މީހުން ޓްރެފިކްކުރުން ހުއްޓުވުމުގެ ޤާނޫނު
(12/2013)

[ފެށުން]

[ތަޢާރުފާއި މަޤްޞަދު]

[ތަޢާރުފާއި ނަން]
މިއީ، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ނުވަތަ ދިވެހިރާއްޖެ މެދުވެރިކޮށް މީހުން ޓްރެފިކްކުރުން ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި ޓްރެފިކްކުރުމާގުޅޭ ކުށާއި އަދަބު ކަނޑައެޅުމާއި، ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ސަބަބުން ގެއްލުން ލިބޭ ފަރާތްތަކަށް ރައްކާތެރިކަން ފޯރުކޮށްދެވޭނެ ނިޒާމެއް އެކަށައެޅުމާއި، އެނޫންވެސް ކަމާގުޅޭ އުސޫލުތައް ކަނޑައެޅުމުގެ ޤާނޫނެވެ.
މި ޤާނޫނަށް ކިޔާނީ، "މީހުން ޓްރެފިކްކުރުން ހުއްޓުވުމުގެ ޤާނޫނު" އެވެ.

[މަޤްޞަދު]
މި ޤާނޫނުގެ ބޭނުމަކީ، އަންނަނިވި މައިގަނޑު މަޤްޞަދުތައް ޙާޞިލުކުރުމެވެ.
މީހުން ޓްރެފިކްކުރުމަކީ ކުށެއް ކަމުގައި ކަނޑައެޅުން؛
ދިވެހިރާއްޖޭގައި ނުވަތަ ދިވެހިރާއްޖެ މެދުވެރިކޮށް ހިންގޭ މީހުން ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލުތައް ހުއްޓުވުމަށް މަސައްކަތްކުރުން؛
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކުށްކުރާ މީހުންނަށް ކަމާ އެކަށީގެންވާ އަދަބު ދިނުން؛
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކުށްކުރާ މީހުންގެ މައްސަލަތައް އެކަށީގެންވާ ގޮތުގައި ތަޙްޤީޤުކުރެވި، އެމީހުންގެ މައްޗަށް ދަޢުވާކުރެވޭނެ ހަރުދަނާ އުސޫލުތަކެއް ކަނޑައެޅުން؛
ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޝިކާރައަކަށްވާ އަދި ޝިކާރައަކަށް ވެދާނެ މީހުންނަށް ރައްކާތެރިކަމާއި އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުން އަދި އެފަދަ މީހުންގެ އިންސާނީ ޙައްޤުތައް ކުރިއަރުވައި، ރައްކާތެރިކުރުވުން؛
ދިވެހިރާއްޖޭގައި ނުވަތަ ދިވެހިރާއްޖެ މެދުވެރިކޮށް މީހުން ޓްރެފިކްކުރުން ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ޖަމްޢިއްޔާ ޖަމާޢަތްތަކާއި، ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޖަމްޢިއްޔާތަކާއި ޖަމާޢަތްތަކާ ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުން.

[ޙައްޤުތަކަށް އަސަރުނުކުރުން އަދި ބައިނަލްއަޤްވާމީ އުސޫލުތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރުން]
މި ޤާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިގެން އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، މި ޤާނޫނު ކިޔަންވާނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީން ކޮންމެ މީހަކަށްމެ ކަށަވަރުކޮށްދޭ އަސާސީ ޙައްޤުތަކާއި މިނިވަންކަމަށް އެއްވެސް ހަނިކަމެއް ނާންނާނެ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.
އަދި ޝަރުޢީ ކޯޓުތަކުން މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އުސޫލުތައް މާނަކުރުމުގައި، އިންސާނީ ޝަރަފާއި ހަމަހަމަކަމާއި މިނިވަންކަމަށް ބިނާކޮށް އުފެދިފައިވާ، ހުޅުވިގެންވާ ދީމިޤްރާޠީ މުޖުތަމަޢުތަކުން ޤަބޫލުކުރާ އުސޫލުތަކަށް ރިޢާޔަތްކޮށް، އެ އުސޫލުތައް ނެގެހެއްޓުމާއެކު، ދިވެހިރާއްޖެއިން ބައިވެރިވެފައިވާ ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޢާހަދާތަކުގައިވާ ކަމާގުޅޭ އުސޫލުތަކަށް ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ.

[ރަދީފު]
މި ޤާނޫނު އެމައްޗަށް ބިނާވެގެންވާ މައިގަނޑު މަފްހޫމުތައް، މި ޤާނޫނުގެ ދެވަނަ ބާބުގައި ބަޔާންކޮށްފައި އެވަނީއެވެ.
މި ޤާނޫނުގައި ހިމެނިގެންވާ މައިގަނޑު ލަފުޒުތަކާއި ޢިބާރާތްތަކުގެ މާނަ، މި ޤާނޫނުގެ 71 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައި އެވަނީއެވެ.

[މަފްހޫމްތަކުގެ ރަދީފު]

[މަފްހޫމްތަކުގެ އަސާސް]
މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މަފްހޫމުތައް މި ބާބުގައި ބަޔާންކޮށްފައިއެވަނީ، މި ޤާނޫނުގައި އެކުލެވިގެންވާ އަސްލުތައް އެގޮތުގައި ދެމެހެއްޓުމަށާއި، މި ޤާނޫނުގެ މަޤްޞަދު އެންމެ ފުޅާމިނުގައި ޙާޞިލުކުރުމަށް މަގުފަހިކުރުމުގެ ބޭނުމުގައެވެ. މި ޤާނޫނުގެ ހަމަ ކޮންމެ މާއްދާއެއްވެސް ކިޔަންވާނީ، އެ މަފްހޫމުތަކަށް ހަނިކަމެއް ނާންނާނެ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.

[ޓްރެފިކްކުރުން ނުވަތަ ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލެއް ހިންގުން]
"ޓްރެފިކްކުރުން" ނުވަތަ "ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލެއް ހިންގުން" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، މީހުން ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލެއް ކަމަށް މި ޤާނޫނުގެ 12 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޢަމަލުތަކުގެ ތެރެއިން ޢަމަލެއް، ނުވަތަ ކުޑަކުދިން ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލެއް ކަމަށް މި ޤާނޫނުގެ 14 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޢަމަލުތަކުގެ ތެރެއިން ޢަމަލެއް ހިންގުމަށެވެ.

[ޓްރެފިކްކުރާ މީހާ]
"ޓްރެފިކްކުރާ މީހާ" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، މީހުން ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލެއް ހިންގާ މީހާއަށެވެ.

[ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހާ]
"ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހާ" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލެއްގެ ޝިކާރައަކަށްވާ މީހާއަށެވެ.

[ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމަށް ބެލެވޭ މީހާ]
"ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމަށް ބެލެވޭ މީހާ" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލެއް އެމީހަކާ ދެކޮޅަށް ހިނގާކަމަށް ނުވަތަ ހިނގައިފިކަމަށް މި ޤާނޫނުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން ފަރާތަކަށް އެކަށީގެންވާ ހެކީގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ކޮންމެ މީހަކަށެވެ.

[އެކްސްޕްލޮއިޓޭޝަންގެ ޢަމަލު]
"އެކްސްޕްލޮއިޓޭޝަންގެ ޢަމަލު" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، މި ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ޢަމަލުތަކުގެ ތެރެއިން ޢަމަލެއް، މީހަކާމެދު ހިންގުމަށެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި، ކުޑަކުއްޖަކާމެދު އެފަދަ ޢަމަލެއް ހިންގުންވެސް ހިމެނެއެވެ.

[ޤާނޫނާ ޚިލާފު މަޖުބޫރުކުރުވުމެއް ކުރިމަތިކުރުވުން]
"ޤާނޫނާ ޚިލާފު މަޖުބޫރުކުރުވުމެއް ކުރިމަތިކުރުވުން" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ:
މީހަކަށް ބިރުދެއްކުމަށް؛ ނުވަތަ މީހަކާ ދެކޮޅަށް ބާރުގެ ބޭނުންކުރުމަށް؛ ނުވަތަ ޖިސްމާނީގޮތުން ނުވަތަ ނަފްސާނީގޮތުން މީހެއްގެ މައްޗަށް ބާރުފޯރުވުމަށް؛ ނުވަތަ މީހަކަށް މަޖުބޫރުކަމެއް ކުރިމަތިކުރުވުމަށް؛ ނުވަތަ މީހަކަށް އޮޅުވާލުމަށް؛ ނުވަތަ މީހަކު އޭނާގެ ވެށިން ނިގުޅައިގަތުމަށް؛ ނުވަތަ މަޤާމުގެ ބާރާއި ނުފޫޒު ނަހަމަގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމަށް؛
ނުވަތަ ބިދޭސީ މަސައްކަތްތެރިއަކަށް ވީތީ ނުވަތަ އެހެންވެސް ސަބަބަކަށްޓަކައި މީހަކަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ނިކަމެތިކަމެއްގެ ބޭނުން ނަހަމަގޮތުގައި ހިފުމަށް؛ ނުވަތަ ޤާނޫނީ ނިޒާމެއްގެ ނަހަމަ ބޭނުންހިފުމަށް؛ ނުވަތަ މީހަކަށް މަކަރުހެދުމަށް؛ ނުވަތަ މީހެއްގެ މައްޗަށް ނުފޫޒުފޯރުވިދާނެ އެހެން މީހަކަށް ފައިސާ ދިނުމަށް ނުވަތަ މަންފާއެއް ހޯދައިދިނުމަށް.

[ކުށާގުޅޭ]

[ޤާނޫނު ޤަބޫލުކުރާ ގޮތް]

[މީހުން ޓްރެފިކްކުރުން]
އަންނަނިވި ކަންކަމުގެ ތެރެއިން ކަމެއް ކުރުމަކީ، މީހުން ޓްރެފިކްކުރުން ކަމުގައި ބެލޭނެއެވެ.
މީހަކާމެދު ބާރުގެ ބޭނުންކޮށްގެން ނުވަތަ ބާރުގެ ބޭނުންކުރާނެ ކަމުގެ ބިރުދައްކައިގެން ނުވަތަ އޮޅުވާލައިގެން ނުވަތަ މަކަރު ހަދައިގެން ނުވަތަ އިތުބާރުކުރެވޭ މަޤާމެއްގެ ނަހަމަ ބޭނުންކޮށްގެން ނުވަތަ މީހަކަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ނިކަމެތިކަމެއް ނުވަތަ ނުކުޅެދުންތެރިކަމެއްގެ ބޭނުން ހިފައިގެން ނުވަތަ ފައިސާ ނުވަތަ އެނޫންވެސް މަންފާއެއް ދީގެން ނުވަތަ ޤާނޫނާ ޚިލާފު މަޖުބޫރުކުރުވުމެއް ކުރިމަތިކުރުވައިގެން އޭނާއާމެދު އަންނަނިވި ކަންކަމުގެ ތެރެއިން ކަމެއް ކުރުން؛
ބޭރު ޤައުމަކުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ގެނައުން ނުވަތަ ބަދަލުކުރުން ނުވަތަ ދިވެހިރާއްޖެއިން ބޭރު ޤައުމަކަށް ފޮނުވުން ނުވަތަ ބަދަލުކުރުން؛ ނުވަތަ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެއް ތަނުން އަނެއް ތަނަށް ގެންދިޔުން ނުވަތަ ބަދަލުކުރުން؛ ނުވަތަ މީހަކާ ޙަވާލުވުން ނުވަތަ އޭނާގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައި ބެހެއްޓުން؛ ނުވަތަ ވަޒީފާއަކަށް ނުވަތަ މަސައްކަތަކަށް ރެކްރޫޓްކުރުން؛ އަދި އެކަން ކުރީ، އެމީހާއާމެދު އެކްސްޕްލޮއިޓޭޝަންގެ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ މަޤްޞަދުގައި ކަމަށްވުން.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ޢަމަލު އެމީހަކާ ދެކޮޅަށް ހިންގޭ މީހާ، އެ މާއްދާގެ (1) ވަނަ ނަންބަރުގެ (i) އިން ފެށިގެން (iv) ވަނަ ނަންބަރުގެ ނިޔަލަށް ހުރި ކަންކަމަށް ރުހުންދިން ކަމުގައިވީނަމަވެސް، އެ ރުހުން ހޯދާފައިވަނީ، މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1) ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކުރާ ޢަމަލުތައް ހިންގައިގެން ކަމަށްވާނަމަ، އެ ޢަމަލު ހިންގާ މީހާ މި މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލު ހިންގީ ކަމުގައި ބެލޭނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (2) ވަނަ ނަންބަރުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި، އެކްސްޕްލޮއިޓޭޝަންގެ ޢަމަލެއް ހިންގުން ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، މި ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ އެކްސްޕްލޮއިޓޭޝަންގެ ޢަމަލު މީހަކާމެދު ހިންގުމަށެވެ.

