ކުށްވެރިން ބަދަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު
(38/2014)

[ އިބްތިދާއީ މާއްދާތައް]

[ތަޢާރުފާއި ނަން]
މިއީ، ބޭރު ޤައުމުތަކުގައި ކުށްކޮށް، ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރަމުންދާ ދިވެހިރައްޔިތުން، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޙުކުމް ތަންފީޛުކޮށް ނިންމުމަށްޓަކައި ދިވެހިރާއްޖެއަށް ގެނައުމާބެހޭ އުސޫލުތަކާއި، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ކުށްކޮށް، ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރަމުންދާ ބޭރު ޤައުމުތަކުގެ ރައްޔިތުން، އެމީހުންގެ އަމިއްލަ ޤައުމުގައި ޙުކުމް ތަންފީޛުކޮށް ނިންމުމަށްޓަކައި އެ ޤައުމުތަކަށް ބަދަލުކުރުމާބެހޭ އުސޫލުތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނެވެ.
މި ޤާނޫނަށް ކިޔާނީ، "ކުށްވެރިން ބަދަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު" އެވެ.

[މަޤްޞަދު]
މި ޤާނޫނުގެ ބޭނުމަކީ، އަންނަނިވި މަޤްޞަދުތައް ޙާޞިލުކުރުމެވެ.
ދިވެހިރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރަމުންދާ ދިވެހި ކުށްވެރިން، ދިވެހި މުޖުތަމަޢަށް އެނބުރި އައުމަށް މަގުފަހިކޮށްދިނުމަށްޓަކައި އެމީހުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް އަނބުރާ ގެނެވޭނެ މަގު ތަނަވަސްކޮށްދިނުން؛ އަދި ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރަމުންދާ ބޭރު ޤައުމުތަކުގެ ކުށްވެރިން، އެމީހުންގެ މުޖުތަމަޢަށް އެނބުރި ދިޔުމަށް މަގުފަހިކޮށްދިނުމަށްޓަކައި އެމީހުންގެ ޤައުމަށް އެމީހުން އަނބުރާ ފޮނުވޭނެ މަގު ތަނަވަސްކޮށްދިނުން.

[މިނިސްޓަރުގެ ޒިންމާ]
މި ޤާނޫނު ތަންފީޛުކުރުމުގެ އިސް ޒިންމާ އުފުލާނީ، މިނިސްޓަރެވެ.

[ކުށްވެރިން ބަދަލުކުރުމާގުޅޭ ޢާންމު މާއްދާތައް]

[ކުށްވެރިން ބަދަލުކުރުން]
މި ޤާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، "ކުށްވެރިން ބަދަލުކުރުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ބޭރު ޤައުމެއްގައިވާ ދިވެހި ކުށްވެރިޔަކު، މި ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ގެނައުމަށެވެ. ނުވަތަ ދިވެހިރާއްޖޭގައިވާ ބޭރު ޤައުމެއްގެ ކުށްވެރިޔަކު، މި ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އެ ޤައުމަށް ގެންދިޔުމަށެވެ.

[ދިވެހި ކުށްވެރިއެއް]
މި ޤާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، "ދިވެހި ކުށްވެރިއެއް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ބޭރު ޤައުމެއްގައި ކުށެއް ކޮށް، ޖަލުގައި ބަންދުކުރުމުގެ ނުވަތަ އެނޫންވެސް ގޮތަކަށް ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުގެ ޙުކުމެއް އެ ޤައުމުގައި ތަންފީޛުކުރަމުންދާ، ދިވެހިރައްޔިތަކަށެވެ.

[ބޭރު ޤައުމެއްގެ ކުށްވެރިއެއް]
މި ޤާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، "ބޭރު ޤައުމެއްގެ ކުށްވެރިއެއް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ކުށެއް ކޮށް، ޖަލުގައި ބަންދުކުރުމުގެ ނުވަތަ އެނޫންވެސް ގޮތަކަށް ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުގެ ޙުކުމެއް ދިވެހިރާއްޖޭގައި ތަންފީޛުކުރަމުންދާ، ބޭރު ޤައުމެއްގެ ރައްޔިތަކަށެވެ.

[ކުށްވެރިއެއް]
މި ޤާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، "ކުށްވެރިއެއް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ބޭރު ޤައުމެއްގައި ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރަމުންދާ ނުވަތަ މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ގެނެވޭ ދިވެހި ކުށްވެރިންނާއި، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރަމުންދާ ނުވަތަ މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ބޭރު ޤައުމަކަށް ގެންދެވޭ ބޭރު ޤައުމެއްގެ ކުށްވެރިންނަށް ނިސްބަތްކޮށެވެ.

[ދިވެހިރައްޔިތެއް]
މި ޤާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، "ދިވެހިރައްޔިތެއް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 9 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ދިވެހި ކޮންމެ ރައްޔިތަކަށެވެ.

[ބޭރު ޤައުމެއްގެ ރައްޔިތެއް]
މި ޤާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، "ބޭރު ޤައުމެއްގެ ރައްޔިތެއް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ބޭރު ޤައުމެއްގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން އެ ޤައުމުގެ ރައްޔިތެއް ކަމަށް ބެލެވޭ މީހުންނާއި، ދިވެހިރާއްޖެއާއި ބޭރު ޤައުމަކާ ދެމެދު ކުށްވެރިން ބަދަލުކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން ވެވޭ އެއްބަސްވުމެއްގައި އެ ޤައުމެއްގެ ރައްޔިތެއް ކަމުގައި ބަޔާންކުރާ ކޮންމެ މީހަކަށެވެ.

[ކުށެއް]
މި ޤާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، "ކުށެއް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން އަދި ކުށްވެރިޔާ ބަދަލުކުރެވޭ ބޭރު ޤައުމުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ޖިނާއީ ކުށެއް ކަމުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ކުށަކަށެވެ.

[ޙުކުމް]
މި ޤާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، "ޙުކުމް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މީހެއްގެ މައްޗަށް ކުށެއް ސާބިތުވާކަން ކަނޑައަޅައި، އޭނާ ޖަލުގައި ބަންދުކުރުމަށް ނުވަތަ އެނޫންވެސް ގޮތަކަށް ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ޝަރުޢީ ކޯޓަކުން ކޮށްފައިވާ، އެންމެ ފަހުގެ ޙުކުމަށެވެ. އަދި މީހެއްގެ މައްޗަށް ޝަރުޢީ ކޯޓަކުން އަދަބު ކަނޑައަޅާފައިވަނީ، އޭނާގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުވާ ކަމަށް ޙުކުމް ކުރުމަށްފަހު، ފަހުގެ މަރުޙަލާއެއްގައި ކަމުގައިވާނަމަ، އެ އަދަބު ހިމެނޭގޮތުންނެވެ. އެހެންނަމަވެސް، އެގޮތުން ކަނޑައަޅާ އަދަބަކީ، އޭނާ ޖަލުގައި ބަންދުކުރުމަށް ނުވަތަ އެނޫންވެސް ގޮތަކަށް ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ އަދަބެއް ކަމުގައިވާންވާނެއެވެ.

[އެންމެ ފަހުގެ ޙުކުމް]
މި ޤާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، "އެންމެ ފަހުގެ ޙުކުމް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޝަރުޢީ ކޯޓަކުން ކޮށްފައިވާ، އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ އިތުރު ފުރުޞަތެއް ނެތް ޙުކުމަށެވެ.

