މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ އެންޑް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ރެގިއުލޭޝަންގެ ޤާނޫނު
(16/2025)

[ޢާންމު މާއްދާތައް]

[ތަޢާރުފާއި ނަން]
މިއީ، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން ކުރިއަރުވައި ތަރައްޤީކޮށް، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން ދެމެހެއްޓުމާއެކު، މީޑިއާގެ ޒިންމާދާރުކަން އިތުރުކުރުމުގެ ގޮތުން މީޑިއާއާއި، މީޑިއާގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކުންނާއި އަދި ނޫސްވެރިން ޢަމަލުކުރަންވީ ހަމަތަކާއި އުސޫލުތައް ކަނޑައަޅައި، އެ އުސޫލުތައް ހިންގުމަށާއި އަދި ޒަމާނާ އެއްގޮތަށް ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން ކުރިއެރުވުމުގެ ގޮތުން ނޫސް މަޖައްލާ ރަޖިސްޓަރީކުރުމާބެހޭ ލުއިފަސޭހަ އަދި ހަރުދަނާ މިންގަނޑުތަކެއް ތަޢާރަފުކޮށް، އެ މިންގަނޑުތައް ހިންގުމުގެ އިތުރުން މި ޤާނޫނާއި ޤާނޫނު ނަންބަރު 16/2010 (ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަން ތަންފީޛުކުރުމަށްޓަކައި، ކޮމިޝަނެއް އުފައްދައި، އެ ކޮމިޝަނުގެ މަޤްޞަދުތަކާއި، މަސްއޫލިއްޔަތުތަކާއި އަދި ބާރުތައް އެކަށައަޅައި، އެ ކަންކަމާގުޅޭ އުސޫލުތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނެވެ.
މި ޤާނޫނަށް ކިޔާނީ، "މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ އެންޑް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ރެގިއުލޭޝަންގެ ޤާނޫނު" އެވެ.

[މަޤްޞަދު]
މި ޤާނޫނުގެ މަޤްޞަދަކީ، އަންނަނިވި ކަންކަން ޙާޞިލުކުރުމެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ ދަށުން ލިބިދޭ ޚިޔާލުފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަން ދަމަހައްޓައި، އާލާކުރުމާއި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން ކުރިއަރުވައި، ތަރައްޤީކޮށް، ދެމެހެއްޓުން؛
ދިވެހިރާއްޖޭގައި ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން ދެމެހެއްޓުމާއެކު، ބްރޯޑްކާސްޓް މީޑިއާ ހިމެނޭނެހެން، މީޑިއާގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކާއި ނޫސްވެރިންގެ ޒިންމާދާރުކަން އިތުރުކޮށް ބަލަހައްޓާނެ މިނިވަން އިދާރީ ނިޒާމެއް ޤާއިމުކުރުން؛
ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެކި ބާވަތުގެ ނޫސް މަޖައްލާ، ބްރޯޑްކާސްޓް، ރީބްރޯޑްކާސްޓް އަދި މިނޫންވެސް ހުރިހާ މީޑިއާގެ ޚިދުމަތްތައް ދިނުމުގެ އުސޫލުތަކާއި ސިޔާސަތުތައް ކަނޑައަޅައި ޤާއިމުކުރުން؛
ބްރޯޑްކާސްޓަރުންނާއި، މީޑިއާގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކުންނާއި، ނޫސްވެރިން މަޢުލޫމާތު ހާމަކުރުމުގައި ތަބާވާންޖެހޭ މިންގަނޑުތައް ކަނޑައަޅައި، އެ ފަރާތްތަކުން ތަބާވާންޖެހޭ ސުލޫކީ މިންގަނޑުތައް އެކަށައެޅުން؛
ޚަބަރު ފެތުރުމުގައި މުޖުތަމަޢުގައި މީޑިއާ އަދާކުރާ ދައުރަށް ޢާންމު ރައްޔިތުންގެ އިތުބާރާއި ޔަޤީންކަން އިތުރުކުރުން؛
ޒަމާނާ އެއްގޮތަށް ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން ކުރިއެރުވުމުގެ ގޮތުން ނޫސް މަޖައްލާ ރަޖިސްޓަރީކުރުމާބެހޭ ލުއި މިންގަނޑުތަކެއް ކަނޑައަޅައި ތަޢާރަފުކުރުން؛
ދޮގު މަޢުލޫމާތާއި ދޮގު ޚަބަރު ފެތުރުން ހުއްޓުވުމާއި، ކަނޑައެޅިގެން އެފަދަ މަޢުލޫމާތު ފެތުރުނަ ނުދިނުމަށް އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުން؛
ވަކި ބޭނުމެއްގައި ނުވަތަ ވަކި މަޤްޞަދެއް ޙާޞިލުކުރުމުގެ ބޭނުމުގައި ކަންކަމުގެ ޙަޤީޤަތް ވަންހަނާކޮށް ނުވަތަ ކަމެއް ނުވަތަ ކަންތައްތަކެއް ކަނޑައެޅިގެން އޮޅުވާލުމަށްޓަކައި، މީޑިއާތައް މެދުވެރިކޮށް ވަކިވަކި ފަރުދުން، ނުވަތަ ޖަމާޢަތް ހަދައިގެން، ރޭވިގެން ނުވަތަ ތަރުތީބުކުރެވިގެން ހިންގާ ކަންކަން ހުއްޓުވައި އެފަދަ ކަންކަމަށް މަގުފަހިކޮށްދޭ މީޑިއާތަކާމެދު ފިޔަވަޅު އެޅުން؛
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އެކަށައަޅާ ހަމަތަކާއި، އުސޫލުތަކާއި އަދި ސުލޫކީ މިންގަނޑުތަކާ ޚިލާފަށް ހިނގާ ކަންކަމާ ގުޅިގެން ހުށަހެޅޭ ޝަކުވާތައް ބަލައި ފިޔަވަޅު އެޅުން؛
ޤާނޫނު ނަންބަރު 16/2010 (ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަން ތަންފީޛުކުރާނެ އިދާރާއަކީ މޯލްޑިވްސް މީޑީއާ އެންޑް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ކޮމިޝަން ކަމުގައި ކަނޑައެޅުން.
މި ޤާނޫނު ތަންފީޛުކުރުމުގައި، ދިވެހިރާއްޖެއިން ބައިވެރިވެފައިވާ އިންސާނީ ޙައްޤުތަކާއި މީޑިއާއާއި ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމާގުޅޭ ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޢާހަދާތަކުގައި ބަޔާންކުރާ އެންމެހައި ހަމަތައް ކޮމިޝަނުން ހިފަހައްޓަންވާނެއެވެ.

[މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ އެންޑް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ކޮމިޝަން އުފެއްދުން]

[ކޮމިޝަން އުފެއްދުން]
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމާއެކު، މި ޤާނޫނުގެ 2 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މަޤްޞަދުތައް ޙާޞިލުކުރުމަށާއި އަދި މި ޤާނޫނު ތަންފީޛުކުރުމަށް ކުރަންޖެހޭ އެންމެހައި ކަންކަން ކުރުމަށްޓަކައި، "މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ އެންޑް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ކޮމިޝަން" ގެ ނަމުގައި ކޮމިޝަނެއް އުފެދުނީއެވެ.

[މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ އެންޑް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ކޮމިޝަނުގެ އޮފީސް ޤާއިމުކުރުން]
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ އެންޑް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ކޮމިޝަނުގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކާއި ވާޖިބުތައް އަދާކުރުމަށްޓަކައި، މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާ ތާރީޚުގައި "މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ އެންޑް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ކޮމިޝަން" ގެ ނަމުގައި އޮފީހެއް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޤާއިމުކުރަންވާނެއެވެ.

[ޤާނޫނީ ހައިސިއްޔަތު]
މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ އެންޑް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ކޮމިޝަނަކީ އަމިއްލަ ނަމުގައި ދަޢުވާކުރުމާއި، ދަޢުވާ ލިބިގަތުމުގެ ބާރު ލިބިފައިވާ، އަމިއްލަ ނަމުގައި މުޢާމަލާތްކުރުމުގެ ހައިސިއްޔަތު ލިބިފައިވާ އަދި ވަކި ސިއްކައެއް އޮންނަ މިނިވަން ޤާނޫނީ ޝަޚްޞެކެވެ.

[ކޮމިޝަނުން ނަގަހައްޓަންޖެހޭ އަސާސީ އުސޫލުތައް]
ކޮމިޝަނުގެ އެންމެހައި ކަންކަން ހިންގަންވާނީ، މި ޤާނޫނުގެ 2 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މަޤްޞަދުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން އަންނަނިވި އަސާސީ އުސޫލުތައް ނެގެހެއްޓުމުގެ މަޤްޞަދުގައެވެ.
ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމަކީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 28 ވަނަ މާއްދާއިން ކަށަވަރުކޮށްދީފައިވާ އަސާސީ މިނިވަންކަމެއް ކަމުގައިވީ ހިނދު، އެ މިނިވަންކަން ވީހާވެސް ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ކުރިއަރުވައި، ތަރައްޤީކޮށް، ދެމެހެއްޓުން؛
ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމަކީ ރައްޔިތުންނަށް ކަންކަން އެނގުމުގެ މިނިވަންކަމާ އެއްވަރުގެ ޒިންމާތަކަކާއި މަސްއޫލިއްޔަތުތަކެއް އެކުލެވިގެންވާ ކަމެއްކަން ޤަބޫލުކުރުމާއި، މީޑިއާގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކާއި ނޫސްވެރިންގެ ޒިންމާއަކީ ރައްޔިތުންނަށާއި މުޖުތަމަޢަށް އޮތް ޒިންމާއެއްކަން ޤަބޫލުކުރުން؛
ޒިންމާދާރު ގޮތެއްގައި ޙަރަކާތްތެރިވާ މީޑިއާ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޤާއިމުކުރުން؛
ވަކި ސިޔާސީ ފިކުރެއްގެ މައްޗަށް ބުރަވުމެއް ނެތި، އަދި އެއްވެސް މާލީ ބާރެއް ނުވަތަ ހައިސިއްޔަތެއް ލިބިފައިވާ ފަރާތެއްގެ މަޞްލަޙަތެއް ޙިމާޔަތްކުރުމާއި އިސްކުރުމެއް ނެތި، ބްރޯޑްކާސްޓް މީޑިއާ ހިމެނޭނެހެން، މީޑިއާގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކާއި ނޫސްވެރިންގެ ޒިންމާދާރުކަން އިތުރުކޮށް ހިންގައި ބަލަހައްޓާނެ މިނިވަން އިދާރީ ނިޒާމެއް ޤާއިމުކުރުން؛
ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަން ވީހާވެސް ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ކުރިއަރުވައި، ތަރައްޤީކޮށް، ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި މީޑިއާއާއި، މީޑިއާގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކާއި ނޫސްވެރިންނަށް އެކަށީގެންވާ ޙިމާޔަތާއި ރައްކާތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުން.

[ކޮމިޝަނުގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް]
ކޮމިޝަނުގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައި އެވަނީއެވެ.
ޤާނޫނު ނަންބަރު 16/2010 (ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 2 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މަޤްޞަދުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން އެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކޮމިޝަނުން އަދާކުރަންޖެހޭ ކަންކަން ކުރުން؛
ޤާނޫނު ނަންބަރު 16/2010 (ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ ދަށުން ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމަށް ދޫކުރެވޭ ފްރީކުއެންސީތައް ބޭނުންކުރާނެ ގޮތުގެ ޕްލޭނެއް އެކުލަވާލުން؛
ޤާނޫނު ނަންބަރު 16/2010 (ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ ދަށުން ބްރޯޑްކާސްޓަރުންނަށް ލައިސަންސް ދޫކުރުމުގެ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުން؛
ޤާނޫނު ނަންބަރު 16/2010 (ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ ދަށުން ލައިސަންސް ދޫކުރުމުގައި އެކަށައަޅާ ޝަރުޠުތަކަށް ބްރޯޑްކާސްޓަރުން އިޙްތިރާމްކުރާކަން ޔަޤީންކުރުން؛
ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ދާއިރާއާބެހޭ މައްސަލަތަކުގައި ސަރުކާރަށް ލަފާދިނުން؛
ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމާއި، ޚިޔާލުފާޅުކުރުމަށް ޤާނޫނުއަސާސީންނާއި ޤާނޫނުން ލިބިދޭ މިނިވަންކަން ދިރުވައި އާލާކުރުމަށާއި، އެ ކަންކަމާ ގުޅޭގޮތުން ޢާންމުންގެ ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރުން؛
ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމާއި، ޚިޔާލުފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަމާއި މަޢުލޫމާތު ހޯދައި ބަލައިގަތުމުގެ މިނިވަންކަމަށް ހުރަސްއެޅޭކަމަށް ފެންނަ ގޮތަށް ސަރުކާރުންނާއި، މީޑިއާއާއި އެހެނިހެން ފަރާތްތަކުން ކުރާ ކަންކަން ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކަށް ހުށަހަޅައިގެން ޙައްލުކުރުން؛
ޢާންމުކޮށް މަޢުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ މިނިވަންކަމަށާއި ރައްޔިތުންނަށް ކަންކަން އެނގުމުގެ މިނިވަންކަމަށް ހުރަސްއެޅޭ ގޮތަށް އެޅޭ އެކިއެކި ސިޔާސީ، ނުވަތަ ޤާނޫނީ، ނުވަތަ ވިޔަފާރީގެ ނުވަތަ އިޤްތިޞާދީ ފިޔަވަޅުތަކަކީ ކޮބައިތޯ ބަލައި އެ ކަންކަން ދިރާސާކޮށް ސަރުކާރުގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާތައް މެދުވެރިކޮށް އެ ކަންކަން އިޞްލާޙުކުރުން؛
މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ނޫސް މަޖައްލާ ރަޖިސްޓަރީކޮށްދިނުން؛
މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ނޫސްވެރިންގެ ދަފްތަރު އެކުލަވާލައި ބެލެހެއްޓުމާއި، ނޫސްވެރިންނަށް ފާސްދޫކުރުން؛
ބްރޯޑްކާސްޓްކުރާ ފަރާތްތަކާއި، މީޑިއާގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކާއި، ނޫސްވެރިން ނޫސްވެރިކަމުގައި ހިފަހައްޓަންޖެހޭ ސުލޫކީ މިންގަނޑުތައް އެކަށައަޅައި ދެމެހެއްޓުން؛
މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ސުލޫކީ މިންގަނޑުތަކާއި، މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ އުސޫލުތަކާ ޚިލާފަށް ޢަމަލުކުރާ ބްރޯޑްކާސްޓަރުންނާއި، މީޑިއާތަކާއި، މީޑިއާގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކާއި، ނޫސްވެރިންނާ ގުޅޭގޮތުން ޝަކުވާ ހުށަހެޅޭނެ ނިޒާމެއް ޤާއިމުކޮށް، އެ ކަންކަން ބަލައި، ސުލޫކީ މިންގަނޑުތަކާ ޚިލާފުވާ ފަރާތްތަކުން ޚިލާފުވި ޚިލާފުވުން ބަލައި، މި ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ފިޔަވަޅު އެޅުން؛
މީޑިއާގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކަށާއި ނޫސްވެރިންނަށް ބޭނުންވާ ފަންނީ ހުނަރުވެރިކަން ހޯދުމަށް ޤައުމުން ބޭރުގެ ފަރާތްތަކާއި އެތެރޭގެ ފަރާތްތަކާ ގުޅިގެން އެ ފުރުޞަތު ހޯދައިދިނުން؛
ދޮގު ޚަބަރު ފަތުރާ ވަސީލަތްތައް ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމަށް، ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކަށާއި އަދި ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދޭ ފަރާތްތަކަށް އެންގުން؛
އިސްލާމްދީނާ ޚިލާފު ވާހަކަތައް ފެތުރުމާއި، އަޚްލާޤީގޮތުން ދަށު ދަރަޖައިގެ ވާހަކަތަކާއި، ފާޙިޝް ޢަމަލުތަކަށް ހިތްވަރުދޭ ވާހަކަތައް ފެތުރުން ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތްތައް ކުރުން؛
އެހެން ޤާނޫނަކުން ކޮމިޝަނުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރުން.

[އިންތިޤާލީ މަރުޙަލާ]

[އުވާލެވޭ ޤާނޫނު]
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމާއެކު، ޤާނޫނު ނަންބަރު 47/78 (ނޫސް މަޖައްލާ ފަދަ ތަކެތީގެ ޤާނޫނު) އަދި ޤާނޫނު ނަންބަރު 15/2008 (މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ ކައުންސިލުގެ ޤާނޫނު) އުވުނީއެވެ.

[އުވާލެވޭ މާއްދާތައް]
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމާއެކު، ޤާނޫނު ނަންބަރު 16/2010 (ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 3 ވަނަ މާއްދާއިން ފެށިގެން 18 ވަނަ މާއްދާގެ ނިޔަލަށް ހުރި މާއްދާތަކާއި، އެ ޤާނޫނުގެ 20 ވަނަ މާއްދާއާއި، 37 ވަނަ މާއްދާ އަދި 42 ވަނަ މާއްދާއިން ފެށިގެން 45 ވަނަ މާއްދާގެ ނިޔަލަށް ހުރި މާއްދާތައް އުވުނީއެވެ.

[އުވާލެވޭ ޤާނޫނީ ޝަޚްޞު]
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމާއެކު، ޤާނޫނު ނަންބަރު 15/2008 (މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ ކައުންސިލުގެ ޤާނޫނު) ގެ ދަށުން އުފައްދާފައިވާ "މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ ކައުންސިލު" އާއި ޤާނޫނު ނަންބަރު 16/2010 (ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ ދަށުން އުފައްދާފައިވާ "މޯލްޑިވްސް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ކޮމިޝަން" އުވުނީއެވެ.

[މޯލްޑިވްސް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ކޮމިޝަން އުވާލުމުގެ ނަތީޖާ]
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމާއެކު، ޤާނޫނު ނަންބަރު 16/2010 (ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގައި "ކޮމިޝަން" ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކޮމިޝަނަކީ، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އުފައްދާ "މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ އެންޑް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ކޮމިޝަން" އެވެ.

