ފުލުހުންގެ ޤާނޫނު
(5/2008)

[ތަޢާރުފާއި ނަން]
މިއީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފުލުހުންގެ މަޤްޞަދާއި، ދައުރާއި، މަސްއޫލިއްޔަތުތަކާއި، ވާޖިބުތަކާއި، ތަބާވާންޖެހޭ ހަމަތަކާއި އުޞޫލުތަކާއި، ހިންގުމާއި، ލިބިދީފައިވާ ބާރުތަކާއި، އިމްތިޔާޒުތަކާއި ޙިމާޔަތްތަކާއި، އަދި މިނޫންވެސް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފުލުހުންނާބެހޭ އެންމެހާ އުޞޫލުތައް ކަނޑައަޅައި ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނެވެ.
މި ޤާނޫނަށް ކިޔާނީ [ފުލުހުންގެ ޤާނޫނު] މިހެންނެވެ.

[ފުލުހުންގެ މަޤްޞަދު]
ފުލުހުންގެ މަސައްކަތުގެ މަޤްޞަދުތައް ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައި އެވަނީއެވެ:
މުޖުތަމަޢުގެ ޢާންމު މަޞްލަޙަތާއި އަމަންޢާންމު ދެމެހެއްޓުން.
ފަރުދުންގެ ފުރާނައާއި މުދަލާއި ގޯތިގެދޮރު ރައްކައުތެރިކޮށް ޙިމާޔަތްކުރުމުގައި އެހީތެރިވެދިނުން.
ރައްޔިތުންގެ އަސާސީ ޙައްޤުތަކަށް ޙުރުމަތްތެރިކޮށް ހިތައި، އެ ޙައްޤުތައް ޙިމާޔަތްކުރުން.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސަރަޙައްދުގެ، އެއްގަމާއި، ވަޔާއި، ކަނޑުގައި އަދި ދިވެހިރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ދިވެހިންކުރާ ޖިނާޢީ ކުށުގެ ޢަމަލުތައް ހުއްޓުވައި، އެ ޢަމަލުތަކާ ދެކޮޅަށް ޙަރަކާތްތެރިވުން.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސަރަޙައްދުގެ، އެއްގަމާއި، ވަޔާއި، ކަނޑުގައި އަދި ދިވެހިރާއްޖޭއިން ބޭރުގައި ދިވެހިން ކުރާ ޖިނާޢީ ކުށުގެ ޢަމަލުތައް ހޯދައި ދެނެގަނެ ތަޙްޤީޤުކުރުން.
ދިވެހިރާއްޖެއިން ބައިވެރިވެފައިވާ ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޢާހަދާތަކާއި އެއްބަސްވުންތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ފުލުހުންގެ ދައުރު އަދާކުރުމުގައި ދިވެހިރާއްޖެއާއި ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ޙަރަކާތްތެރިވުން.
މަދަނީ ކަންކަމުގައި ޢާންމު ރައްޔިތުންނަށް އެހިނދަކަށް ބޭނުންވާ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުން.
ޢާންމު ރައްޔިތުންނަށް އެހީތެރިވުމާއި، ރައްޔިތުންނާ ގުޅިގެން ފުލުހުންގެ ޚިދްމަތް ދިނުން.
މުޖުތަމަޢުގައި ކުށްކުރުން މަދުކުރުމަށްޓަކައި ޢާންމު ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުވުން.

[މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސް]
މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ފުލުހުންގެ ދައުރު އަދާކުރުމަށް މުއައްސަސާއެއް ޤާއިމްކޮށްފައި އޮންނަންވާނެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ މަޤްޞަދަށްޓަކައި، 1 ސެޕްޓެމްބަރ 2004 ގައި އުފައްދާފައިވާ މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއަކީ ފުލުހުންގެ ދައުރު އަދާކުރުމަށްޓަކައި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ޤާއިމްކޮށްފައިވާ މުއައްސަސާކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ.
މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސް ހިނގަމުންދާނީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ކަނޑައަޅާ މިނިސްޓްރީއެއްގެ ދަށުންނެވެ.

[ފުލުހުންގެ ހުވާ]
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ފުލުހުން އަދާކުރަންޖެހޭ އެންމެހައި ވާޖިބުތައް އަދާކޮށް، އުފުލަންޖެހޭ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް ޒިންމާދާރުގޮތެއްގައި އަދާކުރުމަށްޓަކައި، މި ޤާނޫނުގެ ޖަދުވަލު 1 ގައިވާ ހުވާ ފުލުހުންގެ ކޮންމެ މީހަކުވެސް ކުރަންޖެހޭނެއެވެ.
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާ ތާރީޚުގައި މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ވަޒީފާގައި ހުރި ކޮންމެ ފުލުހެއް މިމާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފުލުހުންގެ ހުވާ ފަނޑިޔާރުގެ ކުރިމަތީގައި ކުރަންވާނެއެވެ.
ފުލުހުންގެ ހުވާގެ މަތީ ދެމިތިބުމަކީ ފުލުހުންގެ ކޮންމެ މީހަކަށް ވާޖިބު ކަމެކެވެ.

[ފުލުހުންގެ ދައުރު]
މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއަކީ މި ޤާނޫނާ، މި ޤާނޫނުގެދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކާއި އެއްގޮތަށް ފުލުހުން އަދާކުރަން ހަމަޖެހިފައިވާ އެންމެހާ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކާއި ވާޖިބުތަކާއި ޒިންމާތައް އަދާކުރުމައްޓަކައި ދިވެހި ދައުލަތުން އުފައްދާފައިވާ ދިވެހި ސިވިލް ސަރވިސްގައި ނުހިމެނޭ މަދަނީ ބައެކެވެ.
ފުލުހުންގެ ދައުރަކީ މަދަނީ ދައުރެކެވެ.

[ފުލުހުންގެ މަސްއޫލިއްޔަތު]
ފުލުހުންގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައި އެވަނީއެވެ.

[ފުލުހުންގެ ވާޖިބުތައް]
ތިރީގައި ބަޔާންކުރެވިފައިވާ ކަންކަމަކީ ފުލުހުންގެ ކޮންމެ މީހެއްގެ މައްޗަށް ވާޖިބުވެގެންވާ ކަންކަމެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީއަށާއި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނާއި ގަވާއިދަށް ފުރިހައަށް ބޯލަނބައި ކިޔަމަންތެރިވުން.
ފުލުހުންގެ ދައުރު އަދާކުރުމުގައި، ރައްޔިތުންގެ އަސާސީ ޙައްޤުތަކަށް ހުރުމަތްތެރިކޮށް ހިތައި، އެޙައްޤުތައް ޙިމާޔަތްކުރުން.
ފުލުހުންގެ ދައުރު އަދާކުރުމުގައި، ވަކިފަރާތަކަށް ނުޖެހި، އަދި ވަކި މީހަކަށް ތަޢައްޞުބެއްނެތި، ޢަދްލުވެރި ގޮތުގައި ފުލުހުންނަށް ލިބިދީފައިވާ އެންމެހާ ބާރާއި އިޚްތިޔާރު ބޭނުންކުރުން.
ފުލުހުންގެ ދައުރު ތެދުވެރިކަމާއި އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު އަދާކުރުންމަތީ ދެމިތިބުން.
ފުލުހުންގެ ވާޖިބާއި މަސްއޫލިއްޔަތަށް އަމާނާތްތެރިވުމާއި ވަފާތެރިވުންމަތީ ދެމިތިބުން.
ޙަވާލުކުރެވޭ ކޮންމެ ރަސްމީ މަސައްކަތެއް އެންމެ ރަނގަޅަށްކުރުން.
ޒާތީ، އިޤްތިޞާދީ، އިޖްތިމާޢީ ނުވަތަ އެހެނިހެން ކުއްލި ޙާލަތު މެދުވެރިވެގެން އެހީތެރިކަން ބޭނުންވެފައިވާ ކޮންމެ ފަރުދަކަށް އެހީތެރިވެދިނުމުގައާއި، ޣައިރުޤާނޫނީ ޢަމަލުތަކުން އެންމެހައި މީސްތަކުން ޙިމާޔަތްކުރުމުގައި ހުރިހާ ވަގުތެއްގައިވެސް ސާބިތުކަންމަތީ ދެމިތިބުން.
ފުލުހުންގެ ދައުރު އަދާކުރުމުގައި، ކޮންމެ މީހެއްގެވެސް އިންސާނިއްޔަތަށް ޤަދަރުކޮށް ޙުރުމަތްތެރިކޮށްހިތައި، އެންމެހައި މީސްތަކުންގެ އިންސާނީ ޙައްޤުތަކަށް ރައްކައުތެރިވެ އެޙައްޤުތައް ދެމެހެއްޓުން.
ފުލުހުންގެ ވާޖިބު އަދާކުރުމުގައި އެ ޙާލަތަކާ ނުބައްދަލު ބާރެއްގެ ބޭނުން ނުހިފުން.
ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން މެނުވީ، ފުލުހުންނަށް ލިބޭ މަޢްލޫމާތު އިތުރު ފަރާތަކަށް ހާމަނުކުރުން.
އެއްވެސް ޙާލަތެއްގައި، އެއްވެސް މީހަކާމެދު އަނިޔާވެރި ނުވަތަ އިހާނެތި ނުވަތަ އިންސާނިއްޔަތާ ޚިލާފު ނުވަތަ ރަޙުމުކުޑަ ގޮތަކަށް ފުލުހުންގެ މީހަކު ޢަމަލު ނުކުރުމާއި، މީހަކު ލައްވާ އެފަދަ ގޮތަކަށް ޢަމަލު ނުކުރުވުމާއި، އެހެން މީހަކުވެސް އެފަދަ ގޮތަކަށް ޢަމަލު ކުރިޔަ ނުދިނުން.
ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައިތިބޭ މީހުންގެ ޞިއްޙީ ޙާލަތަށް ފަރުވާތެރިވެ ރައްކައުތެރިވުމާއި، އެފަދަ މީހަކު ޞިއްޙީ ފަރުވާއަށް ބޭނުންވެއްޖެ ކޮންމެ ހިނދެއްގައި އެ ފަރުވާ ލިބިދިނުމަށް ވަގުތުން ފިޔަވަޅު އެޅުން.
ކޮރަޕްޝަންގެ އެއްވެސް ޢަމަލެއް ނުކުރުމާއި، އެފަދަ އެންމެހައި ޢަމަލުތަކާ ދެކޮޅަށް ޙަރަކާތްތެރިވުން.
ފުލުހުންގެ ވާޖިބާ ޚިލާފު ކޮންމެ ޢަމަލެއް ހުއްޓުވަން މަސައްކަތް ކުރުމާއި، ފުލުހުންގެ ވާޖިބާ ޚިލާފު ޢަމަލެއް ކޮށްފިކަމަށް ނުވަތަ ކުރަން އުޅޭކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭނަމަ، ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކަށް ވަގުތުން އެންގުން.
އިސްލާމްދީނުގެ އަސްލުތަކާއި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީއާއި، ޤާނޫނާއި ގަވާއިދާއި ޚިލާފްނުވާ ގޮތުގެމަތިން ވެރިން އަންގާ އެންގުންތަކަށާއި ކުރާ އަމުރުތަކަށް ފަސްޖެހުމެއްނެތި ކިޔަމަންތެރިވުން.
ފުލުހުންގެ ވާޖިބާ ކަނޑައެޅިގެން ޚިލާފުވާނެ ޢަމަލެއް ކުރުމަށް އަންގާ އެންގުމަކަށް، ނުވަތަ ކުރާ އަމުރަކަށް، ކިޔަމަންތެރިނުވުން.
ފުލުހުންގެ ދައުރު އަދާކުރުމުގައި، އެމީހަކު ކުޅަ ކަންތައްތަކާއި، ނުކޮށް ދޫކޮށްލި ކަންތައްތަކާއި، އެމީހެއްގެ އަމުރުގެ ދަށުން މަސައްކަތްކުރާ މީހުންނަށް ކުރާ އަމުރުތަކަށް، އެމީހަކު އަމިއްލައަށް ޒިންމާވުން.
ޤާނޫނީ ގޮތުން ފުލުހުންގެ ވާޖިބު ނުވަތަ މަސްއޫލިއްޔަތު ފުރިހަމަ ގޮތުގައި އަދާ ކުރުމަކީ ކޮންމެ ފުލުހެއްގެ މައްޗަށްވެސް ލާޒިމު ކަމެކެވެ.

