އިދާރީ ދާއިރާތަކުގެ ވެރިކަންކުރާ ރަށް ކަނޑައެޅުމުގެ ޤާނޫނު
(6/2011)

[ތަޢާރުފާއި ނަން]
މިއީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޖަދުވަލު 2 ގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އިދާރީ ދާއިރާތަކުގެ ތެރެއިން މާލެ ފިޔަވައި، އެހެން އިދާރީ ދާއިރާތަކުގެ ވެރިކަންކުރާ ރަށް ކަނޑައެޅުމާއި، އެ އިދާރީ ދާއިރާތަކުގެ ވެރިކަންކުރާ ރަށް ބަދަލުކުރުމުގެ އުޞޫލުތައް ކަނޑައެޅުމުގެ ޤާނޫނެވެ.
މި ޤާނޫނަށް ކިޔާނީ،"އިދާރީ ދާއިރާތަކުގެ ވެރިކަންކުރާ ރަށް ކަނޑައެޅުމުގެ ޤާނޫނު" އެވެ.

[މަޤްޞަދު]
މި ޤާނޫނުގެ މަޤްޞަދަކީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޖަދުވަލު 2 ގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އިދާރީ ދާއިރާތަކުގެ ތެރެއިން މާލެ ފިޔަވައި، އެހެން އިދާރީ ދާއިރާތަކުގެ ވެރިކަންކުރާ ރަށް ކަނޑައެޅުމުގައާއި، ވެރިކަންކުރާ ރަށް، އެއް ރަށުން އަނެއް ރަށަށް ބަދަލުކުރުމުގައި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ފާސްކުރާ ޤާނޫނެއްގައިވާ ސިޔާސަތުތަކާއި، އުޞޫލުތަކާއި، ހަމަތަކާއި، މިންގަނޑުތަކާއެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ޢަމަލުކުރުމަށް މަގުފަހިކޮށް، ދީމިޤްރާޠީ އުޞޫލުތަކާއެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން، އެ އިދާރީ ދާއިރާއެއްގެ ރައްޔިތުން ނިންމާ ނިންމުމެއްގެމަތިން ކަނޑައެޅޭކަމަކަށް ހެދުމެވެ.

[ވެރިކަންކުރާ ރަށް]
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޖަދުވަލު 2 ގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އިދާރީ ދާއިރާތަކުގެ ތެރެއިން މާލެ ފިޔަވައި، އެހެން ކޮންމެ އިދާރީ ދާއިރާއެއްގައިވެސް، ވެރިކަންކުރާ ރަށެއް ކަނޑައަޅާފައި އޮންނަންވާނެއެވެ.
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާއިރު، މި މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން، އިދާރީ ދާއިރާތަކުގެ ވެރިކަންކުރާ ރަށް ކަމުގައި، މި ޤާނޫނުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ރަށްރަށުގެ ތަފްޞީލު މި ޤާނޫނުގެ ޖަދުވަލުގައި ބަޔާންކޮށްފައި އެވަނީއެވެ.

[ވެރިކަންކުރާ ރަށް ކަނޑައެޅުމުގެ އުޞޫލު]
މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އިދާރީ ދާއިރާއެއްގެ ވެރިކަންކުރާ ރަށް، އެހެން ރަށަކަށް ބަދަލުކުރުމުގައި ރިޢާޔަތްކުރާނީ، އަންނަނިވި ކަންކަމުގެ ޖުމްލަ ނަތީޖާއަށެވެ.
އިދާރީ ދާއިރާގައި ހިމެނޭ ރަށްރަށުގެ ރައްޔިތުން، ވެރިކަންކުރާ ރަށްކަމަށް ކަނޑައެޅުމަށް ޚިޔާލުކުރެވޭ ރަށަށް ދަތުރުކުރުމަށްޓަކައި ހޭދަކުރަންޖެހޭ ވަގުތާއި ދުރުމިން.
ވެރިކަންކުރާ ރަށްކަމަށް ކަނޑައެޅުމަށް ޚިޔާލުކުރެވޭ ރަށުގެ ފަޅަކީ، ލަފާފުރުމަށާއި އޮޑިދޯނިފަހަރު ގެންގުޅުމަށް ފަސޭހަ ފަޅަކަށްވުން.
ވެރިކަންކުރާ ރަށްކަމަށް ކަނޑައެޅުމަށް ޚިޔާލުކުރެވޭ ރަށަކީ، އެ ރަށް ހިމެނޭ އިދާރީ ދާއިރާގެ ތަރައްޤީގެ ނާރެސްކަމުގައި ހެދުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތް ރަށަކަށްވުން.
ވެރިކަންކުރާ ރަށްކަމަށް ކަނޑައެޅުމަށް ޚިޔާލުކުރެވޭ ރަށަކީ، ތަރައްޤީގެ ވަސީލަތްތައް ޤާއިމްކުރުމަށްޓަކައި ބޭނުންވާ ބިމާއި، އެހެނިހެން ޚިދުމަތްތަކާއި، ފަސޭހަތައް، އުނދަގުލެއްނެތި އުފެއްދެންހުރި ނުވަތަ ލިބެންހުރި ރަށަކަށްވުން.
ވެރިކަންކުރާ ރަށްކަމަށް ކަނޑައެޅުމަށް ޚިޔާލުކުރެވޭ ރަށުގެ އާބާދީ އަކީ، އެ ރަށް ހިމެނޭ އިދާރީ ދާއިރާ، އިޤްތިޞާދީގޮތުންނާއި އިޖްތިމާޢީގޮތުން ކުރިއަށް ގެންދިޔުމަށް މަގުފަހިކުރެވޭފަދަ ނިސްބަތެއްގެ އާބާދީއަކަށްވުން.