[ތަންފީޛުކުރަމުންދާ ޙުކުމް]
މި ޤާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، "ތަންފީޛުކުރަމުންދާ ޙުކުމް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މީހެއްގެ މައްޗަށް ކުށެއް ސާބިތުވާކަން ކަނޑައަޅައި، އޭނާގެ މައްޗަށް ޝަރުޢީ ކޯޓަކުން ކޮށްފައިވާ އެންމެ ފަހުގެ ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރަމުންދާ ދިޔުމަށެވެ. އަދި މީހެއްގެ މައްޗަށް ޝަރުޢީ ކޯޓަކުން އަދަބު ކަނޑައަޅާފައިވަނީ، އޭނާގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުވާ ކަމަށް ޙުކުމް ކުރުމަށްފަހު، ފަހުގެ މަރުޙަލާއެއްގައި ކަމުގައިވާ ޙާލަތުގައި، ފަހުން ކަނޑައެޅި އަދަބު ތަންފީޛުކުރަމުންދާ ދިޔުންވެސް ހިމެނޭގޮތުންނެވެ.

[ބޭރު ޤައުމު]
މި ޤާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، "ބޭރު ޤައުމު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގައިވާ ބޭރު ޤައުމެއްގެ ކުށްވެރިން މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ބަދަލުކޮށްދެވޭ ބޭރު ޤައުމަށެވެ.
ނުވަތަ އެ ޤައުމެއްގައި ދިވެހި ކުށްވެރިންގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުކޮށް، ޙުކުމް ކަނޑައަޅާފައިވާ ބޭރު ޤައުމަށެވެ.

[ކުށްވެރިން ބަދަލުކުރެވޭނެ ޙާލަތްތައް]
އަންނަނިވި މައިގަނޑު ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވާނަމަ، ބޭރު ޤައުމެއްގައިވާ ދިވެހި ކުށްވެރިއެއް ދިވެހިރާއްޖެއަށް ގެނެވިދާނެއެވެ. އަދި ދިވެހިރާއްޖޭގައިވާ ބޭރު ޤައުމެއްގެ ކުށްވެރިޔަކު، އެ ޤައުމަށް ގެންދެވިދާނެއެވެ.
ކުށްވެރިޔާ ކޮށްފައިވާ ކުށަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން އަދި ބޭރު ޤައުމުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކުށެއް ކަމުގައިވުން؛ އަދި ކުށްވެރިޔާ ތަންފީޛުކުރަމުންދާ ޙުކުމަކީ، އެންމެ ފަހުގެ ޙުކުމެއް ކަމުގައިވުން؛ އަދި ކުށްވެރިޔާ ތަންފީޛުކުރަމުންދާ ޙުކުމަކީ، ޖަލުގައި ބަންދުކުރުމަށް ނުވަތަ އެނޫންވެސް ގޮތަކަށް ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ކޮށްފައިވާ ޙުކުމެއް ކަމަށްވެފައި، އެ ޙުކުމުގެ ބާކީ އޮތް މުއްދަތުގައި މަދުވެގެން 6 (ހައެއް) މަސްދުވަހުގެ މުއްދަތު، ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ބޮޑު އަދަބެއް ތަންފީޛުކުރަން އޮތް ޙުކުމެއް ކަމުގައިވުން؛ އަދި ކުށްވެރިޔާ ބަދަލުކުރުމަށް މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ލިބެންޖެހޭ ރުހުން ލިބިފައިވުން؛ އަދި ދިވެހިރާއްޖެއިން ބައިވެރިވެފައިވާ ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޢާހަދާއެއްގައި ނުވަތަ ދިވެހިރާއްޖެއާއި ބޭރު ޤައުމަކާ ދެމެދު ކުށްވެރިން ބަދަލުކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން ވެވޭ އެއްބަސްވުމެއްގައި ބަޔާންކުރާ އިތުރު ކަންކަން ފުރިހަމަވެފައިވުން.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1) ވަނަ ނަންބަރުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި ވަކި ކުށަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން އަދި ބޭރު ޤައުމުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކުށެއް ކަމުގައި ބެލުމުގައި، އެ ކުށަކީ ނުވަތަ ކުށުގެ ޢަމަލަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި އަދި ބޭރު ޤައުމުގައި އެއް ދަރަޖައެއް ދީފައިވާ، ނުވަތަ އެއް ލަފްޒުތަކަކުން ނުވަތަ ޢިބާރާތްތަކަކުން އިޝާރާތްކުރާ، ނުވަތަ ދެ ޤައުމުގައިވެސް އެއް ގިންތިއެއްގެ ކުށެއް ކަމުގައި ނުވަތަ ކުށުގެ ޢަމަލެއް ކަމުގައިވުން ލާޒިމެއް ނޫނެވެ. އަދި އެ ކުށުގެ ރުކުންތަކަކީވެސް ދެ ޤައުމުގައި އެއް ރުކުންތަކެއް ކަމުގައިވުން ލާޒިމެއް ނޫނެވެ.

[ރުހުން]
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކުށްވެރިޔަކު ބަދަލުކުރެވޭނީ، އޭނާ ބަދަލުކުރުމާމެދު އޭނާގެ ރުހުމާއި، ބޭރު ޤައުމުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތުގެ ރުހުމާއި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތުގެ ރުހުން ލިބިފައިވާނަމައެވެ.
ކުށްވެރިޔަކު ބަދަލުކުރުމާމެދު މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ދިވެހިރާއްޖެއިން ދޭންޖެހޭ ރުހުން ދޭނީ، މިނިސްޓަރެވެ.
މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން މިނިސްޓަރު ރުހުން ދޭން ނުވަތަ ނުދޭން ނިންމުމުގައި، މި ޤާނޫނުގެ މަޤްޞަދުތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ ދަށުން ކުށްވެރިޔަކު ރުހުން ދޭންވާނީ، ނުވަތަ ރުހުން ދިނުމަށް އިންކާރުކުރަންވާނީ، ލިޔުމުންނެވެ.
ކުށްވެރިޔާ ދޭ ރުހުމަކީ، ބުއްދި ސަލާމަތުން ހުރެ، އަދި އެ ރުހުން ދިނުމުގެ ނަތީޖާ އެނގިހުރެ، އޭނާގެ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި ދޭ ރުހުމެއްކަން މިނިސްޓަރު ކަށަވަރުކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ބ) އެހެން އޮތްނަމަވެސް، ވަކި ކުށްވެރިޔަކީ، ރުހުން ދިނުމުގެ ޤާބިލުކަން ލިބިފައިނުވާ ކުށްވެރިއެއްނަމަ، އޭނާގެ ފަރާތުން ރުހުން ދޭނީ، އޭނާގެ ބެލެނިވެރިޔަކު ނުވަތަ ބަލަދުވެރިޔަކު ނުވަތަ އޭނާގެ މަޞްލަޙަތު ޙިމާޔަތްކުރުމަށް ޢައްޔަންކޮށްފައިވާ އެނޫންވެސް ފަރާތަކުންނެވެ.
ކުށްވެރިޔާ ދޭ ރުހުމަކީ މި މާއްދާގެ (ބ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ދީފައިވާ ރުހުމެއްކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް، ކުށްވެރިޔާ ބަދަލުކުރެވޭ ޤައުމަށް ފުރުޞަތު ދޭންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ކ) ގައި ބަޔާންކުރާ ކަންކަމަށް މަގުފަހިކޮށްދިނުމަށްޓަކައި ކަނޑައަޅަންޖެހޭ އުސޫލުތައް، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި މިނިސްޓަރު ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.
ބޭރު ޤައުމުގެ ޤާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ކަނޑައަޅާފައިނުވާހާ ހިނދަކު، ކުށްވެރިޔާ އެހެން ޤައުމަކަށް ބަދަލުކުރެވުމުގެ ކުރިން، ކޮންމެ ވަގުތެއްގައިވެސް އޭނާ އެކަމަށް ދީފައިވާ ރުހުން އަނބުރާ ގެންދެވިދާނެއެވެ.