[ފުލުހުންގެ ބާރު]
ފުލުހުންގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރުމުގެ ތެރޭގައި ކުރެވޭ ކަންތައްތަކާއި، އެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރުމާ ގުޅިގެން ކުރެވޭ ކަންތައްތަކާއި، ފުލުހުންގެ މަޤްޞަދުތައް ހާޞިލްކުރުމަށްޓަކައި ކުރަންޖެހޭ ކަންތައްތައް ކުރުމުގެ ބާރު ފުލުހުންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން މީހުން ހުއްޓުވާ ސުވާލުކުރުމާއި ކުށުގެ ތުހުމަތުގައި މީހުން ހިފާ ހައްޔަރުކުރުމާއި ތަންތަން ބަލާ ފާސްކުރުމާއި ކުށުގެ ތުހުމަތުގައިވާ މީހާގެ ހަށިގަނޑުން ސާމްޕަލްނަގައި، ހެއްކާޤަރީނާ ހޯދައި، އެތަކެތި ހިފަހައްޓައި، ރައްކައުތެރިކުރުމާއި، ޖިނާޢީ ކުށުގެ ޢަމަލުތައް ތަޙުޤީޤުކުރުމާއި ހައްޔަރުކުރެވޭ މީހުން ތަޙުޤީޤަށް ބަންދުކުރުމުގެ ބާރާއި ބަންދުގައި ދެމެހެއްޓުމުގެ ބާރު ފުލުހުންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

[އެމީހަކީ ކާކުކަން ޡާބިތުކުރެވޭނެ މަޢްލޫމާތު ދިނުމަށް އެންގުމުގެ ބާރު]
ޤާނޫނާ ޚިލާފު އެއްވެސް ޢަމަލެއް ހިނގަމުންދާކަމަށް ޝައްކުކުރެވޭ ގެއެއް ނުވަތަ ތަނެއް ނުވަތަ އުޅަނދެއް ނުވަތަ ސަރަޙައްދެއްގައި ހުރި މީހެއްގެ ކިބައިން އެމީހަކީ ކާކުކަން ޘާބިތުކުރެވޭނެ މަޢްލޫމާތު ދިނުމަށް އެންގުމުގެ ބާރު ފުލުހުންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބުނެވިފައިވާ އަމުރު ރައްދުވާ މީހާގެ ދިވެހިރައްޔިތެއްކަން އަންގައިދޭ ކާޑު، ނުވަތަ ޕާސްޕޯޓް، ނުވަތަ އޭނާއަކީ ކާކުކަން އަންގައިދޭ ރަސްމީ އެހެން ލިޔުމެއް ހުށަހެޅުމުން މި މާއްދާގެ
(ހ) ގައި ބުނެވިފައިވާ އަމުރަށް ކިޔަމަންވީކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ.

[މަގު، ސަރަޙައްދު ވަގުތީ ގޮތުން ބަންދުކުރުން]
މި މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާފަދަ ފިޔަވަޅެއް އެޅުމަކާނުލައި ފުލުހުންގެ ދައުރު އަދާކުރުމަށް ހުރަސްއެޅިދާނެކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭނަމަ، ނުވަތަ އެއްވެސް މަގެއް ނުވަތަ ސަރަޙައްދެއްގައި ޤާނޫނާ ޚިލާފު ޢަމަލެއް ހިނގާނަމަ ނުވަތަ ހިނގާފާނެކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭނަމަ، އެ މަގެއް ނުވަތަ ސަރަޙައްދު ވަގުތީ ގޮތުން ބަންދުކޮށް، ފުލުހުން ކަނޑައަޅާ ގޮތެއްގެމަތިން މެނުވީ އެއްވެސް މީހަކު ނުވަތަ ބަޔަކު އެ މަގަށް ނުވަތަ އެ ސަރަޙައްދަށް ނުވަނުމަށް އެންގުމުގެ ބާރު ފުލުހުންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
މިފަދަ އަމުރެއްގެ ދަށުން އެ މަގެއް ނުވަތަ ސަރަޙައްދު ވަގުތީ ގޮތުން ބަންދުކުރެވޭނީ ގިނަވެގެން މެދުނުކެނޑި 72 (ހަތްދިހަ ދޭއް) ގަޑިއިރަށެވެ.
މިފަދަ އަމުރެއް ނެރެންޖެހޭނީ އެސިސްޓަންޓް ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސް ނުވަތަ އެއަށްވުރެ މަތީ މަޤާމެއްގައިހުރި ފުލުހުންގެ ވެރިއެކެވެ.

[ރައްޔިތުންގެ އެހީތެރިކަމަށް އެދުމުގެ ޙައްޤާއި ޢާންމުންގެ މުދަލާއި ތަކެތި ބޭނުންކުރުން]
ފުލުހުންގެ ދައުރު އަދާކުރުމުގައި ޒަރޫރީ ޙާލަތްތަކުގައި ޢާންމު ރައްޔިތެއްގެ އެހީތެރިކަމަށް އެދުމުގެ ޙައްޤާއި، ޢާންމު ރައްޔިތެއްގެ މުދަލެއް، އުޅަނދެއް ނުވަތަ އެއްޗެއް ބޭނުންކުރުމުގެ ޙައްޤު ފުލުހުންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
މިމާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިން މީހަކަށް ނުވަތަ ބޭނުންކުރާ އެއްޗަކަށް ގެއްލުމެއް ލިބިއްޖެނަމަ، އެ ގެއްލުމެއްގެ ބަދަލު އެމީހަކަށް ދޭންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޙާލަތްތަކުގައި ފުލުހުންނަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށް މަނާވެގެންފި ކޮންމެ މީހަކު މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކުށްވެރިވާނެއެވެ.

[ސާމާނާއި ވަސީލަތްތަކާއި ހަތިޔާރު ހޯދައި ބޭނުންކުރުން]
ސަރުކާރުގެ މުދަލާއި ފައިސާއާބެހޭ ޤާނޫނާއި ގަވާއިދުތަކާއި އުޞޫލުތަކާ ޚިލާފުނުވާ ގޮތުގެމަތިން ފުލުހުންގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރުމަށް ބޭނުންވާނޭ އެންމެހައި ސާމާނާއި، އާލާތްތަކާއި، ވަސީލަތާއި، ހަތިޔާރު، އެތެރެކޮށް، ގެންގުޅެ ބޭނުން ހިފުމުގެ ބާރު ފުލުހުންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

[ފުލުހުންނަށް ބާރާއި އިޚްތިޔާރު ލިބިގެންވާ ދާއިރާ]
މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ކޮންމެ މުވައްޒަފަކަށްވެސް ބާރާއި އިޚްތިޔާރު ލިބިގެންވަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީއާއި ފުލުހުންގެ ދައުރަށް ނިސްބަތްވާ އެހެން ޤާނޫނުތަކާއި ގަވާއިދުތަކާ، ޤާނޫނީ ނުވަތަ ޝަރްޢީ އަމުރުތަކުގައި ކަނޑައެޅިގެންވާ ދާއިރާގެ ތެރޭގައެވެ.
މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ މުވައްޒަފަކާ ޙަވާލުކުރެވޭ ކޮންމެ މަސައްކަތަކީ އެމީހަކަށް ލިބިފައިވާ ބާރާއި އިޚްތިޔާރުގެ ދާއިރާގެ ތެރޭގައި އެމީހަކަށް ކުޅަދާނަވެގެންވާ އެންމެ މަތީ މިންވަރަކަށް ފުރިހަމަކުރުމަށް ޙަވާލުކުރެވޭ މަސައްކަތެކެވެ.
މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ކޮންމެ މުވައްޒަފެއްވެސް އެމީހަކަށް ލިބިގެންވާ އެންމެހާ ޤާނޫނީ ބާރާއި އިޚްތިޔާރުގެ ބޭނުން ހިފަންޖެހޭނީ ޤާނޫނާ ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.
މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ކޮންމެ މުވައްޒަފެއްވެސް އެމީހަކަށް ލިބިގެންވާ އެންމެހާ ޤާނޫނީ ބާރާއި އިޚްތިޔާރުގެ ބޭނުން ހިފާގޮތާމެދު އަދި އެމީހެއްގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރާ ގޮތާމެދު ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސްއަށް ޖަވާބުދާރީވާންޖެހޭނެއެވެ.
މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ އެއްވެސް މުވައްޒަފަކު، ފުލުހުންގެ ދައުރު އަދާކުރުމުގައި ނުވަތަ އެ މީހަކަށް ޙަވާލުކުރެވިފައިވާ އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ފުރިހަމަކުރުމުގައި، ޤަޞްދުގައި އެނގިހުރެ އެ މީހަކަށް ބާރާއި އިޚްތިޔާރު ލިބިފައިވާ ދާއިރާގެ ބޭރުން އެހެން މީހެއްގެ މައްޗަށް ބާރު ހިންގައިފިނަމަ ނުވަތަ އެނޫންގޮތަކަށްވެސް ޢަމަލުކޮށްފިނަމަ އެ މީހަކު އެ ކުރަނީ ކުށެކެވެ.

[ކިޔަމަންތެރިކުރުވުމަށް އެކަށީގެންވާ ބާރު ބޭނުންކުރުން]
ފުލުހުންގެ ދައުރު އަދާކުރުމުގައި އެއްވެސް ފުލުހެއް ކުރާ ޤާނޫނީ އަމުރަކަށް ނުކިޔަމަންތެރިކަން ނުވަތަ ގަދަފަދަކަން ދައްކައިފި މީހަކާމެދު ފުލުހުންނަށް ލިބިދޭ ބާރާއި އިޚްތިޔާރުގެ ބޭނުން ހިފުމުގައި އެ ނުކިޔަމަންތެރިކަން ނުވަތަ ގަދަފަދަކަން ދައްކާ މީހަކު ކިޔަމަންތެރި ކުރުވުމަށްޓަކައި، އެ މަޤްޞަދު ޙާސިލުކުރެވޭނެ އެކަށީގެންވާ ބާރު ބޭނުންކުރުމަކީ ހުއްދަ ކަމެކެވެ.

[ފުލުހުންގެ ޙައްޤުތައް]
ފުލުހުންގެ ކޮންމެ މީހަކަށް ލިބިގެންވާ ޙައްޤުތައް ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައި އެވަނީއެވެ.
ފުލުހުންގެ ދައުރު އަދާކުރުމުގެ ތެރޭގައި އެ މީހަކަށް ލިބޭ އަނިޔާއާއި ހާނީއްކައާއި އެ މީހެއްގެ މުދަލަށް ލިބޭ ގެއްލުމަށް ބަދަލު ލިބިދިނުން.
ފުލުހުންގެ ދައުރު އަދާކުރުމުގެ ތެރޭގައި އެ މީހަކަށް ލިބޭ އަނިޔާއާއި ހާނީއްކައަށް ސަރުކާރުގެ ޚަރަދުގައި ބޭސްފަރުވާ ކުރުން.
އެ މީހަކާމެދު ކުރެވޭ ޝަކުވާ އަޑުއަހާ، އެއަށް ޖަވާބުދިނުމުގެ ފުރުސަތު އެ މީހަކަށް ލިބިދިނުމަށްފަހު މެނުވީ، އެ މީހަކާމެދު އެއްވެސް ޑިސިޕްލިނަރީ ފިޔަވަޅެއް ނޭޅުން.
އެ މީހަކާމެދު ކުރެވޭ ޝަކުވާއަކާމެދު ގޮތެއް ނިންމުމުގައި، އެ މީހަކާމެދު ޝަކުވާކުރި ފަރާތުގެ ދައުރެއް ނެތުން، އަދި އެ ފަރާތުގެ އެއްވެސް ނުފޫޒެއް އެ ނިންމުމުގެ މައްޗަށް ނުހިންގުން.
އެ މީހަކު ކުރި ކުށަކަށް އެކަށީގެންވާ ވަރަށްވުރެ ބޮޑު އަދަބެއް ނުލިބުން.
އެ މީހަކާމެދު އަޅާ ޑިސިޕްލިނަރީ ނުވަތަ އިދާރީ ފިޔަވަޅެއް އިސްތިއުނާފުކުރުމަށް ޕޮލިސް އިންޓެގްރިޓީ ކޮމިޝަނަށް ނުވަތަ ޝަރްޢީ ކޯޓަކަށް ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ލިބުން.
ފުލުހުންގެ ވާޖިބާ ޚިލާފު ޢަމަލެއް ހުއްޓުވުމަށް ކަމާބެހޭ ފަރާތަށް ކޮށްފައިވާ ރިޕޯޓެއްގެ ސަބަބުން، އެމީހަކާމެދު އެއްވެސް ޑިސިޕްލިނަރީ ނުވަތަ އިދާރީ ފިޔަވަޅެއް ނޭޅުން.
ފުލުހުންގެ ވާޖިބާ ކަނޑައެޅިގެން ޚިލާފުވާނެ ޢަމަލެއް ކުރުމަށް އަންގާ އެންގުމަކަށް، ނުވަތަ ކުރާ އަމުރަކަށް، ކިޔަމަންތެރިނުވުމުގެ ސަބަބުން އެ މީހަކާމެދު އެއްވެސް ޑިސިޕްލިނަރީ ނުވަތަ އިދާރީ ފިޔަވަޅެއް ނޭޅުން.
ފުލުހަކާމެދު ކުރެވޭ ދަޢުވާއެއް ސާބިތުނުވެއްޖެނަމަ އެކަމުގެ ސަބަބުން އެ ފުލުހަކަށް ލިބުނު ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ލިބިދިނުން.

[މިނިސްޓަރު]
ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އެހެން ގޮތަކަށް ކަނޑަނާޅާހާ ހިނދަކު، ފުލުހުންގެ ދައުރު އަދާކުރުމުގެ ސިޔާސަތު ކަނޑައެޅުމާއި ފުލުހުންގެ ޚިދުމަތުގެ ފެންވަރު ދެމެހެއްޓުމުގެ އެންމެ އިސްވެރިޔަކީ މިނިސްޓަރެވެ.
ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ އަމުރާ ޚިލާފުނުވާ ގޮތެއްގެމަތިން އަދި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ކަނޑައަޅާ ޙުދޫދެއްގެ ތެރޭގައި، ތިރީގައިވާ ކަންތައްތައް ކުރުމުގެ ބާރު މިނިސްޓަރަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
ކޮންމެ ހިނދެއްގައިވެސް، ފުލުހުންގެ ވެރިންގެ ތެރެއިން ކޮންމެ ވެރިއަކަށް ލިބިދޭ ޤާނޫނީ ބާރާއި އިޚްތިޔާރުގެ ބޭނުން ހިފުން.
ކޮންމެ ހިނދެއްގައިވެސް ވަކިވަކި ފުލުހުންނަށް ނުވަތަ ފުލުހުންގެ ބަޔަކަށް ނުވަތަ އެންމެހާ ފުލުހުންނަށް ސީދާ އަމުރު ކުރުން.
މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންވެގެންވާ ކަންތައްތަކަށް ފުރިހަމައަށް ޢަމަލުކުރުމަށާއި، މި ޤާނޫނުގެ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުކުރުމަށް އެއިރަކަށް ބޭނުންވާކަމަށް މިނިސްޓަރަށް ފެންނަ އެންމެހާ ގަވާއިދުތަކާއި އަމުރުތައް ނެރުން.

[މިނިސްޓަރުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު]
މި ޤާނޫނުގެ މަޤްޞަދަށްޓަކައި، މިނިސްޓަރުގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކަކީ؛
ފުލުހުންގެ ޚިދްމަތުގެ ފެންވަރު ދެމެހެއްޓުމާއި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން މިނިސްޓަރަށް ޙަވާލުކުރެވިފައިވާ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރުމުގައި އަދި މިނިސްޓަރަށް ލިބިދީފައިވާ އެންމެހާ ޤާނޫނީ ބާރާއި އިޚްތިޔާރުގެ ބޭނުން ހިފުމުގައި، މިނިސްޓަރުގެ ނަޒަރުގައި ފުލުހުންގެ ޚިދްމަތުގެ ފެންވަރު އެންމެ ފުރިހަމައަށް އިތުރުކުރެވޭނޭ ގޮތަކަށް އެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރުމާއި އެ ބާރާއި އިޚްތިޔާރުގެ ބޭނުން ހިފުން.
ފުލުހުންގެ ދައުރު އަދާކުރާ ގޮތާއި ފުލުހުންގެ ޚިދްމަތުގެ ފެންވަރު މަތިކޮށް ދަމަހައްޓާގޮތް އެކަށީގެންވާ ގޮތަކަށް ބަލަހައްޓައި ޖަވާބުދާރީވުމަށްޓަކައި އެކުލަވާލަންޖެހޭ އުޞޫލުތަކާއި ނިޒާމުތަކާއި ގަވާއިދުތައް އެކުލަވާލުމާއި މިކަންކަމާ ގުޅޭގޮތުން ނެރެންޖެހޭ އަމުރުތައް ނެރުމާއި އަޅަންޖެހޭ ހުރިހާ ފިޔަވަޅެއް އެޅުން.
މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންތައްތައްކާގުޅޭ ގަވާއިދުތައް ހެދުން.
ޢާންމު ގަވާއިދު.
ކޯޑް އޮފް ކޮންޑަކްޓް އަދި ކޯޑް އޮފް އެތިކްސް.
ހަތިޔާރު ގެންގުޅުމާއި ބޭނުންކުރުމާބެހޭ ގަވާއިދު.
ވަޒީފާއާބެހޭ ގަވާއިދު.
ޔުނީފޯމާބެހޭ ގަވާއިދު.
ތަމްރީންކުރުމާބެހޭ ގަވާއިދު.
ޑިސިޕްލިނަރީ އަދި އިދާރީ ކުށްތަކާއި، އެ ކުށްތަކަށް އަދަބުދިނުމާބެހޭ ގަވާއިދު.
މަޤާމުގެ ކުރިއެރުމާއި ޝަރަފުގެ ނިޝާން ދިނުމާއި މަޤާމު ދަށްކުރުމާބެހޭ ގަވާއިދު.
ޗުއްޓީ ނެގުމާއި ސަލާމް ބުނުމާބެހޭ ގަވާއިދު.
ފުލުހުންގެ އައިޑެންޓިޓީ ކާޑު ގެންގުޅުމާއި ބޭނުންކުރުމާބެހޭ ގަވާއިދު.
މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ މުވައްޒަފުންނާމެދު ކުރެވޭ ޝަކުވާތައް ތަޙްޤީޤުކޮށް، އެކަންކަމާމެދު ފިޔަވަޅު އެޅުމާބެހޭ ގަވާއިދު.
ވަޒީފާ އަދާކުރަންވީ ތަންތަން ކަނޑައެޅުމާއި ބަދަލުކުރުމުގެ ގަވާއިދު.
ފުލުހުންނަށް ލިބިދީފައިވާ އެންމެހާ ޤާނޫނީ ބާރުތަކާއި އިޚްތިޔާރުގެ ބޭނުން ހިފުމާބެހޭ ގަވާއިދު.
ފުލުހުންގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ސާމާނާއި، ވަސީލަތާއި، އާލާތްތައް ގެންގުޅެ، ބަލަހައްޓައި، އެ ތަކެތީގެ ބޭނުން ހިފުމާބެހޭ ގަވާއިދު.
ސްޕެޝަލް ކޮންސްޓެބްލަރީގެ ގަވާއިދު.
ފުލުހުން ރިޓަޔަރ ކުރުމާބެހޭ ގަވާއިދު.
ޕޮލިސް އިންޓެގްރިޓީ ކޮމިޝަންގެ ގަވާއިދު.
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާތާ 6 (ހައެއް) މަސް ދުވަސް ތެރޭގައި މިމާއްދާގެ (ނ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގަވާއިދުތަކަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށަންވާނެއެވެ.

[ޕޮލިސް އިންޓެގްރިޓީ ކޮމިޝަން]
ޕޮލިސް އިންޓެގްރިޓީ ކޮމިޝަނަކީ އަމިއްލަ ނަމުގައި ދަޢުވާ ކުރުމާއި ދަޢުވާ ލިބިގަތުމާއި އަދި މުޢާމަލާތް ކުރުމުގެ ހައިސިއްޔަތު ލިބިފައިވާ މިނިވަން ޤާނޫނީ ޝަޚްޞެކެވެ.

[ކޮމިޝަންގެ މަޤްޞަދު]
ޕޮލިސް އިންޓެގްރިޓީ ކޮމިޝަންގެ މަޤްޞަދުތައް ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައި އެވަނީއެވެ.
ފުލުހުންގެ ތެރޭގައި ޤާނޫނާއި ގަވާއިދަށް ކަމޭހިތުން އިތުރުކުރުން.
ފުލުހުންގެ ތެރޭގައި ހިނގާ ޤާނޫނާއި ގަވާއިދާ ޚިލާފު ޢަމަލުތައް މިނިވަންކަމާއެކު ތަޙްޤީގުކޮށް، ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ފިޔަވަޅުއެޅުން.
ފުލުހުންނަށް އެބައިމީހުންގެ ވަޒީފާ އަދާކުރުމުގައި ބޭނުންވާނޭ ޤާނޫނީ ރައްކާތެރިކަން ލިބިދިނުން.
ފުލުހުންގެ ޚިދުމަތާބެހޭ ގޮތުން ޢާންމު ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި އިތުބާރާއި ޔަޤީންކަން އިތުރުކުރުން.

[ކޮމިޝަންގެ މެންބަރުން]
ކޮމިޝަން އެކުލެވިގެންވަނީ 5 މެންބަރުންގެ މައްޗަށެވެ.
ކޮމިޝަންގެ މެންބަރުން ޢައްޔަނުކުރާނީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ލަފާގެ މަތީން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއެވެ.

[މެންބަރުންގެ ސިފަތައް]
ކޮމިޝަންގެ މެންބަރުން ޢައްޔަނުކުރާ މީހުންގެ ކިބައިގައި ތިރީގައިއެވާ ސިފަތައް ހުންނަންވާނެއެވެ.
މުސްލިމަކު ކަމުގައިވުން.
ދިވެހިރައްޔިތަކު ކަމުގައިވުން.
ބުއްދިހަމަޔަށް ހުރި މީހަކު ކަމުގައިވުން.
ޢުމުރުން 25 އަހަރު ފުރިފައިވާ މީހަކުކަމުގައިވުން.
އިސްލާމްދީނުގައި ޙައްދެއް ކަނޑައެޅިފައިވާ ކުށެއް، ނުވަތަ ޚިޔާނާތުގެ ކުށެއް، ނުވަތަ ރިޝްވަތުގެ ކުށެއް ކުރިކަން ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވެފައިވާ މީހަކު ކަމުގައި ނުވުން.
އެ މީހަކީ ކޮމިޝަންގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކާއި ވާޖިބުތައް އަދާކުރެވޭފަދަ ލަޔާޤަތާއި ޤާބިލިއްޔަތު ހުރި މީހަކު ކަމުގައިވުން.
އެހެން އެއްވެސް ވަޒީފާއެއް އަދާކުރާ މީހަކު ކަމުގައި ނުވުން.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ ދަށުން ނުވަތަ ޤާނޫނެއްގެ ދަށުން އިންތިޚާބުކުރެވޭ ނުވަތަ ޢައްޔަނު ކުރެވޭ ސިޔާސީ މަޤާމެއް ފުރަމުންދާ މީހަކު ކަމުގައި ނުވުން.
އެއްވެސް ފުލުހެއްގެ ފިރިއެއް، އަންބެއް، ދަރިއެއް، ބައްޕައެއް ނުވަތަ މަންމައެއް ކަމުގައި ނުވުން.

[މެންބަރުން ޢައްޔަނުކުރުން]
ކޮމިޝަންގެ މެންބަރުން ޢައްޔަނުކުރާނީ، މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ދޭ މަޝްވަރާގެ މަތީން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މަޝްވަރާ ހޯދުމަށް އެދޭނީ، އަދި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން މަޝްވަރާ ދޭނީ، އަންނަނިވި ގޮތުގެމަތިންނެވެ.
ކޮމިޝަނަށް މެންބަރުން ޢައްޔަނުކުރުމަށް ބޭނުންވާ ކޮންމެ ފަހަރަކު، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ފޮނުވާ ލިޔުމަކުން، އެކަން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅުން.
ކޮމިޝަނަށް އެފަހަރަކު ޢައްޔަނުކުރަންޖެހޭ މެންބަރުންގެ އަދަދަށްވުރެ މަދުނޫން އަދަދަކަށް މީހުންގެ ނަމާއި، އެމީހުންގެ ވަނަވަރު އެ ލިޔުމާއެކު ހިމެނުން.
މަޖިލީހުން ކަނޑައަޅާ ގޮތް، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސް ފޮނުވާ ލިޔުމަކުން، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއަށް އެންގުން.
ކޮމިޝަންގެ މެންބަރުކަމަށް ޢައްޔަނު ކުރަންވާނީ، ކޮމިޝަންގެ މަސްއޫލިއްޔަތާއި ވާޖިބުތައް އަދާކުރެވޭފަދަ ލަޔާޤަތާއި ޤާބިލިއްޔަތު ހުރި މީހުންގެ ތެރެއިން، މި ޤާނޫނުގެ 21 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ސިފަތައް ފުރިމަވާ މީހުންނެވެ.
ކޮމިޝަނަށް ޢައްޔަނުކުރާނެ މެންބަރުންނާ ގުޅޭގޮތުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މަޝްވަރާ ހޯދުމަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ހުށަހަޅާ ނަންތަކަކީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއަށް ފެންނަ މީހުންނާއި، ޢާންމުކޮށް އިޢްލާނުކޮށްގެން، އެކަމަށް އިޖާބަދޭ މީހުންގެ ތެރެއިން ހޮވާލެވޭ ނަންތަކެއް ކަމުގައި ވާންވާނެއެވެ. އަދި އެގޮތުން ހުށަހެޅޭ ނަންތަކުގެ ތެރޭގައި، ވީހާވެސް ބޮޑަށް ޤައުމުގެ އެކިދާއިރާތައް ތަމްސީލުވާނެ ގޮތެއްވުމަށް، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ބާރުއަޅަންވާނެއެވެ.

[ކޮމިޝުންގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް]
ކޮމިޝަންގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް ތިރީގައި ބަޔާންކުރެވިފައި އެވަނީއެވެ.
މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއާއި ފުލުންނާ ބެހޭގޮތުން އަމިއްލަ ފަރާތްތަކުން ހުށަހަޅާ ޝަކުވާތައް ބަލައި ތަޙްޤީގުކޮށް، ފިޔަވަޅުއެޅުން.
މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއަށް ފުލުހުންގެ ފަރާތުން ހުށަހަޅާ ޝަކުވާތަކާ ބެހޭ ގޮތުން އެސަރވިސުން ނިންމާ ނިންމުންތަކާ ގުޅިގެން ތަޙްޤީޤުކުރުމަށް މިނިސްޓަރު ހުށަހަޅާ މައްސަލަތައް ތަޙްޤީޤުކޮށް، ކަމާބެހޭ ރިޕޯޓު އަދި ފެންނަގޮތް މިނިސްޓަރަށް ހުށަހެޅުން.
ފުލުހަކު ޤާނޫނާ ގަވާއިދާ ޚިލާފަށް ޢަމަލުކުރާކަމަށް ނުވަތަ އޭނާގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރުމުގައި އިހުމާލުވެފައިވާކަމަށް ބުނެ އެއްވެސް ފަރާތަކުން ހުށަހަޅައިފިނަމަ އެކަމެއް ބަލައި ތަޙްޤީޤުކޮށް، ކަމާބެހޭ ރިޕޯޓު އަދި ފެންނަގޮތް މިނިސްޓަރަށް ހުށަހެޅުން.
މި ޤާނޫނުގެ 41 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅޭ މައްސަލަތައް ބަލައި ތަޙްޤީޤުކޮށް ކަމާބެހޭ ރިޕޯޓު އަދި ފެންނަ ގޮތް މިނިސްޓަރަށް ހުށަހެޅުން.
މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސް އާ ގުޅިގެން ތަޙްޤީޤުކުރުމަށް މިނިސްޓަރު ހުށަހަޅާ މައްސަލަތައް ތަޙްޤީޤުކޮށް، ކަމާބެހޭ ރިޕޯޓާއި ފެންނަގޮތް މިނިސްޓަރަށް ހުށަހެޅުން.
ކޮމިޝަނުން ބެލި މައްސަލައަކާ ގުޅިގެން ޖިނާޢީ ދަޢުވާއެއް ކުރުމަށް ކޮމިޝަނަށް ފެނިއްޖެ ހިނދެއްގައި އެކަން ކުރިޔަށް ގެންދިޔުމަށް އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހަށް ހުށަހެޅުން.
ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅޭ މައްސަލަތަކާ ގުޅިގެން ކުރެވޭ ތަޙްޤީޤުތަކުގެ އަލީގައި އެފަދަ މައްސަލައެއް ތަކުރާރު ވިޔަ ނުދިނުމަށްޓަކައި މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގައި ޢަމަލުކުރެވޭ އުޞޫލަކަށް ނުވަތަ ގަވާއިދަކަށް ބަދަލުގެންނަން ކޮމިޝަނަށް ފެންނަނަމަ އެކަމާބެހޭ ލަފާ މިނިސްޓަރަށް ދިނުން.

