ሴንጎር  እናታቸው የሚወለዱበት ጎሳ ማን ይባላል?
መልስ: ፔውል

ጥያቄ: ሊኦፖልድ ሴዳር ሴንጎር  በ1931 የተመረቁበት ትምህርት ቤት ማን ይባላል?
መልስ: ሊሴ ፓሪ ለግራንድ
ቺኑዋ አቼቤ በሙሉ ስሙ ሲጠራ አልበርት ቺኑዋሉሞጉ አቼቤ ይሰኛል። ምናልባትም ናይጄሪያ ካሉዋት ምርጥ ፀሃፍት ዝርዝር ውስጥ በአንደኛ ደረጃ የሚሰለፍ ሳይሆን አይቀርም። በ1930 እ.ኤ.አ. ኦጊዲ በተባለች የናይጄሪያ ግዛት ከአዜያህ ኦካፎ እና ከጃኔት አቼቤ ተወለድ። በ1953 እ.ኤ.አ. ከለንደን ዩኒቨርስቲ የመጀመሪያ ዲግሪውን አግኝቷል። ለአቼቤ ድንቅ ሥራ የተባለለት "Things Fall Apart" 50 ወደሚሆኑ የአለም ቁዋንቁዋዎች የተተርጎመ ሲሆን ወደ 10,000,000 ቅጂዎች እንደተሸጡለት ይነገራል። አቼቤ ከአፍሪካ ፀሃፍት ሁሉ ሥራው በበዙ ቁዋንቁዋዎች በመተርጎም ክብረ ወሰኑን እንደያዘ ነው። ብዙዎችም ይኸው ድርሰቱ በአለም እስከዛሬ ከተደረሱ ምርጥ ልበ-ወለዶች መካከል እንደሆነ ይስማማሉ። አቼቤ ከ30 ከሚበልጡ ዩኒበርስቲዎች የክብር ዶክትሬት የተቀበለ ሲሆን ብዙ ሽልማቶችንም ከተለያዩ ድርጅቶች አግኝቷል። ይሁንና እስከ አሁን ድረስ የኖቤል ሽልማት ለማግኘት አልታደለም። ይኸውም በብዙው ጽሁፉ የመራቡን አለም ዘረኛነት የሚተች በመሆኑ እንደሆነ ይነገራል። በ1990 ዓ.ም በደረሰበት የመኪና አደጋ ምክንያት ከወገቡ በታች መንቀሳቀስ የተሳነው ሲሆን ኒው ዮርክ ውስጥ በሚገኘው የባርድ ኮሌጅ የቋንቋና ሥነ-ፅሁፍ ፕሮፌሰር ሆኖ በማገልገል ላይ ይገኛል።

ጥያቄ: አልበርት ቺኑዋሉሞጉ አቼቤ ኒው ዮርክ ውስጥ በሚገኘው የባርድ ኮሌጅ በምን ሙያ ያገለግል ነበር?
መልስ: የቋንቋና ሥነ-ፅሁፍ ፕሮፌሰር

ጥያቄ: አልበርት ቺኑዋሉሞጉ አቼቤ  መቼ ተወለደ?
መልስ: በ1930 እ.ኤ.አ

ጥያቄ: ቺኑዋ አቼቤ ሙሉ ስሙ ማን ይባላል?
መልስ: አልበርት ቺኑዋሉሞጉ አቼቤ

ጥያቄ: አልበርት ቺኑዋሉሞጉ አቼቤ  የት ተወለደ?
መልስ: ኦጊዲ በተባለች የናይጄሪያ ግዛት

ጥያቄ: አልበርት ቺኑዋሉሞጉ አቼቤ ወላጅ እናት እና አባት ማን ይባላሉ?
መልስ: ከአዜያህ ኦካፎ እና ከጃኔት አቼቤ

ጥያቄ: አልበርት ቺኑዋሉሞጉ አቼቤ  የመጀመሪያውን ዲግሪ ከየት ዩኒቨርሲቲ አገኘ?
መልስ: ከለንደን ዩኒቨርስቲ

ጥያቄ: አልበርት ቺኑዋሉሞጉ አቼቤ  የመጀመሪያውን ዲግሪ መቼ አገኘ?
መልስ: በ1953 እ.ኤ.አ.

ጥያቄ: ለአቼቤ 50 ወደሚሆኑ የአለም ቋንቋ የተተርጎመ እና 10,000,000 ቅጂዎች የተሸጡለት ድንቅ የስነፅሑፍ ስራው ምን በመባል ይታወቃል?
መልስ: Things Fall Apart

ጥያቄ: አልበርት ቺኑዋሉሞጉ አቼቤ ከስንት ዩኒቨርሲቲ የክብር ዶክትሬት የተቀበለ ሲሆን ብዙ ሽልማቶችንአግኝቷል?
መልስ: ከ30 ከሚበልጡ ዩኒበርስቲዎች
ናጊብ ማህፉዝ ናጊብ ማህፉዝ በ1988 እ.ኤ.አ. በስነ-ጽሁፍ የኖቤል ሽልማትን የተቀዳጀ ግብጻዊ ደራሲ ነው። ማህፉዝ ካይሮ ውስጥ ገማልያ በተባለው ሰፈር ዲሴምበር 11፣ 1911 እ.ኤ.አ. ተወለድ። የመጠሪያ ስሙን የወረሰው ሲወለድ አዋላጅ ሃኪም ከነበሩት ከፕሮፌሰር ናጊብ ማህፉዝ ፓሻ ነው። ማህፉዝ ለረጅም ዘመን በመንግስት መስሪያቤቶች ውስጥ ያገለገል ሲሆን በስነ-ጽሁፉም ዘርፍ 34 ወጥ ልብ-ወለዶች፣ ከ350 የሚዘሉ አጫጭር ታሪኮች፣ ከደርዘን በላይ የሲኒማ ድርሰቶች፣ እና አምስት ተውኔቶችን አበርክቷል። በ1971 ያሳተመው «ጭውውት በአባይ ወንዝ ላይ» የተሰኘው ድርሰቱ ተወዳጅነትን ካተረፉለት ስራዎቹ መካከል ሲሆን የገማል አብድል ናስር አገዛዝ በግብጽ ማህበረሰብ ላይ ያደረሰውን ዝቅጠት የሚተች ነው። የገብላዊ ልጆች የተሰኘው ሌላው ልብ-ወለዱ ተምሳሌታዊ በሆነ መልክ እግዚአብሄርን እና የታላላቆቹን እምነቶች መስራቾች (ሙሴን፣ እየሱስን እና መሃመድን) በገጸባህርይነት የቀረጸበት በመሆኑ አምላክን በመገዳደር አስወንጅሎት መጽሃፉም በግብጽ ውስጥ እንዳይሰራጭ ለረጅም ጊዜ ታግዶ ቆይቷል። በ1989 ሳልማን ሩሽዲ ሰይጣናዊ ጥቅሶች (Satanic Verses) የተሰኘ መጽሃፉን በማሳተሙ የኢራኑ መሪ አያቶላህ ሮላህ ኾሚኒ የግድያ ትእዛዝ ካስተላለፉበት በኋላ ግብጻዊው የስነ-መለኮት መርማሪ ኦማር አብዱል ራህማን ለጋዜጠኞች በሰጠው ቃለ-መጠይቅ ላይ «ማህፉዝ 'የገብላዊ ልጆች'ን ሲያሳትም ተገቢው ቅጣት ተሰጥቶት ቢሆን ኖሮ ሩሽዲ 'ሰይጣናዊ ጥቅሶች'ን ለማሳተም ባልደፈረ ነበር» በማለቱ ይህንኑ ቃሉን እንደ ግድያ ትእዛዝ የወሰዱ ጽንፈኞች በ1994 ዓ.ም ማህፉዝን በስለት አንገቱ ላይ በመውጋት ጉዳት አድርሰውበታል። አጥቂዎቹ አላማቸው ማህፉዝን መግደል ነበር ቢባልም እሱ ግን በህይወት ለመትረፍ ችሏል። ይኽ መጽሃፍ ከ2006 መጀመሪያ ወሮች አንስቶ እንደ አዲስ ግብጽ ውስጥ ታትሞ መሰራጨት ጀምሯል። ማህፉዝ የአንዋር ሳዳት መንግስት ደጋፊነቱ የታወቀ ሲሆን ግብጽ ከእስራኤል መንግስት ጋር በካምፕ ዴቪድ ያደረገችው የሰላም ስምምነት ደጋፊም ስለነበር ድርሰቶቹ ለብዙ ዓመታት በአረብ አገራት ታግደው ቆይተው እገዳው የተነሳላቸው የኖቤል ሽልማትን እንዳሸነፈ ከተሰማ በኋላ ነው። ማህፉዝ የኖቤልን ሽልማት ለመቀበል ለግብጽም ሆነ ለአረቡ ዓለም የመጀመሪያው ሲሆን በስነ-ጽሁፍ የኖቤል ተሸላሚ ከሆኑት ሰዎች ሁሉ የረጅም እድሜ ባለቤት በመሆን ሶስተኛ ደረጃን የያዘ ሰው ነው። ማህፉዝ ኦገስት 30 ቀን፣ 2006 አርፎ ቀብሩ በኦገስት 31 ቀን ካይሮ ውስጥ በሚገኘው የአል ረሽዳን መስጊድ ተፈጽሟል።

