ދިވެހިރާއްޖޭގައި ކުރެވޭ ފޮރިން އިންވެސްޓްމަންޓާބެހޭ ޤާނޫނު
(25/79)

މިޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ބިދޭސީންނަށް، ނުވަތަ ބޭރު ޤައުމުތަކުގެ ސަރުކާރުތަކަށް، ނުވަތަ ރާއްޖޭން ބޭރުގައި އުފެދިފައިވާ ޖަމާޢަތްތަކަށާއި ކުންފުނިތަކަށް، އިންވެސްޓް ކުރެވިދާނެއެވެ. އަދި މިފަދަ އިންވެސްޓްމަންޓް ތަކުގައި، ދިވެހިސަރުކާރަށް، ނުވަތަ ދިވެހިސަރުކާރުގެ ފަރާތަކަށް ނުވަތަ ދިވެހިންނަށް، ނުވަތަ ރާއްޖޭގައި ގަވާއިދުން ރަޖިސްޓަރީ ކުރެވިފައިވާ ޖަމާޢަތްތަކަށާއި ކުންފުނިތަކަށް، ބައިވެރިވެވިދާނެއެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގައި ފޮރިން އިންވެސްޓްމަންޓެއް ހިންގޭނީ، މިޤާނޫނުގެ 3 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގެ މަތިން، ޓޫރިޒަމްގެ މަސައްކަތެއްގައިނަމަ، މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓޫރިޒަމްގައި، އެހެން ކަމެއްގައިނަމަ، މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓްރޭޑް، އެންޑް އިންޑަސްޓްރީޒްގައި އެ އިންވެސްޓްމަންޓެއް ރަޖިސްޓަރީކޮށް، އެގްރީމަންޓެއްގައި ސޮއިކުރުމަށްފަހުގައެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގައި ކުރެވޭ ފޮރިން އިންވެސްޓްމަންޓްގެ ބާވަތާއި ދާއިރާ ކަނޑައަޅާނީ، ޓޫރިޒަމްގެ މަސައްކަތެއްގައިނަމަ، މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓޫރިޒަމުންނެވެ. އެހެންކަމެއްގައިނަމަ، މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓްރޭޑް، އެންޑް އިންޑަސްޓްރީޒުންނެވެ. އަދި މިފަދަ ކޮންމެ އިންވެސްޓްމަންޓެއްގައިވެސް ދިވެހިސަރުކާރު ގަބޫލުކުރާ ރައުސްމާލެއް ކަނޑައެޅިފައި އޮންނަންވާނެއެވެ.
ޓޫރިޒަމްގެ މަސައްކަތުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގައި އިންވެސްޓްކުރާ ކޮންމެ ފަރާތަކާ މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓޫރިޒަމާ ދެމެދު، އެގްރީމަންޓެއްގައި ސޮއިކުރަން ވާނެއެވެ. އަދި މިނޫން އެހެން ކަމެއްގައި ދިވެހިރާއްޖޭގައި އިންވެސްޓްކުރާ ކޮންމެ ފަރާތަކާ މިނިސްޓްރީ އޮފް ޓްރޭޑް، އެންޑް އިންޑަސްޓްރީޒާ ދެމެދު އެގްރީމަންޓެއްގައި ސޮއިކުރަންވާނެއެވެ. އެ އެގްރީމަންޓުގައި، އެ އިންވެސްޓްމަންޓެއްގެ ދަށުން ކުރާނެ ހުރިހާ މަސައްކަތްތަކާއި، އެ މަސައްކަތްތައް ހިންގާނޭގޮތް ތަފްޞީލުކޮށް ކަނޑައެޅި ބަޔާންވެފައި އޮންނަން ވާނެއެވެ.
މިޤާނޫނުގެ 1 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރެވިފައިވާ ބޭރުގެ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން ދިވެހިރާއްޖޭގައި އިންވެސްޓް ކުރެވޭނީ، ދިވެހިސަރުކާރު ގަބޫލުކުރާ ސަރުކާރަކަށް، ނުވަތަ ބޭންކަކަށް، ނުވަތަ ދިވެހިސަރުކާރު ގަބޫލުކުރާ ސަރުކާރެއްގެ ނުވަތަ ބޭންކެއްގެ ނުވަތަ ބޭންކެއްފަދަ ތަނެއްގެ އިތުބާރު ލިބިގެންވާ ފަރާތަކަށެވެ.
ރާއްޖޭގައި ކޮށްފައިވާ އިންވެސްޓްމަންޓެއް، ފޮރިން އިންވެސްޓްމަންޓާބެހޭ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ހިނގަމުންދާނަމަ، އެ އިންވެސްޓްމަންޓެއްގެ މުއްދަތު ހަމަވަންދެން ހިންގުމަށް ސަރުކާރުން ހުރަހެއް ނާޅާނެއެވެ. އަދި ކިއެއްތަ، އެފަދަ އިންވެސްޓްމަންޓަކަށް ސަރުކާރުން ވެދެވެން އޮތް އެހީއެއް ވެދޭނެއެވެ.