[ނިމުމަކަށް އަންނާނެ މަޤާމުތައް]
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމާއެކު، މި ޤާނޫނުގެ 8 ވަނަ މާއްދާއާއި 9 ވަނަ މާއްދާ ހިނގަން ފެށުމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، އަންނަނިވި މަޤާމުތަކުގެ ޤާނޫނީ ހައިސިއްޔަތު ނިމުމަކަށް އަންނާނެއެވެ.
ޤާނޫނު ނަންބަރު 15/2008 (މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ ކައުންސިލުގެ ޤާނޫނު) ގެ 4 ވަނަ މާއްދާއާއި 5 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އިންތިޚާބުކޮށްފައިވާ ކައުންސިލުގެ މެންބަރުން؛
ޤާނޫނު ނަންބަރު 15/2008 (މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ ކައުންސިލުގެ ޤާނޫނު) ގެ 11 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އިންތިޚާބުކޮށްފައިވާ މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ ކައުންސިލުގެ ރައީސާއި ނައިބު ރައީސް؛
ޤާނޫނު ނަންބަރު 16/2010 (ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 6 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޢައްޔަންކޮށްފައިވާ މޯލްޑިވްސް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ކޮމިޝަނުގެ މެންބަރުން؛
ޤާނޫނު ނަންބަރު 16/2010 (ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 8 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޢައްޔަންކޮށްފައިވާ މޯލްޑިވްސް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ކޮމިޝަނުގެ ރައީސާއި ނައިބު ރައީސް؛ އަދި ޤާނޫނު ނަންބަރު 16/2010 (ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ 14 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޢައްޔަންކޮށްފައިވާ މޯލްޑިވްސް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ކޮމިޝަނުގެ ސެކްރެޓަރީ ޖެނެރަލް.

[އިލްތިޒާމުތައް ބަދަލުވުމާއި، ބްރޯޑްކާސްޓަރުންނާއި މީޑިއާތައް ރަޖިސްޓަރީކުރުން]
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމާއެކު، އަންނަނިވި ކަންކަން ކޮމިޝަނަށް ބަދަލުވެގެންދާނެއެވެ.
މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ ކައުންސިލާއި މޯލްޑިވްސް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ކޮމިޝަނުގެ މިލްކުވެރިކަމުގެ ދަށުގައި ނުވަތަ ބެލެހެއްޓުމުގެ ދަށުގައި ހުރި ބިންބިމާއި، ޢިމާރާތްތަކާއި، މުދަލާއި، ފައިސާއާއި، ވަސީލަތްތަކާއި، އަރުޝީފު؛
ތިންވަނަ ފަރާތަކާއެކު މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ ކައުންސިލުން ނުވަތަ މޯލްޑިވްސް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ކޮމިޝަނުން ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމެއް ނުވަތަ ކޮށްފައިވާ މުޢާމަލާތަކާ ގުޅިގެން މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ ކައުންސިލަށް ނުވަތަ މޯލްޑިވްސް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ކޮމިޝަނަށް ލިބިފައިވާ ޙައްޤުތަކާއި އަދާކުރަންޖެހޭ އިލްތިޒާމުތައް؛ އަދި ޤާނޫނު ނަންބަރު 47/78 (ނޫސް މަޖައްލާ ފަދަ ތަކެތީގެ ޤާނޫނު) ގެ ދަށުން ނޫސް މަޖައްލާއާ ގުޅޭގޮތުން ކަމާބެހޭ މިނިސްޓްރީގައި ދަފްތަރުކުރެވިފައިވާ ލިޔެކިޔުންތަކާއި އަރުޝީފު.
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާއިރު، ޤާނޫނު ނަންބަރު 47/78 (ނޫސް މަޖައްލާ ފަދަ ތަކެތީގެ ޤާނޫނު) އާއި ޤާނޫނު ނަންބަރު 16/2010 (ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ ދަށުން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ ބްރޯޑްކާސްޓަރުންނާއި، މީޑިއާތަކަކީ، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްގެން ހިންގާ ބްރޯޑްކާސްޓަރުންނާއި، މީޑިއާކަމުގައި ބެލޭނެއެވެ.
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމަށްފަހު، އަލަށް ރަޖިސްޓަރީކުރާ ބްރޯޑްކާސްޓަރުންނާއި މީޑިއާއާއި، އެއްވެސް ސަބަބަކާހުރެ ރަޖިސްޓަރީ ބާޠިލުކުރުމަށްފަހު އަލުން ރަޖިސްޓަރީކުރާ ބްރޯޑްކާސްޓަރުންނާއި މީޑިއާއާއި، އެއްވެސް ސަބަބަކާހުރެ ލައިސަންސެއް ނުވަތަ ރެޖިސްޓްރޭޝަނެއް އާކުރަންޖެހޭ ފަރާތްތަކުން އެކަމަކަށް އެދެންވާނީ، މި ޤާނޫނާއި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 16/2010 (ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.

[މުވައްޒަފުން ބަދަލުވުން]
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމާއެކު، މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ ކައުންސިލާއި މޯލްޑިވްސް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ކޮމިޝަނުގައި ޚިދުމަތްކުރަމުންދިޔަ މުވައްޒަފުންނަކީ ކޮމިޝަނުގެ މުވައްޒަފުންގެ ގޮތުގައި ބަދަލުވެގެންދާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދައިން މުވައްޒަފުން ބަދަލުވެގެންދާއިރު، އެ މުވައްޒަފުންގެ ޚިދުމަތުގެ މުއްދަތު ގުނަމުންދިޔަ ދިއުމަށް އެއްވެސް މެދުކެނޑުމެއް ނުގެނެސް، ކޮމިޝަނުގެ މުވައްޒަފުންގެ ގޮތުގައި، އެ މުވައްޒަފުންގެ ޚިދުމަތުގެ މުއްދަތު ގުނަމުން ގެންދެވޭނެއެވެ.

[ވަގުތީގޮތުން ކޮމިޝަން ހިންގުން]
މި ޤާނޫނުގެ 17 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ކޮމިޝަން އެކުލަވާލައި، މެންބަރުން ކޮމިޝަން ހިންގުމާ ޙަވާލުވަންދެން، ކޮމިޝަނުގެ ކަންކަން ވަގުތީގޮތުން ހިންގާނީ ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނުން އެކުލަވާލާ 5 (ފަހެއް) މެންބަރުންގެ ވަގުތީ ކޮމިޓީއަކުންނެވެ. މި 5 (ފަހެއް) މެންބަރުންނަކީ ސިވިލް ސަރވިސްގެ ދާއިރާގައި ހިމެނޭ އޮފީސްތަކުގައި މަސައްކަތްކުރާ ސިވިލް ސަރވިސް މުވައްޒަފުންގެ ތެރެއިން ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލުން ފެށިގެން މަތީގެ މަޤާމުތަކުގައި ތިބި ފަރާތްތަކަށް ވާންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އެކުލަވާލެވޭ ވަގުތީ ކޮމިޓީ، މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާ ތާރީޚުން ފެށިގެން 3 (ތިނެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނުން އެކުލަވާލަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އެކުލަވާލެވޭ 5 (ފަހެއް) މެންބަރުންގެ ވަގުތީ ކޮމިޓީގައި ހިމެނޭ ފަރާތްތަކުގެ ކިބައިގައި އަންނަނިވި ސިފަތައް ފުރިހަމަވާންވާނެއެވެ.
ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ މެންބަރެއް ކަމުގައި ނުވުން؛
ކޮމިއުނިކޭޝަނާއި މީޑިއާގެ ޚިދުމަތްދިނުމުގެ ދާއިރާގައި ވިޔަފާރީގެ ޙިއްޞާއެއް އޮތް މީހެއް ކަމުގައި ނުވުން؛
މީޑިއާއެއްގެ މަސްއޫލުވެރި ފަރާތެއް ކަމުގައި ނުވަތަ އެޑިޓަރެއްގެ މަޤާމު އަދާކުރަމުންދާ މީހަކު ކަމުގައި ނުވުން.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އެކުލަވާލެވޭ ވަގުތީ ކޮމިޓީގެ ރައީސާއި ނައިބު ރައީސް ކަނޑައަޅާނީ އެ ވަގުތީ ކޮމިޓީގެ 5 (ފަހެއް) މެންބަރުންގެ މެދުގައި ނެގޭ ސިއްރު ވޯޓަކުންނެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އެކުލަވާލެވޭ ވަގުތީ ކޮމިޓީގެ މެންބަރުންނަށް ދެވޭ އެލަވަންސް ކަނޑައަޅާނީ ނޭޝަނަލް ޕޭ ކޮމިޝަނުންނެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ 17 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ކޮމިޝަން އެކުލަވާލެވެންދެން، މި މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އެކުލަވާލެވޭ ވަގުތީ ކޮމިޓީއަށް ކުރެވޭނީ އަންނަނިވި ކަންކަމެވެ.
ކޮމިޝަނުގެ އިދާރީ މަސައްކަތްތައް؛
ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅޭ މައްސަލަތައް ބަލައިގަތުން؛
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ރަޖިސްޓަރީކޮށްދިނުމަށް އެދި ހުށަހަޅާ ފަރާތްތައް ރަޖިސްޓަރީކޮށްދިނުމާމެދު ގޮތެއް ނިންމުން.
އިންތިޤާލީ މަރުޙަލާގައި ވަގުތީ ކޮމިޓީއަށް އަންނަނިވި ކަންކަން ކުރުމުގެ ބާރު ލިބިގެން ނުވެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅޭ މައްސަލަތަކާއި، މި ޤާނޫނުގެ 76 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ކޮމިޝަނުން އަދި މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ ކައުންސިލުން ބަލަމުން އައި ނުނިމިވާ މައްސަލަތައް ބަލައި، އެ މައްސަލަތަކާމެދު ގޮތެއް ނިންމުން އަދި ފިޔަވަޅު އެޅުން؛
ޤާނޫނު ނަންބަރު 16/2010 (ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ޤާނޫނު) އާއި ޤާނޫނު ނަންބަރު 47/78 (ނޫސް މަޖައްލާ ފަދަ ތަކެތީގެ ޤާނޫނު) ގެ ދަށުން ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ އެއްވެސް ފަރާތެއްގެ ރެޖިސްޓްރޭޝަން ބާޠިލުކުރުން.

[ކޮމިޝަނުގެ އޮނިގަނޑު]

[މެންބަރުންގެ ޢަދަދު]
ކޮމިޝަން އެކުލެވިގެންވަނީ 7 (ހަތެއް) މެންބަރުންގެ މައްޗަށެވެ.

[ކޮމިޝަން އެކުލެވިގެންވާ ގޮތް]
ކޮމިޝަން އެކުލެވިގެންވަނީ، ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މެންބަރުންގެ މައްޗަށެވެ.
ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ކަނޑައަޅާ 3 (ތިނެއް) މެންބަރުން؛ އަދި މީޑިއާތަކުން އިންތިޚާބުކުރާ 4 (ހަތަރެއް) މެންބަރުން.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (2) ވަނަ ނަންބަރުގެ ދަށުން މީޑިއާތަކުން އިންތިޚާބުކުރާ މެންބަރުންނަކީ، ބްރޯޑްކާސްޓަރުން ތަމްސީލުކުރާ 2 (ދޭއް) މެންބަރުންނާއި، އެހެން މީޑިއާތައް ތަމްސީލުކުރާ 2 (ދޭއް) މެންބަރުން ކަމުގައި ވާންވާނެއެވެ.

[މެންބަރުންގެ ސިފަތައް]
ކޮމިޝަނުގެ މެންބަރުންގެ ސިފަތައް ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައި އެވަނީއެވެ.
ދިވެހިރައްޔިތަކު ކަމުގައިވުން؛
ޢުމުރުން 30 (ތިރީސް) އަހަރު ވެފައިވުން؛
ނޫސްވެރިކަން ނުވަތަ ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ދާއިރާއިން، ނުވަތަ ސިޔާސަތު ކަނޑައެޅުމާބެހޭ ދާއިރާއިން، ނުވަތަ ހިންގުމުގެ ދާއިރާއިން ފުރަތަމަ ޑިގްރީއެއް ޙާޞިލުކޮށްފައިވުން ނުވަތަ މީޑިއާގެ ދާއިރާއިން މަދުވެގެން 5 (ފަހެއް) އަހަރު ދުވަހުގެ ތަޖުރިބާ ޙާޞިލުކޮށްފައިވާ މީހަކު ކަމުގައިވުން؛
މީޑިއާއެއްގެ މަސްއޫލުވެރި ފަރާތެއް ކަމުގައި ނުވަތަ އެޑިޓަރެއްގެ މަޤާމު އަދާކުރަމުންދާ މީހަކު ކަމުގައި ނުވުން؛
ޤާނޫނުއަސާސީގެ ދަށުން ނުވަތަ ޤާނޫނެއްގެ ދަށުން އިންތިޚާބުކުރެވޭ ނުވަތަ ޢައްޔަންކުރެވޭ މަޤާމެއް ފުރަމުންދާ މީހަކު ކަމުގައި ނުވުން؛
ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ މެންބަރެއް ކަމުގައި ނުވުން؛
އިސްލާމްދީނުގައި ޙައްދެއް ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށެއް ކުރިކަން ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވެފައިވާ މީހަކު ކަމުގައި ނުވުން؛
މަސްތުވާތަކެތީގެ ވިޔަފާރިކުރުމުގެ ކުށް ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވެފައިވާ މީހަކު ކަމުގައި ނުވުން؛
ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ ކުށް ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވެފައިވާ މީހަކު ކަމުގައި ނުވުން؛
ޚިޔާނާތުގެ ނުވަތަ ރިޝްވަތުގެ ކުށެއް ކުރިކަން ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވެފައިވާ މީހަކު ކަމުގައި ނުވުން؛
ކޮމިއުނިކޭޝަނާއި މީޑިއާގެ ޚިދުމަތްދިނުމުގެ ދާއިރާގައި ވިޔަފާރީގެ ޙިއްޞާއެއް އޮތް މީހެއް ކަމުގައި ނުވުން.

[ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން މެންބަރުން ކަނޑައެޅުން]
މި ޤާނޫނުގެ 17 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ކޮމިޝަނަށް މެންބަރުން ކަނޑައެޅުމުގައި ޢަމަލުކުރަންވާނީ، ކޮމިޝަނުގެ މެންބަރުކަމަށް ކުރިމަތިލުމަށް ޢާންމުކޮށް އިޢުލާންކުރުމަށްފަހު، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ އެންޑް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ކޮމިޝަނަށް ފުރަތަމަ ފަހަރަށް މެންބަރުން ޢައްޔަންކުރުމަށްޓަކައި، މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާ ތާރީޚުން ފެށިގެން 15 (ފަނަރަ) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން އިޢުލާންކުރަންވާނެއެވެ.

[ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ރުހުން ދިނުން]
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކޮމިޝަނަށް ފުރަތަމަ ފަހަރަށް މެންބަރުން ޢައްޔަންކުރުމަށް މި ޤާނޫނުގެ 19 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދައިން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ޢާންމުކޮށް އިޢުލާންކުރުމަށްފަހު، އިޢުލާންގެ މުއްދަތު ހަމަވާތާ 10 (ދިހައެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ އިޢުލާނަށް އިޖާބަދިން ފަރާތްތަކަށް ރުހުން ދިނުމުގައި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ފެންނަ ގޮތް ކަނޑައަޅައި ނިންމަންވާނެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ 19 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ޖުމްލަ މެންބަރުންގެ އަޣުލަބިއްޔަތުން ފާސްކުރާ ފަރާތްތައް، މި ޤާނޫނުގެ 17 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މެންބަރުކަމުގެ މަޤާމަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޢައްޔަންކުރަންވާނެއެވެ.

[އިންތިޚާބުކުރާ މެންބަރުން]
މި ޤާނޫނުގެ 17 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މެންބަރުން އިންތިޚާބުކުރުމަށް ބާއްވާ އިންތިޚާބު ބާއްވާނީ މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުންނެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ އެންޑް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ކޮމިޝަނަށް ފުރަތަމަ ފަހަރަށް މެންބަރުން އިންތިޚާބުކުރުމަށްޓަކައި، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އިންތިޚާބެއް ބާއްވައި، މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާ ތާރީޚުން ފެށިގެން 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، މި ޤާނޫނުގެ 17 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މެންބަރުން އިންތިޚާބުކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ ދަށުން ބާއްވާ އިންތިޚާބުގައި ވޯޓުލުމުގައި ބައިވެރިވާނީ، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އެކުލަވާލާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްގެން ހިންގާ ބްރޯޑްކާސްޓަރުންނާއި މީޑިއާތަކެވެ. މި މާއްދާގެ ދަށުން، ކޮންމެ ބްރޯޑްކާސްޓަރަކަށާއި މީޑިއާއަކަށް ލެވޭނީ 1 (އެކެއް) ވޯޓެވެ.
މި މާއްދާގެ ދަށުން ބާއްވާ އިންތިޚާބުގައި ނަގާނީ ސިއްރު ވޯޓެވެ.
މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ކޮމިޝަނަށް ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އިންތިޚާބުކުރާ މެންބަރުންގެ މުއްދަތު ހަމަވެއްޖެނަމަ ނުވަތަ ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އިންތިޚާބުކުރާ މެންބަރުކަމުގެ މަޤާމެއް ހުސްވެއްޖެނަމަ، އެ ކޮމިޝަނަށް މެންބަރުން ޢައްޔަންކުރާނީ މި މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ހަދަންޖެހޭ ގަވާއިދު މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާތާ 7 (ހަތެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ހަދައި، ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ޝާއިޢުކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ ދަށުން އިންތިޚާބުކުރާ މެންބަރުން އިންތިޚާބުކުރާ ތާރީޚުން ފެށިގެން 7 (ހަތެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އެ މެންބަރުންނަށް ކޮމިޝަނުގެ މެންބަރުކަމުގެ ލިޔުން ޙަވާލުކުރަންވާނެއެވެ.

