މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ޤާނޫނު
(2/2024)

[ފެށުން]

[ތަޢާރުފާއި ނަން]
މިއީ، ދިވެހިރާއްޖޭގައި، މަސައްކަތްތެރިން މަސައްކަތްކުރާ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި، މަސައްކަތްތެރިންގެ ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމާއި، މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގައި ޙަރަކާތްތެރިވާ އެނޫންވެސް ފަރާތްތަކުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކޮށްދިނުމާގުޅޭ އުޞޫލުތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނެވެ.
މި ޤާނޫނަށް ކިޔާނީ "މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމުގެ ޤާނޫނު" އެވެ.

[މަޤްޞަދު]
މި ޤާނޫނުގެ މަޤްޞަދަކީ، އަންނަނިވި ކަންކަން ޙާޞިލުކުރުމެވެ.
މަސައްކަތުގެ މާޙައުލަކީ މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކާއި މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގައި ޙަރަކާތްތެރިވާ އެނޫންވެސް ފަރާތްތަކަށް ޞިއްޙީގޮތުން ރައްކާތެރި މާޙައުލެއްކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި ހަމަހަމަ އަދި ދެމެހެއްޓެނިވި ނިޒާމެއް ޤާއިމުކުރުން؛
މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގައި ދިމާވެދާނެ ޞިއްޙީ ނުރައްކާތަކާއި ގެއްލުންތަކުން މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކާއި މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގައި ޙަރަކާތްތެރިވާ އެނޫންވެސް ފަރާތްތަކަށް ރައްކާތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ގޮތުން މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުން ޖެހޭ ބަލިތަކާއި މަސައްކަތުގެ މާޙައުލާ ގުޅުންހުރި ބަލިތަކާއި، އެނޫންވެސް މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގައި ދިމާވެދާނެ ނުރައްކާތަކާއި ގެއްލުންތަކުން އެފަދަ ފަރާތްތައް ރައްކާތެރިކުރުމުގެ އުޞޫލުތައް ކަނޑައެޅުން؛
މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމުގެ ގޮތުން އެކި ފަރާތްތަކާ މަތިކުރެވޭ ޒިންމާތަކާއި މަސްއޫލިއްޔަތުތައް ކަނޑައަޅައި އެފަދަ ފަރާތްތައް ޖަވާބުދާރީކުރެވޭނެ ނިޒާމެއް ޤާއިމުކުރުން؛
މަސައްކަތްތެރިންގެ ޞިއްޙީ ދުޅަހެޔޮކަމާއި ސަލާމަތާ ގުޅޭގޮތުން ނިންމާ ނިންމުންތަކާއި ދިމާވާ މައްސަލަތައް ޙައްލުކުރުމުގައި ބަސްބުނުމުގެ ފުރުޞަތު މަސައްކަތްތެރިންނަށް ހޯދައިދެވޭނެ ނިޒާމެއް ޤާއިމުކުރުން؛
މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުން މަސައްކަތްތެރިންނަށް ޞިއްޙީ ގެއްލުމެއް ނުވަތަ އަނިޔާއެއް ލިބިއްޖެނަމަ ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ އުޞޫލުތައް ކަނޑައަޅައި، މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގައި ދިމާވާ އެކްސިޑެންޓްތަކާއި އަނިޔާތަކާއި މަސައްކަތްތެރިންގެ ޞިއްޙަތަށް ލިބޭ ގެއްލުންތައް ރިޕޯޓުކުރެވޭނެ ނިޒާމެއް ކަނޑައެޅުން؛
މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުން މަސައްކަތްތެރިންނަށް ލިބޭ އަނިޔާތަކާއި ގެއްލުންތަކަށް ބަދަލުދެވޭނެ ނިޒާމެއް ކަނޑައެޅުން؛
މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަން ރަށު ފެންވަރުގައި އަދި ސިޓީ ފެންވަރުގައި ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ކަށަވަރުކޮށްދެވޭނެ ހަމަތައް ބަޔާންކުރުން؛
މަސައްކަތުގެ މާޙައުލަކީ ރައްކާތެރި ތަނަކަށް ހެދުމަށްޓަކައި، އަދި މަސައްކަތްތެރިންނާއި މަސައްކަތްކުރުވާ ފަރާތްތަކަކީ ޒިންމާދާރު، މަސްއޫލުވެރި ފަރާތްތަކަކަށް ހެދުމަށްޓަކައި، މަސައްކަތުގެ މާޙައުލާ ގުޅުންހުރި ބަލިތަކާއި ނުރައްކާތަކާ ގުޅޭގޮތުން، މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގައި ޙަރަކާތްތެރިވާ އެންމެހައި ފަރާތްތައް ހޭލުންތެރިކުރުވޭނެ ނިޒާމެއް ޤާއިމުކުރުން؛ އަދި ޤާނޫނާ ޚިލާފުވާ ފަރާތްތަކާމެދު ފިޔަވަޅު އެޅޭނެ އުޞޫލުތައް ބަޔާންކުރުން.

[ޤާނޫނު ހިނގާނެ ދާއިރާ]
މި ޤާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، އެހެން ޤާނޫނެއްގައި މި ޤާނޫނުން އިސްތިސްނާވާނެކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ދާއިރާތަކާއި ފަރާތްތައް ފިޔަވައި، ދައުލަތުގެ ނުވަތަ އަމިއްލަ ފަރާތްތަކުގައި މަސައްކަތްކުރާ މަސައްކަތްތެރިންނާއި މަސައްކަތް ޙަވާލުކުރާ ފަރާތްތަކާއި، އަމިއްލަ މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކުގެ މައްޗަށް މި ޤާނޫނު ހިނގާނެއެވެ.
[މި ޤާނޫނަށް އިސްކަންދިނުން] މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމާ ގުޅޭގޮތުން އެހެން ޤާނޫނެއްގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އުޞޫލަކާއި މި ޤާނޫނުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އުޞޫލަކާ ފުށުއަރާނަމަ، އިސްކަންދޭނީ މި ޤާނޫނަށެވެ.

[މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ޙައްޤުތައް]

[ޙައްޤުތައް ކަށަވަރުކޮށްދިނުން]
މި ބާބުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޙައްޤުތައް، އެއްވެސް ތަފާތުކުރުމެއްނެތި ކޮންމެ މަސައްކަތްތެރިއަކަށްމެ ލިބިގެންވެއެވެ.
އެ މީހަކު އަދާކުރަންޖެހޭ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކާއި ވާޖިބުތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ ރައްކާތެރިކަން ހޯދުމުގެ ޙައްޤު، ކޮންމެ މަސައްކަތްތެރިއަކަށްމެ ލިބިގެންވެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ ޙައްޤުތައް މަސައްކަތްތެރިންނާއި އެހެނިހެން ފަރާތްތަކަށް ލިބިދިނުމުގައި މަސައްކަތުގެ ބާވަތަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، އެކަށީގެންވާ ރައްކާތެރި މަސައްކަތުގެ މާޙައުލެއް ބިނާކޮށްދިނުމަކީ އެ މަސައްކަތެއް ޙަވާލުކުރާ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެކެވެ.

[ޙައްޤުތައް ލިބިދިނުމުގައި ތަފާތުނުކުރުން]
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން މަސައްކަތްތެރިންގެ ޙައްޤުތައް އެ މީހުންނަށް ލިބިދިނުމުގައި، އެއްވެސް މީހެއްގެ ނަސްލަށް، ނުވަތަ ކުލަޔަށް، ނުވަތަ ޖިންސަށް، ނުވަތަ ނިސްބަތްވާ ޤައުމަށް، ނުވަތަ ސިޔާސީ ނުވަތަ އެނޫންވެސް ވިސްނުމަކަށް، ނުވަތަ ވާހަކަދައްކައި އުޅޭ ބަހަށް ނުވަތަ ބަހުރުވަޔަކަށް، ނުވަތަ ނިސްބަތްވާ ޢާއިލާއަށް، ނުވަތަ އުފަންވީ ރަށަށް، ނުވަތަ ނިސްބަތްވާ އިޖްތިމާޢީ މަރުކަޒަށް، ނުވަތަ މީހެއްގެ ކިބައިގައިހުރި ނުކުޅެދުންތެރިކަމަކަށް، ނުވަތަ މާލީ ފުދުންތެރިކަމަށް، ނުވަތަ އެނޫންވެސް ކަމަކަށް ބިނާކޮށް، އެއްވެސް ތަފާތުކުރުމެއް ގެންގުޅެގެން ނުވާނެއެވެ.
މަސައްކަތްތެރިއަކު ނުވަތަ މަސައްކަތްތެރިންނާ ގުޅުންހުރި ފަރާތަކުން ހިންގާ ޙަރަކާތަކާ ގުޅިގެން ނުވަތަ ފާޅުކުރާ ޚިޔާލަކާ ގުޅިގެން ނުވަތަ ގެންގުޅޭ ފިކުރަކާ ގުޅިގެން ނުވަތަ އެއިން ކަމަކަށް މަސައްކަތްތެރިއަކު ތާއީދުކުރާ ކުރުމަކާ ގުޅިގެން މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ އެއްވެސް ޙައްޤެއް އެ މީހަކަށް ލިބިދިނުމުގައި އެ މީހަކާމެދު ތަފާތުކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ.

[ރައްކާތެރި ގޮތުގައި މަސައްކަތްކުރެވޭނެ ތަނަކާއި ގޮތެއް ހަމަޖައްސައިދިނުން]
މަސައްކަތްތެރިންގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވާފަދަ އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރުވާ ފަރާތުން އަމުރުކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. އަދި އެފަދަ އަމުރެއްކުރުމާއި، އެފަދަ މަސައްކަތެއް ކުރުމަށް މުވައްޒަފުންނަށް މަޖުބޫރު ކުރުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.
ރައްކާތެރި ގޮތެއްގައި މަސައްކަތްކުރުމަށް ބޭނުންވާ އާލާތާއި، މެޝިނަރީ އަދި އެނޫންވެސް ތަކެތި ލިބުމުގެ ޙައްޤު ކޮންމެ މަސައްކަތްތެރިއަކަށްމެ ލިބިގެންވެއެވެ.
ރައްކާތެރި ގޮތެއްގައި މަސައްކަތްކުރުމަށް ބޭނުންވާނެ ތަކެތީގެ އިތުރުން، އެ މަސައްކަތެއްގެ ބާވަތުން ރައްކާތެރި ގޮތެއްގައި އެ މަސައްކަތްކުރުމަށް ބޭނުންވާނެ އެކަށީގެންވާ ވަސީލަތްތައް ލިބުމުގެ ޙައްޤު ކޮންމެ މަސައްކަތްތެރިއަކަށްމެ ލިބިގެންވެއެވެ.
ކުރަމުންދާ މަސައްކަތަކީ، އޭގެ ސަބަބުން މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގައި ޞިއްޙަތަށް ގެއްލުންހުރި ކަންކަން ދިމާވެދާނެ ބާވަތުގެ މަސައްކަތަކަށް ވެފައި، އެފަދަ ކަންކަން މަސައްކަތްކުރާ ތަނުން ނައްތާނުލެވޭނަމަ ނުވަތަ ކޮންޓްރޯލްނުކުރެވޭނަމަ، އެ ކަންކަމުން ސަލާމަތްވުމަށް ބޭނުންކުރާނެ ރައްކާތެރި ހެދުމާއި ތަކެތި މަސައްކަތްތެރިންނަށް ފޯރުކޮށްދޭންވާނެއެވެ.
ކުރަމުންދާ މަސައްކަތުގެ ބާވަތަށް ބަލައި، މަސައްކަތްތެރިންގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ތަމްރީނާއި މަޢުލޫމާތު ދިނުމާއި، މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމާ ގުޅޭގޮތުން އެނގެންޖެހޭ އެހެނިހެން މަޢުލޫމާތުތައް ލިބޭނެ އިންތިޒާމުތައް މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގައި ހަމަޖެހިފައި ހުންނަންވާނެއެވެ.

[ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ޙާލަތުގައި ފުރަތަމަ އެހީ ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ބޭނުންވާނެ ވަސީލަތްތައް ލިބިދިނުން]
ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ޙާލަތްތަކުގައާއި މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގައި ދިމާވާ އެކްސިޑެންޓްތަކުގައި، ފުރަތަމަ އެހީ ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ބޭނުންވާނެ ވަސީލަތްތައް މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގައި ލިބޭނެ އިންތިޒާމު ހަމަޖައްސައިދިނުމާއެކު، އެ ވަސީލަތްތައް ބޭނުންކުރުމާގުޅޭ ތަމްރީނު، ކޮންމެ މަސައްކަތްތެރިއަކަށްމެ ލިބިދޭންވާނެއެވެ.

[ބޭސްފަރުވާގެ ޙައްޤު]
މަސައްކަތުގެ ތެރޭގައި މަސައްކަތްތެރިއަކަށް ހާނީއްކައެއް ނުވަތަ އަނިޔާއެއް ވެއްޖެނަމަ، ޖިސްމާނީގޮތުންނާއި ނަފްސާނީގޮތުން ދުޅަހެޔޮ ޞިއްޙަތަކަށް ވާޞިލުވުމަށް ބޭނުންވާ އެކަށީގެންވާ ޞިއްޙީ ފަރުވާއާއި ޚިދުމަތް، ނުވަތަ ލިބުނު ގެއްލުމަކަށް ފަރުވާކުރެވޭނެ ވަސީލަތްތައް، އިތުރު އަގެއް ނެގުމަކާ ނުލައި، މަސައްކަތްތެރިންނަށް ހަމަޖައްސައިދޭންވާނެއެވެ.
މަސައްކަތުގައި ކެމިކަލް ނުވަތަ ބަޔޮލޮޖިކަލް މާއްދާތައް ބޭނުންކުރާ މަސައްކަތްތެރިންނާއި ޖިސްމާނީގޮތުން ޞިއްޙަތަށް އެއްވެސް ނުރައްކަލެއް ދިމާވެދާފަދަ މަސައްކަތްކުރާ މުވައްޒަފުންގެ ޞިއްޙަތަށް މަސައްކަތުގެ ސަބަބުން ނުވަތަ މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަބަބުން ނޭދެވޭ އަސަރެއް ކުރަމުންދޭތޯ ބެލުމަށް ގަވާއިދުން ހަދަންޖެހޭ ޓެސްޓުތައް ނުވަތަ ތަޙްލީލުތައް، އިތުރު އަގެއް ނެގުމަކާ ނުލައި، ހެދޭނެ އިންތިޒާމު ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ހަމަޖައްސައިދޭންވާނެއެވެ.

[ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ލިބިދިނުމުގެ ޙައްޤު]
މަސައްކަތުގެ ތެރޭގައި އަނިޔާއެއް ވުމުގެ ސަބަބުން މަސައްކަތްތެރިއަކަށް ވަގުތީ ނުވަތަ ދާއިމީ ނުކުޅެދުންތެރިކަމެއް މެދުވެރިވެއްޖެނަމަ ނުވަތަ މަސައްކަތްތެރިއެއްގެ ފުރާނަ ގޮސްފިނަމަ އޭގެ ސަބަބުން ލިބޭ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު މި ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ލިބިދިނުމުގެ ޙައްޤު މަސައްކަތްތެރިންނަށް ނުވަތަ އެ މީހުންގެ ވާރިޘުންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

[ޤާނޫނު ހިންގުން]

[ސިޔާސަތު ކަނޑައެޅުން]
ދިވެހިރާއްޖޭގައި މަސައްކަތްކުރާ އެންމެހައި މަސައްކަތްތެރިންގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމާއި، މަސައްކަތްތެރިންގެ މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމާގުޅޭ އެންމެހައި ސިޔާސަތުތައް ކަނޑައަޅާނީ މިނިސްޓަރެވެ.

[ވަރކް ޕްލޭސް ސޭފްޓީ އެންޑް ހެލްތު އެޑްވައިޒަރީ ކައުންސިލް]
މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމާ ގުޅޭގޮތުން މިނިސްޓަރަށް ލަފާދިނުމަށްޓަކައި މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާތާ 3 (ތިނެއް) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި، އަންނަނިވި ދާއިރާތަކުން ކަނޑައެޅޭ 13 (ތޭރަ) މެންބަރުންގެ މައްޗަށް އެކުލެވޭ ކައުންސިލެއް "ވަރކް ޕްލޭސް ސޭފްޓީ އެންޑް ހެލްތު އެޑްވައިޒަރީ ކައުންސިލް" ގެ ނަމުގައި މިނިސްޓަރު އެކުލަވާލަންވާނެއެވެ.
ވަޒީފާދޭ ފަރާތްތައް ތަމްސީލުކުރާ ޖަމްޢިއްޔާތަކުން 3 (ތިނެއް) މެންބަރުން؛
މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތައް ތަމްސީލުކުރާ ޖަމްޢިއްޔާތަކުން 3 (ތިނެއް) މެންބަރުން؛
މިނިސްޓްރީގައި ނުވަތަ ސަރުކާރުގެ އެހެން އިދާރާއެއްގައި މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމާގުޅޭ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން 3 (ތިނެއް) މެންބަރުން؛
މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަން ކުރިއެރުވުމަށް މަސައްކަތްކުރާ ފަންނީ ޖަމްޢިއްޔާތައް ތަމްސީލުކުރާ 3 (ތިނެއް) މެންބަރުން؛
ޞިއްޙީ ދާއިރާގެ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ޙަވާލުކޮށްފައިވާ ވުޒާރާ ތަމްސީލުކުރާ 1 (އެކެއް) މެންބަރު.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (4) ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކުރާ މެންބަރުންގެ ތެރޭގައި މަދުވެގެން 1 (އެކެއް) އަންހެން މެންބަރަކު ހުންނަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (3) ވަނަ ނަންބަރާއި (5) ވަނަ ނަންބަރު ފިޔަވައި ދެންހުރި ނަންބަރުތަކުގައި ބަޔާންކުރާ ފަރާތްތައް ޢައްޔަންކުރާނީ، ޢާންމުކޮށް އިޢުލާންކުރުމުން، އެކަމަށް ކުރިމަތިލާ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިންނެވެ.
ކައުންސިލުގެ ޗެއަރޕަރސަން އަދި ޑެޕިއުޓީ ޗެއަރޕަރސަން ކަމަށް މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން ފަރާތެއް ޢައްޔަންކުރާނީ މިނިސްޓަރެވެ.
ކައުންސިލުގެ މެންބަރުންގެ ދައުރަކީ 5 (ފަހެއް) އަހަރުދުވަހެވެ. އަދި މި ޤާނޫނުގެ 15 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ވަކިކުރެވޭ މެންބަރުން ފިޔަވައި އެހެން މެންބަރުން އިތުރު 2 (ދޭއް) ދައުރަށް ޢައްޔަންކުރެވިދާނެއެވެ.
ކައުންސިލުގެ މެންބަރުކަމަށް ޢައްޔަންކުރަންވާނީ ކައުންސިލުގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކާ ގުޅުންހުރި ދާއިރާއަކުން ތަޢުލީމު ނުވަތަ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވާ ފަރާތްތަކެވެ.

[ކައުންސިލުގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް]
ކައުންސިލުގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައި އެވަނީއެވެ.
މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމާ ގުޅޭގޮތުން މިނިސްޓަރަށް ފަންނީ ލަފަޔާއި އިރުޝާދު ދިނުން؛
ޤާނޫނު ތަންފީޛުކުރުމުގައި ދިމާވާ ގޮންޖެހުންތަކަށް ޙައްލު ހޯދުމުގައި މިނިސްޓަރަށް ލަފާދިނުން؛
މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމާގުޅޭ ޤާނޫނާއި ގަވާއިދުތަކަށް ގެންނަން ފެންނަ އިޞްލާޙުތަކާއި އެފަދަ ޤާނޫނާއި ގަވާއިދުތައް ތަންފީޛުކުރުމުގައި ދިމާވާ ދަތިތައް ފާހަގަކުރުން؛
މަސައްކަތުގެ މާޙައުލާ ގުޅުންހުރި މަރު އަދި އަނިޔާތަކުގެ ތަފާސްހިސާބު ދިރާސާކުރުން؛
މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމާގުޅޭ އިންޑަސްޓްރީ ކޯޑުތައް އެކުލަވާލުމުގައި ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކަށް ލަފާދިނުން.

[ކައުންސިލުގެ މެންބަރުން އިސްތިޢުފާދިނުން]
ކައުންސިލުގެ މެންބަރަކު އޭނާގެ މަޤާމުން އިސްތިޢުފާދޭން ބޭނުންވެއްޖެނަމަ މިނިސްޓަރަށް ފޮނުވާ ލިޔުމަކުން އިސްތިޢުފާދެވިދާނެއެވެ. އިސްތިޢުފާދިންކަމުގެ ލިޔުން މިނިސްޓަރަށް ލިބުމުން، އެ މެންބަރަކު އެ މަޤާމުން ވަކިވީއެވެ.