[ކޮމިޝަންގެ ރައީސް]
ކޮމިޝަންގެ މެންބަރުންގެ ތެރެއިން މީހަކު، ކޮމިޝަންގެ ރައީސް ކަމުގައި ޢައްޔަނު ކުރަންވާނެއެވެ.
ކޮމިޝަންގެ ރައީސް ޢައްޔަނު ކުރާނީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއެވެ.

[ކޮމިޝަންގެ ރައީސްގެ ޒިންމާ]
ކޮމިޝަންގެ ރައީސްގެ ޒިންމާތަކަކީ:
ކޮމިޝަންގެ މަސައްކަތްތައް ރާވައި ހިންގުން.
ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅޭ ޝަކުވާތައް ކޮމިޝަންގެ މެންބަރުންނާ ބަލަން ޙަވާލުކުރުން.
ކޮމިޝަންގެ ޖަލްސާތަކުގެ ރިޔާސަތު ބެލެހެއްޓުން.

[ކޮމިޝަންގެ ނާއިބުރައީސް]
ކޮމިޝަންގެ މެންބަރުންގެ ތެރެއިން މީހަކު، ކޮމިޝަންގެ ނާއިބުރައީސް ކަމުގައި ޢައްޔަނު ކުރަންވާނެއެވެ.
ކޮމިޝަންގެ ނާއިބުރައީސް ޢައްޔަނު ކުރާނީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއެވެ.

[ކޮމިޝަންގެ ނާއިބުރައީސްގެ ޒިންމާ]
ކޮމިޝަންގެ ރައީސަށް އޭނާގެ މަޤާމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް އަދާކުރުމަށް ނުކުޅެދިއްޖެ ޙާލަތެއްގައި، ނުވަތަ ޢުޒުރުވެރިވެއްޖެ ޙާލަތެއްގައި، ނުވަތަ އެމަޤާމު ހުސްވެއްޖެ ޙާލަތެއްގައި، އޭނާގެ މަޤާމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް ވަގުތީގޮތުން އަދާކުރާނީ ކޮމިޝަންގެ ނާއިބުރައީސެވެ. މީގެ އިތުރުން، ކޮމިޝަންގެ ރައީސަށް ކޮމިޝަން ހިންގުމުގައި އެހީތެރިވެދޭންވާނެއެވެ.

[ކޮމިޝަންގެ މެންބަރުންގެ ޒިންމާ]
ކޮމިޝަންގެ މެންބަރުންގެ ޒިންމާތައް ތިރީގައި އެވަނީއެވެ:
ކަނޑައެޅިގެން އެނގެން އޮތް އުޒުރެއް ދިމާވެގެން މެނުވީ، ކޮމިޝަންގެ ޖަލްސާތަކަށް ޙާޟިރުވުން.
ކަނޑައެޅިގެން އެނގެން އޮތް އުޒުރެއް ދިމާވެގެން މެނުވީ، ކޮމިޝަނުން ޙަވާލުކުރާ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް އަދާކުރުން.
ކޮމިޝަނުން ކުރާ ތަޙްޤީޤުތައް ހިންގުން.
ކޮމިޝަންގެ ކޮންމެ މެންބަރަކުވެސް ކޮމިޝަނަށް ޚިދުމަތް ކުރަންވާނީ މިނިވަންކަމާއި، ޢަދުލުވެރިކަމާއި އިންސާފުވެރިކަމާއެކުގައެވެ. އަދި އޭނާއާ ޙަވާލުކުރެވޭ ކަންކަން ކުރަންވާނީ އެއްވެސް ނުފޫޒަކަށް ލެނބުމެއްނެތި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.
ކޮމިޝަންގެ އެއްވެސް މެންބަރެއްގެ އަމިއްލަ މަޞްލަޙަތެއް ނުވަތަ ފައިދާއެއް ނުވަތަ ދައުރެއް އޮތްކަމެއް ނުވަތަ މައްސަލައެއް، ކޮމިޝަނުން ބަލާ ހިނދު، އެކަމެއް ނުވަތަ މައްސަލައެއް ބެލުމުގައި ނުވަތަ ނިންމުމުގައި، އެއްވެސް މިންވަރަކަށް އެ މެންބަރަކު ބައިވެރިވެގެން ނުވާނެއެވެ. އަދި ކޮމިޝަނުން ބަލާ މައްސަލައަކީ، މިފަދަ މަޞްލަޙަތެއް ނުވަތަ ފައިދާއެއް ނުވަތަ ދައުރެއް އޮތްކަމެއްކަން ނުވަތަ މައްސަލައެއްކަން ކުރިން އެނގިފައިނެތް ނަމަވެސް އެކަން އެގޭހިނދު، އެކަން ކޮމިޝަންގެ ރައީސަށް އެންގުމާއެކު، އެކަމެއް ނުވަތަ މައްސަލައެއް ބެލުމުން ނުވަތަ އެމައްސަލައަކާ ގުޅޭގޮތުން ނިންމަންޖެހޭ ނިންމުންތައް ނިންމުމުން އެމެންބަރަކު ތަނާޒިލު ވާންވާނެއެވެ.
ކޮމިޝަންގެ ވަޒީފާގެ ޙައިޘިއްޔަތުން މެންބަރުންނަށް ލިބޭ މަޢްލޫމާތަކީ ސިއްރުގެ ގޮތުގައި ހިފަހައްޓަންޖެހޭ މަޢްލޫމާތެވެ. މިފަދަ މަޢްލޫމާތެއް ޤާނޫނީ ބާރެއް ލިބިފައިވާ ފަރާތެއްގެ ތަޙްޤީޤަކަށްޓަކައި ނުވަތަ ޝަރީޢަތުގެ ބޭނުމަކަށްޓަކައި މެނުވީ ކޮމިޝަންގެ މަސައްކަތާ ނުގުޅޭ އެއްވެސް ފަރާތަކަށް ހާމަކޮށްގެންނުވާނެއެވެ.

[މެންބަރުކަމުގެ ދައުރު]
ކޮމިޝަނަށް ޢައްޔަނުކުރެވޭ މެންބަރަކު، އެމަޤާމުގައި ދެމިހުންނާނީ އެ މެންބަރަކު ޢައްޔަނުކުރެވޭ ތާރީޚުން ފެށިގެން 5 (ފަހެއް) އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ވަކިކުރެވޭ މެންބަރަކު ފިޔަވައި އެހެން ކޮންމެ މެންބަރެއް 5 (ފަހެއް) އަހަރުދުވަހުގެ އިތުރު ދައުރަކަށް ކޮމިޝަނަށް ޢައްޔަނުކުރެވިދާނެއެވެ.

[މަޤާމު ހުސްވުން]
ތިރީގައިމިވާ ޙާލަތްތަކުގެ ތެރެއިން ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެއްޖެނަމަ، ކޮމިޝަންގެ މެންބަރެއްގެ މަޤާމު ހުސްވާނެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އިސްތިޢުފާ ދިނުން.
މެންބަރުކަމުގެ ދައުރު ހަމަވުން.
މި ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން މެންބަރުކަމުން ވަކިކުރުން.
ޤާނޫނުއަސާސީގެ ދަށުން ނުވަތަ ޤާނޫނެއްގެ ދަށުން އިންތިޚާބުކުރެވޭ ސިޔާސީ މަޤާމަކަށްކުރިމަތިލުން.
މި ޤާނޫނުގައި މެންބަރުންގެ ސިފަތައް ކަމުގައި ބަޔާންވެފައިވާ ސިފަތަކުގެތެރެއިން ސިފައެއް އުނިވުން.

[އިސްތިޢުފާދިނުން]
ކޮމިޝަންގެ މެންބަރަކު އޭނާގެ މަޤާމުން އިސްތިޢުފާދޭން ބޭނުންވެއްޖެނަމަ، ސަބަބު ބަޔާންކޮށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއަށް ފޮނުވާ ލިޔުމަކުން އިސްތިޢުފާ ދެވިދާނެއެވެ. އަދި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އެ އިސްތިޢުފާ ޤަބޫލުކުރިކަން އަންގަންދެން އެމީހަކު އެމީހެއްގެ ވާޖިބު އަދާކުރުންމަތީ ދެމިހުންނަންވާނެއެވެ.
މިމާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ކޮމިޝަންގެ ރައީސް ނުވަތަ ނާއިބުރައީސް، ރައީސްކަމުން ނުވަތަ ނާއިބުރައީސްކަމުން އިސްތިޢުފާ ދިންކަމުގައިވިޔަސް، ކޮމިޝަންގެ މެންބަރުކަމުން އޭނާ އިސްތިޢުފާ ދިނީ ކަމުގައި ނުބެލެވޭނެއެވެ.

[މެންބަރުކަމުން ވަކިކުރުން]
ތިރީގައިވާ ޙާލަތްތަކުގެ ތެރެއިން ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެއްޖެނަމަ، ކޮމިޝަންގެ މެންބަރަކު މެންބަރުކަމުން ވަކިކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއަށް ލިބިގެން ވެއެވެ.
ޝަރުޢީ ޙުކުމަކުން އިފްލާސްކުރުން.
ކޮމިޝަންގެ މެންބަރެއްގެ ކިބައިގައި ހުރުމަށް މި ޤާނޫނު ލާޒިމުކުރާ ސިފައެއް އުނިވުން.
ޖިނާޢީ ކުށެއް ކުރިކަން ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވުން.

[ކޮމިޝަންގެ މުވައްޒަފުންނާއި ފަންނީ ލަފާދޭނޭ ފަރާތްތައް]
ކޮމިޝަންގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް އަދާކޮށް މަސައްކަތްތައް ކުރުމަށްޓަކައި ބޭނުންވާނޭ މުވައްޒަފުންނާއި ވަސީލަތްތައް ސަރުކާރުން ފަހިކޮށްދޭންވާނެއެވެ.

[މުސާރަ]
ކޮމިޝަންގެ މެންބަރުންގެ މުސާރަ އާއި އެހެނިހެން ޢިނާޔަތްތައް ކަނޑައަޅާނީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއެވެ.
ކޮމިޝަންގެ މެންބަރުންނަށް ދެވޭ މުސާރަ، މަޤާމުގެ މުއްދަތުގައި އުންޏެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ.

[ތަޙްޤީޤުކުރުމުގައި ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވާ ބާރުތަކާއި ޒިންމާ]
ކޮމިޝަނުން ކުރަމުންދާ ތަޙްޤީޤަކާ ގުޅިގެން، އަންނަނިވި ކަންކަން ކުރުމުގެ ބާރު ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
ހެކިންގެ ގޮތުގައި ޙާޟިރުކުރަންޖެހޭ ފަރާތްތައް ކޮމިޝަނަށް ޙާޟިރުކުރުމާއި ހެކިބަސް ހޯދުން؛
ކޮމިޝަނުން ކުރަމުންދާ ތަޙްޤީޤަކާ ގުޅުންހުރިކަމަށް ފެންނަ ފަރާތްތައް ކޮމިޝަނަށް ޙާޟިރު ކުރުމާއި އެމީހުންގެ ހެކިބަހާއި ބަޔާންހޯދުން؛
ކޮމިޝަނުން ކުރަމުންދާ ތަޙްޤީޤަކާ ގުޅުންހުރިކަމަށް ފެންނަ ލިޔެކިޔުންތަކާއި އެހެނިހެން ތަކެތި ހޯދުމަށްޓަކައި ސަރުކާރުގެ އިދާރާތަކަށާއި އެހެނިހެން ތަންތަނަށް ކޮމިޝަންގެ މުވައްޒަފުންގޮސް އެތަންތަނާއި އެތަންތަނުގައި ހުރި ލިޔެކިޔުން ބެލުމާއި ނަކަލުކުރުމާއި ބޭނުންވެއްޖެނަމަ ކޮމިޝަނަށް ގެނައުން؛
ވަކި ކަންކަމާ ގުޅޭގޮތުން ޚާއްޞަ މަޢްލޫމާތެއް ދެވިދާނެ ކަމަށް ކޮމިޝަނަށް ފެންނަ ފަރާތްތަކުން، އެ މަޢްލޫމާތެއް ހޯދުން؛
ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅޭ މައްސަލައަކާ ގުޅޭގޮތުން ސަރުކާރުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތުން ކަނޑައެޅޭ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި ކޮމިޝަނަށް މަޢްލޫމާތެއް ދިނުމަށް، ނުވަތަ ރިޕޯޓެއް ހުށަހެޅުމަށް އެންގުން؛
ކޮމިޝަންގެ މެންބަރަކު އެކަނި، ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ގިނަ މެންބަރުންގެ ކޮމިޓީއަކުން މައްސަލަ ބަލައި ތަޙްޤީޤުކުރުން؛
ކޮމިޝަނުން ބަލަމުންދާ މައްސަލައަކާ ގުޅިގެން ހޯދަންޖެހޭ ހެކި ހޯދުމާއި ބަލައިގަތުން؛
ޤާނޫނީ ވަކީލުން ޤަބޫލުކުރުން؛
ޝަރުޢީ ހުކުމެއްގެ ދަށުން ނުވަތަ ޤާނޫނީ އަމުރެއްގެ ދަށުން، ބަންދުކޮށްފައި ތިބޭ މީހުން ތިބޭ ކޮންމެ ތަނަކަށްވެސް ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅާ އުޞޫލެއްގެ މަތިން، ކޮމިޝަންގެ މެންބަރަކު ނުވަތަ މެންބަރުން ނުވަތަ ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅާ ބަޔަކު ކޮމިޝަންގެ މެންބަރަކާއެކު ނުވަތަ މެންބަރުންނާއެކު ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅާ ވަގުތެއްގައި ކަމާބެހޭ ފަރާތަށް ކުރިން އެންގުމަކާނުލާ ޒިޔާރަތްކުރުން.
ކޮމިޝަނުން ކުރެވޭ ތަޙްޤީޤުތަކުގައި، މައްސަލަ ނިންމަންވާނީ، މައްސަލަ ރައްދުވާ ފަރާތުން ބުނާ އެއްޗަކަށާއި އަދި މައްސަލައިގެ ވަށައިގެންހުރި ހުރިހާ ކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރުމަށްފަހުއެވެ.

[ކޮމިޝަންގެ އެހެނިހެން ބާރުތައް]
ކޮމިޝަންގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރުމަށްޓަކައި، އަންނަނިވި ބާރުތައް ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
ކޮމިޝަންގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރުމަށް ބޭނުންވާނެ އެންމެހައި ސާމާނާއި، ވަސީލަތާއި، އާލާތްތައް ހޯދައި،ގެންގުޅެ، އެތަކެތީގެ ބޭނުން ހިފުން؛
ކޮމިޝަނުން އެކިއެކި މައްސަލަތައް ބަލައި ތަޙްޤީޤުކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ މިންގަނޑުތަކާއި، ކޮމިޝަންގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރުމުގައްޔާއި މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރުމުގައި ގެންގުޅޭނޭ އުޞޫލުތައް އެކުލަވާލުން؛
ކޮމިޝަނުން ބެލުނު މައްސަލައަކާ ގުޅިގެން ޖިނާޢީ ދަޢުވާއެއް ކުރުމަށް ކޮމިޝަނަށް ފެނިއްޖެ ހިނދެއްގައި އެކަން ކުރިޔަށް ގެންދިޔުމަށް އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހަށް ހުށަހެޅުން.

[އެހެން ފަރާތްތަކުން ކުރާ ތަޙްޤީޤު]
ތަޙްޤީޤުކުރުމުގެ ޤާނޫނީ ބާރުލިބިފައިވާ އެއްވެސް އިދާރާއަކުން މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ މުވައްޒަފެއްގެ މައްސަލައެއް ތަޙްޤީޤުކުރަމުން ގެންދާނަމަ، އެކަމާބެހޭ މަޢްލޫމާތު ކޮމިޝަނަށް އެނގޭނޭ ނިޒާމެއް ކޮމިޝަނުން ޤާއިމް ކުރަންވާނެއެވެ.

[އެހެން އިދާރާއަކުން ކުރާ ތަޙްޤީޤަކަށް ލިބިފައިވާ މަޢްލޫމާތު]
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކޮމިޝަނުން ކުރަމުންގެންދާ ތަޙްޤީޤަކަށް ބޭނުންވާ މަޢްލޫމާތެއް، ތަޙްޤީޤުކުރުމުގެ ޤާނޫނީ ބާރު ލިބިގެން ތަޙްޤީޤުކުރާ މުއައްސަސާއެއްގައި ހުރި ކަމަށް ކޮމިޝަނަށް ޤަބޫލުކުރެވޭނަމަ، އެފަރާތަށް ލިބިފައިވާ މަޢްލޫމާތު ހޯދަން އެދުމާއި އެފަދަ މަޢްލޫމާތު ބޭނުންކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

[ޝަރީޢަތުގައި ހިނގަމުންދާ މައްސަލައަކާ ގުޅުން ހުރި މައްސަލަ ބެލުން]
ޝަރީޢަތުގައި ހިނގަމުންދާ މައްސަލައަކާ ގުޅުންހުރި ފުލުހެއްގެ މައްސަލައެއް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅިއްޖެނަމަ އެމައްސަލަ ބަލަންވާނީ ޝަރީޢަތަށް އަސަރެއްނުކުރާނޭ ގޮތެއްގެމަތިން ސިއްރު މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
އަދި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައި އޮތް މައްސަލަ ޝަރުޢީ މަރުޙަލާއިން ނުނިމެނީސް އެ މައްސަލައިގެ ރިޕޯޓު ނުވަތަ ހޯދުންތައް ޢާންމު ކޮށްގެންނުވާނެއެވެ.

[ތަޙްޤީޤާ ގުޅޭގޮތުން ލިބޭ ހެއްކާއި މަޢްލޫމާތު]
ކޮމިޝަނުން ކުރާ ތަޙްޤީޤަކާ ގުޅިގެން ކޮމިޝަނަށް ލިބޭ ހެއްކާއި މަޢްލޫމާތު، އެ ހެއްކާއި މަޢްލޫމާތު ހޯދި މައްސަލަ ނޫން އެހެން އެއްވެސް މައްސަލައެއްގައި ބޭނުމެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ.

[ކަނޑައެޅިފައިވާ ބާވަތްތަކުގެ ހާދިސާ ހިނގުމުން ކޮމިޝަނަށް މަޢްލޫމާތުދިނުން]
ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އެއްވެސް ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެއްޖެނަމަ، މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއިން އެކަން ލަސްނުކޮށް ކޮމިޝަނަށް އަންގަންވާނެއެވެ.
މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައިވާ މީހަކު މަރުވުން ނުވަތަ އެފަދަ މީހަކަށް ނުރައްކާތެރި ޖިސްމާނީ އަނިޔާއެއް ލިބުން؛
ފުލުހަކު، މީހެއްގެ ފުރާނައަށް ނުރައްކާތެރިވެދާފަދަ ހަތިޔާރެއް ގަވާއިދާ ޚިލާފަށް ބޭނުންކުރުން؛
ފުލުހަކު، ބާރުގެ ބޭނުންކުރުމުގެ ސަބަބުން އެއްވެސް މީހަކު މަރުވުން ނުވަތަ މީހަކަށް ޖިސްމާނީ އަނިޔާއެއް ލިބުން؛
ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައި ހުރި މީހަކު ފިލުން؛
ފުލުހުންގެ ތެރޭގައި ފުލުހުންގެ ސުލޫކީ ކަންކަމުގައި ފިޔަވަޅު އެޅުން.

[މައްސަލަ ބެލުމަށްފަހު ޢަމަލުކުރެވޭ ގޮތް]
ކޮމިޝަނުން މައްސަލައެއް ބަލާ ނިންމުމަށްފަހު ޢަމަލުކުރާނީ ތިރީގައިވާ ގޮތަށެވެ.
ތަޙްޤީޤުކުރެވުނީ ފުލުހުންގެ މީހަކު ނުވަތަ ބަޔަކު ޤާނޫނާއި ނުވަތަ ގަވާއިދާ ޚިލާފުވެގެން ކުރެވުނު ތުހުމަތެއްގައިނަމަ، އެ ތުހުމަތަކާ ބެހޭގޮތުން ކޮމިޝަނަށް ފެންނަ ގޮތާއި އަދި މައްސަލައިގައި މިނިސްޓަރު ޢަމަލުކުރަން ފެންނަ ގޮތެއްގެ ލަފާ މިނިސްޓަރަށް ދިނުން.
ކޮމިޝަނުން ކުރެވުނު ތަޙްޤީޤަކާ ނުވަތަ މައްސަލައަކާ ގުޅިގެން ޖިނާޢީ ދަޢުވާއެއް ކުރުމަށް ކޮމިޝަނަށް ފެންނަނަމަ އެކަން ކުރިޔަށް ގެންދިޔުމަށް އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހަށް ފޮނުވުން.
ކޮމިޝަނުން ކުރެވުނު ތަޙްޤީޤަކާ ގުޅިގެން، އެފަދަ މައްސަލައެއް ތަކުރާރު ވިޔަ ނުދިނުމަށްޓަކައި މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގައި ޢަމަލުކުރެވޭ އުޞޫލަކަށް ނުވަތަ ގަވާއިދަކަށް ބަދަލުގެންނަން ކޮމިޝަނަށް ފެންނަނަމަ އެކަމާބެހޭ ލަފާ މިނިސްޓަރަށް ދިނުން.

[ދިފާޢުވުމުގެ ފުރުޞަތު]
ކޮމިޝަނުން ބަލައި ތަޙްޤީޤުކުރާ މައްސަލައެއްގައި ތުހުމަތު ކުރެވޭ ފަރާތަކަށް އޭނާގެ ދިފާޢުގައި ވާހަކަ ދައްކައި، ނުވަތަ ޤާނޫނީ ވަކީލަކު ބޭނުންކޮށްގެން މައްސަލަ ހިނގި ގޮތް ކަމަށް އެފަރާތަކަށް ފެންނަ ގޮތެއް، ނުވަތަ އެކަމުގައި އެފަރާތަކުން ޢަމަލުކުރި ގޮތްކަމަށް އެފަރާތުން ބުނާ ގޮތެއް ކޮމިޝަނަށް ބަޔާންކޮށްދިނުމުގެ ފުރުޞަތު އެފަރާތަކަށް ދޭންވާނެއެވެ.

[ކޮމިޝަންގެ ހުށަހެޅުންތަކަށް ޢަމަލުކުރުން]
މި ޤާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާހާ ހިނދަކު، މައްސަލައެއް ބަލައި ތަޙްޤީޤުކުރުމަށްފަހު ކޮމިޝަނުން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުންތަކަށް މިނިސްޓަރު ނުވަތަ އެ ހުށަހެޅުންތައް ހުށަހެޅޭ ފަރާތަކުން ޢަމަލުކުރަންވާނެއެވެ. އަދި މިފަދައިން ޢަމަލުނުކުރާނަމަ، ޢަމަލުނުކުރާ ސަބަބު އެފަރާތުން ލިޔުމުން ހާމަކުރަންވާނެއެވެ.

[އެންގުންތަކަށް ތަބާވުން]
ކޮމިޝަނަށް ޙާޟިރުވުމަށް، ނުވަތަ ކޮމިޝަނަށް މަޢްލޫމާތެއް ދިނުމަށް، ނުވަތަ ކޮމިޝަނަށް ލިޔުމެއް ހުށަހެޅުމަށް ނުވަތަ ކޮމިޝަނަށް ލިބިދޭ ބާރެއްގެ ދަށުން ކަމެއް ކުރުމަށް ނުވަތަ ނުކުރުމަށް އަންގާ އެންގުންތަކަށް ހުރިހާ ފަރާތަކުންވެސް ފުރިހަމައަށް ޢަމަލުކުރަންވާނެއެވެ.
ކޮމިޝަނުން ކުރަމުންގެންދާ މަސައްކަތަކާ ގުޅިގެން ހޯދުމަށް ކޮމިޝަނުން އަންގާ މަޢްލޫމާތަކީ، މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސް ފިޔަވައި، ތަޙްޤީޤުކުރުމުގެ ޤާނޫނީ ބާރުލިބިގެންވާ އެހެން މުއައްސަސާއަކުން ހިންގާ ތަޙްޤީޤެއްގައި ހިމެނޭ މަޢްލޫމާތެއް ނަމަ، އެފަދަ މަޢްލޫމާތެއް ކޮމިޝަނަށް ދިނުމަށް ޢުޒުރުވެވިދާނެއެވެ.
ކޮމިޝަނުން ކުރަމުންގެންދާ މަސައްކަތަކާ ގުޅިގެން މަޢްލޫމާތެއް ދިނުމަށް ނުވަތަ ލިޔުމެއް ދިނުމަށް ކޮމިޝަނުން އަންގާ މީހަކީ ނުވަތަ ފަރާތަކީ ޤާނޫނީ ގޮތުން މިފަދަ މަޢްލޫމާތެއް ހާމަކުރުމަށް ނުވަތަ ލިޔުމެއް ދިނުމަށް ޢުޒުރުވެރިވެވޭނޭ ފަދަ މީހަކަށްވާނަމަ، އެ މަޢްލޫމާތެއް ހާމަކުރުމަށް ނުވަތަ އެ ލިޔުމެއް ދިނުމަށް އެމީހަކަށް ނުވަތަ އެފަރާތަކަށް ޢުޒުރުވެރިވެވިދާނެއެވެ.

[މެންބަރުންނަށާއި މުވައްޒަފުންނަށް ދެވޭ ޙިމާޔަތް]
ކޮމިޝަންގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް އަދާކުރުމުގެ ގޮތުންނާއި، ކޮމިޝަނަށް ލިބިދޭ ބާރުތަކުގެ ދަށުން ޢަމަލުކުރުމުގައި ޤާނޫނާ ޚިލާފުނުވާ ގޮތެއްގެމަތިން ކޮމިޝަންގެ މެންބަރަކު، ނުވަތަ މުވައްޒަފަކު ރަސްމީ ހައިސިއްޔަތުން، ހެޔޮނިޔަތުގައި ކުރާ ކަމަކާމެދު ނުވަތަ، ނުކޮށް ދޫކޮށްލާ ކަމަކާމެދު ދަޢުވާއެއް ނުއުފުލޭނެއެވެ.

[ގަވާއިދު ހެދުން]
ކޮމިޝަނުން އެކިއެކި މައްސަލަތައް ބަލައި ތަޙްޤީޤުކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ މިންގަނޑުތަކާއި، ކޮމިޝަންގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރުމުގައި ގެންގުޅޭނޭ އުޞޫލުތައް ބަޔާންކުރާ ގަވާއިދު އެކުލަވާލާނީ ކޮމިޝަނުންނެވެ.