[ކޮމިޝަނުގެ ރައީސާއި ނައިބު ރައީސް ޢައްޔަންކުރުމާއި ވަކިކުރުން]
ކޮމިޝަނުގެ މެންބަރުންގެ ތެރެއިން ކޮމިޝަނުގެ ރައީސް ޢައްޔަންކޮށް ވަކިކުރާނީ، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުންނެވެ.
ކޮމިޝަނުގެ ނައިބު ރައީސް ޢައްޔަންކުރާނީ ކޮމިޝަނުގެ މެންބަރުންގެ ތެރެއިން، ކޮމިޝަނުގެ މެންބަރުންގެ މެދުގައި ނަގާ ސިއްރު ވޯޓަކުންނެވެ.
ކޮމިޝަނުގެ ނައިބު ރައީސް އެ މަޤާމުން ވަކިވާނީ ކޮމިޝަނުގެ ނައިބު ރައީސް އެ މަޤާމުން ވަކިކުރުމަށް ކޮމިޝަނުގެ މެންބަރުންގެ ތެރެއިން 4 (ހަތަރެއް) މެންބަރަކު، ކޮމިޝަނުގެ ޖަލްސާއަކަށް ހުށަހަޅައި، އެ ޖަލްސާއަށް ހާޒިރުވެ ވޯޓުގައި ބައިވެރިވާ މެންބަރުންގެ އަޣުލަބިއްޔަތުން ފާސްކުރުމުންނެވެ.

[ކޮމިޝަނުގެ ރައީސްގެ ޒިންމާ]
ކޮމިޝަނުގެ ރައީސްގެ ޒިންމާތައް ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައި އެވަނީއެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކޮމިޝަނުން ކުރަންޖެހޭ އެންމެހައި މަސައްކަތްތައް ރާވައި ހިންގުން؛
ކޮމިޝަނުގެ ޖަލްސާތަކުގެ އެޖެންޑާ ކަނޑައެޅުމާއި، ރިޔާސަތު ބެލެހެއްޓުމާއި، ޖަލްސާތަކުގެ ގަވާއިދުތައް ހިފެހެއްޓުން؛
ކޮމިޝަނުގެ މަސައްކަތްތައް ކޮމިޝަނުގެ މެންބަރުންނާ ޙަވާލުކުރުން؛
ކޮމިޝަނުގެ އެންމެހައި ކަންކަން ހިންގައި ބެލެހެއްޓުން.

[ކޮމިޝަނުގެ ނައިބު ރައީސްގެ ޒިންމާ]
ކޮމިޝަނުގެ ނައިބު ރައީސްގެ ޒިންމާތައް ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައި އެވަނީއެވެ.
ކޮމިޝަނުގެ ރައީސަށް އޭނާގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް އަދާކުރުމަށް ނުކުޅެދިއްޖެ ޙާލަތެއްގައި، ނުވަތަ ޢުޛުރުވެރިވެއްޖެ ޙާލަތެއްގައި، ނުވަތަ އެ މަޤާމު ހުސްވެއްޖެ ޙާލަތެއްގައި، ރައީސްގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް ވަގުތީގޮތުން އަދާކުރުން؛
ކޮމިޝަނުގެ މަސައްކަތްތަކާ ގުޅިގެން ކޮމިޝަނުގެ ރައީސް ޙަވާލުކުރާ މަސައްކަތްތައް ކުރުން؛ އަދި ކޮމިޝަނުގެ ރައީސްގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް އަދާކުރުމުގައި އެހީތެރިވެދިނުން.

[ކޮމިޝަނުގެ މެންބަރުންގެ ޒިންމާ]
ކޮމިޝަނުގެ މެންބަރުންގެ ޒިންމާތައް ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައި އެވަނީއެވެ.
ކަނޑައެޅިގެން އެނގެން އޮތް ޢުޛުރެއް ދިމާވެގެން މެނުވީ، ކޮމިޝަނުގެ ޖަލްސާތަކަށް ހާޒިރުވުން؛
ކަނޑައެޅިގެން އެނގެން އޮތް ޢުޛުރެއް ދިމާވެގެން މެނުވީ، ކޮމިޝަނުން ޙަވާލުކުރާ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް އަދާކުރުން؛
ކޮމިޝަނުގެ މަސައްކަތާ ބެހޭގޮތުން ކަނޑައަޅަންޖެހޭ ސިޔާސަތުތަކާއި މިންގަނޑުތައް ކަނޑައެޅުން؛
ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅާ ޝަކުވާތަކާއި މައްސަލަތައް ބެލުން؛
ސިއްރުގެ ގޮތުގައި ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅާ މަޢުލޫމާތު ސިއްރުގެ ގޮތުގައި ހިފެހެއްޓުން؛
ތިމާއަށް ލިބިދޭ ބާރާއި އިޚްތިޔާރު ނުރަނގަޅު ނިޔަތެއްގައި ވަކި ފަރާތަކަށް ގެއްލުމެއް ދިނުމުގެ ބޭނުމުގައި ބޭނުން ނުކުރުމާއި، ޤާނޫނުގެ ދާއިރާގެ ތެރޭގައި ލިބިދޭ އިޚްތިޔާރު ޞައްޙަގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމާއި، އެ އިޚްތިޔާރު ބޭނުންކުރުމުގައި އެހެން މީހުންގެ ޙައްޤުތަކަށާއި، ވާޖިބުތަކަށާއި، ޤާނޫނުގައިވާ ޞައްޙަ މަޞްލަޙަތުތަކަށް އިޙްތިރާމްކުރުން؛
މިނިވަންކަމާއި ޢަދުލުވެރިކަމާއި އިންޞާފުވެރިކަމާއެކު ކޮމިޝަނަށް ޚިދުމަތްކުރުމާއި، ޙަވާލުކުރެވޭ ކަންކަން އެއްވެސް ނުފޫޒަކަށް ލެނބުމެއް ނެތި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ކުރުން.

[މެންބަރުކަމުގެ މުއްދަތު]
ކޮމިޝަނަށް ޢައްޔަންކުރެވޭ މެންބަރުންނާއި އިންތިޚާބުކުރެވޭ މެންބަރުން، މެންބަރުކަމުގެ މަޤާމުގައި ދެމިތިބޭނީ 5 (ފަހެއް) އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން މެންބަރުކަމަށް ޢައްޔަންކުރެވޭ ނުވަތަ އިންތިޚާބުކުރެވޭ އެއްވެސް މީހަކަށް ވިދިވިދިގެން ނުވަތަ އެނޫންވެސް ގޮތަކަށް 2 (ދޭއް) ދައުރަށްވުރެ ގިނަ ދުވަހު މެންބަރުކަމުގައި ނުހުރެވޭނެއެވެ.

[މުސާރަ]
ކޮމިޝަނުގެ މެންބަރުންނަށް ދެވޭ މުސާރައާއި އެހެނިހެން ޢިނާޔަތްތައް ކަނޑައަޅާނީ ނޭޝަނަލް ޕޭ ކޮމިޝަނުންނެވެ.

[މަޤާމު ހުސްވުން]
ތިރީގައި މިވާ ޙާލަތްތަކުގެ ތެރެއިން ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެއްޖެނަމަ، ކޮމިޝަނުގެ މެންބަރެއްގެ މަޤާމު ހުސްވާނެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އިސްތިޢުފާދިނުން؛
މި ޤާނޫނުގައި މެންބަރުންގެ ސިފަތައް ކަމުގައި ބަޔާންވެފައިވާ ސިފަތަކުގެ ތެރެއިން ސިފައެއް އުނިވުން؛
މެންބަރުކަމުގެ މަޤާމުގައި ހުރެ ކުރުން އެކަށީގެންނުވާފަދަ ކަމެއް ކުރުން؛
މެންބަރުކަމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރުމުގައި ނާޤާބިލުވުން؛
މެންބަރުކަމުގެ ދައުރު ހަމަވުން؛
މަރުވުން.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (3) ވަނަ ނަންބަރާއި (4) ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެއްޖެ ކަމަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ކޮމިޓީއަކަށް ފެނިގެން، މެންބަރުކަމުގެ މަޤާމުން ވަކިކުރުމަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ޖަލްސާއެއްގައި ހާޒިރުވެ ވޯޓުގައި ބައިވެރިވި މެންބަރުންގެ އަޣުލައްބިއްޔަތުން ފާސްކުރުމުން، މެންބަރަކު އޭނާގެ މަޤާމުން ވަކިވީއެވެ.

[ހުސްވާ މަޤާމަށް މެންބަރުން ޢައްޔަންކުރުން]
މި ޤާނޫނުގެ 28 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޙާލަތްތަކުގެ ތެރެއިން ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެގެން މި ޤާނޫނުގެ 19 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ކޮމިޝަނަށް ޢައްޔަންކުރާ މެންބަރެއްގެ މެންބަރުކަމުގެ މަޤާމު ހުސްވެއްޖެނަމަ، އެ މަޤާމެއް ހުސްވާތާ 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، މި ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން، އެ މަޤާމަށް މީހަކު އަލުން ޢައްޔަންކުރަންވާނެއެވެ.

[ހުސްވާ މަޤާމަށް މެންބަރުން އިންތިޚާބުކުރުން]
މި ޤާނޫނުގެ 28 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޙާލަތްތަކުގެ ތެރެއިން ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެގެން މި ޤާނޫނުގެ 21 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ކޮމިޝަނަށް އިންތިޚާބުކުރާ މެންބަރެއްގެ މެންބަރުކަމުގެ މަޤާމު ހުސްވެއްޖެނަމަ، އެ މަޤާމެއް ހުސްވާތާ 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، މި ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން، އެ މަޤާމަށް މީހަކު އަލުން އިންތިޚާބުކުރަންވާނެއެވެ.

[މަޤާމު ހުސްވުމުގެ ސަބަބުން ކޮމިޝަނުގެ ރައީސް ނުވަތަ ކޮމިޝަނުގެ ނައިބު ރައީސްގެ މަޤާމު ހުސްވުން]
މި ޤާނޫނުގެ 28 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޙާލަތްތަކުގެ ތެރެއިން ޙާލަތެއް މެދުވެރިގެން ކޮމިޝަނުގެ ރައީސްކަމުގެ މަޤާމު ނުވަތަ ކޮމިޝަނުގެ ނައިބު ރައީސްކަމުގެ މަޤާމު ހުސްވެއްޖެނަމަ، އެ މަޤާމެއް ހުސްވާތާ 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، މި ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން، އެ މަޤާމަށް މީހަކު ޢައްޔަންކުރަންވާނެއެވެ.

[އިސްތިޢުފާދިނުން]
ކޮމިޝަނުގެ މެންބަރަކު އޭނާގެ މަޤާމުން އިސްތިޢުފާދޭން ބޭނުންވެއްޖެނަމަ، ސަބަބު ބަޔާންކޮށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއަށް ސިޓީއެއް ހުށަހަޅައި، އެ ސިޓީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއަށް ލިބުމުން އެ މެންބަރަކު މެންބަރުކަމުން ވަކިވީއެވެ.
ކޮމިޝަނުގެ ރައީސް ނުވަތަ ނައިބު ރައީސް އެ މަޤާމުން އިސްތިޢުފާދޭން ބޭނުންވެއްޖެނަމަ، ސިޓީއަކުން އެކަން ބަޔާންކޮށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއަށް ހުށަހަޅައި، އެ ސިޓީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއަށް ލިބުމުން ކޮމިޝަނުގެ ރައީސްކަމުގެ މަޤާމުން ނުވަތަ ނައިބު ރައީސްކަމުގެ މަޤާމުން އެ މީހަކު ވަކިވީއެވެ.

[ކޮމިޝަނުގެ ބައްދަލުވުންތައް]
ކޮމިޝަނުގެ ބައްދަލުވުމެއް މަދުވެގެން ކޮންމެ މަހަކު 1 (އެކެއް) ފަހަރު ބާއްވަންވާނެއެވެ.
ކޮމިޝަނުގެ ބައްދަލުވުމެއް ބޭއްވޭނެ ޤާނޫނީ ޢަދަދަކީ، ކޮމިޝަނުގެ މެންބަރުންގެ އަޣުލަބިއްޔަތެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި އެފަދައިން ބަޔާންކޮށްފައިވީ ނަމަވެސް، ކޮމިޝަނުގެ 3 (ތިނެއް) މެންބަރުންގެ ސޮޔާއެކު، ނުވަތަ ދައުލަތުގެ އިދާރާއަކުން އެއްވެސް ބާވަތެއްގެ މައްސަލައެއް ހުށަހެޅިއްޖެނަމަ، އެ މައްސަލައެއް ހުށަހެޅިތާ 48 (ސާޅީސްއަށެއް) ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި ކޮމިޝަނުގެ ބައްދަލުވުމެއް ބާއްވައި، އެ މައްސަލައެއް ކުރިއަށް ގެންދާނެ ގޮތުގެ ނިންމުން ނިންމަންވާނެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، މުޅި ކޮމިޝަނުގެ ފެންވަރުގައި ބަލާ މައްސަލަތައް ނިންމުމުގައި، ކޮމިޝަނުގެ އިއްތިފާޤުން އެ މައްސަލަތައް ނިންމޭތޯ މަސައްކަތްކުރަންވާނެއެވެ. އެފަދަ މައްސަލަތައް ނިންމުމުގައި، ކޮމިޝަނުގެ އިއްތިފާޤު ނުލިބޭ ޙާލަތްތަކުގައި، މައްސަލަތައް ނިންމާނީ، ކޮމިޝަނުގެ އަޣުލަބިއްޔަތުންނެވެ.

[މަޞްލަޙަތު ހިމެނޭ ކަންކަން ހާމަކުރުން]
އެއްވެސް މެންބަރެއްގެ އަމިއްލަ މަޞްލަޙަތެއް ނުވަތަ ދައުރެއް ނުވަތަ މާލީ ފައިދާއެއް ނުވަތަ އެނޫންވެސް ފައިދާއެއް އޮތް މައްސަލައެއް، ކޮމިޝަނުން ބަލާނަމަ، އެ ބައްދަލުވުމެއްގައި އެ މެންބަރަކު އެކަން ހާމަކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ
(ހ) ގެ ދަށުން ހާމަކުރާ ކަންކަން ކޮމިޝަނުގެ އެ ބައްދަލުވުމެއްގެ ޔައުމިއްޔާގައި ހިމަނަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ
(ހ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން، މެންބަރެއްގެ މަޞްލަޙަތެއް އޮތް ކަމެއް ހާމަކުރުމަށްފަހު، އެ މައްސަލައަކާބެހޭ ބަޙުޘެއްގައި، ނުވަތަ ނިންމުމެއްގައި އެ މެންބަރަކަށް ބައިވެރިއެއް ނުވެވޭނެއެވެ.

[ކޮމިޝަން ހިންގުމާބެހޭ ގަވާއިދު އެކުލަވާލުން]
ކޮމިޝަނުގެ މަސައްކަތްތައް ކުރިއަށް ގެންދިޔުމުގައި ޢަމަލުކުރާ އުސޫލު، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.

[ކޮމިޝަން ހިންގުން]

[ސެކްރެޓަރީ ޖެނެރަލް]
ކޮމިޝަނުގެ އިދާރާ ދުވަހުން ދުވަހަށް ހިންގުމަށްޓަކައި، ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނުން ސެކްރެޓަރީ ޖެނެރަލެއް ޢައްޔަންކުރަންވާނެއެވެ. އަދި ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅާ ސިޔާސަތުތަކާއި، އެކުލަވާލާ ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ކޮމިޝަނުގެ އިދާރާ ހިންގާނީ، ސެކްރެޓަރީ ޖެނެރަލެވެ.
ސެކްރެޓަރީ ޖެނެރަލްކަމަށް ޢައްޔަންކުރެވޭ މީހަކީ ކޮމިޝަނުގެ މެންބަރުންގައި ހުރުން ލާޒިމުކަމަށް މި ޤާނޫނުގެ 18 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ސިފަތައް ފުރިހަމަވާ މީހެއް ކަމުގައި ވާންވާނެއެވެ.
ސެކްރެޓަރީ ޖެނެރަލްގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކާއި، ވާޖިބުތައް ކަނޑައަޅާނީ ކޮމިޝަނުންނެވެ.
ސެކްރެޓަރީ ޖެނެރަލްގެ މުސާރައާއި ޢިނާޔަތްތައް ކަނޑައަޅާނީ، ނޭޝަނަލް ޕޭ ކޮމިޝަނުގެ ލަފާގެ މަތިން ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނުންނެވެ.

[ކޮމިޝަނުގެ މުވައްޒަފުން]
ކޮމިޝަނުގެ މުވައްޒަފުންގެ ގޮތުގައި ތިބޭނީ ސިވިލް ސަރވިސްގެ މުވައްޒަފުންނެވެ. އަދި އެ މުވައްޒަފުންގެ މައްޗަށް ހިނގާނީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 5/2007 (ދިވެހި ސިވިލް ސަރވިސްގެ ޤާނޫނު) އާއި އެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކެވެ.
ކޮމިޝަނުގެ ފަންނީ އަދި އިދާރީ މުވައްޒަފުންގެ ވަޒީފާގެ ގިންތިތަކާއި މަސްއޫލިއްޔަތުތައް ބަޔާންކުރާ އިދާރީ އޮނިގަނޑެއް މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާ ތާރީޚުން ފެށިގެން 3 (ތިނެއް) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ކޮމިޝަނުގެ މެންބަރުން އެކުލަވާލައި، ކޮމިޝަނުގެ މެންބަރުންގެ އަޣުލަބިއްޔަތުން ފާސްކުރަންވާނެއެވެ. އަދި އެ އޮނިގަނޑުގައި ކޮމިޝަނުގެ މުވައްޒަފުންގެ މަޤާމުތަކުގެ ޝަރުޠުތަކާއި އެކި ކަންކަމަށް މުވައްޒަފުން ތިބެންވާނެ ޢަދަދު ކަނޑައަޅާފައި އޮންނަންވާނެއެވެ.
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާ ތާރީޚުން ފެށިގެން 4 (ހަތަރެއް) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން އެކުލަވާލާ އޮނިގަނޑާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރަންވާނެއެވެ. އަދި އެ އޮނިގަނޑުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އަދި ކޮމިޝަނުގެ މެންބަރުންގެ މަޝްވަރާއާއެކު، ކޮމިޝަނަށް ބޭނުންވާ މުވައްޒަފުން ޢައްޔަންކޮށް ވަކިކުރާނީ ސިވިލް ސަރވިސް ކޮމިޝަނުންނެވެ.
މި މާއްދާގެ (ނ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ވެރިންނާއި މުވައްޒަފުން މަޤާމުތަކަށް ހަމަޖައްސަމުން ދިއުމުގައި، މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ ކައުންސިލާއި މޯލްޑިވްސް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ކޮމިޝަނުގެ އެކި ފަންތީގެ ވަޒީފާތަކުގައި ކުރިން ތިބި ވެރިންނާއި މުވައްޒަފުން، މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ އެންޑް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ކޮމިޝަނުގެ ވަޒީފާގެ އޮނިގަނޑަށް ފެތޭގޮތަށް އެކި މަޤާމުތަކަށް ބަދަލުކުރުމާއި، އޮނިގަނޑަށް ނުފެތޭ މުވައްޒަފުން ވަކިކުރުމާއި އެކި މަޤާމުތަކަށް އަލަށް މުވައްޒަފުން ޢައްޔަންކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ. ނަމަވެސް މި ގޮތުގެމަތިން މުވައްޒަފުންގެ މަޤާމު ބަދަލުކުރެވޭނީ ނުވަތަ މަޤާމުން ވަކިކުރެވޭނީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 5/2007 (ދިވެހި ސިވިލް ސަރވިސްގެ ޤާނޫނު) އާއި އެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.