[އެކްސްޕްލޮއިޓޭޝަންގެ ޢަމަލެއް ހިންގުން]
އަންނަނިވި ކަންކަން ކުރުމަކީ، މީހަކާމެދު އެކްސްޕްލޮއިޓޭޝަންގެ ޢަމަލެއް ހިންގުން ކަމުގައި ބެލޭނެއެވެ.
މަސައްކަތެއް ކުރުމަށް ނުވަތަ ޚިދުމަތެއް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް މީހަކަށް ލާޒިމުކުރުން؛ އަދި އޭނާ ލައްވާ އެ މަސައްކަތް ކުރުވަނީ ނުވަތަ އެ ޚިދުމަތެއް ފޯރުކުރުވަނީ ވަކި ކަމަކަށް ޝަރުޠުކުރުވުމަށް ފަހުގައި ކަމަށްވުން؛ އަދި އޭނާއަށް ކުރިމަތިކުރުވާފައިވާ ޤާނޫނާ ޚިލާފު މަޖުބޫރުކުރުވުމެއްގެ ސަބަބުން އޭނާއަށް އެ ޙާލަތު ނުވަތަ އެ ޝަރުޠު ބަދަލުކުރުމުގެ މިނިވަންކަން ނެތުން؛ ނުވަތަ ޤާނޫނީ އިލްތިޒާމެއް އުފުލަންޖެހޭ އެއްބަސްވުމެއްގައި އޭނާ ބައިވެރިވާން ލާޒިމުކުރުން؛ އަދި އެފަދައިން އޭނާ އެ އެއްބަސްވުމުގައި ބައިވެރިވުމަށް ލާޒިމުކުރަނީ، ވަކި ކަމަކަށް ޝަރުޠު ކުރުވުމަށްފަހުގައި ކަމަށްވެފައި، އޭނާއަށް ކުރިމަތިކުރުވާފައިވާ ޤާނޫނާ ޚިލާފު މަޖުބޫރުކުރުވުމެއްގެ ސަބަބުން އޭނާއަށް އެ އެއްބަސްވުން ނުވަތަ އެ ޝަރުޠު ބަދަލުކުރުމުގެ މިނިވަންކަން ނެތުން؛ ނުވަތަ ވަކި މީހަކާ ކައިވެނިކުރުމަށް ލާޒިމުކުރުވުން، އަދި އެފަދައިން އޭނާ ކައިވެނިކުރުމަށް ލާޒިމުކުރުވަނީ، ވަކި ކަމަކަށް ޝަރުޠު ކުރުވުމަށްފަހުގައި ކަމަށްވެފައި، އޭނާއަށް ކުރިމަތިކުރުވާފައިވާ ޤާނޫނާ ޚިލާފު މަޖުބޫރުކުރުވުމެއްގެ ސަބަބުން އޭނާއަށް އެ ޝަރުޠު ބަދަލުކުރުމުގެ މިނިވަންކަން ނެތުން ނުވަތަ އޭނާގެ ކައިވެނީގެ ހައިސިއްޔަތު ބަދަލުކުރުމުގެ މިނިވަންކަން ނެތުން؛ ނުވަތަ އޭނާ ނުވަތަ އޭނާގެ ބާރުގެ ދަށުގައިވާ މީހެއްގެ ފަރާތުން ވަކި މަސައްކަތެއް ކުރުވުމަށް ނުވަތަ ޚިދުމަތެއް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް އެއްބަސްކުރުވުން އަދި އެ އެއްބަސްވުން އޭނާ ވަނީ އެ އެއްބަސްވުން ވުމަށް ފަހުގައި އުފެދޭ ނުވަތަ އުފެދޭކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ދަރަންޏެއްގެ މުޤާބިލުގައި ކަމަށްވެފައި، އެ ދަރަންޏަކީ ނިސްބަތުން ބޮޑު ޢަދަދެއްގެ ދަރަންޏެއްކަން ކަނޑައެޅިގެން އެނގެން އޮތުން ނުވަތަ އެ މަސައްކަތަކާ ނުވަތަ ޚިދުމަތަކާ އެކަށީގެންވާ އަގެއް އެ ދަރަނި އަދާކުރުމުގައި ކަނޑައަޅާފައިނުވުން ނުވަތަ އެ މަސައްކަތަކީ ނުވަތަ ޚިދުމަތަކީ، އޭގެ ބާވަތް ކަނޑައެޅިފައިނުވާ ނުވަތަ މުއްދަތެއް ނުވަތަ ބޮޑުމިނެއް ކަނޑައެޅިފައިނުވާ މަސައްކަތެއް ނުވަތަ ޚިދުމަތެއް ކަމުގައިވުން؛ ނުވަތަ ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގުމަށް މަޖުބޫރުކުރުވުން ނުވަތަ ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގައި ބައިވެރިކުރުވުން ނުވަތަ ހަށިވިއްކަން މަޖުބޫރުކުރުވުން؛ ނުވަތަ އޭނާގެ ހަށިގަނޑުގެ ގުނަވަނެއް ނެގުން ނުވަތަ ނެގުމަށް މަޖުބޫރުކުރުވުން؛ ނުވަތަ މިނޫނަސް، މިފަދަ އެކްސްޕްލޮއިޓޭޝަންގެ ޢަމަލެއް ހިންގުން.
އެކްސްޕްލޮއިޓޭޝަންގެ ޢަމަލެއް ހިންގެނީ ކުޑަކުއްޖަކާ ދެކޮޅަށް ކަމުގައިވާ ޙާލަތުގައި، މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1) ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކުރާ ކަންކަމުގެ އިތުރުން، ކުޑަކުއްޖަކާމެދު އަންނަނިވި ކަންކަމުގެ ތެރެއިން ކަމެއް ކުރުމަކީ އެކްސްޕްލޮއިޓޭޝަންގެ ޢަމަލެއް ކަމުގައި ބެލޭނެއެވެ.
ކުއްޖާގެ ޞިއްޙަތަށް ނުވަތަ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވެދާނެ ފަދަ މަސައްކަތެއް އެ ކުއްޖާ ލައްވާ ކުރުވުމަށް ލާޒިމުކުރުން ނުވަތަ އެފަދަ ޚިދުމަތެއް އެ ކުއްޖާގެ ފަރާތުން ހޯދުން؛ ނުވަތަ ކުއްޖާގެ އުމުރުގެ ގޮތުން އެ ކުއްޖާ ލައްވާ ކުރުވުމަށް ޤާނޫނު މަނާކުރާ މަސައްކަތެއް އޭނާ ލައްވާ ކުރުވުން ނުވަތަ އެފަދަ ޚިދުމަތެއް އެ ކުއްޖާގެ ފަރާތުން ހޯދުން.

[ކުޑަކުދިން ޓްރެފިކްކުރުން]
އަންނަނިވި ކަންކަން ކުރުމަކީ، ކުޑަކުއްޖަކު ޓްރެފިކްކުރުން ކަމުގައި ބެލޭނެއެވެ.
ކުޑަކުއްޖަކާމެދު އަންނަނިވި ޢަމަލުތަކުގެ ތެރެއިން ޢަމަލެއް ހިންގުން:
ބޭރު ޤައުމަކުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ގެނައުން ނުވަތަ ބަދަލުކުރުން ނުވަތަ ދިވެހިރާއްޖެއިން ބޭރު ޤައުމަކަށް ފޮނުވުން ނުވަތަ ބަދަލުކުރުން؛ ނުވަތަ ދިވެހިރާއްޖޭގެ އެއް ތަނުން އަނެއް ތަނަށް ގެންދިޔުން ނުވަތަ ބަދަލުކުރުން؛ ނުވަތަ ކުއްޖަކާ ޙަވާލުވުން ނުވަތަ އޭނާގެ ބެލުމުގެ ދަށުގައި އެފަދަ ކުއްޖެއް ބެހެއްޓުން؛ ނުވަތަ ވަޒީފާއަކަށް ނުވަތަ މަސައްކަތަކަށް ރެކްރޫޓްކުރުން؛ އަދި އެކަން ކުރީ، އެ ކުއްޖާއާމެދު އެކްސްޕްލޮއިޓޭޝަންގެ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ މަޤްޞަދުގައި ކަމަށްވުން.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ޢަމަލެއް މީހަކު ކުޑަކުއްޖަކާމެދު ހިންގިކަން ސާބިތުކުރުމުގައި، އެ ޢަމަލު އެ ކުއްޖާއާމެދު ހިންގުމުގައި ޤާނޫނާ ޚިލާފު މަޖުބޫރުކުރުވުމެއް ކުރިމަތިކުރުވާފައިވޭތޯ ނުވަތަ ނުވޭތޯ ބެލުން މުހިންމެއް ނޫނެވެ. އަދި ވަކި މީހަކު މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1) ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކުރާ ޢަމަލުތަކުގެ ތެރެއިން ޢަމަލެއް، އެ މާއްދާގެ (2) ވަނަ ނަންބަރުގައި ބަޔާންކުރާ މަޤްޞަދުގައި ކުޑަކުއްޖަކާ ދެކޮޅަށް ކުރިކަން ސާބިތުކޮށްދެވިއްޖެނަމަ، އެމީހަކު ކުޑަކުއްޖަކު ޓްރެފިކްކުރީ ކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (2) ވަނަ ނަންބަރުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި، އެކްސްޕްލޮއިޓޭޝަންގެ ޢަމަލެއް ހިންގުން ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، މި ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ އެކްސްޕްލޮއިޓޭޝަންގެ ޢަމަލެއް ކުޑަކުއްޖަކާމެދު ހިންގުމަށެވެ.

[ރުހުން]
މި ޤާނޫނުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި ކުޑަކުއްޖަކު، މި ޤާނޫނުގައި ކުށެއް ކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ޢަމަލެއް އޭނާއާ ދެކޮޅަށް ހިންގުމަށް ރުހުން ދިން ކަމުގައެއް ނުބެލެވޭނެއެވެ.

[ޑެޓް ބޮންޑޭޖް]
އަންނަނިވި ޙާލަތްތައް ފުރިހަމަވާގޮތަށް ހިންގޭ ޢަމަލަކީ ޑެޓް ބޮންޑޭޖްގެ ޢަމަލެއް ކަމުގައި ބެލޭނެއެވެ.
ވަކި މީހެއްގެ ފަރާތުން ނުވަތަ ވަކި މީހެއްގެ ބާރުގެ ދަށުގައިވާ އެހެން މީހެއްގެ ފަރާތުން ވަކި މަސައްކަތެއް ކުރުމަށް ނުވަތަ ޚިދުމަތެއް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް އެއްބަސްކުރުވުން ނުވަތަ އެމީހަކާމެދު ޤަޞްދުގައި ހިންގޭ ޢަމަލެއްގެ ނަތީޖާއަކީ އެފަދަ އެއްބަސްވުމެއް އެމީހަކު ވުމަށް މެދުވެރިވުން ކަމާމެދު އިހުމާލުވުން؛ އަދި އެފަދައިން އެމީހަކު އެ އެއްބަސްވުން ވަނީ އޭނާ އަދާކުރަންޖެހިފައިވާ ނުވަތަ އަދާކުރަންޖެހިފައިވާ ކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ދަރަންޏެއްގެ ނުވަތަ އެ އެއްބަސްވުން ވުމަށް ފަހުގައި އުފެދޭ ނުވަތަ އުފެދޭކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ދަރަންޏެއްގެ މުޤާބިލުގައި ކަމަށްވުން؛ އަދި އެ ދަރަންޏަކީ އެ މަސައްކަތާ ނުވަތަ ޚިދުމަތާ އަޅާބަލާއިރު ނިސްބަތުން ބޮޑު ޢަދަދެއްގެ ދަރަންޏެއްކަން ކަނޑައެޅިގެން އެނގެން އޮތުން؛ ނުވަތަ އެ މަސައްކަތަކާ ނުވަތަ ޚިދުމަތަކާ އެކަށީގެންވާ އަގެއް އެ ދަރަނި އަދާކުރުމުގައި ކަނޑައަޅާފައިނުވުން؛ ނުވަތަ ދަރަނީގެ ގޮތުގައި އަދާކުރަންޖެހޭ ޢަދަދެއް ކަނޑައެޅިފައިނެތުން؛ ނުވަތަ އެ މަސައްކަތަކީ ނުވަތަ ޚިދުމަތަކީ، އޭގެ ބާވަތް ކަނޑައެޅިފައިނުވާ ނުވަތަ މުއްދަތެއް ނުވަތަ ބޮޑުމިނެއް ކަނޑައެޅިފައިނުވާ މަސައްކަތެއް ނުވަތަ ޚިދުމަތެއް ކަމުގައިވުން.

[ކުށާއި އަދަބު]

[މީހުން ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށް]
މީހުން ޓްރެފިކްކުރުމަކީ ކުށެކެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ބޭނުމަށްޓަކައި ޓްރެފިކްކުރުން ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، މި ޤާނޫނުގެ 12 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ޢަމަލު ހިންގުމަށެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ކުށެއް ކޮށްފި މީހެއްގެ އަދަބަކީ، 10 (ދިހައެއް) އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

[ކުޑަކުދިން ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށް]
ކުޑަކުދިން ޓްރެފިކްކުރުމަކީ ކުށެކެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ބޭނުމަށްޓަކައި ކުޑަކުދިން ޓްރެފިކްކުރުން ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، މި ޤާނޫނުގެ 14 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ޢަމަލު ހިންގުމަށެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ކުށެއް ކޮށްފި މީހެއްގެ އަދަބަކީ، 15 (ފަނަރަ) އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

[ޓްރެފިކްކުރަން އުޅުން ނުވަތަ ޓްރެފިކްކުރުމުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ކުށް]
މީހުން ޓްރެފިކްކުރަން އުޅުމަކީ ނުވަތަ ކުޑަކުދިން ޓްރެފިކްކުރަން އުޅުމަކީ، ނުވަތަ މީހުން ނުވަތަ ކުޑަކުދިން ޓްރެފިކްކުރުމުގައި އެއްވެސް ސިފައެއްގައި ބައިވެރިވުމަކީ ކުށެކެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ކުށެއް ކޮށްފި މީހެއްގެ އަދަބަކީ، 7 (ހަތެއް) އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

[ޓްރެފިކްކުރަން ރޭވުމާއި އަމުރުކުރުމުގެ ކުށް]
މީހުން ޓްރެފިކްކުރަން ރޭވުމަކީ ނުވަތަ ކުޑަކުދިން ޓްރެފިކްކުރަން ރޭވުމަކީ ނުވަތަ މީހުން ނުވަތަ ކުޑަކުދިން ޓްރެފިކްކުރަން އަމުރު ކުރުމަކީ ކުށެކެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ކުށެއް ކޮށްފި މީހެއްގެ އަދަބަކީ، 7 (ހަތެއް) އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

[ކުށް ކުރާ ޙާލަތަށް ބިނާކޮށް އަދަބު އިތުރުވުން]
މި ޤާނޫނުގެ 17 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ކުށެއް ކުރިއިރު، އަންނަނިވި ޙާލަތްތަކުގެ ތެރެއިން ޙާލަތެއް ވުޖޫދުގައިވާނަމަ، އެ ކުށް ކުރި މީހާގެ އަދަބަކީ، 15 (ފަނަރަ) އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ޖަލަށްލުމެވެ.
އެ ކުށުގެ ސަބަބުން ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހާ ނުވަތަ އެހެން މީހަކު މަރުވުން ނުވަތަ ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހާއަށް ނުވަތަ އެހެން މީހަކަށް ނުރައްކާތެރި ހާނީއްކައެއްވުން؛
ޓްރެފިކްކުރާ މީހާ އެ ޢަމަލު ހިންގީ ފަރުވާލެއްނެތް އަނިޔާވެރިކަމެއް ދެއްކުމާއެކު ކަމަށްވުން ނުވަތަ ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހާގެ ނުވަތަ އެހެން މީހެއްގެ ޤަދަރާއި ކަރާމާތަށް ކަނޑައެޅިގެން ފަރުވާތެރިކަމެއް ބެހެއްޓުމަކާ ނުލައި ކަމަށްވުން؛
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހަކީ، ޚާއްޞަ އަޅާލުމެއް ބޭނުންވާ މީހެއް ކަމުގައިވުން؛
ކުށް ކުރުމުގައި ހަތިޔާރެއް ބޭނުންކުރުން؛
އެ ކުށުގެ ސަބަބުން ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހާގެ ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާ ފަދަ ބައްޔެއް ޖެހުމުގެ ފުރުޞަތު ފަހިވުން؛
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހާއަކީ ނަފްސާނީ ނުވަތަ ޖިސްމާނީ ނުކުޅެދުންތެރިކަމެއް ހުރި މީހަކު ކަމުގައިވުން؛
ޓްރެފިކްކުރެވުނީ ކުޑަކުއްޖެއް ކަމުގައިވުން؛
ޓްރެފިކްކުރެވުނީ އެކަކަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ކަމުގައިވުން؛
އެ ކުށްކުރީ، ކުށްކުރާ ޖަމާޢަތަކުން ކަމުގައިވުން؛
ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލު ހިންގާފައިވަނީ، ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހާއަށް މަސްތުވާއެއްޗެއް ނުވަތަ އެހެންވެސް ބޭހެއް ދީގެން ކަމުގައިވުން؛
އެ ކުށް ކުރުމުގައި ކުޑަކުއްޖަކު ބައިވެރިކުރުން؛
ކުށް ކުރި ފަރާތަކީ ކުރިންވެސް އެފަދަ ކުށެއް އޭނާގެ މައްޗަށް ސާބިތުވެފައިވާ މީހެއް ކަމުގައިވުން؛
ކުށް ކުރި ފަރާތަކީ ސިވިލް ސަރވިސްގެ މުވައްޒަފެއްކަމުގައިވުން ނުވަތަ ޤާނޫނު ތަންފީޛުކުރާ އިދާރާއެއްގެ މުވައްޒަފެއް ކަމުގައިވުން؛
ކުށް ކުރި ފަރާތަކީ، ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހާއާ ކާވެނިކޮށްގެންއުޅޭ މީހާ ކަމަށްވުން؛
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހާ އެއް ޤައުމުން އެހެން ޤައުމަކަށް ގެންދެވޭ ހިނދު ނުވަތަ ގެންދިޔުމަށްފަހު، ނުވަތަ އެއް ތަނުން އަނެއް ތަނަށް ގެންދެވޭ ހިނދު ނުވަތަ ގެންދިޔުމަށްފަހު އޭނާއާމެދު އެހެން މީހަކު އެކްސްޕްލޮއިޓޭޝަންގެ ޢަމަލެއް ހިންގާނެކަން އެނގިހުރެ އެކަން ކުރުން؛
ކުށް ކުރި ފަރާތަކީ، ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހާ އިތުބާރުކުރަންޖެހޭ މަޤާމެއްގައި ހުރި މީހަކު ކަމުގައިވުން.
މި މާއްދާގެ ދަށުން މީހެއްގެ މައްޗަށް ދަޢުވާ އުފުލާ ޙާލަތުގައި، މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ (1) ވަނަ ނަންބަރުން ފެށިގެން (16) ވަނަ ނަންބަރުގެ ނިޔަލަށް ހުރި ނަންބަރުތަކުގައި ބަޔާންކުރާ ޢަމަލުތަކުގެ ތެރެއިން ޢަމަލެއް އޭނާ ކުރި ކަމަށް ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުނުވި ނަމަވެސް، މި ޤާނޫނުގެ 17 ވަނަ މާއްދާ ނުވަތަ 18 ވަނަ މާއްދާ ނުވަތަ 19 ވަނަ މާއްދާ ނުވަތަ 20 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ކުށްތަކުގެ ތެރެއިން ކުށެއް އޭނާގެ މައްޗަށް ސާބިތުވާ ޙާލަތުގައި، އެ ކުށަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ އަދަބު އޭނާއަށް ކަނޑައެޅުމަކަށް މި މާއްދާ ހުރަހެއްނާޅައެވެ.

