އިންތިޚާބުތަކާބެހޭ ޢާންމު ޤާނޫނު
(11/2008)

[ތަޢާރުފާއި ނަން]
މި ޤާނޫނަކީ، ޤާނޫނުއަސާސީއާއި ޤާނޫނުތަކުގެ ދަށުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ހިންގައި ބަލަހައްޓަންޖެހޭ އެންމެހައި އިންތިޚާބުތަކާބެހޭ ޢާންމު އުޞޫލުތަކާއި ކަންކަން ކަނޑައަޅައި ބަޔާންކުރާ ޤާނޫނެވެ.
މި ޤާނޫނަށް ކިޔާނީ "އިންތިޚާބުތަކާބެހޭ ޢާންމު ޤާނޫނު" އެވެ.

[މަޤުޞަދު]
މި ޤާނޫނުގެ މަޤްޞަދަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ބާއްވާ އިންތިޚާބުތަކަކީ ދީމިޤްރާޠީ އަސާސްތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ސީދާ ރައްޔިތުންގެ ބައިވެރިވުން އޮންނަ، މިނިވަން، އިންސާފުވެރި، ހާމަކަން ބޮޑު އަދި އިތުބާރުކުރުވަނިވި ގޮތުގެމަތިން ބާއްވާ އިންތިޚާބުތަކެއްކަން ޔަޤީންކުރުމަށްޓަކައި، އެފަދަ އުޞޫލުތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ޤާނޫނީ އޮނިގަނޑެއް ޤާއިމުކުރުމެވެ.

[ޢާންމު އުޞޫލުތަކާއި ޢާންމު ކަންކަން]
އިންތިޚާބުތަކާބެހޭ ޢާންމު އުޞޫލުތައް ކަނޑައަޅާނީ އެ އިންތިޚާބަކާ ބެހޭ ޚާއްޞަ ޤާނޫނެއްގައި އެހެންގޮތަކަށް ކަނޑައަޅާފައި ނުވާހާހިނދަކު މި ޤާނޫނުންނެވެ. އަދި އެ އިންތިޚާބަކާ ބެހޭ ޢާންމު ކަންތައްތައް ކުރަމުން ގެންދަންވާނީ އެ އިންތިޚާބަކާބެހޭ ޚާއްޞަ ޤާނޫނެއްގައި އެހެންގޮތަކަށް ކަނޑައަޅާފައި ނުވާހާހިނދަކު މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެ މަތީންނެވެ.

[ހިންގައި ބެލެހެއްޓުން]
އިންތިޚާބުތައް ބާއްވައި، އެ އިންތިޚާބުތަކާބެހޭ ހުރިހާ ކަމެއް ހިންގައި ބަލަހައްޓާނީ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުންނެވެ.
އަންނަނިވި ކަންކަން ހިންގައި ބެލެހެއްޓުމުގައި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތަކާއި އިދާރާތަކުގެ އެހީތެރިކަމަށް އެދިއްޖެނަމަ، ޤާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ ވަގުތުގައި އެކަމެއް ކުރުމަށްޓަކައި ބޭނުންވާނެ އެއްބާރުލުމާއި އެހީތެރިކަން އެފަރާތަކުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ފޯރުކޮށްދޭންވާނެއެވެ.
އިންތިޚާބީ ދާއިރާތައް ކަނޑައެޅުން؛
ވޯޓުދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓަރީގެ ޞައްޙަކަން ކަށަވަރުކުރުން؛
އިންތިޚާބަށް ބޭނުންވާ ތަންތަނާއި ވަސީލަތްތައް ހޯދުން؛
އިންތިޚާބާ ގުޅޭގޮތުން ޢާންމުން ހޭލުންތެރިކުރުން؛
ވޯޓުފޮށި ބަހައްޓާނެ ތަންތަން ހޯދުމާއި އެތަންތަން އިންތިޒާމުކުރުން؛
ވޯޓުލާ މަރުކަޒަށް ބޭނުންވާ އޮފިޝަލުން ހޯދުމާއި އެމީހުން ތަމްރީންކުރުން؛
އިންތިޚާބާބެހޭ ޝަކުވާ ބެލޭނެ ނިޒާމު ޤާއިމުކުރުން؛
އިންތިޚާބުގެ މަސައްކަތަށް ބޭނުންވާ ތަކެތި ހޯދުން؛
އިންތިޚާބުގެ ކަންކަން ހިންގުމަށް ފޯކަލް ޕޮއިންޓުން ހަމަޖެއްސުން.
މި ޤާނޫނުގައި ނުވަތަ އިންތިޚާބާބެހޭ ޚާއްޞަ ޤާނޫނެއްގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އިންތިޙާބާގުޅޭ ކަންކަމުގެ ސަލާމަތީ ކަންކަން ހަމަޖެއްސުން.

[ވޯޓު ދިނުމުގެ ޙައްޤު]

[ވޯޓު ދިނުމުގެ ޙައްޤު]
ޢުމުރުން 18 (އަށާރަ) އަހަރުން މަތީގެ ކޮންމެ ދިވެހި ރައްޔިތަކަށް، މި ޤާނޫނު އެ މައްޗަށް ހިނގާ އެންމެހައި އިންތިޚާބުތަކުގައި ވޯޓު ދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވެއެވެ.

[އެއް ފަހަރަށްވުރެ ގިނަ ފަހަރު ވޯޓު ނުދިނުން]
އިންތިޚާބެއްގައި އެއް ފަހަރު ވޯޓު ދީފައިވާ މީހަކު ވޯޓު ދިނުމުގެ އެބުރުގައި އިތުރު ފަހަރަކު ވޯޓު ދީގެނެއްނުވާނެއެވެ.

[ސިއްރު ވޯޓު]
އިންތިޚާބުތަކުގައި ނަގަންވާނީ ސިއްރު ވޯޓެވެ.

[ ވޯޓު ދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓަރީ]

[ވޯޓުދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓަރީ]
އިންތިޚާބުތަކުގައި ވޯޓު ދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ ދިވެހި ރައްޔިތުން އެނގޭނެ ފަދަ ރަޖިސްޓަރީއެއް، "ވޯޓު ދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓަރީ" ގެ ނަމުގައި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އެކުލަވާލައި ބަލަހައްޓަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އެކުލަވާލާ ރަޖިސްޓަރީ އެކުލަވާލަންވާނީ، ނޭޝަނަލް ރަޖިސްޓްރޭޝަނާގުޅޭ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ޙަވާލުކުރެވިފައިވާ ދައުލަތުގެ އިދާރާއިން ބަލަހައްޓާ ޤައުމީ ޑޭޓާބޭސްގައި ހިމެނޭ ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ މަޢުލޫމާތަށް ބިނާކޮށެވެ. އެގޮތުން، އެ ރަޖިސްޓަރީގައި، ވޯޓު ދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންގެ އަންނަނިވި މަޢުލޫމާތު ހިމަނާފައި އޮންނަންވާނެއެވެ.
ފުރިހަމަ ނަން؛
އުފަން ތާރީޚް؛
ޖިންސް؛
ދާއިމީ އެޑްރެސް (އަތޮޅާއި ރަށާއި އެޑްރެސް އެނގޭގޮތަށް)؛
ދިވެހި ރައްޔިތެއްކަން އަންގައިދޭ ކާޑުގެ ނަންބަރު.
ވޯޓުދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓަރީގައި މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މަޢުލޫމާތުގެ އިތުރުން، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ އިތުރު މަޢުލޫމާތު، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހިމެނިދާނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އެފަދަ މަޢުލޫމާތު ވާންވާނީ، ވޯޓުލުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވާ މީހުންނަކީ ކޮން ބައެއްކަން ދެނެގަތުމަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންވާ، އަދި މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކުރާ މަޢުލޫމާތުގެ އިތުރުން އެމީހުންގެ ޒާތީ މަޢުލޫމާތު ހާމަނުވާނެ ފަދަ މަޢުލޫމާތަށެވެ. އަދި ވޯޓުލުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓަރީގައި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ ބޭނުމަށް މި މާއްދާއާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން އިތުރު މަޢުލޫމާތު ހިމެނި ކަމުގައިވީނަމަވެސް، މި ޤާނޫނުގެ 9 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އެ ރަޖިސްޓަރީ ޢާންމުކުރާއިރު ޝާއިޢުކުރަންވާނީ، އެ މާއްދާގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ މަޢުލޫމާތު އެކަންޏެވެ.
ވޯޓުދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓަރީ މި މާއްދާއާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން އެކުލަވާލާއިރު، އެ ރަޖިސްޓަރީގައި، ޢުމުރުން 18 (އަށާރަ) އަހަރު ފުރިފައިނުވާ ކުޑަކުދިންނާއި، މަރުވެފައިވާ މީހުންނާއި، އެ އިންތިޚާބެއްގައި ވޯޓުލުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންނުވާ ކަމަށް ޤާނޫނަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ފަރާތެއްގެ ނަން ހިމަނައިގެން ނުވާނެއެވެ.
ވޯޓުދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓަރީ އެކުލަވާލުމުގައާއި، އެ ރަޖިސްޓަރީގައިވާ މަޢުލޫމާތުގެ ޞައްޙަކަން ކަށަވަރުކުރުމުގައި، މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ މަޢުލޫމާތު، ދައުލަތުގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ހޯދުމުގެ ބާރާއި އިޚްތިޔާރު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ. އަދި އެފަދައިން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ބޭނުންވާ މަޢުލޫމާތު ދިނުމަކީ، އެކަމަށް އެދި އެ ކޮމިޝަނުން އަންގާ ދައުލަތުގެ ކޮންމެ އިދާރާއަކަށް ލާޒިމުވެގެންވާ ކަމެކެވެ.
މި މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ވޯޓު ދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓަރީ އެކުލަވާލުމަށް މަގުފަހިކުރުމަށްޓަކައި، އަދި އެ ރަޖިސްޓަރީގެ ޞައްޙަކަން އެ ކޮމިޝަނުން ކަށަވަރުކުރުމަށް މަގުފަހިކުރުމަށްޓަކައި، ނޭޝަނަލް ރަޖިސްޓްރޭޝަނާގުޅޭ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ޙަވާލުކުރެވިފައިވާ ދައުލަތުގެ އިދާރާއިން ބަލަހައްޓާ ޤައުމީ ޑޭޓާބޭސްގައިވާ މަޢުލޫމާތުގެ ޞައްޙަކަން، އެ އިދާރާއިން ކަށަވަރުކުރަންވާނެއެވެ. އަދި މި މާއްދާގެ (ށ) އަދި (ރ) ގެ ބޭނުމަށްޓަކައި، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ފޯރުކޮށްދޭންވާނީ، އެފަދައިން ޞައްޙަކަން ކަށަވަރުކޮށްފައިވާ މަޢުލޫމާތެވެ.
މި މާއްދާގެ (ށ)، (ރ)، (ބ) އަދި (ޅ) ގެ ބޭނުމަށްޓަކައި، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނާއި، ނޭޝަނަލް ރަޖިސްޓްރޭޝަނާގުޅޭ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ޙަވާލުކުރެވިފައިވާ ދައުލަތުގެ އިދާރާއާއި އެނޫންވެސް ދައުލަތުގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކާ ދެމެދު ރައްކާތެރިކަމާއެކު މަޢުލޫމާތު ބަދަލުކުރެވޭނެ ނިޒާމެއް، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ޤާއިމުކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ ބޭނުމަށްޓަކައި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ވޯޓުލުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓަރީ އެކުލަވާލާއިރު، މީހުން ދިރިއުޅޭ އެއްވެސް ރަށެއް، ފަޅުރަށެއްގެ ގޮތުގައި ސަރުކާރުން ކަނޑައަޅައި، އެރަށުގެ ރަށްވެހިން އެހެން ރަށަކަށް ބަދަލުކުރާ ޙާލަތުގައި، އެފަދައިން ބަދަލުވީ ރަށުގެ ރަށްވެހިންގެ އިންތިޚާބީ ދާއިރާ ކަމުގައި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ބަލަންވާނީ އެމީހުން އަލަށް ބަދަލުކުރެވުނު ރަށެވެ.
މި މާއްދާގެ (އ) އެހެން އޮތުމަކުން، އެފަދައިން ބަދަލުކުރެވޭ ރަށެއްގެ ރަށްވެއްސަކު އެހެން ރަށެއްގައި ވޯޓުލުމަށް ރީ-ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް މި ޤާނޫނުގެ 12 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ލިބިދޭ ޙައްޤަކަށް އުނިކަމެއް ނާންނާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (އ) ގައި ބަޔާންކުރާ ފަދައިން ވަކި ރަށެއްގެ އާބާދީ އެހެން ރަށަކަށް ބަދަލުކުރާ ޙާލަތުގައި، އެ ބަދަލުވާ ރަށުގެ ރަށްވެހީންގެ ތެރެއިން، ވޯޓުލުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންނަށް، އެމީހުން ބަދަލުވި ރަށުގައި ވޯޓު ލެވޭނެ އިންތިޒާމު މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ހަމަޖައްސައިދޭންވާނެއެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގައި ބާއްވާ އިންތިޚާބުތަކުގައި ވޯޓުލެވޭނީ، މި މާއްދާގެ ދަށުން އެކުލަވާލާ ވޯޓުދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓަރީއަށް، މި ޤާނޫނުގެ 11 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ގެނެވޭ ބަދަލާއެކު، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ޝާއިޢުކުރާ އެންމެ ފަހުގެ ވޯޓުދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓަރީގައި ހިމެނޭ މީހުންނަށެވެ.

[ވޯޓު ދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓަރީ ޢާންމުކުރުން]
އިންތިޚާބެއް ބޭއްވުމުގެ މަދުވެގެން 45 (ސާޅީސް ފަހެއް) ދުވަސް ކުރިން ވޯޓު ދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓަރީގެ އެންމެފަހުގެ މަޢުލޫމާތު ފުރިހަމަކުރުމަށްފަހު ވޯޓު ދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓަރީގައިވާ މީހުންގެ ނަމާއި، ޖިންސާއި، ދާއިމީ އެޑްރެސް އަދި ދިވެހިރައްޔިތެއްކަން އަންގައިދޭ ކާޑު ނަންބަރު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅާ ގޮތެއްގެމަތިން ސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ޝާއިޢުކުރަންވާނެއެވެ. އަދި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ ވެބްސައިޓުގައި އެ މަޢުލޫމާތު ޝާއިޢުކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ވޯޓު ދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓަރީ ސަރުކާރުގެ ގެޒެޓްގައި ޝާއިޢުކުރާ ދުވަހު، އެރަށެއްގައި ވޯޓު ދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓަރީ، މީހުން ދިރިއުޅޭ ކޮންމެ ރަށެއްގައި ޢާންމުކޮށް ފެންނަގޮތަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ބަހައްޓަންވާނެއެވެ. އަދި އެ އިންތިޚާބެއްގައި ވޯޓު ދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވާ ހުރިހާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓަރީ، މީހުން ދިރިއުޅޭ ކޮންމެ ރަށެއްގައި އެކަމަށް އެދޭ ކޮންމެ ފަރާތަކަށް ބެލޭނެ އިންތިޒާމު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ހަމަޖައްސަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ވޯޓު ދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓަރީ ބެހެއްޓިފައިވާ ތަންތަން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ޢާންމުކޮށް އިޢުލާންކުރަންވާނެއެވެ.

[ރަޖިސްޓަރީގެ ކޮޕީ ކެންޑިޑޭޓުންނަށާއި ސިޔާސީ ޕާޓީތަކަށް ފޮނުވުމާއި ޝަކުވާ އުފުލުމަށް ހުޅުވާލުން]
މި ޤާނޫނުގެ 9 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ވޯޓުދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓަރީ ޢާންމުކުރުމުގެ އިތުރުން، މި ޤާނޫނުގެ 8 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އެކުލަވާލާފައިވާ ވޯޓުލުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންގެ ތަފްޞީލު މަޢުލޫމާތު އެކުލެވޭ ރަޖިސްޓަރީގެ ކޮޕީއެއް، ކެންޑިޑޭޓުންނަށާއި ސިޔާސީ ޕާޓީތަކަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ފޮނުވަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ކެންޑިޑޭޓުންނަށާއި ސިޔާސީ ޕާޓީތަކަށް ފޮނުވާ ރަޖިސްޓަރީގައި ހިމެނޭ މަޢުލޫމާތެއްގެ ޞައްޙަކަމާމެދު އެއިން ފަރާތެއްގެ ސުވާލެއް އޮތްނަމަ، އެކަމުގެ ޝަކުވާ، އެ ރަޖިސްޓަރީ އެފަރާތްތަކަށް ފޮނުވާ ތާރީޚުން ފެށިގެން 10 (ދިހައެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅުމަށް، އެފަރާތްތަކަށް އެ ކޮމިޝަނުން ފުރުޞަތު ހުޅުވާލަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ ދަށުން ކެންޑިޑޭޓުންނަށާއި ސިޔާސީ ޕާޓީތަކަށް ފޮނުވާ ވޯޓު ދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓަރީގައި އެކުލެވޭ މީހުންގެ ޒާތީ މަޢުލޫމާތު، އެފަރާތްތަކުން ބޭނުންކުރަންވާނީ ޒިންމާދާރު ކަމާއެކުގައި، ހަމައެކަނި ވޯޓުލުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓަރީގައި އެކުލެވޭ މަޢުލޫމާތުގެ ޞައްޙަކަން ކަށަވަރުކުރުމަށެވެ. އަދި މި ޤާނޫނުގެ 9 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މިންވަރަށް ފިޔަވައި، ވޯޓުދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވާ އެއްވެސް ފަރާތެއްގެ ޒާތީ މަޢުލޫމާތު، އެއްވެސް ފަރާތަކުން ޢާންމުކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. އަދި އެ ރަޖިސްޓަރީގައިވާ އެއްވެސް މަޢުލޫމާތެއް، އިންތިޚާބުގެ ބޭނުންތަކަށް މެނުވީ ބޭނުންކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ. ޚާއްޞަ ގޮތެއްގައި އެ މަޢުލޫމާތު ވިޔަފާރީގެ ބޭނުމަކަށްޓަކައި ނުވަތަ މާލީ ފައިދާއެއް ހޯދުމަށްޓަކައި ބޭނުންކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.
މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކުރާ ފަރާތްތަކުގެ އިތުރުން، މި ޤާނޫނުގެ 9 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޢާންމުކުރާ ވޯޓު ދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓަރީގައި އެކުލެވޭ މަޢުލޫމާތެއްގެ ޞައްޙަކަމާމެދު ޝަކުވާއެއް އޮތްނަމަ، އެކަމުގެ ޝަކުވާ، މި ޤާނޫނުގެ 9 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އެ ރަޖިސްޓަރީ ޢާންމުކުރާ ތާރީޚުން ފެށިގެން 10 (ދިހައެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅުމުގެ އިޚްތިޔާރު، ޢުމުރުން 18 (އަށާރަ) އަހަރުން މަތީގެ ކޮންމެ ދިވެހި ރައްޔިތަކަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ށ) އާއި (ރ) ގެ ދަށުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅޭ ޝަކުވާތައް، އެ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ މުއްދަތުތައް ހަމަވާ ތާރީޚުން ފެށިގެން ގިނަވެގެން 5 (ފަހެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ ކޮމިޝަނުން ބަލައި، އެ ޝަކުވާތަކާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ. އަދި އެފަދައިން އެ ކޮމިޝަނުން ނިންމާ ނިންމުން، އެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި އެ ޝަކުވާއެއް ހުށަހެޅި ފަރާތަކަށް ސަބަބާއެކު އަންގަންވެސްވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ބ) ގެ ދަށުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ނިންމާ ނިންމުމަކާމެދު ޝަކުވާ ހުށަހެޅި ފަރާތަކުން ހިތްހަމަނުޖެހޭނަމަ، ކޮމިޝަނުން އެ މައްސަލައަކާމެދު ނިންމި ނިންމުން އެފަރާތަށް އަންގާތާ ގިނަވެގެން 5 (ފަހެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، އެ މައްސަލައެއް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓަށް ހުށަހެޅުމުގެ އިޚްތިޔާރު އެފަރާތަކަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ޅ) ގެ ދަށުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓަށް ހުށަހެޅޭ މައްސަލައަކާމެދު، އެ މައްސަލައެއް ހުށަހަޅާތާ ގިނަވެގެން 15 (ފަނަރަ) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ ކޯޓުން ގޮތެއް ނިންމަންވާނެއެވެ.

[ހުށަހެޅޭ ޝަކުވާއާ ގުޅިގެން ރަޖިސްޓަރީއަށް ބަދަލުގެނައުން]
ވޯޓުދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓަރީގައިވާ މަޢުލޫމާތެއްގެ ޞައްޙަކަމާމެދު ސުވާލު އުފައްދައި، އެކަމުގެ ޝަކުވާ، މި ޤާނޫނުގެ 10 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކެންޑިޑޭޓަކު ނުވަތަ ސިޔާސީ ޕާޓީއަކުން ނުވަތަ ވޯޓު ދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވާ ފަރާތަކުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅައިފިނަމަ، އެ މަޢުލޫމާތެއްގެ ޞައްޙަކަން އެ ކޮމިޝަނުން ކަށަވަރުކުރަންވާނެއެވެ. އަދި އެފަދައިން އެ މަޢުލޫމާތުގެ ޞައްޙަކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްފަހު، ވޯޓުދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓަރީއަށް ބަދަލެއް ގެންނަންޖެހޭނަމަ، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އެ ބަދަލެއް އެ ރަޖިސްޓަރީއަށް ގެނެސް، އެކަން ސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ޝާއިޢުކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) އާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ވޯޓު ދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓަރީއަށް ބަދަލު ގެނެވުމާއެކު، މި ޤާނޫނުގެ 9 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ޢާންމުކޮށް ބެލޭނެގޮތަށް ބަހައްޓާފައިވާ އެ ރަޖިސްޓަރީގެ ކޮޕީތަކަށްވެސް އެ ބަދަލު ގެންނަންވާނެއެވެ.
ވޯޓު ދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓަރީއަށް މި މާއްދާގެ ދަށުން ގެނެވޭ ބަދަލު، ކެންޑިޑޭޓުންނަށާއި ސިޔާސީ ޕާޓީތަކަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ފޮނުވަންވާނެއެވެ.
ވޯޓު ދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓަރީއަށް މި މާއްދާގެ ދަށުން ގެނެވޭ ބަދަލެއްގައި އެކުލެވޭ މަޢުލޫމާތެއްގެ ޞައްޙަކާމެދު މި ޤާނޫނުގެ 10 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ފަރާތެއްގެ ޝަކުވާއެއްވާނަމަ، އެ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ އުސޫލުގެ މަތިން ޝަކުވާ އުފުލުމުގެ އިޚްތިޔާރު، ކެންޑިޑޭޓުންނަށާއި، ސިޔާސީ ޕާޓީތަކަށާއި، ޢުމުރުން 18 (އަށާރަ) އަހަރުން މަތީގެ ކޮންމެ ދިވެހި ރައްޔިތަކަށް ލިބިގެންވެއެވެ. އަދި އެފަދައިން، ޝަކުވާ ހުށަހެޅުމާއި، ޝަކުވާ ބެލުމުގައި ޢަމަލުކުރާނީ، މި ޤާނޫނުގެ 10 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ މުއްދަތުތަކަށެވެ.

[އެހެން ތަނެއްގައި ދިރިއުޅޭ މީހުން ވޯޓުދިނުމަށްޓަކައި ރީ-ރަޖިސްޓަރީކުރުން ]
އިންތިޚާބެއްގައި ވޯޓުދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހެއް، ވޯޓުލުން އޮންނަ ދުވަހު، ވޯޓުދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓަރީގައި އެމީހެއްގެ ދާއިމީ އެޑްރެސް ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ރަށުގައި އެމީހަކު ނޫޅޭނެކަމުގައިވާނަމަ، އަދި އެ އިންތިޚާބުގައި އެމީހަކު އެހެން ތަނެއްގައި ވޯޓު ދޭން ބޭނުންނަމަ، އެމީހަކު އެތަނެއްގައި ރީ-ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށް އެދި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ރީ-ރަޖިސްޓަރީކުރެވޭ ފަރާތްތަކުގެ ނަމާއި، ޖިންސާއި، ދާއިމީ އެޑްރެސް އަދި އެފަރާތްތައް އަލުން ރަޖިސްޓަރީކުރެވޭ ތަން އެނގޭނެ ގޮތަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ޝާއިޢުކުރަންވާނެއެވެ. އަދި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ ވެބްސައިޓުގައިވެސް އެ މަޢުލޫމާތު ޝާއިޢުކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ ބޭނުމަށްޓަކައި، ޖިނާއީ ކުށުގެ ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރަމުންދާ މީހުންނާބެހޭ މަޢުލޫމާތު، ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރާ މީހުންގެ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ޙަވާލުކުރެވިފައިވާ މުއައްސަސާއިން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް އަންގަންވާނެއެވެ.