[ސުލޫކީ މިންގަނޑު]

[ސުލޫކީ މިންގަނޑު އެކުލަވާލުން]
ބްރޯޑްކާސްޓަރުންނާއި، މީޑިއާގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކާއި، ނޫސްވެރިންގެ މަޝްވަރާގެ މަތިން، އަދި މި ޤާނޫނުގެ 39 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހަމަތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން، ބްރޯޑްކާސްޓަރުންނާއި، މީޑިއާގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކާއި އަދި ނޫސްވެރިން ޢަމަލުކުރުމަށް ސުލޫކީ މިންގަނޑެއް ކޮމިޝަނުން އެކުލަވާލަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ސުލޫކީ މިންގަނޑު، މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާ ތާރީޚުން ފެށިގެން 3 (ތިނެއް) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެކުލަވާލާ ކޮމިޝަނުން ޝާއިޢުކުރަންވާނެއެވެ.

[ހަމަތައް]
ބްރޯޑްކާސްޓަރުންނާއި، މީޑިއާގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކާއި އަދި ނޫސްވެރިން މަސައްކަތްކުރަންވާނީ ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހަމަތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން، އެ ހަމަތައް ނެގެހެއްޓޭނެ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.
އިސްލާމްދީނާއި، ޤާނޫނުއަސާސީއާއި ޤާނޫނުތަކަށް ޙުރުމަތްތެރިކޮށް ހިތުން؛
ޤައުމީ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަން ދެމެހެއްޓުން؛
އިޖްތިމާޢީ އަޚްލާޤާއި ޢާންމު ނިޒާމު ހިފެހެއްޓުން؛
މީހުންގެ އަބުރުވެރިކަމާއި ޒާތީ ދިރިއުޅުން ރައްކާތެރިކުރުން؛
އިންސާނީ ޙައްޤުތަކަށް ޙުރުމަތްތެރިކޮށް ހިތުން؛
ތެދު މަޢުލޫމާތު ހާމަކުރުމާއި އިންޞާފުވެރިކަމާއެކު، ހާމަކަން ބޮޑު ގޮތެއްގައި ޚަބަރާއި މަޢުލޫމާތު ގެނެސްދިނުން؛
ޢާންމު މަޞްލަޙަތު ހިމެނޭ ކަންކަމުގައި ތަފާތު ވިސްނުންތަކާއި ފިކުރުތަކަށް ޤާނޫނުތައް ހުއްދަކުރާ ގޮތުގެމަތިން ޖާގަ ދިނުން؛
މުޖުތަމަޢުގައި އަޅާލުމާއި އެހީތެރިކަން ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކުގެ ޚަބަރާއި މަޢުލޫމާތު ފެތުރުމުގައި އެ ފަރާތްތަކުގެ ޙައްޤުތައް ޙިމާޔަތްކުރުމަށް ޚާއްޞަ ރައްކާތެރިކަމާއި ސަމާލުކަމެއް ދިނުން؛
ޚަބަރާއި މަޢުލޫމާތު ފެތުރުމުގައި ސީދާގޮތުން ނުވަތަ ނުސީދާގޮތުން ނަމަވެސް ކުޑަކުދިންގެ ޙައްޤުތަކަށް ގެއްލުންވާނެފަދަ ޚަބަރާއި މަޢުލޫމާތު ނުފެތުރުން.

[ސުލޫކީ މިންގަނޑުގައި ހިމަނަންޖެހޭ ކަންކަން]
މި ޤާނޫނުގެ 38 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އެކުލަވާލާ ސުލޫކީ މިންގަނޑުގައި، މި ޤާނޫނުގެ 39 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ހަމަތަކުގެ އިތުރުން، ޕްރޮގްރާމިންގ އަދި ކޮންޓެންޓްއާ ގުޅުންހުރި ކަންކަމުގެ މައްޗަށް ބަލައި، އަންނަނިވި ކަންކަމާއި، އެ ކަންކަމާބެހޭ އުސޫލުތައް ކޮމިޝަނުން ހިމަނަންވާނެއެވެ.
އިސްލާމްދީން ފިޔަވައި އެހެން ދީނެއް ކުރިއެރުވުމަށް ހިތްވަރުދޭ އެއްވެސް އެއްޗެއް ބްރޯޑްކާސްޓް ނުވަތަ ޝާއިޢު ނުކުރުން؛
ޚަބަރާއި ކަރަންޓް އެފެއާޒް ޕްރޮގްރާމްތައް ގެނެސްދިނުމުގައި، ވަކި ފަރާތަކަށް ބުރަވުމެއް ނެތި، ހަމަހަމަކަމާއެކު ގެނެސްދިނުމަށް އިސްކަންދީ، ތެދު މަޢުލޫމާތު ފެތުރުމަށް މަސައްކަތްކުރުން؛
އިންޓަރވިއުކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރަންޖެހޭ އުސޫލުތަކާއި މިންގަނޑުތައް އަދި އެޑިޓްކުރެވޭނެ ގޮތްތައް؛
ހުއްދަ ނެތި ރިކޯޑުކޮށްފައިވާ މަޢުލޫމާތު ބޭނުން ނުކުރުމާއި، އެކަމަށް ބޭނުންކޮށްފައިވާ އާލާތްތަކުގެ ބޭނުން ނުހިފުން؛
އޮރިޔާންކާޑުގެ މާނައިގައި ހިމެނޭ އެއްޗެއްސާއި، ޖިންސީ ގުޅުން ސިފަވާ މަންޒަރާއި އަޑު ހިމެނޭ އެއްވެސް އެއްޗެއް، ނުވަތަ ޖިންސީ ގުނަވަންތައް ސިފަވާ މަންޒަރާއި އަޑު އަދި ޖިންސީ ގުޅުން ހިންގުމަށްޓަކައި ޖިންސީ ގުނަވަން ސިފަކޮށްދޭ ގޮތަށް ހަދާފައި ހުންނަ އެއްޗެހީގެ މަންޒަރާއި، އެފަދަ މަންޒަރު ސިފަވާ އަޑު ހިމެނޭ އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުދެއްކުން އަދި ޝާއިޢު ނުކުރުން؛
މީހެއްގެ ނުވަތަ ބަޔެއްގެ ޙުރުމަތް ކެނޑިދާނެފަދަ، ނުވަތަ ޢިއްޒަތާއި ޤަދަރަށް އުނިކަމެއް އަތުވެދާނެފަދަ، ނުވަތަ ކޮންމެވެސް ސިފައެއްގައި ނިކަމެތިކަމެއް ލިބިދާނެ ބަސްތަކާއި، މުޖުތަމަޢުގައި ބޭނުންކުރުމަށް އެކަށީގެންނުވާ ބަސްތަކާއި، އިޝާރާތާއި، ޙަރަކާތާއި ޢަމަލުތައް ހިމެނޭ އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުދެއްކުން އަދި ޝާއިޢު ނުކުރުން؛
ޙަޤީޤީ އަދި ޚިޔާލީ ކޮންޓެންޓް ވަކިކޮށްދިނުން؛
އެކި ނަސްލުތަކުގެ މީހުންނާއި، ވަކި ޖިންސެއްގެ ބަޔަކަށް، ނުވަތަ ވަކި ޢުމުރުފުރައެއްގެ ބަޔަކަށް، ނުވަތަ ޚާއްޞަ އެހީއަށް ބޭނުންވާ މީހުންނަށް އިޙްތިރާމް ކުޑަވާފަދަ އެއްޗެއް، ނުވަތަ އިންސާނީ ޤަދަރަށް އުނިކަން އަންނަ އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުދެއްކުން އަދި ޝާއިޢު ނުކުރުން؛
ފަރުދުންގެ މިނިވަންކަމަށް އިޙްތިރާމްކުރުން؛
އަޚްލާޤީ ފެންވަރު ދަށް މަންޒަރާއި އަޑު ބޭނުން ނުކުރުން؛
ދޮގު މަޢުލޫމާތާއި ޚަބަރު ނުފެތުރުން.

[އެކި ފަރާތްތަކުގެ އަމިއްލަ މަޢުލޫމާތު ހާމަކުރުމުގެ މިންގަނޑުތައް]
އެކި ފަރާތްތަކުގެ އަމިއްލަ މަޢުލޫމާތު މީޑިއާގައި މަސައްކަތްކުރާ މީހުން ހޯދަންވާނީ މުޖުތަމަޢުގެ މަޞްލަޙަތެއް އެކަމުގައި ހިމެނޭ ކަމަށްވާނަމައެވެ. އެފަދަ މަޢުލޫމާތު ހޯދުމުގައި އަދި ބޭނުންކުރުމުގައި އެ ފަރާތުގެ އަމިއްލަ މިނިވަންކަމުގެ ދާއިރާއަށާއި، އެ ފަރާތުގެ އަމިއްލަ އަބުރަށާއި ޤަދަރަށް އަބަދުމެ އިޙްތިރާމްކުރަންވާނެއެވެ.
ވަކި މީހަކާ ބެހޭގޮތުން ހޯދާ އޭނާގެ އަމިއްލަ މަޢުލޫމާތާއި ފޮޓޯ ޝާއިޢުކުރަންވާނީ، ހަމައެކަނި އެ މަޢުލޫމާތެއް ހޯދި މަޤްޞަދަށްޓަކައެވެ.
އަދި އެ މީހަކާބެހޭ އަމިއްލަ މަޢުލޫމާތެއް ފޯރުކޮށްދޭ ފަރާތެއްވެސް އެ މަޢުލޫމާތު އެ ފޯރުކޮށްދެނީ ވަކި މަޤްޞަދެއްގައި ކަމަށް ނުވަތަ އެ މަޢުލޫމާތެއް ލިބޭ ފަރާތަކަށް އެ ލިބެނީ ވަކި ބޭނުމެއްގައިކަން ޤަބޫލުކުރުމުގެ ޙައްޤު އެފަދަ މަޢުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދޭ މީހާއަށްވެސް، އަދި އެފަދަ މަޢުލޫމާތު ނިސްބަތްވާ މީހާއަށްވެސް ލިބިގެންވެއެވެ.
ވަކި ފަރާތަކާ ބެހޭގޮތުން ހޯދައި އަދި ބޭނުންކުރާ އެ ފަރާތެއްގެ އަމިއްލަ މަޢުލޫމާތަކީ، ތެދު، ފުރިހަމަ، އަދި އެންމެ ފަހުގެ މަޢުލޫމާތު ކަމުގައި ވާންވާނެއެވެ. އަދި ވަކި ފަރާތަކާ ބެހޭގޮތުން ފާހަގަކުރާ އަމިއްލަ މަޢުލޫމާތަކީ ތެދުނޫން މަޢުލޫމާތެއް ކަމުގައިވާނަމަ ވީއެންމެ އަވަސް ފުރުޞަތެއްގައި ހަމަ އެ ވަސީލަތެއްގައި ފާޅުކަން ބޮޑު ގޮތެއްގައި އެކަން އިޞްލާޙުކޮށް ރަނގަޅުކުރަންވާނެއެވެ. އަދި ދެވަނަ ފަހަރަށް އެ މަޢުލޫމާތު ބޭނުންކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ.
ވަކި ފަރާތަކާ ބެހޭގޮތުން ހޯދާ އެ ފަރާތެއްގެ އަމިއްލަ މަޢުލޫމާތު މީޑިއާގައި މަސައްކަތްކުރާ މީހަކު ބަލަހައްޓަންވާނީ އެއިން ނަހަމަ ބޭނުމެއް ނުކުރެވޭނެ ގޮތެއްގެމަތިން، ނުވަތަ އެ މަޢުލޫމާތެއް ގެއްލިގެން ނުދާނެ ގޮތުގެމަތިން، ނުވަތަ ހުއްދަ ނޫން ފަރާތަކަށް އެ މަޢުލޫމާތެއް ނުފެންނާނެ ގޮތެއްގެމަތިން ރައްކާތެރިކަމާއެކުގައެވެ.
މީޑިއާގެ އެކިއެކި ވަސީލަތްތަކަށް މަޢުލޫމާތުދޭ ފަރާތްތައް ޙިމާޔަތްވެގެންވުމުގެ ޙައްޤު އެ ފަރާތްތަކަށް ލިބިގެންވެއެވެ. އަދި މަޢުލޫމާތު ދިނީ ކާކުކަން ނޭނގޭ ގޮތެއްގައި ލިބޭ މަޢުލޫމާތު ހާމަކުރާއިރު، އެ މަޢުލޫމާތު ދިން ފަރާތް ހާމަކުރުމަކީ ޤާނޫނަކުން ލާޒިމުކުރާ ކަމެއް ކަމުގައިނުވާހާ ހިނދަކު، އެ ފަރާތުގެ ތަފްޞީލު ހާމަކުރުމަކީ މީޑިއާގައި މަސައްކަތްކުރާ މީހަކު ކޮށްގެންވާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.

[ޢާންމު މަޞްލަޙަތާގުޅޭ މައްސަލަތަކުގައި މަޢުލޫމާތު ހާމަކުރުމުގެ މިންގަނޑު]
ޢާންމު މަޞްލަޙަތާގުޅޭ މައްސަލަތަކުގައި މީޑިއާއިން ޝާއިޢުކުރާ ނުވަތަ ބްރޯޑްކާސްޓްކުރާ ކޮންމެ މަޢުލޫމާތެއް އަންނަނިވި މިންގަނޑުތަކަށް ފެތެންވާނެއެވެ.
މައްސަލައިގެ ޙަޤީޤަތާއި، އެ ޙަޤީޤަތުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް މީހަކު ފާޅުކުރާ އެ މީހެއްގެ އަމިއްލަ ޚިޔާލާ ދެ ކަންތައް ތަފާތުކޮށް އެނގޭ ގޮތަށް ފާހަގަކުރުން؛
މައްސަލައިގެ މަޢުލޫމާތު ހާމަކުރުމުގައި، ޢާންމުންނަށް ޙަޤީޤަތް އޮޅޭގޮތަށް ނުވަތަ މައްސަލައިގެ ވަކި ކަމެއް އޮޅޭގޮތަށް، ނުވަތަ މައްސަލައާގުޅޭ ބައެއް މަޢުލޫމާތު ހިފެހެއްޓޭގޮތަށް މަޢުލޫމާތު ހާމަނުކުރުން؛
މައްސަލައިގެ ޙަޤީޤަތެއް ހާމަކުރާއިރު، އެއީ ތެދު މަޢުލޫމާތުކަމަށް ނުބެލެވޭގޮތަށް، ނުވަތަ ޙަޤީޤަތުގެ ޞައްޙަކަމާމެދު ޝައްކު އުފެއްދޭފަދަ ގޮތަކަށް، ނުވަތަ ޙަޤީޤަތް ތެދެއް ކަމަށް ބެލެވޭ ކަމެއް ހާމަކޮށްދެވޭ ގޮތުން ތެދަށް ވުރެ ބޮޑަށް ދޮގުކަމަށް ބެލެވޭގޮތަށް މަޢުލޫމާތު ހާމަނުކުރުން؛
ޚަބަރެއް، ނުވަތަ މަޢުލޫމާތެއް، ނުވަތަ ޚިޔާލެއް ފާޅުކުރުމުގައި އެއްވެސް ޒާތީ މަޞްލަޙަތެއް އޮތްކަމަށް ވާނަމަ، އެ މަޞްލަޙަތު އެގޮތަށް އޮތްކަން ހާމަކުރުން؛
އެއްވެސް ފަރާތެއްގެ އަބުރުވެރިކަމުގެ ގޮތުގައި ބެލެވޭ އަމިއްލަ މަޢުލޫމާތު އަދި އޭނާގެ އަބުރަށް ނުވަތަ ޤަދަރަށް އުނިކަން އަތުވެދާނެފަދަ ނުވަތަ މީހުންނަށް ކަންކަން އޮޅިދާނެފަދަ ޙަޤީޤަތެއް ނެތް ވާހަކަ ހާމަނުކުރުން؛
މަޢުލޫމާތު ޝާއިޢުކުރުމުގެ ފުރިހަމަ އިޚްތިޔާރާއި ބާރު މީޑިއާއަށް ލިބިގެންވީ ކަމުގައި ވީނަމަވެސް، އެ މަޢުލޫމާތެއް ބަލައި އަޑުއަހައި ނުވަތަ ކިޔުމަށްފަހުގައި އެއީ ޢާންމު އިޖްތިމާޢީ މިންގަނޑުތަކަށް އުނިކަމެއް ލިބިދާނެފަދަ ކަމެއް ކަމަށްވާނަމަ، އެ މަޢުލޫމާތު ހާމަކުރި ސަބަބު، އެއިން ބަޔާންކޮށްދިނުން؛
ވަކި ފަރާތަކާ ދިމާއަށް ނުވަތަ ވަކި ޖަމާޢަތަކާ ދިމާއަށް ފާޑުކިޔައި އެއްޗެއް ޝާއިޢުކުރާ ކަމަށްވާނަމަ، އެކަން ކުރުމުގައި ހަމަޔާއި އިންޞާފާއި އަޚްލާޤު ހިފެހެއްޓުން.