[ކައުންސިލުގެ މެންބަރުކަމުން ވަކިކުރުން]
ކައުންސިލުގެ މެންބަރަކު އަދާކުރަންޖެހޭ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކާއި ވާޖިބުތައް އަދާނުކުރާކަމަށް ފެނިއްޖެ ހިނދެއްގައި ނުވަތަ އެ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކާއި ވާޖިބުތައް އަދާކުރުމުގައި އިހުމާލުވެއްޖެނަމަ ނުވަތަ އެ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކާއި ވާޖިބުތައް އަދާކުރުމަށް ނުކުޅެދިއްޖެނަމަ، އެ މެންބަރަކު މަޤާމުން ވަކިކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު މިނިސްޓަރަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

[ހުސްވާ މަޤާމަށް މެންބަރުން ޢައްޔަންކުރުން]
ކައުންސިލުގެ މެންބަރަކު މަރުވެއްޖެނަމަ ނުވަތަ އިސްތިޢުފާދީފިނަމަ ނުވަތަ މަޤާމުން ވަކިކޮށްފިނަމަ، ކައުންސިލުގެ ދައުރުގެ ބާކީއޮތް މުއްދަތަށް، ހުސްވި މަޤާމަށް މެންބަރުން ޢައްޔަންކުރުމާގުޅޭ އިޖުރާއަތުތަކާއި އުޞޫލުތައް، ކައުންސިލުގެ ކަންކަން ހިންގުމާ ގުޅޭގޮތުން މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

[ކައުންސިލުގެ މަސައްކަތްތައް ހިންގުމާއި ބައްދަލުވުންތައް ބޭއްވުން]
ކައުންސިލުގެ މަސައްކަތްތައް ހިންގުމަށް ބޭނުންވާ އިދާރީ އިންތިޒާމުތައް ހަމަޖައްސާނީ މިނިސްޓްރީންނެވެ.
ކައުންސިލުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު ފުރިހަމަ ގޮތުގައި އަދާކުރުމަށްޓަކައި އެކި ދާއިރާތަކާ ގުޅޭގޮތުން ފަންނީ ކޮމިޓީތައް އެކުލަވާލުމުގެ އިޚްތިޔާރު ކައުންސިލަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
ކައުންސިލުގެ ބައްދަލުވުންތައް ބޭއްވުމާގުޅޭ އުޞޫލުތައް، ކައުންސިލުގެ ކަންކަން ހިންގުމާ ގުޅޭގޮތުން މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

[ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ފޯރ ވަރކް ޕްލޭސް ސޭފްޓީ އެންޑް ހެލްތު]
ދިވެހިރާއްޖޭގައި މަސައްކަތްކުރާ މަސައްކަތްތެރިންނާއި އެ މަސައްކަތްތެރިންގެ މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމުގެ ގޮތުން މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ ކަންކަން ތަންފީޛުކުރުމުގެ ޢާންމު ޒިންމާ އުފުލާނީ، ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ފޯރ ވަރކް ޕްލޭސް ސޭފްޓީ އެންޑް ހެލްތެވެ.
ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ފޯރ ވަރކް ޕްލޭސް ސޭފްޓީ އެންޑް ހެލްތު މަސައްކަތްކުރާނީ މި ޤާނޫނުގެ 11 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މިނިސްޓަރު ކަނޑައަޅާ ސިޔާސަތުތައް ތަންފީޛުކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން ކަނޑައެޅޭ ޢާންމު އިރުޝާދުގެ ދަށުންނެވެ.
މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް އަދާކުރަންޖެހޭ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކާއި، ކަމާ ގުޅޭގޮތުން ނިންމާ އެންމެހައި ނިންމުންތަކާ ގުޅޭގޮތުން ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް މިނިސްޓަރަށް ޖަވާބުދާރީވާންވާނެއެވެ.
ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލަށް މި ޤާނޫނުން މަތިކޮށްފައިވާ ޒިންމާއާއި މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރުމުގައި އޭނާއަށް އެހީތެރިވެދިނުމަށް ބޭނުންވާ ސިވިލް ސަރވިސްގެ މުވައްޒަފުން މިނިސްޓްރީން ހަމަޖައްސައިދޭންވާނެއެވެ.
ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ޢައްޔަންކުރާނީ، މި މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން މިނިސްޓަރެވެ.
ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލްގެ މަޤާމަށް ޢައްޔަންކުރާ ފަރާތަކީ، އަންނަނިވި ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވާ ފަރާތެއްކަމުގައި ވާންވާނެއެވެ.
ދިވެހިރައްޔިތަކު ކަމުގައިވުން؛
ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ މެންބަރެއްކަމުގައި ނުވުމާއެކު، ޤާނޫނުއަސާސީގެ ދަށުން ނުވަތަ ޤާނޫނެއްގެ ދަށުން އިންތިޚާބުކުރެވޭ ނުވަތަ ޢައްޔަންކުރެވޭ މަޤާމެއްގައި ހުރި ފަރާތެއްކަމުގައި ނުވުން؛
ދައުލަތުގެ ނުވަތަ އެހެން ފަރާތެއްގެ ވަޒީފާއެއް އަދާކުރާ ފަރާތެއްކަމުގައި ނުވުން؛
މަޤާމުގެ ޒިންމާއާއި މަސްއޫލިއްޔަތު އުފުލުމަށް ބޭނުންވާ ޤާބިލުކަން ހުރުމާއެކު ކަމާ ގުޅުންހުރި ދާއިރާއަކުން މާސްޓަރސް ޑިގްރީއެއް ޙާޞިލުކޮށްފައިވާ ފަރާތެއްކަމުގައިވުން؛
ކަމާ ގުޅުންހުރި ދާއިރާއަކުން މަދުވެގެން 5 (ފަހެއް) އަހަރުދުވަހުގެ މަސައްކަތުގެ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވުން؛
ރިޝްވަތުގެ ކުށެއް ނުވަތަ ޚިޔާނާތުގެ ކުށެއް ކުރިކަން ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުވެފައިވާ ފަރާތެއްކަމުގައި ނުވުން.
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުމަށްފަހު ޢައްޔަންކުރާ ފުރަތަމަ ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާތާ 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ޢައްޔަންކުރަންވާނެއެވެ.
ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް އެ މަޤާމުގައި ދެމިހުންނާނީ އޭނާ ޢައްޔަންކުރެވޭ ތާރީޚުން ފެށިގެން 5 (ފަހެއް) އަހަރުދުވަހުގެ މުއްދަތަށެވެ. އަދި މި ޤާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލްގެ މަޤާމުން ވަކިކުރެވޭ ފަރާތެއް ފިޔަވައި އެހެން ކޮންމެ ފަރާތެއް، އިތުރު 2 (ދޭއް) ދައުރަށް ޢައްޔަންކުރެވިދާނެއެވެ.

[ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލްގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކާއި ބާރުތައް]
ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލްގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކާއި ބާރުތައް ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައި އެވަނީއެވެ.
މި ޤާނޫނު ތަންފީޛުކުރެވޭ މިންވަރު މޮނިޓަރކުރުމާއި، ވަޒީފާދޭ ފަރާތްތަކާއި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކުން މި ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ޢަމަލުކުރޭތޯ ބެލުން؛
މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހުއްދަ ދޭންޖެހޭ ފަރާތްތަކަށް ހުއްދަ ދޫކުރުމާއި އާކުރުމާއި، ހުއްދަ ދޫކޮށްފައިވާ ޝަރުޠުތަކަށް އުނިއިތުރު ގެނައުމާއި، ހުއްދަ ހިފެހެއްޓުމާއި ބާޠިލުކުރުން؛
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހުއްދަ ދީފައިވާ ފަރާތްތަކުން ހުއްދައިގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ޝަރުޠުތަކާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލު ކުރަމުންދޭތޯ ބެލުން؛
މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމާ ގުޅޭގޮތުން މަސައްކަތްތެރިން ހުށަހަޅާ ޝަކުވާއާ ގުޅިގެން، ނުވަތަ މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އިންސްޕެކްޓަރުން ނުވަތަ އެނޫންވެސް ފަރާތްތަކުން ހުށަހަޅާ ކަންކަމާ ގުޅިގެން މައްސަލަ ބަލައި ތަޙްޤީޤުކުރުން؛
މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމާ ގުޅޭގޮތުން އުފެދޭ މައްސަލަތައް ބަލައި ތަޙްޤީޤުކުރުމުގެ ގޮތުން އަންނަނިވި ފިޔަވަޅުތައް އެޅުން؛
މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމާ ގުޅޭގޮތުން މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކާ ޚިލާފު ޢަމަލެއް ކޮށްފިކަމަށް ބެލެވޭ ޙާލަތުގައި، އެ ކަންކަން ބަލައި ތަޙްޤީޤުކުރުމާއި އެ ބޭނުމަށްޓަކައި ތަންތަނަށް ވަނުމާއި، ބަލައި ފާސްކުރުމާއި، ހާޒިރުކުރަންޖެހޭ ފަރާތްތައް ހާޒިރުކުރުމާއި، ލިޔެކިޔުންތައް ހޯދުމާއި ހުށަހެޅުމަށް އެންގުން؛
މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކާ އެއްގޮތަށް ކަމެއް ކުރުމަށް، ނުވަތަ ޤާނޫނާއި ގަވާއިދާ ޚިލާފަށް ކުރަމުންދާ މަސައްކަތެއް ހުއްޓުވުމަށް ނުވަތަ ކަމެއް ރަނގަޅުކުރުމަށް އަންގަންޖެހޭ ފަރާތްތަކަށް އެންގުންތައް އެންގުން؛
މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކާ ޚިލާފުވާ ފަރާތްތަކާމެދު ޤާނޫނާއި ގަވާއިދުގެ ދަށުން ފިޔަވަޅު އެޅުން.
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި، ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލްގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް ކަމުގައި ބަޔާންކުރާ އެނޫންވެސް ކަންކަން ކުރުން.

[ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލްގެ މަޤާމު ހުސްވުން]
ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލްގެ މަޤާމު ހުސްވެއްޖެކަމަށް ބެލޭނީ އަންނަނިވި ޙާލަތްތަކުގައެވެ.
މަޤާމުގެ މުއްދަތު ހަމަވުން؛
އިސްތިޢުފާދިނުން؛
މި ޤާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން މަޤާމުން ވަކިކުރުން؛
ޤާނޫނުއަސާސީގެ ދަށުން ނުވަތަ ޤާނޫނެއްގެ ދަށުން އިންތިޚާބުކުރެވޭ ނުވަތަ ޢައްޔަންކުރެވޭ މަޤާމަކަށް ކުރިމަތިލުން ނުވަތަ ޢައްޔަންކުރުން؛
މި ޤާނޫނުގެ 18 ވަނަ މާއްދާގެ (ޅ) ގައި ބަޔާންކުރާ ޝަރުޠުތަކުގެ ތެރެއިން ޝަރުޠެއް އުނިވުން؛
މަރުވުން.
ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލްގެ މަޤާމު ހުސްވެއްޖެނަމަ، މަޤާމު ހުސްވާތާ 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، މި ޤާނޫނުގެ 18 ވަނަ މާއްދާއާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން އެ މަޤާމަށް މީހަކު ޢައްޔަންކުރަންވާނެއެވެ.

[ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް މަޤާމުން އިސްތިޢުފާދިނުން]
ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް މަޤާމުން އިސްތިޢުފާދޭން ބޭނުންވެއްޖެނަމަ، އެކަން ބަޔާންކޮށް މިނިސްޓަރަށް ލިޔުމަކުން ހުށަހަޅައި، އެ ލިޔުން މިނިސްޓަރަށް ލިބުމުން، އޭނާ އެ މަޤާމުން ވަކިވީއެވެ.

[ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް މަޤާމުން ވަކިކުރުން]
ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލްގެ މަޤާމުގައި ހުރި ފަރާތެއް އެ މަޤާމުން ވަކިކުރެވޭނީ، އޭނާގެ މަޤާމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް އަދާކުރުމުގައި އިހުމާލުވެއްޖެ ޙާލަތެއްގައި، ނުވަތަ އޭނާގެ މަޤާމާ އެކަށީގެންނުވާފަދަ ކަމެއް ކޮށްފި ޙާލަތެއްގައި، ނުވަތަ އޭނާގެ މަޤާމު އަދާކުރުމަށް ޢުޛުރުވެރިވެއްޖެ ޙާލަތެއްގައި، މިނިސްޓަރަށެވެ.

[ލޭބަރ ރިލޭޝަންސް އޮތޯރިޓީގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް]
މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ އެންމެހައި ކަންކަން ތަންފީޛުކުރުމުގައި ލޭބަރ ރިލޭޝަންސް އޮތޯރިޓީން ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭންވާނެއެވެ.
މި ޤާނޫނު ތަންފީޛުކުރުމުގައި އޮތޯރިޓީގެ މައިގަނޑު މަސްއޫލިއްޔަތުތައް ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައި އެވަނީއެވެ.
މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމާ ބެހޭގޮތުން މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭ ފަރާތްތަކަށް މަޢުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުން؛
މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމާގުޅޭ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭ ފަރާތްތަކަށް މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމާ ބެހޭގޮތުން ތަޢުލީމާއި ތަމްރީނުދިނުމަށް ކުރަންޖެހޭ ކަންކަން ކުރުން؛
މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކަށް ހޭލުންތެރިކުރުމަށް ބޭނުންވާ ފަންނީ މަޢުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުން؛
މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހުއްދަ ދޫކުރާ ފަރާތްތަކުގެ މަޢުލޫމާތު ދަފްތަރުކޮށް، ކަމާބެހޭ މަޢުލޫމާތު ޢާންމުކުރުން؛
މި ޤާނޫނު ތަންފީޛުކުރެވެމުންދާ މިންވަރާ ގުޅޭގޮތުން ދިރާސާކޮށް ރިޕޯޓުތައް އެކުލަވާލައި ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކަށް ހުށަހެޅުން؛
މި ޤާނޫނު ތަންފީޛުކުރުމަށްޓަކައި ޢަމަލުކުރަންޖެހޭ އުޞޫލުތަކާއި މިންގަނޑުތައް ހިމެނޭ ގަވާއިދުތައް، މިނިސްޓަރުގެ ލަފާގެމަތިން އެކުލަވާލުން.

[ލޯކަލް ކައުންސިލުތަކުގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް]
މި ޤާނޫނު ތަންފީޛުކުރުމުގައި ލޯކަލް ކައުންސިލުތަކުގެ މައިގަނޑު މަސްއޫލިއްޔަތުތައް ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައި އެވަނީއެވެ.
މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމުގެ ގޮތުން މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން މިނިސްޓަރު ކަނޑައަޅާ ސިޔާސަތުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން، ކަމާގުޅޭ ގަވާއިދުތަކާއި އުޞޫލުތައް ރަށު އަދި ސިޓީ ފެންވަރުގައި ތަންފީޛުކުރުން؛
މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމުގެ ގޮތުން އެކި ފަރާތްތަކާ ޙަވާލުކުރެވިފައިވާ ޒިންމާތަކާއި، މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގައި އަޅަންޖެހޭ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތަކާއި މަސައްކަތާ ގުޅުންހުރި ބަލިތަކާ ގުޅޭގޮތުން ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމުގެ މަސައްކަތްތައް ރަށު އަދި ސިޓީ ފެންވަރުގައި އޮތޯރިޓީގެ ލަފާގެމަތިން ކުރިއަށްގެންދިއުން؛
މި ޤާނޫނު ތަންފީޛުކުރުމަށްޓަކައި ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ނުވަތަ އޮތޯރިޓީން ކުރަންޖެހޭ ކަންކަމުގެ ތެރެއިން ރަށު އަދި ސިޓީ ފެންވަރުގައި ކުރުމަށް ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ކަނޑައަޅާ ކަންކަން ކުރުން؛
އެކިއެކި ތަފާސްހިސާބު އެއްކުރުމުގެ ބޭނުމަށާއި މި ޤާނޫނު ތަންފީޛުކުރުމަށްޓަކައި ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލަށް ނުވަތަ އޮތޯރިޓީއަށް ބޭނުންވާ މަޢުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުން.

[މަސައްކަތުގެ މާޙައުލާ ގުޅުންހުރި ފަރާތްތަކުގެ ޢާންމު ޒިންމާތައް]

[ހައިސިއްޔަތާ ގުޅިފައިވާ ޒިންމާ]
އަންނަނިވި ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން ފަރާތަކަށް، އަންނަނިވި ހައިސިއްޔަތުތަކުގެ ތެރެއިން ދެ ހައިސިއްޔަތު ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ގިނަ ހައިސިއްޔަތު އެއް ވަގުތެއްގައި ލިބިގެންވާކަމުގައި މި ޤާނޫނު ޤަބޫލުކުރެއެވެ.
ވަޒީފާދޭ ފަރާތްތައް؛
އަމިއްލަ މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތައް؛
މަސައްކަތްކުރާ ތަންތަން ހިންގާ ފަރާތްތައް؛
މަސައްކަތްކުރުމަށް ބޭނުންވާ މެޝިނަރީ ނުވަތަ އާލާތްތައް ނުވަތަ އެނޫންވެސް އެފަދަ ތަކެތި ޑިޒައިންކުރާ ނުވަތަ އުފައްދާ ނުވަތަ ސަޕްލައިކުރާ ފަރާތްތައް؛
މަސައްކަތުގައި ބޭނުންކުރާ މެޝިނަރީއާއި އެހެނިހެން ތަކެތި ބަހައްޓައިދޭ، ހަރުކޮށްދޭ ނުވަތަ އެ ތަކެއްޗަށް ބަދަލުގެންނަ ފަރާތްތައް.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ފަރާތްތަކުގެ މައްޗަށް، އެ އަކުރުގައި ބަޔާންކުރާ ތަފާތު ހައިސިއްޔަތުތަކަށް ބިނާކޮށް މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކަނޑައެޅިފައިވާ ޒިންމާތަކާއި މަސްއޫލިއްޔަތުތައް މަތިކުރެވިގެންވެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އެއްވެސް ފަރާތެއްގެ މައްޗަށް ކަނޑައެޅޭ ޒިންމާތަކާއި މަސްއޫލިއްޔަތުތައް އެއް ވަގުތެއްގައި އިތުރު އެހެން ފަރާތެއްގެ މައްޗަށް، އެއް ހައިސިއްޔަތުން ނުވަތަ އެއަށްވުރެ ގިނަ ހައިސިއްޔަތުން ހިނގާ ޙާލަތެއްގައިވެސް، އެއިން ފަރާތަކުން އުފުލަންޖެހޭ ޒިންމާތަކާއި މަސްއޫލިއްޔަތުން އެ ފަރާތަކަށް ލުޔެއް ލިބިފައިވާކަމުގައެއް ނުވަތަ އެ ޒިންމާތަކާއި މަސްއޫލިއްޔަތުން އެއިން އެއްވެސް ފަރާތެއް ބަރީއަވީކަމުގައެއް ނުބެލެވޭނެއެވެ.

[ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޢާންމު ޒިންމާ]
ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޢާންމު މަސްއޫލިއްޔަތުތަކުގެ ތެރޭގައި އަންނަނިވި ކަންކަން ހިމެނެއެވެ.
މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގައި، މަސައްކަތްކުރާ މުވައްޒަފުންގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަން އެންމެ އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް ކަށަވަރުކޮށްދިނުން؛
މަސައްކަތްކުރާ ތަނުގައި ކުރާ އެއްވެސް ކަމަކާ ގުޅިގެން އެއްވެސް އަސަރެއްކޮށްފާނެ، ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ މުވައްޒަފުން ނޫން އެހެން ފަރާތްތަކެއްވާނަމަ، އެ ފަރާތްތަކުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަން އެންމެ އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް ކަށަވަރުކޮށްދިނުން.

[މަސައްކަތްކުރާ މުވައްޒަފުންގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމުގެ ގޮތުން އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް]
މި ޤާނޫނުގެ 26 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ބޭނުމަށްޓަކައި، މަސައްކަތްކުރާ މުވައްޒަފުންގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަން އެންމެ އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް ކަށަވަރުކޮށްދިނުމުގެ ގޮތުން ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ތެރޭގައި އަންނަނިވި ފިޔަވަޅުތައް ހިމެނެއެވެ.
މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމަށްޓަކައި ބޭނުންކުރަންޖެހޭ ސަލާމަތީ ވަސީލަތްތަކާއި ހެދުމާއި އެނޫންވެސް ތަކެތި ހިމެނޭގޮތުން، މަސައްކަތްކުރުމަށް ބޭނުންވާނެ އެކަށީގެންވާ ވަސީލަތްތަކާއި އިންތިޒާމުތައް، މަސައްކަތްކުރާ ތަނުގައި ފޯރުކޮށްދީ އެ ކަންކަން ދެމެހެއްޓުން؛
މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި މަސައްކަތްކުރުމަށް ބޭނުންވާނެ އެކަށީގެންވާ އިރުޝާދާއި، މަޢުލޫމާތާއި، ތަމްރީނު އަދި ސުޕަރވިޜަން ގަވާއިދުން ފޯރުކޮށްދެވޭކަން ކަށަވަރުކުރުން؛
މަސައްކަތްކުރާ ތަނުގައި ކަނޑައަޅަންޖެހޭ ހެލްތު އެންޑް ސޭފްޓީ ޕޮލިސީ ކަނޑައަޅައި، އެ ޕޮލިސީ ތަންފީޛުކުރުމާއި، ގަވާއިދުން މުރާޖަޢާކުރުމާއި، އެ ޕޮލިސީއަށް ގެނެވޭ ބަދަލުތައް މަސައްކަތްކުރާ މުވައްޒަފުންގެ ސަމާލުކަމަށް ގެނައުން؛
މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކުން ބޭނުންކުރާ މެޝިނަރީއާއި، އިކުއިޕްމަންޓާއި، ޕްލާންޓުތަކާއި، އެހެނިހެން އާލާތްތަކާ ގުޅޭގޮތުން އަދި އެ ތަކެތި ބޭނުންކޮށްގެން މަސައްކަތްކުރާ ގޮތާ ގުޅޭގޮތުން އެކަށީގެންވާ ސަލާމަތީ ފިޔަވަޅުތައް އެޅިފައިވާކަން ކަށަވަރުކުރުމާއެކު، އެ ތަކެއްޗާގުޅޭ ސަލާމަތީ ފިޔަވަޅުތަކުގެ މަޢުލޫމާތު މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކަށް ގަވާއިދުން ފޯރުކޮށްދިނުން؛
މަސައްކަތުގައި ބޭނުންކުރާ އެއްވެސް އެއްޗެއް ބަދަލުކުރުމުގެ ސަބަބުން ނުވަތަ އަލުން ތަރުތީބުކުރުމުގެ ސަބަބުން ނުވަތަ އުކާލުމުގެ ސަބަބުން ނުވަތަ ޕްރޮސެސްކުރުމުގެ ސަބަބުން ނުވަތަ ގުދަންކުރުމުގެ ސަބަބުން ނުވަތަ އެއް ތަނުން އަނެއް ތަނަށް ގެންދިއުމުގެ ސަބަބުން، ނުވަތަ އެފަދަ އެއްޗެއް މަސައްކަތުގައި ބޭނުންކުރުމުގެ ސަބަބުން، މަސައްކަތްކުރާ ތަނުގައި އަދި މަސައްކަތްކުރާ ތަނުގެ ކައިރީގައި އަދި ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުގައިވާ ތަންތަނުގައި، މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކަށް އެއްވެސް ބާވަތެއްގެ ނުރައްކާތެރި މާއްދާއެއްގެ އަސަރު ނުކުރާކަން ކަށަވަރުކުރުން؛
މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކުން މަސައްކަތްކުރަމުންދާ ވަގުތު ކުރިމަތިވެދާނެ ކުއްލި ހާދިސާތަކާ ގުޅިގެން ޢަމަލުކުރާނެ އުޞޫލުތައް މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ކަނޑައަޅައި ތަންފީޛުކުރުން.
މި މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ވަކިވަކި ޒިންމާތަކުގެ ތެރެއިން ޒިންމާއަކާ ކަނޑައެޅިގެން ޚިލާފުވެއްޖެ ފަރާތެއްގެ އަދަބަކީ، އެ ޒިންމާތަކާ ގުޅޭގޮތުން މި ޤާނޫނުގެ ކަމާބެހޭ މާއްދާތަކުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ. ނުވަތަ މި ޤާނޫނުގެ 67 ވަނަ މާއްދާ ހިނގާ ޙާލަތުގައި އެ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.