[އިންތިޚާބު އިޢުލާންކުރުން]

[އިންތިޚާބު ބާއްވާކަން އިޢުލާންކުރުން]
އިންތިޚާބެއް ބާއްވާކަން އެ އިންތިޚާބަކާބެހޭ ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެ މަތިން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ޢާންމުކޮށް އަންގައި އިޢުލާން ކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކުރާ އިޢުލާންގައި އެ އިންތިޚާބަކާ ގުޅޭގޮތުން އަންނަނިވި މަޢުލޫމާތު ހިމަނަންޖެހޭނެއެވެ.
އެއީ ކޮން އިންތިޚާބެއް ކަމާއި، އެ އިންތިޚާބަކާބެހޭ އިތުރު މަޢުލޫމާތު.
އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް ދެވޭ މުއްދަތު.
އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލާ މީހުންގައި ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ޝަރުޠުތައް.
އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލާ މީހުން ހުށަހަޅަންޖެހޭ މަޢުލޫމާތުތަކާއި ތަކެތީގެ ތަފްޞީލު.
އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލާ މީހުން ހުށަހަޅަންޖެހޭ މަޢުލޫމާތުތަކާއި ތަކެތި ހުށަހަޅަންޖެހޭ ތަނާއި، ތާރީޚާއި ވަގުތު.
ވޯޓުނެގުން ބާއްވާ ތާރީޚާއި، ވޯޓު ނަގާ ގަޑިއާއި، ޢާންމު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުން ވޯޓުނަގައި ނިންމާ ގަޑިއާއި، ވޯޓު ގުނަން ފަށާ ގަޑި.
ވޯޓުގެ ރަސްމީ ނަތީޖާ އިޢުލާންކުރުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ތާރީޚާއި ވަގުތު.
އެ އިންތިޚާބަކާބެހޭ ޚާއްޞަ ޤާނޫނާއި ގަވާއިދުގައި ބުނެފައިވާ އިތުރު މަޢުލޫމާތާއި، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބުނެފައިވާ އިތުރު މަޢުލޫމާތު.
އިޢުލާންކުރެވޭ އިންތިޚާބަކީ ބައި-އިލެކްޝަނެއް ނަމަ، އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމާއި، ތާއީދު ހޯދުމަށް މަސައްކަތްކުރުމާއި، ރެޖިސްޓްރޭޝަނާއި ރީރެޖިސްޓްރޭޝަނާއި ޝަކުވާ ހުށަހެޅުން ފަދަ އެންމެހައި ކަންކަމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅާފައިވާ މުއްދަތުތައް.
އިޢުލާންކުރެވެނީ އިންތިޚާބެއްގެ އިތުރު ބުރެއް ނަމަ ތާއީދު ހޯދުމަށް މަސައްކަތްކުރުމާއި، ރެޖިސްޓްރޭޝަނާއި ރީރެޖިސްޓްރޭޝަނާއި ޝަކުވާ ހުށަހެޅުން ފަދަ އެންމެހައި ކަންކަމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅާފައިވާ މުއްދަތުތައް.

[އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލިކަން އިޢުލާންކުރުން]
އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލާން ދީފައިވާ މުއްދަތު ހަމަވާ ތާރީޚުން ފެށިގެން ގިނަވެގެން 14 (ސާދަ) ދުވަހުގެތެރޭގައި، އެ އިންތިޚާބަކަށް ކުރިމަތިލި ކެންޑިޑޭޓުންގެ ތަފްޞީލު އެންގުމަށްޓަކައި، އަންނަނިވި މަޢުލޫމާތު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ޢާންމުކޮށް އިޢުލާންކޮށް، އެ އިޢުލާން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ އޮފީހުގައި ބަހައްޓައި، އަދި އެ ކޮމިޝަނުގެ ވެބްސައިޓުގައި ޝާއިޢުކުރަންވާނެއެވެ. އަދި ކޮންމެ އިންތިޚާބީ ދާއިރާއަކަށް ކުރިމަތިލާފައިވާ ކެންޑިޑޭޓުންނާ ބެހޭގޮތުން ކޮށްފައިވާ އިޢުލާން އެ އިންތިޚާބީ ދާއިރާއެއްގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ކޮންމެ ރަށެއްގައި ފަސޭހައިން މީހުންނަށް ބެލޭނެގޮތަށް، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ބަހައްޓަންވާނެއެވެ.
ކެންޑިޑޭޓުންގެ ނަންތައް. މިގޮތުން އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް ހުށަހަޅާފައިވާ މަޢުލޫމާތުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ކެންޑިޑޭޓުގެ ނަމާއެކު އެ ކެންޑިޑޭޓެއްގެ އަންނަނިވި މަޢުލޫމާތުތައްވެސް ހިމަނަންވާނެއެވެ.
ފުރިހަމަ ނަމާއި ދާއިމީ އެޑްރެސް.
ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ ފަރާތުން ކުރިމަތިލާނަމަ އެ ކެންޑިޑޭޓެއް ތަމްސީލުކުރާ ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ނަން.
އަމިއްލަ ގޮތުން ކުރިމަތިލާ ކެންޑިޑޭޓެއްނަމަ އެކަން.
އެ ކެންޑިޑޭޓަކު އިންތިޚާބުގައި ޚާއްޞަ ނިޝާނެއް ބޭނުންކުރާނަމަ އެ ނިޝާން.
އެ ކެންޑިޑޭޓެއްގެ ރަސްމީ އިންތިޚާބީ އޭޖެންޓުގެ ނަމާއި، ދާއިމީ އެޑްރެސް.
އެ ކެންޑިޑޭޓަކަށް ފޮނުވަންޖެހޭ ލިޔެކިއުމާއި އެންގުންތައް ފޮނުވާނެ ރަސްމީ އެޑްރެސް.
ވޯޓުލުން އޮންނާނެ ރަށްރަށާއި، ވޯޓުފޮށިތައް ބަހައްޓާފައި ހުންނާނެ ތަންތަނުގެ އެޑްރެސް.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1) ގެ ދަށުން ކެންޑިޑޭޓުންގެ ނަންތައް އިޢުލާންކުރާއިރު، ކެންޑިޑޭޓުންގެ ނަންތައް ތަރުތީބުކުރާނީ، އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމުގެ ޝަރުޠު ފުރިހަމަވާ މީހުންގެ މެދުގައި ގުރުއަތުލައިގެންނެވެ. މިގޮތުން ނަގާ ގުރުއަތުލުން ބާއްވަންވާނީ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އެކުލަވާލާ ގަވާއިދާއެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން، އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލި މީހުން ނުވަތަ އެމީހުންގެ މަންދޫބުންގެ ހާޒިރުގައެވެ. އަދި އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލި މީހަކު ނުވަތަ އެމީހެއްގެ މަންދޫބެއް ހާޒިރުނުވެއްޖެނަމަ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ޢައްޔަންކުރާ މަންދޫބެއްގެ ހާޒިރުގައި ގުރުއަތުލުމުގެ އިޚްތިޔާރު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

[ކެންޑިޑޭޓުން]

[ކުރިމަތިލާ މީހުންގައި ހުންނަންޖެހޭ ޝަރުޠުތައް]
އިންތިޚާބަކަށް ކުރިމަތިލާ މީހުންގެ ކިބައިގައި ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ޝަރުޠުތަކެއް ޤާނޫނުއަސާސީގައި ނުވަތަ ޤާނޫނެއްގައި ކަނޑައަޅާފައިވާނަމަ އެ އިންތިޚާބަކަށް ކުރިމަތިލާ ކޮންމެ މީހެއްގެ ކިބައިގައި އެ ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވާންޖެހޭނެއެވެ.
އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ހުޅުވާލުމުން، އެކަމަށް ކުރިމަތިލުމަށް ބޭނުންވާ މީހުންގެ ތެރެއިން އެކަމަށް ޝަރުޠު ފުރިހަމަވާ މީހަކު ދައުލަތުގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައިވާނަމަ، އެމީހަކު އެ އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތް ކުރުމަށް، އެމީހަކު ބަލަހައްޓަމުންގެންދާ ދައުލަތުގެ އެ މުއައްސަސާއަކުން މަގު ތަނަވަސްކޮށްދޭންވާނެއެވެ.

[އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް އެދި ހުށަހެޅުން]
މި ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގެމަތިން އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އިޢުލާންކުރުމުން، އެ އިޢުލާންގައިވާ ގޮތުގެމަތިން، އެ އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް އެދޭމީހުން އެކަމަށް އެދި، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް އެދޭމީހާ، އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް އެދޭ އިރު، ތިރީގައި ބުނެފައިމިވާ މަޢުލޫމާތު ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.
ފުރިހަމަ ނަން.
އުފަން ތާރީޚް.
ދިވެހި ރައްޔިތެއްކަން އަންގައިދޭ ކާޑުގެ ނަންބަރު.
ދާއިމީ އެޑްރެސް (އަތޮޅާއި ރަށާއި އެޑްރެސް އެނގޭގޮތަށް).
މިހާރު ދިރިއުޅޭ އެޑްރެސް (އަތޮޅާއި ރަށާއި އެޑްރެސް އެނގޭގޮތަށް).
ވޭތުވެދިޔަ ފަސް އަހަރުދުވަހުގެތެރޭގައި ދައުލަތުގެ އެއްވެސް ވަޒީފާއެއް އަދާކޮށްފައިވާނަމަ ވަޒީފާ އަދާކުރި ތަންތަނުގެ ނަމާއި މަޤާމުތަކުގެ ނަން.
އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް އެދޭމީހާއަށް ފޮނުވަންޖެހޭ ލިޔެކިއުމާއި އެންގުންތައް ފޮނުވާނެ ރަސްމީ އެޑްރެސް (ގުޅޭނެ ފޯނު ނަންބަރާއެކު).
ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ ފަރާތުން ކުރިމަތިލާނަމަ އެމީހަކު ތަމްސީލު ކުރާ ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ނަން.
އެމީހެއްގެ ރަސްމީ އިންތިޚާބީ އޭޖެންޓްގެ ނަމާއި ދާއިމީ އެޑްރެސް.
އެ އިންތިޚާބަކާބެހޭ ޚާއްޞަ ޤާނޫނާއި ގަވާއިދުގައި ބުނެފައިވާ އިތުރު މަޢުލޫމާތު. މި މަޢުލޫމާތަކީ ކޮބައިކަން މި ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކުރާ އިޢުލާނުގައި ތަފްޞީލުކޮށް ބަޔާންކޮށްފައި އޮންނަންވާނެއެވެ.

[އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް ފޮނުވާ މަޢުލޫމާތާއެކު ހުށަހަޅަންޖެހޭ ތަކެތި]
މި ޤާނޫނުގެ 16 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް އެދޭމީހާ ހުށަހަޅާ މަޢުލޫމާތާއެކު ތިރީގައި ބުނެފައިމިވާ ތަކެތި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.
އިންތިޚާބަކާބެހޭ ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އިދާރީ ފީ.
ދިވެހި ރައްޔިތެއްކަން އަންގައިދޭ ކާޑުގެ ކޮޕީއެއް.
ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ ފަރާތުން ކުރިމަތިލާނަމަ އެމީހަކު ތަމްސީލުކުރާ ސިޔާސީ ޕާޓީން އެކަން ކަށަވަރުކޮށްދޭ އެ ސިޔާސީ ޕާޓީގެ ޤަރާރު.
އަމިއްލަ ގޮތުން ކުރިމަތިލާ މީހެއްނަމަ އެކަން ބަޔާންކޮށް އެ މީހާ ހުށަހަޅާ އިޤްރާރު.
އެމީހެއްގެ ރަސްމީ އިންތިޚާބީ އޭޖެންޓްގެ ގޮތުގައި ހުށަހަޅާފައިވާ މީހާ އެކަން ޤަބޫލުކޮށްފައިވާކަމުގެ އިޤްރާރު.
އެމީހަކު އެ އިންތިޚާބުގައި ޚާއްޞަ ނިޝާނެއް ބޭނުންކުރުމަށް ޤަސްދުކުރާނަމަ އެ ނިޝާން.
އެ އިންތިޚާބަކާބެހޭ ޚާއްޞަ ޤާނޫނާއި ގަވާއިދުގައި ބުނެފައިވާ އިތުރުތަކެތި. މިތަކެއްޗަކީ ކޮބައިކަން މި ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކުރާ އިޢުލާނުގައި ތަފްޞީލްކޮށް ބަޔާންކޮށްފައި އޮންނަންވާނެއެވެ.
އެ އިންތިޚާބާ ގުޅިގެން ބޭއްވުނު އެއްވެސް ޕްރައިމަރީއެއްގައި ބައިވެރިވެފައިވާކަން ނުވަތަ ބައިވެރިވެފައިނުވާ ކަމުގެ އިޤުރާރު.

[ޞައްޙަ މަޢުލޫމާތާއި ތަކެތިކަމަށް އިޤްރާރުވުން]
އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް އެދޭމީހާ، އެމީހާ އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލާކަން ޔަޤީންކޮށްދިނުމުގެ ގޮތުންނާއި، މި ޤާނޫނުގެ 16 ވަނަ މާއްދާއާއި 17 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅަންޖެހޭ މަޢުލޫމާތާއި ތަކެއްޗަކީ ޞައްޙަ މަޢުލޫމާތާއި ތަކެތިކަމަށް އިޤްރާރުވެ، އެ އިޤްރާރު މި ޤާނޫނުގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ހުށަހަޅާ މަޢުލޫމާތާއެކު އެމީހަކު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.

[އިދާރީ ފީ]
އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލާންއެދޭ މީހާ މި ޤާނޫނުގެ 17 ވަނަ މާއްދާގެ (1) ވަނަ ނަންބަރުގެ ދަށުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ދައްކަންޖެހޭ އިދާރީ ފީ ދެއްކުމުން، އެ އިދާރީ ފީ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ލިބުނު ކަމުގެ ރަސީދެއް އެމީހަކަށް ދޫކުރަންވާނެއެވެ.

[އިންތިޚާބުގައި ތާއީދު ހޯދުމަށް ބޭނުންކުރާ ނިޝާން ފާސްކުރުން]
އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލާފައިވާ މީހަކު އިންތިޚާބުގައި ތާއީދު ހޯދުމަށް ބޭނުންކުރާ ނިޝާނަކީ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅައި އެ ކޮމިޝަނުން ފާސްކޮށްފައިވާ އެއްޗަކަށް ވާންވާނެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގެމަތީން އެ އިންތިޚާބަކަށް ކުރިމަތިލާފައިވާ މީހުންގެ ނަންތައް އިޢުލާންކުރުމުގެ ކުރިން، މި ޤާނޫނުގެ 17 ވަނަ މާއްދާގެ (6) ވަނަ ނަންބަރުގެ ދަށުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ނިޝާން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ފާސްކޮށް ނިންމަންވާނެއެވެ.

[އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް ހުށަހެޅި ހުށަހެޅުމާމެދު ނިންމިގޮތް އެންގުން]
މި ޤާނޫނުގެ 16 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް އެދޭމީހާ އެކަން ބަޔާންކޮށް ހުށަހަޅާ ލިޔުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ލިބޭތާ ގިނަވެގެން 48 ގަޑިއިރުގެ (ސާޅީސް އަށްގަޑި އިރުގެ) ތެރޭގައި، އެމީހެއްގެ ހުށަހެޅުން ޤަބޫލުކުރިކަން ނުވަތަ ޤަބޫލުނުކުރާކަން، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އެމީހަކަށް ލިޔުމުން އަންގަންވާނެއެވެ.
އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް އެދޭމީހާ ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުން މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ޤަބޫލުކުރިކަން ނުވަތަ ޤަބޫލުނުކުރާކަން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އެމީހަކަށް އެންގުމުގެ ކުރިން، އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް އެދޭމީހާ މި ޤާނޫނުގެ 16 ވަނަ މާއްދާއާއި 17 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅަންޖެހޭ މަޢުލޫމާތާއި ތަކެތި ހަމައަށް ހުރިތޯ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ޔަޤީންކުރަންވާނެއެވެ.
އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް އެދޭމީހާ ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުން މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ޤަބޫލުނުކުރާކަމަށް ކަނޑައަޅަންވާނީ، އެ އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ޝަރުޠެއް ފުރިހަމަނުވާނަމަ، ނުވަތަ މި ޤާނޫނުގެ 16 ވަނަ މާއްދާއާއި 17 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅަންޖެހޭ މަޢުލޫމާތާއި ތަކެތި ފުރިހަމައަށް ނެތްނަމަ، ނުވަތަ އެތަކެތީގެ ތެރެއިން އެއްޗެއް ޞައްޙަ ނޫންކަމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ޙާލަތެއްގައެވެ.
އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް އެދޭމީހާ ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުން މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ޤަބޫލުނުކުރާނަމަ އެކަން އެމީހަކަށް އަންގާއިރު ޤަބޫލުނުކުރި ސަބަބު ލިޔުމުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އެމީހަކަށް އަންގަންވާނެއެވެ.
އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް އެދޭމީހާއަށް މި މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އެންގި ސަބަބާމެދު އެމީހަކު ހިތްހަމަނުޖެހޭނަމަ، އަދި އެ ސަބަބަކީ އެ އިންތިޚާބަށް އެމީހަކު ކުރިމަތިލުމަށްޓަކައި ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ޝަރުޠު ފުރިހަމަނުވާކަމަށް ނިންމާފައިވާ ނިންމުމެއްކަމުގައިވާނަމަ، އެ މައްސަލައެއް ސުޕްރީމް ކޯޓަށް، އަދި އެނޫންކަމަކާ ގުޅޭގޮތުން ނިންމާފައިވާ ނިންމުމެއްކަމުގައިވާނަމަ އެ މައްސަލައެއް ހައިކޯޓަށް، ހުށަހެޅުމުގެ އިޚްތިޔާރު އެމީހަކަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ބ) ގެ ދަށުން ސުޕްރީމް ކޯޓަށް ނުވަތަ ހައިކޯޓަށް ހުށަހަޅާ މައްސަލައެއް، މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބުނެފައިވާ 48 ގަޑިއިރު (ސާޅީސްއަށް ގަޑިއިރު) ހަމަވާ ވަގުތުން ފެށިގެން ގިނަވެގެން 5 ދުވަހުގެ (ފަސް ދުވަހުގެ) ތެރޭގައި އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް އެދޭމީހާ އެ މައްސަލައެއް ކޯޓަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ. އަދި އެ މައްސަލައެއް ކޯޓަށް ހުށަހަޅާތާ ގިނަވެގެން 7 ދުވަހުގެ (ހަތް ދުވަހުގެ) ތެރޭގައި ކޯޓުން އެ މައްސަލައަކާމެދު ގޮތެއް ނިންމަންވާނެއެވެ.

[އަލުން ހުށަހެޅުން]
މި ޤާނޫނުގެ 21 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް އެދޭމީހާ ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ޤަބޫލުނުކުރާކަމަށް އެކޮމިޝަނުން އަންގާފައިވަނީ، އެ ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅަންޖެހޭ މަޢުލޫމާތާއި ތަކެތި ފުރިހަމައަށް ނެތްކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ޙާލަތެއްގައި ކަމަށްވާނަމަ، އެ ފުރިހަމަނުވާ ކަމަށް އެ ކޮމިޝަނުން އަންގާފައިވާ މަޢުލޫމާތެއް ނުވަތަ އެއްޗެއް ފުރިހަމަކުރުމަށްފަހު، އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް ދީފައިވާ މުއްދަތު ހަމަވުމުގެ ކުރިން އެ ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅުމުގެ އިޚްތިޔާރު އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް އެދޭމީހާއަށް ލިބިގެންވެއެވެ. ނުވަތަ އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް ދީފައިވާ މުއްދަތު ހަމަވުމުގެ ކުރިން މި ޤާނޫނުގެ 16 ވަނަ މާއްދާއާއި 17 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅަންޖެހޭ މަޢުލޫމާތާއި ތަކެތި ފުރިހަމަ ކުރުމަށްފަހު އަލުން އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް އެދި އެ ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅުމުގެ އިޚްތިޔާރުވެސް އެމީހާއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް އެދޭ މީހާ، އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް ފުރަތަމަ ހުށަހެޅި ހުށަހެޅުމާއެކު އިންތިޚާބުގެ އިދާރީ ފީ ދައްކާފައިވާނަމަ، މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޙާލަތުގައި އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް އެދި ހުށަހަޅާއިރު އިންތިޚާބުގެ އިދާރީ ފީ އަލުން ދައްކަން ނުޖެހޭނެއެވެ.

[ނަން އަނބުރާ ގެންދިއުން]
އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލާން އެދި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ނަން ހުށަހަޅާފައިވާ މީހަކު، މި ޤާނޫނުގެ 14 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ކެންޑިޑޭޓުންގެ ނަންތައް އިޢުލާންކުރުމުގެ ކުރިން ކޮންމެ ވަގުތަކުވެސް އެމީހެއްގެ ނަން އެ އިންތިޚާބަކުން އަނބުރާ ގެންދިޔުމުގެ އިޚްތިޔާރު އެމީހަކަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

[ކެންޑިޑޭޓަކު މަރުވުން]
އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލާފައިވާ ކެންޑިޑޭޓަކު މަރުވެއްޖެނަމަ، އެމީހާ މަރުވެއްޖެކަމާއި، އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލާފައިވާ މީހުންގެ ތެރޭގައި އެމީހަކު ނުހިމެނޭނެކަމަށް ކަނޑައަޅައި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އެކަން ޢާންމުކޮށް އަންގައި އިޢުލާންކުރަންވާނެއެވެ. އަދި އެ އިޢުލާން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ އޮފީހުގައާއި އެ އިންތިޚާބީ ދާއިރާއެއްގައި މީހުން ދިރިއުޅޭ ކޮންމެ ރަށެއްގައި ޢާންމުކޮށް ފެންނާނެގޮތަށް ބަހައްޓަންވާނެއެވެ.
ކެންޑިޑޭޓަކު މަރުވީ، ވޯޓު ކަރުދާސް ޗާޕުކުރިފަހުން ކަމުގައިވާނަމަ، އެމީހަކު މަރުވެފައިވާ ކަން އެނގޭނެފަދަ ލިޔުމެއް އެމީހަކު ކުރިމަތިލި އިންތިޚާބީ ދާއިރާގެ ކޮންމެ ވޯޓިންގ ބޫތެއްގައި ވޯޓުލާން އަންނަ ފަރާތްތަކަށް ފެންނަ ގޮތަށް، ވަރަށް ފާޅުކަން ބޮޑުގޮތެއްގައި ބަހައްޓަންވާނެއެވެ. އަދި އެއްވެސް ޙާލަތެއްގައި އެ މީހަކަށް އެ އިންތިޚާބުގައި ވޯޓު ލިބިފައިވާނަމަ، އެ ވޯޓުތައްވާނީ ބާޠިލު ވޯޓުތަކަކަށެވެ.

[ރަސްމީ އިންތިޚާބީ އޭޖެންޓް]
އިންތިޚާބަކަށް ކުރިމަތިލާ ކޮންމެ ކެންޑިޑޭޓަކު އެމީހަކު އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމުގެ ކުރިން އެ އިންތިޚާބުގައި އެމީހާގެ ރަސްމީ އިންތިޚާބީ އޭޖެންޓަކު ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބުނެފައިވާ ރަސްމީ އިންތިޚާބީ އޭޖެންޓް ކަމަށް ކަނޑައަޅާ ފަރާތެއްގައި އަންނަނިވި ސިފަތައް ހުންނަންވާނެއެވެ.
އެ އިންތިޚާބުގައި ކުރިމަތިލާފައިވާ ކެންޑިޑޭޓެއްކަމުގައި ނުވުން.
އެ އިންތިޚާބުގެ ކަންތައްތައް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އަންގާ ގޮތެއްގެމަތިން ބެލެހެއްޓުމަށް ޙަވާލުކޮށްފައިވާ މީހަކުކަމުގައި ނުވުން.
އަދާކުރަންޖެހޭ ސާބިތު ދަރަންޏެއް އޮތް މީހަކުނަމަ، ޙުކުމާ އެއްގޮތަށް އެ ދަރަނި އަދާކުރަމުން ނުދާ މީހަކުކަމުގައި ނުވުން.
އެ އިންތިޚާބެއްގައި ވޯޓުދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިނުވާ މީހަކުކަމުގައި ނުވުން.

[ރަސްމީ އިންތިޚާބީ އޭޖެންޓް މަރުވުން، އިސްތިޢުފާ ދިނުން ނުވަތަ ވަކިކުރުން]
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކެންޑިޑޭޓަކު ރަސްމީ އިންތިޚާބީ އޭޖެންޓުގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ މީހަކު މަރުވެއްޖެނަމަ ނުވަތަ އޭނާ އެ މަޤާމުން އިސްތިޢުފާދީފިނަމަ ނުވަތަ އެ މަޤާމުން ވަކިކޮށްފިނަމަ އެކަން، ގިނަވެގެން 48 (ސާޅީސްއަށެއް) ގަޑިއިރުގެ ތެރޭގައި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް އެ ކެންޑިޑޭޓަކު އަންގަންވާނެއެވެ. އަދި ގިނަވެގެން 7 (ހަތެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ މަޤާމަށް މީހަކު ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.
ކެންޑިޑޭޓެއްގެ ރަސްމީ އިންތިޚާބީ އޭޖެންޓުގެ ގޮތުގައި މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާ ފަރާތާ ގުޅޭގޮތުން މި ޤާނޫނުގެ 16 ވަނަ މާއްދާއާއި، 17 ވަނަ މާއްދާގައިވާ މަޢުލޫމާތާއި ތަކެތި، އެ ކެންޑިޑޭޓުގެ ރަސްމީ އިންތިޚާބީ އޭޖެންޓުގެ ގޮތުގައި އެފަރާތް ކަނޑައަޅާ ތާރީޚުން ފެށިގެން ގިނަވެގެން 7 (ހަތެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ. އަދި އެ ބަދަލު، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުގެ ފަރާތުން ޢާންމުކޮށް އިޢުލާންކުރަންވާނެއެވެ.

[އެއް ރަސްމީ އިންތިޚާބީ އޭޖެންޓް]
ކޮންމެ އިންތިޚާބެއްގައިވެސް ކޮންމެ ކެންޑިޑޭޓަކަށް އެއް ވަގުތެއްގައި ބެހެއްޓޭނީ އެއް ރަސްމީ އިންތިޚާބީ އޭޖެންޓެވެ.