ጥያቄ: በ1988 እ.ኤ.አ. በስነ-ጽሁፍ የኖቤል ሽልማትን የተቀዳጀ ግብጻዊ ደራሲ ማን ይባላል?
መልስ: ናጊብ ማህፉዝ

ጥያቄ: ናጊብ ማህፉዝ መቼ ተወለደ?
መልስ: ዲሴምበር 11፣ 1911 እ.ኤ.አ

ጥያቄ: ናጊብ ማህፉዝ የትውል ቦታው የት ነው?
መልስ: ካይሮ ውስጥ ገማልያ በተባለው ሰፈር

ጥያቄ: ናጊብ ማህፉዝ መጠሪያ ስሙን ያገኘው ከየት ነው?
መልስ: አዋላጅ ሃኪም ከነበሩት ከፕሮፌሰር ናጊብ ማህፉዝ

ጥያቄ: ናጊብ ማህፉዝ በስነ-ጽሁፉም ዘርፍ ላይ ምን ያህል ወጥ ልብ-ወለዶች ለዓለም አበርክቷል?
መልስ: 34 ወጥ ልብ-ወለዶች

ጥያቄ: ናጊብ ማህፉዝ በስነ-ጽሁፉም ዘርፍ ላይ ምን ያህል አጫጭር ታሪኮችን ለዓለም አበርክቷል?
መልስ: ከ350 የሚዘሉ አጫጭር ታሪኮች

ጥያቄ: ናጊብ ማህፉዝ በስነ-ጽሁፉም ዘርፍ ላይ ምን ያህል ወጥ የሲኒማ ድርሰቶች ለዓለም አበርክቷል?
መልስ: ከደርዘን በላይ የሲኒማ ድርሰቶች

ጥያቄ: ናጊብ ማህፉዝ በስነ-ጽሁፉም ዘርፍ ላይ ምን ያህል ተውኔቶችን  ለዓለም አበርክቷል?
መልስ: አምስት ተውኔቶችን

ጥያቄ: ተወዳጅነት ካተረፈበት ስራዎቹ መካከል በ1971 ያሳተመውጀ ድርሰቱ ምን ይባላል?
መልስ: ጭውውት በአባይ ወንዝ ላይ

ጥያቄ: ናጊብ ማህፉዝ አምላክን በመገዳደር አስወንጅሎት መጽሃፉም በግብጽ ውስጥ እንዳይሰራጭ ለረጅም ጊዜ የታገደወው ድርሰቱ ምን ይባላል?
መልስ: የገብላዊ ልጆች

ጥያቄ: በ1989 የኢራኑ መሪ አያቶላህ ሮላህ ኾሚኒ የግድያ ትእዛዝ እንዲያስተላልፉበት ያደረገው ስራው ምን ይባላል?
መልስ: ሳልማን ሩሽዲ ሰይጣናዊ ጥቅሶች (Satanic Verses)

ጥያቄ: ናጊብ ማህፉዝ የመግደል ሙከራ ተደርጎበት በስለት አንገቱ ላይ በመውጋት ጉዳት ያደረሱበት በስንት ዓመተ ምህረት ነው?
መልስ: በ1994 ዓ.ም

ጥያቄ: ናጊብ ማህፉዝ የተገደበት መጽሐፍ በድጋሚ  ለገበያ የቀረበው በስንት ዓመተ ምህረት ነበር?
መልስ: ከ2006 መጀመሪያ ወሮች አንስቶ

ጥያቄ: ለግብጽም ሆነ ለአረቡ ዓለም የመጀመሪያው የኖቤልን ሽልማት ተሸላሚ ማን ይባላል?
መልስ: ናጊብ ማህፉዝ

ጥያቄ: በስነ-ጽሁፍ የኖቤል ተሸላሚ ከሆኑት ሰዎች ሁሉ የረጅም እድሜ ባለቤት በመሆን ሶስተኛ ደረጃን የያዘ ሰው ማን ይባላል?
መልስ: ናጊብ ማህፉዝ

ጥያቄ: ናጊብ ማህፉዝ ለዓለም በርካታ ስራዎችን አበርክቶ ከዚህ ዓለም ያረፈው መቼ ነው?
መልስ: ኦገስት 30 ቀን፣ 2006

ጥያቄ: ናጊብ ማህፉዝ የቀብር ስነ ስርዓት የት ተፈፀመ?
መልስ: የአል ረሽዳን መስጊድ
ቢል ክሊንተን ዊልያም ጄፈርሰን «ቢል» ክሊንተን (William Jefferson Bill Clinton) (የትውልድ ስም፦ ዊልያም ጄፈርስን ብላይዝ ፬ኛ፣ እንግሊዘኛ፡ William Jefferson Blythe IV) በነሐሴ 13 ቀን፣ 1938 ዓ.ም.(1946 እ.ኤ.አ.) በሆፕ አርካንሳው የተወለዱ ሲሆን ከ1993 እስከ 2001 እ.ኤ.ኣ. ድረስ የአሜሪካ ፕሬዝዳንት ነበሩ። ፕሬዝዳንት ከመሆናቸዉ በፊት አምስት ጊዜ የአርካንሳው ስቴት አስተዳዳሪ ነበሩ።

ጥያቄ: ቢል ክሊንተን መቼ ተወለደ?
መልስ: በነሐሴ 13 ቀን፣ 1938 ዓ.ም.(1946 እ.ኤ.አ.)

ጥያቄ: ቢል ክሊንተን የት ተወለደ?
መልስ: በሆፕ አርካንሳው

ጥያቄ: ቢል ክሊንተን ከ1993 – 2001 በአሜሪካ ምን ኃላፊነት ነበረው?
መልስ: የአሜሪካ ፕሬዝዳንት

ጥያቄ: ቢል ክሊንተን የአሜሪካ ፕሬዝደንት ሆነው የሰሩት ከመቼ እስከ መቼ ነው?
መልስ: ከ1993 እስከ 2001 እ.ኤ.ኣ.

ጥያቄ: በአሜሪካ እ.ኤ.ኣ ከ1993 – 2001 ፕሬዝደንት የነበረው ማነው?
መልስ: ቢል ክሊንተን

ጥያቄ: ቢል ክሊንተን ፕሬዝደንት ሳይሆኑ በፊት ስንቴ የአርካንሳው ግዛት አስተዳዳሪ ሆነው ሰሩ?
መልስ: አምስት ጊዜ
ኬንያ የኬንያ ሪፐብሊክ በምስራቅ አፍሪካ የምትገኝ ሀገር ናት። በሰሜን ከኢትዮጵያ፣ በሰሜን-ምስራቅ ከሶማሊያ፣ በደቡብ ከታንዛኒያ፣ በምስራቅ ከዩጋንዳ፣ በስሜን-ምዕራብ ከደቡብ ሱዳን፣ በደቡብ-ምስራቅ ከሕንድ ውቅያኖስ ጋር ድንበር ትጋራለች። አውሮፓውያን አካባቢውን ማሰስ የጀመሩት ከ፲፱ኛው ክፍለ ዘመን ጀምሮ ሲሆን የብሪታንያ መንግሥት የምሥራቅ አፍሪካ ፕሮቴክቶሬትን በ1895 እ.ኤ.አ. አቋቁሟል። ይህ ፕሮቴክቶሬት በ1920 እ.ኤ.አ. የኬንያ ግዛት ተብሎ ተሰይሟል። ነፃ የኬንያ ሪፐብሊክ በዲሴምበር 1963 እ.ኤ.አ. ታወጀ። የኬንያ ስም የመጣው በአፍሪካ በከፍታ ሁለተኛ ከሆነው ከደብረ ኬንያ ተራራ ነው። በዚሁ ተራራ ዙሪያ የሚኖሩት ነገዶች ስሙን «ኪኛ» (በካምባኛ)፣ «ኪሪማራ» (በአመሩኛ)፣ «ኪሬኛ» (በኤምቡኛ)፣ «ኪሪኛጋ» (በኪኩዩ)፣ ወይም «ኬሪ» (በመዓሳይኛ) ይሉታል።  የነዚህ ስሞች ሁሉ ትርጉሞች «ቡራቡሬ» ሲሆኑ ይህም ደግሞ «ሰጎን» ማለት ነው፤ አመዳይ ያለበት የተራራው ጫፍ ለተመልካች ቡራቡሬ ወንድ ሰጎንን ያሳስባልና። በኦገስት 2010 እ.ኤ.አ. በተካሄደ ውሳኔ ሕዝብ መሠረት ከብሪታንያ የተወረሰው ሕገ መንግሥት በአዲስ ሕገ መንግሥት ተለውጧል። በአሁኑ ጊዜ ኬንያ በ፵፯ ካውንቲዎች (የአስተዳደር ክፍሎች) ተዋቅራለች። እነዚህ ካውንቲዎች በሕዝብ በተመረጡ ሰዎች የሚስተዳደሩ ሲሆን በናይሮቢ ከሚገኘው ማዕከላዊ መንግሥት በነፃነት ይንቀሳቀሳሉ። የኬንያ ዋና ከተማ እና ትልቋ ከተማ ናይሮቢ ናት። የኬንያ ኢኮኖሚ በምሥራቅና መካከለኛው አፍሪቃ በጂ.ዲ.ፒ. ትልቁ ነው። ግብርና በአገሪቱ ትልቅ የሥራ ዘርፍ ሲሆን ከኤክስፖርቶች መካከል ሻይ፣ ቡና እና ከቅርብ ጊዜ ጀምሮ አበባዎች ይገኛሉ። እንዲሁም ቱሪስምና ፔትሮሊየም አቢይ ዘርፎች ናቸው።

ጥያቄ: ኬንያ በሰሜን በኩል የምትዋሰነው ከማን ጋር ነው?
መልስ: ከኢትዮጵያ

ጥያቄ: ኬንያ የምትገኘው በየት ነው?
መልስ: በምስራቅ አፍሪካ

ጥያቄ: ኬንያ በምስራቅ የምትዋሰነው ከማን ጋር ነው?
መልስ: ከዩጋንዳ

ጥያቄ: ኬንያ ከሶማሊያ ጋር የምትዋሰነው በየት አቅጣጫ ነው?
መልስ: በሰሜን-ምስራቅ

ጥያቄ: ኬንያ ከእንግሊዝ ቅኝ ግዛት የወጣችው መቼ ነው?
መልስ: በዲሴምበር 1963 እ.ኤ.አ.

