ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު
(12/2009)

[ތަޢާރުފާއި މަޤްޞަދު]

[ތަޢާރުފާއި ނަން]
މިއީ، ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުން، ތަޙްޤީޤުގެ މަރުޙަލާގައާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައި ބަންދުގައި ބޭތިއްބުމާއި، ބަންދުން ވީއްލުމަށްފަހުގައިވެސް ވަކި ނިޒާމެއްގެ ތެރެއިން ބަލަހައްޓަމުންދިޔުމާއި، ޝަރީޢަތަށް ހެކި ބަލައިގަތުމުގައި ލުއި މިންގަނޑެއް ހުއްދަކުރުމާއި ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާއިން ލިބޭ ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ނަގައިދިނުމުގެ ޚާއްޞަ އުސޫލުތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ޤާނޫނެވެ.
މި ޤާނޫނަށް ކިޔާނީ، "ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާމެދު ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކަކަށް ޢަމަލުކުރުމުގެ ޤާނޫނު" އެވެ.

[މަޤްޞަދު]
މި ޤާނޫނުގެ ބޭނުމަކީ، އަންނަނިވި މަޤްޞަދުތައް ޙާޞިލުކުރުމެވެ.
މުޖުތަމަޢުގައި ހިމެނޭ ކުޑަކުދިންނަށް ނުރައްކަލެއްކަމަށް ވެދާނެ މީހުންގެ ކިބައިން، އެކުދިން ރައްކާތެރިކޮށް، އެގޮތުގައި އެ ރައްކާތެރިކަން ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި، ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުން، ތަޙްޤީޤުގެ މަރުޙަލާގައާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައި ބަންދުގައި ބޭތިއްބުމާއި، ކުށުގެ އަދަބުން މިންޖުވުމަށްފަހުވެސް ވަކިކަހަލަ ނިޒާމެއްގެ ތެރެއިން ބެލެހެއްޓެމުންދާނެގޮތް ހެދުން.
ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުން، ދެމެހެއްޓިގެންވާ ގޮތެއްގައި، ދައުލަތުން ކޮންޓްރޯލްކުރުމާއި، ބެލެހެއްޓުން.
ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހަށް ބަލައިގަންނަ ބާވަތުގެ ހެކީގެ އިތުރުން، ކުޑަކުދިންނަށް ކުރާ ޖިންސީ ގޯނާ ސާބިތުކުރުމަށް އިތުރު ބާވަތުގެ ހެކި ހުއްދަކުރުމާއި، ބަލައިގަންނަ ހެކީގެ މިންގަނޑު ލުއިކުރުން.
ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުންނާއި އެކަމަށް އެހީތެރިވާ މީހުންނަށް ހަރުކަށި އަދަބުދިނުން.
ޖިންސީ ގޯނާއިން ކުޑަކުދިންނަށް ލިބޭގެއްލުމަށް ބަދަލު ހޯދައިދިނުން.
ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރާ މީހުން މުޖުތަމަޢުގެ އެހެން މީހުންނަށް އެނގޭނެގޮތެއް ހެދުން.
ކުޑަކުދިންނަށް ކުރާ ޖިންސީ ގޯނާކުރިގޮތް ނުވަތަ އެކަން ހިންގިގޮތް ކުޑަކުއްޖާގެ ކިބައިން، ޢަމަލުން، ހަރަކާތުން، ނުވަތަ އެނޫންވެސް ގޮތަކުން ޖިންސީ ގޯނާކުރިގޮތް ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ދެއްކުމަށް ނުއެދުން.

[ކުށްކަނޑައެޅުން]

[ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުން]
މީހަކު، ކުޑަކުއްޖެއްގެ ހަށިގަނޑުގައި، ޖިންސީ ނިޔަތެއްއޮވެގެން ގަސްތުގައި އަތްލައިފިކަމަށްވާނަމަ، އެކުރަނީ ކުށެކެވެ.
މި މާއްދާގެ ބޭނުމަށްޓަކައި، ޖިންސީ ނިޔަތަކާއެކު އަތްލުން ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، އަންނަނިވި ގޮތްތަކުންކުރެ ގޮތަކަށް އަތްލުމެވެ.
ކުޑަކުއްޖާގެ ކުރިމަތިފަރާތުގައި، ނުވަތަ ފުރަގަސްފަރާތުގައި ނުވަތަ ޖިންސީ އެހެންވެސް ގުނަވަނެއްގައި، ނުވަތަ ޖިންސީ އަރާމެއް ހޯދައިގަނެވޭނެ ހިސާބެއްކަމުގައި ބެލެވޭ ތަނެއްގައި އަތްލުން.
ތިމާގެ ސީދާ އަތުން، ނުވަތަ އެއްޗެއް މެދުވެރިކޮށް އަތްލުން.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށް ސާބިތުވެއްޖެ މީހެއްގެ އަދަބަކީ 10 އަހަރާއި 14 އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