ރާއްޖޭގައި ފޮރިން އިންވެސްޓްމަންޓެއް ހިންގާ ފަރާތަކުން ރާއްޖޭގެ އަމަނަށް ގެއްލުމެއް ލިބޭފަދަ ޢަމަލެއް ހިންގައިފިނަމަ، ނުވަތަ އެފަދަ އިންވެސްޓްމަންޓެއް ހިންގާ ފަރާތުގެ ޢަމަލުތައް ހުންނަގޮތުން ރާއްޖޭގެ އަމަން އަމާންކަމަށް އެއްވެސް ގެއްލުމެއް ލިބިދާނެކަމަށް ދިވެހިސަރުކާރަށް ފެނިއްޖެނަމަ، ނޯޓިސް ދީފައި، ނުވަތަ ނޯޓިސް ދިނުމަކާނުލައި ނަމަވެސް، އެ އިންވެސްޓްމަންޓެއް ވަގުތީގޮތުން ހުއްޓާލުމުގެ އިޚްތިޔާރު ދިވެހިސަރުކާރަށް ލިބިގެންވެއެވެ. މި މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ހުއްޓާލެވޭ އިންވެސްޓްމަންޓެއްގެ ސަބަބުން ލިބޭ ގެއްލުމެއްގައި އެއްވެސް ދިވެއްސަކު، ނުވަތަ ދިވެހިސަރުކާރު، ނުވަތަ ދިވެހިސަރުކާރުގެ ފަރާތެއް ޒިންމާވާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ. ހަމައެހެންމެ އިންވެސްޓްމަންޓް ހުއްޓާލުމުގެ ކުރިން އިންވެސްޓްމަންޓް ހިންގާ ފަރާތުން މިޤާނޫނުގެ 3 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ސޮއިކޮށްފައިވާ އެގްރީމެންޓު ފިޔަވައި އެހެންފަރާތަކާ ކުރެވިފައިވާ މުޢާހަދާއެއްގެ ދަށުން ދޭން އެއްބަސްވެފައިވާ އެއްޗަކުން، ނުވަތަ ކުރަން އެއްބަސްވެފައިވާ ކަމެއް ކުރުމަކުން، އިންވެސްޓްމަންޓް ހިންގާ ފަރާތް މަޙްރޫމެއް ނުވާނެއެވެ.
މިޤާނޫނުގެ 6 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ސަބަބަށްޓަކައި ވަގުތީގޮތުން ހުއްޓާލެވޭ އިންވެސްޓްމަންޓެއް ހިންގާ ފަރާތުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ އަމަން އަމާންކަމަށް އެއްވެސް ގެއްލުމެއް ލިބޭފަދަ ޢަމަލެއް ކުރިކަން، ނުވަތަ ކުރަންއުޅުނުކަން، އެ އިންވެސްޓްމަންޓެއް ހުއްޓާލިތާ 60 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދިވެހިސަރުކާރަށް ސާބިތުނުވިނަމަ، އެއިންވެސްޓްމަންޓެއް ވަގުތީގޮތުން ހުއްޓާލުމުން ލިބުނު ގެއްލުމަށް އިންސާފުވެރި ބަދަލު ދިވެހިސަރުކާރުން އެފަރާތަކަށް ދީ، އެ އިންވެސްޓްމަންޓް ހިންގުމުގެ ހުއްދަ ދޭނެއެވެ.
ރާއްޖޭގައި ފޮރިން އިންވެސްޓްމަންޓެއް ހިންގާ ފަރާތަކުން ރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުތަކާ ޚިލާފަށް ޢަމަލެއް ކޮށްފިނަމަ، އަދި ދިވެހިސަރުކާރުން އެފަރާތަކަށް ނަސޭހަތްތެރިވެ އިންޒާރު ކުރުމަށްފަހުވެސް އިޞްލާޙު ނުވެއްޖެނަމަ، އެ އިންވެސްޓްމަންޓެއް ހުއްޓާލައި، އެގްރީމެންޓް ބާޠިލުކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ދިވެހިސަރުކާރަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
މިޤާނޫނުގެ 6 ވަނަ މާއްދާއާއި 8 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ހުއްޓާލެވޭ އިންވެސްޓްމަންޓެއްގެ މުދަލާއި ފައިސާ، ދެފަރާތް އެއްބަސްވާ ގޮތެއްގެ މަތިން ރާއްޖޭން ބޭރަށް ގެންދެވިދާނެއެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގައި އިންވެސްޓްކޮށްގެން ހިންގާ މަސައްކަތަކީ، ރާއްޖޭގައި އުފެދޭ ނުވަތަ އުފައްދާ ތަކެތި ބޭނުންކޮށްގެން ކުރެވެންއޮތް މަސައްކަތެއްނަމަ، އެފަދަ ތަކެތި އެކަށީގެންވާ ވަރަށް ރާއްޖޭން ލިބެންނެތް ހިނދެއްގައިމެނުވީ، އެ މަސައްކަތެއްގައި ބޭނުންކުރަންވާނީ ރާއްޖޭގައި އުފެދޭ ނުވަތަ އުފައްދާ ތަކެއްޗެވެ.