[ތާއީދު ހޯދުމަށް މަސައްކަތް ކުރުން]

[ތާއީދު ހޯދުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމުގެ ޙައްޤު]
އިންތިޚާބެއްގައި ކުރިމަތިލާފައިވާ ކެންޑިޑޭޓުންނަށް، އެމީހުން އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލާފައިވާ އިންތިޚާބީ ދާއިރާގެ މީހުންގެ ތާއީދު ހޯދުމަށް މަސައްކަތްކުރުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) އިން ކެންޑިޑޭޓުންނަށް ލިބިދީފައިވާ ޙައްޤުގެ ދަށުން، ކެންޑިޑޭޓުން ތާއީދު ހޯދުމަށް މަސައްކަތްކުރުމުގައި، ކެންޑިޑޭޓުންނަށް ތިރީގައިމިވާ ކަންތައްތައް ކުރެވިދާނެއެވެ.
އެ ދާއިރާއެއްގެ މީހުންނާ ބައްދަލުކުރުމާއި ވާހަކަ ދެއްކުން.
ސުލްޙަވެރިކަމާއެކު އެއްވުންތައް ބޭއްވުން.
ޚަބަރުފަތުރާ ވަސީލަތްތަކުގެ ބޭނުންހިފުން.
އެ އިންތިޚާބީ ދާއިރާއެއްގެ މީހުންނަށް ސިޓީފޮނުވުމާއި، ފޮޓޯއާއި ސްޓިކާއާއި ލިޔުންފަދަ ތަކެތި ބެހުމާއި، އެތަކެތި ޢާންމުކޮށް ފެންނާނެހެން ބެހެއްޓުން.
ނިޝާނާއި ނިޝާން ޖަހާފައިވާ ތަކެތި ގެންގުޅުމާއި ބޭނުންކުރުން.
އިޝްތިހާރުކުރުން.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ކެންޑިޑޭޓުންނަށް ލިބިދީފައިވާ ތާއީދު ހޯދުމަށް މަސައްކަތްކުރުމުގެ ޙައްޤު، އެ ކެންޑިޑޭޓުންނަށް ތާއީދުކުރާ ފަރާތްތައް މެދުވެރިކޮށް ބޭނުންކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ކެންޑިޑޭޓުންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ. އަދި މިގޮތުން ކެންޑިޑޭޓުންގެ ފަރާތުން ތާއީދު ހޯދުމަށް މަސައްކަތް ކުރާ ފަރާތްތަކުންވެސް މި ޤާނޫނުގެ 29 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނެފައިވާ ސުލޫކީ މިންގަނޑު ދަމަހައްޓަންޖެހޭނެއެވެ.

[ސުލޫކީ މިންގަނޑު]
އިންތިޚާބުތަކުގައި ކެންޑިޑޭޓުން ތާއީދު ހޯދުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމުގައި ގެންގުޅެންޖެހޭ ސުލޫކީ މިންގަނޑު މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައި އޮންނަންޖެހޭނެއެވެ. އަދި މިގޮތުން މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ ސުލޫކީ މިންގަނޑު، އިންތިޚާބުތަކުގައި ކެންޑިޑޭޓުންނަށް ތާއީދު ހޯދުމަށް މަސައްކަތް ކުރާ ހުރިހާ ފަރާތްތަކުންވެސް ދަމަހައްޓަންޖެހޭނެއެވެ.
އެއްވެސް ކެންޑިޑޭޓަކަށް ތާއީދު ހޯދުމަށް ކުރާ މަސައްކަތުގައި، އެހެން ކެންޑިޑޭޓެއްގެ އިންތިޚާބީ ޙައްޤަކަށް އުނިކަމެއް އަތުވެދާނެ އެއްވެސް ކަމެއް އެއްވެސް ފަރާތަކުން ކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. އަދި އެހެން ކެންޑިޑޭޓަކާބެހޭގޮތުން އެއްވެސް ދޮގު މަޢުލޫމާތެއް ބޭނުންކޮށްގެންވެސް ނުވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބުނެފައިވާގޮތުގެމަތިން ކެންޑިޑޭޓެއްގެ އިންތިޚާބީ ޙައްޤަކަށް އުނިކަމެއް އަތުވެދާނެފަދަ ކަމެއް އެހެން ފަރާތަކުންކުރާނަމަ، އެކަމުގެ ޝަކުވާ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅައި އެކަމެއް ހުއްޓުވައި ދިނުމަށް އެ ކޮމިޝަންގައި އެދުމުގެ ޙައްޤު އެ ކެންޑިޑޭޓަކަށް ލިބިގެންވެއެވެ. އަދި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ލަސްނުކޮށް އެ މައްސަލައެއް ބަލައި އެކަމާމެދު ވަގުތުން ފިޔަވަޅު އަޅަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅާ ޝަކުވާތައް ފަސޭހައިން ހުށަހެޅޭނެ ގޮތާއި، އަވަހަށް އެ މައްސަލައެއް ބަލައި ފިޔަވަޅު އެޅޭނެގޮތްތަކުގެ ތަފްޞީލު މި ޤާނޫނުގެ 62 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައި އޮންނަންވާނެއެވެ.

[ބްރޯޑްކާސްޓް ކުރުން]
އިންތިޚާބުގައި ވާދަކުރާ ކެންޑިޑޭޓުންގެ ނަންތައް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ރަސްމީކޮށް އިޢުލާންކުރާ ދުވަހުން ފެށިގެން އިންތިޚާބުގައި ވޯޓުނަގާ ދުވަހުގެ ކުރީދުވަހުގެ ހަވީރު 6.00 އާހަމައަށް، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ބްރޯޑްކާސްޓްކުރާ ހުރިހާ ފަރާތަކުން، މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން، އެ އިންތިޚާބުގައި ވާދަކުރާ ކެންޑިޑޭޓުންނާއި ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުން ތާއީދު ހޯދުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމަށްޓަކައި އިޝްތިހާރާއި ޕްރޮގްރާމްތައް ފޮނުވުމަށް ވަގުތު ޚާއްޞަކުރަންވާނެއެވެ.
ބްރޯޑްކާސްޓްކުރާ ކޮންމެ ފަރާތަކުންވެސް މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާ ވަގުތުތަކާއި، އެ ވަގުތުތައް ވިއްކާނަމަ ވިއްކުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ އަގުތައް ޢާންމުކޮށް އިޢުލާންކުރަންވާނެއެވެ. އަދި ކެންޑިޑޭޓުންނަށް ވަގުތު ދޫކުރުމުގައި ނުވަތަ ވަގުތު ވިއްކުމުގައި ހަމަހަމަ އުޞޫލެއް ބްރޯޑްކާސްޓްކުރާ ފަރާތްތަކުން ގެންގުޅެންވާނެއެވެ.
ބްރޯޑްކާސްޓްކުރާ ފަރާތްތަކުން މި މާއްދާގެ ދަށުން ޚާއްޞަކުރާ ވަގުތު ކެންޑިޑޭޓުންނަށް ނުވަތަ ކެންޑިޑޭޓުން ނިސްބަތްވާ ސިޔާސީ ޕާޓީތަކަށް ދޭންވާނީ ހަމަހަމަކަމާ އެކުގައެވެ. އަދި އެއް ކެންޑިޑޭޓަކަށް ދޭން ކަނޑައަޅާފައިވާ ވަގުތަށްވުރެ އިތުރު ވަގުތު، އެއް ކެންޑިޑޭޓަކަށް ނުވަތަ އެއް ސިޔާސީ ޕާޓީއަކަށް ނުވަތަ އެއް ކެންޑިޑޭޓަކަށާއި އެ ކެންޑިޑޭޓުން ނިސްބަތްވާ ސިޔާސީ ޕާޓީއަކަށް ދީ ނުވަތަ ވިއްކައިގެން ނުވާނެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައި ވީނަމަވެސް، ބްރޯޑްކާސްޓްކުރާ ފަރާތްތަކުން ޢަމަލުކުރަނީ މި މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތަށްތޯ ބެލުމާއި، މި މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ޢަމަލުކުރާ ފަރާތްތަކާ ގުޅިގެން ފަސޭހައިން ޝަކުވާ ހުށަހެޅޭނެ އަދި އެ ޝަކުވާ އަވަހަށް ބެލޭނެ ނިޒާމެއް ޤާއިމުކުރުމަކީ، ބްރޯޑްކާސްޓް ކޮމިޝަންގެ ޒިންމާއެކެވެ.
މި މާއްދާގެ (ރ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޝަކުވާ ހުށަހެޅުމާއި ބެލުމުގެ ނިޒާމު، ޤާނޫނު ނަންބަރު 11/2008 (އިންތިޚާބުތަކާބެހޭ ޢާންމު ޤާނޫނު) އަށް 1 ވަނަ އިޞްލާޙު ގެނައުމުގެ ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާތާ 1 (އެކެއް) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ބްރޯޑްކާސްޓް ކޮމިޝަނުން އެކުލަވާލައި، ޢާންމުކުރަންވާނެއެވެ.
ބްރޯޑްކާސްޓް ކޮމިޝަނަށް މި މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން ހުށަހެޅޭ ޝަކުވާތައް ބަލައި ނިންމުމަށްފަހު، އެ ކޮމިޝަނުން ކަމާބެހޭ ރިޕޯޓެއް އެކުލަވާލައި، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ފޮނުވަންވާނެއެވެ. އަދި އެ ރިޕޯޓާ ގުޅިގެން މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ ޖިނާއީ ކުށެއްގެ މައްސަލަ ތަޙްޤީޤުކުރަންޖެހޭކަމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ފެނިއްޖެނަމަ، އެ މައްސަލައެއް ތަޙްޤީޤުކޮށް، މި ޤާނޫނުގެ 64 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅުމަށްޓަކައި ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް ފޮނުވުމުގެ އިޚްތިޔާރު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިވީނަމަވެސް، މި މާއްދާއާ ޚިލާފަށް ބްރޯޑްކާސްޓްކުރާ ފަރާތަކުން ކުރާ ކަންކަމާމެދު އިދާރީ ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ބާރު ލިބިގެންވަނީ ބްރޯޑްކާސްޓް ކޮމިޝަނަށެވެ. މިގޮތުން، މި މާއްދާއާ ޚިލާފުވާ ފަރާތްތަކާމެދު އިދާރީ ފިޔަވަޅު އެޅުމާބެހޭ އުސޫލު، ޤާނޫނު ނަންބަރު 11/2008 (އިންތިޚާބުތަކާބެހޭ ޢާންމު ޤާނޫނު) އަށް 1 ވަނަ އިޞްލާޙު ގެނައުމުގެ ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާތާ 1 (އެކެއް) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ބްރޯޑްކާސްޓް ކޮމިޝަނުން އެކުލަވާލައި، ޢާންމުކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ކ) ގެ ދަށުން އެކުލަވާލާ އުސޫލުގައި ކަނޑައަޅާ ފިޔަވަޅުތައް ވާންވާނީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 16/2010 (ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ ދަށުން އެ ކޮމިޝަނަށް ކަނޑައެޅުމުގެ ބާރު ލިބިގެންވާ ފިޔަވަޅުތަކަށެވެ.

[ތާއީދު ހޯދުމަށް ރާއްޖެއިން ބޭރުން ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުން މަނާކުރުން]
އިންތިޚާބެއްގައި ތާއީދު ހޯދުމަށް މަސައްކަތްކުރުމުގައި ދިވެހިރާއްޖެއިން ބޭރުގައި އޮޕަރޭޓް ކުރާ އެއްވެސް ބްރޯޑްކާސްޓްކުރާ ސްޓޭޝަނެއް ބޭނުން ކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

[ވޯޓު ނެގުމަށް ތައްޔާރުވުން]

[ވޯޓުލާ މަރުކަޒުތަކުގައި ތިބޭ މީހުން]
އިންތިޚާބުތަކުގައި ވޯޓުލާ މަރުކަޒުތަކުގައި ވޯޓު ނެގުމާބެހޭ އެންމެހައި ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓަން ތިބެންވާނީ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުގެ މުވައްޒަފުން ނުވަތަ އެކަމަށް އެ ކޮމިޝަނުން ޢައްޔަންކުރާ ބަޔެކެވެ. މިގޮތުން ތިބޭ މީހުންގެ ތެރެއިން ވޯޓުލާ ކޮންމެ މަރުކަޒެއްގައި އެ މަރުކަޒެއްގެ އެންމެހައި ކަންކަން ބަލަހައްޓާނެ އިސް ފަރާތެއް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ޢައްޔަންކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބުނެފައިވާ ވޯޓު ނެގުމާބެހޭ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓަން ތިބޭ ބަޔަކީ ވޯޓުލާ އެ މަރުކަޒު ނިސްބަތްވާ އިންތިޚާބީ ދާއިރާގެ އިދާރީ ހިންގުމުގައި އެއްވެސް އިސް ދައުރެއް އަދާކުރާ ބަޔަކަށް ވެގެންނުވާނެއެވެ. އަދި އެމީހުންނަކީ ވޯޓު ނެގުމާބެހޭ ކަންތައްތައް ބެލެހެއްޓުމުގެ ޤާބިލުކަން ހުރި، އަދި ވަކި ފަރާތަކަށް ބުރަނުވެ އެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރެވޭ ބަޔަކަށްވާންޖެހޭނެއެވެ.
ވޯޓު ނެގުމާބެހޭ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓަން ތިބޭ މީހުންގެ މައިގަނޑު މަސްއޫލިއްޔަތުތަކަކީ، ވޯޓުފޮށި ބެލެހެއްޓުމާއި، ވޯޓު ނެގުމާއި ވޯޓު ގުނުމާގުޅޭ އެންމެހައި ކަންތައްތައް ބެލެހެއްޓުމާއި، ވޯޓުގެ ވަގުތީ ނަތީޖާ އިޢުލާންކުރުމާއި، އަދި ވޯޓުލާން އަންނަ މީހުންގެ ކަންތައްތައް ބެލެހެއްޓުމާއި، ވޯޓުލާ ސަރަޙައްދުގައި ވޯޓުލާން އަންނަ މީހުންގެ އިންތިޒާމު ހަމަޖެއްސުމާއި، އޮބްޒާވަރުންނާއި މޮނިޓަރުކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ކަންތައްތައް ބެލެހެއްޓުމާއި، އަދި އެސަރަޙައްދުގައި ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމެއް ހިނގާނަމަ އެކަމެއް މަނާކުރުމާއި ހުއްޓުވުމެވެ.
ވޯޓު ނެގުމާބެހޭ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓަން ތިބޭ މީހުންގެ ތެރެއިން އެއްވެސް މީހަކު ވޯޓިންގ ބޫތުގައި ވޯޓުލާން އައިސް ހުރި މީހަކު ހުއްޓާ ވޯޓިންގ ބޫތަށް ވަދެގެން ނުވާނެއެވެ.
ވޯޓު ނެގުމާބެހޭ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓަން ތިބޭ މީހުން ވޯޓު ނެގުމާބެހޭ ކަންތައްތަކުގައި ޙަރަކާތްތެރިވާއިރު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅާ ނިޝާނެއް އެމީހުންގެ ހެދުމުގައި ފެންނަގޮތަށް ހަރުކުރެވިފައި ހުންނަންވާނެއެވެ.
ވޯޓުލާ މަރުކަޒުތަކުގައި ވޯޓުލާން ފެށުމުގެ ކުރިން ފެށިގެން ވޯޓުލާނިމި، ވޯޓުގެ ނަތީޖާ އިޢުލާންކޮށް އަދިވޯޓާބެހޭ ހުރިހާ ކަމެއް ނިމެންދެން ވޯޓުލާ ހުރިހާ މަރުކަޒުތަކެއްގެ ސަލާމާތާއި ރައްކާތެރިކަން ދައުލަތުގެ ސަލާމަތީ ބާރުތަކުން ބަލަހައްޓަންވާނެއެވެ.

[ވޯޓުލާ މަރުކަޒުތަކުގައި ތިބޭ މީހުންގެ ލިސްޓް]
އިންތިޚާބުތަކުގައި، އެ އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލާފައިވާ ކޮންމެ ކެންޑިޑޭޓަކަށް އެ ކެންޑިޑޭޓެއް ކުރިމަތިލާފައިވާ އިންތިޚާބީ ދާއިރާގެ ވޯޓުލާ މަރުކަޒުތަކުގައި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ ފަރާތުން ވޯޓު ނެގުމުގެ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓަން ތިބޭ މީހުންގެ ތަފްޞީލު އެނގޭނޭ ލިސްޓެއް އެ އިންތިޚާބެއްގެ ވޯޓުލުން އޮންނަ ދުވަހުގެ މަދުވެގެން 3 ދުވަހުގެ (ތިން ދުވަހުގެ) ކުރިން، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކޮންމެ ކެންޑިޑޭޓަކަށް ފޮނުވައި، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުގެ އޮފީހުގައި އެ ލިސްޓް ޢާންމުކޮށް ފެންނަގޮތަށް ބަހައްޓަންވާނެއެވެ. އަދި އެ ލިސްޓްގައި ހިމެނޭ މީހަކާމެދު ކެންޑިޑޭޓަކު ޝަކުވާއެއް އުފުލައިފިނަމަ އެ ޝަކުވާއެއް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ބަލަންވާނެއެވެ.

[މަޢުލޫމާތާއި އިރުޝާދު ދިނުން]
ވޯޓުލާ މަރުކަޒުތަކުގައި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ ފަރާތުން ވޯޓު ނެގުމުގެ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓަން ތިބޭ މީހުންނަށް އެމީހުންގެ ޒިންމާ އަދާކުރުމަށްޓަކައި ބޭނުންވާވަރަށް އެމީހުންގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކާބެހޭ ތަމްރީނާއި، މަޢުލޫމާތާއި، އިރުޝާދު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ދޭންވާނެއެވެ.

[ވޯޓު ފޮށި]
އިންތިޚާބުތަކުގައި ބޭނުންކުރާ ވޯޓު ފޮށިތައް ހުންނަންވާނީ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅާ ސައިޒަކަށާއި، އެ ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅާ ގޮތަކަށް، އެތެރެ ފެންނަގޮތަށެވެ. އަދި އެ އިންތިޚާބެއް ބޭއްވުމުގެ މަދުވެގެން 5 ދުވަސް (ފަސް ދުވަސް) ކުރިން އެ އިންތިޚާބެއްގައި ބޭނުންކުރާނެ ވޯޓުފޮށިތަކާބެހޭ ތަފްޞީލު މަޢުލޫމާތު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ޢާންމުކޮށް އިޢުލާން ކުރަންވާނެއެވެ.
ވޯޓުލާ މަރުކަޒުތަކުގައި ވޯޓު ލުމަށް ބޭނުންކުރަންވާނީ، މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ތައްޔާރުކޮށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ފޮނުވާ ވޯޓު ފޮށިތަކެވެ.

[ވޯޓު ކަރުދާސް]
އިންތިޚާބުތަކުގައި ވޯޓު ދޭންވާނީ ތިރީގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގެމަތިން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ވޯޓު ކަރުދާހުގައެވެ.
ވޯޓު ކަރުދާސް ޗާޕްކޮށްފައި ހުންނަންވާނީ އެކަށީގެންވާ މިންވަރަކަށް ވޯޓު ކަރުދާސް ހިމެނޭ ވަކިވަކި ފޮތްތަކެއްގައެވެ.
ވޯޓު ކަރުދާސް ޗާޕްކުރެވިފައި ހުންނަންވާނީ ކައުންޓަރ ފޮއިލް ހިމެނޭގޮތަށް، ކައުންޓަރ ފޮއިލާއި އަދި ވޯޓުލާ ކަރުދާސްކޮޅާ ދެބައި ބުރިކޮށްލެވޭގޮތަށް ކައުންޓަރ ފޮއިލުގައި ހީރަސްޖަހާފައެވެ.
ވޯޓު ކަރުދާސް ހުންނަންވާނީ އެ ވޯޓު ކަރުދާހާއި ކައުންޓަރ ފޮއިލް، ޗާޕްކޮށްފައިވާ ފޮތުން ވަކިކުރެވޭގޮތަށް، އަދި އެ ފޮތުން ވަކިކުރުމުން އެ ވޯޓު ކަރުދާހާއި ކައުންޓަރ ފޮއިލް ވަކިކުރިކަން އެނގޭގޮތަށް އެ ވޯޓު ކަރުދާހުގެ ކައުންޓަރ ފޮއިލް އެ ފޮތުގައި ބާކީ ހުންނަގޮތަށެވެ.
ވޯޓު ކަރުދާހުގެ ކައުންޓަރ ފޮއިލްގައި ސީރިއަލް ނަންބަރު ޖަހާފައި ހުންނަންވާނެއެވެ. އަދި ވޯޓު ކަރުދާސް ޗާޕްކޮށްފައިވާ ފޮތްތަކުގެ ބޭރުގައި އެ ފޮތުގައި ހިމެނެނީ ކޮން ނަންބަރަކުން ކޮން ނަންބަރަކާ ދެމެދުގެ ވޯޓު ކަރުދާސްކަން އެނގެން އޮންނަންވާނެއެވެ.
ވޯޓު ކަރުދާސް ހުންނަންވާނީ އެކި އިންތިޚާބުތަކަށް އެކި ކުލަ ބޭނުންކުރާ އުޞޫލުން އެފަހަރަކު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ވޯޓު ކަރުދާސް ޗާޕުކުރުމަށް ކަނޑައަޅާ ކުލައަކުން، ކަނޑައަޅާ ސައިޒަކުން، ކަނޑައަޅާ ކަރުދާހެއްގައެވެ.
ވޯޓު ކަރުދާހުގައި އެއީ ކޮން އިންތިޚާބެއްގެ ވޯޓު ކަރުދާހެއްކަން އެނގެން އޮންނަންވާނެއެވެ.
ކޮންމެ އިންތިޚާބެއްގައިވެސް އެ އިންތިޚާބެއް ބޭއްވުމުގެ ގިނަވެގެން 5 ދުވަސް (ފަސް ދުވަސް) ކުރިން އެ އިންތިޚާބަކަށް ޗާޕްކުރެވުނު ވޯޓު ކަރުދާހުގެ ޖުމްލަ ޢަދަދާއި، ވޯޓު ކަރުދާސް ޗާޕްކުރިތަނެއްގެ މަޢުލޫމާތު ޢާންމުކޮށް އިޢުލާންކުރަންވާނެއެވެ.

[ވޯޓުލާ މަރުކަޒުތަކުގައި ތިބޭ މީހުންނަށް ފޮނުވަންޖެހޭ ތަކެތި]
އިންތިޚާބުތަކުގައި، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ވޯޓު ނެގުމުގެ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓަން ވޯޓުލާ މަރުކަޒުތަކުގައި ތިބޭ، މި ޤާނޫނުގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބުނެފައިވާ އިސް ފަރާތްތަކަށް އެ އިންތިޚާބެއް ބޭއްވުމުގެ ކުރިން އަންނަނިވި ތަކެތި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ފޮނުވަންވާނެއެވެ.
އެ މަރުކަޒަކަށް ވޯޓުލުމަށް ރަޖިސްޓަރީވެފައިވާ މީހުންގެ ޢަދަދު 100 އަށްވުރެ މަދު ނަމަ ރަޖިސްޓަރީވެފައިވާ ޢަދަދުގެ އިތުރަށް 4 ވޯޓު ކަރުދާސް، އަދި 100 އަށްވުރެ ގިނަ ނަމަ ރަޖިސްޓަރީވެފައިވާ ޢަދަދުގެ އިތުރަށް 8 ވޯޓު ކަރުދާސް ފޮނުވަންވާނެއެވެ.
އެ މަރުކަޒެއްގައި ހުންނާނެކަމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އިޢުލާންކޮށްފައިވާ ޢަދަދަށް ވޯޓު ފޮށި.
އެ މަރުކަޒަކަށް ފޮނުވުނު ވޯޓު ފޮށީގެ ޢަދަދާއި، ވޯޓު ކަރުދާހުގެ ޢަދަދާއި، ވޯޓު ކަރުދާސް ޗާޕްކޮށްފައިވާ ފޮތްތަކުގެ ބޭރުގައި ޖަހާފައިވާ ވޯޓު ކަރުދާހުގެ ސީރިއަލް ނަންބަރުތައް އެނގޭ ގޮތަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ރަސްމީ ލިޔުމެއް.
ވޯޓުގެ ކަންތައްތައް ބެލެހެއްޓުމަށްޓަކައި ފޮނުވާ އިރުޝާދުތައް ހިމެނޭ ލިޔުމެއް.
ވޯޓު ދިނުމުގައި ބޭނުންކުރަންޖެހޭ އެކިއެކި ސާމާނާއި، އަދި މިނޫންވެސް، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ނުވަތަ އެ އިންތިޚާބަކާބެހޭ ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގައި ބުނެފައިވާ އިތުރު ތަކެތި.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އެ މަރުކަޒަކަށް ފޮނުވާ ތަކެއްޗަށް، ވޯޓު ނެގުމުގެ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓަން ވޯޓުލާ މަރުކަޒަށް ކަނޑައަޅާފައި ހުންނަ އިސް ފަރާތުން ޒިންމާވާންޖެހޭނެއެވެ. އަދި އެ ތަކެތި ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ބޭނުންކުރިޔަނުދިނުމަށްޓަކައި ރައްކާތެރިގޮތެއްގައި އެ ފަރާތުން އެ ތަކެތި ބަލަހައްޓަންވާނެއެވެ.
އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ވޯޓުލާ މަރުކަޒުތަކަށް ފޮނުވާ ވޯޓު ކަރުދާހާއި ތަކެތި ވޯޓުލާ މަރުކަޒަށް ފޮނުވުމުގެ ކުރިން، އެތަކެތި ރައްކާތެރިކަމާއެކު ބެލެހެއްޓުމަކީ އެތަކެތި ފޮނުވޭ ތަނެއްގައި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ޢައްޔަންކޮށްފައިވާ ފޯކަލް ޕޮއިންޓްގެ ޒިންމާއެކެވެ. އަދި ފޯކަލް ޕޮއިންޓްގެ ޒިންމާ އަދާކުރުމަށް ބޭނުންވާ އިންތިޒާމުތައް ކައުންސިލްތަކުން ފޯރުކޮށްދޭންވާނެއެވެ. އަދި އެތަކެތީގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަން ދިވެހި ފުލުހުންގެ ޚިދުމަތުން ކަށަވަރުކުރަންވާނެއެވެ.