[ކުޑަކުއްޖަކު ޖިންސީ ޢަމަލެއްގައި ބައިވެރިކުރުވުން]
މީހަކު، ޖިންސީ ޢަމަލެއްގައި، ކުޑަކުއްޖަކު ބައިވެރިކުރުވައިފިނަމަ، އެމީހަކު އެކުރަނީ ކުށެކެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށުގެ އަދަބަކީ 10 އަހަރާއި 14 އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

[ކުޑަކުއްޖެއްގެ ހާޒިރުގައި ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުން]
ކުޑަކުއްޖެއްގެ ހާޒިރުގައި، މީހަކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ގަސްތުގައި ހިންގައިފިނަމަ، ނުވަތަ ކުޑަކުއްޖަކަށް ފެންނާނެގޮތަށް އެޢަމަލު ކޮށްފިނަމަ، ނުވަތަ ކުޑަކުއްޖަކަށް ދެއްކުމުގެ ނިޔަތުގައި، ނުވަތަ ކުޑަކުއްޖަކަށް އެޢަމަލު ފެންނާނެކަމަށް ޤަބޫލުކޮށްގެން އެޢަމަލު ކޮށްފިކަމަށްވާނަމަ، އެމީހަކު އެކުރަނީ ކުށެކެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށުގެ އަދަބަކީ 7 އަހަރާއި 10 އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

[ޖިންސީ ޢަމަލެއް ބަލަން މަޖުބޫރުކުރުވުން]
މީހަކު، ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގަމުންގެންދާތަން ބަލަން، ކުޑަކުއްޖަކަށް މަޖުބޫރުކުރުވައިފިނަމަ، ނުވަތަ ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގަމުންގެންދާ މަންޒަރެއް ނުވަތަ ފޮޓޯއެއް ނުވަތަ ފިލްމެއް ނުވަތަ ފިލްމެއްގެ މަންޒަރެއް ކުޑަކުއްޖަކަށް ދައްކައިފިނަމަ، ނުވަތަ އެފަދަ ޢަމަލެއް ހިންގާ އަޑު އިއްވައިފިނަމަ، އެމީހަކު އެކުރަނީ ކުށެކެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށުގެ އަދަބަކީ 7 އަހަރާއި 10 އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

[ކުޑަކުދިން ޖިންސީ ކުށްކުރުން]
މި ޤާނޫނުގެ 3 ވަނަ މާއްދާގައި ނުވަތަ 4 ވަނަ މާއްދާގައި ނުވަތަ 5 ވަނަ މާއްދާގައި ނުވަތަ 6 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށެއް ކުޑަކުއްޖަކު ކުރިކަމަށް ވީނަމަވެސް، އެކުއްޖާވެސް އެކުރަނީ ކުށެކެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުޑަކުއްޖާގެ އުމުރުން 13 އަހަރު ފުރިފައިވާނަމަ، އޭނާގެ އަދަބަކީ، ކުޑަކުދިން ބަންދުކުރުމަށް އެކަށޭނަތަނެއްގައި، 5 އަހަރުދުވަހަށްވުރެ ދިގުނޫން މުއްދަތަކަށް ބަންދުކުރުމެވެ. އެ ކުށްކުރިއިރު، އޭނާގެ އުމުރުން 13 އަހަރު ނުފުރޭނަމަ އޭނާގެ އަދަބަކީ، އޭނާގެ ބެލެނިވެރިއެއްގެ މައްޗަށް އޭނާ ބެލެހެއްޓުން ޝަރުޠުކޮށް، 5 އަހަރަށްވުރެ ދިގުނޫން މުއްދަތަކަށް އޭނާ ގޭގައި ބަންދުކުރުމެވެ.