[މީޑިއާގެ ވަސީލަތްތައް ބަލައިގަންނަ ފަރާތްތަކުގެ ޙައްޤު]
ބްރޯޑްކާސްޓްކުރެވޭ ނުވަތަ މީޑިއާގައި ޝާއިޢުކުރާ މަޢުލޫމާތަކީ، އިންޞާފުވެރިކަމާއި ތެދުވެރިކަމާއެކު ފޯރުކޮށްދެވޭ މަޢުލޫމާތެއް ކަމާއި އަދި އެފަދަ މަޢުލޫމާތު މީޑިއާގެ ވަސީލަތްތައް ބަލައިގަންނަ ފަރާތްތަކަށް ފޯރުކޮށްދެނީ ފަރުދުންނަށް ލިބިގެންވާ އަމިއްލަ މިނިވަންކަމުގެ ދާއިރާއަށް ޙުރުމަތްތެރިކޮށް ހިތޭ ގޮތެއްގައި އެ ފަރާތަކަށް ދޭންވާ ޙައްޤު ޤަދަރާއި އިޙްތިރާމް ދެވިގެންކަމުގައި ޤަބޫލުކުރުމުގެ ޙައްޤު މީޑިއާގެ ވަސީލަތްތައް ބަލައިގަންނަ ފަރާތްތަކަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

[ތެދު މަޢުލޫމާތު ހާމަކުރުމުގެ ޒިންމާ]
މި ޤާނޫނުގެ 43 ވަނަ މާއްދާގެ މަޤްޞަދަށްޓަކައި، އަންނަނިވި ކަންކަމަކީ، ބްރޯޑްކާސްޓަރުންނާއި މީޑިއާގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކާއި އަދި ނޫސްވެރިންގެ މައްޗަށް، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން މަތިކުރެވިފައިވާ ޒިންމާތަކެވެ.
ކަނޑައެޅިގެން ދޮގުކަން އެނގޭ ނުވަތަ އެއީ ދޮގަކަށް ވެދާނެ ކަމަށް ބެލުމުގެ ފުރުޞަތު ބޮޑު މަޢުލޫމާތެއް، މީޑިއާގެ އެއްވެސް ވަސީލަތަކުން ހާމަނުކުރުން؛
މީޑިއާއަށް ލިބޭ މަޢުލޫމާތެއް އެއީ ތެދުތޯ ބެލުމަށް ފުރުޞަތު އޮވެ، އެކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ މަސައްކަތެއް ނުކޮށް، އެ މަޢުލޫމާތެއް ހާމަނުކުރުން؛
ތެދު މަޢުލޫމާތުކަން ކަށަވަރުނުކުރެވޭ މަޢުލޫމާތު ހާމަކުރާނަމަ، އެއީ އެފަދަ ވާހަކައެއްކަން ހާމަކުރާ ހާމަކުރުމުގައި ބަޔާންކުރުން.

[ނޫސް މަޖައްލާ ރަޖިސްޓަރީކުރުން]

[ނޫސް މަޖައްލާ ރަޖިސްޓަރީކޮށްގެން ޝާއިޢުކުރުން]
މި ޤާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމާއެކު، އެއްވެސް ވަސީލަތެއް މެދުވެރިކޮށް ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެއްވެސް ނޫހެއް ނުވަތަ މަޖައްލާއެއް ޝާއިޢުކުރަންވާނީ ކޮމިޝަނުގައި ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށްފަހުގައެވެ. މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ރަޖިސްޓަރީ ނުކޮށް، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ނޫސް، މަޖައްލާ ހިންގުމަކީ ހުއްދަކަމެއް ނޫނެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ބޭނުމަށްޓަކައި، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ކޮމިޝަން އެކުލަވާލުމަށްފަހު، 45 (ސާޅީސްފަހެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، އެހިނދުން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ ނޫސް މަޖައްލާތަކުގެ ދަފްތަރެއް އެކުލަވާލައި، ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ޝާއިޢުކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކުރާ ދަފްތަރުގައި ނޫސް މަޖައްލާއެއް ރަޖިސްޓަރީކުރެވިފައި ނެތްނަމަ، ދަފްތަރު ޝާއިޢުކުރާތާ 7 (ހަތެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ކޮމިޝަނަށް ލިޔުމަކުން ޝަކުވާ ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ. އަދި އެ ފަރާތެއް ރަޖިސްޓަރީކުރެވިފައި ނެތް ސަބަބު 5 (ފަހެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، ޝަކުވާ ހުށަހެޅި ފަރާތަށް ލިޔުމަކުން އަންގަންވާނެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ރަޖިސްޓަރީކޮށްގެން ޝާއިޢުކުރުމުން އިސްތިސްނާވާނީ، ކަމާބެހޭ ޤާނޫނެއްގެ ދަށުން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ ސިޔާސީ ޕާޓީއެއް، ނުވަތަ ކްލަބެއް، ނުވަތަ ޖަމްޢިއްޔާއެއް، ނުވަތަ ޔޫނިއަނެއް، ނުވަތަ ކުންފުންޏެއް، ނުވަތަ ޤާނޫނީ ޝަޚްޞެއް، ނުވަތަ ސަރުކާރުގެ އިދާރާއަކުން، ހަމައެކަނި އެ ތަނެއްގެ މެންބަރުންގެ މެދުގައި ނުވަތަ ޢާންމުކޮށް ފެންނާނެހެން، ހަމައެކަނި އެ ތަނަކާގުޅޭ މަޢުލޫމާތާއި ޚަބަރާއި، ނުވަތަ އެ ތަނެއްގެ މަސައްކަތާ ގުޅޭގޮތުން ޢާންމުންނަށް އެނގެންޖެހޭ މަޢުލޫމާތާއި ޚަބަރު ފެތުރުމަށްޓަކައި ޝާއިޢުކުރާ ލިޔުންތަކެވެ.

[ނޫސް ނުވަތަ މަޖައްލާ ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް ހުށަހެޅުން]
ނޫހެއް ނުވަތަ މަޖައްލާއެއް ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް އެދޭ ފަރާތަކުން، ނޫސް ނުވަތަ މަޖައްލާ ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް އެދި ހުށަހަޅާނީ، އެކަމަށްޓަކައި ކޮމިޝަނުން ދޫކުރާ ފޯމު މެދުވެރިކޮށެވެ.
ނޫހެއް ނުވަތަ މަޖައްލާއެއް ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް އެދި ހުށަހަޅާ ފަރާތަކުން، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އެކުލަވާލާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަމުގެ އިތުރުން، ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މަޢުލޫމާތު ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.
ނޫހުގެ ނުވަތަ މަޖައްލާގެ މަސްއޫލުވެރިޔާއާ ގުޅޭގޮތުން، މި ޤާނޫނުގެ 49 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވާ ކަމުގެ ރަސްމީ ލިޔުންތައް؛
މަސްއޫލުވެރިޔާއަކީ، ޤާނޫނީ ޝަޚްޞެއްނަމަ، ޤާނޫނީ ޝަޚްޞެއްކަން އަންގައިދޭ ރަސްމީ ލިޔުމެއް.

[ނޫހަށް ނުވަތަ މަޖައްލާއަށް ކިޔާ ނަން]
ނޫހަށް ނުވަތަ މަޖައްލާއަށް ކިޔަން ހުށަހަޅާ ނަމަކީ، އަންނަނިވި ބާވަތުގެ ނަމަކަށް ވެގެންނުވާނެއެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ ނޫހެއްގެ ނުވަތަ މަޖައްލާއެއްގެ ނަމެއް؛
ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ނޫހެއްގެ ނުވަތަ މަޖައްލާއެއްގެ ނަމެއް؛
ދިވެހިރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ޝާއިޢުކުރާ މަޝްހޫރު ނޫހަކަށް ނުވަތަ މަޖައްލާއަކަށް ކިޔާ ނަމެއް؛
ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ، ނުވަތަ ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް ހުށަހަޅާފައިވާ، ނުވަތަ ދިވެހިރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ޝާއިޢުކުރާ މަޝްހޫރު ނޫހެއްގެ ނުވަތަ މަޖައްލާއެއްގެ ނަމާ އެއްގޮތް، ނުވަތަ އެ ނަމެއް ބޭނުންކޮށްފިނަމަ، އެ ނޫހަކީ ނުވަތަ އެ މަޖައްލާއަކީ ބުނެވިދިޔަ ނޫހަކާ ނުވަތަ މަޖައްލާއަކާ ގުޅުންހުރި ނޫހެއްކަން ނުވަތަ މަޖައްލާއެއްކަން ދޭހަވާ ބާވަތުގެ ނަމެއް؛
ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެއްވެސް މީޑިއާއެއްގައި އެ މީޑިއާއަކުން އަމިއްލައަށް އުފައްދައިގެން ހިންގާ މަޝްހޫރު ޕްރޮގްރާމެއްގެ ނުވަތަ ކޮލަމެއްގެ ނަމެއް.
ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ ނޫހަކަށް ނުވަތަ މަޖައްލާއަކަށް ކިޔާ ނަމެއް، އެ ނަން ރަޖިސްޓަރީކޮށްދެވިފައިވާ ފަރާތްނޫން އެހެން ފަރާތަކަށް ރަޖިސްޓަރީކޮށްދެވޭނީ، އެ އެއްޗެއްގެ ރަޖިސްޓަރީ އުވާލާތާ 3 (ތިނެއް) އަހަރު ދުވަހުގެ ފަހުންނެވެ. ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ ނޫހެއްގެ ނުވަތަ މަޖައްލާއެއްގެ މަސްއޫލުވެރިކަން އެހެން ފަރާތަކަށް ބަދަލުކުރާ ޙާލަތު މި އުސޫލުން އިސްތިސްނާވާނެއެވެ.

[ނޫސް ނުވަތަ މަޖައްލާ ޝާއިޢުކުރަން ޤަޞްދުކުރާ ބަސް]
ނޫސް ނުވަތަ މަޖައްލާ ރަޖިސްޓަރީކުރަން ހުށަހަޅާއިރު، އެ ނޫސް ނުވަތަ މަޖައްލާ ޝާއިޢުކުރަން ޤަޞްދުކުރާ ބަސް ނުވަތަ ބަސްތައް ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.
އެނޫން ބަހަކުން އެ ނޫސް ނުވަތަ މަޖައްލާ ޝާއިޢުކުރާނަމަ، އެކަން ކޮމިޝަނަށް އަންގަންވާނެއެވެ.

[މަސްއޫލުވެރިޔާ]
ނޫހުގެ ނުވަތަ މަޖައްލާގެ މަސްއޫލުވެރިޔަކު ކަމުގައި، މީހަކަށް ނުވަތަ ޤާނޫނީ ޝަޚްޞަކަށް ވެވިދާނެއެވެ.
ނޫހެއްގެ ނުވަތަ މަޖައްލާއެއްގެ މަސްއޫލުވެރިޔަކު ކަމުގައި ހުށަހަޅާ ފަރާތަކީ މީހަކު ކަމުގައިވާނަމަ، އެ މީހެއްގެ ކިބައިގައި އަންނަނިވި ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވާންވާނެއެވެ.
އިސްލާމްދީނުގައި ޙައްދެއް ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށެއް ކުރިކަން ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވެފައިވާ މީހަކު ކަމުގައި ނުވުން؛
ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކޮށްފައިވާ ކަމުގެ ކުށެއް ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވެފައިވާ މީހަކު ކަމުގައި ނުވުން؛
ޚިޔާނާތުގެ ނުވަތަ ރިޝްވަތުގެ ކުށެއް ކުރިކަން ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވެފައިވާ މީހަކު ކަމުގައި ނުވުން؛
ވޭތުވެދިޔަ 5 (ފަހެއް) އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ޖިނާއީ މައްސަލައެއްގައި ޙުކުމް ކުރެވިފައިވާ މީހަކު ކަމުގައި ނުވުން؛
މަސްތުވާތަކެތީގެ ވިޔަފާރިކުރުމުގެ ކުށް ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވެފައި މީހަކު ކަމުގައި ނުވުން.
ނޫހެއްގެ ނުވަތަ މަޖައްލާއެއްގެ މަސްއޫލުވެރިޔަކު ކަމުގައި ހުށަހަޅާ ފަރާތަކީ، ޤާނޫނީ ޝަޚްޞެއް ކަމުގައިވާނަމަ، އެ ތަނެއްގައި އަންނަނިވި ޝަރުޠު ފުރިހަމަވާންވާނެއެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނެއްގެ ދަށުން ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ ތަނަކަށްވުން؛
އެ ތަނެއްގެ މަޤްޞަދުތަކުގެ ތެރޭގައި ނޫސް ނުވަތަ މަޖައްލާ ނެރުން ހިމެނިފައިވުން؛
ވޭތުވެދިޔަ 2 (ދޭއް) އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ޝަރުޢީ ޙުކުމެއް އައިސްފައިވާ ފަރާތެއް ކަމުގައި ނުވުން.

[މަސްއޫލުވެރިޔާގެ މަޤާމު ހުސްވުން]
ނޫހެއްގެ ނުވަތަ މަޖައްލާއެއްގެ މަސްއޫލުވެރިޔަކީ މީހަކު ކަމަށްވެފައި، އޭނާއަށް އަންނަނިވި ދެ ގޮތުންކުރެ ގޮތެއް ދިމާވެއްޖެނަމަ، މަސްއޫލުވެރިޔާކަމުގެ މަޤާމު ހުސްވީއެވެ. އެ ދުވަހުން ފެށިގެން 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ މަޤާމަށް މީހަކު ހަމަޖެއްސުމަކީ، އެ ވަގުތަކު ހުރި އެންމެ އިސް އެޑިޓަރުގެ ޒިންމާއެކެވެ.
މަސްއޫލުވެރިޔާ މަރުވުން؛
މި ޤާނޫނުގެ 49 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި މަސްއޫލުވެރިޔެއްގެ ކިބައިގައި ހުރުމަށް ލާޒިމުކުރާ ސިފައެއް އުނިވުން.
ނޫހެއްގެ ނުވަތަ މަޖައްލާއެއްގެ މަސްއޫލުވެރިޔަކީ ޤާނޫނީ ޝަޚްޞަކަށްވެފައި، ކަމާގުޅޭ ޤާނޫނެއްގެ ދަށުން އެ ޤާނޫނީ ޝަޚްޞު އުވާލައިފިނަމަ، ނުވަތަ މި ޤާނޫނުގެ 49 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައި މަސްއޫލުވެރިޔެއްގެ ކިބައިގައި ހުރުމަށް ލާޒިމުކުރާ ސިފައެއް އުނިވެއްޖެނަމަ، އެ ނޫހުގެ ނުވަތަ މަޖައްލާގެ މަސްއޫލުވެރިޔާކަމުގެ މަޤާމު ހުސްވީއެވެ. އެ ދުވަހުން ފެށިގެން 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ މަޤާމަށް މަސްއޫލުވެރިޔެއް ހަމަޖެއްސުމަކީ، އެ ވަގުތަކު ހުރި އެންމެ އިސް އެޑިޓަރުގެ ޒިންމާއެކެވެ.
މި މާއްދާގައިވާ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި މަސްއޫލުވެރިޔަކު ހަމަނުޖެއްސިއްޖެނަމަ، އެ ނޫހުގެ ނުވަތަ މަޖައްލާގެ ރަޖިސްޓަރީ ބާޠިލުކުރުމުގެ ބާރު ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

[ނޫހުގެ ނުވަތަ މަޖައްލާގެ އިދާރާ]
ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޝާއިޢުކުރާ ކޮންމެ ނޫހެއްގެވެސް އަދި މަޖައްލާއެއްގެވެސް، ކޮމިޝަނުގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ އިދާރާއެއް ހުންނަންވާނެއެވެ.
ނޫހުގެ ނުވަތަ މަޖައްލާގެ އިދާރާގެ އެޑްރެހަށް ބަދަލެއް އަތުވެއްޖެނަމަ އެ ނޫހެއްގެ ނުވަތަ އެ މަޖައްލާއެއްގެ މަސްއޫލުވެރިޔާ އެކަން 5 (ފަހެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ކޮމިޝަނަށް އަންގައި، އެ އިދާރާ ކޮމިޝަނުގައި ރަޖިސްޓަރީކުރުމުގެ ކަންތައް ހަމަޖައްސަންވާނެއެވެ.

[މީޑިއާގެ އެޑިޓަރުން]
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްގެން ހިންގާ މީޑިއާގައި މަސައްކަތްކުރާ އެޑިޓަރުންނަކީ، ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅާ ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވާ އެޑިޓަރުން ކަމުގައި ވާންވާނެއެވެ. މި މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އެޑިޓަރުންގެ ހުންނަންޖެހޭ ޝަރުޠުތަކާއި، އެޑިޓަރުންގެ ޒިންމާތަކާއި، އެޑިޓަރުންގެ ސުލޫކީ މިންގަނޑާއި، އެ ކަންކަމާބެހޭ އެންމެހައި ކަންކަން މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އެކުލަވާލާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

[ކޮމިޝަނުން އެދޭ މަޢުލޫމާތު ދިނުން]
މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންވެގެންވާ ކަމަކާ ބެހޭގޮތުން އެއްވެސް މަޢުލޫމާތެއް ހޯދުމަށް ނޫހެއްގެ ނުވަތަ މަޖައްލާއެއްގެ އިދާރާގައި ކޮމިޝަނުން އެދިއްޖެނަމަ، އެދުނު ތާރީޚުން ފެށިގެން 7 (ހަތެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، އެ ނޫހުގެ ނުވަތަ މަޖައްލާގެ މަސްއޫލުވެރިޔާ އެ މަޢުލޫމާތު ކޮމިޝަނަށް ދޭންވާނެއެވެ.

[ސަޕްލިމެންޓާއި އެޑިޝަން]
ނޫހަކުން ނުވަތަ މަޖައްލާއަކުން އެ ނޫހުގެ ނުވަތަ އެ މަޖައްލާއެއްގެ ސަޕްލިމެންޓެއް ނެރެވިދާނެއެވެ. ނަމަވެސް އެ ސަޕްލިމެންޓް ނެރެންވާނީ އެ ނޫހުގެ ނުވަތަ އެ މަޖައްލާގެ އެތެރޭގައި އޮންނަ، އެ ނޫހުގެ ނުވަތަ މަޖައްލާގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
ދުވަހު ނޫހަކަށް، އެ ނޫހުގެ އިތުރު ދުވަހު އެޑިޝަނެއް ނެރެވިދާނެއެވެ. އަދި ދުވަހު ނޫހަކަށް، އިތުރު ސަރަޙައްދީ އެޑިޝަނެއްވެސް ނެރެވިދާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން، އިތުރު އެޑިޝަނެއް ނޫހަކުން ނުވަތަ މަޖައްލާއަކުން ޝާއިޢުކުރާނަމަ، ނޫހެއްގައި ނުވަތަ މަޖަލާއެއްގައި ހުރުމަށް މި ޤާނޫނު ލާޒިމުކުރާ މަޢުލޫމާތު އެ އެޑިޝަނެއްގައި ހުންނަންވާނެއެވެ.