[ވޯޓުފޮށި ބެހެއްޓިފައިވާ ސަރަޙައްދާއި، ވޯޓުފޮށި ބެހެއްޓުން]
ވޯޓުލާ މަރުކަޒުތަކުގައި، ވޯޓުފޮށި ބެހެއްޓިފައިވާ ސަރަޙައްދަކީ، ވޯޓުފޮށިން ފެށިގެން 100 (އެއްސަތޭކަ) ފޫޓުގެ ތެރޭގައި ހިމެނިގެންވާ ގޯތިގެދޮރާއި، މަގުތަކާއި، ގޯޅިތައް ފިޔަވައި ޕާކުތަކާއި، ހުސްބިންތަކާއި، ބޯޅަދަނޑު ފަދަ ތަންތަން ހިމެނިގެންވާ ސަރަޙައްދެވެ.
ވޯޓުފޮށި ބަހައްޓާ ސަރަޙައްދުގައި ވޯޓުފޮށި ބަހައްޓަންވާނީ ވޯޓުލާން އަންނަ މީހުންނަށާއި ވޯޓު ނެގުމުގެ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓަން ތިބޭ ބަޔަކަށްވެސް ފެންނަގޮތަށް، ފަސޭހައިން ވަދެ ނުކުމެވޭފަދަ ހާމަ ތަނެއްގައެވެ.
ވޯޓިންގ ބޫތު ހުންނަންވާނީ ވޯޓު ކަރުދާހުގައި ޖަހާ ފާހަގަ، ވޯޓު ދޭ މީހާ ފިޔަވައި، އެހެން އެއްވެސް މީހަކަށް ނުފެންނާނޭހެން ނިވާކޮށްފައެވެ.

[ކެންޑިޑޭޓުންގެ ނަން ޢާންމުކޮށް ފެންނަ ގޮތަށް ބެހެއްޓުން]
ކެންޑިޑޭޓުންގެ ނަންތައް، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އިޢުލާންކޮށްފައިވާ ތަރުތީބުން، ރަނގަޅަށް ކިޔަން އެނގޭނެހެން ލިޔެ، ވޯޓު ނަގާ ދުވަހު ވޯޓުފޮށި ބަހައްޓާފައިވާ ކޮންމެ ސަރަޙައްދެއްގައި ޢާންމުކޮށް ފެންނާނެހެން ބަހައްޓަންވާނެއެވެ.

[އިންތިޚާބުގެ އޮބްޒާވަރުން]
އިންތިޚާބެއްގައި އެ އިންތިޚާބުގެ ކަންތައްތައް ހިނގާ ނުހިނގާ ގޮތް ބެލުމަށްޓަކައި، އިންތިޚާބުގެ އޮބްޒާވަރުންގެ ގޮތުގައި ޙަރަކާތްތެރިވެވޭނީ، ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުންނާއި ކެންޑިޑޭޓުން ކަނޑައަޅާ ބަޔަކާއި، އަމިއްލައަށް އެކަމަށް އެދޭ މީހުންނާއި، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ ޖަމްޢިއްޔާ ޖަމާޢަތްތަކުން ކަނޑައަޅާ ބަޔަކާއި، ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޖަމްޢިއްޔާ ޖަމާޢަތްތަކުން ކަނޑައަޅާ ބަޔެއްގެ ތެރެއިން، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ އުޞޫލެއްގެ ދަށުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އެކްރެޑިޓްކުރާ ނުވަތަ ހުއްދަ ދޫކުރާ ފަރާތްތަކަށެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ހުއްދަ ދޫކޮށްފައިވާ މީހުން އިންތިޚާބުގެ އޮބްޒާވަރުންގެ ގޮތުގައި ޙަރަކާތްތެރިވާއިރު އެކަމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅާ ފާހެއް، އެމީހުންގެ ހެދުމުގައި ފެންނަގޮތަށް ހަރުކުރެވިފައި ހުންނަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ހުއްދަ ދޫކޮށްފައިވާ އޮބްޒާވަރުންނަށް މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ހުއްދަކުރާ ގޮތުގެމަތިން އަދި ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތަށް ޢަމަލުކުރުމާއެކު، ވޯޓުލާ ސަރަޙައްދުގައާއި، ވޯޓު ގުނާ ތަނުގައި ޙަރަކާތްތެރި ވެވިދާނެއެވެ.
ވޯޓުނެގުމުގެ އިންތިޒާމްތަކާ ބެހޭގޮތުން ކަމެއް ސާފުކުރުމަށް ބޭނުންވެއްޖެ ހިނދެއްގައި އެރަށަކަށް ނުވަތަ އެސަރަޙައްދަކަށް ނުވަތަ އެތަނަކަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ޢައްޔަން ކޮށްފައިވާ އެންމެ އިސްވެރިއަކާ ވާހަކަ ދައްކައިގެން އެކަމެއް ސާފުކުރުން.
ވޯޓުލާ އެސަރަޙައްދެއްގައި ވޯޓު ދޭން އަންނަ މީހުންނަށް ދަތިނުވާނޭގޮތުގެމަތިން އެފަރާތްތަކާ މުޢާމަލާތު ކުރުން.
އެރަށަކަށް ނުވަތަ އެސަރަޙައްދަކަށް ވޯޓު ނެގުމުގެ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓަން ފޮނުވާފައިވާ މީހުންގެ މަސައްކަތަށް ނުވަތަ ވޯޓު ގުނުމުގައި ޙަރަކާތްތެރިވާ އެއްވެސް މީހެއްގެ މަސައްކަތަށް ދަތިވާ ކަހަލަ އެއްވެސް ޢަމަލެއް ނުކުރުން.
މި ޤާނޫނުގެ 44 ވަނަ މާއްދާގައި ވޯޓުނަގާ ދުވަހު ކުރުން މަނާކަމަށް ބުނެފައިވާ އެއްވެސް ކަމެއް ނުކުރުން.
މުއާސަލާތީ ގޮތުން ބޭނުންކުރެވޭ އެއްވެސް އެއްޗެއް ވޯޓުލާ ސަރަޙައްދުގައި ބޭނުން ނުކުރުން.
ވޯޓުލާ ސަރަޙައްދުގައި އެއްވެސް ޙާލެއްގައި އެއްވެސް ސިފައެއްގައި ކެމެރާއަކުން ނުވަތަ ފޯނަކުން ނުވަތަ އެބާވަތުގެ އެއްވެސް ވަސީލަތެއް ބޭނުން ކޮށްގެން ފޮޓޯ ނުނެގުން، އަދި މަންޒަރާއި އަޑު ރެކޯޑު ނުކުރުން.
މި ޤާނޫނުގެ 9 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ޢާންމުކޮށްފައިވާ ވޯޓުދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓަރީގެ ކޮޕީއެއް، ވޯޓުލާ ދުވަހު ވޯޓުލާ މަރުކަޒަށް ވެއްދުން.

[މޮނިޓަރުކުރުން]
ވޯޓުނަގާ ދުވަހު ވޯޓުލުމުގެ ކަންތައްތައް މޮނިޓަރުކުރުމަށްޓަކައި ވޯޓުލާ ސަރަޙައްދުތަކުގައާއި ވޯޓު ގުނާ ތަންތަނުގައި ޙަރަކާތްތެރިވެވޭނީ މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އެކަމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ހުއްދަ ދޭ ފަރާތްތަކަށެވެ.
ވޯޓުނަގާ ދުވަހުގެ 10 (ދިހައެއް) ދުވަސް ކުރިން އެ ރަށެއްގައި ނުވަތަ އެ ސަރަޙައްދެއްގައި ނުވަތަ އެތަނެއްގައި މޮނިޓަރުންގެ ގޮތުގައި ޙަރަކާތްތެރިވުމުގެ ހުއްދަ ހޯދުމަށް އެދި ހުށަހަޅާ ނޫސްވެރިންނަށް ވޯޓުލާ އަދި ވޯޓު ގުނާ ކޮންމެ ސަރަޙައްދަކަށް ވަނުމުގެ ހުއްދަ، ތަފާތުކުރުމަކާ ނުލައި، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ޢަދަދަކަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ދޭންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ހުއްދަ ދޫކުރެވޭ މީހުން، އިންތިޚާބު މޮނިޓަރުކުރުމަށް ޙަރަކާތްތެރިވާއިރު އެކަމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ދޫކުރާ ފާހެއް އެމީހުންގެ ހެދުމުގައި ފެންނަގޮތަށް ހަރުކުރެވިފައި ހުންނަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގެމަތިން އިންތިޚާބު މޮނިޓަރުކުރުމަށް ހުއްދަ ދޫކޮށްފައިވާ މީހުންނަށް، މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވައިދުގައި ހުއްދަކުރާ ގޮތުގެމަތިން، އަދި ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތަށް ޢަމަލުކުރުމާއެކު، ވޯޓުލާ ސަރަޙައްދުތަކާއި ވޯޓުގުނާ ތަންތަނުގައި ޙަރަކާތްތެރިވެވިދާނެއެވެ.
ވޯޓުލާ ސަރަޙައްދުތަކާއި، ވޯޓުގުނާ ތަންތަނުގައި އެ މަސައްކަތް ހާމަކޮށް ފެންނާނެ ގޮތަށް ތިބުން.
ވޯޓުނެގުމުގެ އިންތިޒާމްތަކާބެހޭ ގޮތުން ކަމެއް ސާފުކުރަން ބޭނުންވެއްޖެ ހިނދެއްގައި އެރަށަކަށް ނުވަތަ އެސަރަޙައްދަކަށް ނުވަތަ އެތަނަކަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ޢައްޔަންކޮށްފައިވާ އެންމެ އިސްވެރިއަކާ ވާހަކަ ދައްކައިގެން އެކަމެއް ސާފުކުރުން.
އެރަށަކަށް ނުވަތަ އެސަރަޙައްދަކަށް ވޯޓު ނެގުމުގެ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓަން ފޮނުވާފައިވާ މީހެއްގެ މަސައްކަތަށް ނުވަތަ ވޯޓު ގުނުމުގައި ޙަރަކާތްތެރިވާ އެއްވެސް މީހެއްގެ މަސައްކަތަށް ދަތިވާ ކަހަލަ އެއްވެސް ޢަމަލެއް ނުކުރުން.
ވޯޓުލާ ސަރަޙައްދުގައި، ވޯޓުލާން ދާ މީހުންނާ އިންޓަވިޔުނުކުރުން.
މި ޤާނޫނުގެ 44 ވަނަ މާއްދާގައި ވޯޓުނަގާ ދުވަހު ކުރުން މަނާކަމަށް ބުނެފައިވާ އެއްވެސް ކަމެއް ނުކުރުން.
އެހެން ޤާނޫނެއްގައި އެހެންގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައި ވީނަމަވެސް، މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގެމަތިން އިންތިޚާބު މޮނިޓަރކުރުމަށް ހުއްދަދީފައިވާ މީހުންނަށް ވޯޓުލާ ސަރަޙައްދުގައި ނުވަތަ ވޯޓުގުނާ ތަނުގައި، ތިރީގައިއެވާ ގޮތުގެމަތިން، ފޮޓޯ ނަގައި އަޑާއި މަންޒަރު ރެކޯޑުކުރުމަކީ ހުއްދަކަމެކެވެ.
ވޯޓުލާ ސަރަޙައްދުގައި ވޯޓުލާ ބޫތާ 10 ފޫޓަށްވުރެ (ދިހަ ފޫޓަށްވުރެ) ކައިރިނުވާގޮތަށް.
ވޯޓުގުނާ މަރުކަޒުގައި ވޯޓުގުނާ މީހުންނަށް ދަތިނުވާ ގޮތަށް.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ބޭނުމަށްޓަކައި، "ނޫސްވެރިން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ އެއްވެސް މީޑިއާއެއްގައި ނުވަތަ ބްރޯޑްކާސްޓިންގގެ ޚިދުމަތެއް ފޯރުކޮށްދޭ ތަނެއްގައި، ޚަބަރު ހޯދައި ފޯރުކޮށްދިނުމުގައި މަސައްކަތްކުރާ ކޮންމެ ފަރާތަކަށެވެ. އެ މާނައިގެ ތެރޭގައި، އެފަދަ ތަނެއްގައި މަސައްކަތްކުރާ ފޮޓޯގްރާފަރުންނާއި ވީޑިއޯގްރާފަރުންވެސް ހިމެނެއެވެ.

[ކެންޑިޑޭޓުންގެ މަންދޫބުން]
ވޯޓު ނެގުމާއި ވޯޓު ގުނުމުގެ ކަންތައްތައް ކުރިއަށް ދާއިރު ކެންޑިޑޭޓުންނާއި އެ ކެންޑިޑޭޓުންގެ ރަސްމީ އިންތިޚާބީ އޭޖެންޓުންގެ އިތުރުން، ކެންޑިޑޭޓުންގެ މަންދޫބުންނަށް މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ދީފައިވާ ޙައްޤުތައް ބޭނުންކުރެވޭނީ ނުވަތަ އެފަރާތްތަކަށް ކުރެވިދާނެކަމަށް މި ޤާނޫނުގައި ބުނެފައިވާ ކަންތައްތައް ކުރެވޭނީ، އިންތިޚާބުގައި ކުރިމަތިލާފައިވާ ކެންޑިޑޭޓުންގެ މަންދޫބުންގެ ގޮތުގައި ކެންޑިޑޭޓުން ހުށަހަޅާ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ އުޞޫލެއްގެ ދަށުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ހުއްދަ ދޫކުރާ ފަރާތްތަކަށެވެ.
ކެންޑިޑޭޓުންނާއި އެ ކެންޑިޑޭޓުންގެ ރަސްމީ އިންތިޚާބީ އޭޖެންޓުންނާއި އެ ކެންޑިޑޭޓުންގެ މަންދޫބުންނަށް ވޯޓުލާ ސަރަޙައްދުގައި ނުވަތަ ވޯޓު ގުނާ ތަނުގައި މި ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ޙަރަކާތްތެރިވާއިރު އެކަމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ދޫކުރާ ފާހެއް އެމީހުންގެ ހެދުމުގައި ފެންނަގޮތަށް ހަރުކުރެވިފައި ހުންނަންވާނެއެވެ.

[ވޯޓު ނެގުން]

[ވޯޓު ނަގާ ދުވަހާއި ވަގުތު]
އިންތިޚާބުތަކުގައި އެ އިންތިޚާބެއްގެ ވޯޓުނަގާ ދުވަހާއި، ވޯޓުނަގާ ގަޑިއާއި، ޢާންމު އުޞޫލެއްގެ ގޮތުން ވޯޓުނަގާ ނިންމާ ގަޑިއާއި، ވޯޓު ގުނަން ފަށާ ގަޑި ކަނޑައަޅައި އިޢުލާންކުރާނީ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުންނެވެ.
މި ޤާނޫނުގައި ނުވަތަ އެހެން ޤާނޫނެއްގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައި ވީނަމަވެސް، ރަމަޟާން މަހުގެ ދުވަހެއްގައި އިންތިޚާބެއް ބާއްވައިގެން ނުވާނެއެވެ. އަދި އިންތިޚާބު ބާއްވަންޖެހޭ ތާރީޚް ރަމަޟާން މަހުގެ ދުވަހަކާ ދިމާވާނަމަ އެ އިންތިޚާބެއް ބާއްވަންވާނީ ރަމަޟާން މަސް ނިމި 10 (ދިހައެއް) ދުވަސް ފަހުންނެވެ.
މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޙާލަތުގައި، އެ އިންތިޚާބަކާ ގުޅޭ ޚާއްޞަ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ނުވަތަ މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އެކި ކަންކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ މުއްދަތުތަކަށް ޢަމަލުކުރެވެން ނެތް ޙާލަތެއް ކުރިމަތިވެއްޖެނަމަ، މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން އިންތިޚާބު ބޭއްވުމަށްޓަކައި އެ މުއްދަތުތަކަށް ބަދަލުގެނެސް، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އަލުން މުއްދަތުތައް ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ނ) ގައި އެހެން އޮތްނަމަވެސް، އިންތިޚާބެއްގައި ކުރިމަތިލުމަށް ހުށަހަޅާ ފަރާތްތަކުގެ ކެންޑިޑެސީ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ބަލައިގަނެ ކެންޑިޑޭޓުންގެ ނަންތައް ޢާންމުކޮށް އިޢުލާންކުރާ ތާރީޚުން ފެށިގެން އިންތިޚާބު ބާއްވަން ކަނޑައަޅާ ތާރީޚާ ދެމެދު، ކެންޑިޑޭޓުންނަށް ތާއީދު ހޯދުމަށް މަސައްކަތްކުރުމަށްޓަކައި 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ މުއްދަތެއް ނުލިބޭގޮތަށް އިންތިޚާބު ބާއްވައިގެން ނުވާނެއެވެ.

[ވޯޓުނަގާ ދުވަހު ކުރުން މަނާ ކަންތައްތައް]
އިންތިޚާބެއްގައި ވޯޓުނަގާ ދުވަހުގެ ކުރީދުވަހުގެ ހަވީރު

6.00 ން ފެށިގެން ވޯޓުނަގާ
ދުވަހުގެ ފަހުދުވަހުގެ ހެނދުނު 6.00 އާ ދެމެދު، އެއްވެސް މީހަކު ތިރީގައިމިވާ ކަންތައްތަކުގެ ތެރެއިން ކަމެއް ކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ 28 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންތައްތަކުގެ ތެރެއިން ކަމެއް.
ދުއްވާ އެއްޗެހީގައި އިންތިޚާބާބެހޭ ޕޯސްޓަރާއި ސްޓިކާއާއި އަދި ވަކި ކެންޑިޑޭޓަކަށް ނިސްބަތްވާ ލިޔުމެއް ނުވަތަ އެއްޗެއް އެއްވެސް ގޮތަކަށް ބަހައްޓައިގެން ދުއްވުން.
އަޑުގަދަ ކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ އެއްވެސް ވަސީލަތެއް ބޭނުންކޮށްގެން ތާއީދު ހޯދުމަށް މަސައްކަތް ކުރުން.
ވޯޓުނަގާ ދުވަހުގެ ކުރީދުވަހުގެ ހަވީރު 6.00 ން ފެށިގެން ވޯޓުނަގައި ނިމެންދެން ވޯޓުލާ ސަރަޙައްދުގެ ތެރޭގައި، ތިރީގައިމިވާ އެއްވެސް ކަމެއް ކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ.
އިންތިޚާބާބެހޭ ގޮތުން އިންތިޚާބުގެ ކަންތައް ހިންގާ ފަރާތުން ގެންގުޅެންޖެހޭ ލިޔުންތައް ފިޔަވައި، އިންތިޚާބާބެހޭ އެއްވެސް ލިޔުމެއް، ކެންޑިޑޭޓެއްގެ ފޮޓޯއެއް، ޕޯސްޓަރެއް، ސްޓިކާއެއް، ނިޝާނެއްފަދަ އެއްވެސް އެއްޗެއް ގެންގުޅުން.
ވޯޓުލާން އަންނަ އެއްވެސް މީހަކު ވޯޓުލައި ނިމުމަށްފަހު، އެސަރަޙައްދުގައި މަޑުކުރުން.
ކެންޑިޑޭޓަކު، ވޯޓުލުމަށް ވޯޓުލާ ސަރަޙައްދުގެ ތެރެއަށް ވަންނަ ވަނުމުގެ އިތުރަށް އެސަރަޙައްދަށް ވަނުމާއި އެސަރަޙައްދުގެ ތެރޭގައި މަޑުކުރުން.
ވޯޓުލާން އަންނަ އެއްވެސް މީހަކު އެމީހަކަށް ދޫކުރާ ވޯޓު ކަރުދާސް ކޮޅު ހިފައިގެން އެ ސަޙައްދުން ބޭރަށް ދިޔުން.
ވޯޓުލުމަށްޓަކައި ވޯޓުލާ މަރުކަޒަށް ވަންނަ މީހަކު، އަޑު ނުވަތަ މަންޒަރު ރެކޯޑުކުރެވޭ ފަދަ ތަކެތި ވޯޓުލާ މަރުކަޒަށް ވެއްދުން.

[ވޯޓުލާނެ ގޮތް]
ވޯޓުލާ މީހާ، ވޯޓުކަރުދާހުގައި ފާހަގަ ޖަހަންވާނީ އެމީހަކު އަމިއްލައަށެވެ. އަދި މި މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ވޯޓުކަރުދާހުގައި އަމިއްލައަށް ފާހަގަޖެހުމަށް ޖިސްމާނީ ގޮތުން ނުކުޅެދިގެންވާ މީހަކަށް އެހީވެދޭ މީހާ ފިޔަވައި އެހެން އެއްވެސް މީހަކު، އަނެކެއްގެ ވޯޓުކަރުދާހުގައި ފާހަގަޖެހުމުގައި އެއްވެސް ގޮތަކުން ބައިވެރިވެގެންނުވާނެއެވެ.
ވޯޓުކަރުދާހުގައި އަމިއްލައަށް ފާހަގަޖެހުމަށް ޖިސްމާނީގޮތުން ނުކުޅެދިގެންވާ މީހަކު ވޯޓުކަރުދާހުގައި ފާހަގަޖެހުމުގައި އެހެން މީހަކު އޭނާއަށް އެހީވެދިނުމަކީ ހުއްދަ ކަމެކެވެ.
މި މާއްދާގެ (ށ) އެހެން އޮތްނަމަވެސް، ވޯޓުކަރުދާހުގައި އަމިއްލައަށް ފާހަގަޖެހުމަށް ޖިސްމާނީގޮތުން ނުކުޅެދިގެންވާ މީހުންގެ ތެރެއިން ފެނުމުގެ ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުން، އެހެން މީހެއްގެ އެހީތެރިކަމާ ނުލައި ވޯޓުކަރުދާހުގައި އަމިއްލައަށް ފާހަގަޖެހުމަށް އެދޭނަމަ، މި ޤާނޫނުގެ 1-45 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ޓެމްޕްލޭޓް ބޭނުންކޮށްގެން ވޯޓުކަރުދާހުގައި ފާހަގަޖެހިދާނެއެވެ.

[ޓެމްޕްލޭޓް ބޭނުންކޮށްގެން ވޯޓުލުން ]
މި ޤާނޫނުގެ 45 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައި ބަޔާންކުރާ ޙާލަތުގައި، ފެނުމުގެ ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހަކު، އެހެން މީހެއްގެ އެހީތެރިކަމާ ނުލައި ވޯޓުކަރުދާހުގައި ފާހަގަޖެހުމަށްޓަކައި ބޭނުންކުރާނީ، މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކުރާ ވޯޓުކުރުދާސް ޓެމްޕްލޭޓެވެ.
ވޯޓުކަރުދާސް ޓެމްޕްލޭޓަކީ، ވޯޓުކުރުދާސް އޭގެ ތެރެއަށް ލައިގެން ނުވަތަ ވޯޓުކަރުދާހުގެ މަތީގައި ވަގުތީގޮތުން ހަރުކޮށްގެން، ފެނުމުގެ ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ މީހުންނަށް ވޯޓުލުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ގޮތަށް ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ، އެތެރެ ފެންނަ ވަސީލަތެކެވެ. އެ ޓެމްޕްލޭޓް އޮންނަންވާނީ ވޯޓުކަރުދާހާ އެއްވަރަށް، އަދި އެ ޓެމްޕްލޭޓްގެ ތެރެއަށް ވޯޓުކަރުދާސް ލުމުން، އެ ނުގުޑާނެ ފަދައަކުން، ކޮންމެ ކެންޑިޑޭޓެއްގެ ކެންޑިޑޭޓް ނަންބަރު ޓެކްޓައިލްކޮށްފައި، އަދި ކެންޑިޑޭޓުންނަށް ވޯޓު ދިނުމަށްޓަކައި ފާހަގަޖަހަންޖެހޭ ގޮޅިއާ ދިމާލުގައި ފާހަގަޖެހޭ ގޮތަށް އެ ޓެމްޕްލޭޓްގައި ކެނޑުމެއް ހިމެނޭ ގޮތަށެވެ.
މި މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ވޯޓުކަރުދާސް ޓެމްޕްލޭޓް ބޭނުންކޮށްގެން ވޯޓުލާން އެދޭ ފަރާތްތަކަށް އެ ފުރުޞަތު ދިނުމަށްޓަކައި ހަމަޖައްސަންޖެހޭ އިންތިޒާމުތައް، މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ވޯޓުލާ ކޮންމެ މަރުކަޒެއްގައި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ހަމަޖައްސައިދޭންވާނެއެވެ.
ވޯޓުކަރުދާސް ޓެމްޕްލޭޓް ބޭނުންކޮށްގެން ވޯޓުލާން އެދޭ ފަރާތްތަކަށް އެ ޓެމްޕްލޭޓް ބޭނުންކުރުމުގައި ދޭންޖެހޭ އިރުޝާދު ދިނުމަށްޓަކައި، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ދުރާލާ ފޯރުކޮށްދޭންވާނެއެވެ. އަދި ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ކެންޑިޑޭޓުންގެ ނަންތައް ތަރުތީބުކުރެވުމާއެކު، އެއިން ކޮންމެ ކެންޑިޑޭޓަކަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ނަންބަރު އެނގޭނެ ފަދައިން، އެ ކެންޑިޑޭޓުންގެ މަޢުލޫމާތު، ފެނުމުގެ ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ ފަރާތްތަކަށް ދޭހަވާނެ ފަދައަކުން ޢާންމުކޮށް ފޯރުކޮށްދޭންވާނެއެވެ. އަދި ވޯޓުލާ ދުވަހު، ވޯޓުލާން ހާޒިރުވެ ހުރި ފަރާތަކުން އެ މަޢުލޫމާތު ސާފުކުރަން އެދޭނަމަ، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ ރަސްމީ ނަންބަރަކުން އެ މަޢުލޫމާތަށް ފަސޭހައިން ވާސިލުވެވޭނެ ގޮތެއް ހަމަޖައްސައިދީފައި އޮންނަންވާނެއެވެ.
ވޯޓުކަރުދާސް ޓެމްޕްލޭޓް ބޭނުންކޮށްގެން ވޯޓުލާން އެދޭ ފަރާތްތަކަށް ހަމަޖައްސައިދޭންޖެހޭ އިންތިޒާމުތައް ހަމަޖައްސައިދީ، އެ ޓެމްޕްލޭޓް ބޭނުންކުރުމުގައި ދޭންޖެހޭ އިރުޝާދު ދިނުމަށްޓަކައި، ވޯޓުލާ މަރުކަޒުތަކުގައި ވޯޓުނެގުމާބެހޭ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓަން ތިބޭ މީހުންނަށް އެކަށީގެންވާ ތަމްރީނު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ދޭންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ފަރާތަކުން ވޯޓުކަރުދާސް ޓެމްޕްލޭޓް ބޭނުންކޮށްގެން ވޯޓުލާން އެދިއްޖެނަމަ، އެމީހަކަށް ދޫކުރާ ވޯޓުކަރުދާސް ދޫކުރަންވާނީ، އެ ވޯޓުކަރުދާސް، ވޯޓުކަރުދާސް ޓެމްޕްލޭޓްގެ ތެރެއިން ލުމަށްފަހު، އެއާ އެކުގައެވެ.
މި މާއްދާގެ (ޅ) ގެ ދަށުން ވޯޓުކަރުދާސް އަދި ޓެމްޕްލޭޓް ދޫކުރުމުން، ވޯޓުލާން ހާޒިރުވެހުރި މީހާ ވޯޓުކަރުދާހުގައި ފާހަގަޖެހުމަށް ވޯޓިންގ ބޫތަށް ދާ ވަގުތުން ފެށިގެން ވޯޓުކަރުދާހުގައި ފާހަގަޖަހައި ވޯޓުފޮށްޓަށް އެ ވޯޓުކަރުދާސްކޮޅު ވައްޓާލަންދެން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ އެއްވެސް އޮފިޝަލަކު ނުވަތަ އެނޫންވެސް ފަރާތަކުން އެތަނުގައި ހާޒިރުވެހުރެގެން ނުވާނެއެވެ. އަދި އެފަރާތުގެ ވޯޓުގެ ސިއްރުކަން ގެއްލޭނެ އެއްވެސް ޢަމަލެއް، އެއްވެސް ފަރާތަކުން ކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ.
ވޯޓުލާ ފަރާތުން ވޯޓުކަރުދާސް ޓެމްޕްލޭޓް ބޭނުންކޮށްގެން ވޯޓުކަރުދާހުގައި ފާހަގަޖެހުމަށްފަހު، ވޯޓު ފޮށްޓަށް ވޯޓުލާން ދާންވާނީ، އެ ޓެމްޕްލޭޓުން ވޯޓުކަރުދާސްކޮޅު ނެގުމަށްފަހު، ވޯޓުގެ ސިއްރުކަން ނުގެއްލޭނެ ގޮތަށް ވޯޓުކަރުދާސްކޮޅު ފަތްޖެހުމަށްފަހުގައެވެ.
މި މާއްދާގެ (ކ) އެހެން އޮތްނަމަވެސް، މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ފަރާތެއް ވޯޓުލާ މަރުކަޒުގެ ތެރޭގައި އެއް ތަނުން އަނެއް ތަނަށް ދިޔުމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ އޮފިޝަލުން އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަކަށް މި މާއްދާ ހުރަހެއްނާޅައެވެ.