[ކުޑަކުއްޖަކު ލައްވައި ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމަށް އެހީތެރިވެދިނުން]
މި ޤާނޫނުގެ 3 ވަނަ މާއްދާގައި ނުވަތަ 4 ވަނަ މާއްދާގައި ނުވަތަ 5 ވަނަ މާއްދާގައި ނުވަތަ 6 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށެއް ކުޑަކުއްޖަކު ލައްވައި ކުރުވުމަށް ގަސްތުގައި ރާވައިފިނަމަ، ނުވަތަ އެހީތެރިވެދީފިނަމަ، ނުވަތަ އިންތިޒާމުކޮށްދީފިނަމަ، ނުވަތަ މަގުފަހިކޮށްދީފިނަމަ، ނުވަތަ ހިތްވަރުދީފިނަމަ، އެކަންކުރާ މީހަކު އެކުރަނީ ކުށެކެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށުގެ އަދަބަކީ 7 އަހަރާއި 10 އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

[އިތުބާރުކުރެވޭ މަޤާމެއްގައި ހުރެ ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގުން]
ކުޑަކުއްޖަކު އިތުބާރުކުރަންޖެހޭ މަޤާމެއްގައި ހުރި މީހަކު، އެ ކުޑަކުއްޖާއާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގައިފިކަމަށްވާނަމަ، އެކުރަނީ ކުށެކެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށުގެ އަދަބަކީ 15 އަހަރާއި 18 އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

[އިތުބާރުކުރެވޭ މަޤާމެއްގައިހުރެ ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުވުން]
ކުޑަކުއްޖަކު އިތުބާރު ކުރަންޖެހޭ މަޤާމެއްގައި ހުރި މީހަކު، އެ ކުޑަކުއްޖާ ލައްވައި ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުވައިފިނަމަ، އެކުރަނީ ކުށެކެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށުގެ އަދަބަކީ 15 އަހަރާއި 18 އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

[އިތުބާރުކުރެވޭ މަޤާމެއްގައިހުރެ ކުޑަކުއްޖެއްގެ ހާޒިރުގައި ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުން]
ކުޑަކުއްޖަކު އިތުބާރު ކުރަންޖެހޭ މަޤާމެއްގައިހުރި މީހަކު، އެ ކުޑަކުއްޖާގެ ހާޒިރުގައި، އެ ކުއްޖާއަށް ދެއްކުމުގެ މަޤްޞަދުގައި ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގައިފިނަމަ، އެކުރަނީ ކުށެކެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށުގެ އަދަބަކީ 15 އަހަރާއި 18 އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

[އިތުބާރުކުރެވޭ މަޤާމެއްގައިހުރެ ކުޑަކުއްޖަކު ލައްވައި ޖިންސީ ޢަމަލެއް ބެލުވުން]
ކުޑަކުއްޖަކު އިތުބާރުކުރަންޖެހޭ މަޤާމެއްގައިހުރި މީހަކު، ޖިންސީ ޢަމަލެއް ބަޔަކު ހިންގާ މަންޒަރު އެ ކުޑަކުއްޖާއަށް ދައްކައިފިނަމަ، ނުވަތަ އެ މަންޒަރު ބަލަން އެ ކުޑަކުއްޖާއަށް މަޖުބޫރުކުރުވައިފިނަމަ، ނުވަތަ އޭނާއަށް ފެންނަގޮތަށް އެކަން ކޮށްފިނަމަ، ނުވަތަ އޭނާ ބަލަން ހުރިކަން ނުވަތަ ބަލާފާނެކަން ޤަބޫލުކުރެވޭ ޙާލަތެއްގައި އެކަން ކޮށްފިނަމަ، ނުވަތަ އެފަދަ ޢަމަލެއް ބަޔަކު ހިންގަމުންދާކަން އެނގިހުރެ ކުޑަކުއްޖާ އެތަނަށް ދިއުމަށް ނުވަތަ ވަނުމަށް ބުނެ މަޖުބޫރުކުރުވައިފިނަމަ، އެމީހަކު އެކުރަނީ ކުށެކެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށުގެ އަދަބަކީ 15 އަހަރާއި 18 އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