[ދިވެހިރާއްޖޭގައިވާ ކުށްވެރިން ބޭރު ޤައުމުތަކަށް ބަދަލުކުރުން]

[ކުށްވެރިން ގެންދެވޭނެ ޤައުމު]
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ދިވެހިރާއްޖޭގައިވާ ބޭރު ޤައުމެއްގެ ކުށްވެރިން ގެންދެވޭނީ، ކުށްވެރިން ބަދަލުކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން ދިވެހިރާއްޖެއިން އެ ޤައުމާއެކު އެއްބަސްވުމެއް ވެފައިވާ ޤައުމަކަށެވެ. ނުވަތަ ކުށްވެރިން ބަދަލުކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން ދިވެހިރާއްޖެއިން ބައިވެރިވެފައިވާ ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޢާހަދާއެއްގައި ބައިވެރިވެފައިވާ ބޭރު ޤައުމަކަށެވެ.

[ދިވެހިރާއްޖޭގައިވާ ކުށްވެރިން ބަދަލުކުރުން]
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ދިވެހިރާއްޖޭގައިވާ ބޭރު ޤައުމެއްގެ ކުށްވެރިޔަކު އެ ޤައުމަކަށް ބަދަލުކުރެވޭނީ، ކުށްވެރިޔާ ބަދަލުކުރުމަށް އެދޭ ޤައުމުން، ނުވަތަ ކުށްވެރިޔާ އަމިއްލައަށް، ނުވަތަ ކުށްވެރިޔާގެ ގާތް ތިމާގެ މީހަކު، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން މިނިސްޓަރަށް ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމަކާ ގުޅިގެންނެވެ.
ބޭރު ޤައުމަކަށް ބަދަލުކުރުމަށް އެދި މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މިނިސްޓަރަށް ހުށަހެޅުމެއް ލިބުމުން، އެ ކުށްވެރިޔާ ބަދަލުކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ ކަންކަން ފުރިހަމަވޭތޯ ބެލުމަށްފަހު، އޭނާ އެ ޤައުމަށް ގެންދިޔުމަށް ރުހުން ދިނުމާމެދު މިނިސްޓަރު ގޮތެއް ނިންމަންވާނެއެވެ.

[ރުހުން ދިނުމަށް ނިންމުން]
ބޭރު ޤައުމަކަށް ބަދަލުވުމަށް އެދޭ ކުށްވެރިޔަކާ ގުޅޭގޮތުން މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ ކަންކަން ފުރިހަމަވާނަމަ، އެ ކުށްވެރިޔާ ބަދަލުކުރުމަށް މިނިސްޓަރުގެ ރުހުން ދެވިދާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ރުހުން ދިނުމަށް މިނިސްޓަރު ނިންމައިފިނަމަ، އެކަން، އެ ހުށަހެޅުން ނިސްބަތްވާ ކުށްވެރިޔާއަށް އެންގުމުގެ އިތުރުން، ކުށްވެރިޔާ ބަދަލުވާން އެދޭ ޤައުމަށްވެސް މިނިސްޓަރު އަންގަންވާނެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކުށްވެރިޔަކު ބަދަލުކޮށްދިނުމަށް އެދި ބޭރު ޤައުމަކުން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމަކާ ގުޅިގެން އެ ކުށްވެރިޔާ ބަދަލުކުރުމަށް ރުހުން ނުދޭން މިނިސްޓަރު ނިންމައިފިނަމަ، އެކަން، އެ ހުށަހެޅުން ނިސްބަތްވާ ކުށްވެރިޔާއަށް އެންގުމުގެ އިތުރުން، ކުށްވެރިޔާ ބަދަލުވާން އެދޭ ޤައުމަށް އަންގަންވާނެއެވެ. އެފަދައިން ފޮނުވާ ލިޔުމުގައި، އެ ނިންމުމަށް ވާސިލުވި ސަބަބުތައް ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.
ކުށްވެރިޔާ ބަދަލުކުރަން އެދޭ ޤައުމަށް އޭނާ ގެންދެވިއްޖެނަމަ، އޭނާގެ ފުރާނައަށް ނުރައްކާވެދާނެ ކަމަށް ބެލެވޭނަމަ، ނުވަތަ އޭނާއަށް އަނިޔާކޮށްފާނެ ކަމަށް ނުވަތަ އަނިޔާވެރި އަދަބެއް ދީފާނެ ކަމަށް ނުވަތަ އޭނާއާމެދު އެނޫންވެސް ލާއިންސާނީ ގޮތަކަށް ޢަމަލުކޮށްފާނެ ކަމަށް ބެލެވޭނަމަ، އޭނާ އެ ޤައުމަށް ބަދަލުކުރުމުގެ ރުހުން މިނިސްޓަރު ދީގެންނުވާނެއެވެ.

[ކުށްވެރިން ބަދަލުކުރުމާގުޅޭ މުޢާހަދާތަކުގެ މަޢުލޫމާތު ދިނުން]
ދިވެހިރާއްޖެއާއި ބޭރު ޤައުމަކާ ދެމެދު ކުށްވެރިން ބަދަލުކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން ވެވޭ އެއްބަސްވުންތަކުގެ މަޢުލޫމާތު، ދިވެހިރާއްޖޭގައިވާ އެ ޤައުމުގެ ކުށްވެރިންނަށް މިނިސްޓަރު ދޭންވާނެއެވެ.