[ނޫހުގެ ނުވަތަ މަޖައްލާގެ ސުލޫކީ މިންގަނޑެއް އެކުލަވާލުން]
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކޮމިޝަނުން އެކުލަވާލާ ސުލޫކީ މިންގަނޑާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން، ނޫހަކުން، ނުވަތަ މަޖައްލާއަކުން، އެ ނޫހެއްގެ ނުވަތަ އެ މަޖައްލާއެއްގެ ނޫސްވެރިކަމުގެ މަޤްޞަދުތަކާއި ނޫސްވެރިކަމުގައި އެ ނޫހަކުން ނުވަތަ އެ މަޖައްލާއަކުން ތަބާވާނެ އަޚްލާޤީ ހަމަތައް އެކުލެވޭ ސުލޫކީ މިންގަނޑެއް އެކުލަވާލުމަށް މި ޤާނޫނު ހުރަހެއް ނާޅައެވެ.

[ޒިންމާ އުފުލުން]
ނޫހެއްގައި ނުވަތަ މަޖައްލާއެއްގައި ވަކި ފަރާތެއް ނޭނގޭ ގޮތަށް ޝާއިޢުކުރާ ޚަބަރެއް، ނުވަތަ ލިޔުމެއް، ނުވަތަ ފޮޓޯއެއް، ނުވަތަ ކުރެހުމަކާ ގުޅޭގޮތުން އެއްވެސް މައްސަލައެއް ދިމާވެއްޖެނަމަ، އެކަމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އުފުލަންޖެހޭނީ އެ ނޫހެއްގެ ނުވަތަ އެ މަޖައްލާއެއްގެ އެޑިޓަރެވެ.
ނޫހެއްގައި ނުވަތަ މަޖައްލާއެއްގައި ވަކި ފަރާތެއް އެނގޭ ގޮތަށް ޝާއިޢުކުރާ ޚަބަރެއް، ނުވަތަ ލިޔުމެއް، ނުވަތަ ފޮޓޯއެއް، ނުވަތަ ކުރެހުމަކާ ގުޅޭގޮތުން އެއްވެސް މައްސަލައެއް ދިމާވެއްޖެނަމަ، އެކަމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އުފުލާނީ، އެ ލިޔުމެއް ލިޔުނު މީހާއާއި އެ ފޮޓޯއެއް ނެގި މީހާއާއި، އެ ނޫހެއްގެ ނުވަތަ އެ މަޖައްލާއެއްގެ އެޑިޓަރެވެ.

[މަސްއޫލުވެރިކަން ބަދަލުވުމުން ރަޖިސްޓަރީ އާކުރުން]
ނޫހެއްގެ ނުވަތަ މަޖައްލާއެއްގެ މަސްއޫލުވެރިކަން ބަދަލުކުރާ ތާރީޚުން ފެށިގެން އެ ނޫހެއްގެ ނުވަތަ އެ މަޖައްލާއެއްގެ ރަޖިސްޓަރީ އާކުރަންވާނެއެވެ.

[ރަޖިސްޓަރީ ބާޠިލުކުރުން]
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމަށްފަހު، ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ ނޫހެއް ނުވަތަ މަޖައްލާއެއް ޝާއިޢުކުރުމަށް އެ ނޫހަކުން ނުވަތަ އެ މަޖައްލާއަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ޝާއިޢުކުރުން ހުއްޓާލައި، އެންމެ ފަހުން ޝާއިޢުކުރި ޢަދަދު ޝާއިޢުކުރިތާ 12 (ބާރަ) މަސްދުވަސް ފާއިތުވެ، އެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި އިތުރު ޢަދަދެއް އެ ނޫހަކުން ނުވަތަ އެ މަޖައްލާއަކުން ޝާއިޢުކޮށްފައި ނުވާނަމަ ބެލެވޭނީ އެ ނޫހަކުން ނުވަތަ އެ މަޖައްލާއަކުން ޝާއިޢުކުރުން ހުއްޓާލީ ކަމުގައެވެ. މި ޙާލަތުގައި، އެފަދަ ނޫހެއްގެ ނުވަތަ މަޖައްލާއެއްގެ ރަޖިސްޓަރީ ބާޠިލުކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
ނޫހެއް ނުވަތަ މަޖައްލާއެއް ރަޖިސްޓަރީކުރުމުގެ މަރުޙަލާގައި، ކޮމިޝަނަށް ކަމެއް އޮޅުވާލާފައިވާކަން ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށްފަހު ސާބިތުވެއްޖެނަމަ، އެ ފަރާތަކާމެދު ޤާނޫނީ ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ބާރާއި، އެ ނޫހެއްގެ ނުވަތަ އެ މަޖައްލާއެއްގެ ރަޖިސްޓަރީ ބާޠިލުކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

[ނޫސްވެރިންގެ ދަފްތަރު]
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ނޫސްވެރިކަން ކުރާ މީހުންނާއި އެޑިޓަރުކަން ކުރާ މީހުންގެ ދަފްތަރެއް ކޮމިޝަނުން ބަލަހައްޓަމުން ގެންދަންވާނެއެވެ. އެ ނޫސްވެރިންނަކީ، ރަސްމީ ހައިސިއްޔަތުން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ނޫސްވެރިކަންކުރާ މީހުން ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ނޫސްވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ކޮމިޝަނުގައި ލިސްޓުކުރާނީ އަންނަނިވި ފަރާތްތަކެވެ.
ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ ބްރޯޑްކާސްޓަރަކަށް ނުވަތަ މީޑިއާއަކަށް ޚަބަރާއި، ފީޗަރ އާޓިކަލާއި، ރިޕޯޓު ލިޔާ މީހުންނާއި، ނޫހަށް ފޮޓޯ ނަގައިދޭ މީހުން؛
އިލެކްޓްރޯނިކް ވަސީލަތެއްގައި ޚަބަރާއި މަޢުލޫމާތު ފެތުރުމުގެ މަސައްކަތުގައި އުޅޭ މީހުން.

[ނޫސްވެރިއެއްކަން އަންގައިދޭ ފާސް]
މި ޤާނޫނުގެ 59 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ދަފްތަރުގައި ނަން ހިމެނޭ ނޫސްވެރިންނަށް، ކޮމިޝަނުން ނޫސްވެރިއެއްކަން އަންގައިދޭ ފާހެއް ދޫކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފާހަކީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެކިއެކި ތަންތަނުގައި ހިނގާ ކަންކަމާއި ހާދިސާތަކާއި ކާރިސާތައް ހިނގަމުންދާއިރު ޢާންމުކޮށް ވަދެވެން ނުހުންނަ ތަންތަނަށް، ނޫސްވެރިއެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން ވަނުމަށް ބޭނުންކުރެވޭނެ ފާހެކެވެ. އެ ފާހަށް، ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ޙުރުމަތްތެރިކޮށް ހިތައި، ނޫސްވެރިންނަށް، ސަލާމަތްތެރިކަމާއި ފަސޭހަކަމާއެކު މަސައްކަތްކުރެވޭނެ ގޮތް ހަމަޖައްސައިދޭންވާނެއެވެ.

[ނޫސްތަކަށް ހުރި އުސޫލު އިލެކްޓްރޯނިކް ވަސީލަތްތަކަށް ހިނގުން]
މި ޤާނޫނުގައި ނޫހާ ގުޅޭގޮތުން ބަޔާންކޮށްފައިވާ އުސޫލުތައް، އިލެކްޓްރޯނިކް މީޑިއާއަށްވެސް، އެ މީޑިއާގުޅޭ ނިސްބަތަކަށް، ހިނގާނެއެވެ. އަދި ނޫސްވެރިންނާ ގުޅޭގޮތުން މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އުސޫލުތައް، އިލެކްޓްރޯނިކް މީޑިއާގައި މަސައްކަތްކުރާ މީހުންނަށް، އެ މީހުންނާގުޅޭ ނިސްބަތަކަށް ހިނގާނެއެވެ.

[މޮނިޓަރކުރުމާއި، ޝަކުވާ ހުށަހެޅުމާއި، ފިޔަވަޅު އެޅުން]

[މޮނިޓަރކުރުން]
އަންނަނިވި ކަންކަން މޮނިޓަރކޮށް ބެލެހެއްޓުމަކީ ކޮމިޝަނުގެ ޒިންމާއެކެވެ.
ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ޚިދުމަތްދިނުމުގެ ލައިސަންސް ލިބިފައިވާ ފަރާތްތަކާއި، މީޑިއާގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކާއި އަދި ނޫސްވެރިން މި ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރަމުންދާކަން ބަލައި، ކަށަވަރުކުރުން؛
ނޫސް މަޖައްލާތައް ހިންގަމުންދަނީ މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކާ އެއްގޮތަށް ކަން ބަލައި، ކަށަވަރުކުރުން؛
މީޑިއާގައި ޢާންމުކުރާ ޚަބަރާއި މަޢުލޫމާތަކީ މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ޢާންމުކުރާ ކޮންޓެންޓެއްކަން ކަށަވަރުކުރުން؛
ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ޚިދުމަތްދިނުމުގެ ލައިސަންސް ލިބިފައިވާ ފަރާތްތަކުން ޤާނޫނު ނަންބަރު 16/2010 (ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ޤާނޫނު) އާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރަމުންދާކަން ކަށަވަރުކުރުން.
މި މާއްދާގެ
(ހ) ގެ (1) ވަނަ ނަންބަރާއި، (2) ވަނަ ނަންބަރާއި އަދި (3) ވަނަ ނަންބަރާއި، (4) ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަމުގެ ތެރެއިން ކަމަކާ އެ ނަންބަރުތަކުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަރާތަކުން ޚިލާފުވެފައިވާ ކަމަށް ކޮމިޝަނަށް ފެނިއްޖެނަމަ، އެކަމެއް ކޮމިޝަނުން ބަލަންވާނެއެވެ.

[މައްސަލަ ބެލުމާއި ޝަކުވާ ހުށަހެޅުން]
މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަމަކާ އެއްވެސް ފަރާތަކުން ޚިލާފުވެއްޖެނަމަ، ކޮންމެ ފަރާތަކަށްވެސް އެކަމާ ގުޅިގެން ކޮމިޝަނަށް ޝަކުވާ ހުށަހެޅިދާނެއެވެ.
މީޑިއާގެ ވަސީލަތެއްގައި ޝާއިޢުކުރި އެއްޗަކާ ގުޅިގެން ވަކި ފަރާތެއްގެ ނުވަތަ ބަޔެއްގެ ޙައްޤަކަށް އުނިކަމެއް ލިބިއްޖެކަމަށް ބުނެ، ނުވަތަ ޙައްޤަކަށް ކަނޑައެޅިގެން އުނިކަމެއް ލިބިދާނެ ކަމަށް ބުނެ، ވަކި ފަރާތަކުން ނުވަތަ ބަޔެއްގެ ފަރާތުން ޝަކުވާއެއް ހުށަހެޅުމުން، އެކަމެއް ބެލުމުގެ ބާރު ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި އެހެން ބަޔާންކޮށްފައިވީ ނަމަވެސް، މި ޤާނޫނާއި، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަމަކާ އެއްވެސް ފަރާތަކުން ޚިލާފުވެއްޖެކަމަށް، ނުވަތަ މީޑިއާގެ ވަސީލަތެއްގައި ޝާއިޢުކުރި އެއްޗަކާ ގުޅިގެން ވަކި ފަރާތެއްގެ ނުވަތަ ބަޔެއްގެ ޙައްޤަކަށް އުނިކަމެއް ލިބިއްޖެކަމަށް ކޮމިޝަނަށް ފެނިއްޖެނަމަ، ކޮމިޝަނުގެ އަމިއްލަ އިސްނެގުމުގެ މަތިން އެ މައްސަލަ ބެލުމުގެ ބާރު ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅޭ ޝަކުވާތައް ބެލުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ އުސޫލު މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.

[މައްސަލަ ބެލުމުގެ ބާރު]
ކޮމިޝަނުން ބަލަމުންދާ މައްސަލައަކާ ގުޅިގެން، އަންނަނިވި ކަންކަން ކުރުމުގެ ބާރު ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
ހެކިންގެ ގޮތުގައި ހާޒިރުކުރަންޖެހޭ ފަރާތްތައް ކޮމިޝަނަށް ހާޒިރުކުރުމާއި، ހެކިބަސް ހޯދުން؛
ބަލަމުންދާ މައްސަލައަކާ ގުޅުންހުރި ކަމަށް ފެންނަ ފަރާތްތައް ކޮމިޝަނަށް ހާޒިރުކުރުމާއި، އެ ފަރާތުގެ ބަޔާން ހޯދުން؛
ޤާނޫނީ ބާރު ލިބިގެން އެހެން އިދާރާއަކުން ކުރަމުންދާ ނުވަތަ ހިންގަމުންދާ ތަޙްޤީޤެއްގައި ހިމެނޭ ލިޔުމެއް ފިޔަވައި، ކޮމިޝަނުން ބަލަމުންދާ މައްސަލައަކާ ގުޅުންހުރި ކަމަށް ފެންނަ ލިޔެކިޔުންތައް ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ހޯދުމާއި، ބެލުމާއި، ބޭނުންވެއްޖެނަމަ، އެ ލިޔުންތައް ކޮމިޝަނަށް ގެނައުން؛
މި މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން ކޮމިޝަނުން ބަލަމުންދާ މައްސަލައަކާ ގުޅުންހުރި ކަމަށް ފެންނަ ލިޔެކިޔުންތައް ހޯދުމަށާއި، ބެލުމަށާއި، ބޭނުންވެއްޖެނަމަ، އެ ލިޔުންތައް ކޮމިޝަނަށް ގެނައުމަށް ފުލުހުންގެ އެހީތެރިކަމަށް ކޮމިޝަނަށް އެދެވިދާނެއެވެ. އަދި އެފަދައިން ކޮމިޝަނުން އެދިއްޖެ ޙާލަތެއްގައި، ފުލުހުންގެ އެހީތެރިކަން ކޮމިޝަނަށް ފޯރުކޮށްދޭންވާނެއެވެ.
ވަކި ކަންކަމާ ގުޅޭގޮތުން ޚާއްޞަ މަޢުލޫމާތެއް ދެވިދާނެ ކަމަށް ކޮމިޝަނަށް ފެންނަ ފަރާތްތަކުން، އެ މަޢުލޫމާތެއް ލިޔުމަކުން ކޮމިޝަނަށް ދިނުމަށް އެންގުން؛
ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅޭ މައްސަލައަކާ ގުޅޭގޮތުން ސަރުކާރުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތުން ކަނޑައެޅޭ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ކޮމިޝަނަށް މަޢުލޫމާތެއް ދިނުމަށް، ނުވަތަ ރިޕޯޓެއް ހުށަހެޅުމަށް އެންގުމުން އެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި އެ މައްސަލައަކާބެހޭ މަޢުލޫމާތެއް ނުފޮނުވައިފިނަމަ، ނުވަތަ ރިޕޯޓެއް ހުށަނާޅައިފިނަމަ، ކޮމިޝަނުން އެ މައްސަލަ، އަމިއްލައަށް ބެލުން؛
ބަލަމުންދާ މައްސަލައަކާ ގުޅިގެން ހޯދަންޖެހޭ ހެކި ހޯދުމާއި ބަލައިގަތުން؛
ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅިފައިވާ ޝަކުވާއެއްގެ ތަޙްޤީޤަށް ބޭނުންވާ ފަންނީ ނުވަތަ އެނޫންވެސް އެހީތެރިކަން ހޯދުމަށް ކޮމިޝަނަށް ފެނިއްޖެ ހިނދެއްގައި، ދައުލަތުގެ އެހެން ތަންފީޛީ އިދާރާއެއްގެ އެހީތެރިކަން އެފަދަ ތަޙްޤީޤުތަކަށް ހޯދުން.

[މައްސަލަ ބަލާ ކޮމިޓީ]
މި ޤާނޫނުގެ 63 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅާ ޝަކުވާއެއް ނުވަތަ ކޮމިޝަނުން މައްސަލަ ބެލުމަށް ނިންމައިފިނަމަ، އެ މައްސަލައެއް ބަލާނެ ވަގުތީ މައްސަލަ ބަލާ ކޮމިޓީއެއް ކޮމިޝަނުން އެކަށައަޅަންވާނެއެވެ. ނުވަތަ އެ މައްސަލައަކީ މުޅި ކޮމިޝަނުން ބަލަންޖެހޭ މައްސަލައެއްކަމަށް ކޮމިޝަނަށް ފެނިއްޖެނަމަ، އެ މައްސަލައެއްގައި މައްސަލަ ބަލާ ކޮމިޓީގެ ދައުރު އަދާކުރާނީ ކޮމިޝަނުންނެވެ.
މައްސަލަ ބަލާ ކޮމިޓީއަށް ކޮމިޝަނުގެ މެންބަރުން ނޫން މީހުން ޢައްޔަންކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
މައްސަލަ ބަލާ ކޮމިޓީގެ މެންބަރުންގެ ގޮތުގައި ޢައްޔަންކުރެވޭ، ކޮމިޝަނުގެ މެންބަރުން ނޫން މީހުންނަކީ މި ޤާނޫނުގައި ކޮމިޝަނުގެ މެންބަރުކަމަށް ޢައްޔަންކުރެވޭ މެންބަރުންގެ ކިބައިގައި ހުރުން ލާޒިމުކުރާ ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވާ، ފަންނީ ފަރާތްތަކެއް ކަމުގައި ވާންވާނެއެވެ.
މައްސަލަ ބަލާ ކޮމިޓީގެ މެންބަރުންގެ ޢަދަދަކީ، އޮނަހިރި ޢަދަދަކަށް ވާންވާނެއެވެ. އަދި މައްސަލަ ބަލާ ކޮމިޓީގެ މެންބަރުންގެ ތެރެއިން މެންބަރަކު އެ ކޮމިޓީގެ ރިޔާސަތު ބަލަހައްޓާނެ ފަރާތުގެ ގޮތުގައި ކޮމިޓީން ޢައްޔަންކުރަންވާނެއެވެ.
ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅޭ މައްސަލަތައް ބެލުމުގައި ކޮމިޝަނަށް ލިބިދޭ ބާރުތައް ކަމަށް، މި ޤާނޫނުގެ 64 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ބާރުތައް މައްސަލަ ބަލާ ކޮމިޓީއަށްވެސް ލިބިގެންވެއެވެ.

