ކަނޑުގައި ދުއްވާ އުޅަނދުތައް ދުއްވުމާބެހޭ ޤާނޫނު
(69/78)

[ކަނޑު ދަތުރުފަތުރުކުރާ އުޅަނދުފަހަރު ރަޖިސްޓަރީކުރުން]
ދިވެހިރާއްޖޭގައި އުފައްދާ ކަނޑު ދަތުރުފަތުރުކުރާ އުޅަނދުފަހަރާއި ރާއްޖެއިން ބޭރުން ގެންނަ އެހެން ޤައުމެއްގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިނުވާ ކަނޑު ދަތުރުފަތުރުކުރާ އުޅަނދުފަހަރު މިނިސްޓްރީން ދޭ ހުއްދައެއްގެ ދަށުން އިންޖީނު ޓެސްޓުކުރުމަށް ނުވަތަ ބަނދަރަށް ވެއްދުމަށް ދުއްވާ ދުއްވުން ފިޔަވައި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކަނޑުގެ ސަރަޙައްދުގައި ބޭނުންކުރަންވާނީ މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ރަޖިސްޓަރީކޮށްގެންނެވެ.
ދިވެހިރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ރަޖިސްޓަރީކުރެވިފައިނުވާ ބޭރު ފަރާތްތަކުގެ ކަނޑުގައި ދުއްވާ އުޅަނދުތައް މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަޖިސްޓަރީކުރުމަށްފަހު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކަނޑުގެ ސަރަޙައްދުގައި ދުއްވިދާނެއެވެ.
ދިވެހިރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ރަޖިސްޓަރީކުރެވިފައިވާ އުޅަނދުތައް ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަޖިސްޓަރީކުރުމާގުޅޭ އުސޫލުތައް މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

[ކަނޑު ދަތުރުފަތުރުކުރާ އުޅަނދުފަހަރުން ފީ ނެގުން]
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ ކަނޑު ދަތުރުފަތުރުކުރާ އުޅަނދުފަހަރުގެ ތެރެއިން ފީ ނެގޭނެ ބާވަތުގެ އުޅަނދުތަކާއި، ރަޖިސްޓަރީކުރުމުގެ ފީތަކާއި، އެހެން ފަރާތެއްގެ ނަމުގައި ރަޖިސްޓަރީކުރެވިފައިވާ އުޅަނދުތަކުގެ ރަޖިސްޓަރީ ބަދަލުކުރުމާއި، އެ އުޅަނދުތައް ދިވެހިރާއްޖޭގައި ބޭނުންކުރުމާގުޅޭ އެންމެހައި އުސޫލުތަކާއި، ކަނޑު ދަތުރުފަތުރުކުރާ އުޅަނދުތައް ޖޫރިމަނާކުރެވޭނެ ޙާލަތްތަކާއި، ޖޫރިމަނާ ކުރެވޭނެ ޢަދަދުތައް މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ހިމަނަންވާނެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ 1 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ރަޖިސްޓަރީ ކުރެވޭ އުޅަނދުތަކުގެ ތަފްޞީލު އެނގޭނެ ފަދައިން އެ އުޅަނދުތަކުގެ މަޢުލޫމާތު ހިމެނޭ ރަޖިސްޓަރީއެއް މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާތާ 3 (ތިނެއް) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި މިނިސްޓްރީން ޤާއިމުކުރަންވާނެއެވެ.
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާއިރު ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ ކަނޑު ދަތުރުފަތުރުކުރާ އުޅަނދުތަކަކީ މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ރަޖިސްޓަރީކުރެވިފައިވާ އުޅަނދުތަކެއް ކަމުގައި ބަލަންވާނެއެވެ.
ކަނޑުގައިދުއްވާ އުޅަނދުތަކުގައި، މިނިސްޓްރީން އަންގާ އުސޫލެއްގެ މަތީން، އަކުރާއި ނަންބަރު ޖަހާފައި ހުންނަން ވާނެއެވެ.