[ބައްދަލުވުންތައް]
ކޮމިޝަންގެ ބައްދަލުވުމެއް މަދުވެގެން މަހަކު އެއްފަހަރު ބާއްވަންވާނެއެވެ.
ކޮމިޝަންގެ ކޮންމެ ބައްދަލުވުމެއްގެވެސް ރިޔާސަތު ބަލަހައްޓާނީ، ކޮމިޝަންގެ ރައީސެވެ.
ކޮމިޝަންގެ ބައްދަލުވުމަކަށް ކޮމިޝަންގެ ރައީސަށް ހާޒިރު ނުވެވިއްޖެނަމަ، އެބައްދަލުވުމެއްގެ ރިޔާސަތު ބަލަހައްޓާނީ، ކޮމިޝަންގެ ނާއިބުރައީސެވެ.
ކޮމިޝަންގެ ބައްދަލުވުމެއްގެ ޤާނޫނީ ޢަދަދަކީ ކޮމިޝަންގެ 3 (ތިނެއް) މެންބަރުންނެވެ.

[ކޮމިޝަންގެ ނިންމުންތައް]
މުޅި ކޮމިޝަންގެ ފެންވަރުގައި ބަލާ މައްސަލަތައް ނިންމުމުގައި، ކޮމިޝަންގެ އިއްތިފާޤުން އެމައްސަލަތައް ނިންމުމަށް މަސައްކަތް ކުރަންވާނެއެވެ. އެފަދަ މައްސަލަތައް ނިންމުމުގައި، ކޮމިޝަންގެ އިއްތިފާޤު ނުލިބޭ ޙާލަތްތަކުގައި، މައްސަލަތައް ނިންމާނީ، ކޮމިޝަންގެ އަޣްލަބިއްޔަތުންނެވެ.

[އަހަރީ ރިޕޯޓް]
ކޮމިޝަންގެ ޙަރަކާތްތަކުގެ މައްޗަށް އެކުލަވާލެވޭ އަހަރީ ރިޕޯޓެއް، ކޮންމެ އަހަރެއްގެ ފެބްރުއަރީ މަހުގެ 28 ވަނަ ދުވަހުގެ ކުރިން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއަށާއި، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށާއި މިނިސްޓަރަށް ފޮނުވަންވާނެއެވެ.
މިމާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އަހަރީ ރިޕޯޓުގައި، އެރިޕޯޓުގެ މުއްދަތުގައި ހިނގައިދިޔަ، އަންނަނިވި ކަންކަން ހިމަނަންވާނެއެވެ.
ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅުނު މައްސަލަތައް.
ކޮމިޝަނުން ނިންމި މައްސަލަތަކާއި، އެމައްސަލަތައް ނިންމިގޮތް.
ހުށަހެޅިފައިވާ މައްސަލަތަކުގެ ތެރެއިން، ބަލަމުންގެންދާ މައްސަލަތައް.
މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއިން އިޞްލާޙުކޮށް ރަނގަޅުކުރަންޖެހޭކަމަށް އެމުއްދަތުގެތެރޭގައި ކޮމިޝަނުން ހުށަހެޅިކަންކަން.
އިޞްލާޙުކުރުމަށް ހުށަހެޅި ކަންކަމުގެ ތެރެއިން މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއިން ޢަމަލުކުރި ކަންކަމާއި، ޢަމަލު ނުކުރާ ކަންކަން.
މިމާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ރިޕޯޓް، ރައީ ސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއަށާއި، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށާއި، މިނިސްޓަރަށް ފޮނުވާތާ 45 (ސާޅީސްފަހެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، ކޮމިޝަނުން އެރިޕޯޓް ޢާންމުކޮށް ޝާއިޢުކުރަންވާނެއެވެ.
ދިމާވާ ޚާއްޞަ ޙާލަތެއްގައި، ކޮމިޝަނަށް ފެނިއްޖެ ހިނދެއްގައި، އެޙާލަތަކާއި ގުޅޭ ޚާއްޞަ ރިޕޯޓެއް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއަށާއި، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށާއި، މިނިސްޓަރަށް ހުށަހެޅުމުގެ އިޚްތިޔާރު ކޮމިޝަނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

[ބެލުމުގެ ބާރު ލިބިގެންވާ މައްސަލަ]
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާއިރު ސަރުކާރުގެ ކަމާބެހޭ ދާއިރާއަކަށް ހުށަހަޅާފައިވާ މައްސަލައެއް ފިޔަވައި، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކޮމިޝަނަށް މައްސަލައެއް ހުށަހެޅޭނީ އަދި ކޮމިޝަނުން މައްސަލައެއް ބެލޭނީ، އެކަމެއްގެ މައްޗަށް މައްސަލަ ބިނާވެފައިވާ ކަންތައް ހިނގާފައިވަނީ މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމުގެ ފަހުގެ ތާރީޚެއްގައިކަމަށް ވާނަމައެވެ.
ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅޭ މައްސަލަތަކުގެ ތެރެއިން މައްސަލައެއް ހިނގާފައިވަނީ، މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމުގެ ފަހުން ކަމުގައިވިޔަސް، އެހެން ގޮތަކަށް މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާހާ ހިނދަކު، ކޮމިޝަނުން އެމައްސަލައެއް ބެލޭނީ، އެކަމެއްގެ މައްޗަށް އެމައްސަލަ ބިނާވެފައިވާ ކަންތައް ހިނގި ތާރީޚާއި އެމައްސަލައެއް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅި ތާރީޚާ ދެމެދު، މީލާދީ ގޮތުން 2 (ދޭއް) އަހަރު ދުވަސް ފުރިހަމަ ނުވާނަމައެވެ.

[ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސް]
ފުލުހުންގެ ދައުރު އަދާކުރުމުގެ އެންމެހާ ކަންތައްތައް ރާވާ، ދުވަހުން ދުވަހަށް ހިންގާ ބަލަހައްޓާނެ އެންމެ އިސް ވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ފުލުހުންގެ އެންމެ އިސް އޮފިސަރުންގެ ތެރެއިން ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސްގެ މަޤާމަށް މީހަކު ޢައްޔަނުކުރަންވާނެއެވެ.
ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސް ޢައްޔަނުކޮށް ވަކި ކުރާނީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއެވެ.
ފުލުހުންގެ އެންމެ އިސް އޮފިސަރަކީ، އަދި މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ އެންމެ އިސް މުވައްޒަފަކީ، ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސްއެވެ.
މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސް ހިނގަމުންދާނީ، އަދި އެސަރވިސްގެ މުވައްޒަފުން މަސައްކަތް ކުރަމުންގެންދާނީ، ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސްގެ އަމުރާއި ބެލުމުގެ ދަށުންނެވެ.
މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ހިންގުމާއި، އެސަރވިސްގެ މުވައްޒަފުންނާއި، އެސަރވިސްގެ މުވައްޒަފުންގެ މަސައްކަތާއި، އެސަރވިސްގެ ޚިދްމަތުގެ ފެންވަރާމެދު ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސް މިނިސްޓަރަށް ޖަވާބުދާރީ ވާންވާނެއެވެ.
ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސްއަށް ލިބިގެންވާ އެންމެހާ ޤާނޫނީ ބާރާއި އިޚްތިޔާރުގެ ބޭނުން ހިފާގޮތާމެދު އަދި ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސްގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރާ ގޮތާމެދު މިނިސްޓަރަށް ޖަވާބުދާރީ ވާންވާނެއެވެ.
ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސްއަށް ބާރާއި އިޚްތިޔާރު ލިބިގެންވަނީ، މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެދަށުން ހަދާ ގަވާއިދާއި، ފުލުހުންގެ ދައުރަށް ނިސްބަތްވާ އެހެން ޤާނޫނުތަކާއި ގަވާއިދުތަކުގައި ކަނޑައެޅިގެންވާ ދާއިރާގެ ތެރޭގައެވެ.

[ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސްގެ މަސްއޫލިއްޔަތު]
ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސްގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައި އެވަނީއެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީއާއި، ޤާނޫނާއި ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ފުލުހުންގެ ދައުރު އަދާކުރުމުގެ އެންމެހާ ކަންތައްތައް ރާވާ ދުވަހުން ދުވަހަށް ހިންގާ ބެލެހެއްޓުން.
ފުލުހުންނަށް ލިބިދޭ އެންމެހާ ޤާނޫނީ ބާރުތަކާއި އިޚްތިޔާރުގެ ބޭނުން ހިފުމަށް މިންގަނޑުތަކާއި އުޞޫލުތައް ކަނޑައެޅުމާއި އެކަންތައްތައް ތަންފީޒުކުރުން.
މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ މުވައްޒަފުންނާމެދު ކުރެވޭ ޝަކުވާތައް ބަލައި ތަޙްޤީޤުކޮށް އެކަމަކާމެދު އެކަށީގެންވާ ފިޔަވަޅު އެޅޭނެ ނިޒާމެއް ޤާއިމްކޮށް ހިންގުން.
ފުލުހުންގެ ދައުރު އަދާކުރުމަށާއި މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ މުވައްޒަފުންގެ ޚިދުމަތުގެ ފެންވަރު ދަމަހައްޓައި ތަރައްޤީ ކުރުމަށް ބޭނުންވާ މިންގަނޑުތަކާއި އުޞޫލުތައް އެކުލަވާލުމާއި ތަންފީޒުކުރުން.
މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ މުވައްޒަފުންގެ މެދުގައި، ފުލުހުންގެ ދައުރާ އެކަށީގެންވާ ފެންވަރެއްގެ އަޚްލާގީ މިންގަނޑެއް އަށަގެންނެވުމާއި ދެމެހެއްޓުން.
ފުލުހުންގެ ދައުރު އެންމެ އެކަށީގެންވާ ގޮތުގައި އަދާކުރެވޭނެ ގޮތަށް މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ އޮނިގަނޑު ތައްޔާރުކޮށް، އެސަރވިސްގެ މުވައްޒަފުން އިދާރީ ބައިބަޔަށް ބަހައި، އެބައިތަކަށް ވެރިން ޢައްޔަނުކޮށް، އެބައިތަކުން ކުރާނެ މަސައްކަތް ކަނޑައެޅުން.
ފުލުހުންގެ ދައުރު އަދާކުރުމަށް މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއަށް ލިބޭ ބަޖެޓާއި ވަސީލަތްތަކުގެ ބޭނުން އެންމެ އެދެވޭގޮތެއްގައި ހިފުން.

[ޑެޕިއުޓީ ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސް]
ފުލުހުންގެ ދައުރު އަދާކުރުމުގެ އެންމެހާ ކަންތައްތައް ރާވާ ދުވަހުން ދުވަހަށް ހިންގާ ބެލެހެއްޓުމުގައި ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސްއަށް އެހީތެރިވެދިނުމަށްޓަކައި ޑެޕިއުޓީ ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސްގެ މަގާމަށް މީހަކު ނުވަތަ ބަޔަކު ޢައްޔަނު ކުރަންވާނެއެވެ.
ޑެޕިއުޓީ ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސްގެ މަގާމަށް މީހަކު ނުވަތަ ބަޔަކު ޢައްޔަނުކޮށް ވަކި ކުރާނީ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއެވެ.
ފުލުހުންގެ ދެވަނައަށް އެންމެ އިސް އޮފިސަރަކީ، އަދި މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ ދެވަނައަށް އެންމެ އިސް މުވައްޒަފަކީ، ޑެޕިއުޓީ ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސްއެވެ.
ޑެޕިއުޓީ ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސްގެ މަޤާމަށް އެކަކަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ޢައްޔަނުކުރާނަމަ، މިމާއްދާގެ
(ޅ) ގައިވާ ޙާލަތުގައި ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސް މަސްއޫލުވާ އެންމެހާ ކަންކަން ކުރުމާއި، ލިބިފައިވާ ބާރު ވަގުތީގޮތުން ޙަވާލުކުރާނެ މީހަކު، ޑެޕިއުޓީ ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސްގެ މަޤާމުގައިތިބި މީހުންގެ ތެރެއިން ކަނޑައެޅިފައި ހުންނަންވާނެއެވެ.
ޑެޕިއުޓީ ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސްއާ ޙަވާލުކުރެވޭ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރުމުގައި، ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސްއަށް ލިބިދީފައިވާ ބާރާއި އިޚްތިޔާރުން ބައެއްގެ ބޭނުން ހިފުމުގެ ހުއްދަ ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސްއަށް ދެވިދާނެއެވެ.
ތިރީގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ޙާލަތްތަކުންކުރެ ޙާލަތެއްގައި، މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކުގެ ދަށުން ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސް މަސްއޫލުވާ އެންމެހާ ކަންކަންކުރުމާއި، ލިބިފައިވާ ބާރު ޑެޕިއުޓީ ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސްއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
އެއްވެސް ސަބަބަކާހުރެ ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސް ނެތުމުން؛ ނުވަތަ ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސް ސަސްޕެންޑްވުމުން؛ ނުވަތަ ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސްގެ މަޤާމު ހުސްވުމުން؛ ނުވަތަ އެއްވެސް ސަބަބަކާހުރެ ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސް އޭނާގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރުމަށް ނުކުޅެދުމުން.

