ޢާންމު ޤާނޫނުތަކެއް
(4/68ޖ)

[ދައުލަތުން ކަމަކަށް އެދި ލިއުން]
ދައުލަތާބެހޭ ކަމަކާމެދު ނުވަތަ ދައުލަތުން ކަމަކަށް އެދިގެން މީހަކު ލިޔާނަމަ ލިޔަންވާނީ އެކަމަކާބެހޭ ވެރިޔަކަށް އޭނާގެ ރަސްމީ އެޑްރެހަށެވެ. މިގޮތުގެ މަތިން ލިޔެ އޭގެ ޖަވާބު ނުލިބިއްޖެނަމަ ނުވަތަ އެކަމެއް އޮޅުން ނުފިލައިފި ނަމަ ސީދާ ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާއަށް ލިޔުމަކީ ހުއްދަ ކަމެކެވެ.

[ރިޝްވަތު]
ދައުލަތުގެ ކަންތައް ހިންގުމުގެ ވެރިޔަކު ނުވަތަ އެހެންވެސް މުވައްޒަފަކު ދައުލަތުގެ ކަމެއް ނުވަތަ އެއްޗެއް އެދިގެން އުޅޭ ނުވަތަ ގަޟިއްޔާއަކާ ބެހިފައިވާ މީހަކުގެ ކިބައިން ރިޝްވަތުގެ ގޮތުގައި އެއްވެސް ކަހަލަ ހަދިޔާއެއް ގަބޫލުކޮށް މަސައްކަތެއް ކުރުވައިގެން ނުވާނެއެވެ. މިފަދަ ކަމެއް ހިނގައިފިކަން ސާބިތުވެއްޖެނަމަ އެ ހަދިޔާއެއް ދީ އެމަސައްކަތެއް ކޮށްދީ ހެދި މީހަކާ އެކަން ގަބޫލުކުޅަ މީހެއް ކުށްވެރިވާނެއެވެ.

[ހަންޖެހުން]
ފުރާދުއްވާ އެއްޗަކަށް ދަތިކަމެއް ޖެހިގެން ހަމެއް ޖަހައި، އެންގުމެއް އަންގައިފިނަމަ ނުވަތަ އެއްޗަކަށް ދަތިހާލެއް ޖެހިގެން އުޅެނިކޮށް ފެނިއްޖެނަމަ އެ ފެނުނު ކޮންމެ މީހަކާއި، އެނގުނު ކޮންމެ މީހަކު އެމީހަކަށް ވެވުނު އެހީއެއްވުން ލާޒިމުވާނެއެވެ. ފަޅުރަށެއްގައި ތިބި ބަޔަކު މިފަދަ ކަމެއް ޖެހިއްޖެ ކަމަށް ހީވާކަހަލަ އެންގުމެއް އަންގައިފިނަމަ، ނުވަތަ އެނގިއްޖެނަމަވިއަސް ވެވެންއޮތް އެހީއެއް ވާންވާނެއެވެ. އެހިނދަކަށް ވެވެން އޮތް އެހީއެއް ނުވެއްޖެނަމަ އެމީހަކު ވަރަށް ބޮޑަށް ކުށްވެރިވާނެއެވެ.

[ގޮވަތި ގެދޮރަށް ވަނުމާއި ފުރާދުއްވާ ތަކެއްޗަށް އެރުން]
އަމިއްލަ ގޮތުން މީހެއްގެ ގެޔަކަށް ގޮވައްޗަކަށް ވަދެ ފުރާދުއްވާ އެއްޗަކަށް އެރުން އެތަނެއްގެ ނުވަތަ އެ އެއްޗެއްގެ ވެރިއެއްގެ ރުހުމާ ނުލައި ހުއްދަވާނީ ނުރައްކަލެއް ވެގެން، ދިމާވި ކޮންމެ މީހަކު ވަންނަންޖެހޭ ވަނުމުގައެވެ.