[މީހުން ޓްރެފިކްކުރުމަށް މާއްދީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ކުށް]
ޓްރެފިކްކުރުމަށްޓަކައި ނުވަތަ ޓްރެފިކްކުރުމަށް މަގުފަހިވާނެ ގޮތަށް، މީހަކަށް ނުވަތަ ޖަމާޢަތަކަށް މާއްދީ އެހީތެރިކަމާއި ވަސީލަތްތައް ފޯރުކޮށްދޭ މީހާ އެކުރަނީ ކުށެކެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ކުށެއް ކޮށްފި މީހެއްގެ އަދަބަކީ، 7 (ހަތެއް) އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

[ޓްރެފިކްކުރުމުގައި މާއްދީ މަންފާއެއް ލިބިގަތުމުގެ ކުށް]
ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލެއް ހިންގައިގެން ނުވަތަ އެފަދަ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގައި މީހަކު އެއްވެސް މަންފާއެއް ލިބިގަތުމަކީ، ނުވަތަ އެފަދަ މަންފާއެއް އެ ޢަމަލުން ލިބިގަތުމުގެ ނިޔަތް ގެންގުޅުމަކީ، ކުށެކެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ކުށެއް ކޮށްފި މީހެއްގެ އަދަބަކީ، 7 (ހަތެއް) އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

[މަސައްކަތް ކުރުމަށް ނުވަތަ ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ޙާލަތު އޮޅުވާލުމުގެ ކުށް]
މީހަކު އެއް ޤައުމުން އަނެއް ޤައުމަށް ގެންދިޔުމަށް ނުވަތަ ބަދަލުކުރުމަށް ނުވަތަ ބެލެހެއްޓުމަށް ނުވަތަ ޙަވާލުވުމަށް ޤަޞްދުގައި ރާވައި، ނުވަތަ އެއިން ކަމެއް ކުރުމަށް ޤަޞްދުގައި މަގުފަހިކުރުވައި؛ އަދި އެމީހަކު ގެންދެވޭ ޤައުމުގައި އޭނާ މަސައްކަތް ކުރުމަށް ނުވަތަ ޚިދުމަތެއް ފޯރުކޮށްދިނުމަށް އިންތިޒާމު ހަމަޖެހިފައިވާނަމަ، އަދި އަންނަނިވި ކަންކަމުގެ ތެރެއިން ކަމަކާ ގުޅޭގޮތުން ވަކި އެއްޗެއް ދޭހަކޮށްދިނުމުގެ ގޮތުން އެ ޤައުމަށް ގެންދެވޭ މީހާއަށް ނުވަތަ އޭނާ ތަމްސީލުކުރާ ފަރާތަކަށް ނުވަތަ ދައުލަތުގެ މުވައްޒަފަކަށް ޤަޞްދުގައި މަޢުލޫމާތެއް ދީފިނަމަ، އަދި އޭނާ އެކަން ކުރީ އެ މަޢުލޫމާތުގެ ތެރެއިން ނިސްބަތުން ބޮޑު ބައެއް އެއީ ރަނގަޅު ނޫން މަޢުލޫމާތުކަން އެނގިހުރެ ކަމުގައިވާނަމަ، އެކަން ކުރި މީހާ އެކުރީ ކުށެކެވެ.
އެ ޤައުމަށް ގެންދެވޭ މީހާ ކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ މަސައްކަތުގެ ނުވަތަ ފޯރުކޮށްދޭން ހަމަޖެހިފައިވާ ޚިދުމަތުގެ ބާވަތް ނުވަތަ ޒާތާ ގުޅޭގޮތުން؛ ނުވަތަ އެ ޤައުމަށް ގެންދެވޭ މީހާ ކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ މަސައްކަތުގެ ނުވަތަ ފޯރުކޮށްދޭން ހަމަޖެހިފައިވާ ޚިދުމަތުގެ ޝަރުޠުތަކާ ގުޅޭގޮތުން؛ ނުވަތަ އެ ޤައުމަށް ގެންދެވޭ މީހާ ކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ މަސައްކަތަށް ނުވަތަ ފޯރުކޮށްދޭން ހަމަޖެހިފައިވާ ޚިދުމަތެއް ދިނުމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ އަގު ނުވަތަ އުޖޫރައާ ގުޅޭގޮތުން؛ ނުވަތަ އެ ޤައުމުގައި އޭނާ މަސައްކަތްކުރާއިރު ނުވަތަ ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދޭއިރު އޭނާ ދިރިއުޅެން ހަމަޖެހިފައިވާ ތަނުގެ ފެންވަރާއި ޙާލަތާ ގުޅޭގޮތުން؛ ނުވަތަ އެ ޤައުމަށް ގެންދެވޭ މީހާ މަސައްކަތްކުރަންޖެހޭ މުއްދަތު ނުވަތަ ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދޭންޖެހޭ މުއްދަތާ ގުޅޭގޮތުން؛ ނުވަތަ އޭނާއަށް ލިބޭ ހުސްވަގުތުގައި އޭނާ ޢަމަލުކުރަންޖެހޭ އުސޫލުތަކާ ގުޅޭގޮތުން؛ ނުވަތަ އެ މަސައްކަތް ކުރުން ނުވަތަ ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދިނުން ހުއްޓާލަން ބޭނުންވެއްޖެ ޙާލަތެއްގައި އެކަން ކުރެވޭނެ ގޮތާ ބެހޭގޮތުން؛ ނުވަތަ މި އަކުރުގެ (1) ވަނަ ނަންބަރުން ފެށިގެން (7) ވަނަ ނަންބަރުގެ ނިޔަލަށް ހުރި ނަންބަރުތަކުގައިވާ ކަންކަމުގެ ތެރެއިން އެއްވެސް ކަމެއް އޭނާއަށް ބަދަލުކުރެވިދާނެ ކަމާމެދު ނުވަތަ ބަދަލުކުރެވޭނަމަ، ބަދަލުކުރެވޭނެ މިންވަރާ ގުޅޭގޮތުން.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ކުށެއް ކޮށްފި މީހެއްގެ އަދަބަކީ، 7 (ހަތެއް) އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

[ޑެޓް ބޮންޑޭޖްގެ ކުށް]
ޑެޓް ބޮންޑޭޖްގެ ޢަމަލެއް ހިންގައިފި މީހާ އެކުރީ ކުށެކެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ކުށެއް ކޮށްފި މީހެއްގެ އަދަބަކީ، 7 (ހަތެއް) އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

[މީހުން އަދި މުދާ އުފުލާ ފަރާތްތަކުން ކުރާ ކުށް]
އުޅަނދެއްގެ ވެރިފަރާތް ނުވަތަ މާސްޓަރެއް ނުވަތަ އޭޖެންޓެއް ނުވަތަ އެ އުޅަނދެއް ޗާޓަރުކުރާ ނުވަތަ އޮޕަރޭޓްކުރާ ފަރާތަކުން ނުވަތަ ވިޔަފާރީގެ ބޭނުމަށް މުދާ ނުވަތަ މީހުން އުފުލުމުގެ މަސައްކަތްކުރާ މީހެއް ނުވަތަ ފަރާތެއް، ނުވަތަ އެއިން ފަރާތެއްގެ އޭޖެންޓަކު ޤަޞްދުގައި، މީހަކު ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެކޮށްފިނަމަ، ނުވަތަ އެތެރެކުރަން މަސައްކަތްކޮށްފިނަމަ، ނުވަތަ އެތެރެކުރަން މެދުވެރިކުރުވައިފިނަމަ، އަދި އޭނާ އެކަން ކުރީ، އަންނަނިވި ޙާލަތުތައް ވުޖޫދުގައިވަނިކޮށް ކަމަށްވާނަމަ، އެކަން ކުރި މީހާ އެކުރީ ކުށެކެވެ.
ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރެވޭ މީހާއަކީ ދިވެހިރައްޔިތެއް ނޫންކަން އެނގިހުރެ ކަމަށްވެފައި، ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެވުމަށް، އަދި އެތެރެވުމަށްފަހު ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހުރުމަށް އަދި ދިވެހިރާއްޖެއިން ބޭރުވުމަށް ބޭނުންވާ ކާކުކަން އަންގައިދޭ ލިޔުމެއް ނުވަތަ ޓްރެވަލް ޑޮކިއުމަންޓެއް ނުވަތަ ވާރކް ޕާރމިޓެއް އޭނާގެ ކިބައިގައި ނެތްކަން އެނގިހުރެ ކަމަށްވުން؛ އަދި ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރެވޭ މީހާއަށް ޤާނޫނާ ޚިލާފު މަޖުބޫރުކުރުވުމެއް މީހަކު ކުރިމަތިކޮށްފިކަން ނުވަތަ ކޮށްފާނެކަން ނުވަތަ އޭނާއާމެދު އެކްސްޕްލޮއިޓޭޝަންގެ ޢަމަލެއް ހިންގައިފިކަން ނުވަތަ ހިންގަފާނެކަމާމެދު އިހުމާލުވެހުރެ ކަމަށްވުން؛ އަދި އެ އުޅަނދެއްގައި ނުވަތަ ދިވެހިރާއްޖޭގައި އެފަދަ މީހަކު ވާކަން މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއަށް ނާންގައިހުރުން.
މި މާއްދާގެ (ހ) އެހެން އޮތްނަމަވެސް، ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރެވޭ މީހެއްގެ ކިބައިގައިވާ ލިޔެކިޔުމަކީ، ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެވުމަށް ބޭނުންވާ ރަސްމީ ލިޔެކިޔުން ކަމަށް، އެކަށީގެންވާ ހެކީގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ މީހަކަށް ނުވަތަ ފަރާތަކަށް ޤަބޫލުކުރެވޭނަމަ، ނުވަތަ ދިވެހިރާއްޖެއަށް އައުމަށްޓަކައި އެންމެ ފަހުގެ ބަނދަރުން ފުރިއިރު އޭނާގެ ކިބައިގައި އެފަދަ ލިޔެކިޔުން ހުރިކަމަށްވާނަމަ، ނުވަތަ އެމީހާ ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެވުމަށް މެދުވެރިވީ މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ މީހެއް ނުވަތަ ފަރާތެއްގެ ބާރުން ބޭރުގައިވާ ކަމެއްގެ ސަބަބުން ކަމުގައިވާނަމަ، ނުވަތަ އޭނާ ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެކުރެވުނީ، ކަނޑުމަތިން އޭނާ ސަލާމަތްކުރުމަށްފަހު ކަމުގައިވާނަމަ، އެ ޙާލަތުގައި މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ މީހަކު ކުށްވެރިވީ ކަމުގައެއް ނުބެލެވޭނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ކުށެއް ކޮށްފި މީހެއްގެ އަދަބަކީ 7 (ހަތެއް) އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

[މަޖުބޫރުން ކުރުވާ މަސައްކަތުގެ ބޭނުން ހިފުމުގެ ކުށް]
ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން ނުވަތަ ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލު ހިންގުމުގެ ތެރޭގައި ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހަކު ކޮށްދޭ މަސައްކަތެއް ނުވަތަ ފޯރުކޮށްދޭ ޚިދުމަތެއްގެ ބޭނުން އެއްވެސް މީހަކު ހިފައިފިނަމަ، ނުވަތަ އެ ޙާލަތުގައި ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހާ ކުރާ މަސައްކަތަކުން ނުވަތަ ދޭ ޚިދުމަތަކުން އެއްވެސް ފައިދާއެއް މީހަކު ހޯދައިފިނަމަ ނުވަތަ ލިބިގަނެއްޖެނަމަ، އެކަން ކުރި މީހާ އެކުރީ ކުށެކެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ކުށެއް ކޮށްފި މީހެއްގެ އަދަބަކީ، 1 (އެކެއް) އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ޖަލަށްލުމެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލުގެ ޝިކާރައަކަށްވީ ކުޑަކުއްޖެއް ކަމުގައިވާނަމަ، މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ކުށް ކުރި މީހާގެ އަދަބަކީ، 5 (ފަހެއް) އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

[ލިޔެކިޔުން ތައްޔާރުކުރުމާއި ބަދަލުކުރުމުގެ ކުށް]
މި ޤާނޫނުގެ 12 ވަނަ މާއްދާ ނުވަތަ 14 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ކުށެއް ކުރުމަށްޓަކައި ނުވަތަ އެފަދަ ކުށެއް ކުރުމަށް މަގުފަހިކުރުމަށްޓަކައި މީހެއްގެ ކާކުކަން އަންގައިދޭ މަޢުލޫމާތު ހިމެނޭ ލިޔުމެއް ނުވަތަ ޓްރެވަލް ޑޮކިއުމަންޓެއް ނުވަތަ ވަޒީފާއަދާކުރުމަށް ސަރުކާރުގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާއަކުން ދޫކުރާ ހުއްދައެއް ނުވަތަ މީހަކަށް ވަޒީފާއެއް ދިންކަން ނުވަތަ ދޭނެކަން އަންގައިދޭ ލިޔުމެއް ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ތައްޔާރުކުރުމަކީ، ނުވަތަ އުފެއްދުމަކީ، ނުވަތަ ބަދަލުކުރުމަކީ، ނުވަތަ އެއިން އެއްޗަކަށް އުނިއިތުރު ގެނައުމަކީ ކުށެކެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ކުށެއް ކޮށްފި މީހެއްގެ އަދަބަކީ، 5 (ފަހެއް) އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

[ލިޔެކިޔުމާގުޅޭ އިތުރު ކުށް]
މި ޤާނޫނުގެ 12 ވަނަ މާއްދާ ނުވަތަ 14 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ކުށެއް ކުރުމަށްޓަކައި ނުވަތަ އެފަދަ ކުށެއް ކުރުމަށް މަގުފަހިކުރުމަށްޓަކައި މީހެއްގެ ކާކުކަން އަންގައިދޭ ލިޔުމެއް ނުވަތަ ޓްރެވަލް ޑޮކިއުމަންޓެއް ނުވަތަ ވަޒީފާއަދާކުރުމަށް ސަރުކާރުގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާއަކުން ދޫކުރާ ހުއްދައެއް ނުވަތަ މީހަކަށް ވަޒީފާއެއް ދިންކަން ނުވަތަ ދޭނެކަން އަންގައިދޭ ލިޔުމެއް ނަހަމަގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމަށްޓަކައި އެއްވެސް އެއްޗެއް ހޯދައިދިނުމަކީ ނުވަތަ ގަތުމަކީ، ނުވަތަ ނައްތާލުމަކީ ނުވަތަ ފޮރުވުމަކީ ނުވަތަ ނެގުމަކީ ނުވަތަ ހިފެހެއްޓުމަކީ ނުވަތަ ބަދަލުކުރުމަކީ ނުވަތަ ނަކަލުކުރުމަކީ، ނުވަތަ އަތުގައި ބެހެއްޓުމަކީ ކުށެކެވެ. އަދި މިފަދަ ކަމެއް ކުރުމަށް ނުވަތަ މިފަދަ ކަމަކަށް މަގުފަހިވާގޮތަށް ވެވޭ އެއްބަސްވުމަކީވެސް ބާޠިލު އެއްބަސްވުމެކެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ކުށެއް ކޮށްފި މީހެއްގެ އަދަބަކީ، 5 (ފަހެއް) އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

[ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހުންގެ ނުވަތަ ހެކީންގެ މަޢުލޫމާތު ހާމަކުރުމުގެ ކުށް]
ވަކި މީހަކީ، އޭނާ އަދާކުރާ ވަޒީފާގެ ގޮތުން ނުވަތަ މަޤާމުގެ ހައިސިއްޔަތުން ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ނުވަތަ ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށަކާ ގުޅިގެން ހެކިބަސް ދޭ މީހެއްގެ މަޢުލޫމާތު އެނގޭ މީހެއް ކަމުގައިވެފައި، އެ މަޢުލޫމާތު ޤާނޫނު ހުއްދަކުރާ ގޮތެއް ފިޔަވައި އެނޫން ގޮތަކަށް ހާމަކޮށްފިނަމަ، އެމީހަކު އެކުރަނީ ކުށެކެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ކުށެއް ކޮށްފި މީހެއްގެ އަދަބަކީ، 5 (ފަހެއް) އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ޖަލަށްލުމެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ކުށެއް ކުރީ ދައުލަތުގެ މުވައްޒަފެއް ކަމުގައިވާނަމަ، އެ ކުށް ކުރި މީހާގެ އަދަބަކީ، 7 (ހަތެއް) އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

[ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހުންނަށް ލިބިދޭ ރައްކާތެރިކަން]

[ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހުންނާ ގުޅޭގޮތުން ފުރަތަމަ ފިޔަވަޅު އެޅުން]

[ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމުގައި ބެލެވޭ މީހުން]
ވަކި މީހަކާމެދު ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލެއް ހިނގާކަމަށް ނުވަތަ ހިންގައިފިކަމަށް ޤަބޫލުކުރުމުގައި އަންނަނިވި ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން ފަރާތަކަށް އެކަށީގެންވާ ހެކީގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ޤަބޫލުކުރެވޭނަމަ، އެ ޢަމަލު އެމީހަކާ ދެކޮޅަށް ހިންގޭ މީހާއަކީ، ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމުގައި ބެލެވޭ މީހެކެވެ.
ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް އިމިގްރޭޝަން އެންޑް އެމިގްރޭޝަންގެ އޮފިސަރެއް؛
މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްގެ އޮފިސަރެއް؛
މޯލްޑިވްސް ކަސްޓަމްސް ސަރވިސްގެ އޮފިސަރެއް؛
ޤާނޫނު ތަންފީޛުކުރާ އެނޫންވެސް އިދާރާއެއްގެ މުވައްޒަފެއް؛
މިނިސްޓްރީ އޮފް ހެލްތުގެ ކަމާބެހޭ މުވައްޒަފެއް؛
ހިއުމަން ރިސޯސަސް މިނިސްޓްރީގެ ކަމާބެހޭ މުވައްޒަފެއް؛
އިންސާނީ ޙައްޤުތަކާގުޅޭ މިނިސްޓްރީ ނުވަތަ ކުޑަކުދިންގެ ޙައްޤުތަކާގުޅޭ މިނިސްޓްރީގެ ކަމާބެހޭ އޮފިސަރެއް؛
މެޑިކަލް ޕްރެކްޓިޝަނަރެއް ނުވަތަ ޞިއްޙީ މަސައްކަތްތެރިއެއް؛
ސޯޝަލް ވާރކަރެއް ނުވަތަ ސައިކޮލޮޖިސްޓެއް؛
ކުށުގެ ޝިކާރައަކަށްވާ ފަރާތްތަކަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށް މަސައްކަތްކުރާ އަމިއްލަ ޖަމްޢިއްޔާއެއްގެ މުވައްޒަފެއް؛
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އެނޫންވެސް ފަރާތެއް.

[ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހުން ކަމުގައި ބެލެވޭ މީހުންގެ މަޢުލޫމާތު ހުށަހެޅުން]
ވަކި މީހަކީ، ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމުގައި ބެލެވޭ މީހެއް ކަމަށް މި ޤާނޫނުގެ 31 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ފަރާތްތަކުގެ ތެރެއިން ފަރާތަކަށް ޤަބޫލުކުރެވުމުން، 7 (ހަތެއް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެމީހެއްގެ މައްސަލަ މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއަށް ހުށަހަޅައި، ކޮންޓްރޯލަރަށް އެކަމުގެ ނޯޓިސް ލިޔުމުން ދޭންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއަށާއި ކޮންޓްރޯލަރަށް އެންގުމަށްފަހު، ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމަށް ބެލެވޭ މީހާއަށް އެކަން ލިޔުމުން އަންގައި، އޭނާ އެކަމުގައި ޢަމަލުކުރަން ނިންމާނެ ގޮތަކާމެދު ވިސްނުމަށް އޭނާއަށް ފުރުޞަތު ދެވޭނެ ކަމާއި، އެ މުއްދަތުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހުރުމުގެ ޙައްޤު އޭނާއަށް ލިބިގެންވާކަން އޭނާއަށް އެފަރާތުން އަންގަންވާނެއެވެ.
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމަށް ބެލެވޭ މީހަކަށް މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން އެންގުމެއް އަންގައިފިނަމަ، އޭނާ ކުރިއަށްދާން ނިންމާ ގޮތަކާމެދު ވިސްނުމަށް އޭނާއަށް މަދުވެގެން 90 (ނުވަދިހަ) ދުވަހުގެ ފުރުޞަތެއް ދޭންވާނެއެވެ. އަދި އެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި:
ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށަކާ ގުޅިގެން ހިންގޭ ތަޙްޤީޤެއްގައި ތަޙްޤީޤުކުރާ އިދާރާއަށް އެއްބާރުލުން ދިނުމާމެދު އޭނާ ގޮތެއް ނިންމަންވާނެއެވެ؛ އަދި ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހުން ދެނެގަތުމާ ގުޅޭގޮތުން މި ޤާނޫނުގެ 41 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޢަމަލުކުރަންޖެހޭ އިޖުރާއަތުތައް މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއިން ފުރިހަމަކޮށް ނިންމަންވާނެއެވެ.
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމަށް ބެލެވޭ މީހާ ކުރިއަށްދާން ނިންމާ ގޮތަކާމެދު ވިސްނުމަށް އޭނާއަށް މި މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން ދޭ މުއްދަތުގައި އޭނާއަށް އަންނަނިވި ޙައްޤުތައް ލިބިގެންވެއެވެ.
އެ މުއްދަތުގައި އޭނާ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހުރުމުގެ ޙައްޤު؛
އަދި އޭނާއަށް މި ޤާނޫނުގެ ހަވަނަ ބާބުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޙައްޤުތައް ލިބިދިނުމުގެ ޙައްޤު؛ އަދި އޭނާ ޑީޕޯޓްކުރަން ނިންމާފައިވާނަމަ، އެ ނިންމުން ތަންފީޛުނުކޮށް ފަސްކުރެވުން؛ ނުވަތަ އޭނާ ޑީޕޯޓްކުރުމަށް އަމުރެއް ނެރެފައިވާނަމަ، އެ އަމުރު ތަންފީޛުކުރުން ފަސްކުރެވުން.
މި މާއްދާގެ (ނ) ގައި ބަޔާންކުރާ މުއްދަތުގައި، ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލާގުޅޭ ތަޙްޤީޤު ކުރިއަށް ގެންދެވިދާނެއެވެ.

[ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހުން ކަމުގައި ބެލެވޭ މީހުންނަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުން]

[އެހީ ފޯރުކޮށްދޭނެ ޙާލަތު]
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހުން ކަމުގައި ބެލެވޭ މީހުންނަށް މި ބާބުގެ ދަށުން އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭންވާނީ، އެފަދަ އެހީ ލިބިގަތުމަށް އެމީހުން ޤަބޫލުވާނަމައެވެ.
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހަކު ކަމުގައި ބެލެވޭ މީހަކަށް މި ބާބުގެ ދަށުން އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭންވާނީ:
އޭނާ ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެވެފައިވާ ޤާނޫނީ ހައިސިއްޔަތަށް ބެލުމެއް ނެތި؛ ނުވަތަ ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލާ ގުޅޭގޮތުން ހިންގޭ ތަޙްޤީޤެއްގައި ނުވަތަ އުފުލިފައިވާ ދަޢުވާއެއްގައި ބައިވެރިވާން އޭނާ ބޭނުންވާ މިންވަރަށް ނުވަތަ އެކަން ކުރުމަށް އޭނާގެ ކިބައިގައި ހުރި ކުޅެދުންތެރިކަމަކަށް ބެލުމެއް ނެތި.
ވަކި މީހަކީ، ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހަކު ކަމުގައި ބެލެވޭ މީހަކަށްވީތީ އޭނާ ހިފަހައްޓައިގެން ނުވާނެއެވެ. ނުވަތަ އޭނާ ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެވެފައިވާ ޤާނޫނީ ހައިސިއްޔަތާ ގުޅިގެން އޭނާ ހިފަހައްޓައިގެންނުވާނެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި، ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހުން ކަމުގައި ބެލެވޭ މީހުންނާގުޅޭ މައްސަލަތައް ބެލުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ އުސޫލުތައް ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

[މަޢުލޫމާތު ލިބިދިނުން]
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހަކު ކަމުގައި ބެލެވޭ މީހަކަށް އަންނަނިވި މަޢުލޫމާތު މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއިން ސާފުކޮށްދޭންވާނެއެވެ.
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހަކު ކަމުގައި ބެލެވޭ މީހަކަށް މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ލިބެންހުރި ރައްކާތެރިކަމާގުޅޭ މަޢުލޫމާތު؛
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހުންނަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭ މަދަނީ ޖަމާޢަތްތަކުން ލިބެން ހުރި އެހީގެ މަޢުލޫމާތު؛
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހަކު ކަމުގައި ބެލެވޭ މީހާ ނިސްބަތްވާ ޤައުމުގެ އެމްބަސީ ނުވަތަ އެނޫންވެސް އެ ޤައުމެއްގެ ރަސްމީ އިދާރާއަކާ ގުޅުމުގެ ޙައްޤު އޮތްކަން؛
އޭނާއާގުޅޭ ތަޙްޤީޤެއް ހިނގަމުންދާނަމަ ނުވަތަ އޭނާގެ މައްޗަށް ދަޢުވާ އުފުލިފައިވާނަމަ، އެކަމާގުޅޭ މަޢުލޫމާތު.
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހަކު ކަމުގައި ބެލެވޭ މީހަކަށް މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއިން މަޢުލޫމާތު ދިނުމުގައި، އޭނާއަށް ފަހުމްވާ ބަހަކުން އެކަންކަން ކިޔައިދިނުމަށް ވީވަރަކުން މަސައްކަތްކުރަންވާނެއެވެ. އަދި އޭނާއަކީ ލިޔަންކިޔަން ނޭނގޭ މީހެއްނަމަ، އޭނާއަށް އެ މަޢުލޫމާތު އަނގަބަހުން ކިޔައިދޭންވާނެއެވެ.

[ޚިދުމަތްތައް ލިބިދިނުން]
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހުން ކަމުގައި ބެލެވޭ މީހުންނަށް އަންނަނިވި ޚިދުމަތްތައް ލިބިދެވޭނެ އިންތިޒާމު މިނިސްޓްރީން ހަމަޖައްސައިދޭންވާނެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ 32 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހުންނަ މުއްދަތުގައި ދިރިއުޅުމަށް އެކަށީގެންވާ ތަނެއް އޭނާއަށް ހޯދައިދިނުން؛
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅާ ޞިއްޙީ ފަރުވާ އޭނާއަށް ލިބިދެވޭނެ އިންތިޒާމު ހަމަޖައްސައިދިނުން؛
އޭނާގެ މަޢުލޫމާތު ހާމަނުވާނެ ގޮތެއްގެމަތިން، އޭނާއަށް ކައުންސެލިންގގެ ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދިނުން؛
އަންނަނިވި ކަންކަމާ ގުޅޭގޮތުން ޤާނޫނީ ވަކީލެއްގެ އެހީތެރިކަން ހޯދިދާނެ ގޮތުގެ މަޢުލޫމާތު އޭނާއަށް ދިނުން:
ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލާ ގުޅޭގޮތުން ހިންގޭ ތަޙްޤީޤެއްގައި ނުވަތަ އެ ޢަމަލާގުޅޭ ޖިނާއީ ޝަރީޢަތެއްގައި އޭނާއަށް އެހީތެރިވެދިނުމުގައި؛
ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެވުމަށް ޤާނޫނީގޮތުން ބޭނުންވާ ހުއްދަތައް، އޭނާއަށް ހޯދައިދިނުމުގައި؛
އޭނާއަކީ ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއްކަން ކަނޑައެޅިއްޖެ ޙާލަތެއްގައި ބަދަލުހޯދުމުގެ މަދަނީ ދަޢުވާ އުފުލުމުގައި.
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ލިބިދޭ އެހީތެރިކަން ހޯދުމަށްޓަކައި ތަރުޖަމާނެއްގެ އެހީ ބޭނުންވާނަމަ، އެފަދަ ތަރުޖަމާނެއްގެ ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދިނުން.

[ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހުން ކަމުގައި ބެލެވޭ މީހުންނާ އިންޓަރވިއުކުރުން]
ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށަކާ ގުޅިގެން ހިންގޭ ތަޙްޤީޤެއްގައި ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހަކު ކަމުގައި ބެލެވޭ މީހަކާ އިންޓަރވިއުކުރަންވާނީ، އޭނާގެ ޒާތީ މަޢުލޫމާތު ރައްކާތެރިކޮށް ޙިމާޔަތްކުރެވޭނެ ގޮތެއްގެމަތިން، އަދި ޢާންމުންނަށާއި ޚަބަރުފަތުރާ ވަސީލަތްތަކަށް އޭނާއާބެހޭ މަޢުލޫމާތު ހާމަނުވާނެ ގޮތެއްގެމަތިންނެވެ.

[ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހުން ކަމުގައި ބެލެވޭ މީހުންނަށް ޙިމާޔަތް ދިނުން]
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހަކު ކަމުގައި ބެލެވޭ މީހެއްގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވެއްޖެނަމަ، އޭނާއަށް ޙިމާޔަތް ދިނުމަށްޓަކައި އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއިން އަޅަންވާނެއެވެ. ޚާއްޞަ ގޮތެއްގައި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށަކާގުޅޭ ޝަރީޢަތެއްގައި ދަޢުވާލިބޭ މީހެއްގެ ފަރާތުން ކުރިމަތިވެދާނެ ބިރުދެއްކުމުގެ ޢަމަލަކުން އޭނާ ސަލާމަތްކޮށްދިނުމަށް މަސައްކަތްކުރަންވާނެއެވެ.
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހުން ކަމުގައި ބެލެވޭ މީހުންނަށް މި މާއްދާގެ ދަށުން ޙިމާޔަތް ލިބިދެވޭނެ ދާއިރާއާއި، ޙިމާޔަތް ދިނުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ އިޖުރާއަތުތައް، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.