[ކަނޑު ދަތުރުފަތުރުކުރާ އުޅަނދު ދުއްވުން]
ކަނޑު ދަތުރުފަތުރުކުރާ އުޅަނދުތައް ދުއްވަންވާނީ މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ފަރުވާތެރިކަމާއެކު އެހެން އުޅަނދުތަކަށް ދަތިނުވާގޮތަށް ބަލައިގެންނެވެ.
ކަނޑު ދަތުރުފަތުރުކުރާ އުޅަނދުތައް ދުއްވަންވާނީ މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކާއި ދިވެހިރާއްޖެއިން ބައިވެރިވެފައިވާ ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޢާހަދާތަކާއި އެއްބަސްވުންތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.

[އިސްތިސްނާ]
މި ޤާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާހާހިނދަކު، ތިރީގައިވާ ކަނޑު ދަތުރުފަތުރުކުރާ އުޅަނދުތައް މި ޤާނޫނުން އިސްތިސްނާވާނެއެވެ. މިގޮތުން އިސްތިސްނާކުރެވޭ އުޅަނދުފަހަރު، އެ އުޅަނދެއް ބޭނުންކުރާ މިނިސްޓްރީއެއްގައި ރަޖިސްޓަރީ ކުރެވިފައި ހުންނަންވާނެއެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސަލާމަތީ ޚިދުމަތްތަކުގެ ބޭނުންތަކަށް ދުއްވާ އުޅަނދުތައް؛ އަދި ދިވެހިރާއްޖެއަށް އަންނަ ބޭރު ޤައުމުތަކުގެ އަސްކަރީ އުޅަނދުތަކާއި، ޑިޕްލޮމެޓިކް ކްލިއަރެންސް ލިބިގެން އަންނަ އުޅަނދުތައް.

[ކައުންސިލުތަކުން ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދިނުން]
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން މިނިސްޓްރީން ފޯރުކޮށްދޭންޖެހޭ ޚިދުމަތްތަކުގެ ތެރެއިން، މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާ ޚިދުމަތްތައް، އަތޮޅު ފެންވަރުގައި ނުވަތަ ރަށު ފެންވަރުގައި ނުވަތަ ސިޓީ ފެންވަރުގައި ފޯރުކޮށްދޭނީ، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން، އެ އަތޮޅެއް ނުވަތަ އެ ރަށެއް ނުވަތަ އެ ސިޓީއެއް ނިސްބަތްވާ ކައުންސިލަކުންނެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އަތޮޅު ފެންވަރުގައި ނުވަތަ ރަށު ފެންވަރުގައި ނުވަތަ ސިޓީ ފެންވަރުގައި ފޯރުކޮށްދިނުމަށް މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާ ޚިދުމަތްތަކާއި އެ ޚިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދިނުމާގުޅޭ އުސޫލުތައް، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ޚިދުމަތްތަކާ ގުޅިގެން މިނިސްޓްރީ އާއި ކަމާގުޅޭ އިދާރާތަކުން ކައުންސިލުތަކަށް ބޭނުންވާ ފައިސާއާއި ވަސީލަތްތަކާއި އެހީތެރިކަން ކައުންސިލުތަކަށް ފޯރުކޮށްދޭންވާނެއެވެ. އަދި ކައުންސިލުތަކަށް ބޭނުންވާ ފައިސާއާއި ވަސީލަތްތަކާއި އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭނެގޮތް މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

[ގަވާއިދު ހެދުން]
މި ޤާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާހާހިނދަކު، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދަންޖެހޭ ގަވާއިދުތައް ހަދައި ހިންގާނީ މިނިސްޓްރީންނެވެ.