[ދިވެހިރާއްޖޭގައިވާ ކުށްވެރިން ބަދަލުކުރުމުގައި މިނިސްޓަރު ޢަމަލުކުރަންވީ ގޮތް]
ދިވެހިރާއްޖޭގައިވާ ބޭރު ޤައުމެއްގެ ކުށްވެރިޔަކު އެ ޤައުމަކަށް ބަދަލުކުރުމަށް އެ ޤައުމުގައި އެދުމަށް މިނިސްޓަރު ނިންމައިފިނަމަ، އެކަން ބަޔާންކޮށް އެ ޤައުމުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތަށް މިނިސްޓަރު ހުށަހެޅުމެއް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.
އަދި، އެ ކުށްވެރިޔާ އެ ޤައުމަށް ބަދަލުކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން އެ ޤައުމުން ދެކޭ ގޮތާއި، ކުށްވެރިޔާ އެ ޤައުމަށް ބަދަލުކުރުމަށް އެ ޤައުމުން ރުހުން ދީފިނަމަ، އެ ޤައުމުގައި ކުށްވެރިޔާގެ ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރެވޭނެ ގޮތް ސާފުކޮށްދިނުމަށް އެ ޤައުމުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތުގައި އެދެންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މިނިސްޓަރު ބޭރު ޤައުމަކަށް ހުށަހެޅުމެއް ހުށަހަޅާއިރު، އެ ހުށަހެޅުން ނިސްބަތްވާ ކުށްވެރިޔާ އެހެން ޤައުމަކަށް އެކްސްޓްރަޑައިޓްކުރުމަށް ކަމާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ހުށަހެޅުމެއް ލިބިފައިވާނަމަ، އެކަން ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ. އޭގެ އިތުރުން، ކުށްވެރިން ބަދަލުކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން ދިވެހިރާއްޖެއާއި އެ ޤައުމާ ދެމެދު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގައި ބަޔާންކުރާ މަޢުލޫމާތާއި، ކުށްވެރިޔާ އެ ޤައުމަށް ގެންދިޔުމާމެދު ނިންމުމެއް ނިންމުމަށް މުހިންމު ވެދާނެ ކަމަށް މިނިސްޓަރަށް ފެންނަ އެނޫންވެސް މަޢުލޫމާތު ހާމަކުރަންވާނެއެވެ.

[ދިވެހިރާއްޖެއިން ބަދަލުކުރުމުގެ ހުއްދަ]
ބޭރު ޤައުމަކަށް ބަދަލުވުމަށް އެދޭ ކުށްވެރިޔަކާ ގުޅޭގޮތުން މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ ކަންކަން ފުރިހަމަވާނަމަ، އެ ކުށްވެރިޔާ ދިވެހިރާއްޖެއިން އެ ޤައުމަށް ގެންދިޔުމުގެ ހުއްދަ، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން މިނިސްޓަރު ދޭންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މިނިސްޓަރު ދޭ ހުއްދައަކީ، އޭނާ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ތަންފީޛުކުރަމުންދާ ޙުކުމް، އެ ޤައުމުގައި ތަންފީޛުކޮށް ނިންމުމަށްޓަކައި އޭނާ ގެންދިޔުމަށް ހުއްދަ ދީ، ދޫކުރާ ލިޔުމެކެވެ. އެ ހުއްދައިގައި، އޭނާގެ ޙުކުމް އެ ޤައުމުގެ ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އެ ޤައުމުގައި ތަންފީޛުކުރެވެންވާނެކަމާއި، އެގޮތުން އޭނާ ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭނަމަ ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަންގަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ދޫކުރެވޭ ހުއްދަ ނިސްބަތްވާ ކުށްވެރިޔާއަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކަމާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ޕެރޯލްގެ ދަށުން ދޫކޮށްފައިވާ މީހެއްނަމަ، އެކަމާއި، އޭނާ ދޫކުރެވިފައިވާ ޝަރުޠުތަކާއި، އެއިން ޝަރުޠަކަށް ބަދަލުގެނެވިފައިވާނަމަ، އެކަމާއި، ޕެރޯލްގެ ދަށުން އޭނާ ދޫކުރެވިފައިވާ މުއްދަތާއި، ޕެރޯލްގެ ދަށުން ދޫކުރެވޭ ކުށްވެރިން އެ ޤައުމަށް ގެންދިޔުމުގައި ޢަމަލުކުރެވޭނެ އުސޫލުތައް ކަމުގައި ދިވެހިރާއްޖެއާއި އެ ޤައުމާ ދެމެދު އެއްބަސްވެފައިވާ އުސޫލުތައް، އެ ހުއްދައިގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މިނިސްޓަރު ދޭ ހުއްދައިގެ ކޮޕީއެއް، ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕްރިޒަންސްއަށް މިނިސްޓަރު ދޭންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މިނިސްޓަރު ދޭ ހުއްދަ ދިނުމުން، އެ ހުއްދަ ނިސްބަތްވާ ކުށްވެރިޔާ ބަދަލުކުރެވޭ ޤައުމަށް އޭނާ ގެންދިޔުމަށްޓަކައި އޭނާ ޙަވާލުކުރަންޖެހޭ އެ ޤައުމުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތާ އޭނާ ޙަވާލުކުރުމުގެ ކަންކަން، ކުށްވެރިން ބަދަލުކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން ދިވެހިރާއްޖެއާއި އެ ޤައުމާ ދެމެދު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން އަދި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕްރިޒަންސް ހަމަޖައްސަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މިނިސްޓަރު ދޭ ހުއްދަ ދިނުމުގެ ނަތީޖާއަކީ، އެ ހުއްދަ ނިސްބަތްވާ ކުށްވެރިޔާ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ތަންފީޛުކުރަމުންދިޔަ ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުން ވަގުތީ ގޮތުން ނިމުމަކަށް އައުމެވެ. އަދި އޭނާގެ ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުމުގެ ގޮތުން އޭނާ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ބަންދުކޮށްފައިވާ ބަންދުކުރުން ވަގުތީ ގޮތުން ނިމުމަކަށް އައުމެވެ.
އަންނަނިވި ޙާލަތްތަކުގެ ތެރެއިން ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެއްޖެނަމަ، މިނިސްޓަރު ދޫކުރާ އެހެން ހުއްދައެއް މެދުވެރިކޮށް، މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މިނިސްޓަރު ދޫކުރާ ހުއްދައަށް ބަދަލުގެނެވިދާނެއެވެ.
ނުވަތަ އެ ހުއްދަ ބާޠިލުކުރެވިދާނެއެވެ.
ކުށްވެރިޔާ ބަދަލުކުރުމަށް ބޭރު ޤައުމުން ދީފައިވާ ރުހުން އަނބުރާ ގެންދިޔުން؛
ކުށްވެރިޔާ ބަދަލުކުރުމާމެދު އޭނާ ދީފައިވާ ރުހުން އޭނާ އަނބުރާ ގެންދިޔުން؛
ކުށްވެރިން ބަދަލުކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން ދިވެހިރާއްޖެއާއި ބޭރު ޤައުމާ ދެމެދު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގައި ބަޔާންކުރާ އެނޫންވެސް ޙާލަތެއް ކުރިމަތިވުން.

[ބޭރު ޤައުމުތަކުގައިވާ ދިވެހި ކުށްވެރިން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ބަދަލުކުރުން]

[ދިވެހިރާއްޖެއަށް ގެނެވޭނެ ކުށްވެރިން]
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޙުކުމް ތަންފީޛުކޮށް ނިންމުމަށް ދިވެހިރާއްޖެއަށް ގެނެވޭނީ ދިވެހި ކުށްވެރިންނެވެ.

[ދިވެހި ކުށްވެރިން ބަދަލުކުރުމަށް އެދެވޭނެ ފަރާތްތައް]
ބޭރު ޤައުމެއްގައި ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރަމުންދާ ދިވެހިކުށްވެރިޔަކު ދިވެހިރާއްޖެއަށް ބަދަލުކުރުމަށް އެދި ދިވެހިރާއްޖެއިން އެ ޤައުމަށް ހުށަހެޅުމެއް ހުށަހެޅިދާނެއެވެ. ނުވަތަ އެ ޤައުމުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ހުށަހެޅުމެއް ހުށަހެޅިދާނެއެވެ.