[ވޯޓުލާން ފެށުމުގެ ކުރިން ވޯޓު ކަރުދާސްތައް ގުނުން]
ވޯޓުލާން ފެށުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ގަޑީގެ 15 (ފަނަރަ) މިނެޓުކުރިން އެ ވޯޓު ފޮށްޓަކަށް ވޯޓުލުމަށްޓަކައި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ފޮނުވާފައިވާ ވޯޓުކަރުދާސް ޕެކެޓްތައް ހުޅުވައި، ހުރިހާ ވޯޓުކަރުދާހެއް ވޯޓު ނެގުމުގެ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓަން ތިބޭ މީހުންގެ ތެރެއިން އިސްވެރިޔާ ކަނޑައަޅާ ބަޔަކު ގުނަންވާނެއެވެ.
މިގޮތަށް ގުނާއިރު އެ ގަޑީގައި ކެންޑިޑޭޓުންގެ މަންދޫބުން ނުވަތަ އޮބްޒާވަރުން އެ ވޯޓު ފޮށި ކައިރީގައި ތިބިނަމަ، ވޯޓުކަރުދާސްތައް ގުނަންވާނީ އެމީހުންގެ ޙާޟިރުގައެވެ.

[ވޯޓުލާން ފެށުމުގެ ކުރިން ވޯޓުފޮށިތައް ޗެކްކޮށް ވޯޓުފޮށިތައް ސީލްކުރުން]
މި މާއްދާގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ވޯޓުފޮށި ހުޅުވަންވާނީ ވޯޓުލުމަށް އެތަނަކަށް އެންމެ ފުރަތަމަ އަންނަ 2 މީހެއްގެ (ދެމީހެއްގެ) ޙާޟިރުގައި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އެކަމަށް އިސްކޮށްފައިވާ މީހެކެވެ. މީގެއިތުރުން، ވޯޓުފޮށި ހުޅުވާއިރު އެ ގަޑީގައި ކެންޑިޑޭޓުންގެ މަންދޫބުން ނުވަތަ އޮބްޒާވަރުން އެ ވޯޓު ފޮށި ކައިރީގައި ތިބިނަމަ، ވޯޓުފޮށި ހުޅުވަންވާނީ އެމީހުންގެވެސް ޙާޟިރުގައެވެ.
ވޯޓުލާން ފެށުމުގެ ކުރިން ވޯޓުލުމަށް އެންމެ ފުރަތަމަ އެތަނަކަށް އަންނަ ބައެއްގެ ޙާޟިރުގައި، އެތަނަކަށް ފޮނުވާފައިވާ ވޯޓުފޮށި ހުޅުވައި، ވޯޓުފޮށީގެ އެތެރެ އެ ވަގުތު އެތަނަށް ޙާޟިރުވެ ތިބިބަޔަކަށް ދައްކަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ވޯޓުފޮށީގައި އެއްވެސް އެއްޗެއް ނެތްކަން އެތަނަށް އެ ވަގުތު ޙާޟިރުވެ ތިބި މީހުންނަށް ޔަޤީންކޮށްދިނުމަށްފަހު، ވޯޓުލާން ފެށުމުގެ ކުރިން ވޯޓުފޮށީގެ މަތިގަނޑު ޖަހައި، ވޯޓުފޮށީގެ ހަތަރު ފަރާތުގައި މަތިގަނޑާއެކު ޕުލްޓައިޓްސީލް އަޅުވައި ވޯޓު ކަރުދާސް ވައްޓާލުމަށް ވޯޓުފޮށީގެ މަތިގަނޑުން ކަނޑާފައިވާ ތަން ހުޅުވަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) އާއި (ނ) ގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގެމަތިން އެތަނަކުން އެންމެ ފުރަތަމަ ވޯޓުލާން ޙާޟިރުވި މީހުންގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން 2 (ދޭއް) މީހެއްގެ ނަމާއި، އެޑްރެހާއި، އަދި އެއީ ކާކުކަން އަންގައިދޭ ރަސްމީ ލިޔުމުގެ ނަންބަރު މި ޤާނޫނުގެ 58 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ރިޕޯޓުގައި ހިމަނަންވާނެއެވެ.

[ވޯޓުލާން ފެށުން]
މި ޤާނޫނުގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ވޯޓުފޮށީގެ ހަތަރު ފަރާތުގައި މަތިގަނޑާއެކު ޕުލްޓައިޓްސީލް އަޅުވައި ވޯޓު ކަރުދާސް ވައްޓާލުމަށް ވޯޓުފޮށީގެ މަތިގަނޑުން ކަނޑާފައިވާ ތަން ހުޅުވުމާއެކު ލަސްނުކޮށް އެ ފޮށްޓަށް ވޯޓުލާން ގޮސްތިބި މީހުންނަށް ވޯޓުލެވޭގޮތަށް މަސައްކަތް ފަށަންވާނެއެވެ.
ވޯޓުނަގަން ފެށުމަށްފަހު މި ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ވޯޓު ފޮށި ބަންދު ކުރަންދެން، ވޯޓު ނެގުމުގެ މަސައްކަތް މެދުކެނޑުމެއް ނެތި ކުރިއަށް ގެންދަންވާނެއެވެ.

[ފަސޭހައިން ވޯޓުލެވޭނެ އިންތިޒާމް ހަމަޖެއްސުން]
ވޯޓު ލާން ގޮސްތިބޭ މީހުންނަށް ފަސޭހައިން ވޯޓުލެވޭނެ އިންތިޒާމް ވޯޓު ނެގުމާބެހޭ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓަން ތިބޭ މީހުން ހަމަޖައްސައިދޭންވާނެއެވެ. އަދި ވޯޓުލާން ދާ ޚާއްޞަ އެހީއަށް ބޭނުންވާ މީހުންނަށްވެސް ވީހާ ފަސޭހައިން ވޯޓުލެވޭނެ އިންތިޒާމް ހަމަޖައްސައި ދޭންވާނެއެވެ. އަދި ވޯޓު ލާން ގޮސްތިބޭ މީހުންނަށް ވޯޓުލާ ސަރަޙައްދުގައި ތިބޭއިރު އުނދަގޫނުވާނެގޮތަށް ތިބެވޭނެ އިންތިޒާމްވެސް ވޯޓު ނެގުމާބެހޭ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓަން ތިބޭ މީހުން ހަމަޖައްސައިދޭންވާނެއެވެ.

[ވޯޓު ކަރުދާސް ދޫކުރުން]
ވޯޓުލުމަށްޓަކައި ވޯޓު ކަރުދާސް ދޫކުރުމުގެ ކުރިން އެ މީހަކީ ކާކުކަން އަންގައިދިނުމަށްޓަކައި، އެ މީހަކީ ކާކުކަން އަންގައިދޭ ރަސްމީ ލިޔުމެއް ވޯޓު ނެގުމާބެހޭ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓަން ތިބޭ މީހުންނަށް ދޭންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގެމަތިން އެ މީހަކީ ކާކުކަން އަންގައިދިނުމުން، އެ ފޮށްޓަށް ވޯޓުލުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންގެ ލިސްޓުގައިވާ މަޢުލޫމާތާއި ވޯޓުކަރުދާސް ކޮޅު ދޫކުރެވޭ މީހާގެ ނަމާއި އެޑްރެސް ދިމާވޭތޯ ބަލައި ޗެކުކުރަންވާނެއެވެ.
ކޮންމެ ސަރަޙައްދެއްގައިމެ ހުންނަ ވޯޓު ފޮށްޓަށް ވޯޓުލުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންގެ ލިސްޓުން ވޯޓު ކަރުދާސް ކޮޅު ދޫކުރެވޭ މީހުން ފާހަގަކުރަމުން ގެންދަންވާނެއެވެ.
ވޯޓުލާން ދާ ކޮންމެ މީހަކަށްވެސް ދޫކުރެވެނީ އެންމެ ވޯޓު ކަރުދާސްކޮޅެއް ކަމާއި، އެމީހަކަށް އެ އިންތިޚާބުގެ އެ ބުރުގައި ވޯޓުދެވޭނީ އެއް ފަހަރުކަމާއި، އެމީހަކަށް ވޯޓު ކަރުދާސްކޮޅު ދޫކުރެވުނުކަން ޔަޤީންކުރުމަށްޓަކައި، ވޯޓުލާން ދާ މީހާގެ އިނގިލީގައި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅާ ގޮތެއްގެމަތިން ފާހަގަޖަހަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) އާއި (ނ) އާއި (ރ) ގައިވާ ކަންތައްތައް ފުރިހަމަ ކުރުމަށްފަހު، އެ ވޯޓުފޮށްޓަށް ވޯޓުލުމަށްޓަކައި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ފޮނުވާފައިވާ ވޯޓުކަރުދާސް ދޫކުރަންވާނީ ވޯޓުލާ މީހާގެ އަތަށެވެ.
ވޯޓުލާ މީހާއަށް ވޯޓު ކަރުދާސް ދޫކުރުމަށްފަހު، އެމީހާއަށް ވޯޓުކަރުދާސް ދޫކުރިކަން ފާހަގަކުރުމަށްޓަކައި އެ ފޮށްޓަށް ވޯޓުލުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންގެ ލިސްޓްގައި އެކަން އެނގޭގޮތަށް ދެވަނަ ފަހަރަށް ފާހަގަކުރަންޖެހޭނެއެވެ.

[ވޯޓުލުން]
އިންތިޚާބެއްގައި ވޯޓުދޭނީ، އެ އިންތިޚާބެއްގައި ވާދަކުރާ ކެންޑިޑޭޓުންގެ ތެރެއިން އެމީހަކަށް ފެންނަ މީހަކަށެވެ. މިގޮތުން ވޯޓު ދިނުން ފުރިހަމަވާނީ ވޯޓުލާ މީހާއަތަށް ދޫކުރާ ވޯޓުކަރުދާސްކޮޅުގައި، މި މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން، އެމީހަކަށް ފެންނަ ކެންޑިޑޭޓުގެ ނަމާ ދިމާގައި ރަނގަޅު ފާހަގަޖަހައި ވޯޓުކަރުދާސްކޮޅު ވޯޓުފޮށްޓަށް ވައްޓާލުމުންނެވެ.
ވޯޓުލާ މީހާއަތަށް ދޫކުރާ ވޯޓުކަރުދާސްކޮޅުގައި ރަނގަޅު ފާހަގަޖަހާނީ ވޯޓުލާ ސަރަޙައްދުގައި ހުންނަ ވޯޓިންގ ބޫތު ތެރޭގައެވެ.
ވޯޓުލާން އަންނަ މީހަކު ވޯޓުކަރުދާސްކޮޅު އެމީހެއްގެ އަތަށް ލިބުމުން ލަސްނުކޮށް މި މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ވޯޓުލުން ފުރިހަމަކުރަންވާނެއެވެ.
އަދި އެމީހަކު ވޯޓުލުމަށްފަހު ވޯޓުލާ ސަރަޙައްދުން ވީ އެންމެ އަވަހަކަށް ނުކުންނަންވާނެއެވެ.
ވޯޓުލާން އަންނަ މީހަކު ވޯޓުލާ ސަރަޙައްދުގައި އެއްވެސް ޙާލެއްގައި އަދި އެއްވެސް ސިފައެއްގައި ކެމެރާއަކުން ނުވަތަ ފޯނަކުން ނުވަތަ އެބާވަތުގެ އެހެންވެސް ވަސީލަތެއް ބޭނުން ކޮށްގެން ފޮޓޯ ނެގުމާއި މަންޒަރާއި އަޑު ރެކޯޑު ކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.
ޤާނޫނުއަސާސީއާއި ޤާނޫނުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އިންތިޚާބުތަކުގައި ދެވޭ ވޯޓަކީ ސިއްރު ވޯޓުކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކަމާގުޅޭ އިންތިޒާމުތައް ހަމަޖައްސަންވާނެއެވެ. އެގޮތުން، އެ ބައެއްގެ ދާއިމީ އެޑްރެސް އޮންނަ އިންތިޚާބީ ދާއިރާ ފިޔަވައި އެހެން ތަނެއްގައި ވޯޓުލުމަށް މި ޤާނޫނުގެ 12 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ރީ-ރަޖިސްޓަރީކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން ވަކި ތަނެއްގައި ވޯޓު ދިނުމަށް ރަޖިސްޓަރީކުރަނީ، ވޯޓުގެ ސިއްރުކަން ނުގެއްލޭނެ ޢަދަދެއްގެ ބައެއްކަން، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކަށަވަރުކުރަންވާނެއެވެ.

[ވޯޓުނަގާ ނިންމުން]
އިންތިޚާބެއްގައި ވޯޓުނެގުން ނިންމާ ގަޑިކަމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އިޢުލާންކޮށްފައިވާ ގަޑިޖެހުމުން، މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބުނެފައިވާ ޙާލަތުގައި ފިޔަވައި، ވޯޓުނެގުން ނިންމައި ވޯޓުފޮށި ބަންދުކުރަންވާނެއެވެ.
އިންތިޚާބެއްގައި ވޯޓުނެގުން ނިންމާ ގަޑިކަމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އިޢުލާންކޮށްފައިވާ ގަޑިޖެހޭއިރު، ވޯޓުލާން ބަޔަކު އައިސް ކިޔޫގައި ތިބިނަމަ، އެބަޔަކު ވޯޓުލައި ނިމެންދެން ވޯޓުފޮށި ބަންދުނުކޮށް ބަހައްޓަންވާނެއެވެ. އަދި މިގޮތުން ވޯޓުލާން އައިސް ކިޔޫގައި ތިބި އެންމެން ވޯޓުލާ ނިމުމުން ވޯޓުފޮށި ބަންދުކުރަންވާނެއެވެ.
އިންތިޚާބެއްގައި ވޯޓުނެގުން ނިންމާ ގަޑިކަމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އިޢުލާންކޮށްފައިވާ ގަޑިޖެހުމުގެ ކުރިން، އެރަށެއްގައި ނުވަތަ ވޯޓުލާ އެސަރަޙައްދެއްގައި ނުވަތަ އެތަނެއްގައި ވޯޓުދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ އެންމެން ވޯޓުލައި ނިމިއްޖެނަމަ އަދި އެ ވަގުތު ވޯޓު ދޭ ސަރަޙައްދުގައި ވޯޓުލާން ބޭނުންވާ މީހަކު ނުވަތަ ބަޔަކު ނެތްނަމަ އެ ޙާލަތުގައި ވޯޓުލުން ނިންމައި ވޯޓުފޮށި ބަންދުކުރުމަކީ، ހުއްދަ ކަމެކެވެ. އެހެންނަމަވެސް، މިފަދަ ޙާލަތެއްގައިވެސް ވޯޓު ގުނަންފަށަންވާނީ ވޯޓު ގުނަން ފެށުމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އިޢުލާންކޮށްފައިވާ ވަގުތުގައެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) އާއި (ނ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ވޯޓު ފޮށި ބަންދުކުރުމަށްފަހު، ވޯޓު ނެގުން ނިންމަންވާނީ [ވޯޓުނެގުން ބަންދުވީ] މިފަދައިން ލިޔެފައިވާ ލިޔުމެއް ވޯޓުފޮށި ކައިރީގައި ބެހެއްޓުމަށްފަހުގައެވެ.
އަދި މިގޮތުގެމަތިން ވޯޓުނެގުން ބަންދުވީކަމަށް ލިޔެފައިވާ ބޯޑު ބެހެއްޓުމަށްފަހު ވޯޓުނެގުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.

[ވޯޓުފޮށި ބަންދުކުރުން]
ވޯޓުނެގުން ނިމުމުން ވޯޓުކަރުދާސްކޮޅު ވައްޓާލުމަށް ވޯޓުފޮށީގެ މަތިގަނޑުން ކަނޑާލާފައިވާ ތަން ބަންދުކުރުމަށްފަހު އެތަނުގައި ޕްލާސްޓިކް ޕުލްޓައިޓްސީލް އަޅުވައި ވޯޓުފޮށި ބަންދުކުރަންވާނެއެވެ.
ވޯޓުނެގުން ނިމުމުން ވޯޓުފޮށި ބަންދުކުރުމާއެކު، ވޯޓުނެގުމަށް ބޭނުންކުރި ތަކެއްޗާއި، ބާކީހުރި ވޯޓުކަރުދާހާއި، ކައުންޓަރ ފޮއިލް، އެކަމަށް ޚާއްޞަކުރެވިފައިވާ ސެކިއުރިޓީ އުރައިގައި ބަންދުކޮށް ސީލްކުރަންވާނެއެވެ. މިގޮތަށް އެތަކެތި ބަންދުކޮށް ސީލްކުރާއިރު އެ ގަޑީގައި ކެންޑިޑޭޓުންގެ މަންދޫބުން ނުވަތަ އޮބްޒާވަރުން އެ ވޯޓު ފޮށި ކައިރީގައި ތިބިނަމަ، އެކަންތައްތައް ކުރަންވާނީ އެމީހުންގެ ޙާޟިރުގައެވެ.

[ވޯޓު ގުނުމާއި ނަތީޖާ އިޢުލާންކުރުން]

[ވޯޓުގުނަން ފެށުން]
މި ޤާނޫނުގެ 52 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ވޯޓުނަގައި ނިމި، މި ޤާނޫނުގެ 53 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ވޯޓުފޮށި ބަންދުކުރުމަށްފަހު، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ވޯޓު ގުނުމަށް އިޢުލާންކޮށްފައިވާ ގަޑިޖެހުމުން ވޯޓުފޮށި އަލުން ހުޅުވައި، ވޯޓުލާ ކޮންމެ މަރުކަޒެއްގައި ލަސްނުކޮށް ވޯޓު ގުނަން ފަށަންވާނެއެވެ.
ވޯޓު ގުނުމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އިޢުލާންކޮށްފައިވާ ގަޑިޖެހޭއިރު އެ މަރުކަޒެއްގައި ވޯޓުނަގާ ނުނިމޭނަމަ، ވޯޓު ގުނަން ފަށާނީ، މި ޤާނޫނުގެ 52 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ވޯޓުނަގާ ނިންމުމަށްފަހު މި ޤާނޫނުގެ 53 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ވޯޓުފޮށި ބަންދުކޮށް، އެ ވޯޓުފޮށި އަލުން ހުޅުވައި، ވީއެންމެ އަވަހަކަށެވެ.

[ވޯޓުފޮށި ހުޅުވައި، ވޯޓުތައް ބަލައި، ވޯޓު ގުނައި، ޢަދަދުކޮށް ނަތީޖާ ހޯދުން]
ވޯޓު ގުނުމަށްޓަކައި ވޯޓުފޮށި ހުޅުވައި، ވޯޓުތައް ބަލައި، ވޯޓު ގުނައި، ޢަދަދުކޮށް، ނަތީޖާ ހޯދާނީ، ވޯޓުލާ އެ މަރުކަޒަކަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ޢައްޔަންކޮށްފައިވާ އިސް ފަރާތުގެ ބެލުމުގެ ދަށުން، އެ މަރުކަޒެއްގައި ވޯޓު ނެގުމާބެހޭ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓަން ތިބޭ މީހުންގެ ތެރެއިން ވޯޓުގުނުމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅާ ބަޔެކެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ވޯޓު ގުނައި ޢަދަދުކުރުމަށްފަހު، ވޯޓުލާ އެ މަރުކަޒެއްގެ ނަތީޖާ އިޢުލާންކުރުމުގެ ކުރިން، ވޯޓުލާ އެ މަރުކަޒަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ޢައްޔަންކޮށްފައިވާ އިސް ފަރާތާއި، އެ މަރުކަޒެއްގައި ވޯޓު ގުނުމުގައި ބައިވެރިވި މީހުންގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން 2 މީހުން (ދެ މީހުން) ނަތީޖާ ޝީޓުގައި ސޮއިކުރަންވާނެއެވެ.
ވޯޓު ގުނުމަށްޓަކައި، ވޯޓުފޮށި ހުޅުވައި، ވޯޓުތައް ބަލައި، ވޯޓު ގުނައި، ޢަދަދުކޮށް ނަތީޖާ ހޯދައި، ނަތީޖާ އިޢުލާންކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށްދާއިރު، ވޯޓުލާ އެ މަރުކަޒެއްގައި އެކަންކަން ކުރާތަން ރަނގަޅަށް އަދި ވީހާވެސް ގާތުން ފެންނަ ތަނެއްގައި ތިބެގެން އެ މަރުކަޒެއްގައި ކަންހިނގާގޮތް ބެލުމުގެ ފުރުޞަތު، ކެންޑިޑޭޓުންނަށާއި، ކެންޑިޑޭޓުންގެ ރަސްމީ އިންތިޚާބީ އޭޖެންޓުންނަށާއި، ކެންޑިޑޭޓުންގެ މަންދޫބުންނަށާއި، އިންތިޚާބުގެ އޮބްޒާވަރުންނަށާއި، އިންތިޚާބު މޮނިޓަރުކުރުމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ހުއްދަދޫކޮށްފައިވާ މީހުންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ވޯޓު ގުނުމަށްޓަކައި، ވޯޓުފޮށި ހުޅުވައި، ވޯޓުތައް ބަލައި، ވޯޓު ގުނައި، ޢަދަދުކޮށް، ނަތީޖާ ހޯދައި، ނަތީޖާ އިޢުލާންކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށް ގެންދަންވާނީ، ވޯޓުލާ އެ މަރުކަޒެއްގައި އެއްވެސް ކެންޑިޑޭޓެއް، ކެންޑިޑޭޓެއްގެ ރަސްމީ އިންތިޚާބީ އޭޖެންޓެއް އަދި ކެންޑިޑޭޓެއްގެ މަންދޫބަކު ޙާޟިރުވެ ނެތްނަމަ، އެ ފޮށްޓަށް ވޯޓުލުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން 3 (ތިނެއް) މީހެއްގެ ޙާޟިރުގައެވެ. މިގޮތުން ވޯޓުލާ އެ މަރުކަޒަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ޢައްޔަންކޮށްފައިވާ އިސް ފަރާތުން އެ ފޮށްޓަށް ވޯޓުލުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން 3 (ތިނެއް) މީހަކަށް އެ ގަޑިއަށް ވޯޓުލާ އެ މަރުކަޒަކަށް އައުމަށް ދަޢުވަތު ދޭންވާނެއެވެ. ދަޢުވަތު ދޭ ފަރާތެއްވެސް ޙާޟިރުނުވެއްޖެނަމަ، ވޯޓުގުނުން ކުރިއަށް ގެންދަންވާނެއެވެ. އަދި ދަޢުވަތު ދިން ފަރާތްތަކުގެ މަޢުލޫމާތު ކަންހިނގައިދިޔަ ގޮތުގެ ރިޕޯޓުގައި ހިމަނަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ނ) އަދި (ރ) ގައި ބުނެފައިވާ ފަރާތްތަކުން އެ އަކުރުތަކުގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ކަންހިނގާގޮތް ބެލުމުގައި، ވޯޓު ގުނުމުގައި ޙަރަކާތްތެރިވާ އެއްވެސް މީހެއްގެ މަސައްކަތަށް ދަތިވާފަދަ އެއްވެސް ކަމެއް ކޮށްގެންނުވާނެއެވެ.