[ހެލްތު އެންޑް ސޭފްޓީ ޕޮލިސީ އެކުލަވާލުން]
މަސައްކަތްކުރާ ތަނުގެ އަދި މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމާގުޅޭ އިންތިޒާމުތައް ހަމަޖެހިފައިވާ ގޮތް ބަޔާންކުރާ "ހެލްތު އެންޑް ސޭފްޓީ ޕޮލިސީ" އެއް، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން މަސައްކަތްކުރާ ތަން ހިންގާ ފަރާތުން ކަނޑައަޅައި، މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކަށް އަންގަންވާނެއެވެ. އަދި އެ ޕޮލިސީ ތަންފީޛުކުރެވޭނެ ގޮތާއި، އެ ޕޮލިސީއަށް ގެނެވޭ ބަދަލުތައް، މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކަށް ގަވާއިދުން އަންގަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ހެލްތު އެންޑް ސޭފްޓީ ޕޮލިސީ ކަނޑައެޅުމަށް ލާޒިމުވާނީ، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ ޢަދަދަކަށްވުރެ ގިނަ ޢަދަދެއްގެ މުވައްޒަފުން މަސައްކަތްކުރާ ތަންތަނުގައެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ކަނޑައަޅަންޖެހޭ ޕޮލިސީ އެކުލަވާލުމުގައާއި އެ ޕޮލިސީ މުރާޖަޢާކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރަންޖެހޭ އުޞޫލުތަކާއި، އެ ޕޮލިސީ ތަންފީޛުކުރުމާ ގުޅޭގޮތުންނާއި އެ ޕޮލިސީގައި އެކުލެވޭ ކަންކަން މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކަށް އެންގުމާ ގުޅޭގޮތުން ޢަމަލުކުރަންޖެހޭ އުޞޫލުތައް، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

[ހެލްތު އެންޑް ސޭފްޓީ އޮފިސަރުން ޢައްޔަންކުރުން]
މަސައްކަތްކުރާ ތަނުގެ އަދި މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި މަސައްކަތްކުރާ ކޮންމެ ތަނެއްގައި ހެލްތު އެންޑް ސޭފްޓީ އޮފިސަރެއް ޢައްޔަންކޮށްފައި ހުންނަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ހެލްތު އެންޑް ސޭފްޓީ އޮފިސަރެއްގެ ގޮތުގައި ޢައްޔަންކުރެވޭނީ މި ޤާނޫނުގެ 38 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ހުއްދަ ދީފައިވާ ފަރާތެކެވެ.
އަންނަނިވި ކަންކަން ހިމެނޭގޮތުން، މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ އޮފިސަރުންނާގުޅޭ އުޞޫލުތައް މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.
ހެލްތު އެންޑް ސޭފްޓީ އޮފިސަރުން ޢައްޔަންކުރާނެ ގޮތުގެ އުޞޫލުތައް؛
ހެލްތު އެންޑް ސޭފްޓީ އޮފިސަރުންގެ ވާޖިބުތަކާއި މަސްއޫލިއްޔަތުތަކާއި ބާރުތައް؛ އަދި ހެލްތު އެންޑް ސޭފްޓީ އޮފިސަރުން ފުރިހަމަކުރަންޖެހޭ ތަމްރީނުތައް.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި އެފަދައިން ބަޔާންކޮށްފައި ވީނަމަވެސް، ހެލްތު އެންޑް ސޭފްޓީ އޮފިސަރުން ޢައްޔަންކުރަން ލާޒިމުވާނީ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ވަޒީފާގައި މަދުވެގެން 75 (ހަތްދިހަ ފަހެއް) މުވައްޒަފުން މަސައްކަތްކުރާ ތަންތަނުގައެވެ.

[މަސައްކަތްކުރާ ތަން ހިންގާ ފަރާތުގެ ޒިންމާ]
މަސައްކަތްކުރާ ތަނަކީ އަދި އެ ތަނުގައި ބޭނުންކުރަމުންދާ އެންމެހައި ތަކެއްޗަކީ، އެ ތަނުގައި މަސައްކަތްކުރާ މުވައްޒަފުން ނުވަތަ އެނޫންވެސް އެ ތަނުގައިވާ ކޮންމެ މީހެއްގެ ޞިއްޙަތަށް ގެއްލުންދެނިވި ކަންކަމުން ރައްކާތެރި ކުރެވިފައިވާ ތަންތަނާއި ތަކެތިކަމުގައި ހެދުމަށްޓަކައި އެކަށީގެންވާ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމުގެގޮތުން، ތިރީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ތަންތަން ނުވަތަ ތަކެތި ރައްކާތެރި ކުރުމަކީ މަސައްކަތްކުރާ ތަން ހިންގާ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެކެވެ.
މަސައްކަތްކުރާ ތަން؛
މަސައްކަތްކުރާ ތަނަށް ވަދެނިކުތުމަށް ބޭނުންކުރާ ހުރިހާ ތަންތަނާއި ތަކެތި؛ އަދި މަސައްކަތްކުރާ ތަނުގައި ބޭނުންކުރާ މެޝިނަރީއާއި، އިކުއިޕްމަންޓާއި، ޕްލާންޓާއި، އާލާތްތައް ނުވަތަ އެ ތަނުގައި ބެހެއްޓިފައިވާ ނުރައްކާތެރި މާއްދާތައް.
މަސައްކަތްކުރާ ތަނުގައި ނުރައްކާތެރި ހާދިސާއެއް ނުވަތަ އެކްސިޑެންޓެއް ހިނގައިފިނަމަ އެކަމުގެ މަޢުލޫމާތު، މި ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލަށް ރިޕޯޓުކުރުމަކީ މަސައްކަތްކުރާ ތަން ހިންގާ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެކެވެ.
މި މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ވަކިވަކި ޒިންމާތަކުގެ ތެރެއިން ޒިންމާއަކާ ކަނޑައެޅިގެން ޚިލާފުވެއްޖެ ފަރާތެއްގެ އަދަބަކީ، -/5,000 (ފަސްހާސް) ރުފިޔާއަށްވުރެ ބޮޑުނޫން ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.

[މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ޒިންމާ]
ކޮންމެ މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތަކުން އަންނަނިވި ޒިންމާތައް އަދާކުރަންވާނެއެވެ.
މުވައްޒަފުންގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމާއި އެ ފަރާތްތަކުގެ މަންފާއަށްޓަކައި މަސައްކަތްކުރާ ތަނުގައި ބޭނުންކުރާ ސާމާނާއި، ހެދުން އަދި އެނޫންވެސް ސަލާމަތީ ވަސީލަތްތައް މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޝަރުޠުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ބޭނުންކުރުން؛
ވަޒީފާދޭ ފަރާތާއި މަސައްކަތްކުރާ ތަން ހިންގާ ފަރާތުގެ މައްޗަށް މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ޒިންމާތަކާއި މަސްއޫލިއްޔަތުތައް އަދާކުރުމަށް އެ ފަރާތަށް އެއްބާރުލުންދީގެން މަސައްކަތްކުރުން؛
މަސައްކަތްކުރާ ތަނުގައި އެއްވެސް މީހެއްގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ޙާލަތެއް އޮތްކަމުގައި ފާހަގަކުރެވިއްޖެނަމަ، އެކަމެއް ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ނުވަތަ ސުޕަވައިޒަރަކަށް ވީއެންމެ އަވަހަކަށް ރިޕޯޓުކުރުން.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ޒިންމާއާ ޚިލާފުވެއްޖެ ފަރާތެއްގެ އަދަބަކީ، -/1,000 (އެއްހާސް) ރުފިޔާއަށްވުރެ ބޮޑުނޫން ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.
އެއްވެސް މުވައްޒަފަކު ޤަޞްދުގައި ނުވަތަ އިހުމާލުގެ ޢަމަލެއްގެ ސަބަބުން ވިޔަސް، ތިމާގެ އަމިއްލަ ނުވަތަ އެހެން އެއްވެސް ފަރާތެއްގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިކުރުވާފަދަ އެއްވެސް ކަމެއް މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގައި ކޮށްގެންނުވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ނ) ގައި ބަޔާންކުރާ ޒިންމާއާ ޚިލާފުވެއްޖެ ފަރާތެއްގެ އަދަބަކީ، -/25,000 (ފަންސަވީސްހާސް) ރުފިޔާއަށްވުރެ ބޮޑުނޫން ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.
[އަމިއްލަ މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ޒިންމާ] އަމިއްލަ މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތަކުން މުވައްޒަފުން ގެންގުޅޭ ޙާލަތުގައި، އެ ޙާލަތަކަށް އެކަށޭނަ މިންވަރަކަށް، ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ޒިންމާތައްކަމުގައި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޒިންމާތައް، އަމިއްލަ މަސައްކަތްކުރާ ކޮންމެ ފަރާތެއްގެ މައްޗަށްވެސް ހިނގާނެއެވެ.
އަންނަނިވި ކަންކަން ކުރުމަކީ އަމިއްލަ މަސައްކަތްކުރާ ކޮންމެ ފަރާތެއްގެވެސް ޒިންމާއެކެވެ.
އެ މީހެއްގެ މަސައްކަތުގެ ސަބަބުން މަސައްކަތްކުރާ ތަނުގެ ތެރޭގައި އެހެން މީހެއްގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިނުވާނެ ގޮތަށް އެކަށީގެންވާ ފިޔަވަޅުތައް، މަސައްކަތްކުރާ ތަނުގައި އެޅުން؛
އަމިއްލަ މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތުގެ މުވައްޒަފުން ފިޔަވައި އެހެން ފަރާތްތައް މަސައްކަތްކުރާ ތަނުގައި އުޅޭ ވަގުތުގައި، އެ ތަނުގައި ކުރަމުންދާ މަސައްކަތުގެ ނުވަތަ އެ ތަނުގައި ބޭނުންކުރަމުންދާ ތަކެތީގެ ސަބަބުން އެ ފަރާތްތަކުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމަށް ހުރި ނުރައްކަލުގެ މަޢުލޫމާތު އެ ފަރާތްތަކަށް ދިނުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ޙާލަތުގައި، އެ މަޢުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުން.
މި މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ޒިންމާއާ ޚިލާފުވެއްޖެ ފަރާތެއްގެ އަދަބަކީ، -/1,000 (އެއްހާސް) ރުފިޔާއަށްވުރެ ބޮޑުނޫން ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.

[މަސައްކަތުގައި ބޭނުންކުރާ މެޝިނަރީ، އިކުއިޕްމަންޓް، ނުވަތަ ނުރައްކާތެރި މާއްދާ އުފައްދާ ނުވަތަ ސަޕްލައިކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ޒިންމާ]
މަސައްކަތުގައި ބޭނުންކުރުމަށް މެޝިނަރީއާއި، އިކުއިޕްމަންޓާއި، ނުރައްކާތެރި މާއްދާ އުފައްދާ ނުވަތަ ސަޕްލައިކުރާ ފަރާތްތަކުން މި މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން އަންނަނިވި ކަންކަން ފުރިހަމަކުރަންވާނެއެވެ.
މެޝިނަރީ، އިކުއިޕްމަންޓް ނުވަތަ ނުރައްކާތެރި މާއްދާ ސަޕްލައިކުރެވޭ ހުރިހާ ފަރާތްތަކަށްވެސް، އެ ތަކެތި ރައްކާތެރިކަމާއެކު ބޭނުންކުރުމާގުޅޭ އަންނަނިވި މަޢުލޫމާތު ފޯރުކޮށްދިނުން:
އެ ތަކެތި ބޭނުންކުރުމާއި ބެލެހެއްޓުމުގައި ރައްކާތެރިވާންޖެހޭނަމަ އެފަދަ މަޢުލޫމާތު؛
އެ ތަކެތީގެ ސަބަބުން ޞިއްޙަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުޞަތު އޮތްނަމަ، އެކަމުގެ މަޢުލޫމާތު؛ އަދި އެފަދަ ތަކެތި ރައްކާތެރިކަމާއެކު ބޭނުންކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން މި އަކުރުގެ (3) ވަނަ ނަންބަރުގެ ދަށުން ހެދޭ ޓެސްޓުތަކާއި ތަޙްލީލުތައް، އަދި އެ ޓެސްޓުތަކާއި ތަޙްލީލުތަކުގެ ނަތީޖާއާބެހޭ މަޢުލޫމާތު.
މެޝިނަރީ، އިކުއިޕްމަންޓް، ނުވަތަ ނުރައްކާތެރި މާއްދާ އެކަށީގެންވާ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމުން އެއްވެސް މީހެއްގެ ޞިއްޙަތަށް ނުވަތަ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިނުވާނެކަން ކަށަވަރުކުރުން؛
މެޝިނަރީ، އިކުއިޕްމަންޓް، ނުވަތަ ނުރައްކާތެރި މާއްދާތަކުން އެއްވެސް މީހެއްގެ ޞިއްޙަތަށް ނުވަތަ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތި ނުވާކަން ކަށަވަރު ކުރުމަށްޓަކައި، އެ ތަކެތި ގަވާއިދުން ތަޙްލީލުކޮށް ޓެސްޓުކުރުން.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ތަކެއްޗާ ގުޅޭގޮތުން އެ އަކުރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޒިންމާތައް އެ ތަކެތި އުފައްދާ ނުވަތަ ސަޕްލައިކުރާ ފަރާތްތަކުން އުފުލަންޖެހޭނީ، އެ ފަރާތްތަކަކީ ފައިދާއެއް ޙާޞިލުކުރުމުގެ ބޭނުމުގައި ނުވަތަ އެނޫން ބޭނުމެއްގައި ވިޔަސް، ގަނެވިއްކުމުގެ ވިޔަފާރިއެއް ކުރުމުގެ ގޮތުން ނުވަތަ އެނޫންވެސް ވިޔަފާރިއެއް ކުރުމުގެ ގޮތުން ނުވަތަ ވަކި ފަންނެއްގެ މަސައްކަތެއް ކުރުމުގެ ގޮތުން ނުވަތަ ވަކި މަސްއޫލިއްޔަތެއް އަދާކުރުމުގެ ގޮތުން އެކަން ކުރާ ފަރާތްތަކެއް ކަމުގައިވާނަމައެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ތަކެތި އުފައްދަނީ ނުވަތަ ސަޕްލައިކުރަނީ ހަމައެކަނި މަސައްކަތްކުރުމުގައި ބޭނުންކުރުމަށް ކަމުގައި ވީނަމަވެސް ނުވަތަ އެނޫންވެސް ބޭނުމަކަށް ކަމުގައި ވީނަމަވެސް، އެ ތަކެއްޗާ ގުޅޭގޮތުން އެ އަކުރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޒިންމާތައް، އެ ތަކެތި އުފައްދާ ނުވަތަ ސަޕްލައިކުރާ ފަރާތްތަކުން އުފުލުން ލާޒިމުވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ ދަށުން މެޝިނަރީއާއި އިކުއިޕްމަންޓާއި ނުރައްކާތެރި މާއްދާތައް ސަޕްލައިކުރާ ފަރާތްތައް އެކަން ކުރަނީ، އެފަދަ ތަކެތި ވިއްކައިގެން ނުވަތަ ބަދަލުކޮށްގެން ނުވަތަ ކުރު ނުވަތަ ދިގު މުއްދަތަކަށް އެ ތަކެތި ކުއްޔަށްދީގެން ކަމުގައި ވީނަމަވެސް، އެ ތަކެއްޗާ ގުޅޭގޮތުން މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޒިންމާތައް ސަޕްލައިކުރާ ފަރާތްތަކުން އުފުލުން ލާޒިމުވާނެއެވެ. އަދި، ސަޕްލައިކުރާ ފަރާތްތައް ތަކެތި ސަޕްލައިކުރަނީ އެ ތަކެތީގެ ވެރިފަރާތުގެ ހައިސިއްޔަތުން ނުވަތަ އެޖެންޓެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން ކަމުގައިވިޔަސް ނުވަތަ ދެވަނަ ފަރާތަކަށް ތަކެތި ސަޕްލައިކުރަނީ ތިންވަނަ އެހެން ފަރާތަކަށް ސަޕްލައިކުރުމަށް ކަމުގައިވިޔަސް، އެ ޒިންމާތައް އުފުލުން ލާޒިމުވާނެއެވެ.
މެޝިނަރީއާއި އިކުއިޕްމަންޓާއި ނުރައްކާތެރި މާއްދާތައް ހޯދަން އެދޭ ތިންވަނަ ފަރާތަކަށް އެ ތަކެތި ހޯދައިދިނުމަށްޓަކައި އެ ފަރާތާއެކު ކުރާ ފައިނޭންސްކުރުމުގެ މުޢާމަލާތެއްގެ ތެރެއިން، ހަޔަރ-ޕާރޗޭސް އެގްރީމަންޓެއްގެ ދަށުން ނުވަތަ ކޮންޑިޝަނަލް ސޭލްސް އެގްރީމަންޓެއްގެ ދަށުން ނުވަތަ ކްރެޑިޓް-ސޭލް އެގްރީމަންޓެއްގެ ދަށުން އެހެން ފަރާތެއްގެ އަތުން އެ ތިންވަނަ ފަރާތަށް ތަކެތި ސަޕްލައިކޮށްދޭ ޙާލަތުގައި، މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ޒިންމާތައް، ތަކެތި ސަޕްލައިކުރާ ފަރާތުގެ މައްޗަކަށް ނުހިނގާނެއެވެ.
[މެޝިނަރީ ނުވަތަ އިކުއިޕްމަންޓް ހަރުކޮށް، ރާވައި ނުވަތަ ބަދަލުގެންނަ ފަރާތްތަކާއި އެ ތަކެތި އެ ފަރާތެއްގެ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުގައިވާ ފަރާތްތަކުގެ ޒިންމާ] މަސައްކަތުގައި ބޭނުންކުރާ މެޝިނަރީ ނުވަތަ އިކުއިޕްމަންޓް ހަރުކޮށްފައިވަނީ ނުވަތަ ރާވާފައިވަނީ ނުވަތަ އެ ތަކެއްޗަށް ބަދަލުގެނެސްފައިވަނީ އެ ތަކެތި ބޭނުންކުރަންޖެހޭ ގޮތަށް ބޭނުންކޮށްފިނަމަ ސަލާމަތްތެރި އަދި ޞިއްޙަތަށް ރައްކާތެރި ގޮތުގައިކަން ކަށަވަރުކުރުމަކީ، މެޝިނަރީ ނުވަތަ އިކުއިޕްމަންޓް ހަރުކޮށް، ރާވައި، އެ ތަކެއްޗަށް ބަދަލުގެންނަ ނުވަތަ މަސައްކަތްކުރުމުގައި އެ ތަކެތި އެ ފަރާތެއްގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައިވާ ކޮންމެ ފަރާތެއްގެ ޒިންމާއެކެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ޒިންމާތައް މެޝިނަރީ ނުވަތަ އިކުއިޕްމަންޓް ހަރުކޮށް، ރާވައި، ނުވަތަ އެ ތަކެއްޗަށް ބަދަލުގެންނަ ފަރާތްތަކުގެ މައްޗަށް ހިނގާނީ، އެ ފަރާތްތަކުން އެ ކަންކަން ކުރަނީ ވިޔަފާރިއެއް ކުރުމުގެ ގޮތުން ނުވަތަ އާމްދަނީ ހޯދަން ކުރާ މަސައްކަތެއްގެ ގޮތުން ނުވަތަ ވަކި މަސްއޫލިއްޔަތެއް އަދާކުރުމުގެ ގޮތުން ކަމުގައިވާނަމައެވެ.
އަންނަނިވި ކަންކަން ފުރިހަމަކުރުމުން، މެޝިނަރީ ނުވަތަ އިކުއިޕްމަންޓް ހަރުކޮށް، ރާވައި، ނުވަތަ އެ ތަކެއްޗަށް ބަދަލުގެންނަ ފަރާތްތަކުން މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އުފުލަންޖެހޭ ޒިންމާ އަދާކުރެވުނީކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ.
މެޝިނަރީ ނުވަތަ އިކުއިޕްމަންޓް ރާވާފައިވަނީ ނުވަތަ ހަރުކޮށްފައިވަނީ ނުވަތަ ބަދަލުގެނެސްފައިވަނީ އެ ތަކެތި ޑިޒައިންކުރި ފަރާތުން ނުވަތަ އުފެއްދި ފަރާތުން ނުވަތަ ސަޕްލައިކުރި ފަރާތުން އެ ތަކެތި ރޭވުމަށް ނުވަތަ ހަރުކުރުމަށް ނުވަތަ ބަދަލުގެނައުމަށް ދީފައިވާ މަޢުލޫމާތާއި އިރުޝާދާ އެއްގޮތަށްކަން އެކަށީގެންވާ މިންވަރަކަށް ކަށަވަރުކޮށްފައިވުން؛ އަދި މެޝިނަރީ ނުވަތަ އިކުއިޕްމަންޓް ރޭވުމަށް ނުވަތަ ހަރުކުރުމަށް ނުވަތަ ބަދަލުގެނައުމަށް އެ އެއްޗެއްގެ ޑިޒައިނަރު ނުވަތަ އުފެއްދި ފަރާތުން ނުވަތަ ސަޕްލައިކުރި ފަރާތުން ދީފައިވާ މަޢުލޫމާތުގެ މައްޗަށް ބަރޯސާވުމަކީ ސަބަބުވެރި ކަމެއްކަމުގައިވުން.
މި ޤާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައި ވީނަމަވެސް، މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގައި މެކޭނިކަލް ޕަވަރ ބޭނުންކޮށްގެން އެއް ތަނުން އަނެއް ތަނަށް ގެންދަންޖެހޭ މެޝިނަރީ ބޭނުންކުރާނަމަ، އަންނަނިވި ކަންކަން ކަށަވަރުކުރުމަކީ އެ މެޝިނަރީގެ ވެރިފަރާތުގެ ޒިންމާއެކެވެ.
އެކަށީގެންވާ މިންވަރަކަށް މެޝިނަރީ ރައްކާތެރި ގޮތުގައި ބެލެހެއްޓުން؛ އަދި މެޝިނަރީ ބޭނުންކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމަށްޓަކައި ފިޔަވަޅުތައް އަޅަންޖެހޭނަމަ މެޝިނަރީ ބޭނުންކުރާ ކޮންމެ ފަރާތަކަށް އެ މަޢުލޫމާތު ލިބިފައިވާކަން ކަށަވަރުކުރުން.
މެކޭނިކަލް ޕަވަރ ބޭނުންކޮށްގެން އެއް ތަނުން އަނެއް ތަނަށް ގެންދަންޖެހޭ މެޝިނަރީގެ ވެރިފަރާތުން އެ މެޝިނަރީ ކުރު ނުވަތަ ދިގު މުއްދަތަކަށް ކުއްޔަށްދިނުމަށް އެހެން ފަރާތަކާއެކު އެއްބަސްވެފައިވާނަމަ، މި މާއްދާގެ (ރ) ގައި ބަޔާންކުރާ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭނީ ވެރިފަރާތުގެ ބަދަލުގައި މެޝިނަރީ ކުއްޔަށްހިފި ފަރާތުންނެވެ.
މެކޭނިކަލް ޕަވަރ ބޭނުންކޮށްގެން އެއް ތަނުން އަނެއް ތަނަށް ގެންދަންޖެހޭ މެޝިނަރީގެ ވެރިފަރާތުން އެ މެޝިނަރީ ބެލެހެއްޓުމަށް އެހެން ފަރާތަކާއެކު އެއްބަސްވެފައިވާނަމަ، މި މާއްދާގެ (ރ) ގެ (1) ވަނަ ނަންބަރުގައިވާ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭނީ ވެރިފަރާތާއި، ކުއްޔަށްހިފި ފަރާތުގެ ބަދަލުގައި މެޝިނަރީ ބެލެހެއްޓުމަށް އެއްބަސްވި ފަރާތަކުންނެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ)، (ށ) އަދި (ނ) ގައި ބަޔާންކުރާ އުޞޫލުތައް ހިނގާނީ މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ މެޝިނަރީއާއި އިކުއިޕްމަންޓްގެ މައްޗަށެވެ.

[ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ އެހެނިހެން ޒިންމާ]
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން މުވައްޒަފުންގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމާއި އެހެނިހެން މަންފާތައް ކަށަވަރުކުރުމުގެ ގޮތުން އަދާކުރަންޖެހޭ އެއްވެސް ޒިންމާއަކާ ގުޅިގެން ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން އަންނަނިވި ކަންކަން ކޮށްގެންނުވާނެއެވެ.
ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން މުވައްޒަފަކަށް ނުވަތަ ކޮންޓްރެކްޓަރަކަށް ދިނުމަށް އެއްބަސްވެފައިވާ ޖުމްލަ އަގުން ބައެއް އުނިކުރުން ނުވަތަ އުނިކުރުމަށް ހުއްދަ ދިނުން؛ ނުވަތަ ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން އަމިއްލައަށް ނުވަތަ އެ ފަރާތުގެ އެޖެންޓެއް މެދުވެރިކޮށްވިޔަސް އެއްވެސް މުވައްޒަފެއްގެ ފަރާތުން އެއްވެސް ފައިސާއެއް ލިބިގަތުން.
ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ މުވައްޒަފަކު އަންނަނިވި ކަންތައްތަކުގެ ތެރެއިން ކަމެއް ކުރުމުގެ ސަބަބުން ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން އެ މުވައްޒަފަކު ވަޒީފާއިން ވަކިކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ. ނުވަތަ ވަޒީފާއިން ވަކިކުރާނެކަމުގެ ބިރުދައްކައިގެން ނުވާނެއެވެ.
ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން މި ޤާނޫނާ ޚިލާފުވެފައިވާކަމުގެ ނުވަތަ ޚިލާފުވެދާނެކަމުގެ މަޢުލޫމާތު، ހެލްތު އެންޑް ސޭފްޓީ އިންސްޕެކްޓަރުންނަށް ނުވަތަ މަސައްކަތުގެ މާޙައުލާގުޅޭ ކަންކަން ބަލައި ތަޙްޤީޤުކުރުމަށް މި ޤާނޫނުން ނުވަތަ އެހެން ޤާނޫނަކުން ހުއްދަ ލިބިފައިވާ ފަރާތްތަކަށް ދިނުން ނުވަތަ އެފަދަ މަޢުލޫމާތު ދޭނެކަމަށް ބުނުން؛
މުވައްޒަފުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙަތަށް ނުރައްކާވެދާނެ ކަމަކާ ގުޅިގެން ހެލްތު އެންޑް ސޭފްޓީ އިންސްޕެކްޓަރުންނަށް ނުވަތަ މަސައްކަތުގެ މާޙައުލާގުޅޭ ކަންކަން ބަލައި ތަޙްޤީޤުކުރުމަށް މި ޤާނޫނުން ނުވަތަ އެހެން ޤާނޫނަކުން ހުއްދަ ދީފައިވާ ފަރާތްތަކަށް ރިޕޯޓުކުރުން ނުވަތަ ރިޕޯޓުކުރުމަށް ހުށަހެޅުން ނުވަތަ އެފަދަ ފަރާތެއްގެ އެހީ އެކަމުގައި ހޯދުން؛
މި ޤާނޫނުގެ 50 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އަންގާފައިވާ އެންގުމަކާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރުން ނުވަތަ މި ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރުން ނުވަތަ ޢަމަލުކުރަން އުޅުން.
މި މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ) އާ ޚިލާފަށް ޢަމަލުކުރާ ފަރާތެއްގެ އަދަބަކީ، ކަމުގެ ކުޑަބޮޑު މިނަށް ބަލައި -/10,000 (ދިހަހާސް) ރުފިޔާއާއި -/25,000 (ފަންސަވީސްހާސް) ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.

[މަސައްކަތްކުރާ ތަންތަނުގެ ޢާންމު ސަރަޙައްދުތައް ބޭނުންކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ޒިންމާ]
ޢިމާރާތެއްގައި، މަސައްކަތްކުރާ އެއް ތަނަށްވުރެ ގިނަ ތަން އެކުލެވޭނަމަ، އެ ތަނެއްގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކުން މަސައްކަތުގައި ނުވަތަ ވަދެނިކުތުމުގައި ބޭނުންކުރާ އެ ތަނެއްގެ ޢާންމު ސަރަޙައްދަކީ، މި ޤާނޫނުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި މަސައްކަތްކުރާ ތަނެއްކަމުގައި ބެލޭނެއެވެ. އަދި އަންނަނިވި ތަކެއްޗާއި ތަންތަނާ ގުޅޭގޮތުން މި ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ޢަމަލުކުރުމަކީ، ޢާންމު ސަރަޙައްދު ބޭނުންކުރާ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެކެވެ.
ޢާންމު ސަރަޙައްދުގައި ބެހެއްޓިފައިވާ ކަރަންޓު އިންޖީނާއި މޯޓަރުތައް؛
ޢާންމު ސަރަޙައްދުގައި ބެހެއްޓިފައިވާ ހޮއިސްޓާއި، ލިފްޓާއި، ތަކެތި އުފުލާ އާލާތާއި މެޝިނަރީ؛
ޢާންމު ސަރަޙައްދަށް ވަދެނިކުމެވާން އޮންނަ މަގު؛ އަދި ތަނުގެ ވެރިފަރާތުން ނުވަތަ ޢާންމު ސަރަޙައްދު ބޭނުންކުރާ ފަރާތުން އެ ސަރަޙައްދަށް ސަޕްލައިކޮށްފައިވާ ނުވަތަ އެ ސަރަޙައްދުގައި ބަހައްޓާފައިވާ މެޝިނަރީ ނުވަތަ ޕްލާންޓް.
ޢާންމު ސަރަޙައްދު ބޭނުންކުރާ ފަރާތްކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އެ ތަނެއްގެ ކޮންޓްރޯލް އެއިރެއްގައި އޮންނަ ފަރާތަށެވެ

[ހުއްދަ ދިނުން]

[ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލްގެ ހުއްދަ ހޯދަންޖެހޭ މަސައްކަތްތައް]
އަންނަނިވި މަސައްކަތްތައް ކުރާ ފަރާތްތަކުން އެ މަސައްކަތްތައް ކުރަންވާނީ، މި ބާބުގެ ދަށުން ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ދޫކުރާ ހުއްދަ ހޯދުމަށްފަހުގައެވެ.
ހެލްތު އެންޑް ސޭފްޓީ އޮފިސަރުން؛
އެކްރެޑިޓްކުރެވިފައިވާ ތަމްރީނުދޭ ފަރާތްތައް؛
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ މެޝިނަރީ މަސައްކަތްކުރާ ގޮތް ބެލުމަށް ނުވަތަ ޓެސްޓުކުރުމަށް ހުއްދަ ދީފައިވާ އެގްޒަމިނަރުން.

[ހުއްދަ ދިނުން]
މި ޤާނޫނުގެ 37 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަރާތްތަކުން ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލްގެ ހުއްދަ ހޯދުމަށް އެދި ހުށަހަޅާނީ މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އޮތޯރިޓީއަށެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމަކާއެކު، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ މަޢުލޫމާތާއި ތަކެތި ހިމަނައި، އެކަމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ފީ ދައްކަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދަ ހުށަހެޅުމެއް ލިބުމުން، އެ ހުށަހެޅުމަކާ ގުޅިގެން އަންނަނިވި ގޮތްތަކުގެ ތެރެއިން ގޮތަކަށް ނިންމުމުގެ އިޚްތިޔާރު ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
ޝަރުޠުތަކަކާއެކު ނުވަތަ އެއްވެސް ޝަރުޠަކާ ނުލައި ހުއްދަ ދިނުން؛ ނުވަތަ ހުއްދަ ނުދިނުން.
މި މާއްދާގެ ދަށުން ހުށަހެޅޭ ހުށަހެޅުމަކާ ގުޅިގެން އަންނަނިވި ކަންކަން ފުރިހަމަވެފައިވާކަން ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލަށް ޤަބޫލުކުރެވިގެން މެނުވީ މި ޤާނޫނުގެ 37 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަރާތަކަށް ހުއްދަ ދޫކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ.
ހުށަހެޅުން ހުށަހެޅި ފަރާތަކީ މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވާ އަދި މަސައްކަތުގެ ޢަމަލީ ތަޖުރިބާ ލިބިފައިވާ ފަރާތެއް ކަމުގައިވުން؛
އެ ފަރާތަކީ، ހުއްދަ ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތަކުން ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތާއި މަސްއޫލިއްޔަތު ފުރިހަމައަށް އަދާކުރެވޭނެ ޤާބިލުކަންހުރި ފަރާތެއް ކަމުގައިވުން.
މި މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ކަނޑައަޅާ ޝަރުޠުތަކަށް، މި މާއްދާގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އުނިއިތުރު ގެނައުމުގެ އިޚްތިޔާރު ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
މި މާއްދާގެ ދަށުން ހުއްދައެއް ދޭން ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ނިންމައިފިނަމަ، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ކަނޑައަޅާ ޝަރުޠުތަކާއެކު، ކަނޑައެޅިފައިވާ ވަކި މުއްދަތަކަށް އެ ފަރާތަކީ ހުއްދަ ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތެއްކަން އަންގައިދޭ ސެޓްފިކެޓެއް ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ދޫކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ ދަށުން ހުއްދަ ދޫކުރުމާގުޅޭ އިދާރީ އިންތިޒާމުތައް ހަމަޖައްސާނީ އޮތޯރިޓީންނެވެ.

[ހުއްދަ ދޫކުރެވޭ މުއްދަތު]
މި ޤާނޫނުގެ 40 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޙާލަތްތަކުގައި މެނުވީ، މި ޤާނޫނުގެ 37 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަރާތްތަކަށް މި ޤާނޫނުގެ 38 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ދޫކޮށްފައިވާ ހުއްދަތައް އެ ހުއްދައެއްގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ މުއްދަތަށް ޞައްޙަވާނެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ 38 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ދޫކުރާ ހުއްދަ އާކުރުމާގުޅޭ އުޞޫލުތައް، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

[ވަގުތީގޮތުން ހުއްދަ ހިފެހެއްޓުމާއި ބާޠިލުކުރުން]
އަންނަނިވި ކަންކަމުގެ ތެރެއިން ކަމެއް، މި ޤާނޫނުގެ 38 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ހުއްދަ ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތަކުން ކޮށްފައިވާކަން ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ޙާލަތްތަކުގައި، އެ ފަރާތަކަށް ދޫކޮށްފައިވާ ހުއްދަ މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ވަގުތީގޮތުން ހިފެހެއްޓުމުގެ ނުވަތަ ބާޠިލުކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
ހުއްދަ ހޯދާފައިވަނީ މަކަރާއި ހީލަތުން ނުވަތަ އޮޅުވާލައިގެން ކަމަށްވުން؛
ހުއްދައިގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މާއްދާއަކާ ނުވަތަ ކަނޑައަޅާފައިވާ ޝަރުޠަކާ ޚިލާފުވުން؛ ނުވަތަ ހުއްދަ ދޫކުރުމަށް ފުރިހަމަވާންޖެހޭ ޝަރުޠެއް އުނިވުން.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ހުއްދައެއް ބާޠިލުކުރުމުގެ ކުރިން ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް އަންނަނިވި ކަންކަން ކުރަންވާނެއެވެ.
ހުއްދަ ބާޠިލުކުރަން ޤަޞްދުކޮށްފައިވާ ކަމުގެ ނޯޓިސް، އެ ހުއްދަ ބާޠިލުކުރަން ޤަޞްދުކޮށްފައިވާ ތާރީޚާއެކު، ހުއްދަ ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތަށް ފޮނުވުން؛
މި އަކުރުގެ (1) ވަނަ ނަންބަރުގައިވާ ނޯޓިސް ފޮނުވާ ތާރީޚާއި ހުއްދަ ބާޠިލުކުރުމަށް ޤަޞްދުކޮށްފައިވާ ތާރީޚާ ދެމެދު 21 (އެކާވީސް) ދުވަހަށްވުރެ ކުރުނޫން މުއްދަތެއް ދިނުން؛
ހުއްދަ ބާޠިލުކުރުމަށް ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ޤަޞްދުކޮށްފައިވާ ނިންމުން ދަމަހައްޓަން ނުޖެހޭކަމަށް ހުއްދަ ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތަށް ފެންނަ ސަބަބުތައް، ނޯޓިހުގައި ދީފައިވާ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުން.
އަންނަނިވި ޙާލަތްތަކުންކުރެ ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެއްޖެނަމަ މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ނޯޓިސް ދީފައިވާ ފަރާތްތަކުގެ ހުއްދަ ބާޠިލުކުރެވޭނެ ތާރީޚު ބަޔާންކޮށް ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް އެ ފަރާތްތަކަށް ލިޔުމުން އަންގަންވާނެއެވެ.
ނޯޓިހުގައި ދީފައިވާ މުއްދަތުގައި ނުވަތަ ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް އިތުރުކޮށްދީފައިވާ މުއްދަތުގައި ހުއްދަ ބާޠިލު ނުކުރަންވީ ސަބަބު އެ ފަރާތުން ބަޔާންކޮށްދީފައިނުވުން؛ ނުވަތަ އެ މުއްދަތުގައި، ހުއްދަ ބާޠިލު ނުކުރަންވީ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް ދެއްކިފައި ނުވުން.
މި މާއްދާގެ ދަށުން އެއްވެސް ފަރާތެއްގެ ހުއްދަ ބާޠިލުކުރެވިއްޖެނަމަ، އެ ފަރާތަކަށް ދޫކޮށްފައިވާ ހުއްދައިގެ ސެޓްފިކެޓް ބާޠިލުކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ ދަށުން ހުއްދައެއް ބާޠިލުކޮށްފިނަމަ، އެ ހުއްދަ ބާޠިލުކުރި ކުރުމާމެދު އިޢުތިރާޟުކުރަން އެދޭ ފަރާތަކަށް އެ ހުއްދަ ބާޠިލުކުރިކަމުގެ ނޯޓިސް ދެވޭތާ 14 (ސާދަ) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، އެކަން ލިޔުމުން މިނިސްޓަރަށް ހުށަހެޅިދާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ބ) ގެ ދަށުން މިނިސްޓަރަށް ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުންތައް ހުޅަހަޅާނެ ގޮތާއި، އެ ހުށަހެޅުންތައް ބަލައި ނިންމުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ އިޖުރާއަތުތަކާއި އެކަން ކުރާނެ މުއްދަތު، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ބ) ގެ ދަށުން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމަކާ ގުޅިގެން މިނިސްޓަރު ނިންމާ ނިންމުމަކީ އެންމެ ފަހުގެ ނިންމުމެވެ.
މި މާއްދާގެ ދަށުން ހުއްދައެއް ހިފަހައްޓާފައިވަނިކޮށް ނުވަތަ ބާޠިލުކޮށްފައިވަނިކޮށް މަސައްކަތްކޮށްފި ފަރާތެއްގެ އަދަބަކީ، ކަމުގެ ކުޑަބޮޑު މިނަށް ބަލައި، -/5,000 (ފަސްހާސް) ރުފިޔާއާއި -/50,000 (ފަންސާސްހާސް) ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.

[ހުއްދައިގެ ސެޓްފިކެޓް އަނބުރާ ރައްދުކުރުން]
މި ޤާނޫނުގެ 38 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ހުއްދަ ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތަކަށް ދޫކޮށްފައިވާ ހުއްދައިގެ ސެޓްފިކެޓެއް މި ޤާނޫނުގެ 40 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ބާޠިލުކުރާ ތާރީޚުން ފެށިގެން 7 (ހަތެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، އެ ފަރާތަކަށް ދޫކޮށްފައިވާ ހުއްދައިގެ ސެޓްފިކެޓް އެ ފަރާތުން އޮތޯރިޓީއަށް ރައްދުކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާއާ ޚިލާފުވާ ފަރާތެއްގެ އަދަބަކީ -/5,000 (ފަސްހާސް) ރުފިޔާއަށްވުރެ ބޮޑުނޫން ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.

[ހުއްދަ ދީފައިވާ ފަރާތެއްކަން ދެއްކުން]
މި ޤާނޫނުގެ 38 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ހުއްދަ ލިބިފައިނުވާ ޙާލަތުގައި، އެއްވެސް ފަރާތަކުން އެ ފަރާތަކީ ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ހުއްދަ ދޫކޮށްފައިވާ ފަރާތެއްކަމަށް ސީދާގޮތުންވިޔަސް ނުވަތަ ނުސީދާގޮތުންވިޔަސް ދެއްކުމަކީ މަނާކަމެކެވެ.
މި މާއްދާއާ ޚިލާފުވާ ފަރާތެއްގެ އަދަބަކީ -/100,000 (އެއްލައްކަ) ރުފިޔާއަށްވުރެ ބޮޑުނޫން ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.

[އެކްސިޑެންޓް ރިޕޯޓުކުރުމާއި ތަޙްޤީޤުކުރުން]

[އެކްސިޑެންޓް އަދި ނުރައްކާތެރި ހާދިސާ ނުވަތަ ބަލި ރިޕޯޓުކުރުން]
މަސައްކަތްކުރާ ތަނުގައި ހިނގާ އެކްސިޑެންޓް ނުވަތަ ނުރައްކާތެރި ހާދިސާ ނުވަތަ މަސައްކަތާ ގުޅުންހުރި ބައްޔަކާގުޅޭ މަޢުލޫމާތު، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލަށް ނުވަތަ އޭނާ ކަނޑައަޅާ ފަރާތަކަށް ރިޕޯޓުކުރުމަކީ މަސައްކަތްކުރާ ތަން ހިންގާ ފަރާތުގެ މައްޗަށް ލާޒިމުކަމެކެވެ.
މި މާއްދާގެ ދަށުން ރިޕޯޓުކުރަންޖެހޭ އެކްސިޑެންޓް ނުވަތަ ނުރައްކާތެރި ހާދިސާ ނުވަތަ މަސައްކަތާ ގުޅުންހުރި ބަލިތައް، އަދި އެފަދަ ކަންކަން ރިޕޯޓުކުރުމާގުޅޭ އުޞޫލުތައް، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ރިޕޯޓުކުރުމުގެ ޒިންމާ މަތިކޮށްފައިވާ ފަރާތަކުން އެކަން ރިޕޯޓުނުކޮށްފިނަމަ، އެ ފަރާތެއްގެ އަދަބަކީ -/5,000 (ފަސްހާސް) ރުފިޔާއަށްވުރެ ބޮޑުނޫން ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.

[އެކްސިޑެންޓް ނުވަތަ ނުރައްކާތެރި ހާދިސާ ނުވަތަ ބަލި ތަޙްޤީޤުކުރުން]
މަސައްކަތްކުރާ ތަނުގައި އެކްސިޑެންޓެއް ނުވަތަ ނުރައްކާތެރި ހާދިސާއެއް ހިނގައިފިކަން ނުވަތަ މަސައްކަތާ ގުޅުންހުރި ބައްޔެއް މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތަކަށް ޖެހިއްޖެކަން ނުވަތަ މަސައްކަތްކުރާ ތަނެއްގައި އެފަދަ ބައްޔެއް ފެތުރޭކަން ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލްގެ ސަމާލުކަމަށް އަތުވެއްޖެނަމަ، އެ އެކްސިޑެންޓެއް ނުވަތަ ނުރައްކާތެރި ހާދިސާއެއް މެދުވެރިވާން ދިމާވި ޙާލަތްތައް، ނުވަތަ މަސައްކަތާ ގުޅުންހުރި ބައްޔެއް ޖެހެން ނުވަތަ ފެތުރެން ދިމާވި ޙާލަތްތައް ބަލައި ތަޙްޤީޤުކުރުމަށް ހެލްތު އެންޑް ސޭފްޓީ އިންސްޕެކްޓަރުންނަށް އަންގަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް އަންގާ އެންގުމަކާ އެއްގޮތަށް ހިންގަންޖެހޭ ތަޙްޤީޤުތައް ހިންގުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ އުޞޫލުތައް، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް އަންގާ އެންގުމަކާ އެއްގޮތަށް ތަޙްޤީޤު ހިންގުމަށްފަހު، އެ ތަޙްޤީޤުގެ ނަތީޖާ ބަޔާންކުރާ ރިޕޯޓެއް އެކުލަވާލައި، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި އެ ރިޕޯޓު ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލަށް ފޮނުވަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން ތައްޔާރުކުރާ ރިޕޯޓުގައި ހިމަނަންޖެހޭ ތަފްޞީލުތައް، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ނ) ގައި ބަޔާންކުރާ ރިޕޯޓުގެ ކޮޕީއެއް ހޯދުމަށް ކަމާބެހޭ ފަރާތަކުން އެދެފިނަމަ، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި އެ ރިޕޯޓުގެ ކޮޕީއެއް އެ ފަރާތަކަށް ދޭންވާނެއެވެ.
[ތަޙްޤީޤާގުޅޭ ރިޕޯޓު ޢާންމުކުރުން] މި ޤާނޫނުގެ 44 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ތަޙްޤީޤުކުރެވޭ އެކްސިޑެންޓެއް ނުވަތަ ނުރައްކާތެރި ހާދިސާއެއް ނުވަތަ މަސައްކަތާ ގުޅުންހުރި ބައްޔަކާބެހޭ ރިޕޯޓެއް ޢާންމުކުރުމަކީ އެކަމުގައި ޢާންމު މަޞްލަޙަތު އޮތް ކަމެއްކަމަށް ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލަށް ފެނިއްޖެ ހިނދެއްގައި، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އެ ރިޕޯޓެއް ޢާންމުކުރެވިދާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ރިޕޯޓު ޢާންމުކުރުމުގެ މަޤްޞަދަކަށްވާނީ، އެކްސިޑެންޓެއް ނުވަތަ ނުރައްކާތެރި ހާދިސާއެއް ނުވަތަ މަސައްކަތާ ގުޅުންހުރި ބައްޔެއް ދެވަނަ ފަހަރަށް ތަކުރާރުވުން ހުއްޓުވުން ނުވަތަ މަދުކުރުމެވެ.