ጥያቄ: ኬንያን ቅኝ የገዛቻት ሀገር ማናት?
መልስ: ብሪታንያ

ጥያቄ: የኬንያ ሕገ መንግሥት በሕዝበ ውሳኔ የተሻሻለው መቼ ነው?
መልስ: በኦገስት 2010 እ.ኤ.አ.

ጥያቄ: ኬንያ በስንት የአስተዳደር ክልሎች የተከፈለች ናት?
መልስ: በ፵፯

ጥያቄ: ኬንያ ስንት የአስተዳደር ክልሎች አሏት? 
መልስ: ፵፯

ጥያቄ: የኬንያ ዋና መዲና ማናት?
መልስ: ናይሮቢ
ውትድርና  የናይጄሪያ ጦር ሠራዊት ሀገሯን የመከላከል፣ የሀገሯን ፍላጎት የማስጠበቅ እና ፀጥታ አስጠባቂ ጥረቶችን የመደገፍ ግዴታ አለበት። ሠራዊቱ የምድር፣ የባህርና የአየር ኃይል አለው። ሠራዊቱ ከነፃነት ጀምሮ በሀገሯ ታሪክ ላይ ትልቅ ሚና ተጫውቷል። በተለያዩ ጊዜያት የውትድርና ጁንታዎች ሥልጣን በመያዝ አገሯን አስተዳድረዋል። የናይጄራያ ሠራዊት በፀጥታ ጠባቂነት ደረጃ ከ1995 እ.ኤ.አ. ጀምሮ በላይቤሪያ (1997 እ.ኤ.አ.)፣ አይቮሪ ኮስት (ከ1997 እስከ 1999 እ.ኤ.አ. ) እና ሲየራ ሊዮን (ከ1997 እ.ኤ.አ. 1999 እ.ኤ.አ.) ተሰማርቷል። ምጣኔ ሀብት በግብርና ናይጄሪያ በዋናነት ለአለም የምታቀርበው ምርቶች በተለይ ካካውና ጎማ ናቸው። እንዲሁም ፔትሮሊየም ከሚያቀርቡት አገራት 12ኛ ነች። በተጨማሪ፣ የመኪና ሥራ ድርጅት (ኢኖሶን ተሽከርካሪ መፈብረክ) ይኖራል። መልከዓ ምድር  ናይጄሪያ በምዕራብ አፍሪካ በጊኒ ባሕረ ሰላጤ ላይ ትገኛለች። የቆዳ ስፋቷ 923,768 ካሬ ኪ.ሚ. ሲሆን ከዓለም ፴፪ኛዋ ትልቅ ሀገር ናት። ድንበሯ 4,047 ኪ.ሜ. ርዝመት ሲኖረው ከቤኒን 773 ኪ.ሜ.፣ ኒጄር 1,497 ኪ.ሜ.፣ ቻድ 87 ኪ.ሜ.፣ ካሜሩን 1,690 ኪ.ሜ. ትዋሰናለች። በተጨማሪም 853 ኪ.ሜ. ርዝመት ያለው ጠረፍ አላት። በናይጄሪያ ውስጥ ከፍተኛው ቦታ ቻፓል ዋዲ ተራራ ሲሆን ከፍታው 2,419 ሜትር ከባህር ጠለል በላይ ነው። የአገሯ ዋና ወንዞች ኒጄር እና ቤንዌ ሲሆን ወደ ኒጄር ደለል ይፈሳሉ።

ጥያቄ: የናይጄሪያ ሰራዊት ሰላም ለማስከበር ወደ ላይቤሪያ የገባው መች ነበር?
መልስ: 1997 እ.ኤ.አ.

ጥያቄ: ናይጄሪያ ለዓለም ከምታቀርባቸው ምርቶች ዋነኞቹ የትኞቹ ናቸው?
መልስ: ካካውና ጎማ

ጥያቄ: ናይጄሪያ ለዓለም ገበያ በምታቀርበው የፔትሮሊየም ምርት ስንተኛ ናት?
መልስ: 12ኛ

ጥያቄ: የናይጄሪያ የቆዳ ስፋት ስንት ነው?
መልስ: 923,768 ካሬ ኪ.ሚ.