މި ޤާނޫނުގައި ގަވާއިދު ހަދަންޖެހޭނެކަމަށް ކަނޑައެޅިގެން ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަމުގެ އިތުރުން އަންނަނިވި ކަންކަމާ ގުޅޭގޮތުން ގަވާއިދު ހެދުމުގެ ބާރު މިނިސްޓަރަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
އުޅަނދުފަހަރު ބަންނަންޖެހޭ ފެންވަރާއި މިންގަނޑާ ގުޅޭގޮތުން؛
އުޅަނދުގައި ބޭނުންކުރާ އާލާތުގެ މިންގަނޑާ ގުޅޭގޮތުން؛
އުޅަނދުގައި ހުންނަންޖެހޭ ސަލާމަތާބެހޭ ސާމާނުގެ ފެންވަރާއި މިންގަނޑާ ގުޅޭގޮތުން؛
އަލިފާނުން ރައްކާތެރިވުމާއި އަލިފާން ނިއްވުމަށް ބޭނުންވާ މިންގަނޑާ ގުޅޭގޮތުން؛
ފަޅުވެރިންގެ ސަލާމަތާއި، ޞިއްޙަތާ އަދި ވެލްފެއަރއާ ގުޅޭގޮތުން؛
މުވާޞަލާތާބެހޭ ތަކެތީގެ މިންގަނޑާ ގުޅޭގޮތުން؛
އުޅަނދުގެ ބަރުމަރުކާ ކަނޑައަޅާ މިންގަނޑާ ގުޅޭގޮތުން؛
އުޅަނދުގެ ޓަނޭޖް ކަނޑައަޅާނެ މިންގަނޑާ ގުޅޭގޮތުން؛
މުދާ ބަރުކުރުމާއި އުފުލުމާ ގުޅޭގޮތުން؛
ދަތުރުކުރުމުގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމާ ގުޅޭގޮތުން؛
ކަނޑުގެ ތިމާވެށި ރައްކާތެރިކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން؛
ސަރވޭކުރުމާއި އޮޑިޓްކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން؛
ސަލާމަތާބެހޭ ސެޓްފިކެޓްތައް ދޫކުރުމާ އެގްޒެމިނޭޝަން ސެޓްފިކެޓް ދޫކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން؛
ކަނޑު ދަތުރުކުރުމުގެ ޚިދުމަތްދިނުމާ ގުޅޭގޮތުން؛
ބޭރު ދަތުރުކުރާ އުޅަނދުތައް ރާއްޖޭގައި ބަނދަރުކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން؛
ފަޅުވެރިންގެ ތަމްރީނާއި ސަނަދާ ގުޅޭގޮތުން؛
ކަނޑުގައި ދުއްވާ އުޅަނދުފަހަރު ދުއްވުމުގެ ލައިސަންސާގުޅޭ ކަންތައްތަކާ ގުޅޭގޮތުން؛
ކަނޑުދަތުރުކުރާ މީހުންނަށް ވަޒީފާދޭ ފަރާތްތަކާ ގުޅޭގޮތުން؛
ބޯޓުފަހަރު ދުއްވާ ކުންފުނިތަކާ ގުޅޭގޮތުން؛
ޝިޕިންގ އެޖެންސީގެ ޚިދުމަތާ ގުޅޭގޮތުން؛
ޕައިލޮޓޭޖް ޚިދުމަތް ދިނުމާބެހޭ ކަންތައްތަކާ ގުޅޭގޮތުން؛
ބޭރުދަތުރުކުރާ އުޅަނދުފަހަރަށް ޚިދުމަތްދޭ ބަނދަރުތައް ހިންގުމާ ގުޅޭގޮތުން؛
ޕޯޓް ސްޓޭޓް އަދި ފްލޭގް ސްޓޭޓް ކޮންޓްރޯލް އިންސްޕެކްޝަންއާ ގުޅޭގޮތުން؛
ކަނޑުގައި ދުއްވާ އުޅަނދުފަހަރު މޯގޭޖްކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން؛
ދިވެހިރާއްޖެއިން ބައިވެރިވެފައިވާ ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޢާހަދާތަކާއި އެއްބަސްވުންތައް ތަންފީޒުކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން؛
ރާއްޖެއިން ބޭރުގެ އުޅަނދުފަހަރުގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަޅުވެރިއަކު ދަތުރުކުރާ އުޅަނދު ދަތުރުމަތީގައި ވަނިކޮށް ނުވަތަ ބަނދަރުގައި ވަނިކޮށް ހާނިއްކައެއް ވެއްޖެނަމަ ނުވަތަ ފަޅުވެރިއަކު މަރުވެއްޖެނަމަ، އެމީހަކަށް ލިބުނު ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ދިނުމާ ގުޅޭގޮތުން؛
އުރޭ އުޅަނދުފަހަރާއި ފެތޭ އުޅަނދުފަހަރާ ގުޅޭގޮތުން.