[ދިވެހި ކުށްވެރިން ބަދަލުކުރުމަށް ބޭރު ޤައުމުން އެދުން]
ބޭރު ޤައުމެއްގައި ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރަމުންދާ ދިވެހި ކުށްވެރިޔަކު ދިވެހިރާއްޖެއަށް ބަދަލުކުރުމަށް އެދި އޭނާ އެ ޤައުމުގައި އެދުމުން، އެ ޤައުމެއްގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތަށް މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން މިނިސްޓަރަށް ހުށަހެޅުމެއް ހުށަހެޅިދާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ހުށަހަޅާ ކޮންމެ ހުށަހެޅުމަކާއެކު ތިރީގައިވާ ލިޔެކިޔުން ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.
ކުށްވެރިޔާގެ ނަމާއި، އުފަން ތާރީޚާއި، އޭނާއަކީ ދިވެހިރައްޔިތެއްކަން އެނގޭނެ މަޢުލޫމާތާއި، އޭނާއަކީ ކާކުކަން އެނގޭނެ އެނޫންވެސް މަޢުލޫމާތު؛
ދިވެހިރާއްޖޭގައި ކުށްވެރިޔާގެ އެޑްރެހެއްވާނަމަ، އެ އެޑްރެސް؛
ކުށްވެރިޔާގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުކުރި ކޯޓުގެ ޙުކުމުގެ އަސްލާ އެއްގޮތް ކަމަށް ބަޔާންކޮށް އެ ޤައުމެއްގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތުން ސޮއިކޮށް، ދޫކޮށްފައިވާ ކޮޕީއެއް؛
ކުށްވެރިޔާގެ މައްޗަށް ސާބިތުވާ ކަމަށް ކަނޑައެޅި ކުށް އޭނާގެ މައްޗަށް ސާބިތުވާ ކަމަށް ކަނޑައެޅުނު ގޮތާއި، އެ ނިންމުމަށް ވާސިލުވުމުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާ މުހިންމު ނުކުތާތަކުގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ ބަޔާނެއް؛
ކުށްވެރިޔާ ކޮށްފައިވާ ކުށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނުގެ ކަމާބެހޭ މާއްދާތަކުގެ ކޮޕީ؛
ކުށްވެރިޔާ ތަންފީޛުކުރަންޖެހޭ އަދަބުގެ ބާވަތާއި، އެ އަދަބުގެ މުއްދަތާއި، ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރަން ފެށި ތާރީޚު؛
ކުށްވެރިޔާ ކޮށްފައިވާ ކުށުގެ އަދަބު ކަނޑައަޅާފައިވާ ޤާނޫނުގެ ކަމާބެހޭ މާއްދާތަކުގެ ކޮޕީ؛
ކުށްވެރިޔާއަކީ އެ ޤައުމުގެ ކަމާބެހޭ ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ޕެރޯލްގެ ދަށުން ދޫކޮށްފައިވާ މީހެއް ކަމުގައިވާނަމަ، ކަމާބެހޭ އިދާރާއިން ދޫކޮށްފައިވާ އެކަން ހެކިކޮށްދޭ ރަސްމީ ލިޔުމެއް، އަދި އެ ޤައުމުގެ ކަމާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ކަމާބެހޭ މާއްދާތަކުގެ ކޮޕީ؛
ކުށްވެރިޔާ ދިވެހިރާއްޖެއަށް ބަދަލުކުރުމަށް ރުހުންދޭ ކަމަށް ބަޔާންކޮށް އޭނާ ސޮއިކޮށްފައިވާ އިޤުރާރު؛
ކުށްވެރިޔާ ދިވެހިރާއްޖެއަށް ބަދަލުކުރުމަށް ރުހުންދޭ ކަމަށް ބަޔާންކޮށް އެ ޤައުމުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތުން ސޮއިކޮށްފައިވާ އިޤުރާރު؛
ކުށްވެރިޔާ އެއްވެސް ޞިއްޙީ ފަރުވާއެއް ހޯދަމުންދާނަމަ، އެ ފަރުވާއެއްގެ މަޢުލޫމާތު، އަދި ކުށްވެރިޔާ ރާއްޖެ ގެނައުމަށްފަހު އެ ފަރުވާ ދަމަހައްޓަން ބޭނުންވާނަމަ، އެކަން ބަޔާންކޮށް އެ ޤައުމެއްގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތުން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުން؛
ހުށަހެޅުމަށް ޢަމަލުކުރުމަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންވާނެ ކަމަށް މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ނުވަތަ ދިވެހިރާއްޖެއާއި އެ ޤައުމާ ދެމެދު ކުށްވެރިން ބަދަލުކުރުމާ ބެހޭގޮތުން ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމެއްގައި ކަނޑައަޅާ އެނޫންވެސް މަޢުލޫމާތު.
ކުށްވެރިޔާއަކީ، ރުހުން ދިނުމުގެ ޤާބިލުކަން ލިބިފައިނުވާ ކުށްވެރިއެއްނަމަ، އޭނާ ރުހުންދޭ ކަމަށް ބަޔާންކޮށް އޭނާގެ ފަރާތުން އިޤްރާރުވާނީ، މި ޤާނޫނުގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) ގައި ބަޔާންކުރާ ފަރާތުންނެވެ.
މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ހުށަހަޅާ ލިޔެކިޔުން ހުންނަންވާނީ އިނގިރޭސި ބަހުންނެވެ. އަދި އެ ލިޔުމެއްގެ އަސްލު އޮތީ އިނގިރޭސި ބަހުން ކަމުގައިނުވާނަމަ، އަސްލާ އެއްގޮތް ކަމަށް ބަޔާންކޮށް، އެ ޤައުމުގެ ކަމާބެހޭ ރަސްމީ އިދާރާއަކުން ސޮއިކޮށްފައިވާ އެ ލިޔުމުގެ އިނގިރޭސި ތަރުޖަމާއެއް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ ދަށުން ބޭރު ޤައުމުތަކުން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުންތައް ހުންނަންވާނެ ގޮތުގެ ނަމޫނާއާއި، އެފަދަ ހުށަހެޅުން ހުށަހެޅުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ އިޖުރާއަތު، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

[ދިވެހިރާއްޖެއަށް ބަދަލުވުމަށް ދިވެހި ކުށްވެރިން އެދުން]
ބޭރު ޤައުމެއްގައިވާ ދިވެހި ކުށްވެރިޔަކު ދިވެހިރާއްޖެއަށް ބަދަލުވުމަށް އެދޭނަމަ، މި ޤާނޫނުގެ 25 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އެ ޤައުމުގައި އެދުމުގެ ބަދަލުގައި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން މިނިސްޓަރަށް ހުށަހެޅުމެއް ހުށަހެޅިދާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ ދަށުން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމަކާ ގުޅޭގޮތުންވެސް މި ޤާނޫނުގެ 25 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކުރާ ކަންކަން ފުރިހަމަވާންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މިނިސްޓަރަށް ހުށަހެޅުމެއް ލިބުމުން، އެކަން، ބޭރު ޤައުމުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތަށް އަންގަންވާނެއެވެ. އަދި އެ ޤައުމުގެ ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން، އަދި ކުށްވެރިން ބަދަލުކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން ދިވެހިރާއްޖެއާއި އެ ޤައުމާ ދެމެދު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން މިނިސްޓަރު ޢަމަލުކުރަންވާނެއެވެ.