[ ]
ދައުލަތުގެ ފަރާތުން މީހެއްގެ ގެދޮރަށް، ގޮވައްޗަށް ވަދެ، ފުރާ ދުއްވާ އެއްޗަކަށް އެރުން، އެތަނެއްގެ ނުވަތަ އެ އެއްޗެއްގެ ވެރިޔެއްގެ ރުހުމާ ނުލައި ހުއްދަވާނީ، އަމަންޢާންމަށް ގެއްލުމެއް ލިބިދާނެ ކަމެއް ނުވަތަ ދީނުގެ ފަރާތުން މަނާކަމެއް ނުވަތަ ޤާނޫނާ ޚިލާފު ކަމެއް އެ ތަނެއްގެ ތެރޭގައި ހިނގައިގެން، އެކަމެއް މަނާ ކުރުމަށްޓަކައި، ނުވަތަ ކުރީގައި ބުނެވުނު ކަންތަކުން ކަމެއްގެ ތުހުމަތު ވެގެން އެކަމެއް ބެލުމަށްޓަކައި މިނިސްޓްރީ އޮފް ޑިފެންސް އެންޑް ނޭޝަނަލް ސެކިއުރިޓީގެ ފަރާތުން ފޮނުވި ބަޔަކަށާއި، އަދި ޝަރީޢަތާބެހޭ ގޮތުން ކޮންމެހެން ބޭނުންވެއްޖެ ހިނދެއްގައި، މިނިސްޓްރީ އޮފް ޖަސްޓިސް އެންޑް އިސްލާމިކް އެފެއާޒްގެ ފަރާތުން، ނުވަތަ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ފަރާތުން ފޮނުވި ބަޔަކަށެވެ.

[ހައްޔަރު ކުރުން]
ޝަރީޢަތާއި ނުވަތަ ދައުލަތުގެ އަމުރުތަކާ ޚިލާފުވުމުގެ ތުހުމަތާއި އަމަންޢާންމަށް ގެއްލުމެއް ލިބިދާނޭ ކަމާމެދު ތުހުމަތުވެގެން މީހަކު ދޫކޮށްފައި ބެހެއްޓުމަށް ނުފެނިއްޖެ ހިނދަކު، އަނިޔާއެއް ނުލިބޭ ގޮތުގެމަތިން ވަކި ތާކު ހައްޔަރު ކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ލިބިގެން ވަނީ މިނިސްޓްރީ އޮފް ޑިފެންސް އެންޑް ނޭޝަނަލް ސެކިއުރިޓީއަށާއި، މާލޭގައި ނަމަ މިނިސްޓްރީ އޮފް ހޯމް އެފެއާޒްއަށާއި، ރާއްޖެތެރޭގައިނަމަ މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޓޮލްސް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަނަށެވެ.

[މީހުންގެ މިލްކު]
ދައުލަތަށް ނުވަތަ ރައްޔިތަށް ޢާންމު ވެގެންވާ ފައިދާ އަކަށްޓަކައި މީހުންގެ މިލްކު ރުއްގަސް، ދަނޑުބިން، ގޮވަތިގެދޮރު އަދި މިނޫންވެސް އެއްޗެއް ދައުލަތަށް ބޭނުންވެއްޖެނަމަ، އެ އެއްޗެހި ހިފޭނީ އެ އެއްޗަކަށް މިނިސްޓްރީ އޮފް ޖަސްޓިސް އެންޑް އިސްލާމިކް އެފެއާޒްގެ ފަރާތުން ނުވަތަ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ހައިކޯޓުގެ ފަރާތުން އެ އެއްޗެއްގެ ބަދަލު ދިނުމަށްފަހު، ނުވަތަ އަގެއް ކިޔުއްވައި، އެއަގު ދިނުމަށް ފަހުގައެވެ. އެ ބޭނުންވި އެއްޗަކީ، ބިމެއް ކަމުގައި ވާނަމަ އެބިމެއް ހުސްކޮށް ދިނުމަށް އެކަށީގެންވާ މުއްދަތެއް ވެސް ދޭންވާނެ އެވެ. އެއީ، ގެއެއް ކަމުގައި ވާނަމަވެސް ހަމަ މިފަދައެވެ. މީހެއްގެ މިލްކު އެއްޗަކުން އަނެކަކަށް ތުރާވާނަމަ، އެކަމެއް ފިލުވާނީ މާލޭގައި ނަމަ މިނިސްޓްރީ އޮފް ހޯމް އެފެއާޒްއިންނެވެ. ރާއްޖެތެރޭގައިނަމަ މިނިސްޓްރީ އޮފް އެޓޮލްސް އެޑްމިނިސްޓްރޭޝަނުންނެވެ.