[އެކްސިޑެންޓް ހިނގި ތަން ނުވަތަ ސަރަޙައްދަށް ބަދަލުގެނައުން]
އެއްވެސް ފަރާތަކުން، ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލްގެ ހުއްދަ ނެތި އަންނަނިވި ކަންކަން ކޮށްގެންނުވާނެއެވެ.
މީހަކު މަރުވުމަށް މެދުވެރިވި އެކްސިޑެންޓެއް ނުވަތަ ނުރައްކާތެރި ހާދިސާއަކާ ގުޅުންހުރި ނުވަތަ މަސައްކަތާ ގުޅުންހުރި ބައްޔެއް ޖެހުމާ ނުވަތަ ފެތުރުމާ ގުޅުންހުރި މެޝިނަރީއެއް ނުވަތަ އިކުއިޕްމަންޓެއް ނުވަތަ ޕްލާންޓެއް ނުވަތަ އެއްޗެއް ބަދަލުކުރުން ނުވަތަ އެފަދަ އެއްޗަކަށް ބަދަލުގެނައުން ނުވަތަ އުނިއިތުރު ގެނައުން؛ ނުވަތަ ނުރައްކާތެރި އެކްސިޑެންޓް މެދުވެރިވި ތަނަށް ނުވަތަ ނުރައްކާތެރި ހާދިސާ ނުވަތަ މަސައްކަތާ ގުޅުންހުރި ބަލި ފެތުރުމަށް މެދުވެރިވި ތަނަށް ބަދަލުގެނައުން.
އެކްސިޑެންޓެއް ނުވަތަ ނުރައްކާތެރި ހާދިސާއެއް ހިނގައިފިނަމަ ނުވަތަ މަސައްކަތާ ގުޅުންހުރި ބައްޔެއް ޖެހުމުގެ ނުވަތަ ފެތުރުމުގެ ހާދިސާއެއް ހިނގައިފިނަމަ، އެއްވެސް ފަރާތަކުން އަންނަނިވި ކަންކަން ކުރުން ހުއްޓުވުމަށް، މަސައްކަތްކުރާ ތަން ހިންގާ ފަރާތުން ވީވަރަކުން މަސައްކަތްކުރަންވާނެއެވެ.
މީހަކު މަރުވުމަށް މެދުވެރިވި އެކްސިޑެންޓެއް ނުވަތަ ނުރައްކާތެރި ހާދިސާއަކާ ގުޅުންހުރި ނުވަތަ މަސައްކަތާ ގުޅުންހުރި ބައްޔެއް ޖެހުމާ ނުވަތަ ފެތުރުމާ ގުޅުންހުރި މެޝިނަރީއަކަށް ނުވަތަ އިކުއިޕްމަންޓަކަށް ނުވަތަ ޕްލާންޓަކަށް ނުވަތަ އެނޫންވެސް އެފަދަ އެއްޗަކަށް ބަދަލުގެނެސް، އެ އެއްޗެއް އެހެން އެއްޗަކަށް ބަދަލުކޮށް، އެއަށް އުނިއިތުރު ގެނައުން؛ ނުވަތަ ނުރައްކާތެރި އެކްސިޑެންޓް ދިމާވި ތަނަށް ނުވަތަ ނުރައްކާތެރި ހާދިސާ ނުވަތަ މަސައްކަތުގެ މާޙައުލާ ގުޅުންހުރި ބަލި ޖެހުމަށް ނުވަތަ ފެތުރުމަށް މެދުވެރިވި ތަނަށް ބަދަލުގެނައުން.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދަ ބަދަލެއް ނުވަތަ އުނިއިތުރެއް ގެނެސްފައިވާނަމަ ނުވަތަ އެއްޗެއް އެހެން އެއްޗަކަށް ބަދަލުކޮށްފައިވާނަމަ، އެހެން ގޮތަކަށް ސާބިތުނުވާހާ ހިނދަކު، އެ ބަދަލެއް ގެނެސްފައިވަނީ ނުވަތަ އުނިއިތުރެއް ގެނެސްފައިވަނީ ނުވަތަ އެއްޗެއް އެހެން އެއްޗަކަށް ބަދަލުކޮށްފައިވަނީ މަސައްކަތްކުރާ ތަން ހިންގާ ފަރާތުންކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަމުގެ ސަބަބުން، މީހުން ސަލާމަތްކުރުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތަށް ނުވަތަ ނަފްސު ނުވަތަ މުދަލުގެ ޢާންމު ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތަށް އެއްވެސް ފަރާތަކުން ހުރަސްއަޅައިގެން ނުވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަމާ ޚިލާފަށް އެއްވެސް ފަރާތަކުން ޢަމަލުކޮށްފިނަމަ، އެ ފަރާތެއްގެ އަދަބަކީ -/100,000 (އެއްލައްކަ) ރުފިޔާއަށްވުރެ ބޮޑުނޫން ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.

[ޤާނޫނު ތަންފީޛުކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ޒިންމާތަކާއި ބާރުތައް]

[ހެލްތު އެންޑް ސޭފްޓީ އިންސްޕެކްޓަރުން]
މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަން ޤާއިމުކުރެވިފައިވާކަން ބަލައި ކަށަވަރުކުރުމުގެ ގޮތުން ކުރަންޖެހޭ ކަންކަން ކުރާނީ، އެކަމަށްޓަކައި ޢައްޔަންކުރެވޭ، އޮތޯރިޓީގެ ހެލްތު އެންޑް ސޭފްޓީ އިންސްޕެކްޓަރުންނެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ އިންސްޕެކްޓަރުންނަކީ އޮތޯރިޓީގެ އިންސްޕެކްޓަރުންކަން އަންގައިދޭ ކާޑެއް، އޮތޯރިޓީން ދޫކުރަންވާނެއެވެ.
އޮތޯރިޓީގެ ހެލްތު އެންޑް ސޭފްޓީ އިންސްޕެކްޓަރުން މި ޤާނޫނު ތަންފީޛުކުރުމުގެ ގޮތުން މަސައްކަތްކުރުމުގައި، މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކުރާ ކާޑު ބޭނުންކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ އިންސްޕެކްޓަރުން ޢައްޔަންކުރުމާގުޅޭ އުޞޫލުތަކާއި، އިންސްޕެކްޓަރުންކަން އަންގައިދޭ ކާޑު ދޫކުރުމާގުޅޭ އުޞޫލުތައް، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

[އިންސްޕެކްޓަރުންނަށް ލިބިގެންވާ ބާރުތައް]
ބަލައި ފާސްކުރުމުގެ ތެރޭގައި އަންނަނިވި ކަންކަން ކުރުމުގެ ބާރު އިންސްޕެކްޓަރުންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
ކޮންމެ މަސައްކަތްކުރާ ތަނަކަށް ނުވަތަ އެފަދަ ތަނެއްގެ ބައެއްކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ތަނަކަށް އެކަށީގެންވާ ވަގުތެއްގައި ވަދެ ބަލައި ފާސްކުރުން؛
މި އަކުރުގެ (1) ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ތަންތަނުގައި ހުރި މެޝިނަރީއާއި، އިކުއިޕްމަންޓާއި، ޕްލާންޓާއި، އެހެނިހެން ތަކެތި ބަލައި ފާސްކުރުން؛
މަސައްކަތްކުރާ ތަންތަނުގައި ބަލަހައްޓާ އަދި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ބަލަހައްޓަންޖެހޭ މަސައްކަތްކުރާ ތަންތަނުގެ ރިކޯޑުތަކާއި، ސެޓްފިކެޓްތަކާއި، ނޯޓިސްތަކާއި އެހެނިހެން ލިޔެކިޔުންތައް ހުށަހެޅުމަށް އަންގައި، އެފަދަ ލިޔެކިޔުންތައް ބަލައި ފާސްކޮށް، ކޮޕީ ނެގުން؛
މަސައްކަތްކުރާ ތަނާ ގުޅޭގޮތުން ނުވަތަ މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކާ ގުޅޭގޮތުން މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އެންމެހައި ކަންކަން ކުރަމުންދާކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި ބަލައި ތަޙްޤީޤުކުރުން؛
މަސައްކަތްކުރާ ތަނުން އިންސްޕެކްޓަރުން ސުވާލުކުރާ ފަރާތްތަކުން، ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ނުވަތަ މަސައްކަތްކުރާ ތަން ހިންގާ ފަރާތުގެ މަޢުލޫމާތު އެ ފަރާތްތަކަށް އެނގޭ މިންވަރަކަށް ދިނުމަށް އެންގުން؛
ތަޙްލީލުކުރުމުގެ ބޭނުމުގައި މަސައްކަތްކުރާ ތަނުން ނުވަތަ މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުން ބޭރުކުރާ ތަކެތީގެ ސާމްޕަލް ނެގުން؛
މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގައި އަޑު ހުރި މިންވަރާއި އަލިކަން ހުރި މިންވަރާއި ފިނިހޫނުމިނާއި ނުރައްކާތެރި މާއްދާ ހުރި މިންވަރު ބެލުމާއި އަދި މަސައްކަތްކުރަމުންދާ ފަރާތްތައް އެފަދަ ނުރައްކާތެރި މާއްދާއަށް ނުވަތަ ތަކެއްޗަށް ހުށަހެޅިފައިވާ މިންވަރު ދެނެގަތުން؛
މަސައްކަތްކުރާ ތަނުގެ ޙާލަތު ދެނެގަތުމަށާއި އެ ތަނުގައި ބޭނުންކުރެވޭ ޕްރޮސެސްތަކުގެ ސަބަބުން މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކާއި އެނޫންވެސް ފަރާތްތަކުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވޭތޯ ބެލުމަށްޓަކައި ބޭނުންވާ ފޮޓޯ އަދި ވީޑިއޯ ނެގުން؛
މަސައްކަތްކުރާ ތަނުގައި މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގައި ހިނގާފައިވާ އެކްސިޑެންޓެއްގެ ސަބަބުން އަނިޔާ ލިބޭ މީހުންގެ މަޢުލޫމާތު، ނުވަތަ މަސައްކަތުގެ މާޙައުލާ ގުޅުންހުރި އަދި މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަބަބުން ޖެހުނު ބައްޔެއްކަމަށް ލަފާކުރެވޭ ބައްޔަކަށް ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްދޭ މަރުކަޒެއްގައި ފަރުވާދެމުންގެންދާ ފަރާތްތަކުގެ މަޢުލޫމާތާއި މެޑިކަލް ރިކޯޑު ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްދޭ މަރުކަޒުތަކަށް އެންގުން؛
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކުރެވޭ ތަޙްޤީޤަކަށް ބޭނުންވާ އެއްވެސް އެއްޗެއް ހުށަހެޅުމަށް އެންގުން އަދި ބޭނުންވެއްޖެ ހިނދެއްގައި އެ އެއްޗެއް އިންސްޕެކްޓަރުގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެންދިއުން؛ އަދި މަސައްކަތްކުރާ ތަނުން ދިމާވާ ފަރާތަކީ ކާކުކަން އަންގައިދޭ ހެއްކެއް ނުވަތަ ލިޔުމެއް ދެއްކުމަށް އެންގުން.
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އިންސްޕެކްޓަރުންނަށް ލިބިފައިވާ ބާރުގެ ދަށުން މަސައްކަތްކުރާ ތަނަށް ވަދެނިކުތުމުގައި ނުވަތަ ބަލައި ފާސްކުރުމުގައި ނުވަތަ ތަޙްޤީޤުކުރުމުގައި ނުވަތަ ސާމްޕަލް ނެގުމުގައި އަދި އެ މަސައްކަތްކުރާ ތަނާގުޅޭ އެހެނިހެން ކަންކަމުގައި، އިންސްޕެކްޓަރުންނަށް ބޭނުންވާ އެހީތެރިކަމާއި އެއްބާރުލުން މަސައްކަތްކުރާ ތަން ހިންގާ ފަރާތުންނާއި އެންމެހައި މުވައްޒަފުން ފޯރުކޮށްދޭންވާނެއެވެ.
ބަލައި ފާސްކުރާ އިންސްޕެކްޓަރުންގެ މަސައްކަތްތަކާ ގުޅިގެން އަންނަނިވި ޢަމަލުތަކުގެ ތެރެއިން ޢަމަލެއް އެއްވެސް ފަރާތަކުން ކޮށްގެންނުވާނެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އިންސްޕެކްޓަރުގެ ޒިންމާ އަދާކުރުމަށް ހުރަސްއެޅުން ނުވަތަ ދަތިކުރުން؛
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އިންސްޕެކްޓަރު އަންގާ އެންގުމަކަށް ޢަމަލުނުކުރުން ނުވަތަ އިންސްޕެކްޓަރު ހުށަހެޅުމަށް އަންގާ ރިކޯޑުތަކާއި، ސެޓްފިކެޓްތަކާއި، ނޯޓިސް ނުވަތަ ލިޔުން ހުށަނޭޅުން؛
ވަޒީފާދޭ ފަރާތަކީ ނުވަތަ މަސައްކަތްކުރާ ތަން ހިންގާ ފަރާތަކީ ކޮން ފަރާތެއްކަން އެނގޭނެ މަޢުލޫމާތު ނުދީ ހިފެހެއްޓުން؛
ވަކި ފަރާތެއް، ބަލައި ފާސްކުރުމަށް ނުވަތަ އިންސްޕެކްޓަރު އަންގާ އެންގުމަކަށް ހާޒިރުވުމަށް ހުރަސްއެޅުން ނުވަތަ ފޮރުވުން ނުވަތަ އެއިން ކަމެއް ކުރަން މަސައްކަތްކުރުން.
މި މާއްދާގެ (ނ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޢަމަލެއް ކުރާ ފަރާތެއްގެ އަދަބަކީ ކަމުގެ ކުޑަބޮޑު މިނަށް ބަލައި -/10,000 (ދިހަހާސް) ރުފިޔާއާއި -/25,000 (ފަންސަވީސްހާސް) ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.

[ބަލައި ފާސްކުރުމުގެ ކޯޓު އަމުރު ހޯދުން]
މި ޤާނޫނުގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1) ވަނަ ނަންބަރުގެ ދަށުން ބަލައި ފާސްކުރުމުގެ ބާރު ލިބިދީފައި ވީނަމަވެސް، ބަލައި ފާސްކުރުމަށް ތަނަކަށް ވަނުމަށް، އެ ތަނެއްގެ ވެރިފަރާތުން ނުވަތަ އެ ތަން ހިންގާ ފަރާތުން ހުއްދަނުދީފިނަމަ، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އަދާކުރަންޖެހޭ ވާޖިބު އަދާކުރުމަށް އިންސްޕެކްޓަރުން އެ ތަނަކަށް ވަންނަންވާނީ ކޯޓު އަމުރަކާ އެކުގައެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދަ އަމުރެއް ނެރެދިނުމަށް ކަމާބެހޭ ކޯޓަކަށް ހުށަހެޅިއްޖެ ޙާލަތެއްގައި، އެ ހުށަހެޅުމަކާ ގުޅޭގޮތުން އަންނަނިވި ކަންކަން ފުރިހަމަވާނަމަ، ކޯޓުން އެފަދަ އަމުރެއް ނެރެދޭންވާނެއެވެ.
ބަލައި ފާސްކުރަން ބޭނުންވާ ތަނަކަށް ވަނުމަކީ، އެކަށީގެންވާ ސަބަބުތަކުގެ މައްޗަށް ބަލާއިރު، ބޭނުންތެރި ކަމެއްކަމަށް ކޯޓަށް ޤަބޫލުކުރެވުން؛
އެ ތަނަށް ވަދެ ޓެސްޓުތައްކޮށް، ތަޙްލީލުކޮށް، ބަލަންޖެހޭ ބެލުންތައް ބަލައި، ފޮޓޯނަގައި ވީޑިއޯކުރުމަކީ ނުވަތަ އެ ތަނުން ފެންނަ އެއްޗެހީގެ ސާމްޕަލް ނެގުމަކީ ނުވަތަ ހޯދަންޖެހޭ ހޯދުންތައް ހޯދުމަކީ ބޭނުންތެރި ކަމެއްކަމަށް ކޯޓަށް ޤަބޫލުކުރެވުން.

[އިޞްލާޙުކުރުމަށާއި މަސައްކަތް ހުއްޓާލުމަށް އެންގުން]
އަންނަނިވި ޙާލަތްތަކުގައި މަސައްކަތްކުރާ ތަންތަނުގައި ހުންނަ ކަންކަން އިޞްލާޙުކުރުމަށް އަންގައި އަމުރުކުރުމުގެ ނުވަތަ މަސައްކަތް ހުއްޓާލުމަށް އަންގައި އަމުރުކުރުމުގެ ބާރު ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
މަސައްކަތްކުރާ އެއްވެސް ތަނެއްގެ ޙާލަތު ހުރިގޮތުން ނުވަތަ މަސައްކަތްކުރާ ތަނުގައި ބޭނުންކުރާ މެޝިނަރީއެއް ނުވަތަ އިކުއިޕްމަންޓެއް ނުވަތަ ޕްލާންޓެއް ނުވަތަ އެނޫންވެސް އެއްޗެއް ބޭނުންކުރެވޭ ގޮތަކުން އެ ތަނުގައި ކުރާ މަސައްކަތެއް ނުވަތަ ހިންގާ ޕްރޮސެސްއެއް، އެ ތަނުގެ މުވައްޒަފުންގެ ޞިއްޙަތާއި ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުވާނެ ފަދައިން ކުރިއަށް ނުގެންދެވުން؛
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އަދާކުރަންޖެހޭ ވާޖިބަކާ އެއްވެސް މީހަކު ޚިލާފުވުން؛ ނުވަތަ އެއްވެސް މީހަކު ކުރި ކަމަކީ ނުވަތަ ނުކޮށް ދޫކޮށްލި ކަމަކީ، އެކަމެއްގެ ސަބަބުން މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގައި މަސައްކަތްކުރާ މުވައްޒަފުންގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމަށް އަސަރުކުރާ ނުވަތަ އަސަރުކޮށްފާނެ ކަމެއްކަމަށް ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލަށް ޤަބޫލުކުރެވުން.
އަންނަނިވި ފަރާތްތަކުގެ މައްޗަށް މަސައްކަތްކުރާ ތަނާ ގުޅޭގޮތުން އިޞްލާޙުކުރުމުގެ އަމުރެއް ނުވަތަ މަސައްކަތް ހުއްޓާލުމުގެ އަމުރެއް ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލަށް ނެރެވިދާނެއެވެ.
މަސައްކަތްކުރާ ތަނުގެ ކޮންޓްރޯލް އޮންނަ ކޮންމެ މީހެއް ނުވަތަ މަސައްކަތްކުރާ ތަނުގައި ކުރެވޭ މަސައްކަތްތަކުގެ ނުވަތަ މަސައްކަތްކުރެވޭ ގޮތުގެ ކޮންޓްރޯލް އޮންނަ ކޮންމެ މީހެއް؛
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން މަސައްކަތްކުރާ ތަނުގައި މަސައްކަތްކުރާ މުވައްޒަފުންގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުމުގެ ޒިންމާ ޙަވާލުކުރެވިފައިވާ ކޮންމެ މީހެއް؛ ނުވަތަ މަސައްކަތްކުރާ ތަނުގައި މަސައްކަތްކުރާ މުވައްޒަފުންގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިކުރުވާ ނުވަތަ އެފަދަ ކަމެއް ކޮށްފާނެފަދަ ކޮންމެ މީހެއް.
މި މާއްދާގެ ދަށުން ނެރޭ އިޞްލާޙުކުރުމުގެ އަމުރެއްގައި އަންނަނިވި ކަންކަން ހިމަނަންވާނެއެވެ.
އަމުރު ރައްދުވާ ފަރާތުން ކުރަންޖެހޭ ކަންކަން؛ އެގޮތުން:
މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިކުރުވާފަދަ އެންމެހައި ކަންކަން އިޞްލާޙުކޮށް، މުވައްޒަފުންގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުވާނެ ގޮތަށް މަސައްކަތް ނުވަތަ މަސައްކަތްކުރާ ގޮތް ކުރިއަށްގެންދިއުމުގެ މަގުފަހިކޮށްދިނުމަށް އެންގުން؛
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އަދާކުރަންޖެހޭ ޒިންމާއެއް އަދާކުރުމަށް އެންގުން؛ ނުވަތަ މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (3) ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކުރާ ފަދަ ކަމެއް ކުރުމަށް ނުވަތަ ނުކޮށް ދޫކޮށްލުމަށް އެންގުން.
އަމުރު ތަންފީޛުކުރަން ފަށާނެ ތާރީޚާއި، އެ އަމުރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަމެއް ކުރުމަށް ދެވޭ މުއްދަތު ގުނަން ފަށާނީ އަމުރު ތަންފީޛުކުރާ ތާރީޚުން ފެށިގެންކަން.
މި މާއްދާގެ ދަށުން ނެރޭ މަސައްކަތް ހުއްޓާލުމުގެ އަމުރެއްގައި އަންނަނިވި ކަންކަން ހިމަނަންވާނެއެވެ.
އަންނަނިވި ގޮތްތަކުންކުރެ ގޮތަކަށް އަމުރު ރައްދުވާ ފަރާތުން ވަގުތުން މަސައްކަތް ހުއްޓާލުމަށް އެންގުން؛
މުއްދަތެއް ނެތް ގޮތެއްގައި؛ ނުވަތަ މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިކުރުވާފަދަ އެންމެހައި ކަންކަން އިޞްލާޙުކުރުމަށްޓަކައި، މުވައްޒަފުންގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަން ކަށަވަރުވާނެ ގޮތަށް މަސައްކަތް ނުވަތަ މަސައްކަތްކުރާ ގޮތް ކުރިއަށްގެންދިއުމަށް މަގުފަހިކޮށްދިނުމުގެ ގޮތުން ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ކަނޑައަޅާފައިވާ ކަންކަން ޤަބޫލުކުރެވޭ މިންވަރަކަށް ފުރިހަމަކޮށް ނިންމަންދެން.
އަމުރު ތަންފީޛުކުރަން ފަށާ ތާރީޚު.
މި މާއްދާގެ ދަށުން ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ނެރޭ އިޞްލާޙުކުރުމުގެ އަމުރަކާ ނުވަތަ މަސައްކަތް ހުއްޓާލުމުގެ އަމުރަކާ ޚިލާފަށް ޢަމަލުކުރާ ފަރާތެއްގެ އަދަބަކީ، ކަމުގެ ކުޑަބޮޑު މިނަށް ބަލައި، އެ ފަރާތެއް -/5,000 (ފަސްހާސް) ރުފިޔާއާއި -/50,000 (ފަންސާސްހާސް) ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ. އަދި އެ އެންގުމާ ޚިލާފުވާ ކޮންމެ ދުވަހަކަށް، ޖޫރިމަނާކުރި ޢަދަދުގެ %3 (ތިނެއް) އިންސައްތަ އިތުރަށް ޖޫރިމަނާކުރެވޭނެއެވެ.
އެއްވެސް ފަރާތަކުން އިޞްލާޙުކުރުމުގެ އަމުރަކާ ނުވަތަ މަސައްކަތް ހުއްޓާލުމުގެ އަމުރަކާ ޚިލާފުވެއްޖެނަމަ އަންނަނިވި ގޮތަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ބާރު ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
އެކަށީގެންވާ ވަގުތެއްގައި މަސައްކަތްކުރާ ތަނަށް ވަދެ އެފަދަ އަމުރެއް ތަންފީޛުކުރުމަށް ކުރަންޖެހޭ ކޮންމެ ކަމެއް ކުރުން؛ އަދި ހުއްދަ ނެތި އެއްވެސް ސަރަޙައްދަކަށް ވަނުން ހުއްޓުވުމަށް ނުވަތަ ހުއްދަ ނެތި މެޝިނަރީ ނުވަތަ އިކުއިޕްމަންޓް ނުވަތަ ޕްލާންޓް ނުވަތަ އެއްޗެއް ބޭނުންކުރުން ހުއްޓުވުމަށް އަމުރެއް ނެރެފައިވާނަމަ، އެ އަމުރެއް ތަންފީޛުކުރުމަށް އެކަށީގެންވާ ފިޔަވަޅު އެޅުން.
މި މާއްދާގެ (ޅ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަން ކުރުމުގައި ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ކުރާ ޚަރަދަށް ޒިންމާވާނީ އިޞްލާޙުކުރުމުގެ އަމުރެއް ނުވަތަ މަސައްކަތް ހުއްޓާލުމުގެ އަމުރެއް ރައްދުވާ ފަރާތަކުންނެވެ. އަދި އެ ޚަރަދު ދައްކައި ޚަލާޞްކުރަންދެން އެއީ އެ ފަރާތުން ދައުލަތަށް އަދާކުރަންޖެހޭ ދަރަންޏެއްކަމުގައި ބެލޭނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ޅ) ގެ (2) ވަނަ ނަންބަރުގެ ދަށުން ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ފިޔަވަޅު އަޅާފައިވާ ސަރަޙައްދެއް، ނުވަތަ މެޝިނަރީއެއް ނުވަތަ އިކުއިޕްމަންޓެއް، ނުވަތަ ޕްލާންޓެއް ނުވަތަ އެނޫންވެސް އެއްޗަކާ ގުޅޭގޮތުން އަޅާފައިވާ ފިޔަވަޅު އެނގިހުރެ އެ ސަރަޙައްދަކަށް ވަދެފި މީހާ ނުވަތަ މެޝިނަރީ ނުވަތަ އިކުއިޕްމަންޓް ނުވަތަ ޕްލާންޓް ނުވަތަ އެއްޗެއް ހުއްދަ ނެތި ބޭނުންކޮށްފި ފަރާތެއްގެ އަދަބަކީ ކަމުގެ ކުޑަބޮޑު މިނަށް ބަލައި، އެ ފަރާތެއް -/5,000 (ފަސްހާސް) ރުފިޔާއާއި -/50,000 (ފަންސާސްހާސް) ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.

[ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލްގެ ނިންމުން މުރާޖަޢާކުރުން]
މި ޤާނޫނުގެ 50 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ނެރެފައިވާ އަމުރެއްގެ ސަބަބުން އަސަރުކޮށްފައިވާ ފަރާތެއްވާނަމަ އެ އަމުރު ނެރޭ ތާރީޚުން ފެށިގެން 14 (ސާދަ) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، އެ ނިންމުން މުރާޖަޢާކޮށްދިނުމަށް އެދި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން މިނިސްޓަރަށް ހުށަހެޅިދާނެއެވެ. އަދި އެގޮތުން ހުށަހެޅޭ ހުށަހެޅުމަކާ ގުޅިގެން މައްސަލަ ބަލައި، ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލްގެ އަމުރަށް ބަދަލުގެންނަންޖެހޭ އެކަށީގެންވާ ސަބަބެއް އޮތްނަމަ، އެ އަމުރުގައި ހިމެނޭ ކަމަކަށް ބަދަލުގެނައުމަށް މިނިސްޓަރަށް އެންގިދާނެއެވެ.
ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލްގެ އަމުރެއް މުރާޖަޢާކުރުމަށްފަހު އެ އަމުރު އިޞްލާޙުކުރަންޖެހޭ ސަބަބެއް އޮތްކަމަށް މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މިނިސްޓަރު އަންގައިފިނަމަ، އެ އެންގުމާ އެއްގޮތަށް އަމުރު އިޞްލާޙުކޮށް، ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް އަލުން އެ އަމުރު ނެރެންވާނެއެވެ.
ވަކި މައްސަލައަކީ، ވަކި ކަމެއް އިޞްލާޙުކުރުމުގެ އަމުރަކާ ގުޅިގެން މިނިސްޓަރަށް ހުށަހެޅޭ މައްސަލައެއްނަމަ އެ މައްސަލައިގައި މިނިސްޓަރު ވަކި ގޮތެއް ނިންމަންދެން އެ އަމުރު ތަންފީޛުކުރުން ފަސްކުރަންވާނެއެވެ.
ވަކި މައްސަލައަކީ، މަސައްކަތް ހުއްޓާލުމުގެ އަމުރަކާ ގުޅިގެން މިނިސްޓަރަށް ހުށަހެޅިފައިވާ މައްސަލައެއްނަމަ، އެ މައްސަލައިގައި މިނިސްޓަރު ވަކި ގޮތެއް ނިންމަންދެން އެ އަމުރާ ގުޅިގެން އަސަރުކޮށްފައިވާ ފަރާތުން އެ އަމުރާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރަމުން ގެންދަންވާނެއެވެ. އަދި މަސައްކަތް ހުއްޓާލުމުގެ އަމުރު ބާޠިލުކުރެވެންދެން ނުވަތަ އަމުރަށް ބަދަލުގެނެވެންދެން އެ އަމުރު ތަންފީޛުކުރަންވާނެއެވެ.
ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލްގެ އަމުރު މުރާޖަޢާކުރުމާގުޅޭ އުޞޫލުތަކާއި، އެ އަމުރަށް ބަދަލުގެނެވޭނެ ޙާލަތްތަކާއި، އެ ކަންކަމާ ގުޅޭގޮތުން ޢަމަލުކުރާނެ އެނޫންވެސް އިޖުރާއަތުތައް، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.
[މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމާގުޅޭ ތަމްރީނު ފުރިހަމަކުރުމަށް ލާޒިމުކުރުން] މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ތަމްރީނު ޕްރޮގްރާމެއްގައި ބައިވެރިވުމަށް ވަކި ފެންވަރެއްގެ ނުވަތަ ވަކި ޝަރުޠުތަކެއް ފުރިހަމަވާ ފަރާތްތަކަކަށް ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ޢާންމުކުރާ އެންގުމަކުން އެންގިދާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް އެންގުމެއް އަންގައިފިނަމަ، އެ އެންގުން ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ޝާއިޢުކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދަ ތަމްރީނު ޕްރޮގްރާމް ހިންގަންވާނީ އެކްރެޑިޓްކޮށްފައިވާ ތަމްރީނުދޭ ފަރާތަކުންނެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދަ ތަމްރީނު ޕްރޮގްރާމެއްގައި ބައިވެރިވާންޖެހޭ ފަދަ މުވައްޒަފެއް ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ މުވައްޒަފުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭނަމަ، އެ މުވައްޒަފަކު އެ ތަމްރީނު ޕްރޮގްރާމް ނުވަތަ އެފަދަ ތަމްރީނެއް ފުރިހަމަކޮށްފައިވާކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްފަހު މެނުވީ، އެފަދަ ތަމްރީނެއް ލިބިގެން ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތެއް އެ މުވައްޒަފަކު ލައްވައި ކުރުވައިގެން ނުވާނެއެވެ.
ވަކި ފަރާތަކީ، މި މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ތަމްރީނު ޕްރޮގްރާމް ފުރިހަމަކޮށްފައިވާ ފަރާތެއް ކަމުގައި ވީނަމަވެސް، އެފަދަ ފަރާތަކަށް ތާޒާކުރުމުގެ ޕްރޮގްރާމެއް ފުރިހަމަކުރުން މުހިންމުކަމަށް ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލަށް ފެނިއްޖެ ހިނދެއްގައި، ތާޒާކުރުމުގެ ތަމްރީނު ޕްރޮގްރާމެއްގައި ބައިވެރިވުމަށް އެ ފަރާތަކަށް ލިޔުމުން އެންގިދާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ރ) އާ ޚިލާފުވެއްޖެ ފަރާތެއްގެ އަދަބަކީ -/5,000 (ފަސްހާސް) ރުފިޔާއަށްވުރެ ބޮޑުނޫން ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.

[އަނިޔާގެ ސަބަބުން ނަގައިދެވޭ ޚަރަދާއި ގެއްލުމުގެ ބަދަލު]
[މި ބާބުގައި ބަޔާންކުރާ އުޞޫލުތައް ހިނގާނެ ފަރާތްތައް] މި ބާބުގައި ބަޔާންކުރާ އުޞޫލުތައް، އަންނަނިވި ފަރާތްތައް ފިޔަވައި އެނޫން ކޮންމެ މަސައްކަތްތެރިއެއްގެ މައްޗަށް ހިނގާނެއެވެ.
މިނިވަން ކޮންޓްރެކްޓަރުން؛
ޑޮމެސްޓިކް ވަރކަރުން؛
އަމިއްލަ މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތައް؛
އަންނަނިވި ޔުނީފޯމުއެޅި ޚިދުމަތްތަކުގެ މެންބަރުން ނުވަތަ މުވައްޒަފުން ނުވަތަ ރެކްރޫޓުން؛
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤައުމީ ދިފާޢީ ބާރު؛
ދިވެހި ފުލުހުންގެ ޚިދުމަތް؛
ޤާނޫނަކުން އުފައްދާފައިވާ އެނޫންވެސް ޔުނީފޯމުއެޅި މަދަނީ ޚިދުމަތެއް.
ޤާނޫނަކުން އެ ޚިދުމަތެއް ޤާއިމުކޮށްފައިވާ، އަދި އެ ޚިދުމަތުގެ މުވައްޒަފުންނާއި މަސައްކަތްތެރިންގެ ވަޒީފާގެ ކަންކަން ހިންގުމަށްޓަކައި ޤާނޫނީ އޮނިގަނޑެއް ޤާއިމުކޮށްފައިވާ ނުވަތަ ވަޒީފާގެ އުޞޫލުތައް ކަނޑައެޅިފައިވާ އެނޫންވެސް ކޮންމެ ޚިދުމަތެއް.
މި މާއްދާގެ (ހ) އެހެން އޮތްނަމަވެސް، ވަކި ފަރާތަކީ، ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ މަސައްކަތެއްގެ ވަކި ބައެއް، އެ ފަރާތުގެ އަމިއްލަ، ދިރިއުޅޭ ތަނުގައި ނުވަތަ އެނޫންވެސް ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ކޮންޓްރޯލްގައިވާ މަސައްކަތްކުރާ ތަނެއް ފިޔަވައި އެހެން ތަނެއްގައި ފުރިހަމަކުރާ ފަރާތެއް ކަމުގައިވާނަމަ، އެ ފަރާތެއްގެ މައްޗަކަށް މި ބާބުގައި ބަޔާންކުރާ އުޞޫލުތަކެއް ނުހިނގާނެއެވެ.

[އަނިޔާގެ ސަބަބުން ޚަރަދާއި ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ލިބިދިނުން]
މަސައްކަތުގެ ތެރޭގައި، މަސައްކަތާ ގުޅިގެން ނުވަތަ މަސައްކަތުގެ ސަބަބުން ދިމާވާ އެކްސިޑެންޓެއް ނުވަތަ ހާދިސާއަކާ ގުޅިގެން އަނިޔާވުމުގެ ސަބަބުން މަސައްކަތްތެރިއަކަށް ވަގުތީ ނުވަތަ ދާއިމީ ނުކުޅެދުންތެރިކަމެއް ކުރިމަތިވެއްޖެނަމަ ނުވަތަ މަސައްކަތްތެރިއެއްގެ ފުރާނަ ގޮސްފިނަމަ، އޭގެ ސަބަބުން ލިބިދޭންޖެހޭ ޚަރަދު އަދި/ނުވަތަ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު، މި ބާބުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން އެ މަސައްކަތްތެރިޔާއަށް ނުވަތަ އެ ފަރާތެއްގެ ވާރިޘުންނަށް ދޭންވާނެއެވެ.
ދިވެހިރާއްޖެއިން ބޭރުގައި މަސައްކަތުގެ ޙަރަކާތެއް ފުރިހަމަކުރަމުންދަނިކޮށް ދިމާވާ ހާދިސާއެއްގެ ސަބަބުން ލިބޭ އަނިޔާއަކީވެސް މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ބޭނުމަށްޓަކައި މަސައްކަތުގެ ތެރޭގައި، މަސައްކަތާ ގުޅިގެން ނުވަތަ މަސައްކަތުގެ ސަބަބުން ދިމާވި ކަމެއްކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ.

[ނަގައިދެވޭ ޚަރަދާއި ބަދަލުގެ ބާވަތްތައް]
މަސައްކަތުގެ ތެރޭގައި، މަސައްކަތްތެރިއަކަށް އަނިޔާއެއް ވުމުގެ ސަބަބުން ވަގުތީ ނުވަތަ ދާއިމީ ނުކުޅެދުންތެރިކަމެއް މެދުވެރިވެއްޖެނަމަ ނުވަތަ މަސައްކަތްތެރިއެއްގެ ފުރާނަގޮސްފިނަމަ، މި ބާބުގެ ދަށުން އަންނަނިވި ޚަރަދުތަކާއި ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ލިބިދެވޭނެއެވެ.
ލިބުނު އަނިޔާއަށް ލިބިދެވޭ ބޭސްފަރުވާގެ ޚަރަދު؛
ލިބުނު އަނިޔާއަށް ބޭސްފަރުވާކުރަން ޖެހުމުގެ ސަބަބުން މަސައްކަތަށް ނުނިކުމެ ހޭދަވާ ދުވަސްތަކަށް ލިބިދެވޭ އުޖޫރަ؛
ލިބުނު އަނިޔާގެ ސަބަބުން މެދުވެރިވި ދާއިމީ ނުވަތަ ވަގުތީ ނުކުޅެދުންތެރިކަމަށް ލިބިދެވޭ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު؛
ލިބުނު އަނިޔާގެ ސަބަބުން މަސައްކަތްތެރިޔާގެ ފުރާނަ ގޮސްފި ޙާލަތެއްގައި ލިބިދެވޭ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު.

[ބަދަލު ނަގައިނުދެވޭނެ ޙާލަތްތައް]
މި ޤާނޫނުގެ 55 ވަނަ މާއްދާ އެހެން އޮތްނަމަވެސް، އަންނަނިވި ޙާލަތްތަކުގައި މި ބާބުގެ ދަށުން ބަދަލު ލިބުމުގެ ޙައްޤު މަސައްކަތްތެރިންނަށް ލިބިގެނެއްނުވެއެވެ.
ޤަޞްދުގައި އަމިއްލަ ހަށިގަނޑަށް އަނިޔާދިނުން؛
މަނާކުރެވިފައިވާ މަސްތުވާ އެއްޗެއް ބޭނުންކުރުމުގެ ސަބަބުން ނުވަތަ ޑޮކްޓަރެއްގެ ޕްރިސްކްރިޕްޝަނެއް ނެތި ބޭހުގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރެވޭ މަސްތުވާ އެއްޗެއް ބޭނުންކުރުމުގެ ސަބަބުން މަސްތުވެގެން ހުރެގެން އަނިޔާ ލިބުން؛
ދިރިއުޅޭ ތަނުން މަސައްކަތްކުރާ ތަނަށް ދިއުމުގައި ނުވަތަ މަސައްކަތްކުރާ ތަނުން ދިރިއުޅޭ ތަނަށް ދިއުމުގައި އަމިއްލަ ދުއްވާ އެއްޗެއްގައި ނުވަތަ އެހެން ފަރާތެއްގެ ދުއްވާ އެއްޗެއްގައި ނުވަތަ ޢާންމު ދަތުރުފަތުރުގެ ޚިދުމަތްދޭ އުޅަނދެއްގައި ދަތުރުކުރުމުގައި ދިމާވާ އެކްސިޑެންޓްތަކުން އަނިޔާ ލިބުން؛
މަސައްކަތުގައި ކުރަންޖެހޭ ދަތުރެއް ކުރުމުގައި އަމިއްލަ ބޭނުމަކަށް އެހެން ތަނަކަށް ދާ ދިއުމުގައި ދިމާވާ އެކްސިޑެންޓްތަކުން އަނިޔާ ލިބުން.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1) ވަނަ ނަންބަރުން ފެށިގެން (4) ވަނަ ނަންބަރުގެ ނިޔަލަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޙާލަތްތަކުގެ ތެރެއިން ޙާލަތެއްގައި މަސައްކަތްތެރިއެއްގެ ފުރާނަގޮސްފިނަމަ، މި ބާބުގެ ދަށުން ބަދަލު ލިބިދިނުމުގެ ޙައްޤު އެ މަސައްކަތްތެރިއެއްގެ ވާރިޘުންނަށް ލިބިގެނެއްނުވެއެވެ.

[ބޭސްފަރުވާގެ ޚަރަދު]
މަސައްކަތުގެ ތެރޭގައި މަސައްކަތްތެރިއަކަށް އަނިޔާއެއް ވެއްޖެނަމަ، ޖިސްމާނީގޮތުންނާއި ނަފްސާނީގޮތުން ދުޅަހެޔޮ ޞިއްޙަތަކަށް ވާޞިލުވުމަށް ބޭނުންވާ އެކަށީގެންވާ ޞިއްޙީ ފަރުވާއާއި ޚިދުމަތް، ނުވަތަ އެ މަސައްކަތްތެރިއަކަށް ލިބުނު ގެއްލުމަކަށް ފަރުވާކުރެވޭނެ ވަސީލަތްތައް، އިތުރު އަގެއް ނެގުމަކާ ނުލައި، ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން އެ މަސައްކަތްތެރިއަކަށް ވީއެންމެ އަވަހަކަށް ހަމަޖައްސައިދޭންވާނެއެވެ.