[ބާޠިލް ވޯޓު]
ވޯޓުގުނުމުގައި ތިރީގައިމިވާ ގޮތްތަކުގެ ތެރެއިން ގޮތަކަށް އޮންނަ ކޮންމެ ވޯޓަކީ، ބާޠިލު ވޯޓެކެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ވޯޓުކަރުދާސް ނޫން އެހެން ކަރުދާހެއްގައި ދީފައިވާ ވޯޓު.
އެއްވެސް ފާހަގައެއް ޖަހާފައިނުވާ ވޯޓު.
ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ދީފައިވާ ވޯޓެއްކަން އެނގޭ ވޯޓު.
ވޯޓު ދޭ މީހާ ވޯޓު ދޭ ވަކި ކެންޑިޑޭޓެއް ކަށަވަރުކުރަން ނޭނގޭގޮތަށް ދީފައިވާ ވޯޓު.
މި ޤާނޫނުގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) އާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ވޯޓު ކަރުދާހުގައި އެމީހަކަށް ފެންނަ ކެންޑިޑޭޓެއްގެ ނަމާ ދިމާގައި ރަނގަޅު ފާހަގަ ޖެހުމުގެ އިތުރުން، އިތުރު އެހެން ފާހަގައެއް ޖަހާފައިވާ ނުވަތަ ލިޔުމެއް ލިޔެފައިވާ ނުވަތަ ކުރެހުމެއް ކުރަހާފައިވާ ވޯޓު.
އަދި މިނޫންވެސް، އެ އިންތިޚާބަކާގުޅޭ ޚާއްޞަ ޤާނޫނެއްގައި ބާޠިލް ވޯޓުކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ވޯޓު.
އިންތިޚާބެއްގައި ވޯޓުދިން މީހުންގެ ޢަދަދު ކަނޑައެޅުމުގައި ބާޠިލު ވޯޓު ހިމަނައިގެންނުވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ބާޠިލް ވޯޓެއްކަމަށް ކަނޑައެޅުމުގައި ވޯޓުގުނުމުގެ މަސައްކަތުގައި ބައިވެރިވާ މީހުންގެ ނިންމުމާމެދު ޝަކުވާކުރުމުގެ ޙައްޤު ވޯޓުގުނާ ތާނގައި ހާޟިރުވެހުރި ކެންޑިޑޭޓަށް ނުވަތަ ކެންޑިޑޭޓުގެ މަންދޫބަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ބާޠިލް ވޯޓެއްކަމަށް، ކަނޑައެޅުމުގައި ޚިލާފެއް އުފެދިއްޖެ ހިނދެއްގައި އެ ވޯޓު އެއީ ބާޠިލް ވޯޓެއްކަން ނުވަތަ ބާޠިލްވޯޓެއް ނޫންކަން ކަނޑައަޅާނީ ވޯޓުލާ އެ މަރުކަޒަކަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ޢައްޔަންކޮށްފައިވާ އިސް މީހާއެވެ.
އަދި މިގޮތުން އެކަމާމެދު ޝަކުވާ އުފުލި ފަރާތާއި އެކަން ނިންމިގޮތް މި ޤާނޫނުގެ 58 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ރިޕޯޓުގައި ހިމަނަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ނ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ބާޠިލް ވޯޓުކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ވޯޓުތައް، މި ޤާނޫނުގެ 55 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) އާއި (ރ) ގެ ދަށުން އެ މަރުކަޒެއްގައި ކަންހިނގާގޮތް ބެލުމަށް ތިބި ބަޔަކަށް ދައްކަންވާނެއެވެ.
ވޯޓު ކަރުދާހުގައި އެމީހަކަށް ފެންނަ ކެންޑިޑޭޓެއްގެ ނަމާ ދިމާގައި ރަނގަޅު ފާހަގައެއް ޖަހާފައިވާނަމަ، އެއީ ޞައްޙަ ވޯޓެއް ކަމުގައި ބަލަންވާނެއެވެ.
ވޯޓު ކަރުދާހުގައި އެމީހަކަށް ފެންނަ ކެންޑިޑޭޓެއްގެ ނަމާ ދިމާގައި ޖަހާފައިވާ ފާހަގަ ފުރިހަމަކުރުމުގެ ގޮތުން އެ ފާހަގައިގެ މަތިން ފެވިގެންދާ ގޮތަށް ރަނގަޅު ފާހަގައެއް ޖަހާފައި އޮންނަ އޮތުމަކުން އެ ވޯޓު ބާޠިލު ނުވާނެއެވެ.

[ވޯޓުލާ މަރުކަޒުތަކުގެ ވަގުތީ ނަތީޖާ އިޢުލާންކުރުން]
މި ޤާނޫނުގެ 55 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ވޯޓުލާ އެ މަރުކަޒެއްގެ ނަތީޖާ ޝީޓުގައި އެ މާއްދާގައި ބުނެފައިވާ ފަރާތްތަކުން ސޮއިކުރުމަށްފަހު، އެ މަރުކަޒުގެ ވަގުތީ ނަތީޖާ ވަގުތުން އެ މަރުކަޒުގައި އިޢުލާންކޮށް، ޢާންމުކޮށް ފެންނަގޮތަށް އެ މަރުކަޒުގައި ބަހައްޓަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ވޯޓުލާ އެ މަރުކަޒެއްގެ ވަގުތީ ނަތީޖާ އެ މަރުކަޒުގައި ޢާންމުކޮށް އިޢުލާންކުރުމާއެކު، ލަސްނުކޮށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ގޮތެއްގެމަތިން މާލޭގައި ހުންނަ ވޯޓާބެހޭ މައި މަރުކަޒަށް އެ ނަތީޖާ ފޮނުވަންވާނެއެވެ.

[ކަންހިނގާދިޔަ ގޮތުގެ ރިޕޯޓު]
ވޯޓު ނަގާ ކޮންމެ ސަރަޙައްދެއްގައި، ވޯޓު ނަގަން ފެށުމާއި ވޯޓު ނަގައި ނިމުމާ ދެމެދު ކަން ހިނގާދިޔަގޮތުގެ ރިޕޯޓެއް ލިޔެ، އަންނަނިވި ހުރިހާ މަޢުލޫމާތު ހިމަނައިގެން އެ ސަރަޙައްދަކާ ޙަވާލުވެ ހުރި އެންމެ އިސް މީހާއާއި، އެ ރިޕޯޓު ލިޔުނު މީހާއާއި، އެ ރިޕޯޓު ޗެކްކުރި މީހަކު ސޮއިކުރުމަށްފަހު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ ވޯޓާބެހޭ މައި މަރުކަޒަށް އެ ރިޕޯޓު ފޮނުވަންވާނެއެވެ.
ވޯޓު ދޭން ފެށިވަގުތާއި، ވޯޓު ނެގުން ނިންމިގަޑި.
ވޯޓު ނެގުމުގެ ކަންތައްތައް ހިންގާ ބެލެހެއްޓުމަށް ޢައްޔަންކޮށްފައިވާ މީހުންގެ ނަމާއި، އެޑްރެހާއި، ހައިސިއްޔަތާއި، އެމީހުންގެ ކާކުކަން އަންގައިދޭ ރަސްމީ ލިޔުމުގެ ނަންބަރާއި އަދި އެމީހުންގެ ސޮއި.
ވޯޓު ދިން އަންހެންނުންގެ ޢަދަދާއި ފިރިހެނުންގެ ޢަދަދު ވަކިން އެނގޭ ގޮތަށް، ވޯޓު ދިން މީހުންގެ ޢަދަދު.
މި ޤާނޫނުގެ 45 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ވޯޓު ދިން މީހުންގެ ޢަދަދާއި އެމީހުންގެ ޙާލަތާއި އެމީހުންނަށް އެހީތެރިވެދިން މީހުންގެ ޢަދަދާއި ތަފްޞީލު.
ވޯޓުލުމަށް ބޭނުންކުރި ވޯޓުކަރުދާހުގެ ޢަދަދާއި ވޯޓުލުމަށް ބޭނުންނުކޮށް ބާކީހުރި ވޯޓުކަރުދާހުގެ ޢަދަދު (އަދި އެއްވެސް ސަބަބަކާހުރެ ވޯޓުކަރުދާސްކޮޅެއް ހަލާކުވިނަމަ އެ ހަލާކުވި ވޯޓުކަރުދާހުގެ ޢަދަދުވެސް އެނގޭގޮތަށް).
ވޯޓުލުމަށް ބޭނުންކުރި ވޯޓުކަރުދާހުގެ ކައުންޓަރ ފޮއިލް ހުރި ޢަދަދު.
ވޯޓު ފޮށި ބަހައްޓާފައި ހުރި ތަނުގެ ނަމާއި ފުރިހަމަ އެޑްރެސް.
އާދަޔާ ޚިލާފު ހާދިސާއެއް އެތަނުގައި ހިނގާފައިވާނަމަ، އެ ހާދިސާއެއްގެ ތަފްޞީލު.
އެ ރަށަކުން ނުވަތަ އެ ސަރަޙައްދަކުން ނުވަތަ އެތަނަކުން ވޯޓު ދޭން އެންމެ ފުރަތަމަ ޙާޟިރުވި 2 (ދޭއް) މީހެއްގެ ނަމާއި، އެޑްރެހާއި އަދި ކާކުކަން އަންގައިދޭ ރަސްމީ ލިޔުމުގެ ނަންބަރު.
އޮބްޒާވަރުން ދިޔަނަމަ، އެމީހުންގެ މަޢުލޫމާތު.
ވޯޓުލާ މަރުކަޒެއްގައި އެއްވެސް ކެންޑިޑޭޓެއް، ކެންޑިޑޭޓެއްގެ ރަސްމީ އިންތިޚާބީ އޭޖެންޓެއް އަދި ކެންޑިޑޭޓެއްގެ މަންދޫބަކު ޙާޟިރުވެ ނެތުމުގެ ސަބަބުން އެ ފޮށްޓެއްގެ ވޯޓު ގުނުމަށްޓަކައި، ވޯޓުފޮށި ހުޅުވައި، ވޯޓުތައް ބަލައި، ވޯޓު ގުނައި، ޢަދަދުކޮށް، ނަތީޖާ ހޯދައި، ނަތީޖާ އިޢުލާންކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށް ގެންދިޔުމަށްޓަކައި، ވޯޓުލާ މަރުކަޒަށް ޚާޟިރުވުމަށް އެ ފޮށްޓަށް ވޯޓުލުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންގެ ތެރެއިން ދަޢުވަތު ދެވުނު މީހުންނާއި ދަޢުވަތު ދެވުނު ގޮތުގެ މަޢުލޫމާތު.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ރިޕޯޓު ތައްޔާރުކުރާ ވަގުތު، ވޯޓު ނަގާ ކޮންމެ ސަރަޙައްދެއްގައި އޮފިޝަލުންގެ ގޮތުގައި އެތަނުގައި ތިބުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ކެންޑިޑޭޓުންގެ މަންދޫބުން ޙާޟިރުވެތިބުމަށް ފުރުޞަތުދީ، އެފަރާތްތައް ޙާޟިރުވެތިބިތޯ ވޯޓު ނަގާ ސަރަޙައްދެއްގައި ތިބި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ އޮފިޝަލުން ކަށަވަރުކުރަންވާނެއެވެ. އަދި ކަންހިނގާދިޔަ ގޮތުގެ ރިޕޯޓުގައި، މި މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އެ ސަރަޙައްދާ ޙަވާލުވެ ހުރި އެންމެ އިސް މީހާއާއި، އެ ރިޕޯޓު ލިޔުނު މީހާއާއި، އެ ރިޕޯޓު ޗެކްކުރި މީހާ ސޮއިކުރުމުގެ އިތުރުން، ވޯޓުލާ ސަރަޙައްދުގައި ތިބި ކެންޑިޑޭޓުންގެ މަންދޫބުންނަށް ސޮއިކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ދޭންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ވޯޓުލާ ސަރަޙައްދުގައި ތިބި ކެންޑިޑޭޓުންގެ މަންދޫބުންނަށް ކަންހިނގާދިޔަ ގޮތުގެ ރިޕޯޓުގައި ސޮއިކުރުމަށް ދެވޭ ފުރުޞަތުގައި، ކެންޑިޑޭޓެއްގެ މަންދޫބުން ސޮއިނުކުރި ނަމަވެސް، އެފަރާތްތަކަށް އެ ރިޕޯޓުގައި ސޮއިކުރުމަށް ފުރުޞަތު ދެވިފައިވާނަމަ، އެ ރިޕޯޓަކީ، މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކުރާ އިޖުރާއަތު ފުރިހަމަކުރެވިފައިވާ ރިޕޯޓެއް ކަމުގައި ބެލޭނެއެވެ.

[ވޯޓު ކަރުދާހާއި ބާކީ ހުރި ތަކެތި ސެކިއުރިޓީ އުރައަށް ލައި ވޯޓާބެހޭ މައި މަރުކަޒަށް ފޮނުވުން]
ކޮންމެ ވޯޓުފޮށްޓެއްގެ ވޯޓު ގުނައި ނިމި އެ ފޮށްޓެއްގެ ނަތީޖާ އެ މަރުކަޒެއްގައި އިޢުލާންކޮށް ނިމުމުން ލަސްނުކޮށް އެ ފޮށްޓަކަށް ލާފައިވާ ވޯޓުކަރުދާސް، ވޯޓުކަރުދާސް ބަންދުކުރުމަށް ޚާއްޞަ ކުރެވިފައިވާ ސެކިއުރިޓީ އުރައިގައި ބަންދު ކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ސެކިއުރިޓީ އުރަ ބަންދުކުރުމަށްފަހު، އަންނަނިވި ތަކެތި އެކަމަށް ޚާއްޞަކުރެވިފައިވާ ސެކިއުރިޓީ އުރައިގައި ބަންދުކުރުމަށްފަހު އެތަކެތި ލަސްނުކޮށް މާލޭގައި ހުންނަ ވޯޓާބެހޭ މައި މަރުކަޒަށް ފޮނުވަންވާނެއެވެ.
ވޯޓެނެގުމުގައި ބޭނުންކުރި ތަކެތި.
ބާކީހުރި ވޯޓުކަރުދާހާއި އެ ކަރުދާހުގެ ކައުންޓަރ ފޮއިލް.
ވޯޓުގުނާފައިވާ ވޯޓުކަރުދާސް.
ވޯޓުލުމަށް ބޭނުންކުރި ވޯޓުލާ ކަރުދާހުގެ ކައުންޓަރ ފޮއިލް.
ހަލާކުވެފައިވާ ވޯޓުކަރުދާސް ހުރިނަމަ އެ ކަރުދާސް.
ވަގުތީ ނަތީޖާ ޝީޓްތައް.
ވޯޓުލާ މަރުކަޒުތަކުން ވޯޓާބެހޭ ތަކެތި މާލޭގައި ހުންނަ ވޯޓާބެހޭ މައި މަރުކަޒަށް ފޮނުވާނީ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅާ މަދުވެގެން 2 (ދޭއް) މީހުންގެ ޙަވާލުގައެވެ.
ވޯޓާބެހޭ ތަކެއްޗާއެކު ފޮނުވާ ލިޔުމުގައި މި މާއްދާގެ
(ނ) ގައި ބުނެފައިވާ މީހުންގެ ނަމާއި އެޑްރެސް، އަދި ކާކުކަން އަންގައިދޭ ރަސްމީ ލިޔުމުގެ ނަންބަރާއި އަދާކުރާ ވަޒީފާ ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބުނެފައިވާ ވޯޓާބެހޭ ތަކެތީގެ އިތުރުން، ތިރީގައި މިވާތަކެތި މާލޭގައި ހުންނަ ވޯޓާބެހޭ މައި މަރުކަޒަށް ފޮނުވަންވާނެއެވެ.
ވޯޓާބެހޭ ތަކެއްޗާ ޙަވާލުކޮށް ފޮނުވާ މީހުންނާ އެތަކެތި ޙަވާލުކުރިކަމުގެ ލިޔުން.
ވޯޓުދިން މީހުންގެ ލިސްޓް (އަންހެން ފިރިހެން ވަކިން އެނގޭގޮތަށް).
މި ޤާނޫނުގެ 58 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނެފައިވާ ކަންހިނގާދިޔަ ގޮތުގެ ރިޕޯޓު.

[އިންތިޚާބީ ދާއިރާތަކުގެ ވަގުތީ ނަތީޖާ އިޢުލާންކުރުން]
ވޯޓުލާ މަރުކަޒުތަކުން ވޯޓުގެ ނަތީޖާ ސާފުކޮށް އިޢުލާންކުރުމަށްފަހު މި ޤާނޫނުގެ 57 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އެ ނަތީޖާ މާލޭގައި ހުންނަ ވޯޓާބެހޭ މައި މަރުކަޒަށް ފޮނުވުމުން، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ވޯޓުލާ މަރުކަޒުތަކުގެ ވަގުތީ ނަތީޖާ އާއި އެ ނަތީޖާތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް އިންތިޚާބީ ދާއިރާތަކުގެ ވަގުތީ ނަތީޖާ ޢާންމުކޮށް އިޢުލާންކުރަންވާނެއެވެ.

[ރަސްމީ ނަތީޖާ ގެޒެޓްގައި ޝާއިޢުކުރުން]
އެ އިންތިޚާބެއްގެ އެންމެހައި ނަތީޖާ ސާފުކުރުމަށްފަހު، ވޯޓުލުން ބާއްވާ ދުވަހުން ފެށިގެން ގިނަވެގެން 7 ދުވަހުގެ (ހަތްދުވަހުގެ) ތެރޭގައި އެ އިންތިޚާބެއްގެ ރަސްމީ ނަތީޖާ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ޢާންމުކޮށް އިޢުލާންކޮށް ސަރުކާރުގެ ގެޒެޓްގައި ޝާއިޢުކުރަންވާނެއެވެ. އަދި އެ އިންތިޚާބެއްގައި އިންތިޚާބުވި ފަރާތްތައްވެސް އެ އިޢުލާންގައި ހާމަކުރަންވާނެއެވެ.

[ވޯޓު ކަރުދާހާއި ވޯޓުނެގުމަށް ބޭނުންކުރި ތަކެތި ރައްކާތެރިކަމާއެކު ބެލެހެއްޓުމާއި ނައްތާލުން]
އެހެން ޤާނޫނެއްގައި އެހެން ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، އިންތިޚާބެއްގެ ރަސްމީ ނަތީޖާ އިޢުލާންކުރާ ތާރީޚުން ފެށިގެން 60 (ފަސްދޮޅަސް) ދުވަހުގެ ނިޔަލަށް، އެ އިންތިޚާބެއްގެ ވޯޓުލުމުގައި ބޭނުންކޮށްފައިވާ އަންނަނިވި ލިޔެކިޔުމާއި ތަކެތި، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ރައްކާތެރިކަމާއެކު ބަލަހައްޓަންވާނެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ 59 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) އަދި (ބ) ގެ ދަށުން ވޯޓާބެހޭ މައި މަރުކަޒަށް ފޮނުވާފައިވާ އެންމެހައި ލިޔެކިޔުމާއި ތަކެތި؛
ވޯޓު ކަރުދާސް ދޫކުރެވުނު މީހުން ފާހަގަކޮށްފައިވާ ލިސްޓު ހިމެނޭގޮތުން، ވޯޓު ނުގުމުގެ ކަންކަން ކުރިއަށް ގެންދިޔުމުގައި ވޯޓުލާ މަރުކަޒުތަކުގައި ބޭނުންކޮށްފައިވާ ވޯޓުލުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންގެ ލިސްޓުތައް.
ޝަރުޢީ ކޯޓަކުން އެނޫން ގޮތަަކަށް ކަނޑަނާޅާހާ ހިނދަކު، މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ މުއްދަތު ހަމަވާއިރު މި ޤާނޫނުގެ 64 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އެ އިންތިޚާބަކާބެހޭ މައްސަލައެއް ކޯޓަށް ހުށަހެޅިފައި ނެތްކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްފަހު، މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ލިޔެކިޔުމާއި ތަކެތީގެ ތެރެއިން އަންނަނިވި ލިޔެކިޔުމާއި ތަކެތި، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ނައްތާލެވިދާނެއެވެ.
ބާކީހުރި ވޯޓު ކަރުދާހާއި އެ ކަރުދާހުގެ ކައުންޓަރ ފޮއިލް؛
ވޯޓު ގުނާފައިވާ ވޯޓު ކަރުދާސް؛
ވޯޓުލުމަށް ބޭނުންކުރި ވޯޓު ކަރުދާހުގެ ކައުންޓަރ ފޮއިލް؛
ހަލާކުވެފައިވާ ވޯޓު ކަރުދާސް ހުރިނަމަ އެ ކަރުދާސް؛
ވޯޓު ކަރުދާސް ދޫކުރެވުނު މީހުން ފާހަގަކޮށްފައިވާ ލިސްޓު ހިމެނޭގޮތުން، ވޯޓު ނެގުމުގެ ކަންކަން ކުރިއަށް ގެންދިޔުމުގައި ވޯޓުލާ މަރުކަޒުތަކުގައި ބޭނުންކޮށްފައިވާ ވޯޓުލުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންގެ ލިސްޓުތައް.

[އިންތިޚާބާބެހޭ ޝަކުވާ]

[ޝަކުވާ ބެލޭނެ ނިޒާމު ޤާއިމުކުރުން]
އިންތިޚާބެއް ހިނގަމުންދާއިރު، އެ އިންތިޚާބަކާ ގުޅޭ އެއްވެސް ކަމަކާ ގުޅިގެން ޝަކުވާ ހުށަހަޅަން ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކަށް މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ފަސޭހައިން އެ ޝަކުވާ ހުށަހެޅޭނެ އަދި އެ ޝަކުވާތައް އަވަހަށް ބަލައި ފިޔަވަޅުއެޅޭނެ ނިޒާމެއް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ޤާއިމުކުރަންޖެހޭނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ބާވަތުގެ ޝަކުވާގެ ތެރޭގައި، މި ޤާނޫނުގެ 74 ވަނަ މާއްދާއާއި މި ޤާނޫނުގެ 75 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށަކާގުޅޭ ޝަކުވާވެސް ހިމެނެއެވެ. އެގޮތުން، އެއިން ކުށެއް ކުރާކަމުގެ ނުވަތަ ކުރަން އުޅޭކަމުގެ ނުވަތަ ކޮށްފިކަމުގެ ޝަކުވާ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅުމުގެ ޙައްޤު، މި ޤާނޫނުގެ 63 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނެފައިވާ ޝަކުވާ ހުށަހެޅުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވާ ކޮންމެ ފަރާތަކަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ށ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅާ ޝަކުވާއެއް ފުރިހަމައަށް ތަޙްޤީޤުކޮށް ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ބާރު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ. މިގޮތުން ތަޙްޤީޤުކުރުމުގައި، އިލެކްޝަންސް ކޮމްޕްލެއިންޓްސް ބިއުރޯތައް މެދުވެރިކޮށް ނުވަތަ ތަޙްޤީޤުކުރުމަށް އެކުލަވާލެވޭ ކޮމިޓީއަކުން ތަޙްޤީޤުކުރުމަށް ކަނޑައެޅުމުގެ ބާރު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅޭ މައްސަލައެއް މި މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން ތަޙްޤީޤުކުރުމުގައި ދައުލަތުގެ އެއްވެސް އިދާރާއެއްގެ އެހީތެރިކަމަށް އެ ކޮމިޝަނުން އެދިއްޖެ ޙާލަތެއްގައި އެފަދަ އެހީތެރިކަން ވީއެންމެ އަވަހަކަށް ފޯރުކޮށްދޭންވާނެއެވެ. މިގޮތުން ޚާއްޞަކޮށް، މައްސަލަ ތަޙްޤީޤުކުރުމާއި، ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހުން ނުވަތަ ހެކިން ޙާޟިރުކުރުމާއި، ތަންތަން ބަލައި ފާސްކުރުމާއި، ފޮރެންސިކް ތަޙްލީލްކުރުންފަދަ ކަންކަމުގައި އެފަދަ އިދާރާތަކުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އެދިއްޖެ ޙާލަތެއްގައި އެފަދަ އެހީތެރިކަން ވީއެންމެ އަވަހަކަށް ފޯރުކޮށްދޭންވާނެއެވެ.
ކޮންމެ އިންތިޚާބަކަށް އިޢުލާންކުރުމާއެކު، އިންތިޚާބީ ޝަކުވާއާ ގުޅޭ މައްސަލަ ބެލުމުގެ އިޚްތިޞާޞް ލިބިގެންވާ ކޯޓުތަކުގެ ފަނޑިޔާރުންނާއި އިދާރީ މުވައްޒަފުންގެ ތެރެއިން ކޯޓުން ކަނޑައަޅާ މުވައްޒަފުންނަށް، އިންތިޚާބުގެ އިދާރީ އިންތިޒާމުތަކާ ގުޅޭ މަޢުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުމަކީ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ ޒިންމާއެކެވެ.