[ދިވެހިރާއްޖެއަށް ގެނައުމުގެ ހުއްދަ ދިނުން]
ދިވެހިރާއްޖެއަށް ބަދަލުވުމަށް އެދޭ ބޭރު ޤައުމެއްގައިވާ ދިވެހި ކުށްވެރިޔަކާ ގުޅޭގޮތުން މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ ކަންކަން ފުރިހަމަވާނަމަ، އޭނާ އެ ޤައުމުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ގެނައުމުގެ ހުއްދަ، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން މިނިސްޓަރު ދޭންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މިނިސްޓަރު ދޭ ހުއްދައަކީ، އޭނާ ބޭރު ޤައުމުގައި ތަންފީޛުކުރަމުންދާ ޙުކުމް، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ތަންފީޛުކޮށް ނިންމުމަށްޓަކައި އޭނާ ދިވެހިރާއްޖެއަށް ގެނައުމުގެ ހުއްދަ ދީ، ދޫކުރާ ލިޔުމެކެވެ.
އެ ހުއްދައިގައި، އޭނާގެ ޙުކުމް މި ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ތަންފީޛުކުރެވެންވާނެކަމާއި، އެގޮތުން އޭނާ ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭނަމަ ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭ މުއްދަތާއި ގޮތް އަންގާފައި އޮންނަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ދޫކުރެވޭ ހުއްދަ ނިސްބަތްވާ ކުށްވެރިޔާއަކީ އެ ޤައުމުގެ ކަމާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ޕެރޯލްގެ ދަށުން ދޫކޮށްފައިވާ މީހެއްނަމަ، އެކަމާއި، އޭނާ ދޫކުރެވިފައިވާ ޝަރުޠުތަކާއި، އެއިން ޝަރުޠަކަށް ބަދަލުގެނެވިފައިވާނަމަ އެކަމާއި، ޕެރޯލްގެ ދަށުން އޭނާ ދޫކުރެވިފައިވާ މުއްދަތާއި، ޕެރޯލްގެ ދަށުން ދޫކުރެވޭ ކުށްވެރިން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ގެނައުމުގައި ޢަމަލުކުރެވޭނެ އުސޫލުތައް ކަމުގައި ދިވެހިރާއްޖެއާއި އެ ޤައުމާ ދެމެދު އެއްބަސްވެފައިވާ އުސޫލުތައް، އެ ހުއްދައިގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މިނިސްޓަރު ދޭ ހުއްދަ ދިނުމުން، އެ ހުއްދަ ނިސްބަތްވާ ކުށްވެރިޔާ ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުގެ އިންތިޒާމު، މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕްރިޒަންސް ހަމަޖައްސަންވާނެއެވެ.
އަންނަނިވި ޙާލަތްތަކުގެ ތެރެއިން ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެއްޖެނަމަ، މިނިސްޓަރު ދޫކުރާ އެހެން ހުއްދައެއް މެދުވެރިކޮށް، މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މިނިސްޓަރު ދޫކުރާ ހުއްދައަށް ބަދަލުގެނެވިދާނެއެވެ.
ނުވަތަ އެ ހުއްދަ ބާޠިލުކުރެވިދާނެއެވެ.
ކުށްވެރިޔާ ބަދަލުކުރުމަށް ބޭރު ޤައުމުން ދީފައިވާ ރުހުން އަނބުރާ ގެންދިޔުން؛
ކުށްވެރިޔާ ބަދަލުކުރުމާމެދު އޭނާ ދީފައިވާ ރުހުން އޭނާ އަނބުރާ ގެންދިޔުން؛
ކުށްވެރިން ބަދަލުކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން ދިވެހިރާއްޖެއާއި ބޭރު ޤައުމާ ދެމެދު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގައި ބަޔާންކުރާ އެނޫންވެސް ޙާލަތެއް ކުރިމަތިވުން.

[ބޭރު ޤައުމުތަކުގެ ޙުކުމް ދިވެހިރާއްޖޭގައި ތަންފީޛުކުރުން]

[ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުން]
ބޭރު ޤައުމެއްގައި ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރަމުންދިޔަ ދިވެހި ކުށްވެރިޔަކު މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ގެނައުމަށްފަހު، އޭނާގެ މައްޗަށް ކޮށްފައިވާ ޙުކުމް، އަންނަނިވި ގޮތްތަކުގެ ތެރެއިން ގޮތަކަށް ދިވެހިރާއްޖޭގައި ތަންފީޛުކުރަންވާނެއެވެ.
އެ ޤައުމުގައި ކޮށްފައިވާ ޙުކުމް އެގޮތުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގައި ތަންފީޛުކުރުން؛ ނުވަތަ ކުށްވެރިޔާގެ މައްޗަށް އެ ޤައުމުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އަދަބު، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނަށް ފެއްތުމަށްޓަކައި، އެ އަދަބު ބަދަލުކުރުމަށްފަހު، ބަދަލުކުރެވޭ އަދަބު ތަންފީޛުކުރުން.

[ޙުކުމް ދެމެހެއްޓުން]
މި ޤާނޫނުގެ 30 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ޙާލަތުގައި ފިޔަވައި، ބޭރު ޤައުމެއްގައި ކޮށްފައިވާ ޙުކުމެއް، އެގޮތުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގައި ތަންފީޛުކުރަންވާނެއެވެ.
ބޭރު ޤައުމެއްގައި ކޮށްފައިވާ ޙުކުމެއް، މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ތަންފީޛުކުރުމުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި، ބޭރު ޤައުމުގައި ކޮށްފައިވާ ޙުކުމަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ޙުކުމެކޭ އެއްފަދަ ޙުކުމެއް ކަމުގައި ބެލޭނެއެވެ.
ބޭރު ޤައުމެއްގައި ކޮށްފައިވާ ޙުކުމެއް، އެގޮތުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގައި ތަންފީޛުކުރުމަށްޓަކައި، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން މިނިސްޓަރު އަމުރެއް ނެރެންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން މިނިސްޓަރު ނެރޭ އަމުރުގައި، އަންނަނިވި ކަންކަން ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.
އެ އަމުރަކީ ބޭރު ޤައުމުގައި އޭނާގެ މައްޗަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ޙުކުމް އެގޮތުގައި ތަންފީޛުކުރުމަށް ނެރޭ އަމުރެއްކަން؛ އަދި ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެ ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުމުގައި، ބޭރު ޤައުމުގައި އޭނާ ތަންފީޛުކޮށް ނިންމާފައިވާ މުއްދަތު އުނިކުރެވޭނެކަމާއި، އެ މުއްދަތު އުނިކުރުމުން، ދިވެހިރާއްޖޭގައި އޭނާ ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރަންޖެހޭ މުއްދަތަކީ ކޮބައިކަން.