[އިތުބާރު ކުރެވޭ މަޤާމުތައް]
މި ޤާނޫނުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި، ކުޑަކުއްޖަކު އިތުބާރުކުރަންޖެހޭ މަޤާމެއްގައި މީހަކު ހުރިކަމަށް ބަލާނީ، އަންނަނިވި ގުޅުންތައް ކުޑަކުއްޖަކާ އެ މީހަކާދެމެދު އުފެދިފައިވާ ޙާލަތުގައިހުރި މީހަކަށެވެ.
ކުޑަކުއްޖާގެ މައިންބަފައިންގެ ތެރެއިން މީހެއް.
ކުޑަކުއްޖާގެ ޝަރުޢީ ބަލަދުވެރިންގެ ތެރެއިން މީހެއް.
ކުޑަކުއްޖާގެ ބެލެނިވެރިންގެ ތެރެއިން މީހެއް.
އިސްލާމްދީނުގައި ކައިވެނިހެޔޮނުވާ މީހުންގެ ތެރެއިން މީހެއް.
ޤާނޫނެއްގައިވާ ގޮތުގެމަތިން، ކުޑަކުއްޖަކަށް ޚިދުމަތްދެމުންދާ ނުވަތަ އެކުއްޖަކު ބަލަހައްޓަމުންދާ މީހުންގެ ތެރެއިން މީހެއް.
ޙުކުމެއްގެ ދަށުން ނުވަތަ ތަޙްޤީޤަށްޓަކައި ކުޑަކުއްޖަކު ބަންދުކޮށްފައިވާ ތަނެއް ބަލަހައްޓާ މީހެއް.
ކުޑަކުއްޖަކު ގެއެއްގައި ބަހައްޓާފައިވާނަމަ، އެ ގެއެއްގެ މީހެއް.
ހޮސްޕިޓަލް، ނުވަތަ ކްލިނިކް، ނުވަތަ ކުޑަކުދިން ބަލަހައްޓައިދޭ ގެ ފަދަ ކުޑަކުދިންނަށް ޚިދުމަތްދޭ ތަނެއްގެ މީހެއް.
ކުޑަކުއްޖަކު ދިރިއުޅޭ ގޭގެ މީހެއް.
ކުޑަކުއްޖަކު ތަޢުލީމު ހާޞިލުކުރަމުންދާ ތަނުގެ މީހެއް.
ކުޑަކުއްޖަކު ވަޒީފާ އަދާކުރަމުންދާ ތަނުގެ ނުވަތަ މަސައްކަތުގެ ހުނަރު ދަސްކުރަމުންދާ ތަނުގެ މީހެއް.
ކުޑަކުއްޖަކަށް އިރުޝާދާއި ލަފާ ދޭންޖެހޭ މަޤާމެއްގައި ހުރި މީހެއް.
ކުޑަކުއްޖަކު ބެލެހެއްޓުން ޙަވާލުކުރެވިފައިވާ މީހެއް.

[ކައިވެނީގެ އިސްތިސްނާ]
މީހަކު، އިސްލާމްދީނުގެ އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން، ކުޑަކުއްޖަކާ ކައިވެނިކޮށްގެން އުޅޭކަމަށްވާނަމަ، އެ ކައިވެނީގެ ގުޅުމުގެ ތެރޭގައި، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ޖިންސީ ޢަމަލެއްގެ ކުށްކަމުގައި ބެލިދާނެ ޢަމަލެއް ކުރިކަމުގައި ވީނަމަވެސް، އެއީ، މި ޤާނޫނުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި ކުށެއް ކަމުގައެއް ނުބެލެވޭނެއެވެ.

[ޢާއިލާގެ މެންބަރަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުން]
މީހަކު، އޭނާގެ ޢާއިލާގެ ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގައިފިނަމަ، އެ ކުރަނީ ކުށެކެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށުގެ އަދަބަކީ 20 އަހަރާއި 25 އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

[ކުޑަކުއްޖަކު ލައްވައި ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމަށް ޢާއިލާގެ މެންބަރަކު ހިތްވަރުދިނުން]
ޢާއިލާގެ މެންބަރަކު، އޭނާގެ ޢާއިލާގެ ކުޑަކުއްޖަކު ލައްވައި ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމަށް، އެކުއްޖާއަށް ހިތްވަރު ދިނުމަކީ ކުށެކެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށުގެ އަދަބަކީ 20 އަހަރާއި 25 އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