ጥያቄ: ናይጄሪያ በቆዳ ስፋት ከዓለም ስንተኛ ደረጃ ላይ ትገኛለች?
መልስ: ፴፪ኛ

ጥያቄ: በናይጄሪያ ከፍተኛው ቦታ በምን ያህል ከፍታ ላይ ይገኛል?
መልስ: 2,419 ሜትር

ጥያቄ: በናይጄሪያ ትልቁ ተራራ ምን ይባላል?
መልስ: ቻፓል ዋዲ

ጥያቄ: በናይጄሪያ ትልልቆቹ ወንዞች ማንና ማን ናቸው?
መልስ: ኒጄር እና ቤንዌ

ጥያቄ: ኒጄርና ቤንዌ የት ሀገር የሚገኙ ወንዞች ናቸው?
መልስ: በናይጄሪያ

ጥያቄ: ናይጄሪያ በአፍሪካ በየትኛው ክፍል ትገኛለች?
መልስ: በምዕራብ
ኤንመርካር ኤንመርካር በሱመር (ሳንጋር) ነገስታት ዝርዝር ዘንድ የኡሩክ (ኦሬክ) ከተማ መስራች ነበረ። በዚያ ዝርዝር ጽህፈት 420 (ወይም በሌላ ቅጂ 900) ዓመታት እንደ ነገሰ ይላል።  ደግሞ አባቱ የኡቱ ልጅ መስኪያጝካሸር ወደ ባሕር ገብቶ ኤንመርካር መንግስቱን ከኤአና ከተማ እንዳመጣ ይጨምራል። የኤንመርካር ስም በሌላ የሱመር ጽሑፍ ደግሞ ተገኝቷል። «ኤንመርካርና የአራታ ንጉስ» በተባለው ተረት እሱ የኡቱ ልጅ ይባላል። (ኡቱ በሱመር እምነት የጸሓይ አምላክ ነበር።) ይህ ተረት የሰው ልጅ ልሳናት መደባለቁን ይናገራል። ኡሩክን ከመመስረቱ በላይ ታላቅ መስጊድ በኤሪዱም እንዳሰራ ይተረታል።  ለመሆኑም፣ አራታ እንዲገዛለት የሚለው መልእክት በአፍ መናገር ስለሚከብድ፣ ኤንመርካር ጽሕፈት በሸክላ ጽላት ላይ መጻፍ እንደ ፈጠረ ይላል። በተጨማሪ በዚሁ ጽሑፍ ኤንመርካር የዙሪያው አገሮች ልዩ ልዩ ልሳናት እንደገና አንድ እንዲሆኑ ይጸልያል። እነዚህ አገራት ሹቡር፣ ሐማዚ፣ ሱመር፣ ኡሪ-ኪ (የአካድ ዙርያ) እና የማርቱ አገር ናቸው። ከዚህ በላይ የኤንመርካርን መንግሥት የሚገልጹ ሦስት ተጨማሪ ጽሑፎች አሉ። «ኤንመርካርና ኤንሱሕጊርዓና» የሚባል ተረት የኤንመርካርና የአራታ መቀያየም ሲገልጽ፣ ሐማዚ ተሸንፎ እንደ ነበር ይጠቅሳል። በ«ሉጋልባንዳ በተራራ ዋሻ»፣ ኤንመርካር በአራታ ላይ ዘመቻ ሲመራ ይታያል። አራተኛውና መጨረሻውም ጽላት፣ «ሉጋልባንዳና የአንዙድ ወፍ» ኤንመርካርና ሠራዊቱ በአራታ ዙሪያ ለ1 አመት እንደ ከበቡት ይላል። ለመሆኑ ኤንመርካር 50 አመት ከነገሰ በኋላ፣ የማርቱ ሕዝብ (አሞራውያን) በሱመርና በአካድ ሁሉ ተነሥተው ኡሩክን ለመጠብቅ ግድግዳ በበረሃ መስራት እንደ ነበረበት ይጠቅሳል። በነዚህ መጨረሻ 2 ጽላቶች፣ ከኤንመርካር ጦር አለቆች አንድ የሚሆን ሉጋልባንዳ የሚባል ሰው ይተረታል።  በሱመር ነገሥታት ዝርዝር ዘንድ፣ ይህ ሉጋልባንዳ «እረኛው» ኤንመርካርን ወደ ኡሩክ ዙፋን ተከተለው።  ይህ ሉጋልባንዳ ደግሞ በጊልጋመሽ ትውፊት በተባለው ግጥም ዘንድ የኋለኛው ኡሩክ ንጉሥ የጊልጋመሽ አባት ነበረ። ዴቪድ ሮኅል የሚባል አንድ የታሪክ ሊቅ የኤንመርካርና የናምሩድ ተመሳሳይነት አመልክቷል። «-ካር» የሚለው ክፍለ-ቃል በሱመር ቋንቋ ማለት «አዳኝ» ነው። ኡሩክ ከተማ የተመሠረተ በኤንመር-ካር ነበር ሲባል፣ ደግሞ ናምሩድ፣ አዳኝ፣ በኦሪት ዘፍጥረት ምእራፍ 10 ዘንድ ኦሬክን ሰራ።  በሌላ ትውፊቶች ዘንድ ይህ ናምሩድ የባቢሎን ግንብ መሪ የሆነ ነበር።  በተጨማሪም አቶ ሮህል የኤሪዱ መጀመርያ ስም «ባቤል» እንደ ነበር ያምናል፤ እዚያም የሚገኘው የግንብ ፍረስራሽ የባቢሎን ግንብ ፍርስራሽ መሆኑን ገመተ። «ባቢሎን» ማለት የኤሪዱ መጠሪያ እንደ ነበር የሚል ማስረጃ በሌሎችም ጥናቶች አለ። ሮማዊው ጸሐፊ ክላውዲዩስ አይሊያኑስ በጻፈ አንድ ትውፊት ዘንድ (200 ዓ.ም. ግድም)፣ የባቢሎን ንጉስ «ኤወኮሮስ» የተከታዩን «ጊልጋሞስ» አያት ይባላል። ይህ «ጊልጋሞስ» ማለት የኡሩክ ንጉስ ጊልጋመሽ መሆኑን የአሁኑ ሊቃውንት ስለ ገነዘቡ፣ እንዲሁም «ኤወኮሮስ» ማለት ኤንመርካር ሳይሆን አይቀርም የሚል አስተሳሰብ ያቀርባሉ። ከዚህ በላይ የከላውዴዎን ታሪክ ጸሐፊ ቤሮሶስ በጻፈው ዝርዝር መሰረት፣ ከማየ አይህ ቀጥሎ የከላውዴዎንና የአሦር መጀመርያው ንጉስ «ኤወኮዮስ» ይባላል፤ ስለዚህ የዚሁ «ኤወኮዮስ»ና የናምሩድ መታወቂያ አንድ ናቸው የሚለው አሳብ ለረጅም ዘመን የቆየ ነው።

ጥያቄ: ከሱመር ነገስታት መካከል የኡሩክ ከተማ መስራች ማነው?
መልስ: ኤንመርካር

ጥያቄ: ከሱመር ነገስታት መካከል ኤንመርካር የመሰረታት ከተማ ማናት?
መልስ: የኡሩክ (ኦሬክ)

ጥያቄ: “የኤንመርካርና የአራታ ንጉስ” በሚል ተረት ውስጥ ከሱመር ነገስታት መካከል ኤንመርካር የማን ልጅ ነው?
መልስ: የኡቱ ልጅ

ጥያቄ: በሱመር እምነት መሰረት ኡቱ ምንድን ነው?
መልስ: የጸሓይ አምላክ

ጥያቄ: የሱመር ንጉሥ የነበረው ኤንመርካር ያሰራው ታላቅ መስጊድ በየት ነበር?
መልስ: በኤሪዱም
መልከአ-ምድር አንጎላ፣ በ1,246,620 ካሬ ኪ.ሜ. ከኒጄር ቀጥላ ከዓለም 23ኛው ትልቅ አገር ናት። በስፋት ከማሊ ጋር ትነጻጸራለች። የአሜሪካ የቴክሳስ ክፍላገርን ሁለት ዕጥፍ ታክላለች። አንጎላ ከደቡብ በናሚቢያ፣ ከምሥራቅ በዛምቢያ፣ ከሰሜን-ምሥራቅ በኮንጎ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ እና ከምዕራብ በአትላንቲክ ውቅያኖስ ትዋሰናለች። የአንጎላ አማካይ የባህድ ዳር የአየር ሁኔታ በክረምት 16° ሴንቲግሬድና በበጋ 21° ሴንቲግሬድ ነው። አንጎላ ሁለት ወቅቶች አሏት። እነዚህም ደረቅና ዝናባማ ናቸው። መጓጓዣ በአንድ ላይ ርዝመታቸው 2,761 ኪ.ሜ. የሆኑ ሦስት የባቡር መንገዶች፤ 76,626 ኪ.ሜ. አውራ ጎዳና ከዚህም ውስጥ 19,156 ኪ.ሜ. አስፋልት፤ 1,295 ኪ.ሜ. የውሃ መንገድስምንት ትልቅ ወደቦች፤ 243 የአውሮፕላን ማረፊያዎች ከነዚህም 32ቱ የአስፋልት መንደርደሪያ ያላቸው፤ አንጎላ የሰፋ የመጓጓዛ አውታር ቢኖራትም በጊዜ ማለፍና ጦርነት ምክንያት መንገዶች አስፈላጊ ጥገኛ አልተደረገባቸውም። በአንዳንድ ቦታዎች አሽከርካሪዎች መጥፎ ቦታዎችን ለማለፍ ሲሉ ከመንገድ ውጭ ይነዳሉ። እንደዚህ ከማድረግ በፊት ግን በመንገድ ዳር ያሉ በመሬት ውስጥ ስለተቀበሩ ፈንጂዎች የሚያስጠነቅቁ ምልክቶችን ማስተዋል ያስፈልጋል። ኢኮኖሚ የአንጎላ ኢኮኖሚ ትልቅ ለውጥ አሳይቷል። የሩብ ምእተ ዓመት ጦርነት ያሳደረበት ተጽእኖን አልፎ ዛሬ በዓለም ውስጥ በፍጥነት በማደግ ላይ ካሉት ኢኮኖሚዎች ይመደባል። በ2004 እ.ኤ.አ. የቻይና ኤክሲምባንክ ፪ ቢሊዮን ብር ለአንጎላ አበድሯል። ይህ ገንዘብ እንደ መንገዶች ያሉትን የአንጎላ መሠረታዊ ተቋሞች ለማሻሻል የሚውል ነው። ዘ ኢኮኖሚስት መጽሄት በ2008 እ.ኤ.አ. እንደዘገበው ነዳጅና ዕንቁ የአንጎላ ዋና ኤክስፖርቶችና የገቢ ምንጮች ናቸው።

ጥያቄ: አንጎላ የቆዳ ስፋቷ ምን ያህል ነው?
መልስ: 1,246,620 ካሬ ኪ.ሜ.

ጥያቄ: አንጎላ በቆዳ ስፋት ከዓለም ስንተኛ ናት?
መልስ: 23ኛ

ጥያቄ: አንጎላ በምሥራቅ በማን ነው የምትዋሰነው?
መልስ: በዛምቢያ

ጥያቄ: አንጎላ በ2004 እ.ኤ.አ. ከቻይናው ኤክሲም ባንክ ምን ያህል ብር ተበድራለች?
መልስ: ፪ ቢሊዮን ብር

ጥያቄ: አንጎላ ከምእራብ አቅጣጫ በማን ትዋሰናለች?
መልስ: በአትላንቲክ ውቅያኖስ

ጥያቄ: አንጎላ በአትላንቲክ ውቅያኖስ ከየት አቅጣጫ ትዋሰናለች?
መልስ: ከምዕራብ

ጥያቄ: አንጎላ በናሚቢያ ከየት አቅጣጫ ትዋሰናለች?
መልስ: ከደቡብ

ጥያቄ: አንጎላ በኮንጎ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ ከየት አቅጣጫ ትዋሰናለች?
መልስ: ከሰሜን-ምሥራቅ

ጥያቄ: አንጎላ ከደቡብ አቅጣጫ በማን ትዋሰናለች?
መልስ: በናሚቢያ

ጥያቄ: አንጎላ ከሰሜን-ምስራቅ አቅጣጫ በማን ትዋሰናለች?
መልስ: በኮንጎ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ

ጥያቄ: አንጎላ በዛምቢያ ከየት አቅጣጫ ትዋሰናለች?
መልስ: ከምሥራቅ
ንግድ ንግድ በመሰረቱ እጅግ በጣም ጥንታዊ የሰው ልጆች እንቅስቃሴ ነው። ሰው ማንኛውንም የፈለገውን ቁሳቁስ ማሙዋላት የማይችል ስለሆነ የግድ በተሰማራበት ሙያ የሚያገኘውን የስራ ውጤት ሌሎች አስፈላጊ የሆኑ ነገሮችን ነገር ግን እሱ ራሱ ማምረት የማይችላቸውን ነገሮች ለማግኘት ሲል የሚያካሄደው የምርቶች ልውውጥ ሂደት ነው።