[މައްސަލަތައް ބެލުމުގައި ނަގަހައްޓަންޖެހޭ އުސޫލުތައް]
މި ޤާނޫނުގެ 63 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މައްސަލަ ބެލުމުގައި، ކޮމިޝަނާއި، މައްސަލަ ބަލާ ކޮމިޓީން އަންނަނިވި އަސާސްތައް ނެގެހެއްޓުމަށް ސަމާލުކަންދޭންވާނެއެވެ.
ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމާއި، ޚިޔާލުފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަން، ޤާނޫނުއަސާސީއާއި ޤާނޫނުތަކުން ލިބިދޭ އެންމެ ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ލިބިދިނުން؛
ޢާންމުންނަށް މަޢުލޫމާތު އެނގުމުގެ ޙައްޤާއި، އަމިއްލަ ފަރުދުންގެ މިނިވަންކަމުގެ ޙައްޤު ވީއެންމެ މަތީ ދަރަޖައަކަށް ހަމަހަމަކުރުން، ނުވަތަ ހަމަހަމަކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރުން؛
މައްސަލަ ބެލުމުގައި އިންޞާފުވެރިވުމާއި، ތަޢައްޞުބުން އެއްކިބާވުމާއި، ޑިއު ޕްރޮސެސްގެ އުސޫލުތައް ނެގެހެއްޓުން.

[ޖަވާބުދާރީވުމުގެ ފުރުޞަތުދިނުން]
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކޮމިޝަނުން ބަލަމުންދާ މައްސަލައަކާ ގުޅިގެން، އެ މައްސަލައެއް ރައްދުވާ ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ޚިދުމަތްދިނުމުގެ ލައިސަންސް ލިބިފައިވާ ފަރާތަކަށް، ނުވަތަ ނޫސް މަޖައްލާއަކަށް، ނުވަތަ މީޑިއާގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތަކަށް ނުވަތަ ނޫސްވެރިއަކަށް، އެ ފަރާތަކަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ކަންކަމާ ގުޅިގެން ޖަވާބުދާރީވުމަށް އެކަށީގެންވާ ފުރުޞަތާއި، ވަގުތު ކޮމިޝަނުން ދޭންވާނެއެވެ. އަދި ކޮމިޝަނުން ބަލާ ކޮންމެ މައްސަލައެއްގައި، އެ މައްސަލައެއް ރައްދުވާ ފަރާތަށް ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ އެހީތެރިކަން ހޯދުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވެއެވެ.

[މައްސަލަ ބަލާ ކޮމިޓީގެ ރިޕޯޓު]
މައްސަލަ ބަލާ ކޮމިޓީން މައްސަލަ ބެލުމަށްފަހު، އެ މައްސަލައާ ގުޅިގެން ޢަމަލުކުރަން ފެންނަ ގޮތް ކަނޑައަޅައި، ކޮމިޓީގެ ނިންމުން އެކުލެވޭ ރިޕޯޓެއް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅައި، ރިޕޯޓާމެދު ކޮމިޝަނުން ގޮތެއް ނިންމަންވާނެއެވެ.
މައްސަލަ ބަލާ ކޮމިޓީގެ ރިޕޯޓުގައި އިތުރަށް ދިރާސާކުރަންޖެހޭ ކަންކަން ހުރިކަމަށް ކޮމިޝަނަށް ފެނިއްޖެނަމަ، ނުވަތަ އިތުރަށް ސާފުކުރަންޖެހޭ ކަންކަން ހުރިކަމަށް ކޮމިޝަނަށް ފެނިއްޖެނަމަ، ކަނޑައެޅޭ ވަކި މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި އެ ކަންކަން ހިމަނައި، ރިޕޯޓު ފުރިހަމަކުރުމަށް ކޮމިޝަނުން ކޮމިޓީއަށް އެންގިދާނެއެވެ.

[ކޮމިޝަނުގެ ނިންމުންތައް]
ޚާއްޞަ ޙާލަތެއް މެދުވެރިގެން މެނުވީ، ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅޭ ޝަކުވާއެއް ނުވަތަ ކޮމިޝަނުން ބަލާ މައްސަލައެއް، އެފަދަ ޝަކުވާއެއް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅާ ދުވަހުން ފެށިގެން، ނުވަތަ ކޮމިޝަނުން އެފަދަ މައްސަލައެއް ބަލަން ފަށާ ދުވަހުން ފެށިގެން ގިނަވެގެން 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، ކޮމިޝަނުން ގޮތެއް ނިންމަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ
(ހ) ގެ ދަށުން ކޮމިޝަނުން ނިންމާ ނިންމުމެއްގައި، އެ ގޮތަކަށް ނިންމި ސަބަބާއި، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ފިޔަވަޅެއް އަޅާނަމަ އެކަމަކާއި، އަދި އެ ނިންމުން ރައްދުވާ ފަރާތަށް، އެ ނިންމުމާ ދެކޮޅަށް ކަމާބެހޭ އިދާރާއަށް ހުށަހެޅުމުގެ ޙައްޤު އޮތްކަން ބަޔާންކުރުމާއެކު، ކޮމިޝަނުން ނިންމި ގޮތް ޢާންމުކޮށް ޝާއިޢުކުރަންވާނެއެވެ.
އަދި ކޮމިޝަނުން ނިންމި ގޮތުގެ ލިޔުމެއް މައްސަލަ ރައްދުވާ ފަރާތަށާއި ޝަކުވާ ހުށަހެޅި ފަރާތަށް ފޯރުކޮށްދޭންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ
(ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި މައްސަލައާމެދު ކޮމިޝަނުން ގޮތެއް ނުނިމޭނެކަން ޔަޤީންވާނަމަ، ސަބަބު ބަޔާންކޮށް ޝަކުވާ ހުށަހެޅި ފަރާތަށާއި، ޝަކުވާ ރައްދުވާ ފަރާތަށް ލިޔުމުން އަންގަންވާނެއެވެ.

[ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ޚިދުމަތްދިނުމުގެ ލައިސަންސް އޮތް ފަރާތާމެދު ފިޔަވަޅު އެޅުން]
ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ޚިދުމަތްދިނުމުގެ ލައިސަންސެއް ލިބިފައިވާ ފަރާތަކުން، މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅާ ސުލޫކީ މިންގަނޑާ، ނުވަތަ ޤާނޫނު ނަންބަރު 16/2010 (ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ލައިސަންސްދިނުމުގެ ޝަރުޠަކާ ޚިލާފުވެއްޖެނަމަ، މައްސަލައިގެ ކުޑަބޮޑު މިނަށާއި، ޤާނޫނާ ޚިލާފުވުން ތަކުރާރުވަމުންދާ މިންވަރަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، އެ ފަރާތަކާމެދު އަންނަނިވި ގޮތްތަކުގެ ތެރެއިން ގޮތަކަށް، އިދާރީ ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ބާރު ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
ލައިސަންސް ލިބިފައިވާ ފަރާތަށް އެކަމެއް ރަނގަޅުކުރަން އެންގުން؛
ލައިސަންސް ލިބިފައިވާ ފަރާތަށް ދެވޭ އިންޒާރެއް ޢާންމުކޮށް ޝާއިޢުކުރުން؛
ކޮމިޝަނުން އަންގާ ވަގުތެއްގައި، ކޮމިޝަނުން އަންގާ ގޮތެއްގެމަތިން، ކުށުގެ އިޞްލާޙު ޢާންމުކުރުމަށް، ނުވަތަ ކޮށްފައިވާ ކަމެއް އަނބުރާ ގެންދިޔުމަށް ބަޔާނެއް ޢާންމުކުރުމަށް ލައިސަންސް ލިބިފައިވާ ފަރާތަށް އެންގުން؛
ކުށް އިޞްލާޙުކޮށް ތަކުރާރުވިޔަނުދިނުމުގެ ގޮތުން ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެއް ނުވަތަ ނުކޮށް ދޫކޮށްލަންޖެހޭ ކަމެއް ކުރުމަށް ލައިސަންސް ލިބިފައިވާ ފަރާތަށް އެންގުން؛
ލައިސަންސް ލިބިފައިވާ ފަރާތަކުން މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅާ ސުލޫކީ މިންގަނޑާ، ނުވަތަ ޤާނޫނު ނަންބަރު 16/2010 (ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ލައިސަންސްދިނުމުގެ ޝަރުޠަކާ ޚިލާފުވެއްޖެނަމަ، 50,000 (ފަންސާސްހާސް) ރުފިޔާއާއި 250,000 (ދެލައްކަ ފަންސާސްހާސް) ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ ޢަދަދަކުން އެ ފަރާތެއް ޖޫރިމަނާކުރުން؛
ލައިސަންސް ލިބިފައިވާ ފަރާތަކުން ޤާނޫނާއި ގަވާއިދާ ޚިލާފުވަމުންދާނަމަ، އަދި އެކަން ރަނގަޅުކުރުމަށް އެންގުމުން ރަނގަޅުނުކޮށްފިނަމަ، އެ ފަރާތެއްގެ ޕްރޮގްރާމްގެ ޝެޑިއުލްގެ ބައެއް ވަގުތީގޮތުން މެދުކަނޑާލުމަށް އެންގުން؛
ލައިސަންސް ލިބިފައިވާ ފަރާތަކުން ފޮނުވާ ކޮންޓެންޓަކީ، އިސްލާމްދީނާއި، ޤައުމީ ސަލާމަތާއި، ޢާންމު ނިޒާމު ނުވަތަ ޢާންމު ޞިއްޙަތަށް އޮތް ނުރައްކަލެއް ކަމަށް ބެލެވިދާނެ ޙާލަތުގައި، ދައުލަތުގެ ކަމާގުޅުންހުރި އިދާރާތައް މެދުވެރިކޮށް އެ ކޮންޓެންޓެއް ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުން ހުއްޓުވުން؛
އެއްވެސް ފަރާތަކުން ލައިސަންސެއް ނެތި ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ޚިދުމަތެއް ފޯރުކޮށްދޭނަމަ، ނުވަތަ ކޮމިޝަނުން ދޫކޮށްފައިވާ ލައިސަންސެއް ކޮމިޝަނުގެ ހުއްދަ ނުހޯދައި ބަދަލުކޮށްފިނަމަ، އެފަދައިން ފޯރުކޮށްދޭ ޚިދުމަތެއް ހުއްޓާލުމަށް އެންގުން، ނުވަތަ އެ ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދޭ ފަރާތެއް ޖޫރިމަނާކުރުން، ނުވަތަ އެކަން ކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ އާލާތްތައް ހިފެހެއްޓުން، ނުވަތަ އެ ފަރާތެއް ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު އެކަން ކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ އާލާތްތައް ހިފެހެއްޓުން؛ މި އަކުރުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ބޭނުންކުރާ އާލާތެއް ހިފެހެއްޓުމަށް ކޮމިޝަނުން ނިންމައިފި ހިނދެއްގައި، އެ އާލާތް ކޯޓު އަމުރެއްގެ ދަށުން ހިފެހެއްޓުމަށް އެދި ފުލުހުންނަށް ކޮމިޝަނުން ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.
ލައިސަންސް ލިބިފައިވާ ފަރާތަކަށް ދޫކޮށްފައިވާ ލައިސަންސް ބާޠިލުކުރުމަށް ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމަށްފަހު، ކޯޓުން ނިންމާ ގޮތެއްގެމަތިން ލައިސަންސް ބާޠިލުކުރުން. މިގޮތުން، ލައިސަންސް ބާޠިލުކުރުމުގެ މައްސަލައެއް ކޯޓަށް ހުށަހަޅާ ތާރީޚުން ފެށިގެން 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، ލައިސަންސް ބާޠިލުކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން ކޯޓުން ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.

[ނޫސް މަޖައްލާއާމެދު ފިޔަވަޅު އެޅުން]
ނޫސް ނުވަތަ މަޖައްލާއަކުން މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅާ ސުލޫކީ މިންގަނޑާ ޚިލާފުވެއްޖެނަމަ، މައްސަލައިގެ ކުޑަބޮޑު މިނަށާއި، ޤާނޫނާ ޚިލާފުވުން ތަކުރާރުވަމުންދާ މިންވަރަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، އެ ފަރާތަކާމެދު އަންނަނިވި ގޮތްތަކުގެ ތެރެއިން ގޮތަކަށް، އިދާރީ ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ބާރު ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
ނޫސް ނުވަތަ މަޖައްލާއަށް އެކަމެއް ރަނގަޅުކުރަން އެންގުން؛
ނޫހަކަށް ނުވަތަ މަޖައްލާއަކަށް ދެވޭ އިންޒާރެއް ޢާންމުކޮށް ޝާއިޢުކުރުން؛
ކޮމިޝަނުން އަންގާ ވަގުތެއްގައި، ކޮމިޝަނުން އަންގާ ގޮތެއްގެމަތިން، ކުށުގެ އިޞްލާޙު ޢާންމުކުރުމަށް، ނުވަތަ ކޮށްފައިވާ ކަމެއް އަނބުރާ ގެންދިޔުމަށް ބަޔާނެއް ޢާންމުކުރުމަށް ނޫހަކަށް ނުވަތަ މަޖައްލާއަކަށް އެންގުން؛
ކުށް އިޞްލާޙުކޮށް ތަކުރާރުވިޔަނުދިނުމުގެ ގޮތުން ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެއް ނުވަތަ ނުކޮށް ދޫކޮށްލަންޖެހޭ ކަމެއް ކުރުމަށް ނޫހަކަށް ނުވަތަ މަޖައްލާއަކަށް އެންގުން؛
ނޫސް ނުވަތަ މަޖައްލާއަކުން މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅާ ސުލޫކީ މިންގަނޑާ ޚިލާފުވެއްޖެނަމަ، އެ ނޫހެއް ނުވަތަ މަޖައްލާއެއް 5,000 (ފަސްހާސް) ރުފިޔާއާއި 100,000 (އެއްލައްކަ) ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
ނޫހަކުން ނުވަތަ މަޖައްލާއަކުން ޝާއިޢުކުރާ ކޮންޓެންޓަކީ، އިސްލާމްދީނާއި، ޤައުމީ ސަލާމަތާއި، ޢާންމު ނިޒާމު ނުވަތަ ޢާންމު ޞިއްޙަތަށް އޮތް ނުރައްކަލެއް ކަމަށް ބެލެވިދާނެ ޙާލަތުގައި، ދައުލަތުގެ ކަމާގުޅުންހުރި އިދާރާތައް މެދުވެރިކޮށް އެ ކޮންޓެންޓެއް ޝާއިޢުކުރި ވަސީލަތެއް ހުއްޓުމަކަށް ގެނައުން؛
ނޫހެއް ނުވަތަ މަޖައްލާއެއްގެ ރަޖިސްޓަރީ ބާޠިލުކުރުމަށް ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމަށްފަހު، ކޯޓުން ނިންމާ ގޮތެއްގެމަތިން ރަޖިސްޓަރީ ބާޠިލުކުރުން. މިގޮތުން، ރަޖިސްޓަރީ ބާޠިލުކުރުމުގެ މައްސަލައެއް ކޯޓަށް ހުށަހަޅާ ތާރީޚުން ފެށިގެން 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، ރަޖިސްޓަރީ ބާޠިލުކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން ކޯޓުން ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.

[މީޑިއާގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކާއި ނޫސްވެރިންނާމެދު ފިޔަވަޅު އެޅުން]
މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅާ ސުލޫކީ މިންގަނޑާ މީޑިއާގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތެއް ނުވަތަ ނޫސްވެރިއެއް ޚިލާފުވެއްޖެނަމަ، އެ ފަރާތަކާމެދު އަންނަނިވި ގޮތްތަކުގެ ތެރެއިން ގޮތަކަށް، ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ބާރު ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
މި ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ކުރި ކަމެއް ރަނގަޅުކުރަން އެންގުން؛
ޢާންމުކޮށް މަޢާފަށް އެދެން އެންގުން؛
ކޮމިޝަނުން އަންގާ ވަގުތެއްގައި، ކޮމިޝަނުން އަންގާ ގޮތެއްގެމަތިން، ކުށުގެ އިޞްލާޙު ޢާންމުކުރުމަށް، ނުވަތަ ކޮށްފައިވާ ކަމެއް އަނބުރާ ގެންދިޔުމަށް ބަޔާނެއް ޢާންމުކުރުމަށް އެންގުން.

[ތެދުނޫން މަޢުލޫމާތު ހާމަކޮށްފިނަމަ މަޢާފަށް އެދުން]
މީޑިއާގެ އެއްވެސް ވަސީލަތެއް މެދުވެރިކޮށް ތެދުނޫން މަޢުލޫމާތެއް ހާމަކޮށްފި ކަމަށްވާނަމަ، އެ މަޢުލޫމާތެއް އެއީ ތެދުނޫން މަޢުލޫމާތެއްކަން އެނގޭހިނދު ވީހާވެސް އަވަހަކަށް އެކަމަށް މަޢާފަށް އެދި، އެފަދަ މަޢުލޫމާތެއް ހާމަކުރި ކުރުން އަނބުރާ ގެންދާކަން ނުވަތަ ރަނގަޅުކުރާކަން ނުވަތަ އިތުރަށް ބުނެދީ، ސާފުކޮށްދޭކަން ނުވަތަ އެކަމަށް މަޢާފަށް އެދޭކަން އެފަދަ މަޢުލޫމާތެއް ހާމަކުރި ފަރާތަކުން ޢާންމުކޮށް އެނގޭނެ ގޮތަށް ހާމަކުރަންވާނެއެވެ. އަދި އެފަދައިން ހާމަކުރާ ކަންތައް ކުރުމަކީ އެ ފަރާތުގެ މައްޗަށް އޮތް ޒިންމާއެކެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ޢަމަލުނުކުރާ ބްރޯޑްކާސްޓަރުންނާއި، މީޑިއާގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކާއި، އަދި ނޫސްވެރިންނަށް، އެ ފަރާތްތަކުން ހާމަކުރި ތެދުނޫން މަޢުލޫމާތު ރަނގަޅުކުރުމަށް، ނުވަތަ އެކަމަށް މަޢާފަށް އެދުމަށް އެންގުމުގެ ބާރު ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
މި މާއްދާގެ ދަށުން ކޮމިޝަނުން އަންގާ އެންގުމަކާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުނުކުރާ ފަރާތްތަކާމެދު މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ބާރު ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

[ކޮމިޝަނުން ނިންމާ ނިންމުންތަކާ ދެކޮޅަށް ދަޢުވާކުރުމުގެ ޙައްޤު]
ޤާނޫނު ނަންބަރު 16/2010 (ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ ދަށުން ލައިސަންސްދިނުމާ ގުޅޭގޮތުން ކޮމިޝަނުން ނިންމާ ނިންމުމަކާ ގުޅިގެން، ނުވަތަ ލައިސަންސެއް ލިބިފައިވާ ފަރާތަކާ، ނުވަތަ ނޫސް މަޖައްލާއަކާ، ނުވަތަ މީޑިއާގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތަކާ، ނުވަތަ ނޫސްވެރިއަކާ ދެކޮޅަށް މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކޮމިޝަނުން ނިންމާ ނިންމުމަކާ ގުޅިގެން އެއްވެސް ފަރާތެއްގެ ޙައްޤަކަށް އުނިކަމެއް ލިބިފައިވާނަމަ، އެ ނިންމުމެއް ނިންމާތާ 6 (ހައެއް) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ މައްސަލައެއް ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވެއެވެ.