[މަސައްކަތަށް ނުނިކުމެވުމުގެ ސަބަބުން ލިބިދެވޭ އުޖޫރަ]
މަސައްކަތްތެރިއަކަށް ލިބުނު އަނިޔާއަށް ބޭސްފަރުވާކުރަން ޖެހުމުގެ ސަބަބުން މަސައްކަތަށް ނުނިކުމެ ހޭދަވާ ދުވަސްތަކަށް ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން އުޖޫރަ ދޭންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ އުޖޫރަ ލިބިދެވޭނީ، އެ އަކުރުގައި ބަޔާންކުރާ މަސައްކަތްތެރިޔާ މަސައްކަތަށް ނިކުންނަންޖެހޭ ދުވަސްތަކުގެ ތެރެއިން މަސައްކަތަށް ނުނިކުމެ ހުރުމަށް ދީފައިވާ ސަލާމުގެ ސެޓްފިކެޓްގެ މުއްދަތަށް ނުވަތަ އޭނާ ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްދޭ މަރުކަޒެއްގައި ފަރުވާ ލިބިދިނުމަށްޓަކައި އެނދުމަތިކުރަންޖެހުމުގެ ސަބަބުން މަސައްކަތަށް ނުނިކުމެ ހުންނަންޖެހޭ މުއްދަތަށް، ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްދޭ ފަރާތަކުން ނުވަތަ ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްދޭ މަރުކަޒަކުން ދޫކުރާ ސެޓްފިކެޓެއް ނުވަތަ ލިޔުމެއް ހުށަހެޅުމުންނެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) އެހެން އޮތްނަމަވެސް، މި މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ މަސައްކަތްތެރިޔާއަށް ސަލާމުގެ ޗުއްޓީ ހަމަޖެހިފައިވަނީ އޭނާއަށް ލިބެމުންއައި އުޖޫރަ ލިބޭ ގޮތަށް ކަމުގައިވާނަމަ، މި މާއްދާގެ ދަށުން ލިބިދެވޭ އުޖޫރަ ދިނުން ލާޒިމެއް ނޫނެވެ.
މި މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ އުޖޫރައަކީ ގެއްލުމުގެ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި ލިބިދެވޭ އުޖޫރައެއް ކަމަށްވާތީ، އެއީ މި ޤާނޫނުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި ނުވަތަ އެހެން ޤާނޫނެއްގެ ބޭނުމަށްޓަކައި އާމްދަނީއެއް ކަމުގައެއް ނުބެލެވޭނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ ދަށުން ލިބިދެވޭ އުޖޫރަ ލިބިދެވޭނެ ގޮތުގެ އުޞޫލުތައް، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

[ހަށިގަނޑަށް ލިބޭ އަނިޔާއަށް ނަގައިދެވޭ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު]
މި ޤާނޫނުގެ 55 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ޙާލަތުގައި ހަށިގަނޑަށް ލިބޭ އަނިޔާއެއްގެ ސަބަބުން މަސައްކަތްތެރިއަކަށް ލިބޭ ގެއްލުމަށް އަންނަނިވި ފަދައިން ބަދަލު ލިބިދިނުމުގެ ޙައްޤު މަސައްކަތްތެރިންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
ހަށިގަނޑަށް ލިބޭ އަނިޔާއެއްގެ ސަބަބުން ޖިސްމާނީ ނުވަތަ ނަފްސާނީގޮތުން ދާއިމީ ނުކުޅެދުންތެރިކަމެއް މެދުވެރިވުމުން ނަގައިދެވޭ ބަދަލު؛
ހަށިގަނޑަށް ލިބޭ އަނިޔާއެއްގެ ސަބަބުން ޖިސްމާނީ ނުވަތަ ނަފްސާނީގޮތުން ވަގުތީ ނުކުޅެދުންތެރިކަމެއް މެދުވެރިވުމުން ނަގައިދެވޭ ބަދަލު.
[ފުރާނަދިއުމުގެ ސަބަބުން ނަގައިދެވޭ ބަދަލު] މި ޤާނޫނުގެ 55 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ޙާލަތުގައި ހަށިގަނޑަށް ލިބޭ އަނިޔާއެއްގެ ސަބަބުން މަސައްކަތްތެރިއެއްގެ ފުރާނަގޮސްފިނަމަ، މި ޤާނޫނުގެ 62 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ލިބިދިނުމުގެ ޙައްޤު އެ މަސައްކަތްތެރިޔާގެ ވާރިޘުންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

[ބަދަލުގެ މިންވަރު]
ހަށިގަނޑަށް ލިބޭ އަނިޔާއެއްގެ ސަބަބުން ދާއިމީ ނުކުޅެދުންތެރިކަމެއް މެދުވެރިވުމުން ނަގައިދެވޭ ބަދަލުގެ މިންވަރު ކަނޑައަޅާނީ އެ މަސައްކަތްތެރިއަކަށް މަހަކަށް ޖެހޭ އެވަރެޖް އާމްދަނީއަށާއި، އެ މަސައްކަތްތެރިއަކަށް މެދުވެރިވެފައިވާ ނުކުޅެދުންތެރިކަމުގެ ނިސްބަތަށާއި، އެ މަސައްކަތްތެރިއެއްގެ ޢުމުރަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ ޢަދަދަކަށެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ނަގައިދެވޭ ބަދަލު ނަގައިދެވޭނީ، މަދުވެގެން 10 (ދިހައެއް) އަހަރުދުވަހުގެ މުއްދަތަކަށް، ނުވަތަ މި މާއްދާގެ (ޅ) ގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާ، ބަދަލުގެ އެންމެ މަތީ ޢަދަދު ހަމަވަންދެނެވެ.
މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި އެހެން ބަޔާންކޮށްފައި ވީނަމަވެސް، ހަށިގަނޑަށް ލިބޭ އަނިޔާއެއްގެ ސަބަބުން ދާއިމީ ނުކުޅެދުންތެރިކަމެއް މެދުވެރިވެ، އެ ނުކުޅެދުންތެރިކަމުގެ ސަބަބުން އާމްދަނީ ހޯދުމަށް މަސައްކަތްކުރުމަށް ދާއިމީ ހުރަހެއް އެޅިފައިވާނަމަ، ނަގައިދެވޭ ބަދަލުގެ މިންވަރު ކަނޑައަޅާނީ މި މާއްދާގެ (ބ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.
ހަށިގަނޑަށް ލިބޭ އަނިޔާއެއްގެ ސަބަބުން ވަގުތީ ނުކުޅެދުންތެރިކަމެއް މެދުވެރިވުމުން ނަގައިދެވޭ ބަދަލު ނަގައިދެވޭނީ، އެ ނުކުޅެދުންތެރިކަމުގެ ޙާލަތު ބަދަލުވަންދެން ނުވަތަ އެ މަސައްކަތްތެރިޔާއަކީ ދާއިމީ ނުކުޅެދުންތެރިކަން ހުންނަ ފަރާތެއްކަމަށް ކަމާބެހޭ ދައުލަތުގެ އިދާރާއަކުން ކަނޑައަޅަންދެނެވެ.
ހަށިގަނޑަށް ލިބޭ އަނިޔާއެއްގެ ސަބަބުން މަސައްކަތްތެރިއެއްގެ ފުރާނަގޮސްފިނަމަ ނަގައިދެވޭ ބަދަލުގެ މިންވަރު ކަނޑައަޅާނީ އެ މަސައްކަތްތެރިއަކަށް މަހަކަށް ޖެހޭ އެވަރެޖް އާމްދަނީއަށާއި، އެ މަސައްކަތްތެރިއެއްގެ ޢުމުރަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ ޢަދަދަކަށެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) އަދި (ބ) ގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި، ބަދަލުގެ ގޮތުގައި ނަގައިދެވޭނެ އެންމެ ކުޑަ ޢަދަދާއި، ބަދަލުގެ ގޮތުގައި ނަގައިދެވޭނެ އެންމެ މަތީ ޢަދަދު ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ. އަދި އެ ޢަދަދުތައް، މަދުވެގެން ކޮންމެ ތިން އަހަރަކުން އެއްފަހަރު މުރާޖަޢާކުރަންވާނެއެވެ.

[ބަދަލު ނަގައިދިނުމަށް އެދި ހުށަހެޅުން]
މި ޤާނޫނުގެ 55 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދުމަށް އެދޭ ފަރާތްތަކުން އެކަމަށް އެދި ހުށަހަޅާނީ، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ 55 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގައި ބަޔާންކުރާ ބަދަލު ފިޔަވައި އެނޫން ބަދަލު ނަގައިދިނުމަށް އެދި ހުށަހަޅާނީ ގެއްލުން ލިބުނު މަސައްކަތްތެރިޔާއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ށ) ގައި އެހެން ބަޔާންކޮށްފައި ވީނަމަވެސް، ގެއްލުން ލިބުނު ފަރާތަކީ ނުކުޅެދުންތެރިކަމެއް ހުންނަ ފަރާތެއްނަމަ، ނުވަތަ އެ ފަރާތަށް ލިބުނު ގެއްލުމުގެ ސަބަބުން ނުކުޅެދުންތެރިކަމެއް މެދުވެރިވެފައިވާ ފަރާތެއްނަމަ، އޭނާގެ ފަރާތުން، އޭނާގެ ޢާއިލާގެ މެންބަރަކަށް ބަދަލު ހޯދުމަށް އެދި ހުށަހެޅިދާނެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ 55 ވަނަ މާއްދާގެ (ރ) ގައި ބަޔާންކުރާ ބަދަލު ނަގައިދިނުމަށް އެދި ހުށަހަޅާނީ މަސައްކަތްތެރިޔާގެ ވާރިޘުންނެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ހުށަހެޅުމެއް ހުށަހަޅަންވާނީ، ހާދިސާ ތަޙްޤީޤުކޮށް އެކުލަވާލާ ރިޕޯޓާއި، ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްދޭ ފަރާތެއްގެ ރިޕޯޓަކާ އެކުގައެވެ.
މި މާއްދާގެ (ބ) ގައި އެހެން ބަޔާންކޮށްފައި ވީނަމަވެސް، މި ޤާނޫނުގެ 57 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ޞިއްޙީ ފަރުވާ ހޯދުމަށް ހިނގާ ޚަރަދު، އެ ހާދިސާއެއް މެދުވެރިވުމާއެކު، އެ ފަރާތަކަށް ލިބޭނެ އިންތިޒާމު ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން އެ ފަރާތަކަށް ހަމަޖައްސައިދޭންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ ދަށުން ބަދަލު ނަގައިދެވޭނީ، ހާދިސާ ހިނގާ ތާރީޚުން ފެށިގެން 12 (ބާރަ) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ ބަދަލެއް ހޯދުމަށް ހުށަހަޅާފައިވާނަމައެވެ.

[ބަދަލު ދިނުމާމެދު ގޮތެއް ނިންމުން]
މި ޤާނޫނުގެ 62 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ބަދަލު ނަގައިދިނުމަށް އެދި ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމަކާ ގުޅިގެން އެ ފަރާތަކަށް ބަދަލު ނަގައިދެވޭނެކަން ނުވަތަ ނޫންކަން އެ ހުށަހެޅުމެއް ހުށަހަޅާތާ ލަސްވެގެން 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން އެ ހުށަހެޅުމެއް ހުށަހެޅި ފަރާތަށް ލިޔުމުން އަންގަންވާނެއެވެ.

[ޝަކުވާ ހުށަހެޅުން]
މި ބާބުގެ ދަށުން ބަދަލު ނަގައިދިނުމަށް އެދި ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުމަކާ ގުޅޭގޮތުން މި ޤާނޫނުގެ 63 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ޢަމަލުކޮށްފައިނުވާނަމަ، ނުވަތަ މި ބާބުގައި ބަޔާންކުރާ އެނޫންވެސް ކަމެއް، އެކަން ކުރުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ކޮށްފައިނުވާނަމަ، އެކަމުގެ ޝަކުވާ އޮތޯރިޓީއަށް ހުށަހެޅުމުގެ ޙައްޤު، މަސައްކަތްތެރިންނަށް ނުވަތަ މަސައްކަތްތެރިންގެ ވާރިޘުންނަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މައްސަލައެއް ހުށަހެޅިއްޖެ ޙާލަތެއްގައި، އެ މައްސަލަ ބަލައި، ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން އެފަދައިން ޢަމަލުކޮށްފައިނުވާނަމަ، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި އެކަން ކުރުމަށް ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް އޮތޯރިޓީން އަންގަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން އޮތޯރިޓީން އަންގާ އެންގުމަކާ އެއްގޮތަށް ވަޒީފާދޭ ފަރާތުން ޢަމަލުކުރަން ލާޒިމުވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ހުށަހެޅޭ ހުށަހެޅުމަކާ ގުޅިގެން އޮތޯރިޓީން މައްސަލަ ބަލައި، ލަސްވެގެން 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ ހުށަހެޅުން ހުށަހެޅި ފަރާތަށް ލިޔުމުން ޖަވާބުދޭންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ ދަށުން ޝަކުވާ ހުށަހެޅުމާއި އެ ޝަކުވާ ބެލުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ އުޞޫލުތައް، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

[ބަދަލު ލިބިދީފައިވާނަމަ ދަޢުވާނުކުރެވުން]
މަސައްކަތުގެ ތެރޭގައި، މަސައްކަތާ ގުޅިގެން ނުވަތަ މަސައްކަތުގެ ސަބަބުން ދިމާވާ އެކްސިޑެންޓެއް ނުވަތަ ހާދިސާއަކާ ގުޅިގެން އަނިޔާވުމުގެ ސަބަބުން މި ބާބުގެ ދަށުން މަސައްކަތްތެރިއަކަށް ނުވަތަ މަސައްކަތްތެރިއެއްގެ ވާރިޘުންނަށް ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ލިބިދީފައިވާނަމަ، އެފަދަ އެކްސިޑެންޓެއް ނުވަތަ ހާދިސާއަކާ ގުޅިގެން އަނިޔާވުމުގެ ސަބަބުން ލިބޭ ގެއްލުމަކާ ގުޅޭގޮތުން ބަދަލު ހޯދުމަށް ޝަރީޢަތަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅުމުގެ ޙައްޤު އެއިން ފަރާތަކަށް ލިބިގެނެއްނުވެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް، މި ޤާނޫނުގެ 64 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ އިޖުރާއަތު ފުރިހަމަކުރުމަށްފަހުގައިވެސް މި ބާބުގެ ދަށުން ލިބިދޭންޖެހޭ ބަދަލު އެ ފަރާތަކަށް ލިބިދީފައިނުވާނަމަ، އެ ބަދަލު ހޯދުމަށް ޝަރީޢަތަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅުމުގެ ޙައްޤު އެ ފަރާތަކަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

[ކުށާއި އަދަބު]
[ޞައްޙަނޫން ސެޓްފިކެޓް، އެންޓްރީ އަދި ޑެކްލަރޭޝަން ހެދުން] އެއްވެސް ފަރާތަކުން އަންނަނިވި ޢަމަލުތަކުގެ ތެރެއިން ޢަމަލެއް ކޮށްގެންނުވާނެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ނުވަތަ މި ޤާނޫނުގެ ބޭނުމަށް ހަދާ އެއްވެސް ސެޓްފިކެޓެއްގެ ޞައްޙަނޫން ކޮޕީއެއް ހެއްދުން ނުވަތަ ސެޓްފިކެޓެއް ކައުންޓަފީޓްކުރުން؛
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ނުވަތަ މި ޤާނޫނުގެ ބޭނުމަށް ހަދާ އެއްވެސް ސެޓްފިކެޓެއްގައި ހިމަނާފައިވާ މަޢުލޫމާތަކީ ދޮގު މަޢުލޫމާތުކަން އެނގިހުރެ އެފަދަ ސެޓްފިކެޓެއް ދޫކުރުން ނުވަތަ އެފަދަ ސެޓްފިކެޓެއްގައި ސޮއިކުރުން؛
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ނުވަތަ މި ޤާނޫނުގެ ބޭނުމަށް ހަދާ އެއްވެސް ސެޓްފިކެޓަކީ ޞައްޙަނޫން ސެޓްފިކެޓެއްކަން ނުވަތަ ކައުންޓަފީޓްކޮށްފައިވާ ސެޓްފިކެޓެއްކަން އެނގިހުރެ އެއީ ޞައްޙަ އެއްޗެއްކަމުގައި ދެއްކުން ނުވަތަ އެފަދަ އެއްޗެއް ބޭނުންކުރުން؛
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ނުވަތަ މި ޤާނޫނުގެ ބޭނުމަށް ދޫކޮށްފައިވާ ހުއްދައެއްގައި ބަޔާންކޮށްފައިނުވާ ފަރާތަކުން، އެއީ އެފަދަ ހުއްދައެއް އޮތް ފަރާތެއްކަމަށް ދެއްކުން ނުވަތަ އެފަދަ ފަރާތެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކުރުން؛
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ނުވަތަ މި ޤާނޫނުގެ ބޭނުމަށް ބެލެހެއްޓޭ ނުވަތަ ފޮނުވޭ ނުވަތަ ރައްދުކުރެވޭ ރިކޯޑެއް ނުވަތަ ސެޓްފިކެޓެއް ނުވަތަ ނޯޓިހެއް ނުވަތަ ލިޔުމެއްގައި ޤަޞްދުގައި ޞައްޙަނޫން އެންޓްރީއެއް ހިމެނުން؛
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ނުވަތަ މި ޤާނޫނުގެ ބޭނުމަށް ދޭ ޑެކްލަރޭޝަނަކީ ޞައްޙަނޫން ޑެކްލަރޭޝަނެއްކަން އެނގިހުރެ، އެފަދަ ޑެކްލަރޭޝަނެއް ދިނުން ނުވަތަ އެފަދަ ޑެކްލަރޭޝަނެއްގައި ސޮއިކުރުން؛
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ނުވަތަ މި ޤާނޫނުގެ ބޭނުމަށް ދޫކުރާ ވަކި ލިޔުމަކީ ނުވަތަ ދޭ ޑެކްލަރޭޝަނަކީ ޞައްޙަނޫން ލިޔުމެއް ނުވަތަ ޞައްޙަނޫން ޑެކްލަރޭޝަނެއްކަން އެނގިހުރެ އެފަދަ އެއްޗެއް ބޭނުންކުރުން.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ޢަމަލެއް އެއްވެސް ފަރާތަކުން ކޮށްފިނަމަ، އެ ފަރާތެއްގެ އަދަބަކީ، ކަމުގެ ކުޑަބޮޑު މިނަށް ބަލައި -/5,000 (ފަސްހާސް) ރުފިޔާއާއި -/500,000 (ފަސްލައްކަ) ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ ޢަދަދަކުން އެ ފަރާތެއް ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.

[ޤާނޫނާ ޚިލާފުވާ ފަރާތްތަކަށް ކަނޑައެޅޭ ޢާންމު އަދަބު]
މި ޤާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާނަމަ، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ފޯރ ވަރކް ޕްލޭސް ސޭފްޓީ އެންޑް ހެލްތު ނުވަތަ ލޭބަރ ރިލޭޝަންސް އޮތޯރިޓީން އަންގާ އެންގުންތަކަށް ޢަމަލުނުކޮށްފިނަމަ، ނުވަތަ މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ވަކި ކަމެއް ކުރުމަށް ލާޒިމުކުރާ ޙާލަތުގައި އެކަމެއް ނުކޮށްފިނަމަ، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ގޮތުގެމަތިން އެކަމެއް ކުރި ނުވަތަ ނުކޮށް ދޫކޮށްލި ފަރާތެއް، މި ޤާނޫނާ ޚިލާފުވީކަމަށް ބަލައި، އެ ފަރާތަކަށް ދެވޭނީ އަންނަނިވި އަދަބުތަކެވެ.
ކަމުގެ ކުޑަބޮޑު މިނަށް ބަލައި -/1,000 (އެއްހާސް) ރުފިޔާއާއި -/25,000 (ފަންސަވީސްހާސް) ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުން؛
މި ޤާނޫނާ ޚިލާފުވާ ފަރާތްތަކުން އެ ކުރި ޢަމަލެއް ކުރުންމަތީ ދެމިހުރެއްޖެނަމަ، އެގޮތުގައި ދެމިހުރި މުއްދަތަށް، ދުވާލަކަށް -/5,000 (ފަސްހާސް) ރުފިޔާއަށްވުރެ ބޮޑުނޫން ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުން.
މި ޤާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާނަމަ، މި ޤާނޫނާ ޚިލާފުވެފައިވާ ފަރާތަކުން މި ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ކޮށްފައިވާ ޢަމަލު ތަކުރާރުކޮށްފިނަމަ، ތަކުރާރުކުރާ ކޮންމެ ފަހަރަކަށް އެ ޢަމަލަކަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ އަދަބުގެ އިތުރުން -/5,000 (ފަސްހާސް) ރުފިޔާއަށްވުރެ ބޮޑުނޫން ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރެވިދާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ނުވަތަ (ށ) ގެ ދަށުން ޖޫރިމަނާކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ އުޞޫލުތަކާއި އިޖުރާއަތުތައް، އަދި ތަކުރާރުކޮށް ޤާނޫނާ ޚިލާފުވާ ފަރާތްތަކާމެދު އެޅިދާނެ އިތުރު ފިޔަވަޅުތައް، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

[ޖިނާއީ ދަޢުވާކުރުން]
ވަކި ފަރާތަކުން މި ޤާނޫނުގައި ކޮށްގެންނުވާނެ ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަމަކީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ ދަށުން ނުވަތަ އެހެން ޤާނޫނެއްގެ ދަށުން ޖިނާއީ ކުށެއްކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ކަމެއްނަމަ، އެފަދަ ޢަމަލެއް ކުރާ ފަރާތަކާމެދު މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކަނޑައެޅޭ އިދާރީ ފިޔަވަޅެއް ކަނޑައެޅުމުގެ އިތުރުން، ޤާނޫނު ނަންބަރު 9/2014 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތު) ގެ ދަށުން ނުވަތަ އެހެން ޤާނޫނެއްގެ ދަށުން އެ މީހެއްގެ މައްޗަށް ޖިނާއީ ދަޢުވާއެއް އުފުލުމަކަށް މި ޤާނޫނު ހުރަހެއް ނާޅައެވެ.

[ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދުމަށް އޮތް ހުރަހަކަށް ނުވުން]
މި ޤާނޫނާ ޚިލާފުވުމުގެ ސަބަބުން މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ވަކި ފަރާތެއް ޖޫރިމަނާކުރުމަކީ ނުވަތަ އެ ފަރާތަކާމެދު މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އެނޫން ފިޔަވަޅެއް އެޅުމަކީ، މި ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް އެ ފަރާތުން ކުރި ޢަމަލުގެ ސަބަބުން ގެއްލުން ލިބުނު ފަރާތަށް އެކަމުގެ ބަދަލު ހޯދުމަށް އޮތް ހުރަހެއްކަމުގައެއް ނުބެލެވޭނެއެވެ.

[ޤާނޫނީ ޝަޚްޞަކުން ޤާނޫނާ ޚިލާފުވުން]
މި ޤާނޫނާ ޚިލާފު ޢަމަލެއް ކޮށްފައިވަނީ ޤާނޫނީ ޝަޚްޞަކުންނަމަ އެ ޤާނޫނީ ޝަޚްޞަކާއި، އެ ޢަމަލުކުރިއިރު އެ ޝަޚްޞުގެ ވިޔަފާރިއާއި ހިންގުމާއި މަސައްކަތަށް ޒިންމާވާ ނުވަތަ އެ ފަރާތުގެ މަސައްކަތް ހިންގުމުގެ ޒިންމާ ޙަވާލުކޮށްފައިވާ ކޮންމެ ފަރާތަކުންވެސް މި ޤާނޫނާ ޚިލާފުވީކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ.
މި ޤާނޫނާ ޚިލާފު ޢަމަލު ހިންގާފައިވަނީ އެ ޢަމަލު ހިނގިޔަނުދިނުމަށް މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ފަރާތްތަކުން އެކަށީގެންވާ މިންވަރަށް އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް އަޅައި، ކުރަންޖެހޭ ހުރިހާ ކަމެއް ކޮށްފައިވަނިކޮށް، އެ ފަރާތުގެ ރުހުމަކާ ނުލައި ނުވަތަ ނުރަނގަޅު ބައިވެރިވުމަކާ ނުލައިކަން ސާބިތުކޮށްދީފިނަމަ، އެ ފަރާތަކުން މި ޤާނޫނާ ޚިލާފުވީކަމުގައެއް ނުބެލެވޭނެއެވެ.