[އަގުދޭގޮތަށް ޖިންސީ ޢަމަލެއް ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ހިންގުން]
އަގުދޭގޮތަށް، މީހަކު، ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގައިފިނަމަ، ނުވަތަ އެކަން ކޮށްފައިވަނީ އެކަންކުރުމުގެ ކުރިން އެކުއްޖާއަށް އެއްވެސް އަގެއް ދޭނެކަމަށް އެކުއްޖާއަށް ވިސްނައިދީގެން ކަމަށްވާނަމަ، އެމީހަކު އެކުރަނީ ކުށެކެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށުގެ އަދަބަކީ 15 އަހަރާއި 21 އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުމެވެ.
މި މާއްދާގެ ބޭނުމަށްޓަކައި، "އަގުދިނުން" ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިއެވަނީ މާލީ ޢިނާޔަތެއް، ނުވަތަ ފައިސާގެ ޢިނާޔަތެއް ދިނުމަށެވެ. ނުވަތަ ކުޑަކުއްޖާ އަދާކުރަންޖެހިފައިވާ އަގެއް އޭނާގެ ފަރާތުން އަދާކޮށްދިނުމަށެވެ. ނުވަތަ ކުޑަކުއްޖާ ގަންނަންޖެހޭ އެއްޗެއް ގަނެދިނުމަށް ނުވަތަ ކުޑަކުއްޖާ ބޭނުންވާ ޚިދުމަތަކަށް ފައިސާ ދައްކައިދިނުމަށް، ނުވަތަ ހަދިޔާއެއްގެ ގޮތުގައި ފައިސާ ދިނުމަށް، ނުވަތަ ފައިސާގެ އަގުހުރި އެއްޗެއް ދިނުމަށެވެ.
[ކުޑަކުދިން މެދުވެރިކޮށް އޮރިޔާންކާޑު ހެދުން ނުވަތަ ހަށިވިއްކުން] މީހަކު، ކުޑަކުއްޖަކު ލައްވައި ގަސްތުގައި ހަށިވިއްކުވައިފިނަމަ، ނުވަތަ އޮރިޔާންކާޑު ހެދުމުގައި އެ ކުޑަކުއްޖާ، ބައިވެރިކުރުވައިފިނަމަ، ނުވަތަ އެ ކުޑަކުއްޖާގެ ޖިންސީ ގުނަވަނެއް ހާމަކޮށް ފެންނަގޮތަށް، އޮރިޔާންކާޑު ހަދައިފިނަމަ، އެމީހަކު އެ ކުރަނީ ކުށެކެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށުގެ އަދަބަކީ 20 އަހަރާއި 25 އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

[މަޖުބޫރުން ހަށިވިއްކުވުމާއި އޮރިޔާންކާޑު ހެއްދުން]
މީހަކު، ކުޑަކުއްޖަކަށް މަޖުބޫރުކޮށްގެން ނުވަތަ އޭނާ ކޮންޓްރޯލްކޮށްގެން، ނުވަތަ އޭނާގެ މިނިވަންކަން ގެއްލިގެންދާގޮތަކަށް އޭނާ ހިފަހައްޓައިގެން، އޭނާ ލައްވައި ހަށިވިއްކުވައިފިނަމަ، ނުވަތަ އޮރިޔާންކާޑު ހެދުމުގައި ބައިވެރިކުރުވައިފިނަމަ، އެކުރަނީ ކުށެކެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށުގެ އަދަބަކީ 20 އަހަރާއި 25 އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

[މަސްތުކުރުވައިގެން ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގުން]
ކުޑަކުއްޖަކަށް މަސްތުވާއެއްޗެއް ދީގެން، ނުވަތަ އެކުއްޖާގެ އަމިއްލަ ވިސްނުމުގެ ބާރު ކަނޑުވާލެވޭކަހަލަ އެއްޗެއް ދީގެން، ނުވަތަ އެކުއްޖާގެ އަމިއްލަ ނަފްސުގެ މައްޗަށް އެކުއްޖާގެ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރު ގެއްލޭކަހަލަ އެއްޗެއްދީގެން، އެކުއްޖާއާއެކު، މީހަކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގައިފިނަމަ ނުވަތަ ހިންގުވައިފިނަމަ، އެކުރަނީ ކުށެކެވެ.
"އެއްޗެއް ދީގެން" ކަމަށް މި މާއްދާގެ ބޭނުމަށްޓަކައި ބުނެފައިއެވަނީ، އެއްޗެއް ކާންދީގެން ނުވަތަ ބޯންދީގެން ނުވަތަ ހަށިގަނޑުގެ ތެރެއަށް އެނޫންވެސް ގޮތަކަށް އެއްޗެއް ވާޞިލުކުރުވުމަށެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށުގެ އަދަބަކީ 25 އަހަރުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

[ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމަށް ގެއަކަށް ވަނުން]
ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމުގެ ނިޔަތުގައި، އެކުއްޖާ ހުންނަ ގެއަށް ނުވަތަ އެކުއްޖާ އެވަގުތަކު ހުރި ތަނަކަށް މީހަކު ވަނުމަކީ ކުށެކެވެ.
މި މާއްދާގެ ބޭނުމަށްޓަކައި "ގެއެއް" ނުވަތަ "ތަނެއް" ގެ މާނައިގައި ޢިމާރާތާއި، އެ ޢިމާރާތާ އިންވެގެންވާ ގޯތިތެރެ ހިމެނެއެވެ. އަދި އެއްގަމު އުޅަނދުފަހަރާއި ކަނޑުގެ އުޅަނދުފަހަރުވެސް ހިމެނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށުގެ އަދަބަކީ 1 އަހަރާއި 10 އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

[ޖިންސީ ގުނަވަނެއް ދެއްކުން]
މީހަކު ކުޑަކުއްޖަކަށް، އެމީހެއްގެ ޖިންސީ ގުނަވަނެއްކަމަށް ބެލެވޭ އެއްވެސް ތަނެއް ދައްކައިފިނަމަ، ނުވަތަ އެމީހަކު ލައިގެން ހުރި ހެދުމެއްގެ ބޭރުން ކުޑަކުއްޖަކަށް ފެންނާނެ ގޮތަކަށް ޖިންސީ ގުނަވަނެއް ހާމަކޮށްގެން ހުރިނަމަ، އެމީހަކު އެކުރަނީ ކުށެކެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށުގެ އަދަބަކީ 3 އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

[އެކަކަށްވުރެ ގިނަމީހުން ބައިވެރިވެގެން ކުށެއްކުރުން]
މި ޤާނޫނުގައި ކުށެއްކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށެއް ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ކުރީ، އެކަކަށްވުރެ ގިނަމީހުން، އެއް ނިޔަތަކުން ނުވަތަ އެއް މަޤްޞަދަކުން ގުޅިގެންތިބެކަމަށްވާނަމަ، އެއިން ކޮންމެ މީހަކީ، އެ ކުޑަކުއްޖާއާއެކު، ވަކިވަކިން އެކުށްކުރި މީހެއްކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ.
އެކިމީހުން އެ ކުށުގެ ޢަމަލުގައި ބައިވެރިވެފައިވަނީ އެކި މިންވަރަށްކަމުގައި ވީނަމަވެހެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށުގެ އަދަބަކީ 20 އަހަރާއި 25 އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

[ރުހުން]

[ތޭރަ އަހަރުން ދަށުގެ ކުޑަކުދިން]
އުމުރުން 13 އަހަރުން ދަށުގެ ކުޑަކުއްޖަކީ އެއްވެސް ޙާލަތެއްގައި، އެއްވެސްގޮތަކަށް، ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމަށް ރުހުންދެވިދާނެ މަޤާމެއްގައި ހުރި ކުއްޖެއްކަމުގައެއް މި ޤާނޫނުގެ ބޭނުމަށްޓަކައެއް ނުބެލެވޭނެއެވެ. އޭނާ ރުހުންދިންކަމުގައިވީނަމަވެސް، އެއީ، މި ޤާނޫނުގެ މަޤްޞަދަށްޓަކައި ބާޠިލު ރުހުމެކެވެ.

[ތޭރަ އަހަރުން މަތީގެ ކުޑަކުދިން]
އެހެންގޮތަކަށް ސާބިތުނުވާހާހިނދަކު، އުމުރުން 13 އަހަރާއި 18 އަހަރާ ދެމެދުގެ ކުޑަކުއްޖަކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމަށް ރުހުނުކަމުގައެއް ނުބެލެވޭނެއެވެ. އަދި އެހެންގޮތަކަށް ސާބިތުނުވާހާހިނދަކު، ބަލާނީ، ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގީ އެ ކުޑަކުއްޖާގެ ރުހުމުގައި ނޫންކަމަށެވެ.

[ބައެއް ޙައްޤުތައް ހިފެހެއްޓިގެންވުން]

[ޤާނޫނުއަސާސީން ލިބިދޭ ބައެއް ޙައްޤުތައް ހިފެހެއްޓިގެންވުން]
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކުރެވޭ ނުވަތަ ހައްޔަރުކުރެވޭ މީހާއަށް ޤާނޫނުއަސާސީން ލިބިދޭ ޙައްޤުތަކުގެ ތެރެއިން، މި ބާބުގެ އަންނަނިވި މާއްދާތަކުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޙައްޤުތައް، އެ މާއްދާތަކުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މިންވަރަށް ހިފެހެއްޓިގެންވެއެވެ.