މި މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގަވާއިދުތަކުގެ ދަށުން ޖޫރިމަނާއާއި ފީ ނެގުމުގެ ބާރު މިނިސްޓަރަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދަންޖެހޭ އެންމެހައި ގަވާއިދުތައް، މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާތާ 3 (ތިނެއް) މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ހަދައި، ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ޝާއިޢުކުރަންވާނެއެވެ.

[މާނަކުރުން]
މި ޤާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާހާހިނދަކު، އަންނަނިވި ލަފްޒުތަކާއި ޢިބާރާތްތަކަށް ދީފައި އެވަނީ، އެ ލަފްޒުތަކާއި ޢިބާރާތްތަކަށް ތިރީގައި ދީފައިވާ މާނަކުރުމެވެ.
"މިނިސްޓްރީ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ކަނޑު ދަތުރުފަތުރާބެހޭ އެންމެހައި ކަންކަން ޙަވާލުކޮށްފައިވާ ވުޒާރާއަށެވެ.
"ކަނޑު ދަތުރުފަތުރުކުރާ އުޅަނދު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ކަނޑުގައި ނުވަތަ ފެނުގައި މީހުންނާއި މުދާ އެއްތަނުން އަނެއްތަނަށް އުފުލުމަށްޓަކައި ދަތުރުކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ އުޅަނދުފަހަރަށެވެ. އަދި މި މާނައިގައި ބަނޑު، ކޮޅުވެއްޓި، ޓަގް ބޯޓު، ހައިޑްރޯފޮއިލް، ފުލައިޓް ޝިޕް، ހޯވަރކްރާފްޓް އޯފްޝޯރ ޕްލެޓްފޯމް އިންޖީނު ނާޅާ އުޅަނދުފަހަރު އަދި އަޑިންދާ ބޯޓު (ސަބްމެރީން) ވެސް ހިމެނޭނެއެވެ.
"މިނިސްޓަރ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ކަނޑު ދަތުރުފަތުރާބެހޭ އެންމެހައި ކަންކަން ޙަވާލުކޮށްފައިވާ ވުޒާރާގެ ވަޒީރަށެވެ.
"ރަށު ކައުންސިލު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 7/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިދާރީ ދާއިރާތައް ލާމަރުކަޒީ އުސޫލުން ހިންގުމުގެ ޤާނޫނު) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ރަށު ކައުންސިލަށެވެ.
"ސިޓީ ކައުންސިލު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 7/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިދާރީ ދާއިރާތައް ލާމަރުކަޒީ އުސޫލުން ހިންގުމުގެ ޤާނޫނު) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ސިޓީ ކައުންސިލަށެވެ.
"އަތޮޅު ކައުންސިލު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 7/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިދާރީ ދާއިރާތައް ލާމަރުކަޒީ އުސޫލުން ހިންގުމުގެ ޤާނޫނު) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އަތޮޅު ކައުންސިލަށެވެ.