[ފުލުހުން]
ފުލުހުންގެ މަޤާމުތަކާއި ރޭންކުތައް ކަނޑައަޅައި ހަމަޖައްސާނީ މިނިސްޓަރެވެ.
މި ޤާނޫނުގެދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ފުލުހުންނަށް ވަޒީފާދިނުމާއި މަޤާމު ޙަވާލުކުރުމާއި، މަޤާމުގެ ކުރިއެރުން ދިނުމާއި، މަޤާމު ދަށްކުރުމާއި މިކަންކަން ކުރާނީ ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން މިނިސްޓަރެވެ.
ފުލުހުންގެ މަޤާމު ނުވަތަ ވަޒީފާ އަދާކުރާތަން ކަނޑައެޅުމާއި ބަދަލުކުރުމުގެ ކަންތައްތައް ހިންގާ ބަލަހައްޓާނީ ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސްއެވެ.
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާ ތާރީޚުގައި ފުލުހެއްގެ ގޮތުގައި ހުރި ކޮންމެ މީހަކީ މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހެދިފައިވާ ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ޢައްޔަނުކޮށްފައިވާ މީހެއް ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ.

[ސްޕެޝަލް ކޮންސްޓެބްލަރީ]
ފުލުހުންގެ މަޤުޞަދާއި، މަސްއޫލިއްޔަތާއި، ވާޖިބު އެންމެ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި އަދާކުރުމަށްޓަކައި ސްޕެޝަލް ކޮންސްޓެބްލަރީގެ ނަމުގައި ޚާއްޞަ ފުލުހުންގެ ބަޔަކު އުފެއްދުމުގެ އިޚްތިޔާރު ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
ްސްޕެޝަލް ކޮންސްޓެބްލަރީގައި ހިމެނޭނީ ޚާއްޞަ ފުލުހުންގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތް ކުރުމަށްއެދޭ ބައެކެވެ.
ސްޕެޝަލް ކޮންސްޓެބްލަރީގެ މުވައްޒަފުންނަށް ވަޒީފާދީ، ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރާނީ މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ފުލުހުންނަށް ވަޒީފާ ދީ، ވަކިކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރެވޭ ގޮތެއްގެމަތިންނެވެ.
ސްޕެޝަލް ކޮންސްޓެބްލަރީގެ މުވައްޒަފުންގެ މަޤާމްތަކާއި ރޭންކްތަކާއި އެންމެހާ ޢިނާޔަތްތައް ކަނޑައަޅާ، ހަމަޖައްސާނީ މިނިސްޓަރެވެ.
ސްޕެޝަލް ކޮންސްޓެބްލަރީގެ މުވައްޒަފުން ވަޒީފާ އަދާކުރާ ތަންތަން ކަނޑައެޅުމާއި، ބަދަލުކުރުމުގެ ކަންތައްތައް ހިންގާ ބަލަހައްޓާނީ ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސްއެވެ.
ސްޕެޝަލް ކޮންސްޓެބްލަރީގެ ހުރިހާ މުވައްޒަފުން މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފުލުހުންގެ ހުވާކުރަން ވާނެއެވެ.
ސްޕެޝަލް ކޮންސްޓެބްލަރީގެ މުވައްޒަފުންނަށް މި ޤާނޫނުގައި ފުލުހުންނަށް ލިބިގެންވާ އެންމެހާ ބާރުތަކާއި، އިޚްތިޔާރުތަކާއި، ޙިމާޔަތްތަކާއި ޙައްޤުތައް ލިބިގެންވެއެވެ.
ސްޕެޝަލް ކޮންސްޓެބްލަރީގެ މުވައްޒަފުން ވަޒީފާގައި ޙަރަކާތްތެރިވާންޖެހޭނީ ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސް ކަނޑައަޅާ ތާރީޚަކުން ފެށިގެން ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސް ކަނޑައަޅާ މުއްދަތަކަށް މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އެކުލަވާލެވޭ ސްޕެޝަލް ކޮންސްޓެބްލަރީގެ ގަވާއިދުގެ ދަށުންނެވެ.

[ތަމްރީނު ދިނުން]
މި ޤާނޫނުގެދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ މުވައްޒަފުންނަށް ތަމްރީނު ދިނުމުގެ ކަންތައްތައް ހިންގާ ބަލަހައްޓާނީ ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސްއެވެ.

[ފުލުހުންނަށް ޝަރަފުގެ ނިޝާން ދިނުން]
މި ޤާނޫނުގެދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ފުލުހުންނަށް ޝަރަފުގެ ނިޝާން ދިނުމަށް ކަނޑައަޅާނީ މިނިސްޓަރެވެ.
މިމާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ފުލުހުންނަށް ޝަރަފުގެ ނިޝާން ދިނުމުގެ އެންމެހާ ކަންތައްތައް ހިންގައި، ބަލަހައްޓައި އަދި އެކަންކަމާބެހޭ ގޮތުން މިނިސްޓަރަށް ލަފާދޭނެ ބޯޑެއް މިނިސްޓަރު އެކުލަވާލަންވާނެއެވެ.

[ފުލުހުންގެ ޔުނީފޯރމާއި ޝަރަފުގެ ނިޝާން ހުއްދަ ނެތި ބޭނުންކުރުން]
މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގެ ދަށުން ހުއްދަ ދޭންޖެހޭ ފަރާތަކުން ހުއްދަ ލިބިގެން މެނުވީ މިމާއްދާގެ (ހ)، އާއި (ށ)، އަދި (ނ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަމެއް ކޮށްފި މީހަކު މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކުށްވެރިވާނެއެވެ.
ފުލުހުން ބޭނުންކުރުމަށް ހުއްދަދީފައިވާ ރަސްމީ ޔުނީފޯމެއް ނުވަތަ ޝަރަފުގެ ނިޝާނެއް އުފެއްދުން ނުވަތަ ވިއްކުން ނުވަތަ ބޭނުންކުރުން.
ފުލުހުން ބޭނުންކުރުމަށް ހުއްދަދީފައިވާ ރަސްމީ ޔުނީފޯމެއް ނުވަތަ ޝަރަފުގެ ނިޝާނެއް ނުވަތަ އެފަދަ އެއްޗެއްގެ ނަކަލެއް މީހަކަށް ނުވަތަ ބަޔަކަށް އޮޅުވާލުމުގެ ނިޔަތުގައި އުފެއްދުން ނުވަތަ ބޭނުންކުރުން.
ފުލުހުން ބޭނުންކުރުމަށް ހުއްދަދީފައިވާ ރަސްމީ ޔުނީފޯމެއް ނުވަތަ ޝަރަފުގެ ނިޝާނެއް ބޭނުންކުރުމުގެ ހުއްދަ ނެތް މީހަކަށް ދިނުން.

[ފުލުހުންގެ ވަޒީފާއިން އިސްތިޢުފާ ދިނުން]
ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސްއާއި، ޑެޕިއުޓީ ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސް ފިޔަވައި، ފުލުހުންގެ މީހަކު އެމީހެއްގެ މަޤާމުން އިސްތިޢުފާދޭން ބޭނުންވެއްޖެނަމަ، ސަބަބު ބަޔާންކޮށް، މިނިސްޓަރަށް ލިޔުމެއް ފޮނުވަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ލިޔުން މިނިސްޓަރަށް ފޮނުވިކަމުގައި ވިޔަސް އެ އިސްތިޢުފާ ޤަބޫލުކުރިކަން އަންގަންދެން އެމީހަކު އެމީހެއްގެ ވާޖިބު އަދާކުރުންމަތީ ދެމިހުންނަންވާނެއެވެ.
ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސްއާއި، ޑެޕިއުޓީ ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސް އިސްތިޢުފާދޭން ބޭނުންވެއްޖެނަމަ، ސަބަބު ބަޔާންކޮށް، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއަށް ލިޔުމެއް ފޮނުވަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ނ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ލިޔުން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އަށް ފޮނުވިކަމުގައިވިޔަސް އެ އިސްތިޢުފާ ޤަބޫލުކުރިކަން އަންގަންދެން އެމީހަކު އެމީހެއްގެ ވާޖިބު އަދާކުރުންމަތީ ދެމިހުންނަންވާނެއެވެ.

[ޝަރަފުވެރިކަމާއެކު ވަޒީފާއިން ވަކިވުން]
ފުލުހުންގެ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރާ މީހުން ފިޔަވައި، ފުލުހުންގެ ވަޒީފާއިން ވަކިވާ ކޮންމެ މީހަކީ މި ޤާނޫނުގެދަށުން ހަދާ ރިޓަޔަރމަންޓް ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ޝަރަފުވެރިކަމާއެކު ފުލުހުންގެ ވަޒީފާއިން ވަކިވި މީހެއްކަމަށް މިނިސްޓަރަށް ކަނޑައެޅިދާނެއެވެ.
ފުލުހުންގެ މީހަކު ރިޓަޔަރ ކުރެވޭނެ އަންނަނިވި ގޮތްތައް ފުލުހުންގެ ރިޓަޔަރމަންޓް ގަވާއިދުގައި ހިމަނަންވާނެއެވެ.
ރޭންކަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ އުމުރު ހަމަވުމުން.
ކަނޑައެޅިފައިވާ ވަކި މުއްދަތަކަށް އެއްމަގާމެއްގައި ހުރުމުން.
ޞިއްޙީ ޙާލަތު ތަންނުދިނުމުން.
އަމިއްލަ އަށް އެދުމުން.
މިމާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ޝަރަފުވެރިކަމާއެކު ފުލުހުންގެ ވަޒީފާއިން ވަކިވާ މީހުންނަށް މި ޤާނޫނުގެދަށުން ހަދާ ރިޓަޔަރމަންޓް ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ޚާއްޞަ ޢިނާޔަތްތަކާއި އިމްތިޔާޒު ދިނުމުގެ އިޚްތިޔާރު މިނިސްޓަރަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
ފުލުހެއްގެ ވަޒީފާގައި ހުރެވޭނެ އެންމެދޮށީ އުމުރަކީ 60 (ފަސްދޮޅަސް) އަހަރެވެ. މިމާއްދާއަށް ޢަމަލުކުރަންފަށާނީ މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާތާ 1 (އެކެއް) އަހަރު ދުވަސް ވުމުންނެވެ.

[ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުން]
މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެދަށުން ހަދާ ގަވާއިދަކާ ޚިލާފުވެގެން، ފުލުހުންގެ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވޭ މީހަކަށް މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ލިބިދޭ އެއްވެސް ޢިނާޔަތެއް ނުވަތަ އިމްތިޔާޒެއް ނުލިބޭނެއެވެ.

[ވަޒީފާއަށް ފިލުން]
ފުލުހުންގެ މީހަކު ވަޒީފާ ދޫކޮށް ފިލައިގެން ހިނގައްޖެނަމަ ނުވަތަ ވަޒީފާއިން ފިލައިގެން ދާން އުޅެފިނަމަ، އެމީހަކަށް މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ނުވަތަ މި ޤާނޫނުގެދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ އަދަބުދެވޭނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ފުލުހުންގެ މީހަކު ވަޒީފާއިން ފިލިކަމަށް ބެލެވޭނީ، އެމީހަކާ ޙަވާލުކޮށްފައިވާ މަސްއޫލިއްޔަތުން އަމިއްލައަށް ބަރީއަވެ، އެމީހަކާ ޙަވާލުކޮށްފައިވާ ޑިއުޓީއެއް ހުއްދަނެތި ދޫކޮށް ދިއުމުން، ނުވަތަ ހުއްދަ ނުހޯދާ 14 (ސާދަ) ދުވަސް ވަންދެން ވަޒީފާއަށް ޙާޟިރުނުވެ ހުރުމުން، ނުވަތަ ކުއްލި ޙާލަތެއްގައި، އެމީހެއްގެ މައްޗަށް ހުރި ވެރިޔަކު ކުރާ އަމުރަކާ ޚިލާފަށް ވަޒީފާއަށް ނުނިކުމެ ހުރުމުން، ނުވަތަ ނުކުތުމަށް ދެކޮޅު ހެދުމުން، ނުވަތަ ދުޝްމަނުންނާއި، ބަޣާވާތްތެރިންނާ ކުރިމަތިލާންޖެހޭ ފަދަ އޮޕަރޭޝަނަލް ޙާލަތެއްގައި އެކަން އެނގި ހުރެ ފިލުމުން ނުވަތަ އަޅާނުލާ ހުރުމުންނެވެ.
މިމާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ފުލުހުންގެ މީހަކު ވަޒީފާއަށް ފިލައިގެން ދިއުމަށް ބާރުއަޅައި ނުވަތަ ހިތްވަރުދީ ނުވަތަ އެހީތެރިވެއްޖެ ކޮންމެ މީހަކު މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކުށްވެރިވާނެއެވެ.

[ފުލުހުންގެ މުސާރައާއި އެހެނިހެން ޢިނާޔަތްތައް]
ފުލުހުންގެ މުސާރައާއި އެންމެހާ ޢިނާޔަތްތައް ކަނޑައަޅާނީ މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން މިނިސްޓަރެވެ.
މުސާރައާއި މާލީ ޢިނާޔަތްތައް ކަނޑައެޅުމުގައި މިނިސްޓަރ އޮފް ފިނޭންސް އެންޑް ޓްރެޜަރީއާ މަޝްވަރާ ކުރަންވާނެއެވެ.

[ޚިދުމަތުގައި އުޅެނިކޮށް ލިބޭ އަނިޔާ]
ފުލުހުންގެ މީހަކު ޚިދުމަތުގައި އުޅެނިކޮށް އަނިޔާއެއް ލިބިއްޖެނަމަ ނުވަތަ ނުކުޅެދޭ ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެއްޖެނަމަ، މި ޤާނޫނުގެދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އެމީހަކަށް ޙައްޤު ބަދަލު ލިބިދެވޭނެއެވެ.