[ވެރިކަންކުރާ ރަށް ބަދަލުކުރުން]
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އިދާރީ ދާއިރާއެއްގެ ވެރިކަންކުރާ ރަށްކަމުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ރަށެއް ބަދަލުކުރަންވާނީ، އަންނަނިވި އުޞޫލުންނެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ 4 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަމުގެ ޖުމްލަ ނަތީޖާއަށް ރިޢާޔަތްކުރާއިރު، ވަކި ރަށެއް، އެ ރަށް ހިމެނޭ އިދާރީ ދާއިރާގެ ވެރިކަންކުރާ ރަށަށް ހެދުން މުހިންމުކަމުގައި އެ އިދާރީ ދާއިރާގެ އަތޮޅު ކައުންސިލަށް ފެނިއްޖެނަމަ، ކަމާގުޅޭ ތަފްޞީލުތައް ހިމެނޭ ލިޔުމެއް އެ އަތޮޅު ކައުންސިލްގެ ފަރާތުން އެކުލަވާލައި، އެ އިދާރީ ދާއިރާގައި ހިމެނޭ އެންމެހައި ރަށްރަށުގެ ރައްޔިތުންނަށް ލިބޭނޭގޮތް ހެދުން.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ލިޔުން، އެ އިދާރީ ދާއިރާގައި ހިމެނޭ ރަށްރަށުގެ ރައްޔިތުންނަށް ލިބޭނެގޮތް ހެދުމަށްފަހު، އެ އިދާރީ ދާއިރާގެ އަތޮޅު ކައުންސިލްގެ ފަރާތުން، އެ އިދާރީ ދާއިރާގައި ހިމެނޭ ރަށު ކައުންސިލްތަކާއި، އަންހެނުން ކުރިއަރުވާ ކޮމިޓީތަކާއި، ތަރައްޤީއަށް މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކާއި، މަދަނީ ޖަމާޢަތްތަކާ މަޝްވަރާކުރުން.
މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މަޝްވަރާތަކަށްފަހު، އަތޮޅު ކައުންސިލްގެ ޖުމްލަ މެންބަރުންގެ ތިންބައިކުޅަދެބައިގެ އަޣުލަބިއްޔަތުން، އެ ރަށެއް، އެ އިދާރީ ދާއިރާގެ ވެރިކަންކުރާ ރަށްކަމުގައި ކަނޑައެޅުމަށް ފާސްކުރުން.
މި މާއްދާގެ (ނ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފާސްކުރުމަށްފަހު، އެކަމަށް އެ އިދާރީ ދާއިރާގެ ރައްޔިތުންގެ ތާއީދު އޮތްތޯ ބެލުމަށް، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަން މެދުވެރިކޮށް، އެ އިދާރީ ދާއިރާއެއްގެ ރައްޔިތުންގެ ޢާންމު ސިއްރު ވޯޓެއް ނެގުން.
މި މާއްދާގެ (ރ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ސިއްރު ވޯޓުގައި، ވޯޓުދިން މީހުންގެ ޞައްޙަ ވޯޓުގެ 50 (ފަންސާސް) އިންސައްތައަށްވުރެ ގިނަ މީހުންގެ ވޯޓުން އެ ނިންމުމަށް ތާއީދުކުރުން.