ކަނޑުގައިދުއްވާ އިންޖީނުލީ އުޅަނދުތައް ރާއްޖެތެރޭގައި ދުއްވަންވާނީ، ކުރިމަތިން އަންނަ އުޅަނދު ދުއްވަމުން އަންނަމީހާގެ ކަނާތްފަރާތުންނެވެ. ދުއްވާފައި ދާ އުޅަނދެއްގެ ފަހަތުންގޮސް ކުރިއަރާނަމަ، ކުރިއަރަންވާނީ އެކަށީގެންވާ ސިގްނަލެއް ދިނުމަށްފަހު، ކުރީގައިވާ އުޅަނދުގެ ކަނާތް ފަރާތުންނެވެ.
އިންޖީނުލީ އުޅަނދެއް ދުއްވާފައި ދަމުން ދުވެލި މަޑުކުރާނަމަ، ނުވަތަ ހުއްޓާނަމަ، ފަހަތުން އަންނަ އުޅަނދުތަކަށް ސިގްނަލް ކުރަންވާނެއެވެ. އަދި، އަނބުރާލާނަމަވެސް އަނބުރާލަންވާނީ، އެހެން އުޅަނދުތަކަށް ތަންދީފައެވެ.
ކަނޑުގައި ދުއްވާ އިންޖީނުލީ ކޮންމެ އުޅަނދެއްގެ ދިރުނބާކޮޅުގައި ދުރަށް ފެންނާނެގޮތަށް ބައްތިއެއް ހަރުކޮށްފައި ހުންނަންވާނެއެވެ. އިރުއޮއްސި 6 އިން ހެނދުނު 6 އާދެމެދުގައި ދުއްވަނީނަމަ، ބައްތި ހުންނަންވާނީ ދިއްލާފައެވެ. އަދި އޭގައި އެކަށީގެންވާ އައްޔެއް ހުންނަންވާނެއެވެ. އިރުއޮއްސި 6 އާއި ހެނދުނު 6 އާ ދެމެދު، އުޅަނދެއްގެ ކަފުގައި އެއްޗެއް ގެންދާނަމަ ކަފުގައި އޮންނަ އެތީގެ ކުރީކޮޅުގައި ދުރަށް ފެންނާނެހެން ދިއްލާފައިވާ ބައްތިއެއް ހުންނަން ވާނެއެވެ.
ކަނޑުގައި ދުއްވާ އުޅަނދެއް ފީނުދައްކައި ދުއްވައިފިނަމަ، އެއެއްޗެއް ދުއްވި މީހަކު، އެއެއްޗެއްގެ 1 މަސްދުވަހުގެ ފީއިން ފެށިގެން 1 އަހަރު ދުވަހުގެ ފީއާ ދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ޖޫރިމަނާ ކުރެވޭނެއެވެ.
މިޤާނޫނުގައި ޖޫރިމަނާ ކަނޑައެޅިފައިނުވާ ކަންތައްތަކުގެ ތެރެއިން ކަމަކާ ޚިލާފުވެއްޖެނަމަ، އެކަމެއްގެ ބޮޑު ކުޑަމިނުން -/5ރ އިން -/50ރ އާދެމެދުގެ އަދަދަކަށް ޖޫރިމަނާ ކުރެވޭނެއެވެ.
ކަނޑުގައިދުއްވާ އުޅަނދުތައް، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ ސަރަޙައްދުގެ ތެރޭގައި ދުއްވަންވާނީ، މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓްރާންސްޕޯޓް އެންޑް ކޮމިއުނިކޭޝަންސްއިން ކަނޑައަޅާ ޤަވާޢިދުތަކާ އެއްގޮތްވާގޮތުގެ މަތިންނެވެ.

[11.]
ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ މިޤާނޫނުން އިސްތިސްނާ ކުރެވެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގައި "އުޅަނދު" ގެ މާނައަކީ: ފެންމަތިން ނުވަތަ ކަނޑުއަޑިން، އެއްތަނުން އަނެއްތަނަށް ދަތުރުކުރުމަށްޓަކައި ހަދާފައިވާ ހުރިހާ ބާވަތެއްގެ ތަކެއްޗެވެ.