[ޝަކުވާ ހުށަހެޅުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވާ ފަރާތްތައް]
މި ޤާނޫނުގެ 62 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އިންތިޚާބާ ގުޅޭ ޝަކުވާ ހުށަހެޅުމުގެ ޙައްޤު އަންނަނިވި ފަރާތްތަކަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
އިންތިޚާބުގައި ވޯޓު ލުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ ކޮންމެ މީހެއް.
އިންތިޚާބުގައި ވާދަކުރާ ކޮންމެ ކެންޑިޑޭޓެއް.
ސިޔާސީ ޕާޓީތައް.
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ހުއްދަދީފައިވާ އިންތިޚާބުގެ އޮބްޒާވަރުންނާއި އިންތިޚާބު މޮނިޓަރުކުރާ މީހުން.
އިންތިޚާބާބެހޭ ކަންކަން ހިންގައި ބަލަހައްޓަން ތިބޭ މީހުން.
އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ ފޯކަލް ޕޮއިންޓްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅާ ފަރާތްތައް.

[މައްސަލަ ހުށަހެޅުން]
މި ޤާނޫނާއި ނުވަތަ މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދާއި ނުވަތަ އެ އިންތިޚާބަކާބެހޭ ޚާއްޞަ ޤާނޫނާއި ނުވަތަ އެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދާ ޚިލާފަށް އެއްވެސް ކަމެއް އެއްވެސް ފަރާތަކުން ކޮށްފިނަމަ، ނުވަތަ އިންތިޚާބާ ގުޅިގެން މި ޤާނޫނުގެ 62 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅި ޝަކުވާއަކާ ގުޅިގެން އެ ކޮމިޝަނުން ނިންމި ނިންމުމަކާމެދު ހިތްހަމަނުޖެހޭނަމަ، އެ މައްސަލައަކާމެދު ގޮތެއް ނިންމައިދިނުމަށް އެދި އެފަރާތަކުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓަށް ހުށަހެޅިދާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅުމުގެ ޙައްޤު މި ޤާނޫނުގެ 63 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނެފައިވާ ކޮންމެ ފަރާތަކަށްވެސް ލިބިގެންވެއެވެ. އެގޮތުން، މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓަށް މައްސަލައެއް ހުށަހަޅާނަމަ ސަބަބާއި، ތަފްޞީލާއި ހެއްކާއެކު އެ އިންތިޚާބެއްގެ ރަސްމީ ނަތީޖާ އިޢުލާންކުރާތާ ގިނަވެގެން 14 (ސާދަ) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓަށް އެ މައްސަލައެއް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) އެހެން އޮތްނަމަވެސް، މި ޤާނޫނާ ނުވަތަ އިންތިޚާބާބެހޭ ޚާއްޞަ ޤާނޫނަކާ ޚިލާފަށް އެއްވެސް ފަރާތަކުން ޖިނާއީ ކުށެއް ކުރާ ޙާލަތުގައި، ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އެ ކުށެއްގެ ޖިނާއީ ދަޢުވާ އުފުލުމުގެ ބާރު ލިބިގެންވަނީ ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށެވެ.
މި ޤާނޫނުގައި އެންޓި-ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަނުން ތަޙްޤީޤުކުރަންޖެހޭ ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށްކުށް ފިޔަވައި، މި މާއްދާގެ (ނ) ގައި ބަޔާންކުރާ ޖިނާއީ ކުށެއްގެ މައްސަލަ ޝަރީޢަތަށް ހުށަހަޅަންޖެހޭ ކަމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ފެނިއްޖެނަމަ، އެ މައްސަލައެއް ތަޙްޤީޤުކޮށް ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅުމަށްޓަކައި ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް ފޮނުވަންވާނެއެވެ.

[އިންތިޚާބު ބާޠިލުކުރުން]
އިންތިޚާބެއްގެ ރަސްމީ ނަތީޖާ މި ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އިޢުލާންކޮށްފައިވަނިކޮށް، މި ޤާނޫނުގެ 64 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ޝަރީޢަތަށް ހުށަހަޅާ މައްސަލައެއްގައި ތިރީގައިމިވާ ސަބަބުތަކުގެ ތެރެއިން ސަބަބެއް މެދުވެރިވެގެން، ވޯޓުލާ ސަރަޙައްދެއްގެ އިންތިޚާބުގެ ނަތީޖާއަށް އެކަށީގެންނުވާ އަސަރެއް ފޯރާފައިވާކަމަށް ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވެ، އަދި އެކަމުގެ ސަބަބުން އިންތިޚާބުގެ ނަތީޖާއަށް ބަދަލު އަތުވެދާނެކަމަށް ޝަރީޢަތުން ކަނޑައަޅައިފިނަމަ، އެސަރަޙައްދެއްގެ އިންތިޚާބު ބާޠިލުކޮށް، އަލުން އިންތިޚާބު ބާއްވަންވާނެއެވެ.
އިންތިޚާބުގެ ތެރޭގައި އެކަށީގެންނުވާ ނުފޫޒެއް ފޯރުވުން.
އިންތިޚާބީ ޙައްޤެއްގެ ފައިދާ، ވަކި މީހަކަށް ނުވަތަ ވަކި ބަޔަކަށް ލެންބުމަށްޓަކައި ރިޝްވަތު ދިނުން.
މި ޤާނޫނާއި ނުވަތަ މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދާއި ނުވަތަ އެ އިންތިޚާބަކާބެހޭ ޚާއްޞަ ޤާނޫނާއި ނުވަތަ އެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދާ ޚިލާފަށް ޢަމަލުކުރުން.
މި ޤާނޫނުގެ 64 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ހައިކޯޓަށް ހުށަހަޅާ މައްސަލައަކާމެދު، އެ އިންތިޚާބެއްގެ ރަސްމީ ނަތީޖާ އިޢުލާންކުރާތާ ގިނަވެގެން 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ހައިކޯޓުން ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ހައިކޯޓުން ނިންމާ ނިންމުމެއް އިސްތިއުނާފު ކުރުމަށް އެދޭނަމަ، އެ މައްސަލައެއް ހައިކޯޓުން ނިންމާތާ ގިނަވެގެން 7 (ހަތެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ސުޕްރީމް ކޯޓަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ. އަދި، އެ މައްސަލައެއް ސުޕްރީމް ކޯޓަށް ހުށަހަޅާތާ ގިނަވެގެން 10 (ދިހައެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ ކޯޓުން އެ މައްސަލައަކާމެދު ގޮތެއް ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.

[ކެންޑިޑޭޓް އަދި ރަސްމީ އިންތިޚާބީ އޭޖެންޓުގެ ޒިންމާ]
ކޮންމެ ކެންޑިޑޭޓެއްގެ އިންތިޚާބާގުޅޭ މާލީ އެންމެހައި ކަންކަން ބަލަހައްޓައި، އެކަންކަމާ ގުޅޭގޮތުން މި ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ރިޕޯޓުކުރުމަކީ މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އެ ކެންޑިޑޭޓަށާއި އަދި އެ ކެންޑިޑޭޓްގެ ރަސްމީ އިންތިޚާބީ އޭޖެންޓުގެ މައްޗަށް ލާޒިމުކަމެކެވެ.

[ފައިސާއާއި މާލީކަންކަން]

[އިންތިޚާބަށް ޚާއްޞަ ބޭންކް އެކައުންޓް]
ކޮންމެ ކެންޑިޑޭޓެއްގެ އިންތިޚާބާގުޅޭ އެންމެހައި ޚަރަދުތައް ކުރުމަށްޓަކައި އެކަމަށް ކަނޑައަޅާ އެކައުންޓެއް ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހިންގާ ބޭންކެއްގައި ކޮންމެ ކެންޑިޑޭޓެއްގެ ނަމުގައި އޮންނަންވާނެއެވެ.
ކޮންމެ ކެންޑިޑޭޓަކުވެސް އިންތިޚާބާ ގުޅިގެން ކުރާ އެންމެހައި ޚަރަދެއް ކުރަންވާނީ މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އެކައުންޓް މެދުވެރިކޮށެވެ. އަދި އެކެންޑިޑޭޓަކަށް އެ އިންތިޚާބާ ގުޅިގެން ލިބޭ އެންމެހައި ފައިސާގެ އެހީވެސް ޖަމާކުރަންވާނީ އެ އެކައުންޓަށެވެ.

[ކެންޑިޑޭޓަށް ލިބޭ އެހީއާއި ފައިސާ ބަލައިގަތުމާއި، ޚަރުދަކުރުން]
އިންތިޚާބާ ގުޅިގެން ކެންޑިޑޭޓަކަށް ލިބޭ މާލީ އެހީ ބަލައިގަންނަންވާނީ ހަމައެކަނި އެ ކެންޑިޑޭޓަކު ނުވަތަ އެ ކެންޑިޑޭޓުގެ ރަސްމީ އިންތިޚާބީ އޭޖެންޓެވެ.
އިންތިޚާބާ ގުޅިގެން ކެންޑިޑޭޓަކު ކުރާ އެންމެހައި ޚަރަދުތަކަށް ފައިސާ ދައްކައި ނުވަތަ އަގު ދައްކައި ނުވަތަ ޚަރަދުކުރާނީ އެ ކެންޑިޑޭޓަކު ނުވަތަ އެ ކެންޑިޑޭޓުގެ ރަސްމީ އިންތިޚާބީ އޭޖެންޓެވެ.
އިންތިޚާބާ ގުޅޭގޮތުން ތިރީގައިވާ ރެކޯޑުތަކާއި ލިޔެކިޔުންތަކާއި، މާލީ ހިސާބުތައް މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ބެލެހެއްޓުމަކީ ކެންޑިޑޭޓަށާއި އަދި އެ ކެންޑިޑޭޓްގެ ރަސްމީ އިންތިޚާބީ އޭޖެންޓުގެ މައްޗަށް ލާޒިމުކަމެކެވެ.
ކެންޑިޑޭޓްގެ އަމިއްލަ ފައިސާއިން އިންތިޚާބާ ގުޅިގެން ޚަރަދުކުރާ ފައިސާގެ ތަފްޞީލު.
ފައިސާ ފިޔަވައި ކެންޑިޑޭޓްގެ އަމިއްލަ ތަކެތިން އިންތިޚާބާ ގުޅިގެން ބޭނުންކުރާ ތަކެތީގެ ތަފްޞީލު.
އިންތިޚާބާ ގުޅިގެން އެ ކެންޑިޑޭޓަކު ނިސްބަތްވާ ސިޔާސީ ޕާޓީން ނުވަތަ ތިންވަނަ ފަރާތަކުން ލިބޭ އެންމެހައި މާލީ އެހީއާއި އެނޫންވެސް ތަކެތީގެ ތަފްޞީލު.
އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ބަލަމުންދާ މައްސަލައަކާ ގުޅިގެން އެ ކޮމިޝަނުން އެހެން ގޮތަކަށް ކަނޑައަޅާފައިނުވާހާ ހިނދަކު، ނުވަތަ ކޯޓަކުން ބަލަމުންދާ މައްސަލައަކާ ގުޅިގެން ކޯޓަކުން އެހެން ގޮތަކަށް ކަނޑައަޅާފައިނުވާހާ ހިނދަކު، މި މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން ބަލަހައްޓަންޖެހޭ ލިޔެކިޔުންތައް އެ އިންތިޚާބެއްގެ ރަސްމީ ނަތީޖާ އިޢުލާންކުރާ ދުވަހުން ފެށިގެން 6 (ހައެއް) މަސްދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ބަލަހައްޓަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ރ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި، މި މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން ބަލަހައްޓަންޖެހޭ ލިޔެކިޔުންތައް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އަންގައިފިނަމަ، އެކަން ކުރުމަކީ ކެންޑިޑޭޓަށާއި އަދި އެ ކެންޑިޑޭޓްގެ ރަސްމީ އިންތިޚާބީ އޭޖެންޓުގެ މައްޗަށް ލާޒިމުކަމެކެވެ.

[އިންތިޚާބާ ގުޅިގެން ކުރާ ޚަރަދުތަކުގެ އެންމެ މަތީ ޢަދަދު]
އިންތިޚާބާ ގުޅިގެން ކެންޑިޑޭޓަކު ޚަރަދުކުރަންވާނީ، އެ ކެންޑިޑޭޓަކު ކުރިމަތިލާފައިވާ އިންތިޚާބީ ދާއިރާއެއްގައި ވޯޓުދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވާ ކޮންމެ މީހަކަށް 2,000.00 (ދެހާސް) ރުފިޔާގެ މަގުން ހިސާބުކުރުމުން ނުކުންނަ ފައިސާގެ ޢަދަދަށްވުރެ އިތުރުނުވާނެ ޢަދަދަކަށެވެ.

[ބައެއް ފަރާތްތަކުން ދޭ އެހީ ޤަބޫލު ނުކުރުން]
އިންތިޚާބާ ގުޅިގެން ކެންޑިޑޭޓަކު ޚަރަދުކުރުމަށްޓަކައި ނުވަތަ ބޭނުންކުރުމަށްޓަކައި އަންނަނިވި ފަރާތްތަކުން ދޭ ފައިސާ ނުވަތަ ތަކެތި، އެއްވެސް ކެންޑިޑޭޓަކު ނުވަތަ އެ ކެންޑިޑޭޓެއްގެ ފަރާތުން އެހެން މީހަކުވިޔަސް ބޭނުންކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ.
ބިދޭސީންނާއި، ބިދޭސީ ފަރާތްތަކާއި، ބިދޭސީ އިދާރާތަކުން އެހީގެ ގޮތުގައި ދޭ ފައިސާ ނުވަތަ ތަކެތި.
ބިދޭސީ ސަރުކާރަކުން ނުވަތަ ބިދޭސީ ޖަމާޢަތަކުން އެހީގެ ގޮތުގައި ދޭ ފައިސާ ނުވަތަ ތަކެތި.
ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޖަމާޢަތްތަކުން އެހީގެ ގޮތުގައި ދޭ ފައިސާ ނުވަތަ ތަކެތި.
ނަންހާމަކުރުމަށް ބޭނުން ނުވާ ފަރާތަކުން އެހީގެ ގޮތުގައި ދޭ ފައިސާ ނުވަތަ ތަކެތި.
ޤާނޫނީ ގޮތުން ސިޔާސީ ޕާޓީތަކަށް ދައުލަތުން ދޭ ފައިސާ ފިޔަވައި، ދައުލަތުގެ އިދާރާއަކުން އެހީގެ ގޮތުގައި ދޭ ފައިސާ ނުވަތަ ތަކެތި.
ސަރުކާރުގެ ޙިއްޞާއެއް ހިމެނިގެންވާ އެއްވެސް ކުންފުންޏަކުން ނުވަތަ ތަނަކުން ދޭ ފައިސާ ނުވަތަ ތަކެތި.

[ފައިސާ ހޯދުމަށް ނުފޫޒު ނުފޯރުވުން]
އިންތިޚާބާ ގުޅިގެން ކެންޑިޑޭޓަކު ޚަރަދުކުރުމަށްޓަކައި ނުވަތަ ބޭނުންކުރުމަށްޓަކައި ފައިސާ ނުވަތަ ތަކެތި ހޯދުމަށްޓަކައި، އެ ކެންޑިޑޭޓަކު ނުވަތަ އެ ކެންޑިޑޭޓެއްގެ ފަރާތުން ކުރާ މަސައްކަތްތަކުގައި، އެއްވެސް މީހަކަށް ނުވަތަ ފަރާތަކަށް އެއްވެސް ބާވަތެއްގެ ބާރެއް ބޭނުންކޮށްގެން ނުވަތަ ނުފޫޒެއް ފޯރުވައިގެން، ނުވަތަ ބިރެއްދައްކައިގެން ނުވާނެއެވެ.
އިންތިޚާބާ ގުޅިގެން ކެންޑިޑޭޓަކު ޚަރަދުކުރުމަށްޓަކައި ނުވަތަ ބޭނުންކުރުމަށްޓަކައި ފައިސާ ނުވަތަ ތަކެތި ހޯދުމަށްޓަކައި، އެ ކެންޑިޑޭޓަކު ނުވަތަ އެ ކެންޑިޑޭޓެއްގެ ފަރާތުން ކުރާ މަސައްކަތްތަކުގައި، ވަކިމީހަކަށް ޚާއްޞަ އިމްތިޔާޒުތަކެއް ހޯދައިދޭނެކަމުގެ، ނުވަތަ ޒާތީ ފައިދާތަކެއް ހޯދައިދޭނެކަމުގެ ހުށަހެޅުމެއް ހުށަހަޅައިގެންނުވާނެއެވެ.

[އަމިއްލަ ފަރުދުންނާއި ޤާނޫނީ ޝަޚްޞުން ދޭ އެހީ]
އިންތިޚާބާ ގުޅިގެން ކެންޑިޑޭޓަކު ޚަރަދުކުރުމަށްޓަކައި ނުވަތަ ބޭނުންކުރުމަށްޓަކައި މި ޤާނޫނުގެ 70 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަރާތްތައް ފިޔަވައި އަމިއްލަ ފަރުދުންގެ އަތުންނާއި ޤާނޫނީ ޝަޚްޞުތަކުގެ ފަރާތުން މި ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ކޮންމެ ކެންޑިޑޭޓަކަށްވެސް ފައިސާ ނުވަތަ ތަކެތި ހޯދިދާނެއެވެ. އަދި މިގޮތުގެ މަތިން އެއިން ފަރާތަކުން ދަރަންޏަށްވެސް ފައިސާ ނުވަތަ ތަކެތި ހޯދިދާނެއެވެ.
އިންތިޚާބާ ގުޅިގެން ކެންޑިޑޭޓަކު ޚަރަދުކުރުމަށްޓަކައި ނުވަތަ ބޭނުންކުރުމަށްޓަކައި ވަކި ފަރުދަކުދޭ ފައިސާ، މި ޤާނޫނުގެ 69 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޢަދަދުގެ %0.5 (ސުމެއް ޕޮއިންޓް ފަހެއް އިންސައްތަ) އަށްވުރެ އިތުރުވެގެން ނުވާނެއެވެ. އަދި އިންތިޚާބާ ގުޅިގެން ކެންޑިޑޭޓަކު ޚަރަދުކުރުމަށްޓަކައި ނުވަތަ ބޭނުންކުރުމަށްޓަކައި ޤާނޫނީ ޝަޚްޞަކު ދޭ ފައިސާ، މި ޤާނޫނުގެ 69 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޢަދަދުގެ %2 (ދޭއް އިންސައްތަ) އަށްވުރެ އިތުރުވެގެން ނުވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ލިބޭ އެންމެހައި ފައިސާ ލިބުނު ފަރާތާއި، ލިބުނުގޮތާއި ލިބުނު ޢަދަދުގެ ރެކޯޑުތައް އެ ކެންޑިޑޭޓެއްގެ ރަސްމީ އިންތިޚާބީ އޭޖެންޓް ބަލަހައްޓަންވާނެއެވެ.
އިންތިޚާބާ ގުޅިގެން ކެންޑިޑޭޓަކު ޚަރަދުކުރުމަށްޓަކައި ނުވަތަ ބޭނުންކުރުމަށްޓަކައި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އެއްވެސް ފަރާތަކުން ދޭ ފައިސާއެއް ނުވަތަ އެއްޗެއް ދިން ފަރާތް ސިއްރުކޮށްގެން ނުވަތަ އޮޅުވާލައިގެން ނުވާނެއެވެ.

[އިންތިޚާބާގުޅޭ މާލީ ކަންކަމާބެހޭ މަޢުލޫމާތު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅުން]
ކޮންމެ ކެންޑިޑޭޓެއްގެ އިންތިޚާބާގުޅޭ މާލީ ކަންކަމާ ބެހޭގޮތުން އަންނަނިވި މަޢުލޫމާތާއި ތަކެތި ހިމެނޭ މާލީ ބަޔާނެއް ތައްޔާރުކޮށް، އިންތިޚާބެއް ބާއްވާ ތާރީޚުން ފެށިގެން 1 (އެކެއް) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.
ފައިސާއާއި މުދާ ހިމެނޭގޮތުން، އިންތިޚާބާ ގުޅިގެން ކެންޑިޑޭޓް ކޮށްފައިވާ ޚަރަދުތަކުގެ ތަފްޞީލު.
މި ޤާނޫނުގެ 68 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މަޢުލޫމާތު ހިމެނޭ ގޮތަށް، އިންތިޚާބުގައި ކެންޑިޑޭޓަށް ތާއީދު ހޯދުމަށްޓަކައި ކޮށްފައިވާ ޚަރަދުތައް ވަކިން އެނގޭގޮތަށް އެ ޚަރަދުތަކުގެ ތަފްޞީލު.
އިންތިޚާބަށް ޚަރަދު ކުރުމަށްޓަކައި ފައިސާ ހޯދިގޮތުގެ ތަފްޞީލު.
އިންތިޚާބާ ގުޅިގެން ކެންޑިޑޭޓަކު ޚަރަދުކުރުމަށްޓަކައި ނުވަތަ ބޭނުންކުރުމަށްޓަކައި ފައިސާ އާއި ތަކެތި ދިން ފަރާތްތަކާއި އެފަރާތްތަކުން ދިން މިންވަރުގެ ތަފްޞީލު.
މި ޤާނޫނުގެ 67 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ހުޅުވާފައިވާ ބޭންކް އެކައުންޓުން ކޮށްފައިވާ އެންމެހައި މުޢާމަލާތްތައް އަންގައިދޭ ބޭންކް އެކައުންޓްގެ ސްޓޭޓްމަންޓް.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ހުށަހަޅާ މަޢުލޫމާތާއި ތަކެއްޗަކީ ޞައްޙަ މަޢުލޫމާތާއި ތަކެތި ކަމަށް އަންގައިދިނުމަށްޓަކައި އެ މަޢުލޫމާތަކާގުޅޭ ފައިސާގެ ރަސީދު، އިންވޮއިސް، ބިލް އަދި މިފަދަ އެންމެހައި ލިޔެކިޔުމާއި ތަކެތި މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ހުށަހަޅާ މަޢުލޫމާތާއި ތަކެއްޗާއެކު ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ހުށަހަޅާ މަޢުލޫމާތާއި ތަކެއްޗަކީ ޞައްޙަ މަޢުލޫމާތާއި ތަކެތި ކަމަށް އެނގޭގޮތަށް ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ އިޤްރާރުގައި ކެންޑިޑޭޓާއި އެ ކެންޑިޑޭޓުގެ ރަސްމީ އިންތިޚާބީ އޭޖެންޓް ސޮއިކޮށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ހުށަހަޅާ މަޢުލޫމާތާއި ތަކެއްޗާއެކު ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މަޢުލޫމާތާއި ތަކެތި ޢާންމުކޮށް ބެލޭނެ ނިޒާމެއް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ހަމަޖައްސަންވާނެއެވެ.