[ޓްރެފިކްކުރެވޭ ކަމަށް ބެލެވޭ ދިވެހިރައްޔިތުން ރާއްޖެ ގެނައުން]
ދިވެހިރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލެއް ހިނގަމުންދާ ކަމަށް ނުވަތަ ހިނގައިފިކަމަށް މިނިސްޓްރީއަށް ޤަބޫލުކުރެވޭނަމަ، އަދި ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމުގައި ބެލެވޭ މީހާއަކީ ދިވެހިރައްޔިތެއް ކަމުގައިވާނަމަ، އެކަށީގެންނުވާ ލަސްކުރުމެއް ނެތި، އަދި އޭނާގެ ޙައްޤުތަކަށާއި އޭނާގެ ޞިއްޙަތަށާއި، އެނޫންވެސް އޭނާއަށް ލިބިދޭންޖެހޭ ރައްކާތެރިކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރުމާއެކު، އޭނާ ދިވެހިރާއްޖެއަށް ގެނައުމަށް އެއްބަސްވެ، އޭނާ ގެނައުމަށްޓަކައި ކުރަންޖެހޭ ކަންކަން ކުރުމުގައި މިނިސްޓްރީން އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ގެނެވޭ މީހަކީ، ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެވުމަށް ބޭނުންވާ ލިޔެކިޔުން އޭނާގެ ކިބައިގައި ނެތް މީހެއް ކަމުގައިވާނަމަ، އޭނާގެ އެދުމުގެމަތިން ނުވަތަ ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލާ ގުޅިގެން އޭނާ ގެންދެވިފައިވާ ޤައުމުން އެދުމުން، އޭނާ ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެވުމަށް ބޭނުންވާ ލިޔެކިޔުމާއި އެނޫންވެސް ހުއްދަތައް އޭނާއަށް ލިބިދިނުމަށް ކޮންޓްރޯލަރ ހަމަޖައްސަންވާނެއެވެ.
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމުގައި ބެލެވޭ މީހަކީ ދިވެހިރައްޔިތެއް ކަމުގައިވާނަމަ، އަދި އޭނާ ދިވެހިރާއްޖެއަށް އައުމަށް އެދެފިނަމަ، އޭނާއާގުޅޭ މަޢުލޫމާތު ރައްކާކުރުމަކީ ނުވަތަ ބޭނުންކުރުމަކީ، ނުވަތަ އެއްވެސް ފަރާތަކަށް ހާމަކުރުމަކީ، އަންނަނިވި ކަންކަމަށް މަގުފަހިވެދާނެ ކަމެއް ކަމުގައިވާނަމަ، އެއިން ކަމެއް ދައުލަތުގެ އިދާރާއެއްގެ އެއްވެސް މުވައްޒަފަކު ނުވަތަ އެހެން މީހަކުވިޔަސް ކޮށްގެންނުވާނެއެވެ.
އޭނާ ދިވެހިރާއްޖެއިން ފުރުމަށް ހުރަސްއެޅުން؛
އޭނާ އެހެން ޤައުމަކަށް ދިޔުމަށް ޤާނޫނީގޮތުން ހުރަސްއެޅުން؛
އޭނާއަކީ ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމަށް ބެލެވޭ މީހަކަށްވީތީ، އޭނާއާމެދު ތަފާތުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ފަހިވުން؛
އޭނާގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވުން.
މި މާއްދާގެ (ނ) ގެ ބޭނުމަށްޓަކައި ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމުގައި ބެލެވޭ މީހަކާބެހޭ މަޢުލޫމާތުގެ ތެރޭގައި އޭނާ ދިވެހިރާއްޖެއަށް އަންނަން މެދުވެރިވި ސަބަބާއި، އޭނާއަކީ، ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމުގައި ބެލެވޭ މީހެއް ކަމުގެ މަޢުލޫމާތު ހިމެނެއެވެ.

[މަޢުލޫމާތާއި ލިޔެކިޔުން ކަށަވަރުކޮށްދިނުން]
އަންނަނިވި ކަންކަމުގެ ތެރެއިން ކަމަކާ ގުޅިގެން މަޢުލޫމާތެއް ކަށަވަރުކޮށްދިނުމަށް އެދި ބޭރު ޤައުމެއްގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތުން ދިވެހިސަރުކާރަށް ހުށަހަޅައިފި ހިނދެއްގައި، އެކަންކަން ސަރުކާރުގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާއިން ކަށަވަރުކޮށްދޭންވާނެއެވެ.
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހަކު ކަމަށް ބެލެވޭ މީހަކީ ދިވެހިރައްޔިތެއްކަން؛
ޓްރެފިކްކުރުމުގައި ބޭނުންކުރި ކަމަށް ބެލެވޭ ލިޔެކިޔުމަކީ، ދިވެހިސަރުކާރުގެ ނަމުގައި ދޫކޮށްފައިވާ ލިޔުމެއްނަމަ، އެ ލިޔުމެއްގެ ޞައްޙަކަން.
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއްކަމަށް ބެލެވޭ މީހަކީ، ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެވުމަށް ބޭނުންވާ ލިޔެކިޔުން އެމީހެއްގެ ކިބައިގައި ނެތް މީހެއް ކަމުގައިވާނަމަ، އޭނާ ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެވުމަށް ބޭނުންވާ ލިޔެކިޔުން ކޮންޓްރޯލަރ ދޫކުރަންވާނެއެވެ.

[ޓްރެފިކްކުރެވޭ ބޭރު ޤައުމުތަކުގެ މީހުން އަނބުރާ ޤައުމަށް ފޮނުވާލުން]
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމަށް ބެލެވޭ މީހަކީ، ބޭރު ޤައުމެއްގެ ރައްޔިތެއް ކަމުގައިވާނަމަ، ނުވަތަ ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލު ހިނގި ކަމަށް ބެލެވޭ ވަގުތު އޭނާއަކީ ބޭރު ޤައުމެއްގެ ދާއިމީ ރަށްވެއްސެއް ކަމުގައިވާނަމަ، އެ ޤައުމަކަށް އޭނާ އެނބުރި ދިޔުމަށް އެދިއްޖެނަމަ، އޭނާ އެ ޤައުމަށް ފޮނުވުމަށްޓަކައި ހަމަޖައްސައިދޭންޖެހޭ އިންތިޒާމުތައް މިނިސްޓްރީން ފޯރުކޮށްދޭންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ބޭރު ޤައުމަކަށް ފޮނުވޭ މީހަކު އެ ޤައުމަށް ގެންދިޔުމަށްޓަކައި ބޭނުންވާ ލިޔެކިޔުމާއި އެނޫންވެސް ހުއްދަތައް އޭނާއަށް ލިބޭނެ އިންތިޒާމު ކޮންޓްރޯލަރ ހަމަޖައްސައިދޭންވާނެއެވެ.
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމަށް ބެލެވޭ މީހާ މި މާއްދާގެ ދަށުން އޭނާގެ ޤައުމަށް އަނބުރާ ފޮނުވާލައިފިނަމަ ނުވަތަ ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލު ހިނގިއިރު އޭނާގެ ދާއިމީ ރަށްވެހިކަން އޮތް ޤައުމަކަށް އޭނާ ފޮނުވާލައިފިނަމަ، އޭނާ ފޮނުވާލެވެނީ، އޭނާގެ ޙައްޤުތަކަށާއި އޭނާއަށް ލިބިދޭންޖެހޭ ރައްކާތެރިކަމަށާއި، އޭނާގެ މައްޗަށް އެއްވެސް ދަޢުވާއެއް އުފުލިފައިވާނަމަ، އެކަމަށްވެސް ރިޢާޔަތްކުރުމާ އެކުގައިކަން އަދި ދިވެހިރާއްޖެއިން ބައިވެރިވެފައިވާ ބައިނަލްއަޤްވާމީ މުޢާހަދާތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިންކަން ސަރުކާރުގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތުން ކަށަވަރުކުރަންވާނެއެވެ.
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމުގައި ބެލެވޭ ބޭރު ޤައުމެއްގެ ރައްޔިތަކު އޭނާގެ ޤައުމަށް އަނބުރާ ދިޔުމަށް އެދެފިނަމަ، އޭނާއާގުޅޭ މަޢުލޫމާތު ރައްކާކުރުމަކީ ނުވަތަ ބޭނުންކުރުމަކީ، ނުވަތަ އެއްވެސް ފަރާތަކަށް ހާމަކުރުމަކީ، އަންނަނިވި ކަންކަމަށް މަގުފަހިވެދާނެ ކަމެއް ކަމުގައިވާނަމަ، އެއިން ކަމެއް ދައުލަތުގެ އިދާރާއެއްގެ އެއްވެސް މުވައްޒަފަކު ނުވަތަ އެހެން މީހަކުވިޔަސް ކޮށްގެންނުވާނެއެވެ.
އޭނާ ދިވެހިރާއްޖެއިން ފުރުމަށް ހުރަސްއެޅިދާނެ ކަމެއް؛
އޭނާ އެހެން ޤައުމަކަށް ދިޔުމަށް ޤާނޫނީގޮތުން ހުރަސްއެޅިދާނެ ކަމެއް؛
އޭނާއަކީ ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމަށް ބެލެވޭ މީހަކަށްވީތީ، އޭނާއާމެދު ތަފާތުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ފަހިވުން؛
އޭނާގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވުން.
މި މާއްދާގެ (ރ) ގެ ބޭނުމަށްޓަކައި ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމުގައި ބެލެވޭ މީހަކާބެހޭ މަޢުލޫމާތުގެ ތެރޭގައި އޭނާގެ ޤައުމަށް އޭނާ އަނބުރާ ދިޔުމަށް މެދުވެރިވި ސަބަބާއި، އޭނާއަކީ، ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމުގައި ބެލެވޭ މީހެއްކަމުގެ މަޢުލޫމާތު ހިމެނެއެވެ.
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމަށް ބެލެވޭ މީހާ ފޮނުވުމަށް އެދިފައިވާ ޤައުމަށް އޭނާ ގެންގޮސްފިނަމަ، އެ ޤައުމެއްގައި އޭނާއަށް އަނިޔާކޮށްފާނެ ކަމަށް ނުވަތަ އޭނާއަށް އަނިޔާވެރި އަދަބެއް ދީފާނެ ކަމަށް ނުވަތަ އޭނާއާމެދު ލާއިންސާނީ ގޮތަކަށް ޢަމަލުކޮށްފާނެ ކަމަށް ބެލުމުގައި އެކަށީގެންވާ ހެކި ހުރި ކަމުގައިވާނަމަ، މި މާއްދާގެ ދަށުން އެމީހަކު އެ ޤައުމަށް އަނބުރާ ފޮނުވާލުމަށް ސަރުކާރުން ނިންމަންވާނީ، އެކަންކަމަށް ރިޢާޔަތްކުރުމަށްފަހުގައެވެ.
ސަރުކާރުގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކަށް އެ މަޢުލޫމާތު ލިބިފައިހުރި މިންވަރަކުން، އަދި އެއީ އެ ޙާލަތުގައި އެންމެ އެކަށީގެންވާ ގޮތް ކަމުގައިވާނަމަ، ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމަށް ބެލެވޭ ބޭރު ޤައުމުގެ ރައްޔިތަކު އޭނާގެ ޤައުމަށް މި މާއްދާގެ ދަށުން އަނބުރާ ފޮނުވާލުމުގައި، އެ ޤައުމުގެ އަންނަނިވި ތަންތަނާއި ފަރާތްތަކާބެހޭ މަޢުލޫމާތު، ފޯރުކޮށްދޭންވާނެއެވެ.
ޤާނޫނު ތަންފީޛުކުރާ އިދާރާތައް؛
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހުންނަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭ އިދާރާތައް؛
ޤާނޫނީ ވަކީލުން؛
ކައުންސެލަރުން؛
ސޯޝަލް ވެލްފެއަރ އެޖެންސީތައް.

[ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހުން ކަނޑައެޅުން]

[ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއްކަން ދެނެގަތުން]
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމަށް ބެލެވޭ މީހަކީ ޙަޤީޤަތުގައިވެސް ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއްކަން ދެނެގަތުމާގުޅޭ އެންމެހައި ކަންކަން ކުރާނީ، މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއިންނެވެ.
ވަކި މީހަކީ ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމަށް ބެލެވޭ މީހެއް ކަމުގައި މި ޤާނޫނުގެ 31 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ކޮންމެ މީހަކާ ގުޅޭގޮތުން، މި މާއްދާގައިވާ އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ޢަމަލުކުރަންވާނެއެވެ. އަދި މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއިން އެކަން ކުރަންވާނީ، މި ޤާނޫނުގެ 32 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި އަދި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.
މި މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހުން ދެނެގަތުމުގައި ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހުންނަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭ އަމިއްލަ ޖަމާޢަތްތަކާއި އިދާރާތަކުގެ އެހީ ހޯދިދާނެއެވެ.

[ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހުން ދެނެގަތުމާގުޅޭ އުސޫލުތައް ކަނޑައެޅުން]
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހުން ކަމަށް ބެލެވޭ މީހުންނަކީ ޙަޤީޤަތުގައިވެސް ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހުންކަން ދެނެގަތުމަށްޓަކައި އެކަށައަޅަންޖެހޭ އުސޫލުތަކާއި ޢަމަލުކުރަންޖެހޭ އިޖުރާއަތުތައް، މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާތާ 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، މި ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާއިން ޤާއިމުކުރާ ވިލަރެސްކުރާ ކޮމިޓީން އެކުލަވާލަންވާނެއެވެ.

[ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއްކަން ކަނޑައެޅުމުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރުން]
ވަކި މީހަކީ ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމަށް ބެލެވޭ މީހެއް ކަމުގައި މި ޤާނޫނުގެ 32 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ކަނޑަނޭޅިއްޖެނަމަ، އެ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ މުއްދަތު އިތުރުކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއިން މުއްދަތު އިތުރުކޮށްފިނަމަ، ކޮންޓޯލަރަށާއި، މިނިސްޓްރީއަށާއި، ވަކި މީހަކީ ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމަށް ބެލެވޭ މީހެއް ކަމުގައި މި ޤާނޫނުގެ 31 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކަނޑައެޅި ފަރާތަށް އަދި ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމަށް ބެލެވޭ މީހާއަށް އެކަން އަންގަންވާނެއެވެ.

[ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއްކަން ނުވަތަ ނޫންކަން ކަނޑައެޅުން]
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމަށް ބެލެވޭ މީހަކީ ޙަޤީޤަތުގައިވެސް ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމުގައި ނުވަތަ އެފަދަ މީހެއް ނޫން ކަމުގައި މި ބާބުގެ ދަށުން މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއިން ކަނޑައަޅައިފިނަމަ، އެކަން، ކޮންޓޯލަރަށާއި، މިނިސްޓްރީއަށާއި، ވަކި މީހަކީ ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމަށް ބެލެވޭ މީހެއް ކަމުގައި މި ޤާނޫނުގެ 31 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކަނޑައެޅި ފަރާތަށާއި ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމަށް ބެލެވޭ މީހާއަށް އަންގަންވާނެއެވެ.

[އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ޙައްޤު]
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމަށް ބެލެވޭ މީހަކީ ޙަޤީޤަތުގައިވެސް ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއްކަން ނުވަތަ ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ނޫން ކަމުގައި މި ޤާނޫނުގެ 44 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއިން ކަނޑައަޅާ ކަނޑައެޅުން އެމީހަކަށް ޤަބޫލުނުކުރެވޭނަމަ، އެ ނިންމުން މިނިސްޓްރީގައި އިސްތިއުނާފުކުރުމުގެ ޙައްޤު އެމީހަކަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

[ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމަށް ބެލެވޭ މީހަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ރާއްޖެ އެތެރެވެފައިވާ މީހެއް ކަމަށްވުން]
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމަށް ބެލެވޭ މީހަކީ ޙަޤީޤަތުގައިވެސް ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމުގައި މި ޤާނޫނުގެ 44 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކަނޑައެޅުމުގައި، އޭނާއަކީ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެވެފައިވާ ބިދޭސީއެއް ކަމުގައި އެކަށީގެންވާ ހެކީގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއަށް ޤަބޫލުކުރެވޭނަމަ، އެއީ، ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެވެފައިވާ ބިދޭސީއެއް ކަމުގައި ކަނޑައަޅައި، އެފަދަ މީހުންނާމެދު ޢަމަލުކުރުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ޤާނޫނުތަކާއި ގަވާއިދުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން އޭނާއާމެދު ޢަމަލުކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމަށް ބެލެވޭ މީހާ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ރާއްޖެއަށް އެތެރެވެފައިވަނީ ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލެއްގެ ޝިކާރައަކަށްވުމުގެ ސަބަބުން ކަމުގައިވާނަމަ، އެއީ މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ބޭނުމަށްޓަކައި ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެވެފައިވާ ބިދޭސީއެއް ކަމުގައެއް ނުބެލެވޭނެއެވެ.

[ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހުން ކަމަށް ބެލެވޭ މީހުންނަށް ލިބިދޭ ރައްކާތެރިކަން ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހުންނަށް ލިބުން]
ވަކި މީހަކީ ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމުގައި މި ބާބުގެ ދަށުން މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއިން ކަނޑައަޅައިފިނަމަ، މި ޤާނޫނުގައި ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހުން ކަމުގައި ބެލެވޭ މީހުންނަށް ލިބިދޭ އެންމެހައި ޙައްޤުތަކާއި ރައްކާތެރިކަން އެމީހަކަށް ލިބިގެންވެއެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އަންނަނިވި ޙައްޤުތައް ހިމެނިގެންވެއެވެ.
މަޢުލޫމާތު ލިބިދިނުމާ ގުޅޭގޮތުން މި ޤާނޫނުގެ 34 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ލިބިދޭ ޙައްޤު؛
މި ޤާނޫނުގެ 35 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ލިބިދެވޭ ޚިދުމަތްތައް ލިބިދިނުމުގެ ޙައްޤު؛
އިންޓަރވިއުކުރުމުގައި އޭނާއާބެހޭ މަޢުލޫމާތު ހާމަނުކުރުމަށް މި ޤާނޫނުގެ 36 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ލިބިދޭ ޙައްޤު؛
މި ޤާނޫނުގެ 37 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ލިބިދޭ ޙިމާޔަތް ލިބިދިނުމުގެ ޙައްޤު؛
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހަކީ ދިވެހިރައްޔިތެއް ކަމުގައިވާނަމަ، މި ޤާނޫނުގެ 38 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް އައުމުގެ ޙައްޤު އަދި ދިވެހިރާއްޖެއަށް އައުމަށްޓަކައި ހަމަޖައްސަންޖެހޭ އިންތިޒާމު ހަމަޖައްސައިދިނުމަށް ސަރުކާރަށް އޮންނަ ޒިންމާގެ ޙައްޤު؛
މަޢުލޫމާތު ކަށަވަރުކޮށްދިނުމަށް ދައުލަތަށް އޮންނަ ޒިންމާގެ ޙައްޤު.
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހަކަށް މި މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭންވާނީ، އޭނާ އެކަމަށް ޤަބޫލުވާނަމައެވެ.

[ސްޕެޝަލް ވިޒާ ހަމަޖައްސައިދިނުން]
މި ޤާނޫނުގެ 32 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ މުއްދަތު ހަމަވުމުން، ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހަކާ ގުޅޭގޮތުން އަންނަނިވި ކަންކަން ފުރިހަމަވާނަމަ، އޭނާ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހުރުމަށްޓަކައި ކޮންޓްރޯލަރަށް ސްޕެޝަލް ވިޒާއެއް ދޫކުރެވިދާނެއެވެ.
ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލާ ގުޅޭގޮތުން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހިންގޭ ތަޙްޤީޤެއްގައި ތަޙްޤީޤްކުރާ ފަރާތަށް އޭނާ އެއްބާރުލުންދެމުންދާނަމަ، ނުވަތަ އެފަދަ އެއްބާރުލުން ދިނުމަށް އެއްބަސްވެފައިވާނަމަ؛
ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށަކާ ގުޅޭގޮތުން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހިންގޭ ޖިނާއީ ޝަރީޢަތެއްގައި ދަޢުވާކުރާ ފަރާތަށް އޭނާ އެއްބާރުލުންދެމުންދާނަމަ، ނުވަތަ އެފަދަ އެއްބާރުލުން ދިނުމަށް އެއްބަސްވެފައިވާނަމަ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ދޫކުރެވޭ ވިޒާއެއްގެ މުއްދަތު، 3 (ތިނެއް) މަސް ދުވަހަށްވުރެ ކުރުވެގެންނުވާނެއެވެ. އަދި 12 (ބާރަ) މަސް ދުވަހަށްވުރެ ދިގުވެގެންނުވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މީހަކަށް ސްޕެޝަލް ވިޒާއެއް ދޫކޮށްފިނަމަ، ޓްރެފިކްކުރުމުގެ އެ ޢަމަލާ ގުޅޭގޮތުން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހިންގޭ ޖިނާއީ ޝަރީޢަތެއްގައި ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުން އެދިއްޖެނަމަ ނުވަތަ މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރު އެދިއްޖެނަމަ، އެ ވިޒާގެ މުއްދަތު ކޮންޓްރޯލަރ އިތުރުކޮށްދޭންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) އެހެން އޮތްނަމަވެސް، އިމިގްރޭޝަންގެ ޤާނޫނު ހުއްދަކުރާ ޙާލަތުގައި، އެ ޤާނޫނާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހަކަށް އެހެން ބާވަތެއްގެ ވިޒާއެއް ދޫކުރުމަށް ކޮންޓްރޯލަރަށް ލިބިގެންވާ އިޚްތިޔާރަކަށް އެއްވެސް ހަނިކަމެއް ނާންނާނެއެވެ.
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހަކު ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހުރުމުގެ ވިޒާއަކަށް އެދިއްޖެނަމަ، އޭނާއަކީ ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލެއްގެ ސަބަބުން ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެވެފައިވާ މީހަކަށްވީތީ ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެވުމަށް ނުވަތަ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހުރުމަށް ބޭނުންވާނެ ލިޔެކިޔުން އޭނާގެ ކިބައިގައި ނެތް ކަމަށްޓަކައި އޭނާއަށް ވިޒާ ދޫނުކޮށް ހިފަހައްޓައިގެންނުވާނެއެވެ.

[ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ރާއްޖެ އައިސްފައިވާ އައުމަށް ޤާނޫނީގޮތުން ޙިމާޔަތް ލިބިގެންވުން]
ވަކި މީހަކީ ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމަށް މި ޤާނޫނުގެ 44 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ކަނޑައެޅިފައިވާ މީހެއްނަމަ، އޭނާ ދިވެހިރާއްޖެއަށް އެތެރެވުމުގައި ޤާނޫނާ ޚިލާފުވެފައިވާނަމަ، ނުވަތަ އޭނާ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ދެމިހުރީ ޤާނޫނާ ޚިލާފަށްކަމުގައިވާނަމަ، އެ ސަބަބަށްޓަކައި އޭނާގެ މައްޗަށް އެއްވެސް ދަޢުވާއެއް ކޮށްގެންނުވާނެއެވެ.

[ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހާއަށް ލިބިދޭ އެހީ ނިމުމަކަށް އައުން]
އަންނަނިވި ޙާލަތްތަކުގެ ތެރެއިން ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެއްޖެނަމަ، މި ޤާނޫނުގެ ހަވަނަ ބާބު އަދި މި ބާބުގެ ދަށުން ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހަކަށް ލިބިދެވޭ އެހީ ލިބިދިނުން ނިމުމަކަށް އަންނާނެއެވެ.
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހުން ދެނެގަތުމާ ގުޅޭގޮތުން މި ޤާނޫނުގެ 41 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއިން ޢަމަލުކުރަންޖެހޭ އިޖުރާއަތުތަކަށް ޢަމަލުކޮށް ނިމުމުން؛
އޭނާއަކީ ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ނޫން ކަމަށް މި ޤާނޫނުގެ 44 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއިން ކަނޑައެޅުން.
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހަކަށް ލިބިދެވޭ އެހީ މި މާއްދާގެ ދަށުން ހުއްޓާލުމުގައި ޢަމަލުކުރާނެ އިޖުރާއަތުތައް މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

[ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހުންގެ ޢާއިލާގެ މީހުންނަށް ލިބިދޭ ރައްކާތެރިކަން]
ވަކި މީހަކީ ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއްކަން މި ޤާނޫނުގެ 44 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ކަނޑައެޅުނުއިރު، އޭނާގެ ޢާއިލާގެ މެންބަރަކު ހުރީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ކަމަށްވާނަމަ، ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހާއަށް މި ޤާނޫނުގެ 35 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ލިބިދޭ ޙައްޤުތައް، އޭނާގެ ޢާއިލާގެ މީހުންނަށްވެސް ލިބިގެންވެއެވެ.
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހުންގެ ޢާއިލާގެ މީހުންނަށް މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ލިބިދެވޭ ރައްކާތެރިކަން، ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށުގެ ޖިނާއީ ޝަރީޢަތެއްގައި ހެކިބަސް ދޭ މީހުންގެ ޢާއިލާގެ މެންބަރުންނަށްވެސް ލިބިގެންވެއެވެ.

[ޓްރެފިކްކުރެވޭ ކުޑަކުދިންނަށް ލިބިދޭ ޙިމާޔަތް]

[ކުޑަކުދިންނަށް ޚާއްޞަ ރައްކާތެރިކަމެއް ލިބިދިނުން]
މި ޤާނޫނުގެ އެހެން މާއްދާތަކުގެ ދަށުން ޓްރެފިކްކުރެވޭ ނުވަތަ ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއް ކަމަށް ބެލެވޭ ކޮންމެ މީހަކަށްމެ ލިބިދޭ ރައްކާތެރިކަން ލިބުމުގެ އިތުރުން، ޓްރެފިކްކުރެވޭ ކުޑަކުދިންނަށް އަންނަނިވި ރައްކާތެރިކަން ލިބިގެންވެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ލިބިދޭ ރައްކާތެރިކަން ލިބިދިނުމުގައި، ކުޑަކުއްޖަކަށްވީތީ ޚާއްޞަ ސަމާލުކަމެއް އަދި ރައްކާތެރިކަމެއް ލިބިދިނުން؛
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހެއްގެ އުމުރު ޔަޤީންނުކުރެވޭ ޙާލަތެއް މެދުވެރިވެއްޖެނަމަ އަދި އެއީ ކުޑަކުއްޖެއް ކަމުގައި ބެލުމުގައި އެކަށީގެންވާ ހެކި ލިބިފައިވާނަމަ، އޭނާގެ އުމުރު ޔަޤީންކުރެވެންދެން އެއީ ކުޑަކުއްޖެއް ކަމުގައި ބަލައި، ކުޑަކުއްޖަކާ ގުޅޭގޮތުން މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ އުސޫލުން އޭނާއާމެދު ޢަމަލުކުރުން؛
ޓްރެފިކްކުރެވޭ ކުޑަކުއްޖަކީ، އޭނާއަށް ޒިންމާވާނެ މީހެއްގެ ޙަވާލުގައި ނުވާ ކުއްޖެއް ކަމުގައިވާނަމަ، މިނިސްޓްރީން އަންނަނިވި ގޮތުގެމަތިން ޢަމަލުކުރުން:
އެކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތު ދިފާޢުކުރުމަށްޓަކައި ޤާނޫނީ ބަލަދުވެރިއެއް ޢައްޔަންކުރުން؛
އެކުއްޖާގެ ޤައުމީ ނިސްބަތާއި އެ ކުއްޖާއަކީ ކާކުކަން ދެނެގަތުމަށްޓަކައި އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުން؛
އެކުއްޖާގެ މަޞްލަޙަތަށް އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތަކީ އޭނާގެ ޢާއިލާ ހޯދުން ކަމުގައިވާނަމަ، އޭނާގެ ޢާއިލާ ހޯދުމަށްޓަކައި ކުރެވެންހުރި މަސައްކަތެއް ކުރުން؛
ޓްރެފިކްކުރެވޭ ކުޑަކުއްޖާއަށް މަޢުލޫމާތު ދޭއިރު، އެކުއްޖާއަށް އެނގޭ ބަހަކުން އަދި އޭނާއަށް ދޭހަވާ ބަހުރުވައަކުން މަޢުލޫމާތު ދިނުން؛
ޓްރެފިކްކުރެވޭ ކުޑަކުއްޖަކާ ސުވާލުކުރަންޖެހިއްޖެނަމަ ނުވަތަ އޭނާ ބަލައި ފާސްކުރަން ޖެހިއްޖެނަމަ، ކުޑަކުދިންނާ ގުޅޭގޮތުން އެފަދަ ކަންކަމަށް ތަމްރީނު ލިބިފައިވާ ޚާއްޞަ ބަޔަކު މެދުވެރިކޮށް، އަދި ކުޑަކުއްޖަކަށް އެކަށީގެންވާ މާޙައުލެއްގައި، އޭނާއަށް އެނގޭ ބަހަކުން އަދި އޭނާއަށް ދޭހަވާ ބަހުރުވައަކުން އަދި އޭނާގެ ބެލެނިވެރިޔާ ނުވަތަ ޤާނޫނީ ބަލަދުވެރިޔާ ނުވަތަ އޭނާގެ މަޞްލަޙަތު ދިފާޢުކުރުމަށް ކަނޑައެޅޭ އެހެން މީހެއްގެ ހާޒިރުގައި އެކަން ކުރުން.

[ޝަރީޢަތާ ގުޅިގެން ކުޑަކުދިންނަށް ލިބިދޭ ޙިމާޔަތް]
ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށަކާ ގުޅިގެން ހިންގޭ ޝަރީޢަތެއްގައި ޓްރެފިކްކުރެވޭ ކުޑަކުއްޖަކު ހިމެނޭނަމަ، އެ މައްސަލައެއްގެ އަޑުއެހުންތައް ކުރިއަށްގެންދަންވާނީ، ޢާންމުންނަށް ހުޅުވާލެވިފައިނުވާ ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހެއްގައެވެ. އަދި ޓްރެފިކްކުރެވޭ ކުޑަކުއްޖަކު އެފަދަ ޝަރީޢަތެއްގައި ހެކިބަސް ދޭންޖެހިއްޖެނަމަ، އެކުއްޖާގެ ހެކިބަސް ނަގަންވާނީ، ކުށުގެ ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަށް އޭނާ ނުފެންނާނެ ފަދައަކުންނެވެ.

[ޓްރެފިކްކުރެވޭ ކުޑަކުދިން އަދި ޓްރެފިކްކުރެވޭ ކުޑަކުދިން ކަމުގައި ބެލެވޭ ކުދިން]
މި ބާބުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި، ޓްރެފިކްކުރެވޭ ކުޑަކުއްޖެއްގެ މާނައިގެ ތެރޭގައި ޓްރެފިކްކުރެވޭ ކުޑަކުއްޖެއްކަމަށް ބެލެވޭ ކުދިންނާއި ޓްރެފިކްކުރެވޭ ކުޑަކުއްޖެއް ކަމުގައި ކަނޑައެޅޭ ކުދިން ހިމެނެއެވެ.

[ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައި ލިބިދެވޭ ރައްކާތެރިކަން]

[ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައި ރައުޔު ހާމަކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ތަނަވަސްކޮށްދިނުން]
ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށަކާ ގުޅޭގޮތުން ހިންގޭ ޖިނާއީ ޝަރީޢަތެއްގައި، އެ މައްސަލައިގައި ޓްރެފިކްކުރެވުނު މީހާގެ ރައުޔު ހާމަކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ނުވަތަ އޭނާގެ މަޞްލަޙަތު ދިފާޢުކުރުމުގެ ފުރުޞަތު، ކުށުގެ ދަޢުވާ އުފުލިފައިވާ ފަރާތުގެ ޙައްޤުތަކަށް އުނިކަމެއް ނާންނާނެ ގޮތެއްގެމަތިން ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހާއަށް މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރު ފޯރުކޮށްދޭންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ދެވޭ ފުރުޞަތެއްގައި ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހާ ހާމަކުރާ މަޢުލޫމާތަށް ނުވަތަ ދައްކާ ވާހަކައަށް ފަނޑިޔާރު ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ޝަރީޢަތެއްގައި، ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހާ އަމިއްލައަށް ނުވަތަ ބަދަލުގައި ޢައްޔަންކުރާ ފަރާތެއް ނުވަތަ ޤާނޫނީ ވަކީލެއް މެދުވެރިކޮށް އޭނާގެ ބަޔާން ހުށަހެޅިދާނެއެވެ.

[ޝަރީޢަތުގެ އަޑުއެހުމުގައި ލިބިދޭ ރައްކާތެރިކަން]
މި ޤާނޫނުގެ 55 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ޝަރީޢަތަކަށް ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހާ ހާޒިރުވެ ބަޔާންދިނުމުގައި، ފަނޑިޔާރަށް އަންނަނިވި ކަންކަން ހަމަޖައްސައިދެވިދާނެއެވެ.
ޝަރީޢަތުގެ އަޑުއެހުންތައް ޢާންމުނުކޮށް ކުރިއަށް ގެންދިޔުމަށް؛ ނުވަތަ ޝަރީޢަތުގެ އަޑުއެހުންތަކުގައި ދައްކާ ވާހަކަތަކުގެ ރެކޯޑިންގ ސިއްރުކުރުމަށް؛ ނުވަތަ ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހާގެ ބަޔާން، ކުށުގެ ތުހުމަތުގައިވާ މީހާއަށް އޭނާ ނުފެންނަ ގޮތަށް ނުވަތަ އޭނާއަކީ ކާކުކަން ނޭނގޭނެ ގޮތަށް ނެގުން؛
ނުވަތަ ޝަރީޢަތުގައި ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހާއަށް ޙަވާލާދިނުމުގައި އޭނާގެ ޙަޤީޤީ ނަން ބޭނުންނުކުރުން؛ ނުވަތަ ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހާ ތަޙްޤީޤު މަރުޙަލާގައި، ފަނޑިޔާރެއްގެ ކުރިމަތީގައި ދީފައިވާ ބަޔާނެއް ހެކީގެ ގޮތުގައި އެ ޝަރީޢަތަށް ބަލައިގަތުން.
ބަލަމުންދާ މައްސަލައާ ގުޅުމެއް ނެތް ނުވަތަ ބޭއަދަބީ ސުވާލު ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހާއާ ކުރުމުގެ ފުރުޞަތު މައްސަލަ ބަލާ ފަނޑިޔާރު ދީގެންނުވާނެއެވެ.

[ހެކިބަސްދޭ މީހުންނަށް ލިބިދޭ ޙިމާޔަތް]
ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށަކާ ގުޅޭގޮތުން ހިންގޭ ޖިނާއީ ޝަރީޢަތެއްގައި ދަޢުވާކުރާ ފަރާތުގެ ހެއްކެއްގެ ގޮތުގައި ހެކިބަސްދޭ މީހާއަށް މި ޤާނޫނުގެ 56 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ޙިމާޔަތް ލިބިދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިގެންވެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ހެކިބަސްދޭ މީހަކަށް، އޭނާ ހެކިބަސްދޭ މައްސަލައިގެ މަޢުލޫމާތު މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއިން ދޭންވާނެއެވެ.
ހެކިބަސްދޭ މީހަކާ އިންޓަރވިއުކުރަންވާނީ، އޭނާގެ ޒާތީ މަޢުލޫމާތު ރައްކާތެރިކޮށް ޙިމާޔަތްކުރެވޭނެ ގޮތެއްގެމަތިން، އަދި ޢާންމުންނަށާއި ޚަބަރުފަތުރާ ވަސީލަތްތަކަށް އޭނާއާބެހޭ މަޢުލޫމާތު ހާމަނުވާނެ ގޮތެއްގެމަތިންނެވެ.
ހެކިބަސްދޭ މީހެއްގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވެއްޖެނަމަ، އޭނާއަށް ޙިމާޔަތް ދިނުމަށްޓަކައި އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތައް މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއިން އަޅަންވާނެއެވެ. ޚާއްޞަ ގޮތެއްގައި ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށަކާގުޅޭ ޝަރީޢަތެއްގައި ދަޢުވާލިބޭ މީހެއްގެ ފަރާތުން ކުރިމަތިވެދާނެ ބިރުދެއްކުމުގެ ޢަމަލަކުން އޭނާ ސަލާމަތްކޮށްދިނުމަށް މަސައްކަތްކުރަންވާނެއެވެ.

[ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދުމަށް މަދަނީ ދަޢުވާކުރުން]
މީހުން ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށަކާ ގުޅިގެން ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހާއަށް ލިބުނު ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ހޯދުމަށް ދަޢުވާކުރުމުގެ ޙައްޤު އޭނާއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށަކާގުޅޭ ޖިނާއީ ދަޢުވާއެއް އުފުލިފައި އޮތުމަކީ، ނުވަތަ ޝަރީޢަތެއް ކުރިއަށްދިޔުމަކީ، އެ ޢަމަލާ ގުޅޭގޮތުން މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މަދަނީ ދަޢުވާއެއް އުފުލުމަށް އޮތް ހުރަހެއް ކަމުގައެއް ނުބެލެވޭނެއެވެ.

[ބަދަލު ނަގައިދިނުން]
މި ޤާނޫނުގެ 17 ވަނަ މާއްދާ ނުވަތަ 18 ވަނަ މާއްދާ ނުވަތަ 19 ވަނަ މާއްދާ ނުވަތަ 20 ވަނަ މާއްދާ ނުވަތަ 21 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ކުށެއް މީހެއްގެ މައްޗަށް ސާބިތުވެއްޖެ ޙާލަތެއްގައި، އެމީހެއްގެ މައްޗަށް މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކަނޑައަޅާ އަދަބެއްގެ އިތުރުން، ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހާއަށް މި މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ޓްރެފިކްކުރާ މީހާގެ އަތުން ޝަރީޢަތުން ބަދަލު ނަގައިދޭންވާނެއެވެ.
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހާއަށް ލިބޭ ގެއްލުމުގެ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި މި މާއްދާގެ ދަށުން އަންނަނިވި ބާވަތުގެ ބަދަލު ނަގައިދެވޭނެއެވެ.
އޭނާއަށް ލިބެންޖެހި ނުލިބިވާ އުޖޫރަ؛
ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް އުޖޫރައިން އުނިކޮށްފައިވާ ޢަދަދުތައް؛
ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް އެމްޕްލޯއިމަންޓް އެޖެންސީއަކަށް ނުވަތަ ރެކްރޫޓްމަންޓް އެޖެންސީއަކަށް ދައްކާފައިވާ ރެކްރޫޓްމަންޓް ފީ؛
ތައުދީބީ ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުގައި އުޖޫރައިން އުނިކޮށްފައިވާ ޢަދަދު؛
ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޝިކާރައަކަށްވުމުގެ ސަބަބުން މެދުވެރިވެފައިވާ ޞިއްޙީ ޙާލަތެއްގެ ސަބަބުން ހޯދަންޖެހުނު ބޭސްފަރުވާއަށް ހިނގި ޚަރަދު؛
ސީދާގޮތުން ލިބުނު އެނޫންވެސް ގެއްލުމުގެ ބަދަލު.
މި މާއްދާގެ ދަށުން ބަދަލު ނަގައިދިނުމުގައި، ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހާއަށް ނަގައިދޭނީ، ކޮން ބާވަތެއްގެ ބަދަލެއް، ކިހާ މިންވަރަކަށްކަން ކަނޑައަޅާނީ، މި މާއްދާއާ ޙަވާލާދީ، ކޯޓުންނެވެ.

[ކުށްކޮށްގެން ހޯދާ މުދާ ދައުލަތަށް ނެގުން]
މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ ކުށެއް ކުރުމަށް ބޭނުންކުރި އަދި ކުށުގެ ޢަމަލުން ހޯދާފައިވާ މުދަލާއި ފައިސާ ދައުލަތަށް ނެގޭނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ފައިސާ ދައުލަތަށް ނެގުމުގައި ޢަމަލުކުރާނީ، ޖިނާއީ އިޖުރާއަތުގެ ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.

[މީހުން ޓްރެފިކްކުރުން ހުއްޓުވުމާގުޅޭ]

[ވިލަރެސްކުރާ ކޮމިޓީ]

[ޓްރެފިކްކުރުމާގުޅޭ ކަންކަން ވިލަރެސްކުރާ ކޮމިޓީ]
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހިންގަންޖެހޭ ކަންކަން އެގޮތުގައި ހިނގަމުންދޭތޯ ބެލުމަށާއި، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ދައުލަތުގެ އެކިއެކި އިދާރާތަކުން އަޅަމުންދާ ފިޔަވަޅުތައް މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންވެގެންވާ ގޮތުގެމަތިން އަޅަމުންދޭތޯ ބެލުމަށްޓަކައި، ޓްރެފިކްކުރުމާގުޅޭ ކަންކަން ވިލަރެސްކުރާ ކޮމިޓީއެއް، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އުފައްދަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ ދަށުން އުފައްދާ ކޮމިޓީ އެކުލެވިގެންވާނީ، އަންނަނިވި ދާއިރާތަކުން ޢައްޔަންކުރެވޭ 10 (ދިހައެއް) މެންބަރުންގެ މައްޗަށެވެ.
މިނިސްޓްރީން ކަނޑައަޅާ އެ މިނިސްޓްރީގެ މުވައްޒަފެއް؛
އެޓަރނީ ޖެނެރަލް ކަނޑައަޅާ އެ އޮފީހުގެ ޤާނޫނީ ވަކީލެއް؛
ކޮންޓްރޯލަރ ކަނޑައަޅާ މޯލްޑިވްސް އިމިގްރޭޝަންގެ މުވައްޒަފެއް؛
މޯލްޑިވްސް ކަސްޓަމްސް ސަރވިސްއިން ކަނޑައަޅާ އެ ސަރވިސްގެ މުވައްޒަފެއް؛
މޯލްޑިވްސް ޕޮލިސް ސަރވިސްއިން ކަނޑައަޅާ އެ ސަރވިސްގެ އޮފިސަރެއް؛
ލޭބަރ ރިލޭޝަންސް އޮތޯރިޓީން ކަނޑައަޅާ އެ އޮތޯރިޓީގެ މުވައްޒަފެއް؛
މިނިސްޓްރީ އޮފް އިކޮނޮމިކް ޑިވެލޮޕްމަންޓްއިން ކަނޑައަޅާ އެ މިނިސްޓްރީގެ މުވައްޒަފެއް؛
މިނިސްޓްރީ އޮފް ހޯމް އެފެއާޒުން ކަނޑައަޅާ އެ މިނިސްޓްރީގެ މުވައްޒަފެއް؛
މިނިސްޓްރީ އޮފް ޖެންޑަރ، ފެމިލީ އެންޑް ސޯޝަލް ސަރވިސަސްއިން ކަނޑައަޅާ އެ މިނިސްޓްރީގެ މުވައްޒަފެއް؛
މީހުން ޓްރެފިކް ކުރުން ހުއްޓުވުމަށް މަސައްކަތްކުރާ އަމިއްލަ ޖަމްޢިއްޔާއަކުން އެ ޖަމްޢިއްޔާގެ މެންބަރެއް.
މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން ކޮމިޓީއަށް ޢައްޔަންކުރެވޭ މެންބަރުން ވާންވާނީ ކޮމިޓީގެ މަޤްޞަދުތައް ޙާޞިލުކުރުމަށް ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތްތައް ކުރުމަށް ޤާބިލު ބައެއް ކަމުގައެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ކޮމިޓީ، މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާތާ 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ޢައްޔަންކުރަންވާނެއެވެ.

[ކޮމިޓީގެ ރައީސް]
ކޮމިޓީގެ ރައީސަކީ، ކޮމިޓީގައި މިނިސްޓްރީ ތަމްސީލުކުރާ މެންބަރެވެ.
ކޮމިޓީގެ މަސައްކަތްތައް ރާވައި، ކޮމިޓީގެ ބައްދަލުވުންތައް އިންތިޒާމުކުރާނީ ކޮމިޓީގެ ރައީސެވެ.

[ކޮމިޓީގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް]
މި ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އުފައްދާ ކޮމިޓީގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތަކުގެ ތެރޭގައި އަންނަނިވި ކަންކަން ހިމެނެއެވެ.
ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލުތައް ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި އެކި މުއްދަތުތަކުގައާއި ޙާލަތްތަކުގައި އަޅަންޖެހޭ ފިޔަވަޅުތަކާ ބެހޭގޮތުން ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއަށް ލަފާދިނުން؛
ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލުތައް ހުއްޓުވުމާ ގުޅޭގޮތުން ސަރުކާރުން ކަނޑައަޅާ ސިޔާސަތުތައް، ސަރުކާރުގެ އިދާރާތަކުން ތަންފީޛުކުރަމުންދޭތޯ ބަލަމުންދިޔުން؛
ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލުތައް ހުއްޓުވުމުގެ ގޮތުން ޤައުމީ ފެންވަރުގައި ހިންގަންޖެހޭ ޕްރޮގްރާމްތަކަކީ ކޮބައިކަން ކަނޑައެޅުމާއި، އެ ޕްރޮގްރާމްތަކުން ޙާޞިލުކުރަން ބޭނުންވާ އަމާޒުތައް ކަނޑައެޅުމާއި، އެ ޕްރޮގްރާމްތައް ހިންގާނެ ގޮތުގެ ހަމަތައް ކަނޑައެޅުން؛
މީހުން ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލުތައް ހުއްޓުވުމުގެ މަސައްކަތްކުރާ ބޭރުގެ އިދާރާތަކާ ގުޅިގެން، ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޕްރޮގްރާމްތައް ހިންގުމާއި، މަޢުލޫމާތު ޙިއްޞާކުރުމާއި، އެމީހުންގެ މަޢުލޫމާތާއި ތަޖުރިބާއިން ދިވެހިރާއްޖެއަށް ފައިދާއާއި މަންފާއާއި އެހީ ހޯދުމަށް މަސައްކަތްކުރުން؛
ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލުތައް ހުއްޓުވުމުގެ ގޮތުން ދިވެހިރާއްޖޭގައި ހިންގާ އެކިއެކި ޕްރޮގްރާމްތައް ހިނގާ ގޮތް ބަލައި، ކަމާބެހޭ އެންމެހައި އިދާރާތަކުގެ މަސައްކަތްތައް ވިލަރެސްކުރުން؛
ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ޢަމަލުތައް ހުއްޓުވުމަށް ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތުގައި އަމިއްލަ ފަރާތްތަކުގެ އެއްބާރުލުން ހޯދުމާއި، އަމިއްލަ ފަރާތްތަކުން ކުރާ މަސައްކަތްތަކަށް ބޭނުންވާ އެހީތެރިކަމާއި ލަފާ ދީ، އެފަރާތްތަކާ ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުން؛
ޓްރެފިކްކުރުން ހުއްޓުވުމަށް ކުރަންޖެހޭ މަސައްކަތުގައި މުޖުތަމަޢުގައި ހިމެނޭ ހުރިހާ ފަރާތްތަކެއްގެ މެދުގައި ހޭލުންތެރިކަން އިތުރުކުރުމަށް ކަމާބެހޭ ހުރިހާ އިދާރާތަކާ ގުޅިގެން މަސައްކަތްކުރުން.
ކޮމިޓީގެ މަޤްޞަދުތައް ކަމަށް މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަން ކުރުމަށްޓަކައި ކުރަންޖެހޭ ކަންކަން ކުރުމުގެ ބާރު ކޮމިޓީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

[ބައްދަލުވުންތަކުގެ ޤާނޫނީ ޢަދަދު]
ކޮމިޓީގެ ބައްދަލުވުމެއްގެ ޤާނޫނީ ޢަދަދަކީ ކޮމިޓީގެ ޖުމްލަ މެންބަރުންގެ %51 (ފަންސާސް އެކެއް އިންސައްތަ) އެވެ.
ކޮމިޓީން ނިންމާ ނިންމުމެއް ފާސްވެއްޖެ ކަމަށް ބެލޭނީ، ކޮމިޓީގެ މެންބަރުންގެ އަޣްލަބިއްޔަތުން އެކަމެއް ފާސްވެއްޖެނަމައެވެ.