[ވެރިރަށް ބަދަލުކުރުން މަނާވުން]
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމަށްފަހު، އިދާރީ ދާއިރާއެއްގެ ވެރިކަންކުރާ ރަށް، މި ޤާނޫނާއެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ބަދަލުކުރެވޭނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން، އަތޮޅު ކައުންސިލްތައް ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އިންތިޚާބުވުމަށްފަހުގައެވެ.
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމާއި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން، އަތޮޅު ކައުންސިލްތައް ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އިންތިޚާބުވުމާދެމެދު ހިނގާ މުއްދަތުގައި، އެއްވެސް އިދާރީ ދާއިރާއެއްގެ ވެރިކަންކުރާ ރަށް، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ބަދަލެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ.

[ޖަދުވަލު އިޞްލާޙުކުރުން]
އިދާރީ ދާއިރާއެއްގެ ވެރިކަންކުރާ ރަށް، މި ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އުޞޫލާއެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން، ބަދަލުކުރަން އެ އިދާރީ ދާއިރާއެއްގެ ރައްޔިތުން ކަނޑައަޅައިފިނަމަ، ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓްގައި ޝާއިޢުކުރާ އިޢުލާނަކުން، މި ޤާނޫނުގެ ޖަދުވަލަށް ކަމާގުޅޭ ބަދަލު ގެންނަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން، ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓްގައި ޝާއިޢުކުރުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ އިޢުލާން ޝާއިޢުކުރުމުން، މި ޤާނޫނުގެ ޖަދުވަލަށް އެ ބަދަލު ގެނެވުނީކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ.

[ގަވާއިދު ހަދައި ހިންގުން]
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދަންޖެހޭ ގަވާއިދުތައް ހަދައި ހިންގާނީ މިނިސްޓަރެވެ. މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދަންޖެހޭ ގަވާއިދުތައް މި ޤާނޫނު ތަޞްދީޤުކުރާތާ ގިނަވެގެން 2 (ދޭއް) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ހަދައި، ޢާންމުކޮށް އިޢުލާންކުރަންވާނެއެވެ.

[ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރުން]
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާނީ، މި ޤާނޫނު ފާސްވެ، ތަޞްދީޤުކޮށް ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓްގައި ޝާއިޢުކުރާ ދުވަހުން ފެށިގެންނެވެ.

[މާނަކުރުން]
މި ޤާނޫނުގައި އެހެންގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާހާހިނދަކު، އަންނަނިވި ޢިބާރާތްތަކާއި ލަފުޒުތަކަށް ދެވިފައިވަނީ، އެ ޢިބާރާތްތަކާއި ލަފުޒުތަކާގުޅިގެން، ތިރީގައި ދީފައިވާ މާނަކުރުމެވެ.
"އިދާރީ ދާއިރާ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޖަދުވަލު 2 ގައި ބަޔާންވެގެންވާ އިދާރީ ދާއިރާތަކުގެ ތެރެއިން މާލެ ފިޔަވައި، އެހެން އިދާރީ ދާއިރާތަކަށެވެ.
"މިނިސްޓަރު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މިނިސްޓަރ އޮފް ހޯމް އެފެއާރޒަށެވެ. ނުވަތަ އަތޮޅުތަކަށް ދިވެހިސަރުކާރުގެ ފަރާތުން މަސްއޫލިއްޔަތު އުފުލާ ވަޒީރަށެވެ. ނުވަތަ އެ ވުޒާރާގެ އިސްވެރިޔާއަށެވެ.
"އަތޮޅު ކައުންސިލް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 230 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އަތޮޅު ކައުންސިލަށެވެ.
"ރަށު ކައުންސިލް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 230 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ރަށު ކައުންސިލަށެވެ.
"އިންތިޚާބު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 231 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގެ ދަށުން ތަޢާރަފުކުރަންޖެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ބާއްވާ އަތޮޅު ކައުންސިލާއި ރަށު ކައުންސިލްގެ އިންތިޚާބަށެވެ.
"އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 167 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށެވެ.

[އިދާރީ ދާއިރާތަކާއި ވެރިކަންކުރާ ރަށްރަށް]
މި ޖަދުވަލުގައި ކަނޑައެޅިފައި މިވާ ރަށްތަކަކީ، 7 އޯގަސްޓް 2008 ގައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީ ތަޞްދީޤުކުރެވުނުއިރު، އެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޖަދުވަލު 2 ގައި ބަޔާންކުރެވިފައިވާ އިދާރީ ދާއިރާތަކުގައި ވެރިކަންކުރަމުން އައި ރަށްތަކެވެ.