[މަނާ ވާހަކަ]
މީހުންގެ ބުއްދިއަށް ފެންނަ ކަންތައް ދުލުން ނުވަތަ ގަލަމުން ފާޅުކުޅައުމުގައި މީގެ ތިރީގައި ނަންގަނެވިގެންވާ އެއްވެސް ކަމެއްގެ މައްޗަށް ވާހަކަ ދައްކައިގެން ނުވާނެއެވެ.
އިސްލާމްދީނުގެ އަސްލުތަކާ ޚިލާފު ވާހަކަ އަމަންޢާންމަށް ގެއްލުމެއް ލިބިދާނޭ ވާހަކަ ހަމަ އެކަކުގެވެސް އަބުރާ ބެހޭގޮތުން ދެއްކޭ ވާހަކަ

[ފޮތް ޝާއިޢުކުރުން]
ރާއްޖޭގައި ހަދާ ފޮތް ޝާއިޢުކުރަންވާނީ ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް ހޯމް އެފެއާޒުގެ ހުއްދައެއް ލިޔުމަކުން ލިބިގެންނެވެ.

[ޖަމާޢަތާއި ޖަމްޢިއްޔާ ހެދުން]
އިސްލާމްދީނުގެ އަދަބުތަކާ ޚިލާފުނުވެ ދެކޮޅުވުމެއް ނެތި، ބަޔަކަށް ނުވަތަ މުޅި ދިވެހި އުއްމަތަށް ކޮންމެވެސް ފައިދާއެއް ޙާޞިލްކުޅައުމުގެ ޤަޞްދުގައި ޖަމާޢަތާއި ޖަމްޢިއްޔާ ހެދުމީ ހުއްދަ ކަމެކެވެ. މިފަދަ ޖަމާޢަތާއި ޖަމްޢިއްޔާ ހެދޭނީ ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް ހޯމް އެފެއާޒުން ހުއްދަ ދޭ ޤަވާޢިދެއްގެ މަތީންނެއެވެ. މިނޫން ގޮތަކަށް ޖަމާޢަތެއް ނުވަތަ ޖަމްޢިއްޔާއެއް ހެދިއްޖެނަމަ ދައުލަތުން އެ ޖަމާޢަތެއް ނުވަތަ ޖަމްޢިއްޔާއެއް އުވާލެވޭނެއެވެ.

[މަނާ ތަކެތި]
ބާވަތް ބާވަތުގެ ވިހައާއި އަލިފާން އާތްވާއި، މަސްތުވާތަކެތި ގެނެސް ގަނެ ވިއްކަންވާނީ ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް ހޯމް އެފެއާޒުގެ އަމުރެއް ލިއުމަކުން ލިބިގެންނެވެ. މީގެ ތެރެއިން ބޭހަށް ބޭނުންވާ ތަކެތި ގެނެސް އަދި ވިއްކަންވާނީ މިނިސްޓްރީ އޮފް ހެލްތް އެންޑް ވެލްފެއަރގެ އަމުރެއް ލިއުމަކުން ލިބިގެންނެވެ. އަފިހުން ނޫން ތަކެތި ގަންނަން ވާނީވެސް މިނިސްޓްރީ އޮފް ހެލްތް އެންޑް ވެލްފެއަރގެ އަމުރެއް ލިއުމަކުން ލިބިގެންނެވެ.