ጥያቄ: ሰው ራሱ ማምረት የማይችለውን ነገር ለማግኘት የሚያደርገው የምርቶች ልውውጥ ስርዓት ሂደት ምን ይባላል?
መልስ: ንግድ
ፍልስፍና ፍልስፍና የሚለው ቃል ከግሪኩ ፊሎስ ማለትም ፍቅር እና፣ ሶፎስ (ጥበብ) የተገኘ ውሁድ ነው። በቀጥታው የጥበብ ፍቅር ወይም ፍቅረ ጥበብ ተብሎ ሊተረጎም ይችላል። በመሆኑም ፍልስፍና እውቀትን፣ እውነትን፣ ጥበብን መውደድ፣ መሻት፣ መመርመር ተብሎ ሊተረጎም ይችላል። ባንድ በኩል ወደ ጥበብ የተሳበ፣ ጥበብን የወደደ እንደዚሁም የጥበብ ባለሟልን የሚያመለክት ሲሆን በሌላ በኩል ደግሞ  ጥበብን ወዶ ሌላውም እንዲወድ ምክንያት የሚሆን ለማለት ይውላል። ይህ የጥናት ክፍል በዋናነት ነገሮችን በመላምታዊ መንገድ ለመመርመር ይሞክራል። ፍልስፍና የሚመረምራችው አምስት ዋነኛ ቁምነገሮች ህላዌ፣ ግብረገብ፣ እውቀት፣ እውነት፣ እና ውበት ናቸው። ፈላስፋዎችን ለብዙ ዘመናት ሲያስጨንቁ ከቆዩ ጥያቄዎች ውስጥ  እውነት ምንድር ነው? አንድን አስተያየት ለምንና እንዴት እውነት ወይም ሃሰት መሆኑን እናውቃለን? ጥበብስ ምንድር ናት? አዋቂነት የሚቻል ነገር ነውን? ማወቃችንን እንዴት እናውቃለን? አዋቂነት የሚቻል ነገር ከሆነ የታወቀ እና ያልታወቀ ማለት ምንድር ነው? ከታወቀው ያልታወቀውን እንዴት መሻት እንችላለን? ግብረገብ በሆነው እና ባልሆነው መካከል ልዩነት አለን? ካለስ ልዩነቱ ምንድር ነው? የትኞቹ ድርጊቶቻችን ናቸው ልክ? ልክ ያልሆኑትስ የትኞቹ ናቸው? ሥነምግባራዊ መስፈርቶች ቋሚ ናቸው ወይስ ተነፃፃሪ? እንዴትስ መኖን አለብኝ? ገሃድ የሆነው ምንድር ነው? የገሃድ ነገሮች ተፈጥሮአቸው እንዴት ያለ ነው? እውን አንዳንድ ነገሮች ከኛ ግንዛቤ ውጭ መኖር ይቻላቸዋልን? ውበት ምንድር ነው? ውብ የሆኑ ነገሮች ከሌሎቹ በምን ይለያሉ? ሥነጥበብ ምንድር ነች? ሃቀኛ ውበት የገኛልን? የሚሉት ናቸው።  እነዚህ ከላይ በደፈናው የተጠቀሱ ጥያቄዎች እንደ ቅደም ተከተላቸው አመክንዮአዊ፣ ሥነ-እውቀታዊ፣ ሥነ-ምግባራዊ፣ ሥነ-ኃልዮአዊ፣ እና ሥነ-ውበትአዊ በመባል ይታወቃሉ። ምንም እንኳን እነዚህ ዋነኞቹ ጥያቄዎች ይሁኑ እንጂ ብቸኞቹ አይደሉም። በተጨማሪም በመካከላቸው አንዳንድ መደራረብ ይታያል። ታዋቂው የግሪክ ፈላስፋ አሪስጣጣሊስ ሥነ-መንግሥት፣ ሥነ-ተፈጥሮ፣ ሥነ-ምድር፣ ሥነ፡ሕይወት፣ ሥነ-አየር እና ሥነ ፈለክ የፍልስፍና ክፍሎች ናቸው ብሎ ያምን ነበር።

ጥያቄ: ከግሪክ ፊሎስ (ፍቅር) እና ሶፎስ (ጥበብ) ከሚሉት ቃላት ውህደት የተፈጠረው ቃል ምን ይባላል?
መልስ: ፍልስፍና

ጥያቄ: ፍልስፍና የሚመረምረው ስንት ዋነኛ ነገሮችን ነው?
መልስ: አምስት
ናሚቢያ ናሚቢያ በደቡብ-ምዕራብ አፍሪቃ የምትገኝ ሀገር ናት። በምዕራብ በአትላንቲክ ውቅያኖስ፣ በስሜን በአንጎላና በዛምቢያ፣ በምስራቅ በቦትስዋና፣ በደቡብም በደቡብ አፍሪቃ ትካለላለች። በ1982 አመተ ምኅረት ነጻነትዋን ከደቡብ አፍሪቃ ስላገኘች በጣም አዲስ አገር ነች። ዋና ከተማዋ ዊንድሁክ ነው። የናሚቢያ በረኅ አውራጃ ከጥንት ጀምሮ በሳን (ቡሽማን)፣ በዳማራና በናማቋ ሕዝቦች ተሰፈረ። በ14ኛው መቶ ዘመን፣ የባንቱ ወገኖች ባስፋፉ ጊዜ አገሩን ሠፈሩ። ክልሉ ግን ከ19ኛው መቶ ዘመን በፊት በአውሮጳውያን አልተዘለቀም። በዚያን ጊዜ ጀርመን ደቡብ-ምዕራብ አፍሪቃ ተብላ አገሪቱ የጀርመን ቅኝ ግዛት ሆነች። ዳሩ ግን ዋልቪስ በይ የተባለው ትንሽ ወደብ ብቻ የእንግሊዝ ግዛት ነበር።

ጥያቄ: ናሚቢያ በአፍሪካ በየት አቅጣጫ ትገኛለች?
መልስ: በደቡብ-ምዕራብ

ጥያቄ: ናሚቢያ ከአትላንቲክ ውቅያኖስ ጋር በየት አቅጣጫ ትዋሰናለቸው?
መልስ: በምዕራብ

ጥያቄ: በምስራቅ አቅጣጫ ናሚቢያ በማን ሀገር ትዋሰናለች?
መልስ: በቦትስዋና

ጥያቄ: ናሚቢያ ከደቡብ አፍሪካ ነጻነቷን ያገኘችው መቼ ነው?
መልስ: በ1982

ጥያቄ: ናሚቢያ ዋና ከተማዋ ማነው?
መልስ: ዊንድሁክ

ጥያቄ: ዊንድሁክ ዋና ከተማዋ የሆነችው ሀገር ማናት?
መልስ: ናሚቢያ
በ1240 አካባቢ በግብጽ አገር ቅብጡ አቡል ፋዳዒል እብን አል-አሣል ፍትሐ ነገሥት በአረብኛ ጻፉ። እብን አል-አሣል ሕጎቹን የወሰዱት በከፊል ከሃዋርያት ጽህፈቶችና ከሕገ ሙሴ፤ በከፊልም ከድሮ ቢዛንታይን ነገስታት ሕጎች ነበር። መጽሐፉ በግዕዝ ተተርጉሞ ወደ ኢትዮጵያ የገባበት ወቅት በዐፄ ዘርዐ ያዕቆብ ዘመን በ1450 አከባቢ እንደነበር የሚል ታሪካዊ መዝገብ አለ።  ቢሆንም መጀመርያ እንደ ሕገ ምንግሥት መጠቀሙን የተመዘገበው በዓፄ ሠርፀ ድንግል ዘመን (ከ1555 ጀምሮ) ነው። ፍትሐ ነገስት እስከ 1923 ዓ.ም. የብሄሩን ዋና ሕግ ሆኖ ቆየ። በ1904 ዓ.ም. ዐጼ 2 ምኒልክ የዘመናዊ ሕገ መንግሥት ፅንሰ ሀሳብ ተረድተው በጸሀፊው መምሬ ብስራት አንድ ሕገ መንግሥት የሚመስል ሰነድ ታተመ፤ ይህ ግን በውነት ሕገ መንግሥት አይባልም። «በምኒሊክ ስለተቋቋሙት ሚኒስቴሮች በምሳሌ የቀረበ ጽሑፍ» በምሳሌና በትርጓሜ የእያንዳንዱን ሚኒስቴር ሥራ እንደ ሰውነት አካላት አስመሰለ። ለምሳሌ፦ ኢትዮጵያ መጀመርያ ዘመናዊ ሕገ መንግሥት የተቀበለችው በ1923 አመተ ምኅረት በአጼ ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ የታወጀ ሲሆን የሕግ አማካሪ ቤቶች በሁለት ያስከፈለ ነው።  ይህ የመንግሥታቸው ዋና መሠረት ሆኖ እስከ 1948 አ.ም. አገለገለ፤ በዚያ አመት ተሻሽሎ በወጣ ሕገ መንግሥት ሕዝቦች በመንግሥት ሥራ የሚጫወቱት ሚና እንደገና ተስፋፋ።  ይህ ብቻ የአገሪቱ ሕገ መንግሥት ሆኖ እስከ 1967 አ.ም. ቆየ፤ የዛኔ በደርግ (በሕገ መንግስት እራሱ ባልሆነ ሂደት) ተሰረዘ።