[]
ދިވެހިރާއްޖޭގައި އިންވެސްޓްކޮށްގެން ހިންގާ މަސައްކަތުގައި ބިދޭސީން ބޭނުންކުރަންޖެހޭ ކަންތައްތަކުގައި މެނުވީ، ޢާންމު ގޮތެއްގައި ބޭނުންކުރަން ވާނީ ދިވެހިންނެވެ.

[]
އިންވެސްޓްކޮށްގެން ހިންގާ މަސައްކަތުން އުފައްދާ ތަކެއްޗަކީ، ދިވެހިރާއްޖެއަށް ބޭނުންވާ ތަކެތި ކަމުގައިވާނަމަ، އެ އުފައްދާ ތަކެތިން ބައެއް ދިވެހިސަރުކާރާއި އެ އިންވެސްޓްމަންޓެއް ހިންގާ ފަރާތަކާ ދެމެދު އެއްބަސްވެވޭ އުސޫލަކުން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބާޒާރަށް ދޫކުރަންވާނެއެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގައި ކުރާ އިންވެސްޓްމަންޓްގެ ފައިދާ، މިޤާނޫނުގެ 3 ވަނަ މާއްދާގައި ބުނާ އެގްރީމަންޓްގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ރާއްޖޭން ބޭރަށް ގެންދެވިދާނެއެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހިންގާ ފޮރިން އިންވެސްޓްމަންޓުން ސަރުކާރަށް ނެގޭ ޑިއުޓީއާއި ޓެކްސް، ދިވެހިސަރުކާރަށް ފެނުނު މުއްދަތަކަށް މާފުކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ދިވެހިސަރުކާރަށް ލިބިގެން ވެއެވެ. ޤާނޫނު ނަންބަރު 15/79 ގައި ބަޔާންވެގެންވާ ޓެކްސް، މި މާއްދާއިން އިސްތިސްނާ ވާނެއެވެ.

[15.]
މިޤާނޫނުގެ ދަށުން ހިނގާ އިންވެސްޓްމަންޓެއްގައި، ދިވެހިސަރުކާރާއި އިންވެސްޓްކުރި ފަރާތާ ވާހަކަ ދައްކައިގެން ކަމެއް ހަމަނުޖެއްސިއްޖެނަމަ، އެކަމެއް ނިންމާނީ އެގްރީމަންޓްގައި ކަނޑައެޅިފައިވާ ގޮތެއްގެ މަތިންނެވެ.

[16.]
މިޤާނޫނު ތަޞްދީޤު ކުރެވޭއިރު ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހިނގަމުންދާ ހުރިހާ ފޮރިން އިންވެސްޓްމަންޓްތަކުގެ މައްޗަށްވެސް މިޤާނޫނު ހިންގޭނެއެވެ.

[17.]
މި ޤާނޫނުގައި:
"ފޮރިން އިންވެސްޓްމަންޓް" އޭ ބުނެފައި އެވަނީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 4/79 ގެ ދަށުން "ދިވެހިރާއްޖޭގައި ބިދޭސީންކުރާ ވިޔަފާރި" ފިޔަވައި، މިޤާނޫނުގެ 1 ވަނަ މާއްދާއާއި 4 ވަނަ މާއްދާގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ގޮތަށް ބޭރު ޤައުމުތަކުގެ ސަރުކާރުތަކާއި، ޖަމާޢަތްތަކާއި، ކުންފުނިތަކާއި، ބިދޭސީން ރާއްޖޭގައި އިޤްތިޞާދީ މަސައްކަތެއް ހިންގުމަށްޓަކައި ރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރާ ތަކެއްޗާއި ފައިސާއާއި ޚިދްމަތަށެވެ.
"ރައުސްމާލް" ގެ މާނައަކީ މުދަލާއި ފައިސާއެވެ.
އިންވެސްޓްމަންޓް ހިންގާ ފަރާތޭ ބުނެފައި އެވަނީ، އެ އިންވެސްޓްމަންޓެއްގެ ޙިއްޞާދާރުންނާއި، ޑިރެކްޓަރުންނާއި، މެނޭޖަރުންނާއި، ހުރިހާ މުވައްޒަފުން ހިމެނޭ ގޮތުގެ މަތިންނެވެ.
"ޓޫރިޒަމްގެ މަސައްކަތް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 15/79 ގެ "ނޯޓް" ގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ "ޓުއަރިސްޓް ރިޒޯޓެއް" ނުވަތަ (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ "ޓުއަރިސްޓް ހޮޓަލެއް" ނުވަތަ "ގެސްޓްހައުސް" އެއް ހެދުމަށާއި އެފަދަ ތަނެއް ހިންގުމުގެ މަސައްކަތަށެވެ.
މި ޤާނޫނުގައި މުފްރަދު މާނަ ދޭހަވާގޮތަށްހުރި ކޮންމެ ތަނެއް، ޖަމްޢު މާނަ ދޭހަވާ ގޮތަށްވެސް ބޭނުން ކުރެވޭނެއެވެ. ހަމަ މި އުސޫލުން މީގެ އަނެއްކޮޅަށްވެސް ބޭނުންކުރެވޭނެއެވެ.