[ބެލުމުގެ ބާރު ލިބިގެންވާ މައްސަލަ]
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާއިރު ސަރުކާރުގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާއަކަށް ހުށަހަޅާފައިވާ މައްސަލައަކާ ގުޅިގެން އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅެއް އެޅުން ފިޔަވައި، ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކޮމިޝަނަށް މައްސަލައެއް ހުށަހެޅޭނީ އަދި ކޮމިޝަނުން މައްސަލައެއް ބެލޭނީ، އެކަމެއްގެ މައްޗަށް މައްސަލަ ބިނާވެފައިވާ ކަންކަން ހިނގާފައިވަނީ، މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމުގެ ފަހުގެ ތާރީޚެއްގައި ކަމަށް ވާނަމައެވެ.

[ނުނިމި ހުރި މައްސަލަތައް]
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމުން، މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ ކައުންސިލާއި، މޯލްޑިވްސް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ކޮމިޝަނުން ބަލަމުން އައި މައްސަލައެއް ނުނިމިވާނަމަ، އެ މައްސަލައެއް ބަލާނީ މި ކޮމިޝަނުންނެވެ.
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމުން، މޯލްޑިވްސް މީޑިއާ ކައުންސިލާއި މޯލްޑިވްސް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ކޮމިޝަން ބައިވެރިވާ އެއްވެސް މައްސަލައެއް ނުވަތަ މުޢާމަލާތެއް ނުނިމިވާނަމަ، އެ މައްސަލައެއް ނުވަތަ މުޢާމަލާތެއްގެ ބައިވެރިޔަކަށްވާނީ މި ކޮމިޝަނެވެ.

[އެހެން ޤާނޫނަކުން ތަޙްޤީޤުކުރުމަށް ކޮމިޝަނަށް ލިބިދޭ ބާރު]
އެހެން ޤާނޫނަކުން ތަޙްޤީޤުކުރުމަށް ނުވަތަ މައްސަލައެއް ބެލުމަށް ކޮމިޝަނަށް ލިބިދޭ ބާރުގެ ދަށުން ކޮމިޝަނުން ހިންގާ ތަޙްޤީޤަކާ ގުޅިގެން ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ޚިދުމަތްދިނުމުގެ ލައިސަންސް ލިބިފައިވާ ފަރާތެއް، ނުވަތަ ނޫސް މަޖައްލާއެއް، ނުވަތަ މީޑިއާގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތެއް، ނުވަތަ ނޫސްވެރިއަކާމެދު އެ ޤާނޫނެއްގައި ބަޔާންކުރާ ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް މި ޤާނޫނު ހުރަހެއް ނާޅައެވެ.

[އެހެނިހެން]

[ކޮމިޝަނުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ޖަވާބުދާރީވުން]
ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ނުވަތަ އެ މަޖިލީހުގެ ކޮމިޓީއަކުން ބޭނުންވެއްޖެ ހިނދެއްގައި، އެ މަޖިލީހަށް ނުވަތަ އެ މަޖިލީހުގެ ކޮމިޓީއަކަށް ކޮމިޝަނުގެ މެންބަރުން ހާޒިރުވާންވާނެއެވެ. އަދި އެ މަޖިލީހުން ނުވަތަ އެ މަޖިލީހުގެ ކޮމިޓީން ކޮމިޝަނުގެ މެންބަރުންނާ ކުރެވޭ ސުވާލުތަކަށް ކޮމިޝަނުގެ މެންބަރުންނަށް އެނގިހުރި އެންމެ ރަނގަޅަކަށް ތެދުބަހުން ޖަވާބުދޭންވާނެއެވެ.

[މާލީ ކަންކަން]
ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތްގޮތަށް ކޮމިޝަނަށް ފައިސާ ހޯދިދާނެއެވެ.
ޤާނޫނު ނަންބަރު 16/2010 (ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ ދަށުން ނެގޭ ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ލައިސަންސް ފީ؛
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ނުވަތަ ދިވެހިރާއްޖެއިން ބޭރުގެ ފަރާތްތަކުން ދޭ ހިލޭ އެހީ؛ އަދި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނާއި ގަވާއިދާ ޚިލާފުނުވާ ގޮތަށް އެހެނިހެން ގޮތްގޮތުން ހޯދާ ފައިސާ؛
ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން ކަނޑައަޅާ ފައިސާ.
ކޮމިޝަނުގެ އެންމެހައި ހިސާބުތަކާއި އެންމެހައި ލިޔެކިޔުންތައް ބަލަހައްޓަންވާނީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 3/2006 (ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތުގެ ޤާނޫނު) އާއި ދައުލަތުގެ މާލިއްޔަތުގެ ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.

[އޮޑިޓް ކުރުން]
ކޮންމެ އަހަރަކު 1 (އެކެއް) ފަހަރު ކޮމިޝަނުގެ ހިސާބުތައް އޮޑިޓަރ ޖެނެރަލް ޤަބޫލުކުރާ އަދި ކޮމިޝަނުން އެކަމަށް ޢައްޔަންކުރާ އޮޑިޓަރަކު މެދުވެރިކޮށް އޮޑިޓްކުރަންވާނެއެވެ.

[އަހަރީ ރިޕޯޓު]
ކޮމިޝަނުގެ ޙަރަކާތްތަކުގެ މައްޗަށް އެކުލަވާލެވޭ އަހަރީ ރިޕޯޓެއް، ކޮންމެ އަހަރެއްގެ ފެބުރުވަރީ މަހުގެ 10 (ދިހައެއް) ވަނަ ދުވަހުގެ ކުރިން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއަށާއި، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ފޮނުވަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އަހަރީ ރިޕޯޓުގައި، އެ ރިޕޯޓުގެ މުއްދަތުގައި ހިނގައިދިޔަ، އަންނަނިވި ކަންކަން ހިމަނަންވާނެއެވެ.
ކޮމިޝަނުން ކުރެވުނު މަސައްކަތުގެ ތަފްޞީލާއި ކޮމިޝަނުގެ މަޤްޞަދުތައް ޙާޞިލުކުރެވިފައިވާ މިންވަރު؛
ކޮމިޝަނުން ދޫކޮށްފައިވާ ލައިސަންސްތަކާބެހޭ މަޢުލޫމާތު؛
ކޮމިޝަނުން ރަޖިސްޓަރީކޮށްދީފައިވާ ނޫސް އަދި މަޖައްލާތަކާބެހޭ މަޢުލޫމާތު؛
ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅުނު މައްސަލަތައް ނުވަތަ ޝަކުވާތަކާބެހޭ މަޢުލޫމާތު؛
ކޮމިޝަނުން ނިންމި މައްސަލަތަކާއި، އެ މައްސަލަތައް ނިންމިގޮތުގެ މަޢުލޫމާތު؛
ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅިފައިވާ މައްސަލަތަކުގެ ތެރެއިން ބަލަމުންގެންދާ މައްސަލަތަކުގެ މަޢުލޫމާތު؛
ކޮމިޝަނުން ފިޔަވަޅު އަޅާފައިވާ މައްސަލަތަކުގައި، އަޅާފައިވާ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ތަފްޞީލު؛ އަދި އޮޑިޓަރުންގެ ރިޕޯޓުގެ ކޮޕީ.

[ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުން]
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާނީ، މި ޤާނޫނު ފާސްވެ، ތަޞްދީޤުކޮށް ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ޝާއިޢުކުރާ ދުވަހުން ފެށިގެންނެވެ.

[ގަވާއިދު ހަދައި ހިންގުން]
މި ޤާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދަންޖެހޭ ގަވާއިދުތައް ހަދައި ހިންގާނީ ކޮމިޝަނުންނެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކޮމިޝަނުން ހަދަންޖެހޭ އެންމެހައި ގަވާއިދުތައް، މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާތާ 6 (ހައެއް) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ހަދައި، ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ޝާއިޢުކުރަންވާނެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ އެއްވެސް ގަވާއިދަކީ، މި ޤާނޫނުގެ މަޤްޞަދުތަކާ ފުށުއަރާ، ނުވަތަ އެފަދަ މަޤްޞަދެއް ނަފީވާނެ، ނުވަތަ އެ މަޤްޞަދުތަކަށް ޢަމަލުކުރުމަށް ހުރަސްއެޅޭނެ ގަވާއިދަކަށް ވެގެންނުވާނެއެވެ.

[މާނަކުރުން]
މި ޤާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، އަންނަނިވި ޢިބާރާތްތަކާއި ލަފްޒުތަކަށް ދީފައި އެވަނީ، އެ ޢިބާރާތްތަކާއި ލަފްޒުތަކާ ގުޅިގެން، ތިރީގައި ދީފައިވާ މާނަކުރުމެވެ.
"ހުއްދަ ނޫން ފަރާތް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މަޢުލޫމާތު ޙިއްޞާކުރި މަސްދަރާއި، ނޫސްވެރިޔާ ފިޔަވައި، އެ މަޢުލޫމާތެއް އެނގުމުގެ ހައިސިއްޔަތު ނެތް ތިންވަނަ ފަރާތަކަށެވެ.
"ނޫސް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދުވަހު ނޫސްތަކަށާއި، ހަފްތާ ނޫސްތަކަށާއި، ޓްރޭޑް ޕަބްލިކޭޝަންތަކާއި މިނޫންވެސް ނަންނަމުގައި، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްގެން، މަޢުލޫމާތާއި، ޚަބަރާއި، ޚިޔާލާއި، އިޝްތިހާރު، ޢާންމުކޮށް ފެތުރުމަށްޓަކައި ގަންނަން ލިބޭގޮތަށް، ނުވަތަ އަގަކާ ނުލައި ލިބޭގޮތަށް، ޗާޕުކޮށްގެންނާއި، އިންޓަރނެޓާއި، މީޑިއާގެ، އެހެނިހެން ވަސީލަތްތައް މެދުވެރިކޮށް ޝާއިޢުކުރެވޭ ޝާއިޢުކުރުންތަކަށެވެ.
"ބްރޯޑްކާސްޓަރުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 16/2010 (ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ ދަށުން ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ޚިދުމަތްދިނުމުގެ ލައިސަންސެއް ލިބިފައިވާ ފަރާތްތަކަށެވެ.
"ކޯޓު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޝަރުޢީ ކޯޓުތަކަށެވެ.
"އަމިއްލަ މަޢުލޫމާތު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ފާހަގަކުރެވޭ ވަކި ފަރުދެއްގެ އަމިއްލަ ދިރިއުޅުމުގެ ދާއިރާގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ މަޢުލޫމާތަށާއި، އެ މަޢުލޫމާތެއް ހާމަކުރުމަކީ، އޭނާގެ އަމިއްލަ ފަރުދީ މިނިވަންކަމުގެ ޙައްޤަށް އުނިކަން ލިބުން ކަމުގައި ބެލެވިދާނެ މަޢުލޫމާތަށެވެ.
"އިލެކްޓްރޯނިކް މީޑިއާ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އޯޑިއޯ އަދި ވީޑިއޯ، ޓޭޕާއި، އިންޓަރނެޓް ހިމެނޭގޮތުން، ޑިޖިޓަލް ނުވަތަ އިލެކްޓްރޯނިކް ވަސީލަތެއް މެދުވެރިކޮށްގެން ޚަބަރާއި، މަޢުލޫމާތު ފަތުރާ ވަސީލަތްތަކަށެވެ.
"އެޑިޝަން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޢާންމުކޮށް ނެރޭ ނޫހަކުން، ބައެއް ޚަބަރާއި މަޢުލޫމާތު އާކޮށްގެން ނެރޭ އެ ނޫހުގެ އިތުރު ޗާޕަށް، ނުވަތަ ކޮޕީއަށެވެ.
"އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 8/2008 (އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ ޤާނޫނު) ގެ ދަށުން ޤާއިމުކޮށްފައިވާ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށެވެ.
"ޢާންމު ނިޒާމު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މުޖުތަމަޢުގައި ނަގަހައްޓަންޖެހޭ ޢާންމު އުސޫލުތަކަށާއި، އެކަމެއް ނެތިދިއުމުގެ ސަބަބުން ނުވަތަ އެކަމަށް އަސަރުކުރުމުގެ ސަބަބުން މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމަށް ގެއްލުންލިބޭ ކަންކަމަށެވެ.
"ޢާންމު މަޞްލަޙަތު އޮތުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މުޖުތަމަޢުގެ ގިނަ ޢަދަދެއްގެ ބަޔަކަށް އެ މަޢުލޫމާތަކުން ޙައްޤުނޫން ގެއްލުމެއް ނުވަތަ އުނިކަމެއް ލިބިދާނެ މަޢުލޫމާތާއި، މުޖުތަމަޢުގެ ގިނަ ޢަދަދެއްގެ ބަޔަކު އެނގެން ބޭނުންވެދާނެ މަޢުލޫމާތާއި، ކަންބޮޑުވާ މަޢުލޫމާތާއި، މުޖުތަމަޢުގެ ގިނަ ބަޔެއްގެ ތެރޭގައި އެކަން ހިނގަމުންދާ ގޮތާބެހޭ މަޢުލޫމާތު އެނގުމަކީ މުހިންމު ކަމެއް ކަމަށް ބަލާފާނެ މަޢުލޫމާތަށެވެ.
"މީޑިއާ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޚަބަރާއި މަޢުލޫމާތާއި، މުނިފޫހިފިލުވުމާއި، ޚިޔާލާއި އިޝްތިހާރު ޢާންމުކޮށް ފެތުރުމަށްޓަކައި ހިންގާ ބްރޯޑްކާސްޓް ޓީވީއަށާއި ރޭޑިއޯއަށާއި، ކޭބަލް ޓެލެވިޜަން ނެޓްވަރކް އަށާއި، މިއިން ވަސީލަތަކުން ފަތުރާ ކޮންޓެންޓް އިންޓަރނެޓް މެދުވެރިކޮށް ހިންގާ ސޮފްޓްވެއަރ، ވެބްސައިޓެއް، ނުވަތަ އެޕްލިކޭޝަނެއް މެދުވެރިކޮށް ގެނެސްދިނުމަށާއި، ޗާޕުކޮށްގެން ޝާއިޢުކުރާ ނުވަތަ އިންޓަރނެޓް މެދުވެރިކޮށް ހިންގާ ސޮފްޓްވެއަރ، ވެބްސައިޓެއް، ނުވަތަ އެޕްލިކޭޝަނެއްގައި ޝާއިޢުކުރާ ދުވަހު ނޫސްތަކަށާއި، ހަފްތާ ނޫސްތަކަށާއި މަޖައްލާތަކަށާއި މިފަދަ އެހެންވެސް ޚަބަރާއި މަޢުލޫމާތާއި ކަރަންޓް އެފެއާޒް ގެނެސްދޭ ޝާއިޢުކުރުންތަކަށެވެ.
"މީޑިއާގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތައް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އެޑިޓަރުންނާއި، އެޑިޓަރުންގެ ޒިންމާ އަދާކުރާ މީހުންނާއި، ރިޕޯޓަރުންނާއި، ޖާނަލިސްޓުންނާއި، ޕްރެޒެންޓަރުންނާއި، ޓެކްނީޝަނުންނާއި، ފޮޓޯގްރާފަރުންނާއި، ވީޑިއޯގްރާފަރުންނަށެވެ.
"މަޖައްލާ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޢިލްމީ ދާއިރާއިންނާއި ސައިންސްގެ ދާއިރާއިންނާއި އަދި އެނޫންވެސް އެކިއެކި ދާއިރާތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، ޚަބަރާއި، މަޢުލޫމާތާއި، ޚިޔާލު ޝާއިޢުކޮށްގެން ނެރެވޭ ލިޔުންތަކާއި، ޖާނަލްތައް ހިމެނޭގޮތުންނެވެ.
"ޤައުމީ ސަލާމަތް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދިވެހިރާއްޖެއަށް ބޭރުންނާއި، އެތެރެއިން ކުރިމަތިވާ ކަންކަމުގެ ސަބަބުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ މިނިވަންކަމަށް ނުވަތަ މުޅި ޤައުމަށް ނުވަތަ މުޖުތަމަޢުގެ ގިނަ ބަޔަކަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބިދާފަދަ ކަންކަމާއި، އެކަމެއްގެ ސަބަބުން ދިވެހި ދައުލަތަށް ނުރައްކާވެދާނެފަދަ ކަންކަމާއި، މަޞްލަޙަތުތަކަށެވެ.
"ސަރަޙައްދީ އެޑިޝަން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދިވެހިރާއްޖެއަށް ޢާންމުކޮށް ނެރޭ ނޫހަކުން، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވަކި ސަރަޙައްދަކަށް އަމާޒުކޮށްގެން، ޝާއިޢުކުރާ އެ ނޫހެއްގެ އިތުރު ޗާޕަށް ނުވަތަ ކޮޕީއަށެވެ.