ጥያቄ: በግብጽ ሀገር አቡል ፋዳዒል እብን አል-አሣል ያዘጋጀው ፍትሐ ነገሥት መች ተጻፈ?
መልስ: በ1240

ጥያቄ: በግብጽ ሀገር አቡል ፋዳዒል እብን አል-አሣል ያዘጋጀው ፍትሐ ነገሥት በምን ቋንቋ ተጻፈ?
መልስ: በአረብኛ

ጥያቄ: በ1240 በግብጽ ሀገር በአረብኛ ፍትሐ ነገሥት ያዘጋጀው ማን ነበር?
መልስ: አቡል ፋዳዒል እብን አል-አሣል

ጥያቄ: ፍትሐ ነገሥት ወደ ግእዝ ተተርጉሞ ኢትዮጵያ የገባው በማን ዘመን ነበር?
መልስ: በዐፄ ዘርዐ ያዕቆብ ዘመን

ጥያቄ: ፍትሐ ነገሥት ወደ ግእዝ ተተርጉሞ ኢትዮጵያ የገባው መች ነበር?
መልስ: በ1450

ጥያቄ: ፍትሐ ነገሥት ለመጀመሪያ ጊዜ በኢትዮጵያ በሕገ መንግሥትነት አገለግሎት መስጠት የጀመረው በማን ጊዜ ነበር?
መልስ: በዓፄ ሠርፀ ድንግል ዘመን

ጥያቄ: ፍትሐ ነገሥት ለመጀመሪያ ጊዜ በኢትዮጵያ በሕገ መንግሥትነት ጥቅም ላይ የዋለው መች ነበር?
መልስ: ከ1555 ጀምሮ

ጥያቄ: በኢትዮጵያ ለመጀመረያ ጊዜ ዘመናዊ ሕገ መንግሥት የታወጀው መች ነበር?
መልስ: በ1923 አመተ ምኅረት

ጥያቄ: በኢትዮጵያ ለመጀመረያ ጊዜ ዘመናዊ ሕገ መንግሥት የታወጀው በማን ነበር?
መልስ: በአጼ ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ

ጥያቄ: በአጼ ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ በ1923 ዓ.ም. ታውጆ የነበረው ሕገ መንግሥት እስከ መቼ አገልግሎት ላይ ዋለ?
መልስ: እስከ 1948 አ.ም.

ጥያቄ: በአጼ ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ታውጆ እስከ 1948 አ.ም. ሲያገለግል የነበረው ሕገ መንግሥት መች ነበር የታወጀው?
መልስ: 1923 ዓ.ም.

ጥያቄ: በአጼ ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ በ1923 ዓ.ም. ጀምሮ ሲያገለግል የነበረው ሕገ መንግሥት መች ተሻሻለ?
መልስ: 1948 አ.ም.

ጥያቄ: በአጼ ቀዳማዊ ኃይለ ሥላሴ ዘመነ መንግሥት በ1948 ዓ.ም. የተሻሽለው ሕገ መንግሥት እስከ መቼ አገለገለ?
መልስ: እስከ 1967 አ.ም.
ኤርትራ ኤርትራ በምስራቅ አፍሪካ ከሚገኙ አገሮች አንዷ ስትሆን በስሜን-ምዕራብ ከሱዳን፣ በሰሜን-ምስራቅ ከቀይ ባህር፣ በደቡብ ከኢትዮጵያ፣ በደቡብ-ምስራቅ ጅቡቲ ጋር ድንበር ትካለላለች። ኤርትራ የሚለው ስም ከላቲን የተወሰደ እና ስረ-መሰረቱ የግሪክ ሐረግ ሲሆን ትርጉሙም ቀይ ማለት ነው። ይህን ስም ለአካባቢው የሰጡት ጣሊያኖች በጥር ፲፰፻፺ ቅኝ ግዛታቸውን ሲያውጁ ነበር (ተመሳሳይ ስም በጀርመኖች 1870 እና ግብጾች ፲፰፻፷ወቹ በጥቅም ላይ ውለዋል፣ ነገር ግን የትኛውን ክፍል ስሙ እንደሚመለከት ግልጽ አልነበረም)። ኤርትራ፣ እንደ ሐገር፣ በጣሊያኖች ከተመሰረተች በኋላ በ5 ልዩ ሂደቶች ውስጥ በማለፍ ነው ያሁኑን ቁመናዋን የያዘችው። ከ1890 በፊት የነበረው የአካባቢው ታሪክ በ«ኤርትራ» ስር የሚጠና ባህይሆንም ስለአዲሱ ኤርትራ ግንዛቤ ስለሚያስጨብጥ ታሪክ ተመራማሪዎች ከ፲፰፻፺ በፊት ያለውንም ታሪክ ማጥናት ተገቢ እንደሆነ ይስማማሉ። በ1860ዎቹ መጀመሪያ አካባቢ፣ የግብጹ መሪ ኢስማኤል ከዴቭ ፓሻ በናይል ተፋሰስ ላይ ሰፊ የግብጽ ቅኝ ግዛት ለማበጀት ተነሳ። ለዚህ አዲሱ ግዛቱ ካርቱምን ዋና ከተማው በማድረግ የሱዳን ግዛቱን አጸና። ቀጥሎም የቀይ ባህርን ጠረፎች በ1865 ከተቆጣጠረ በኋላ በ1870ዎቹ መጀመሪያ ሐረርንና ተሻግሮ ሕንድ ውቅያኖስ ውስጥ ግዛቶችን አበጀ። እንግዲህ በኒህ ግዛቶቹና በሱዳን መካከል የነበረው ብቸኛ መገናኛ መንገድ ካርቱም-ከሰላ- ከረን -ምፅዋ ብሎ የሚዘልቅ ነበር። ስለሆነም በ1872 ይህን ስልታዊ መንገድ የክዴቭ ፓሻ ሰራዊቶች ተቆጣጠሩ። መቆጣጠር ብቻ አይደለም በየመንገዱ ምሽግ እየሰሩና የአውሮጳ ምስዮናውያንን እርሻ ቦታ እየሰጡ ቅኝ ግዛት አበጁ። በዚህ ሳይቆጠቡ፣ የመንገዱን ደህንነት ዋስትና ለማስጠበቅ ሲሉ የአካባቢውን ደጋማ ክፍል መያዝ ግድ አላቸው። ደጋማው ክፍል በዚህ ወቅት በአጼ ዮሐንስ ግዛት ስር ነበር።