[ޓްރެފިކްކުރުން ހުއްޓުވުމާގުޅޭ ޤައުމީ އެކްޝަން ޕްލޭން]
ޓްރެފިކްކުރުން ހުއްޓުވުމާގުޅޭ ޤައުމީ އެކްޝަން ޕްލޭނެއް، އަހަރަކު އެއްފަހަރު ކޮމިޓީން އެކުލަވާލަންވާނެއެވެ.
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާތާ 6 (ހައެއް) މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އެކުލަވާލަންޖެހޭ ފުރަތަމަ އެކްޝަން ޕްލޭން ކޮމިޓީން އެކުލަވާލައި، ޢާންމުކުރަންވާނެއެވެ.

[އަހަރީ ރިޕޯޓް]
ކޮމިޓީން ކުރާ މަސައްކަތްތަކުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް، ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއަށާއި، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް، ކޮންމެ އަހަރެއްގެ ޖުލައި މަސް ނިމުމުގެ ކުރިން ކޮމިޓީން ރިޕޯޓެއް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ. އަދި އެ ރިޕޯޓް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއަށާއި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ހުށަހެޅުމަށްފަހު، ކޮމިޓީން އެ ރިޕޯޓް ޢާންމުކޮށް ޝާއިޢުކުރަންވާނެއެވެ.

[އެހެނިހެން]

[އިދާރާތަކުގެ މެދުގައި އެއްބާރުލުން ޤާއިމުކުރުން]
އަންނަނިވި މަޤްޞަދުތައް ޙާޞިލުކުރުމަށްޓަކައި، މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށްކުރާ މީހުން ދެނެގަނެ ކުށްކުރުން ހުއްޓުވުމާ ގުޅޭގޮތުންނާއި، ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހުންނަށް ރައްކާތެރިކަން ލިބިދިނުމާ ގުޅޭގޮތުން ޤާނޫނު ތަންފީޛުކުރާ އިދާރާތަކާއި، އެނޫންވެސް ކަމާގުޅޭ އިދާރާތަކުން އެއް ފަރާތުން އަނެއް ފަރާތަށް އެއްބާރުލުން ދީ، މަޢުލޫމާތު ޙިއްޞާކުރަންވާނެއެވެ.
ޓްރެފިކްކުރާ މީހުންނާއި ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހުން ދެނެގަތުމަށްޓަކައި؛
މީހުން ޓްރެފިކްކުރުމަށްޓަކައި ބޭނުންކޮށްއުޅެނީ ކޮން ބާވަތެއްގެ ޓްރެވަލް ޑޮކިއުމަންޓްތަކެއްކަން ދެނެގަތުމަށްޓަކައި؛
މީހުން ޓްރެފިކްކުރުމަށްޓަކައި ބޭނުންކުރާ ވަސީލަތްތަކަކީ އަދި އެކަން ކޮށްއުޅޭ ގޮތަކީ ކޮބައިކަން ދެނެގަތުމަށްޓަކައި؛
މީހުން ޓްރެފިކްކުރުން ހުއްޓުވުމަށްޓަކައި ބައިނަލްއަޤްވާމީ ފެންވަރުގައި ޢަމަލުކުރެވޭ އުސޫލުތައް ދެނެގަތުމަށްޓަކައި؛
ޓްރެފިކްކުރެވޭ މީހުންނާއި، ހެކިބަސްދޭ މީހުން ޙިމާޔަތްކޮށްދިނުމަށާއި އެމީހުންނަށް އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމަށްޓަކައި.
މީހުން ޓްރެފިކްކުރުން ހުއްޓުވުމާ ގުޅޭގޮތުން ސިޔާސަތުތައް ކަނޑައެޅުމުގައާއި ސިޔާސަތުތައް ތަންފީޛުކުރުމާ ގުޅޭގޮތުންނާއި، މީހުން ޓްރެފިކްކުރުން ހުއްޓުވުމުގެ ގޮތުން އެޅޭ ފިޔަވަޅުތަކާއި ހިންގޭ ޕްރޮގްރާމްތައް ހިންގުމުގައި ސަރުކާރުގެ އިދާރާތަކުން މަސައްކަތްކުރަންވާނީ، އަމިއްލަ ޖަމާޢަތްތަކާއި ބައިނަލްއަޤްވާމީ ޖަމްޢިއްޔާތަކާ ގުޅިގެންނެވެ.

[ޢާންމު މާއްދާތައް]

[ޤާނޫނު ހިނގާނެ ދާއިރާ]
މި ޤާނޫނުގައި ކުށެއް ކަމުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އެއްވެސް ޢަމަލެއް ހިނގާފައިވަނީ އަންނަނިވި ޙާލަތުތަކުގެ ތެރެއިން ޙާލަތެއްގައި ކަމުގައިވާނަމަ، މި ޤާނޫނު އެ ޢަމަލެއްގެ މައްޗަށް ހިނގާނެއެވެ.
ކުށުގެ ޢަމަލު ހިނގާފައިވަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސަރަޙައްދުގެ ތެރޭގައި ކަމަށްވުން؛
ކުށުގެ ޢަމަލު ހިނގާފައިވަނީ ނުވަތަ ކުށް ކުރުމަށް ބޭނުންކޮށްފައިވަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ރަޖިސްޓަރީކޮށްފައިވާ އުޅަނދެއްގައި ކަމަށްވުން؛
ކުށް ކުރިކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަކީ ދިވެހިރައްޔިތެއް ކަމުގައިވުން.
މި ޤާނޫނުގައި ކުށެއް ކަމުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ އެއްވެސް ކުށެއް ކުރީ ދިވެހިރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ކަމުގައިވީނަމަވެސް، އެ ކުށް ކުރީ އަންނަނިވި ޙާލަތުތަކުގެ ތެރެއިން ޙާލަތެއްގައި ކަމުގައިވާނަމަ، މި ޤާނޫނު އެ ޢަމަލުގެ މައްޗަށް ހިނގާނެއެވެ.
ކުށް ކުރިކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ފަރާތަކީ ދިވެހިރައްޔިތެއް ކަމުގައިވުން؛
ކުށުގެ ސަބަބުން ގެއްލުން ލިބުނު ފަރާތަކީ، ދިވެހިރައްޔިތެއް ކަމުގައިވުން.

[ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސަރަޙައްދުން ބޭރުގައި ހިންގާ ޢަމަލު]
ޓްރެފިކްކުރުމުގެ ކުށެއް ކަމަށް މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޢަމަލެއް އެހެން ޤައުމެއްގައި ކުރިކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހަކު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސަރަޙައްދުގައި ހުރިކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭނަމަ، އަދި، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކަށް ލިބިގެންވާ އިންޓެލިޖެންސް މަޢުލޫމާތަށް ބިނާކޮށް އެމީހަކު ހައްޔަރުކޮށް ބަންދުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭކަމަށް ނުވަތަ އެމީހަކަށް ދިވެހިރާއްޖެއިން ފުރައިގެން ނުދެވޭނެ ފަދައިން އޭނާ ހިފަހައްޓަންޖެހޭ ކަމަށް، ނުވަތަ އޭނާއާމެދު އަޅަންޖެހޭކަމަށް މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފިޔަވަޅުތައް އެޅެންދެން އޭނާ ރާއްޖޭގައި ބެހެއްޓުން ކަށަވަރުކުރަންޖެހޭކަމަށް މިނިސްޓަރަށް ފެނިއްޖެ ހިނދެއްގައި، އެފަދައިން އޭނާއާމެދު ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް ފުލުހުންނަށް މިނިސްޓަރު އަމުރުކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އަޅާ ފިޔަވަޅުތައް އަޅާނީ، އޭނާ އޭނާގެ ޤައުމަށް އަނބުރާ ފޮނުވާލުމަށް ބޭނުންވާ މިންވަރަށް ނުވަތަ މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ދިވެހިރާއްޖޭގައި އޭނާއާމެދު ދަޢުވާ އުފުލުމަށް ބޭނުންވާ މިންވަރަށެވެ.

[ގަވާއިދު ހަދައި ހިންގުން]
މި ޤާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިގެން އެހެންގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު، މި ޤާނޫނު ހިންގުމަށްޓަކައި ހަދަންޖެހޭ ގަވާއިދުތައް ހަދައި ހިންގާނީ، މިނިސްޓްރީންނެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ ގަވާއިދުތައް، މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާތާ 3 (ތިނެއް) މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި މިނިސްޓްރީން ހަދައި، ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ޝާއިޢުކުރަންވާނެއެވެ.

[ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރުން]
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާނީ، މި ޤާނޫނު ފާސްވެ، ތަޞްދީޤުކޮށް، ދިވެހިސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ޝާއިޢުކުރާ ދުވަހުން ފެށިގެންނެވެ.

[މާނަކުރުން]
މި ޤާނޫނުގައި އެ ޢިބާރާތެއް ބޭނުންކޮށްފައި އޮތް ގޮތުން ކަނޑައެޅިގެން އެހެންގޮތަކަށް ދޭހަނުވާހާ ހިނދަކު:
"ބޭރު ޤައުމެއްގެ ރައްޔިތެއް" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، ދިވެހިރައްޔިތެއް ކަމުގައި ނުވާ ކޮންމެ މީހަކަށެވެ.
"މިނިސްޓްރީ" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، މީހުން ޓްރެފިކްކުރުން ހުއްޓުވުމާގުޅޭ ސިޔާސަތުތައް ތަންފީޛުކުރުމުގެ ޒިންމާ އެއިރަކު ޙަވާލުކޮށްފައިވާ ސަރުކާރުގެ ވުޒާރާއަށެވެ.
"ކޮންޓްރޯލަރ" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2007 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިމިގްރޭޝަންގެ ޤާނޫނު) ގައި ބަޔާންކުރާ ކޮންޓްރޯލަރ އޮފް އިމިގްރޭޝަން އެންޑް އެމިގްރޭޝަނަށެވެ.
"އިމިގްރޭޝަންގެ ޤާނޫނު" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2007 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިމިގްރޭޝަންގެ ޤާނޫނު) އާއި، އެ ޤާނޫނަށް ގެނެވޭ އިޞްލާޙުތައް ހިމެނޭ ގޮތުންނެވެ.
"ކުޑަކުއްޖެއް" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، މީލާދީ ގޮތުން އުމުރުން 18 (އަށާރަ) އަހަރު ނުފުރޭ ކުޑަކުއްޖަކަށެވެ.
"ކާކުކަން އަންގައިދޭ މަޢުލޫމާތު ހިމެނޭ ލިޔުން" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، ވަކި މީހަކީ ކާކުކަން އަންގައިދިނުމުގެ ގޮތުން، އެމީހަކު ނިސްބަތްވާ ޤައުމެއްގެ ރަސްމީ އިދާރާއަކުން ދޫކޮށްފައިވާ ލިޔުމަކަށެވެ.
"ކޮމިޓީ" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، މި ޤާނޫނުގެ 60 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އުފައްދާ، ޓްރެފިކްކުރުމާގުޅޭ ކަންކަން ވިލަރެސްކުރާ ކޮމިޓީއަށެވެ.
"ކުށްކުރާ ޖަމާޢަތެއް" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުލްޢުޤޫބާތުގައި އެ ޢިބާރާތަށް ދީފައިވާ މާނައިގައެވެ.
"އެތެރެވުން" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، ޤާނޫނާ ޚިލާފަށް ނުވަތަ ޤާނޫނާ އެއްގޮތަށް ނަމަވެސް މީހަކު ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސަރަޙައްދުން އެތެރެވުމަށެވެ.
"އުޅަނދު" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، ކަނޑުގައި ދުއްވާ އުޅަނދާއި ވައިގެ މަގުން ދަތުރުކުރާ އުޅަނދު ހިމެނޭ ގޮތުންނެވެ.
"ދައުލަތުގެ މުވައްޒަފެއް" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، ދައުލަތުގެ އެއްވެސް އިދާރާއެއްގެ މުވައްޒަފަކަށެވެ.
"މިނިސްޓްރީ އޮފް ހެލްތު" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، ޞިއްޙީ ދާއިރާގެ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުމުގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އެއިރެއްގައި ޙަވާލުކޮށްފައިވާ ސަރުކާރުގެ ވުޒާރާއަށެވެ.
"ހިއުމަން ރިސޯސަސް މިނިސްޓްރީ" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، ވަޒީފާއަދާކުރާ ފަރާތްތަކާގުޅޭ ސިޔާސަތުތައް ތަންފީޛުކުރުމުގެ ޒިންމާ އެއިރަކު ޙަވާލުކޮށްފައިވާ ސަރުކާރުގެ ވުޒާރާއަށެވެ.
"މެޑިކަލް ޓެސްޓެއް" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، ޞިއްޙީ ބޭނުމަށްޓަކައި ހަދަންޖެހޭ ލެބޯޓަރީ ޓެސްޓުތަކާއި، އެނޫންވެސް ތަޙްލީލުތަކާއި، އެކްސް-ރޭ ނެގުމާއި ސްކޭންކުރުމާއި، އޮޕަރޭޝަންކުރުން ފަދަ ޕްރޮސީޖަރުތައް ހެދުން ހިމެނޭގޮތުންނެވެ.
"ޤާނޫނު ތަންފީޛުކުރާ އިދާރާއެއްގެ މުވައްޒަފެއް" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކުރާ ކުށެއް ތަޙްޤީޤުކުރުމުގެ ބާރު މި ޤާނޫނުން ނުވަތަ އެހެން ޤާނޫނަކުން ލިބިދީފައިވާ އިދާރާއެއްގެ މުވައްޒަފަކަށެވެ.
"ޓްރެވަލް ޑޮކިއުމަންޓް" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، ބައިނަލްއަޤްވާމީ ވައިގެދަތުރުފަތުރު ކުރުމަށް ނުވަތަ ކަނޑުދަތުރުފަތުރު ކުރުމަށް ކަމާބެހޭ ޤައުމެއްގެ ރަސްމީ އިދާރާއަކުން ދޫކޮށްފައިވާ ޕާސްޕޯޓް ނުވަތަ ވަގުތީ ޓްރެވަލް ޑޮކިއުމަންޓް ނުވަތަ ދަތުރުފަތުރުކުރުމުގައި ބައިނަލްއަޤްވާމީ ގޮތުން ޤަބޫލުކުރާ އެނޫންވެސް ލިޔުމަށެވެ.