[އެހެނިހެން]

[ރައްކާތެރިކޮށްފައިވާ މަޢުލޫމާތު ހާމަނުކުރެވޭނެ ފަރާތްތައް]
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އިންސްޕެކްޓަރުން އެ މީހުންގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރާކުރުމުގައި އެހެން ފަރާތަކާ ގުޅޭގޮތުން ރައްކާތެރިކޮށްފައިވާ މަޢުލޫމާތެއް ލިބިފައިވާނަމަ، އެފަދަ މަޢުލޫމާތެއް އަންނަނިވި ޙާލަތްތަކުގައި މެނުވީ އެހެން ފަރާތަކަށް ހާމަކޮށްގެން ނުވާނެއެވެ.
އެފަދަ މަޢުލޫމާތެއް ހާމަކުރުމުގެ ހުއްދަ އެ މަޢުލޫމާތާގުޅޭ ފަރާތަކުން ލިޔުމުން ދިނުން؛ ނުވަތަ އެފަދަ މަޢުލޫމާތެއް ހާމަކުރަނީ މި ޤާނޫނު ހިންގުމުގެ ނުވަތަ ތަންފީޛުކުރުމުގެ ބޭނުމަށް، ކަމާބެހޭ ފަރާތަކަށް ކަމުގައިވުން؛ ނުވަތަ އެފަދަ މަޢުލޫމާތެއް ހާމަކުރަނީ އެ މަޢުލޫމާތު ކޯޓަކަށް ނުވަތަ ޓްރައިބިއުނަލަކަށް ނުވަތަ އޮތޯރިޓީއަށް ނުވަތަ ޤާނޫނީ ބާރު ލިބިފައިވާ އެހެން ފަރާތެއްގެ އެންގުމަކަށް، އެފަދަ ފަރާތަކަށް ޖަވާބުދާރީވުމަށްކަމުގައިވުން.
މި މާއްދާގެ (ހ) އާ ޚިލާފުވާ ފަރާތެއްގެ އަދަބަކީ، ކަމުގެ ކުޑަބޮޑު މިނަށް ބަލައި -/5,000 (ފަސްހާސް) ރުފިޔާއާއި -/20,000 (ވިހިހާސް) ރުފިޔާއާ ދެމެދުގެ ޢަދަދަކުން ޖޫރިމަނާކުރުމެވެ.
މި މާއްދާގެ ބޭނުމަށްޓަކައި، އިންސްޕެކްޓަރެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން ނުވަތަ އިންސްޕެކްޓަރެއްގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާކުރުމުގައި އެ މީހަކަށް ލިބިފައިވާ ނުވަތަ އެ މީހެއްގެ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުގައިވާ ރިކޯޑެއް ނުވަތަ ލިޔުމެއް ނުވަތަ އެހެންވެސް ސިއްރުކުރެވިފައިވާ މަޢުލޫމާތެއް އެހެން މީހަކަށް ލިބުމުގެ ފުރުޞަތު ފަހިކޮށްދިނުމަކީ ނުވަތަ ފަހިކޮށްދީފައި އޮތުމަކީވެސް އެއީ ރައްކާތެރިކުރެވިފައިވާ މަޢުލޫމާތު ހާމަކުރުންކަމުގައި ބެލޭނެއެވެ.
މި މާއްދާގައި "ރައްކާތެރިކުރެވިފައިވާ މަޢުލޫމާތު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މީހުންގެ ޒާތީ މަޢުލޫމާތާއި، އެ މަޢުލޫމާތެއް ހާމަކުރުމުގެ ސަބަބުން އެ މަޢުލޫމާތަކާ ގުޅޭ ފަރާތެއްގެ ވިޔަފާރީގެ ސިއްރެއް ހާމަވެދާނެކަމަށް އެކަށީގެންވާ ގޮތެއްގައި ޤަބޫލުކުރެވޭ ނުވަތަ އެ ފަރާތަކުން ކުރާ ވިޔަފާރީގެ ގުޅުންތަކަށް ނޭދެވޭ އަސަރެއް ކޮށްފާނެކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ފަދަ މަޢުލޫމާތަށެވެ.

[ރިކޯޑު ބެލެހެއްޓުން]
އަންނަނިވި ކަންކަމުގެ ރިކޯޑު ބަލަހައްޓައި، އަހަރަކު އެއްފަހަރު ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް އެ ރިކޯޑުތައް ޢާންމުކުރަންވާނެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އަޅާފައިވާ ފިޔަވަޅުތައް؛
އޮތޯރިޓީއަށް ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ނުވަތަ އޮތޯރިޓީގެ ސަމާލުކަމަށް އައިސްފައިވާ މަސައްކަތުގެ މާޙައުލާ ގުޅުންހުރި އެކްސިޑެންޓް؛ އަދި އޮތޯރިޓީއަށް ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ނުވަތަ އޮތޯރިޓީގެ ސަމާލުކަމަށް އައިސްފައިވާ، މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގައި ނުވަތަ މަސައްކަތުގެ މާޙައުލާ ގުޅުންހުރި ގޮތަށް ލިބިފައިވާ އަނިޔާތަކާއި ފެތުރުނު ބަލިތައް.

[ގަވާއިދުތަކާއި މިންގަނޑުތައް ހެދުން]
މި ޤާނޫނުގައި އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދަންޖެހޭ އެންމެހައި ގަވާއިދުތަކާއި މިންގަނޑުތަކާއި އުޞޫލުތައް ހަދައި ހިންގާނީ މިނިސްޓަރުގެ ލަފާގެމަތިން އޮތޯރިޓީންނެވެ. މިގޮތުން އަންނަނިވި ކަންކަން ހިމެނޭގޮތުން އޮތޯރިޓީން ގަވާއިދު ހަދަންވާނެއެވެ.
މަސައްކަތްކުރާ ތަންތަނުގެ އަލި، ވެންޓިލޭޝަން، ފިނިހޫނުމިން، ސާފުތާހިރުކަން ފަދަ ކަންކަމާ ގުޅޭގޮތުން ހުންނަންޖެހޭ މިންގަނޑުތައް؛
މަސައްކަތްކުރާ ތަންތަނުގައި ޞިއްޙީ ފުރަތަމަ އެހީ ފޯރުކޮށްދިނުމަށް، ހެލްތު އެންޑް ސޭފްޓީ ޕޮލިސީގެ އެންމެ ދަށް މިންގަނޑުތައް؛
ނުރައްކާތެރި މެޝިނަރީ އަދި ނުރައްކާތެރި މާއްދާ ގެންގުޅުމުގައި ސަމާލުވާންޖެހޭ ކަންކަމާއި ރައްކާތެރިކަމުގެގޮތުން ބޭނުންކުރަންޖެހޭ އާލާތްތަކާއި އަޅަންޖެހޭ ހެދުން؛
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހުއްދަ ދެވޭ އޮފިސަރުންނަށް ހުއްދަ ދިނުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ އިޖުރާއަތުތައް؛
އެކްރެޑިޓްކޮށްފައިވާ ތަމްރީނުދޭ ފަރާތްތައް އެކްރެޑިޓްކުރުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ އިޖުރާއަތުތައް؛
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ދޫކުރާ ލިޔެކިޔުންތަކަށް ދައްކަންޖެހޭ ފީ؛
މަސައްކަތުގައި މުވައްޒަފުން ބޭނުންކުރާ މެޝިނަރީއާއި، އިކުއިޕްމަންޓާއި، ޕްލާންޓުތަކާއި، އެހެނިހެން ތަކެތި ނުވަތަ މަސައްކަތްކުރާ ގޮތާ ގުޅިގެން ލިބޭ ޖިސްމާނީ އަނިޔާ ނުވަތަ ޞިއްޙަތަށް ލިބޭ އެނޫންވެސް ގެއްލުންތައް ހުއްޓުވުމަށް ނުވަތަ މަދުކުރުމަށް އެޅިދާނެ ފިޔަވަޅުތައް؛
މަސައްކަތުގެ ތެރޭގައި މަސައްކަތްތެރިންނަށް ލިބޭ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ނަގައިދިނުމާގުޅޭ އުޞޫލުތައް؛ އަދި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އެކުލަވާލަންޖެހޭ ރިޕޯޓުތައް އެކުލަވާލުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ ގޮތުގެ އުޞޫލުތައް.
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އަންނަނިވި ކަންކަމާގުޅޭ މިންގަނޑުތައް، މިނިސްޓަރުގެ ލަފާގެމަތިން ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް އެކުލަވާލައި ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ޝާއިޢުކުރަންވާނެއެވެ. އަދި މި މިންގަނޑުތައް ކޮންމެ ދެ އަހަރަކުން އެއްފަހަރު މުރާޖަޢާކޮށް ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ޝާއިޢުކުރަންވާނެއެވެ.
ރިޕޯޓުކުރަންޖެހޭ ނުރައްކާތެރި ހާދިސާތަކާއި އެކްސިޑެންޓްތައް؛
ރިޕޯޓުކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތާ ގުޅުންހުރި ބަލިތައް؛
މަސައްކަތްކުރާ ތަނެއްކަމުގައި ކަނޑައެޅުމުގައި ބަލާނެ މިންގަނޑުތައް؛
މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގައި ބޭނުންކުރާ ނުރައްކާތެރި މެޝިނަރީ އަދި އިކުއިޕްމަންޓް؛ އަދި މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގައި ބޭނުންކުރާ ނުރައްކާތެރި މާއްދާކަމުގައި ބެލެވޭ މާއްދާތައް.
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދަންޖެހޭ އެންމެހައި ގަވާއިދުތަކާއި މިންގަނޑުތަކާއި އުޞޫލުތައް، މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާ ތާރީޚުން ފެށިގެން 6 (ހައެއް) މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ހަދައި، ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ޝާއިޢުކުރަންވާނެއެވެ.

[އިންތިޤާލީ މަރުޙަލާ]
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ވަޒީފާދޭ ފަރާތްތަކުން ކުރުން ލާޒިމުކޮށްފައިވާ އެންމެހައި ކަންކަން މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާތާ 1 (އެކެއް) އަހަރުދުވަހުގެ ތެރޭގައި ފުރިހަމަކޮށް ނިންމަންވާނެއެވެ.

[ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުން]
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާނީ، މި ޤާނޫނު ފާސްވެ، ތަޞްދީޤުކޮށް، ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ޝާއިޢުކުރާ ތާރީޚުން ފެށިގެން 3 (ތިނެއް) މަސްދުވަސް ހަމަވާ ތާރީޚުން ފެށިގެންނެވެ.

[މާނަކުރުން]
މި ޤާނޫނުގައި ވަކި ލަފުޒެއް ނުވަތަ ޢިބާރާތެއް ބޭނުންކޮށްފައިވާ ގޮތުން ކަނޑައެޅިގެން އެހެން މާނައެއް ދޭހަނުވާހާ ހިނދަކު، އެ ލަފުޒެއް ނުވަތަ ޢިބާރާތަކަށް ދީފައި އެވަނީ، އެ ލަފުޒެއް ނުވަތަ ޢިބާރާތަކަށް ތިރީގައި ދީފައި އެވާ މާނަކުރުމެވެ.
"ވަޒީފާދޭ ފަރާތް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ވަޒީފާގެ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން، މަސައްކަތެއް ކުރުމަށް ވަޒީފާދޭ ކޮންމެ މީހަކު، ނުވަތަ ކުންފުންޏެއް، ނުވަތަ ސަރުކާރު ނުވަތަ އަމިއްލަ ފަރާތްތަކަށެވެ. އަދި އެ މާނަކުރުމުގައި، މިނިވަން ނޫން ކޮންޓްރެކްޓަރުންގެ ޚިދުމަތް ބޭނުންކުރާ ފަރާތްތަކާއި ވަޒީފާދޭ އެފަދަ ފަރާތްތަކުގެ ވާރިޘުންނާއި، އެފަދަ ފަރާތްތަކުގެ ޙައްޤުތައް ޤާނޫނީގޮތުން ނަޤުލުވާ ފަރާތްތައްވެސް ހިމެނޭގޮތުންނެވެ.
"މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އެއްވެސް ފަރާތެއްގެ މުވައްޒަފެއް ނުވަތަ އެއްވެސް ފަރާތެއްގެ ވަޒީފާއެއްގައި ހޯދުމަށް މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކަށެވެ.
"އަމިއްލަ މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އެ ފަރާތެއްގެ ވަޒީފާގައި މުވައްޒަފުން ގެންގުޅުނުކަމުގައި ވިޔަސް ނުވަތަ ނުގެންގުޅުނުކަމުގައި ވިޔަސް، އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ނޫންގޮތަކަށް މަންފާއެއް ޙާޞިލުކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކަށެވެ.
"މަސައްކަތްކުރާ ތަން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ފެކްޓަރީވެސް ހިމެނޭގޮތުން، އެ ވަގުތަކަށް ނުވަތަ ޢާންމު ގޮތެއްގައި މަސައްކަތްކުރާ ނުވަތަ މަސައްކަތްކުރަންޖެހޭ ތަނަށެވެ.
"ފެކްޓަރީ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އަންނަނިވި ކަންކަން ކުރުމަށް ވަޒީފާގައި މީހުން ގެންގުޅޭ ތަންތަނަށެވެ.
އެއްވެސް މުދަލެއް ނުވަތަ އެއްޗެއް، ގެންގުޅުން، ތަރުތީބުކުރުން، ބަންދުކުރުން، ރައްކާކުރުން، ބަދަލުގެނައުން، މަރާމާތުކުރުން، އުފެއްދުން ނުވަތަ ޕްރޮސެސްކުރުން؛
އެއްވެސް ނުރައްކާތެރި މާއްދާއެއް ގެންގުޅުން، ތަރުތީބުކުރުން، ބަންދުކުރުން، ރައްކާކުރުން، ޕްރޮސެސްކުރުން، އުފެއްދުން ނުވަތަ ގެންގުޅުން؛
އުޅަނދުފަހަރު އުފައްދައި، ބަނދެ ނުވަތަ މަރާމާތުކުރުން؛
ޢިމާރާތެއް ހިންގުން (އޮޕަރޭޓް ކުރުން) ނުވަތަ ކޮންސްޓްރަކްޝަން އިންޖިނިއަރިންގގެ މަސައްކަތްކުރުން؛ އަދި އެއްވެސް ޢާންމު ޚިދުމަތެއްދޭ ތަނެއް ނުވަތަ ނިޒާމެއް (ސިސްޓަމްއެއް) ހިންގައި ބެލެހެއްޓުން.
"މަސައްކަތްކުރާ ތަން ހިންގާ ފަރާތް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އެ މީހަކީ އެ ތަނެއްގެ ވެރިފަރާތް ނުވަތަ ވެރިފަރާތްކަމުގައި ނުވިޔަސް، އޭނާގެ އަމިއްލަ ހައިސިއްޔަތުން ނުވަތަ އެހެން މީހަކު އެ މަސްއޫލިއްޔަތު ޙަވާލުކޮށްފައިވުމުގެ ސަބަބުން، ތަނެއްގެ ހިންގުން ނުވަތަ ކޮންޓްރޯލް ޙަވާލުކުރެވިފައިވާ ފަރާތަށެވެ.
" މަސައްކަތުގައި" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނި:
މުވައްޒަފަކާ ގުޅޭގޮތުންނަމަ، ކޮންމެ ތަނެއްގައި މަސައްކަތްކުރި ނަމަވެސް، ވަޒީފާދޭ ފަރާތުގެ ވިޔަފާރި ނުވަތަ މަސައްކަތާ ގުޅޭގޮތުން މަސައްކަތުގައި ހޭދަކުރާ ކޮންމެ ވަގުތެއް؛
އަމިއްލަ މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތަކާ ގުޅޭގޮތުންނަމަ، ކޮންމެ ތަނެއްގައި މަސައްކަތްކުރި ނަމަވެސް، އަމިއްލަ މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން މަސައްކަތުގައި ހޭދަކުރާ ކޮންމެ ވަގުތެއް؛
ބުނެވިދިޔަ ފަރާތްތައް ނޫން ފަރާތެއްނަމަ، ކޮންމެ ތަނެއްގައި މަސައްކަތްކުރި ނަމަވެސް، އެ ފަރާތާއި މަސައްކަތް ޙަވާލުކުރި ފަރާތުގެ އިރުޝާދުގެ ދަށުން މަސައްކަތުގައި ހޭދަކުރާ ކޮންމެ ވަގުތެއް.
"މިނިސްޓަރު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ވަޒީފާއާބެހޭ ކަންކަން ރެގިއުލޭޓްކޮށް ބެލެހެއްޓުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އެއިރެއްގައި ޙަވާލުކުރެވިފައިވާ ވުޒާރާގެ ވަޒީރަށެވެ.
"މިނިސްޓްރީ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ވަޒީފާއާބެހޭ ކަންތައްތައް ރެގިއުލޭޓްކުރުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އެއިރެއްގައި ޙަވާލުކުރެވިފައިވާ ސަރުކާރުގެ ވުޒާރާއަށެވެ.
"ލޭބަރ ރިލޭޝަންސް އޮތޯރިޓީ" ނުވަތަ "އޮތޯރިޓީ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 2/2008 (ވަޒީފާއާބެހޭ ޤާނޫނު) ގެ 79 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ލޭބަރ ރިލޭޝަންސް އޮތޯރިޓީއަށެވެ.
"މަސައްކަތްތެރިން" ނުވަތަ "މުވައްޒަފު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ވަޒީފާ އަދާކުރުމުގެ އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން ޚިދުމަތްދޭ މީހާއަށެވެ. އަދި އޭގެ ތެރޭގައި މިނިވަންނޫން ކޮންޓްރެކްޓަރާއި ވަޒީފާދޭ ފަރާތަށް ކުރިން މަސައްކަތްކޮށްދީފައިވާ މުވައްޒަފުންވެސް ހިމެނޭނެއެވެ.
"އެކްސިޑެންޓް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގައި ނުވަތަ މަސައްކަތުގައި ދިމާވާ ހާދިސާއެއްގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ކުރިމަތިވާ ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާފަދަ އަނިޔާކުރިމަތިވާ ނުވަތަ އެނޫންވެސް ނުރައްކާތެރި އަނިޔާ ލިބޭފަދަ ހާދިސާތަކަށެވެ.
"މަސައްކަތާ ގުޅުންހުރި ބަލި" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މަސައްކަތުގެ ތެރޭގައި ހުށަހެޅުނު ނުރައްކަލެއްގެ ސަބަބުން ޖެހުނު ނުވަތަ ފެތުރުނު ބައްޔަށެވެ.
"ނުރައްކާތެރި ހާދިސާ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މަސައްކަތްކުރާ މީހަކަށް ނުވަތަ ޢާންމު މީހަކަށް، ހާނީއްކައެއް ނުވަތަ އަނިޔާއެއް ނުވަތަ ބައްޔެއް ޖެހޭފަދަ ކަމެއްގެ ގޮތުގައި ޤާނޫނަކުން ނުވަތަ ގަވާއިދަކުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ނުވަތަ ފާހަގަކޮށްފައިވާ ކަމަކަށެވެ.
"އެކްރެޑިޓްކޮށްފައިވާ ތަމްރީނުދޭ ފަރާތް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގެ ސަލާމަތާއި ޞިއްޙީ ރައްކާތެރިކަމާގުޅޭ ޓްރެއިނިންގ ހިންގުމަށް ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް އެކްރެޑިޓްކޮށްފައިވާ ފަރާތްތަކަށެވެ.
"ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް" ނުވަތަ "ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ފޯރ ވަރކް ޕްލޭސް ސޭފްޓީ އެންޑް ހެލްތު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މި ޤާނޫނުގެ 18 މާއްދާގެ ދަށުން ޢައްޔަންކުރެވޭ ޑިރެކްޓަރ ޖެނެރަލް ފޯރ ވަރކް ޕްލޭސް ސޭފްޓީ އެންޑް ހެލްތަށެވެ.
"ހެލްތު އެންޑް ސޭފްޓީ އިންސްޕެކްޓަރުން" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މި ޤާނޫނުގެ 47 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޢައްޔަންކުރެވޭ ހެލްތު އެންޑް ސޭފްޓީ އިންސްޕެކްޓަރުންނަށެވެ.
"ހެލްތު އެންޑް ސޭފްޓީ އޮފިސަރ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މި ޤާނޫނުގެ 29 މާއްދާގެ ދަށުން ޢައްޔަންކުރެވޭ ހެލްތު އެންޑް ސޭފްޓީ އޮފިސަރުންނަށެވެ.
"ވަރކް ޕްލޭސް ސޭފްޓީ އެންޑް ހެލްތު އެޑްވައިޒަރީ ކައުންސިލް" ނުވަތަ "ކައުންސިލް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މި ޤާނޫނުގެ 12 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އެކުލަވާލެވިފައިވާ ކައުންސިލަށެވެ.
"ލިފްޓް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މުދަލާއެކު ނުވަތަ އެނޫން ގޮތަކަށް ނަމަވެސް، މީހުން އުފުލުމަށް (މައްޗަށް/ތިރިއަށް) ބޭނުންކުރެވޭ މެޝިން ނުވަތަ އެއްޗަކަށެވެ.
"ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްދޭ ފަރާތް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 13/2015 (ޞިއްޙީ ޚިދުމަތުގެ ފަންނީ މަސައްކަތްތެރިންގެ ޤާނޫނު) ގެ ދަށުން ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްތެރިންނަށެވެ.
"ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްދޭ މަރުކަޒު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ހޮސްޕިޓަލްތަކާއި، ކްލިނިކްތަކާއި އެނޫންވެސް ޞިއްޙީ ފަރުވާއާއި ޚިދުމަތްތައްދޭ ތަންތަނާއި މޯޗަރީ ހިމެނޭގޮތުންނެވެ.
"ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ޙާލަތު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މަސައްކަތުގެ މާޙައުލުގައި ދިމާވާ ކުއްލި ނުރައްކަލުގެ ޙާލަތްތަކަށެވެ.
"މިނިވަން ކޮންޓްރެކްޓަރު" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، މަސައްކަތް ޙަވާލުކުރާ ފަރާތެއްގެ މުވައްޒަފެއްކަމުގައި ނުވާ، ހަމައެކަނި ވަކި މަސައްކަތެއް ކުރުމަށް އެއްބަސްވުމެއްގެ ދަށުން މަސައްކަތުގެ ދާއިރާއާއި ތަފްޞީލުތަކާއި އުޖޫރަ ކަނޑައެޅިގެން މަސައްކަތް ޙަވާލުކުރާ ފަރާތަށް ސީދާ ނުވަތަ ތިންވަނަ ފަރާތެއް މެދުވެރިކޮށް ޚިދުމަތެއް ނުވަތަ މަސައްކަތެއް ކޮށްދޭ ފަރާތަކަށެވެ.
"ލޯކަލް ކައުންސިލް" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 7/2010 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިދާރީ ދާއިރާތައް ލާމަރުކަޒީ އުޞޫލުން ހިންގުމުގެ ޤާނޫނު) ގެ ދަށުން އުފައްދާ ރަށު ކައުންސިލާއި، އަތޮޅު ކައުންސިލާއި، ސިޓީ ކައުންސިލުތަކަށެވެ.