[އަދަބު ބަދަލުކުރުން]
ބޭރު ޤައުމެއްގައި ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރަމުންދިޔަ ދިވެހި ކުށްވެރިއެއްގެ މައްޗަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ އަދަބަކީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުގައި އެކުށަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ އަދަބާ ވަރަށް ބޮޑުތަން ތަފާތު އަދަބެއް ކަމުގައިވާނަމަ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކަމާބެހޭ ޤާނޫނުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އަދަބާ އެ އަދަބު އެއްގޮތްކުރުމަށްޓަކައި މި މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އެ އަދަބު ބަދަލުކުރެވިދާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން އަދަބު ބަދަލުކުރެވޭނީ، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ އަމުރަކުންނެވެ.
މި މާއްދާގެ ދަށުން ސުޕްރީމް ކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހަޅާނެ ގޮތުގެ އިޖުރާއަތުތައް، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ސުޕްރީމް ކޯޓުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ ދަށުން ސުޕްރީމް ކޯޓަށް ހުށަހެޅޭ މައްސަލައަކާ ގުޅިގެން، ބޭރު ޤައުމެއްގައި ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރަމުންދިޔަ ދިވެހި ކުށްވެރިއެއްގެ މައްޗަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ އަދަބު އެ ކޯޓުން ބަދަލުކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރަންވާނީ އަންނަނިވި ގޮތުގެމަތިންނެވެ.
އޭނާގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުވާ ކަމަށް ބޭރު ޤައުމުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ޙުކުމް މުރާޖަޢާނުކުރުން؛
ބޭރު ޤައުމުގައި އޭނާގެ މައްޗަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ އަދަބަށްވުރެ، ބަދަލުކުރެވޭ އަދަބު ބޮޑުނުވުން؛
ބަދަލުކުރެވޭ އަދަބުގެ މިންވަރަކީ، ބޭރު ޤައުމުގައި އޭނާގެ މައްޗަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ އަދަބާ ވީވަރަކުން ގާތްކުރާ މިންވަރަކަށްވުން؛
ބަދަލުކުރެވޭ އަދަބަކީވެސް ޖަލުގައި ބަންދުކުރުމުގެ ނުވަތަ އެނޫންވެސް ގޮތަކުން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުގެ އަދަބެއް ކަމުގައިވުން؛
ބޭރު ޤައުމުގައި އޭނާގެ މައްޗަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ އަދަބުގެ ޖުމްލަ މުއްދަތުގެ ތެރެއިން އޭނާ އެ ޤައުމުގައި ތަންފީޛުކޮށްފައިވާ މުއްދަތު، ބަދަލުކުރެވޭ އަދަބުން އުނިކުރުން.

[އިސްތިއުނާފު ނުކުރެވުން]
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ގެނެވޭ ބޭރު ޤައުމެއްގައި ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރަމުންދިޔަ ދިވެހި ކުށްވެރިއެއްގެ މައްޗަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ޙުކުމް، ދިވެހިރާއްޖޭގައި އިސްތިއުނާފެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ގެނެވޭ ބޭރު ޤައުމެއްގައި ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރަމުންދިޔަ ދިވެހި ކުށްވެރިއެއްގެ މައްޗަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން މިނިސްޓަރު ނިންމާ ނިންމުމެއް ދިވެހިރާއްޖޭގައި އިސްތިއުނާފެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ.

[މަޢާފުދިނުން ނުވަތަ އަދަބު ލުއިކޮށްދިނުން]
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ގެނެވޭ ދިވެހި ކުށްވެރިއަކަށް، ބޭރު ޤައުމުގެ ކަމާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން އަދަބު ލުއިކޮށްދީފިނަމަ، އޭނާގެ އަދަބު، އެގޮތުގެމަތިން ލުއިކޮށްދޭންވާނެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ގެނެވޭ ދިވެހި ކުށްވެރިޔަކު، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރަމުންދާ ދިޔުމުގައި، މަޢާފުދިނުމާއި އަދަބު ލުއިކޮށްދިނުމުގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން އަދަބު ލުއިކޮށްދިނުމަށް ޝަރުޠުހަމަވާނަމަ، އެ ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އޭނާގެ އަދަބު، ލުއިކޮށްދެވިދާނެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ގެނެވޭ ދިވެހި ކުށްވެރިއަކަށް، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކަމާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ނުވަތަ ބޭރު ޤައުމުގެ ކަމާބެހޭ ޤާނޫނުގެ ދަށުން މަޢާފުދީފިނަމަ، އޭނާގެ ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރުން ނިމުމަކަށް ގެނެސް، އޭނާ ބަންދުން ދޫކުރަންވާނެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ބޭރު ޤައުމަކަށް ބަދަލުކުރެވޭ ކުށްވެރިއަކަށް، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން މަޢާފުދީފިނަމަ، ނުވަތަ އަދަބު ލުއިކޮށްދީފިނަމަ، އެކަން، އެ ޤައުމުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތަށް މިނިސްޓަރު އަންގަންވާނެއެވެ.

[އަދަބު]
މި ބާބުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި "އަދަބު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މީހެއްގެ މައްޗަށް ކުށް ސާބިތުވާ ކަމަށް ޝަރުޢީ ކޯޓަކުން ޙުކުމް ކުރުމާއެކު ނުވަތަ ޙުކުމްކުރުމަށްފަހު، އޭނާގެ މައްޗަށް ކަނޑައަޅާ އަދަބަށެވެ.

[އެހެނިހެން]

[އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ ލަފާ ހޯދުން]
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން މިނިސްޓަރު ނިންމަންޖެހޭ އެއްވެސް ނިންމުމެއް ނިންމަންވާނީ، އެކަމާ ގުޅޭގޮތުން އެޓަރނީ ޖެނެރަލްގެ ލަފާ ހޯދުމަށްފަހު، އެ ލަފާގައިވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.

[ޓްރާންޒިޓްކުރުން]
ބޭރު ޤައުމެއްގައިވާ ކުށްވެރިޔަކު އެހެން ބޭރު ޤައުމަކަށް ބަދަލުކުރުމަށްޓަކައި ދަތުރުކުރާއިރު އެ ދަތުރުމަތީގައި ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޓްރާންޒިޓްކުރުމަށް އޭނާ ގެންދެވޭ ޤައުމުން އެދޭނަމަ، އަދި އަންނަނިވި ޝަރުޠުތައް އެފަދަ ހުށަހެޅުމަކާ ގުޅޭގޮތުން ފުރިހަމަވާނަމަ، އެ ޤައުމުގެ ކަމާބެހޭ މީހެއްގެ ޙަވާލުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެ ކުށްވެރިޔާ ޓްރާންޒިޓްކުރުމުގެ ހުއްދައެއް މިނިސްޓަރަށް ދެވިދާނެއެވެ.
ކުށްވެރިޔާ ދިވެހިރާއްޖެ ގެނައުމުގެ ކުރިން، ޓްރާންޒިޓްކުރުމުގެ ހުއްދައަށް ކުށްވެރިޔާ ގެންދެވޭ ޤައުމުން އެދިފައިވުން؛ އަދި ޓްރާންޒިޓްކުރުމުގެ ހުއްދައަށް އެދޭ ޤައުމަކީ، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކުށްވެރިން ބަދަލުކުރެވޭނެ ޤައުމަކަށްވުން.
ރާއްޖޭގައި ޓްރާންޒިޓްކުރަން އެދޭ ކުށްވެރިޔާއާ ގުޅޭގޮތުން އަންނަނިވި ކަންކަން ފުރިހަމަވާނަމަ، އޭނާ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޓްރާންޒިޓްކުރުމުގެ ހުއްދަ ނުދީ މިނިސްޓަރަށް ހިފެހެއްޓިދާނެއެވެ.
އޭނާއަކީ ދިވެހިރައްޔިތެއް ކަމުގައިވުން؛
އޭނާގެ މައްޗަށް ސާބިތުވެފައިވާ ކުށަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކުށެއް ކަމުގައިނުވުން؛
އޭނާއަކީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކުށެއް ކަމުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ކުށެއް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ކުރުމުގެ ސަބަބުން ހޯދަމުންދާ މީހެއް ކަމުގައިވުން.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ކުށްވެރިޔަކު ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޓްރާންޒިޓްކުރުމުގެ ހުއްދަ މިނިސްޓަރު ދީފިނަމަ، ޓްރާންޒިޓްކުރެވޭ ކުށްވެރިޔާއާ ޙަވާލުވެހުރި އެ ޤައުމުގެ ކަމާބެހޭ އޮފިސަރަށް، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ފުލުހުންގެ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދެވިދާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ހުއްދަ ލިބިގެން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޓްރާންޒިޓްކުރާ ކުށްވެރިޔާ ދަތުރުކުރާ އުޅަނދު ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޖެއްސީއްސުރެ ނުވަތަ ބަނދަރުކުރީއްސުރެ ދިވެހިރާއްޖެއިން ފުރަންދެން، މިނިސްޓަރު ކަނޑައަޅާ ގޮތެއްގެމަތިން ކުށްވެރިޔާ ހައްޔަރުގައި ބަހައްޓަން މިނިސްޓަރު އަންގަންވާނެއެވެ.