ጥያቄ: ኤርትራ ከቀይ ባህር ጋር የምትዋሰነው በየት አቅጣጫ ነው?
መልስ: በሰሜን-ምስራቅ

ጥያቄ: ኤርትራ ከኢትዮጵያ ጋር የምትዋሰነው በየት አቅጣጫ ነው?
መልስ: በደቡብ

ጥያቄ: ኤርትራ ከሱዳን ጋር የምትዋሰነው በየት አቅጣጫ ነው?
መልስ: በስሜን-ምዕራብ

ጥያቄ: ኤርትራ ጅቡቲን የምትጎራበተው በየት አቅጣጫ ነው?
መልስ: በደቡብ-ምስራቅ

ጥያቄ: ኤርትራ የት አህጉር ትገኛለች?
መልስ: አፍሪካ

ጥያቄ: ኤርትራ በየት የምትገኝ ሀገር ናት?
መልስ: በምስራቅ አፍሪካ

ጥያቄ: ኤርትራ በደቡብ በኩል ከማን ጋር ትዋሰናለች?
መልስ: ከኢትዮጵያ

ጥያቄ: ኤርትራ በሰሜን-ምዕራብ በኩል ከማን ጋር ትዋሰናለች?
መልስ: ከሱዳን

ጥያቄ: ኤርትራ በሰሜን-ምሥራቅ የምትዋሰነው ከየትኛው ባህር ጋር ነው?
መልስ: ከቀይ ባህር

ጥያቄ: ኤርትራን በደቡብ-ምሥራቅ የምትጎራበታት ሀገር ማናት?
መልስ: ጅቡቲ
ከ1936 ጀምሮ ኤርትራ የኢኮኖሚ እድገት ማሳየት ችሏል። በ30ዎቹ መጨረሻ 2፣198 የኢንደስትሪ ተቋሞች በአገሪቱ ተመስርተዋል። ይሁንና ጣሊያኖች አገሪቱ እራሷን እንድትችል ሳይሆን የነርሱ ጥገኛ እንድትሆን ነበር ያደረጉት፣ ለዚህ ሲሉ አብዛኛው ምርት ከውጭ ያስመጡ ነበር። ከ10-15% የሚሆነው የአገሬው ወንድ ሃይል በኢንደስትሪ፣ በእርሻና በጥቃቅን የተላላኪ ስራወች ተቀጥርው ይሰሩ ነበር። ከ1936-41 ድረስ አብዛኛውን የአግሬውን ወንድ ቀጥሮ ያሰራ የነበረው የቅኝ ገዥው ውትድርና ተቋም ነበር (40% ወይም 60፣000 ለአቅመ አዳም የደርሱ ወንዶችን)። እኒህ ወታደሮች ኢትዮጵያን ለመውረር ያገለገሉ ሲሆን ለዚህ ታማኝነታቸው ምክንያቱ ቅኝ ገዥወች በኤርትራ ላይ ያሰፈኑት ፖለቲካዊ መረጋጋት እንደምክንያት ይጠቀሳል። የጤና፣ የገበያ ኢኮኖሚ እንዲሁም ቁሳዊ ፍጆታ መስፋፋት በ1905ዓ.ም. 250 ሺህ ብቻ የነበረው የኤርትራ ህዝብ ወደ 614 ሺሕ በ1935 ዓ.ም. እንዲያድግ አድርጓል። ትግርኛ ተናጋሪው ክፍል በዚህ ጊዜ 54% የአገሪቱ ክፍል ነበር። እኒህ ለውጦች በአገሬው ላይ የስነ ልቦና ለውጥን አስከተሉ፣ ስለሆነም ከኢትዮጵያውያን ጐረቤቶቻቸው የተለዩ ህዝቦች የመሆን ማንነትን ፈጠረ። ሁለተኛው የአለም ጦርነትን ተከትሎ እንግሊዞች ከአንግሎ ግብጻዊ ሱዳን በመነሳት ጥር 1941 በኤርትራ ላይ ጥቃት አደረሱ። ከሶስት ወር በኋላ የከረን ጦርነትን በማሸነፍ ሚያዝያ 1941 ሙሉ ኤርትራን ተቆጣጠሩ። የእንግሊዝ ወታደራዊ አገዛዝ(BMA) በጣሊያኖች ምትክ አገሪቱን ማስተዳደር ጀመረ። 1947 ጣሊያን በፈረመችው የሰላም ውል መሰረት ኤርትራ ለአራቱ ሃይላት ተሰጠች። ከዚህ በኋላ ኤርትራ የጣሊያን ቅኝ መሆኗ አበቃላት።

ጥያቄ: የእንግሊዝ ጦር በኤርትራ ያለውን የጣልያን ጦር አሸንፎ ሀገርቷን የተቆጣጠረው መች ነበር?
መልስ: 1941

ጥያቄ: በ1935 የኤርትራ ሕዝብ ብዛት ስንት ነበር?
መልስ: 614 ሺሕ

ጥያቄ: በ1905 የኤርትራ ሕዝብ ብዛት ስንት ነበር?
መልስ: 250 ሺህ

ጥያቄ: በ1935 በኤርትራ የትግረኛ ቋንቋ ተናጋሪዎች ምን ያህል ነበሩ?
መልስ: 54%
ደቡብ አፍሪካ በደቡብ አፍሪቃ ሕገ መንግሥት መሠረት 11 ልሳናት በእኩልነት ይፋዊ ኹኔታ አላቸው። ከነዚህ መካከል ኳዙሉ ከሁሉ ብዙዎች ተናጋሪዎቹ በአገሩ ውስጥ አሉት፤ ቆሣ በቁጥር ብዛት 2ኛው ነው። ከነዚያ በኋላ በተናጋሪዎች ብዛት አፍሪካንስ 3ኛው፣ ስሜን ሶጦ 4ኛው፣ እንግሊዝኛም 5ኛው፣ ጿና 6ኛው፣ ደቡብ ሶጦ 7ኛው፣ ጾንጋ 8ኛው፣ ሷቲ 9ኛው፣ ቬንዳ 10ኛው፣ ንዴቤሌም 11ኛው ነው። ብዙ ሰዎች እስከ 6 ቋንቋዎች ድረስ የመናገር ዕውቀት አላቸው፤ ከነጭም ዜጋዎች አብዛኛው አፍሪካንስና እንግሊዝኛ ሁለቱን ይችላሉ። ትልቁ ከተማ ጆሃንስበርግ ሲሆን ዋና ከተሞቹ ሦስት ናቸው፤ እነርሱም ኬፕ ታውን፣ ብሉምፎንቴንና ፕሪቶሪያ ናቸው። ይህ ፓርላሜንቱ በኬፕ ታውን፣ ላዕላይ ችሎቱ በብሉምፎንቴን፣ ቤተ መንግሥቱ በፕሪቶሪያ ስለ ሆነ ነው። ስመ ጥሩ የሆኑት የደቡብ አፍሪካ ሙዚቀኞች ሂው ማሴኬላ እና ሌዲስሚስ ብላክ ማምባዞ ናቸው። የደቡብ አፍሪካ ሙዚቀኞች አሁን የራሳቸውን ዘመናዊ ሙዚቃ ዓይነት «ኳይቶ» አላቸው። የአገሩ አበሳሰል የተለያየ ነው። ብዙ ኗሪዎች የተቀመመ በሬ ቋሊማ ጥብስ (ቡረቮርስ)፣ የበቆሎ አጥሚት (ኡምጝቁሾ)፣ የተቀመመ ዶሮ፣ እና የተቀመመ ወጥ (ካሪ) ይወድዳሉ። የተወደዱ እስፖርቶች እግር ኳስ፣ ክሪኬት እና ራግቢ ናቸው።

ጥያቄ: የደቡብ አፍሪካ ትልቁ ከተማ ማነው?
መልስ: ጆሃንስበርግ

ጥያቄ: በደቡብ አፍሪካ ቤተመንግሥቱ የሚገኘው የት ከተማ ነው?
መልስ: በፕሪቶሪያ

ጥያቄ: በደቡብ አፍሪካ ፓርላሜንቱ የሚገኘው የት ከተማ ነው?
መልስ: በኬፕ ታውን

ጥያቄ: በደቡብ አፍሪካ ታዋቂ የሆኑት ሂው ማሴኬላ እና ሌዲስሚስ ብላክ ማምባዞ ሙያቸው ምንድን ነው?
መልስ: ሙዚቀኞች

ጥያቄ: የደቡብ አፍሪካ ሙዚቀኞች የራሳቸው ዘመናዊ ሙዚቃ ምን ይባላል?
መልስ: «ኳይቶ»

ጥያቄ: በደቡብ አፍሪካ ተወዳጅ ስፖርቶች ምን ምን ናቸው?
መልስ: እግር ኳስ፣ ክሪኬት እና ራግቢ

ጥያቄ: በደቡብ አፍሪካ ካሉ ቋንቋዎች ከፍተኛ ተናጋሪዎች ያለው የቱ ነው?
መልስ: ኳዙሉ

ጥያቄ: በደቡብ አፍሪካ ስንት ቋንቋዎች በሕገ መንግሥቱ እኩል ተቀባይነት እንዳላቸው ተደንግጓል?
መልስ: 11

ጥያቄ: በደቡብ አፍሪካ የቆሣ ቋንቋ በተናጋሪ ብዛት ስንተኛው ነው?
መልስ: 2ኛው

ጥያቄ: በደቡብ አፍሪካ በስፋት ከሚነገሩ ቋንቋዎች በተናጋሪ ብዛት ሁለተኛ ደረጃ ያለው የቱ ነው?
መልስ: ቆሣ

ጥያቄ: በደቡብ አፍሪካ የአፍሪካንስ ቋንቋ በተናጋሪ ብዛት ስንተኛው ነው?
መልስ: 3ኛው

ጥያቄ: በደቡብ አፍሪካ በተናጋሪ ብዛት ሦስተኛው ቋንቋ የቱ ነው?
መልስ: አፍሪካንስ

ጥያቄ: በደቡብ አፍሪካ የእንግሊዝኛ ቋንቋ በተናጋሪ ብዛት ስንተኛው ነው?
መልስ: 5ኛው

ጥያቄ: በደቡብ አፍሪካ በተናጋሪ ብዛት የመጨረሻውን ደረጃ የያዘው ቋንቋ የቱ ነው?
መልስ: ንዴቤሌም

ጥያቄ: በደቡብ አፍሪካ የንዴቤሌም ቋንቋ በተናጋሪ ብዛት ስንተኛው ነው?
መልስ: 11ኛው

ጥያቄ: በደቡብ አፍሪካ በተናጋሪ ብዛት 10ኛውን ደረጃ የያዘው ቋንቋ የቱ ነው?
መልስ: ቬንዳ

ጥያቄ: በደቡብ አፍሪካ የቬንዳ ቋንቋ በተናጋሪ ብዛት ስንተኛው ነው?
መልስ: 10ኛው
ሞሪታኒያ ሞሪታኒያ (አረብኛ፡ موريتانيا‎) በይፋ የሞሪታኒያ እስላማዊ ሪፐብሊክ፣ በሰሜን ምስራቅ አፍሪካ የምትገኝ ሀገር ናት። በምዕራብ ከአትላንቲክ ውቂያኖስ፣ በደቡብ-ምዕራብ ከሴኔጋል፣ በምሥራቅና ደቡብ-ምሥራቅ ከማሊ፣ በሰሜን-ምሥራቅ ከአልጄሪያ፣ እና በሰሜን-ምዕራብ ከምዕራባዊ ሣህራ ጋር ትዋሰናለች። የአገሩዋ ስም የመጣው ከጥንቱ የሞሪታኒያ መንግሥት ነው። ዋና እና ትልቁዋ ከተማዋ ኑዋክሾት ናት። በዛሬው ሞሪታንኒያ በመጀመሪያ የሠፈሩት የባፎር ሰዎች ነበሩ። እነዚህ ስዎች ከዘላን ሕይወት ወደ ግብርና ከተቀየሩት የመጀመሪያ የሰሃራ ሕዝቦች አንዱ ናቸው። ከ5ኛው እስከ 7ኛው ምዕተ ዓመት፣ ባፎሮች በበርበር ህዝቦች ፍልሰት ምክኒያት ተፈናቀሉ። ብዙዎቹ የሞሪታኒያ ሕዝብ በመቆያ ግብርና ቢኖሩም ይሄ ወደ ውጭ አገር ለመላክ አይደለም። በተለይ ወደ ውጭ የሚላከው ብረት፣ ፔትሮሊየም፣ እና ዓሣ ናቸው። ሞሪታኒያ በ12 ዊላያ በሚባሉ ክልሎችና በአንድ የአስተዳደር አካባቢ ተከፍላልች። እነዚህም ክልሎች በ44 ሙጋታ በሚባሉ ክፍሎች ተከፍለዋል።