[އިންތިޚާބާބެހޭ ކުށާއި އަދަބު]

[ކުށާއި އަދަބު]
އެހެން ޤާނޫނެއްގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައި ވީނަމަވެސް، މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ ކުށެއްގެ މައްޗަށް ކުށާއި އަދަބު ކަނޑައެޅުމުގައި އިސްކަންދޭންވާނީ މި ޤާނޫނަށެވެ. އަދި އެއްވެސް އިންތިޚާބެއްގައި، ތިރީގައިއެވާ ކަންކަމުގެ ތެރެއިން ކަމެއް ކުރުމަކީ ނުވަތަ ކުރަން އުޅުމަކީ ކުށެކެވެ.
އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ މުވައްޒަފަކު ނުވަތަ އެ ކޮމިޝަނުން ވޯޓު ނެގުމުގެ ކަންތައްތައް ހިންގުމާ ޙަވާލުކޮށްފައިވާ އެއްވެސް މީހަކު، އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް އެއްވެސް ފަރާތަކުން ފޮނުވާ ލިޔުމެއް ނައްތާލުން، ނުވަތަ އެ ލިޔުމަކާމެދު ގަވާއިދުން ޢަމަލުކުރަންޖެހޭ ގޮތަކަށް ޢަމަލުނުކުރުން، ނުވަތަ އެ ލިޔުމަކާމެދު އެއްވެސް ގޮތަކުން އިހުމާލުވުން.
ވޯޓުކަރުދާސް ވިއްކުން، ނުވަތަ ޤާނޫނީގޮތުން ހުއްދަ ލިބިފައިނުވާ އެއްވެސް ފަރާތަކަށް ވޯޓުކަރުދާސް ދޫކުރުން ނުވަތަ ދިނުން.
ޤާނޫނު ހުއްދަކުރާ ގޮތެއްގެމަތިން މެނުވީ އިންތިޚާބުގައި ބޭނުންކުރުމަށް ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ވޯޓުކަރުދާސް ޕެކެޓެއް ނުވަތަ ވޯޓުކަރުދާސް ފޮތެއް، ނުވަތަ މިނޫންވެސް އެއްޗެއް ހުޅުވައި، ވޯޓުފޮށްޓެއް ނުވަތަ ސެކިއުރިޓީ އުރައެއް ކަނޑައި، އެއިން ވޯޓުކަރުދާސް ނަގައި ބެލުން، ނުވަތަ މިއިން އެއްޗެއް ހަލާކުކުރުން، ނުވަތަ މިއިން އެއްޗަކަށް ގެއްލުން ދިނުން.
ޤާނޫނީގޮތުން ބެލެހެއްޓުން ލާޒިމުކުރާ މަޢުލޫމާތު ނެގުމުގައި، އެނގިހުރެ ދޮގު ނުވަތަ ފުރިހަމަނޫން މަޢުލޫމާތު ނެގުން.
އެނގިހުރެ ޤަޞްދުގައި، ޞައްޙަ ވޯޓެއް ބާޠިލު ވޯޓަކަށް ގުނުން، ނުވަތަ ޞައްޙަ ވޯޓެއް ނުގުނައި ދޫކޮށްލުން، ނުވަތަ ޤަޞްދުގައި، ބާޠިލު ވޯޓެއް ޞައްޙަ ވޯޓަކަށް ގުނުން، ނުވަތަ ޤަޞްދުގައި، އެއް ކެންޑިޑޭޓަކަށް ދީފައިވާ ވޯޓު އަނެއް ކެންޑިޑޭޓެއްގެ ނަމުގައި ގުނުން.
މި ޤާނޫނުގެ 53 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ވޯޓުފޮށި ބަންދުކުރުމާ ޙަވާލުވެހުރި މީހަކު، ޤަޞްދުގައި ނުވަތަ އޭނާގެ އިހުމާލުން ވޯޓުފޮށި ބަންދުނުކޮށް ހުރުން، ނުވަތަ ވޯޓުނަގަން ފެށުމާއި ވޯޓުނަގާ ނިންމުމާ ދެމެދުގައި، ނުވަތަ ވޯޓުގުނަން ހަމަޖެހިފައިވާ ވަގުތުގެ ކުރިން ވޯޓުފޮށި ހުޅުވައި ވޯޓުތައް ބަލައި ހެދުން، ނުވަތަ ވޯޓު ބަދަލުކޮށް އުނިއިތުރުކޮށް ހެދުން.
މި ޤާނޫނުގެ 52 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނެފައިވާގޮތާ ޚިލާފަށް ވޯޓުނެގުން ހުއްޓާލުން.
މި ޤާނޫނުގެ 72 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޢަދަދަށްވުރެ އިތުރަށް ފައިސާ ދިނުން ނުވަތަ ބަލައިގަތުން.
އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ ހުއްދަނެތި ވޯޓުކަރުދާސް އުފެއްދުން ނުވަތަ ވޯޓުކަރުދާހުގެ ގޮތުގައި އިންތިޚާބުގައި ބޭނުންކުރެވިދާނެ އެއާ އެއްފަދަ އެއްޗެއް އުފެއްދުން.
އިންތިޚާބާ ގުޅިގެން މި ޤާނޫނުގެ 69 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޢަދަދަށްވުރެ އިތުރަށް ޚަރަދުކުރުން.
އިންތިޚާބު އިޢުލާންކުރާ ތާރީޚުން ފެށިގެން އިންތިޚާބުގެ ރަސްމީ ނަތީޖާ އިޢުލާންކުރާތާ 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ ނިޔަލަށް، އެއްވެސް އިންތިޚާބީ ޙައްޤެއްގެ ފައިދާ ވަކި ފަރާތަކަށް ލެންބުމަށްޓަކައި ނުވަތަ ވަކިގޮތަކަށް އެފަދަ ޙައްޤެއް ބޭނުމެއް ކުރީތީ އެއްވެސް އެއްޗެއް ޝުކުރެއްގެ ގޮތުން ނުވަތަ ހަދިޔާއެއްގެ ގޮތުން ވިޔަސް ނުވަތަ އެނޫން ގޮތަކަށް ވިޔަސް ދިނުމާއި ނުވަތަ ދޭން ހުށަހެޅުމާއި، ދޭން ވަޢުދުވުން. އަދި މިފަދައިން އެއްވެސް އެއްޗެއް ދިނުމަކީ ނުވަތަ ދޭން ހުށަހެޅުމަކީ ނުވަތަ ދިނުމަށް ވަޢުދުވުމަކީ ރިޝްވަތުދިނުން ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ.
އިންތިޚާބު އިޢުލާންކުރާ ތާރީޚުން ފެށިގެން އިންތިޚާބުގެ ރަސްމީ ނަތީޖާ އިޢުލާންކުރާތާ 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ ނިޔަލަށް، ކެންޑިޑޭޓަކު އެ ކެންޑިޑޭޓުގެ ޢާންމު ތަޞައްވުރެއް ނުވަތަ ސިޔާސަތެއް ހާމަކުރާ ކުރުން ފިޔަވައި ނުވަތަ އެއިން ސިޔާސަތެއް ނުވަތަ ތަޞައްވުރަކާ ގުޅޭގޮތުން ކެންޑިޑޭޓަކު ޢާންމުކޮށް ވަޢުދުވާ ވުން ފިޔަވައި، ކެންޑިޑޭޓަކަށް ތާއީދު ހޯދުމަށްޓަކައި ނުވަތަ އެހެން ކެންޑިޑޭޓެއްގެ އިންތިޚާބީ ޙައްޤަކަށް ނުރަނގަޅު އަސަރު ފޯރުވުމަށްޓަކައި، ވަކި ފަރުދަކަށް ނުވަތަ ޖަމާޢަތަކަށް ނުވަތަ ޢާންމު ފައިދާއަށް، ސިދާގޮތުން ނުވަތަ ނުސީދާގޮތުން ވިޔަސް، އެއްވެސް ފައިސާއެއް ނުވަތަ މަންފާއެއް ނުވަތަ އެނޫންވެސް އެއްޗެއް ދިނުން ނުވަތަ އެއްވެސް ބާވަތެއްގެ ޚިދުމަތެއް ފޯރުކޮށްދިނުން ނުވަތަ އެއިން ކަމެއް ކޮށްދޭނެ ކަމަށް ބުނުން. އެފަދައިން ޢަމަލުކުރުން ނުވަތަ ކުރަން އުޅުން އެއީ ރިޝްވަތުދިނުން ނުވަތަ ރިޝްވަތުދޭން އުޅުން ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ.
އިންތިޚާބުގައި ވޯޓު ކަރުދާސް ހުންނާނެ ގޮތާމެދު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އިޢުލާންކޮށްފައިވާ ގޮތާ ޚިލާފަށް، އެއްވެސް ފަރާތަކުން އިޢުލާނެއް ނުވަތަ އެއްވެސް ބާވަތެއްގެ އިޝްތިހާރެއްކުރުން.
މި ޤާނޫނުގެ 39 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ވޯޓުލާ ސަރަޙައްދުގައި ބަހައްޓާފައި ހުންނަ ކެންޑިޑޭޓުންގެ ލިސްޓްގައިވާ ނަންތަކުގެ ތެރެއިން ނަމެއް މި ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ބަދަލުކޮށް، އެ ލިސްޓަށް އުނިއިތުރު ގެނައުން.
ވޯޓު ދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހަކަށް ވޯޓު ލުމުގައި ނުފޫޒުފޯރުވުމަށްޓަކައި އޭނާއަށް ނުވަތަ އޭނާ މަޞްލަޙަތު ރައްކާތެރިކުރަންޖެހިފައިވާ ފަރާތަކަށް އެއްވެސް ބާވަތެއްގެ އަނިޔާއެއް ކޮށްފާނެ ކަމުގެ ބިރުދެއްކުން.
އިންތިޚާބުގެ ކަންކަން ހިންގައި ބަލަހައްޓަން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ ފަރާތުން ތިބޭ އޮފިޝަލުންނަށް ބިރުދެއްކުން ނުވަތަ އިންތިޚާބުގެ މަސައްކަތަށް ހުރަސްއެޅުން.
އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމުގެ ގޮތުން ދޮގު މަޢުލޫމާތު ދިނުން.
އިންތިޚާބެއްގައި ވޯޓުދިނުމުގެ އެ ބުރެއްގައި އެއް ފަހަރަށްވުރެ ގިނަފަހަރު ވޯޓުލުން.
އެއްވެސް މީހަކު ވޯޓުދިނުމަށް ދަތިކުރުން، ނުވަތަ ވޯޓުދިނުމަށް އެއްވެސް މީހަކަށް ހުރަސްއެޅުން.
ވޯޓުލާ ސަރަޙައްދުގައި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ ފަރާތުން ވޯޓުގުނުމުގެ ކަންތައްތައް ބެލެހެއްޓުމާ ޙަވާލުވެ ތިބޭ މީހުންގެ ތެރެއިން މީހަކު، ނުވަތަ އެނޫން މީހަކު ނަމަވެސް، މި ޤާނޫނާ ނުވަތަ މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކާ ޚިލާފުކަމެއް ކުރުން. ނުވަތަ އެފަދަ ޢަމަލެއް ކުރުމަށް އެއްވެސް ގޮތަކުން އެހީވުން. ނުވަތަ އެމީހެއްގެ ވާޖިބު އަދާކުރުމުގައި އިހުމާލުވުމުގެ ސަބަބުން އެފަދަ ޢަމަލެއް ހިނގުމަށް މަގުފަހިވުން.
އިންތިޚާބެއްގައި އެއްވެސް މީހަކު، އެހެން މީހެއްގެ ނަމުގައި ވޯޓުލުން.
އަނެކެއްގެ އިންތިޚާބީ ޙައްޤަކަށް ޤާނޫނީގޮތުން ނޭދެވޭ ގޮތަކަށް ބެހި ނުވަތަ އެފަދަ ޙައްޤަކާމެދު ޤަދަރާއި އިޙްތިރާމް ކުޑަކުރުމުގެ ސަބަބުން އަނެކަކަށް އެ ޙައްޤު މިނިވަން ގޮތުގައި އިޚްތިޔާރު ކުރުމަށް ހުރަސްއެޅުން.
ވޯޓުލާ ސަރަޙައްދުން ބޭރަށް ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ވޯޓުކަރުދާސް ގެންދިޔުން.
ޤާނޫނީގޮތުން ހުއްދަ ވޯޓުކަރުދާސް ނޫން އެހެން އެއްވެސް އެއްޗެއް ވޯޓުފޮށްޓަށް ލުން.
ވޯޓުދިނުމުގެ ޙައްޤުނެތި އެއްވެސް އިންތިޚާބެއްގައި ވޯޓުލުން.
މި ޤާނޫނުގައި ނުވަތަ އިންތިޚާބާބެހޭ ޚާއްޞަ ޤާނޫނެއްގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ގޮތުގެމަތިން މާލީ ބަޔާން ހުށަނޭޅުން، ނުވަތަ މާލީ ބަޔާނުގައި ދޮގު މަޢުލޫމާތު ދިނުން.
ވޯޓުކަރުދާސް އަތަށްލިބުމަށްފަހު އެމީހަކު ވޯޓުލާގޮތް ހާމަކުރުމުގެ ގޮތުން ވޯޓުލާ މަރުކަޒުގައި ތިބޭ މީހުންނަށް ފެންނަ ގޮތަށް ވޯޓު ކަރުދާސް ޢާންމުކޮށް ދެއްކުން.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1) ވަނަ ނަންބަރުން ފެށިގެން (8) ވަނަ ނަންބަރުގެ ނިޔަލަށް ހުރި ނަންބަރުތަކުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޢަމަލެއް ކުރުމުގެ ސަބަބުން ކުށްވެރިވެއްޖެ މީހެއްގެ އަދަބަކީ، އެމީހަކު ކުރި ޢަމަލެއްގެ ކުޑަބޮޑުމިނަށް ބަލައި، 3 (ތިނެއް) އަހަރާއި 8 (އަށެއް) އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުން ނުވަތަ 216,000.00 (ދެލައްކަ ސޯޅަހާސް) ރުފިޔާއާއި 576,000.00 (ފަސްލައްކަ ހަތްދިހަ ހަހާސް) ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (9) ވަނަ ނަންބަރުން ފެށިގެން (12) ވަނަ ނަންބަރުގެ ނިޔަލަށް ހުރި ނަންބަރުތަކުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޢަމަލެއް ކުރުމުގެ ސަބަބުން ކުށްވެރިވެއްޖެ މީހެއްގެ އަދަބަކީ، އެމީހަކު ކުރި ޢަމަލެއްގެ ކުޑަބޮޑުމިނަށް ބަލައި، 1 (އެކެއް) އަހަރާއި 4 (ހަތަރެއް) އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުން ނުވަތަ 72,000.00 (ހަތްދިހަ ދެހާސް) ރުފިޔާއާއި 288,000.00 (ދެލައްކަ އަށްޑިހަ އަށްހާސް) ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (13) ވަނަ ނަންބަރުން ފެށިގެން (17) ވަނަ ނަންބަރުގެ ނިޔަލަށް ހުރި ނަންބަރުތަކުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޢަމަލެއް ކުރުމުގެ ސަބަބުން ކުށްވެރިވެއްޖެ މީހެއްގެ އަދަބަކީ، އެމީހަކު ކުރި ޢަމަލެއްގެ ކުޑަބޮޑުމިނަށް ބަލައި، 9 (ނުވައެއް) މަސްދުވަހާއި 2 (ދޭއް) އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުން ނުވަތަ 54,000.00 (ފަންސާސް ހަތަރުހާސް) ރުފިޔާއާއި 144,000.00 (އެއްލައްކަ ސާޅީސް ހަތަރުހާސް) ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (18) ވަނަ ނަންބަރުން ފެށިގެން (23) ވަނަ ނަންބަރުގެ ނިޔަލަށް ހުރި ނަންބަރުތަކުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޢަމަލެއް ކުރުމުގެ ސަބަބުން ކުށްވެރިވެއްޖެ މީހެއްގެ އަދަބަކީ، އެމީހަކު ކުރި ޢަމަލެއްގެ ކުޑަބޮޑުމިނަށް ބަލައި، 4 (ހަތަރެއް) މަސްދުވަހާއި 1 (އެކެއް) އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުން ނުވަތަ 24,000.00 (ސައުވީސްހާސް) ރުފިޔާއާއި 72,000.00 (ހަތްދިހަ ދެހާސް) ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (24) ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޢަމަލެއް ކުރުމުގެ ސަބަބުން ކުށްވެރިވެއްޖެ މީހެއްގެ އަދަބަކީ، އެމީހަކު ކުރި ޢަމަލެއްގެ ކުޑަބޮޑުމިނަށް ބަލައި، 2 (ދޭއް) މަސްދުވަހާއި 6 (ހައެއް) މަސްދުވަހާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުން ނުވަތަ 12,000.00 (ބާރަހާސް) ރުފިޔާއާއި 36,000.00 (ތިރީސް ހަހާސް) ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (25) ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޢަމަލެއް ކުރުމުގެ ސަބަބުން ކުށްވެރިވެއްޖެ މީހެއްގެ އަދަބަކީ، އެމީހަކު ކުރި ޢަމަލެއްގެ ކުޑަބޮޑުމިނަށް ބަލައި، 1 (އެކެއް) މަސްދުވަހާއި 3 (ތިނެއް) މަސްދުވަހާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުން ނުވަތަ 6,000.00 (ހަހާސް) ރުފިޔާއާއި 18,000.00 (އަށާރަހާސް) ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.
މި މާއްދާގެ ދަށުން ކުށްވެރިވި މީހަކީ، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އިންތިޚާބާބެހޭ ކަމެއް ޙަވާލުކޮށްފައިވާ މީހަކު ކަމުގައިވާނަމަ، އެމީހެއްގެ އަދަބަކީ، މި މާއްދާގެ (ށ)، (ނ)، (ރ)، (ބ)، (ޅ) ނުވަތަ (ކ) ގެ ދަށުން ކަނޑައެޅޭ އަދަބުގެ އިތުރަށް، 6 (ހައެއް) މަސްދުވަހާއި 1 (އެކެއް) އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުން ނުވަތަ 36,000.00 (ތިރީސް ހަހާސް) ރުފިޔާއާއި 72,000.00 (ހަތްދިހަ ދެހާސް) ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (26) ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޢަމަލެއް ކުރުމުގެ ސަބަބުން ކުށްވެރިވެއްޖެ މީހެއްގެ އަދަބަކީ، 1 (އެކެއް) އަހަރުދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ޖަލަށްލުން ނުވަތަ 72,000.00 (ހަތްދިހަ ދެހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (27) ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޢަމަލެއް ކުރުމުގެ ސަބަބުން ކުށްވެރިވެއްޖެ މީހެއްގެ އަދަބަކީ، އެމީހަކު ކުރި ޢަމަލެއްގެ ކުޑަބޮޑުމިނަށް ބަލައި، 1 (އެކެއް) މަސްދުވަހާއި 3 (ތިނެއް) މަސްދުވަހާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުން ނުވަތަ 6,000.00 (ހަހާސް) ރުފިޔާއާއި 18,000.00 (އަށާރަހާސް) ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.
މި މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށަކާބެހޭ މަޢުލޫމާތު ސިއްރުކުރުމަކީ ކުށެކެވެ. އެފަދަ ޢަމަލެއް ކޮށްފި މީހެއްގެ އަދަބަކީ، 3 (ތިނެއް) މަސްދުވަހަށް ޖަލަށްލުން ނުވަތަ 3,000.00 (ތިންހާސް) ރުފިޔާއިން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.
މި ޤާނޫނުގައި ނުވަތަ އެހެން ޤާނޫނެއްގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިވީނަމަވެސް، އިންތިޚާބުތަކާ ގުޅިގެން ހުށަހެޅޭ ރިޝްވަތާބެހޭ މައްސަލަތައް ބަލައި ތަޙްޤީޤުކުރާނީ އެންޓި-ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަނުންނެވެ. އެ ކޮމިޝަނުން މިފަދަ މައްސަލަތައް ބަލައި ނިންމައި، ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ ޖިނާއީ ކުށެއްގެ މައްސަލަ ތަޙްޤީޤުކުރަންޖެހޭ ކަމަށް އެ މުއައްސަސާއަށް ފެންނަނަމަ، އެ މައްސަލައެއް ތަޙްޤީޤުކޮށް، ޝަރީޢަތަށް ހުށަހެޅުމަށްޓަކައި ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލަށް ފޮނުވުމުގެ އިޚްތިޔާރު އެ މުއައްސަސާއަށް ލިބިގެންވެއެވެ. އަދި މައްސަލަ ނިމުމުން، ކަމާބެހޭ ރިޕޯޓު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ފޮނުވަންވާނެއެވެ.

[އިތުރު ކުށް]
މި ޤާނޫނުގެ 74 މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށްތައް ފިޔަވައި، މި ޤާނޫނުގައި ނުވަތަ އިންތިޚާބަކާބެހޭ ޙާއްޞަ ޤާނޫނެއްގައި ކޮށްގެން ނުވާނެކަމަށް ބުނެފައިވާ ކަމެއް ނުވަތަ ކުރުންމަނާ ކަމެއް ކޮށްފި މީހަކު، ނުވަތަ ވަކިގޮތަކަށް ކުރުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ކަމެއް އެނޫން ގޮތަކަށް ކޮށްފިމީހަކު، ނުވަތަ ކުރަން އުޅެފި މީހަކު، ކުށްވެރިވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ކުށްވެރިވެއްޖެ މީހެއްގެ އަދަބަކީ، އެމީހަކު ކުރި ކުށެއްގެ ކުޑަބޮޑުމިނަށް ބަލައި، 6 މަސްދުވަހާއި (ހަ މަސްދުވަހާއި) 2 އަހަރާ (ދެ އަހަރާ) ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުން، ނުވަތަ 6,000.00 (ހަހާސް) ރުފިޔާއާއި 24,000.00 (ސައްވީސްހާސް) ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.

[އެހެނިހެން ކަންކަން]

[ގަވާއިދު ހަދައި ހިންގުން]
މި ޤާނޫނު ހިންގުމަށްޓަކައި ހަދަންޖެހޭ ގަވާއިދުތައް ހަދައި ހިންގާނީ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުންނެވެ. އަދި މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާ ތާރީޚުން ފެށިގެން ގިނަވެގެން 6 މަސް (ހަ މަސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ ގަވާއިދުތައް ހަދައި، ޢާންމުކޮށް އިޢްލާންކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ހަދާފައިވާ ގަވާއިދަކަށް އުނި އިތުރު ގެނައުމަށް ނުވަތަ އެ މާއްދާގައި ބުނާ މުއްދަތުގެ ފަހުން މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އިތުރު ގަވާއިދެއް ހަދަން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ބޭނުންވެއްޖެ ޙާލަތެއްގައި އެ ގަވާއިދެއް ހެދުމަކަށް މި މާއްދާގެ (ހ) ހުރަހެއް ނާޅައެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި އެހެން އޮތް ނަމަވެސް، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 276 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އުފައްދާ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް އެ ކޮމިޝަނުގެ ވާޖިބުތަކާއި މަސްއޫލިއްޔަތުތައް އަދާކުރުމަށްޓަކައި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދަންޖެހޭ ގަވާއިދެއް ހެދުމަކަށް މި މާއްދާގެ
(ހ) ހުރަހެއް ނާޅައެވެ.

[ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުން]
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަންފަށާނީ، މި ޤާނޫނު ފާސްވެ، ތަޞްދީޤުކޮށް ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ޝާއިޢުކުރާ ދުވަހުން ފެށިގެންނެވެ.

[އުވާލެވޭ ޤާނޫނު]
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމުން، ޤާނޫނު ނަންބަރު ٥/۸۱ (ޢާންމު އިންތިޚާބުގެ ޤާނޫނު) އުވުނީއެވެ.

[ލަފުޒުތަކާއި ޢިބާރާތްތަކުގެ މާނަ]
މި ޤާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިގެން އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާހާ ހިނދަކު:
"އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަން" ނުވަތަ "ކޮމިޝަން" ކަމުގައި ބުނެފައިއެވަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ ދަށުން އުފައްދާ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށެވެ.
"އިންތިޚާބު" ކަމުގައި ބުނެފައިއެވަނީ، ޤާނޫނުއަސާސީއާއި ޤާނޫނުތަކުގެ ދަށުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ހިންގައި ބަލަހައްޓަންޖެހޭ އެންމެހައި އިންތިޚާބުތަކަށެވެ.
"ވޯޓުލާ މަރުކަޒު" ކަމުގައި ބުނެފައިއެވަނީ، އެ އިންތިޚާބެއްގައި ވޯޓުލުން ބާއްވާ ކޮންމެ ސަރަޙައްދެއްގައި ވޯޓުލުމުގެ ކަންތައްތައް ހިންގުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ތަނަށެވެ.
"ވޯޓުލާ ސަރަޙައްދު" ކަމުގައި ބުނެފައިއެވަނީ، އެ އިންތިޚާބެއްގައި ވޯޓުލާން ބަހައްޓާފައިވާ ކޮންމެ ވޯޓުފޮށްޓަކުން ފެށިގެން 100 (އެއްސަތޭކަ) ފޫޓުގެ ތެރޭގައި ހިމެނިގެންވާ ގޯތިގެދޮރާއި، މަގުތަކާއި، ގޯޅިތައް ފިޔަވައި ޕާކުތަކާއި، ހުސްބިންތަކާއި، ބޯޅަދަނޑު ފަދަ ތަންތަން ހިމެނިގެންވާ ސަރަޙައްދަށެވެ.
"ވޯޓިންގ ބޫތު" ކަމުގައި ބުނެފައިއެވަނީ، ވޯޓު ކަރުދާހުގައި ފާހަގަޖެހުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ތަނަށެވެ.
"ވޯޓު ނެގުމާބެހޭ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓަން ތިބޭ މީހުން" ކަމުގައި ބުނެފައިއެވަނީ، އިންތިޚާބުތަކުގައި ވޯޓުލާ މަރުކަޒުތަކުގައި ވޯޓު ނެގުމާއި، ވޯޓު ގުނުމާބެހޭ އެންމެހައި ކަންތައްތައް ބަލެހެއްޓުމަށް ތިބޭ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުންގެ މުވައްޒަފުން ނުވަތަ އެކަމަށް އެކޮމިޝަނުން ޢައްޔަންކޮށްފައި ތިބޭ މީހުންނަށެވެ.
"ކާކުކަން އަންގައިދޭ ރަސްމީ ލިޔުން" ކަމުގައި ބުނެފައިއެވަނީ، ދިވެހި ރައްޔިތެއްކަން އަންގައިދޭ ކާޑާއި، ދިވެހި ޕާސްޕޯޓާއި، އަދި ދިވެހިރާއްޖޭން ދޫކޮށްފައިވާ އުޅަނދު ފަހަރު ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސް ކާޑުގެ ތެރެއިން އެލިޔުމެއްގެ މުއްދަތު ހަމަވެފައިނުވާ ލިޔުންތަކަށެވެ.
"ސިޔާސީ ޕާޓީ" ކަމުގައި ބުނެފައިއެވަނީ، ސިޔާސީ ޕާޓީތައް ހިންގައި ބެލެހެއްޓުމާ ގޫޅޭ ގޮތުން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޢަމަލުކުރާ ޤާނޫނާ ނުވަތަ ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ ކޮންމެ ސިޔާސީ ޕާޓީއަކަށެވެ.
"ބްރޯޑްކާސްޓް ކޮމިޝަން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 16/2010 (ބްރޯޑްކާސްޓްކުރުމުގެ ޤާނޫނު) ގައި ބަޔާންކުރާ މޯލްޑިވްސް ބްރޯޑްކާސްޓިންގ ކޮމިޝަނަށެވެ.
"ޢާންމު ތަޞައްވުރެއް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ކެންޑިޑޭޓަކު އޭނާ ހާސިލުކުރުމަށް ނުވަތަ ވާސިލުވާން ބޭނުންވާ ޢާންމު ލަނޑުދަނޑިތައް ސިފަކޮށްދޭ ބަޔާނަށެވެ.
"ޢާންމު ސިޔާސަތު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ކެންޑިޑޭޓަކު އޭނާގެ ޢާންމު ތަޞައްވުރު ހާސިލުކުރުމުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި އެ ތަޞައްވުރުގައިވާ ކަންކަމާގުޅޭ ގޮތުން ޢާންމުކޮށްފައިވާ ކަންކަމަށެވެ.
މި ޤާނޫނުގައި ބުނެފައިވާ އެކިއެކި ކަންތައްތައް ކުރުމަށާއި ތަކެތި ހުށަހެޅުމަށް ދީފައިވާ މުއްދަތު ގުނުމުގައި ސަރުކާރު ބަންދު ދުވަސްތައް ހިމެނޭނެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިގެން އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވަތަ ދޭހަ ނުވާހާ ހިނދަކު މުފްރަދުކޮށް ގެނެސްފައިވާ ލަފްޒުތައް ނުވަތަ ޢިބާރާތްތައް އެ ލަފުޒުތަކުގެ ނުވަތަ ޢިބާރާތްތަކުގެ ޖަމްޢު މާނައިގައި އަދި ޖަމްޢުކޮށް ގެނެސްފައިވާ ލަފުޒުތައް ނުވަތަ ޢިބާރާތްތައް އެ ލަފުޒުތަކުގެ ނުވަތަ ޢިބާރާތްތަކުގެ މުފްރަދު މާނައިގައި ބޭނުންކުރެވޭނެއެވެ.