[ޚަރަދު]
ކުށްވެރިން ބަދަލުކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން ދިވެހިރާއްޖެއިން ބައިވެރިވެފައިވާ ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޢާހަދާއެއްގައި ނުވަތަ ކުށްވެރިން ބަދަލުކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން ބޭރު ޤައުމަކާއި ދިވެހިރާއްޖެއާ ދެމެދު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމެއްގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، ބޭރު ޤައުމެއްގައިވާ ދިވެހި ކުށްވެރިޔަކު ދިވެހިރާއްޖެއަށް ގެނައުމަށް ހިނގާނެ ޚަރަދު އުފުލާނީ، ދިވެހި ސަރުކާރުންނެވެ.
ބޭރު ޤައުމެއްގައިވާ ދިވެހި ކުށްވެރިޔަކު ދިވެހިރާއްޖެއަށް ގެނައުމަށް ހިނގާނެ ޚަރަދު މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ދިވެހި ސަރުކާރުން އުފުލި ނަމަވެސް، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން ކުށްވެރިޔާގެ ކިބައިން އެ ޚަރަދު އަނބުރާ ހޯދުމަކަށް މި ޤާނޫނު ހުރަހެއްނާޅައެވެ.
ކުށްވެރިން ބަދަލުކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން ދިވެހިރާއްޖެއިން ބައިވެރިވެފައިވާ ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޢާހަދާއެއްގައި ނުވަތަ ކުށްވެރިން ބަދަލުކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން ބޭރު ޤައުމަކާއި ދިވެހިރާއްޖެއާ ދެމެދު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމެއްގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، ދިވެހިރާއްޖޭގައިވާ ބޭރު ޤައުމުގެ ކުށްވެރިޔަކު އެ ޤައުމަށް ގެންދިޔުމާ ގުޅޭގޮތުން ހިނގާނެ ޚަރަދު އުފުލާނީ، އެ ޤައުމަކުންނެވެ.
ކުށްވެރިޔަކު އެއް ޤައުމުން އަނެއް ޤައުމަށް ބަދަލުކުރުމުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޓްރާންޒިޓްކުރުމަށް ހުށަހަޅާނަމަ، ކުށްވެރިޔާ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހުންނަ ހުރުމާ ގުޅޭގޮތުން ހިނގާ ޚަރަދަށް ޒިންމާވާނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެ ކުށްވެރިޔާ ޓްރާންޒިޓްކުރުމުގެ ހުއްދައަށް އެދޭ ޤައުމުންނެވެ.

[ގަވާއިދު ހަދައި ހިންގުން]
މި ޤާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދަންޖެހޭ ގަވާއިދުތައް ހަދާނީ މިނިސްޓަރެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދަންޖެހޭ އެންމެހައި ގަވާއިދުތައް، މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާތާ 3 (ތިނެއް) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ހަދައި، ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ޝާއިޢުކުރަންވާނެއެވެ.

[ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރުން]
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާނީ، މި ޤާނޫނު ފާސްވެ، ތަޞްދީޤުކޮށް، ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ޝާއިޢުކުރާ ތާރީޚުން ފެށިގެން 3 (ތިނެއް) މަސްދުވަސް ހަމަވާ ތާރީޚުން ފެށިގެންނެވެ.

[މާނަކުރުން]
މި ޤާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، އަންނަނިވި ލަފްޒުތަކާއި ޢިބާރާތްތަކަށް ދީފައިވަނީ، އެ ލަފްޒުތަކާއި ޢިބާރާތްތަކަށް ތިރީގައި ދީފައިވާ މާނަކުރުމެވެ.
"މިނިސްޓަރު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޙުކުމް ތަންފީޛުކުރަމުންގެންދާ ކުށްވެރިންނާގުޅޭ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އެއިރެއްގައި ޙަވާލުކޮށްފައިވާ ސަރުކާރުގެ ވުޒާރާގެ ވަޒީރަށެވެ.
"އެޓަރނީ ޖެނެރަލް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 133 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޢައްޔަންކުރާ ބަންޑާރަނައިބަށެވެ.
"ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕްރިޒަންސް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖަލުތަކާއި ޕެރޯލްގެ ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕްރިޒަންސްއަށެވެ.
"ކޯޓު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓަކަށް ނިސްބަތްކޮށް ކަމުގައިވާނަމަ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޯޓުތަކާބެހޭ ޤާނޫނުގައި އެ ލަފްޒަށް ދީފައިވާ މާނައިގައެވެ. ބޭރު ޤައުމެއްގެ ކޯޓަކަށް ނިސްބަތްކޮށް ކަމުގައިވާނަމަ، އެ ޤައުމެއްގެ ޝަރުޢީ ކޯޓަކަށެވެ.
"ސުޕްރީމް ކޯޓު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސުޕްރީމް ކޯޓަށެވެ.
"ޓްރާންޒިޓްކުރުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ބޭރު ޤައުމެއްގައިވާ ކުށްވެރިޔަކު އެހެން ޤައުމަކަށް ބަދަލުކުރުމަށްޓަކައި ދަތުރުކުރާއިރު ދިވެހިރާއްޖޭގެ މަގުން ދަތުރުކުރާ ޙާލަތްތަކުގައި، މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ދިވެހިރާއްޖޭގައި މަޑުކުރާ ކުރުމަށެވެ.
"ބޭރު ޤައުމެއްގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ބޭރު ޤައުމެއްގައިވާ ކުށްވެރިން އެހެން ޤައުމަކަށް ގެންދިޔުމާގުޅޭ ކަންކަން ހަމަޖެއްސުމުގެ ޒިންމާ އެ ޤައުމުގައި ޙަވާލުވެފައިވާ ފަރާތަށެވެ.