ጥያቄ: የሞሪታንያ ዋና ከተማ ማን ይባላል?
መልስ: ኑዋክሾት

ጥያቄ: በሞሪታንያ ከ5ኛው እስከ 7ኛው ክፍለ ዘመን የነበሩ ሕዝቦች ማን ይባላሉ?
መልስ: ባፎሮች

ጥያቄ: ሞሪታንያ የምትገኘው የት አህጉር ነው?
መልስ: አፍሪካ

ጥያቄ: በሞሪታንያ ከ5ኛው እስከ 7ኛው ክፍለ ዘመን የነበሩ ሕዝቦች በማን ፍልሰት ምክንያት ነው የተፈናቀሉት?
መልስ: በበርበር ህዝቦች

ጥያቄ: ሞሪታንያ ከሴኔጋል ጋር በየት አቅጣጫ ትዋሰናለች?
መልስ: በደቡብ-ምዕራብ

ጥያቄ: ሞሪታንያ በደቡብ-ምእራብ አቅጣጫ የምትዋሰነው ከማን ጋር ነው?
መልስ: ከሴኔጋል

ጥያቄ: ሞሪታንያ ከአልጄሪያ ጋር በየት አቅጣጫ ትዋሰናለች?
መልስ: በሰሜን-ምሥራቅ

ጥያቄ: ሞሪታንያ በሰሜን-ምሥራቅ አቅጣጫ የምትዋሰነው ከማን ጋር ነው?
መልስ: ከአልጄሪያ

ጥያቄ: ሞሪታንያ በአፍሪካ በየት አቅጣጫ ትገኛለች?
መልስ: በሰሜን ምስራቅ አፍሪካ

ጥያቄ: ሞሪታንያ ከአትላንቲክ ውቅያኖስ ጋር በየት አቅጣጫ ትዋሰናለች?
መልስ: በምዕራብ

ጥያቄ: ሞሪታንያ በምእራብ አቅጣጫ የምትዋሰነው ከማን ጋር ነው?
መልስ: ከአትላንቲክ ውቂያኖስ
ሴኔጋል ሴኔጋል ወይም የሴኔጋል ሪፐብሊክ በምዕራብ አፍሪካ የሚገኝ ሀገር ነው። ሴኔጋል ከምዕራብ በሴኔጋል ወንዝ፣ ከሰሜን በሞሪታንያ፣ ክምሥራቅ በማሊ እና ክደቡብ በጊኒና ጊኒ-ቢሳው ይዋሰናል። የጋምቢያ ግዛት እንዳለ በሴኔጋል ውስጥ ነው የሚገኘው። የሴኔጋል የቆዳ ስፋት 197,000 ካሬ ኪ.ሜ. የሚጠጋ ሲሆን የሕዝብ ብዛቱ ደግሞ ወደ 14 ሚሊዮን እንደሆነ ይገመታል። የሴኔጋል የአየር ሁኔታ የየምድር ወገብ ሲሆን ደረቅና ዝናባማ ወራት ተብሎ ወደ ሁለት ይከፈላል። የሴኔጋል ርዕሰ ከተማ ዳካር በሀገሩ የምዕራብ ጫፍ በካፕ-ቨርት ልሳነ ምድር ላይ ይገኛል። ከባህር ጠረፍ ወደ ፭፻ ኪ.ሜ. ገደማ በአትላንቲክ ውቅያኖስ ውስጥ የኬፕ ቨርድ ደሴቶች ይገኛሉ። በ፲፯ኛው ና ፲፰ኛው ክፍለ ዘመናት በቅኝ ገዢ መንግሥታት የተሠሩ የንግድ ተቋማት ከባህር ዳር ይገኛሉ። በአካባቢው ያሉ ግኝቶች ሴኔጋል ከጥንት ጀምሮ የሚኖርበት እንደነበረ ያሳያሉ። እስልምና የአካባቢው ዋና ሀይማኖት ሲሆን ወደ ሴኔጋል የተዋወቀውም በ11ኛው መቶ ክፍለ-ዘመን እንደሆነ ይታመናል። በ13ኛውና 14ኛው መቶ ክፍለ-ዘመን የማንዲንጎ ግዛት በአካባቢው ላይ ተጽኖ ያደርግ ነበር። በዚሁም ጊዜ ነው የጆሎፍ ግዛት የተመሠረተው። በ15ኛው ክፍለ-ዘመን ፖርቱጋል፣ ኔዘርላንድስ እና ኢንግላንድ በአካባቢው ለመነገድ ይወዳደሩ ነበር። በ1677 እ.ኤ.አ. ፈረንሣይ ጎሪ የሚባለውን ዋና የባሪያ ንግድ ደሴት ተቆጣጠረች። ከዛም በ1850ዎቹ እ.ኤ.አ. ፈረንሣይ ቁጥጥሩዋን ወደ መላው ሴኔጋል ማስፋፋት ጀመረች።

ጥያቄ: ሴኔጋል በአፍሪካ በየትኛው አቅጣጫ የምትገኘው ሀገር ናት?
መልስ: በምዕራብ

ጥያቄ: ሴኔጋል ከሞሪታንያ ጋር የምትዋሰነው በየት አቅጣጫ ነው?
መልስ: ከሰሜን

ጥያቄ: ሴኔጋል በየትኛው አህጉር ውስጥ የምትገኘው ሀገር ናት?
መልስ: አፍሪካ

ጥያቄ: ሴኔጋል በሰሜን በኩል በማን ትዋሰናለች?
መልስ: በሞሪታንያ

ጥያቄ: ሴኔጋል በምስራቅ አቅጣጫ በማን ትዋሰናለች?
መልስ: በማሊ

ጥያቄ: ሴኔጋል ከማሊ ጋር ከየት አቅጣጫ ትዋሰናለች?
መልስ: ክምሥራቅ

ጥያቄ: ጊኒና ጊኒ-ቢሳው ሴኔጋልን ከየት አቅጣጫ ያዋስኑዋታል?
መልስ: ክደቡብ

ጥያቄ: ሴኔጋል የቆዳ ስፋቷ ምን ያህል ነው?
መልስ: 197,000 ካሬ ኪ.ሜ

ጥያቄ: የሴኔጋል ዋና መዲና ማን ነው?
መልስ: ዳካር

ጥያቄ: ዳካር የሴኔጋል ምንድን ነው?
መልስ: ርዕሰ ከተማ

ጥያቄ: የሴኔጋል ዋና ከተማ ዳካር በሀገሪቱ በየት አቅጣጫ ይገኛል?
መልስ: ምዕራብ ጫፍ

ጥያቄ: የሴኔጋል ዋና ከተማ ዳካር የሚገኝበት ልሳነ ምድር ምን ተብሎ ይጠራል?
መልስ: በካፕ-ቨርት

ጥያቄ: በሴኔጋል ዋናው ሃይማኖት ምንድን ነው?
መልስ: እስልምና

ጥያቄ: የኬፕ ቨርድ ደሴቶች በየትኛው ውቅያኖስ ይገኛሉ?
መልስ: በአትላንቲክ

ጥያቄ: የእስልምና ሃይማኖት በሴኔጋል የተዋወቀው መቼ ነው?
መልስ: በ11ኛው መቶ ክፍለ-ዘመን

ጥያቄ: የሴኔጋል ቅኝ ገዢ የነበረችው ሀገር ማን ነበረች?
መልስ: ፈረንሣይ

ጥያቄ: የሴኔጋል ቅኝ ገዢ የነበረችው ፈረንሳይ በመላው ሀገሪቱ ግዛቷን ያስፋፋችው መቼ ነበር?
መልስ: በ1850ዎቹ

ጥያቄ: እንግሊዝ ፣ ኔዘርላንድስ እና ፖርቱጋል በሴኔጋል ለመነገድ ይፎካከሩ የነበረው መቼ ነበር?
መልስ: በ15ኛው ክፍለ-ዘመን