[ވެލްފެއަރ ފަންޑް]
ފުލުހުންގެ ވެލްފެއަރގެ ކަންތައްތައް ރަނގަޅުކުރުމަށްޓަކައި ވެލްފެއަރ ފަންޑެއް އުފައްދައި، އެފަންޑުން ފުލުހުންނަށް ވެލްފެއަރގެ ކަންތައްތަކަށް ހޭދަކުރުމަށް ހުއްދަ ދިނުމުގެ އިޚްތިޔާރު މިނިސްޓަރަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
މިނިސްޓަރަށް ފެނިއްޖެ ހިނދެއްގައި، މިމާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ވެލްފެއަރ ފަންޑު އުފައްދައި ހިންގުން ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސްއާ ޙަވާލުކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު މިނިސްޓަރަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
މިމާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ވެލްފެއަރ ފަންޑު ކުރިއަރުވައި، އިތުރަށް ތަރައްޤީކުރުމަށްޓަކައި ޤާނޫނާއި ގަވާއިދާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ފުލުހުންނާއި ފުލުހުންގެ ޢާއިލާތަކަށާއި، އަދި ފުލުހުންގެ ވަޒީފާއިން ޝަރަފުވެރިކަމާއެކު ވަކިވާ މީހުންނަށް އަމާޒުކޮށްގެން ކޯޕަރޭޓިވް އުޞޫލުން ވިޔަފާރިކުރެވިދާނެއެވެ.
މިމާއްދާގެ (ނ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާފަދަ ވިޔަފާރިކުރުމަށްޓަކައި އުފައްދަންޖެހޭ ޤާނޫނީ ޝަޚްޞު، ޖަމްޢިއްޔާ ނުވަތަ ޖަމާޢަތްތައް ފުލުހުންގެ ތެރެއިން އުފެއްދުމަށް، އެކަމާބެހޭ ޤާނޫނުތަކުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން، ހުއްދަ ދިނުމުގެ އިޚްތިޔާރު މިނިސްޓަރަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

[ފުލުހުންނަށް ދެވޭ އިދާރީ އަދަބު]
މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ފުލުހުން ޢަމަލުކުރުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާގޮތާ ޚިލާފުވެއްޖެނަމަ، އެކުޅަ ކަމެއްގެ ކުޑަބޮޑުމިނަށް ބަލައި މި ޤާނޫނުގެދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގެ ދަށުން އެކަމަކަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ އިދާރީ އަދަބެއް ދެވޭނެއެވެ.
މިމާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގަވާއިދުގައި، ކަނޑައަޅަންވާނީ އަންނަނިވި އަދަބުތަކެވެ.
ކައުންސެލިން ދިނުން.
ޚާއްޞަ ތަމްރީން ފުރިހަމަކުރުވުން.
ޤާބިލްކަން އިތުރުކުރުވާ ފަދަ ޙާއްޞަ ކައުންސެލިން ދިނުން.
ވަޒީފާ އަދާކުރާތަން ބަދަލުކުރުން.
ކައިރިން ސުޕަރވައިޒްކުރެވޭ ގޮތަށް ވަޒީފާ އަދާކުރުވުން.
ރޭންކު ދަށްކުރުން.
ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުން.
ޤާނޫނާއި ގަވާއިދާ ޚިލާފަށް ފުލުހުން ކުރާ ޢަމަލަކާމެދު ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ފިޔަވަޅު އެޅުމަކަށް މި މާއްދާ ހުރަހެއްނާޅައެވެ.

[ފުލުހުންނަށް ލިބިގެންވާ ޙިމާޔަތް]
ފުލުހުންގެ ދައުރު އަދާކުރުމުގައި މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން، އެއްވެސް ފުލުހަކު އޭނާގެ ރަސްމީ ހައިސިއްޔަތުން ނުބައި ނިޔަތެއް ނެތި ކުރާ ކަމަކާމެދު ނުވަތަ ނުކޮށް ދޫކޮށްލާ ކަމަކާމެދު އެމީހެއްގެ މައްޗަށް އެއްވެސް ދަޢްވާއެއް ނުއުފުލޭނެއެވެ.
ފުލުހުންގެ ދައުރު އަދާކުރުމުގައި މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން، އެއްވެސް ފުލުހަކު އޭނާގެ ރަސްމީ ހައިސިއްޔަތުން ނުބައި ނިޔަތެއް ނެތި ކުރާ ކަމެއްގެ ސަބަބުން ނުވަތަ ނުކޮށް ދޫކޮށްލާ ކަމެއްގެ ސަބަބުން ލިބޭ އެއްވެސް އަނިޔާއަކަށް ނުވަތަ ގެއްލުމަކަށް އެޢަމަލުކުރި ނުވަތަ ނުކޮށް ދޫކޮށްލި ފުލުހެއް ޒިންމާދާރެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ.
ފުލުހުންގެ ދައުރު އަދާކުރުމުގައި އެއްވެސް ފުލުހެއް ކުރާ ޤާނޫނީ އަމުރަކަށް ނުކިޔަމަންތެރިކަން ނުވަތަ ގަދަފަދަކަން ދައްކައިފި މީހަކާމެދު ފުލުހުންނަށް ލިބިދޭ ބާރާއި އިޚްތިޔާރުގެ ބޭނުން ހިފުމުގެ ސަބަބުން އެމީހަކަށް ނުވަތަ އެހެން މީހަކަށް ނުވަތަ އެމީހެއްގެ ނުވަތަ އެހެން މީހެއްގެ މިލްކަކަށް ނުވަތަ މުދަލަކަށް ލިބޭ އެންމެހާ އަނިޔާ ނުވަތަ ހާނީއްކަ ނުވަތަ ގެއްލުމަކަށް ފުރިހަމައަށް ޒިންމާވާންޖެހޭނީ އެނުކިޔަމަންތެރިކަން ދެއްކި ނުވަތަ އެގަދަފަދަކަން ދެއްކި މީހެކެވެ.
ފުލުންހުންގެ މީހަކު އެމީހެއްގެ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރެވިފައިވަނީ މި ޤާނޫނުގެ 62 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކަމަށް ނުވާނަމަ، އެމީހަކު ވަޒީފާއިން ވަކިވުމަށްފަހުގައިވެސް އެމީހަކަށް މި މާއްދާގެ (ހ)، (ށ) އަދި
(ނ) ގެ ދަށުން ލިބިދީފައިވާ ޙިމާޔަތް ލިބިގެންވެއެވެ.

[ފުލުހުން ކުރުން މަނާ ކަންތައް]
ފުލުހުންގެ އެއްވެސް މީހަކު އެމީހެއްގެ އަމިއްލަ ހައިސިއްޔަތުން ނަމަވެސް މިމާއްދާގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ އެއްވެސް ކަމެއް ކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.
ވަކި ފަރާތަކަށް ނުޖެހި އޭނާގެ ވާޖިބު އަދާކުރުމަށް ހުރަސްއަޅާނެފަދަ އެއްވެސް ޢަމަލެއް ކުރުން ނުވަތަ އެއްވެސް ޙަރަކާތެއްގައި ބައިވެރިވުން.
ވަކި ފަރާތަކަށް ނުޖެހި އޭނާގެ ވާޖިބު އަދާކުރުމަށް ހުރަސްއަޅާނެކަމާމެދު ޢާންމު ރައްޔިތުންގެ ހިތުގައި ޝައްކެއް އުފެދިދާނެ އެއްވެސް ޢަމަލެއް ކުރުން ނުވަތަ އެއްވެސް ޙަރަކާތެއްގައި ބައިވެރިވުން.
އެއްވެސް ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ މެންބަރަކަށްވުން، ނުވަތަ އެއްވެސް ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ ޙަރަކާތެއްގައި ޢަމަލީގޮތުން ބައިވެރިވުން، ނުވަތަ އެއްވެސް ސިޔާސީ ޕާޓީއަކަށް މާލީ ހޭދައެއްކުރުން.

[ވޯޓުލުމުގެ ޙައްޤު]
ފުލުހުންގެ ކޮންމެ މީހަކަންމެ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީން ދިވެހިރައްޔިތުންނަށް ލިބިދޭ ވޯޓު ލުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެން ވެއެވެ.

[ސިފައިންގެ އެހީތެރިކަމަށް އެދުން]
ފުލުހުންގެ މަސްއޫލިއްޔަތާއި ވާޖިބުތައް އަދާކުރުމުގައި ސިފައިންގެ އެހީއަށް ބޭނުންވެއްޖެ ހިނދެއްގައި ފުލުހުންނަށް ސިފައިންގެ އެހީތެރިކަމަށް އެދެވިދާނެއެވެ.
ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ޙާލަތްތަކުގައި ފިޔަވައި ފުލުހުންނަށް ލިބިގެންވާ ޤާނޫނީ އެއްވެސް ބާރެއް ސިފައިންނަށް ބޭނުންކުރެވޭނީ މިމާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން އެފަދަ އެހީއަކަށް މިނިސްޓަރު ލިޔުމަކުން އެދުމުންނެވެ.
ދިމާވެފައިވާ ޙާލަތަކީ މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާފަދަ އެހީއަކަށް ލިޔުމަކުން އެދެވެންނެތް ޙާލަތަކަށްވާނަމަ އެފަދަ އެހީއަކަށް އަނގަބަހުން އެދުނުކަމުގައިވީ ނަމަވެސް ވީއެންމެ އަވަހަކަށް ލިޔުމުން އެކަމަށް އެދެންވާނެއެވެ.

[ފުލުހުންގެ ދައުރު އަދާކުރުމަށް ދަތިކުރުން ނުވަތަ ހުރަސްއެޅުން]
ފުލުހުންގެ ދައުރު އަދާކުރުމަށް ދަތިކުރުން ނުވަތަ ހުރަސްއެޅުން ނުވަތަ މިއިން ކަމެއް ކުރަން އުޅުމަކީ ކުށެކެވެ.
ތިރީގައިވާ އެއްވެސް ކަމެއް ކުރުމަކީ ފުލުހުންގެ ދައުރު އަދާކުރުމަށް ދަތިކުރުން ނުވަތަ ހުރަސްއެޅުން ނުވަތަ މިއިން ކަމެއް ކުރަން އުޅުންކަމަށް ބެލެވޭނެއެވެ.
ފުލުހުންގެ ދައުރު އަދާކުރުމަށް ދަތިކޮށްފި ނުވަތަ ހުރަސްއަޅައިފި ނުވަތަ މިއިން ކަމެއް ކުރަން މަސައްކަތްކޮށްފި ކޮންމެ މީހަކު ހައްޔަރުކުރުމުގެ ބާރު ފުލުހުންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

[ފުލުހުންގެ ދައުރު އަދާކުރަންހުރި މީހަކަށް ޙަމަލާދިނުން]
ފުލުހުންގެ ދައުރު އަދާކުރަންހުރި މީހަކަށް ޙަމަލާދިނުން ނުވަތަ ޙަމަލާދޭން މަސައްކަތް ކުރުމަކީ ކުށެކެވެ.

[ބާތިލު އަމުރު]
މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެދަށުން ހަދާ އެއްވެސް ގަވާއިދަކާ ޚިލާފުވާ ގޮތަކަށް އެއްވެސް އަމުރެއް ކުރާނަމަ، އެއަމުރެއްގެ ޚިލާފުވާ ބައެއްވާނީ ބާތިލު އެއްޗަކަށެވެ.
މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ އެއްވެސް މުވައްޒަފަކު، ޤަސްދުގައި އެނގިހުރެ ބާތިލު އަމުރެއް ކުރުމަކީ ކުށެކެވެ.
މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ އެއްވެސް މުވައްޒަފަކު ބާތިލު އަމުރަކަށް ޤަސްދުގައި އެނގިހުރެ ކިޔަމަންވުމަކީ ކުށެކެވެ.

[ވަކި އަދަބެއް ކަނޑައެޅިފައި ނުވާ ކުށުގެ އަދަބު]
މި ޤާނޫނުގައި ވަކި އަދަބެއް ކަނޑައެޅިފައިނުވާ ކުށަކަށް ދެވޭނެ އަދަބަކީ -/12,000 (ބާރަ ހާސް) ރުފިޔާއަށްވުރެ ބޮޑު ނޫން ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުން، ނުވަތަ 6 (ހައެއް) މަސްދުވަހަށްވުރެ ދިގު ނޫން މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުން، ނުވަތަ -/12,000 (ބާރަ ހާސް) ރުފިޔާއަށްވުރެ ބޮޑު ނޫން ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމާއެކު 6 (ހައެއް) މަސްދުވަހަށްވުރެ ދިގު ނޫން މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

[މާނަ]
މިމާއްދާގެ (ށ) އާއި ޚިލާފުނުވާނަމަ، މި ޤާނޫނުގެ މާއްދާތައް މާނަކުރާނީ އެމާއްދާތަކުގެ ޢިބާރާތުން ދޭހަވާ ޢާންމު މާނައާއި އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.
ތިރީގައިވާ ބަސްބަހާއި ޢިބާރާތްތައް މާނަކުރާނީ ތިރީގައިއެވާ ގޮތަށެވެ.
[މިނިސްޓަރު] ގެ މާނައަކީ މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއާ ޙަވާލުވުމަށް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ކަނޑައަޅާ މިނިސްޓްރީއެއް ހިންގުމަށް ހުންނަ މިނިސްޓަރެވެ.
[ފުލުހުން] ގެ މާނައަކީ ފުލުހުންގެ ހުވާ ކޮށްފައިތިބި މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ މުވައްޒަފުންނެވެ.
[ކޮމިޝަން] ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައި އެވަނީ ޕޮލިސް އިންޓަގްރިޓީ ކޮމިޝަނަށެވެ.
ފަނޑިޔާރުން ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ ޝަރީޢަތް ކުރުމަށްޓަކައި ޤާނޫނުއަސާސީގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ޢައްޔަނުކުރާ ކޮންމެ މީހަކަށެވެ.

[ޢަމަލުކުރަންފަށާ ތާރީޚް]
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާނީ، މި ޤާނޫނު ފާސްވެ ތަޞްދީޤުކޮށް، ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ޝާއިޢު ކުރާދުވަހުން ފެށިގެންނެވެ.