[ހަނުހުރުމުގެ ޙައްޤު ހިފެހެއްޓިގެންވުން]
ޤާނޫނުއަސާސީގެ 48 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގެ ދަށުން ތިމާއަކީ ކާކުކަން އަންގައިދިނުން ފިޔަވައި، އިތުރު އެއްވެސް މަޢުލޫމާތެއް ނުދީ ހަނުހުރުމުގެ ޙައްޤު ލިބިދީފައިވީނަމަވެސް، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކުށެއްގެ ތުހުމަތުގައި ބަންދުކުރެވޭ މީހާއަށް، އެ ޙައްޤު، އެއްވެސް މިންވަރަކަށް ލިބިގެނެއްނުވެއެވެ.

[ތަޙްޤީޤުގެ މަރުޙަލާގައި ބަންދުން މިނިވަންވުމުގެ ޙައްޤު ހިފެހެއްޓިގެންވުން]
ކުށެއްގެ ތުހުމަތުކުރެވިފައިވާ މީހަކު، އެމީހާ ހިމެނޭ މައްސަލައިގެ ހެކި ފޮރުވުމަށް، ނުވަތަ ހެކިބަސްދޭންހުރި މީހަކަށް ނުފޫޒެއް ފޯރުވުމަށް މަސައްކަތްކޮށްފާނެކަމަށްޓަކައި، ނުވަތަ ކޯޓަށް ހާޒިރުނުވެދާނެކަމަށްޓަކައި، ނުވަތަ ފިލާފާނެކަމަށްޓަކައި، ނުވަތަ ބަންދުން ދޫކޮށްލައިފިނަމަ މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށްޓަކައި މެނުވީ، ޝަރީޢަތުން ޙުކުމްކުރުމުގެ ކުރިން މީހަކު ބަންދުގައި ބަހައްޓައިގެނެއް ނުވާނެކަމަށް، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވީނަމަވެސް، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކުށެއްގެ ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާ ބަންދުން ދޫކޮށްލައިފިނަމަ، މުޖުތަމަޢުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެކަމަށް ބަލައި، އަދި ހެކި ފޮރުވުމަށް ނުވަތަ ހެކިބަސް ދޭންހުރި މީހަކަށް ނުފޫޒެއް ފޯރުވުމަށް މަސައްކަތްކޮށްފާނެކަމަށް ބަލައި، ތަޙްޤީޤުގެ މަރުޙަލާއާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާ ނިމެންދެން ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރުމަށް، ފަނޑިޔާރަށް މަގުފަހިކޮށްދިނުމަށްޓަކައި، އެ ޙައްޤު އެ މިންވަރަށް މި ޤާނޫނުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި ހިފެހެއްޓިގެންވެއެވެ.

[ޙައްޤުތައް ހިފެހެއްޓުމުގައި ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16 ވަނަ މާއްދާއަށް ރިޢާޔަތްކުރުން]
މި ޤާނޫނުގެ 27 ވަނަ މާއްދާއާއި 28 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އަސާސީ ޙައްޤުތައް ހިފެހެއްޓިފައިވަނީ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުންނެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އެ ޙައްޤުތައް އެ މިންވަރަށް ހިފެހެއްޓިގެންވަނީ ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ
(ށ) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިންތޯ ކޯޓުން ކަނޑައެޅުމުގައި، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ނ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ 6 ނުކުތާއަށްވެސް، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން، އެ އަސާސީ ޙައްޤުތައް އެ މިންވަރަށް ހިފެހެއްޓުމުގައި، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ރިޢާޔަތްކޮށްފައިވާކަމަށް ކޯޓުން ބަލަންވާނެއެވެ.

[ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން]

[ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުގެ އަމުރަކަށް އެދުން]
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކުށުގެ ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހަކާމެދު، މި ޤާނޫނުން ލިބިދޭ ޚާއްޞަ އުސޫލުތަކާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރުމަށް، ފުލުހުންނަށް ފެނިއްޖެހިނދެއްގައި، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކުށެއް ކުރިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި ހައްޔަރުކުރެވޭ މީހާ ތަޙްޤީޤުގެ މަރުޙަލާއާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާ ނިމެންދެން، ބަންދުގައި ދެމެހެއްޓުމުގެ އަމުރެއް ހޯދުމަށް، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ކޯޓަށް ހުށަހަޅައިދިނުން އެދި، ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސްއަށް، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ ގާތުގައި އެދެވިދާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާފަދަ އެދުމެއް ކޮމިޝަނަރ އޮފް ޕޮލިސް ސޮއިކޮށް ފޮނުވާ ލިޔުމަކުން، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްއަށް ހުށަހަޅައިފި ހިނދެއްގައި، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ބަލަންޖެހޭ މިންގަނޑުތަކުން ބެލުމަށްފަހު، ވީއެންމެއަވަސް ފުރުޞަތެއްގެ ތެރޭގައި، އެފަދަ އަމުރަކަށް އެދި ކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.

[ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ސާބިތުކޮށްދޭންޖެހޭނެ ކަންކަން]
މި ޤާނޫނުގެ 30 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް، ކޯޓުގެ އަމުރަކަށް އެދި ހުށަހަޅާ މައްސަލައެއްގައި އަންނަނިވި ކަންކަން، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް، ކޯޓަށް ސާބިތުކޮށްދޭންވާނެއެވެ.
މުޖުތަމަޢުގައި ހިމެނޭ ކުޑަކުދިން ރައްކާތެރިކުރުމަށްޓަކައި، ކުށުގެ ތުހުމަތުކުރެވިފައިވާ މީހާ ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން ކޮންމެހެން ބޭނުންކަން.
ކުށުގެ ތުހުމަތުކުރެވިފައިވާ މީހާ ބަންދުގައި ނުބަހައްޓައިފިކަމަށްވާނަމަ، އެފަދަ ކުށެއް އަލުން ތަކުރާރުކޮށްފާނެކަން، ނުވަތަ މައްސަލައިގެ ހެކި ފޮރުވަފާނެކަން، ނުވަތަ ހެކީންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވަން މަސައްކަތްކޮށްފާނެކަން.

[ކޯޓުން ރިޢާޔަތްކުރާނެ ކަންކަން]
ތަޙްޤީޤުގެ މަރުޙަލާގައާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައި ބަންދުގައި މީހަކު ދެމެހެއްޓުމަށް، މި ޤާނޫނުގެ 30 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ހުށަހަޅާ މައްސަލައެއްގައި، އަމުރެއްކުރުމުގެ ކުރިން، އަންނަނިވި ކަންކަމަށް ކޯޓުން ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ.
ޞިއްޙީ، ނަފްސާނީ، އަދި ސައިކިއޭޓްރީއާގުޅޭ ދާއިރާގެ ތަޖުރިބާކާރުން އެކަމާގުޅޭގޮތުން ދެކޭގޮތް.
ކުށުގެ ތުހުމަތު ކުރެވިފައިވާ މީހާ ކޮށްފައިވާ ކުށް.
ކުށުގެ ތުހުމަތުކުރެވިފައިވާ މީހާ ކޮށްފައިވާ ކުށުގެ ސަބަބުން ގެއްލުން ލިބިފައިވާ ކުއްޖާގެ ޙާލަތާއި އެކުއްޖާގެ އުމުރު.
ކުށް ކޮށްފައިވަނީ، ކުޑަކުއްޖާއަށް އިތުބާރުކުރެވޭ މަޤާމެއްގައި ހުރި މީހަކުކަން ނުވަތަ ނޫންކަން.
ކުށުގެ ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާގެ މާޒީގައި، އޭނާގެ މައްޗަށް އެފަދަ ކުށުގެ ތުހުމަތު އުފުލިފައިވާކަން ނުވަތަ ނޫންކަން.
އެކުށް ތަޙްޤީޤުކުރުމަށް އޭނާ އެހީތެރިވެދީފައިވާ މިންވަރު.
ކުށުގެ ތުހުމަތުކުރެވިފައިވާ މީހާގެ ޖިނާއީ ކުށުގެ ރެކޯޑު.
ތަޙްޤީޤުގެ މަރުޙަލާއާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައި ބަންދުގައި ނުބަހައްޓައިފިނަމަ، ކުށުގެ ތުހުމަތުކުރެވިފައިވާ މީހާ އިތުރު ކުށެއް ކޮށްފާނެކަމަށް ނުވަތަ ހެކި ފޮރުވަފާނެކަމަށް ނުވަތަ ހެކީންނަށް ނުފޫޒު ފޯރުވަފާނެކަމަށް ބެލެވޭ ނިސްބަތުގެ ބޮޑުކަން.
މައްސަލައާ ގުޅުންހުރި އެހެނިހެން ހެއްކާއި ޤަރީނާއާއި ޙާލަތު.

[ވަގުތީ އަމުރުކުރުން]
މި ޤާނޫނުގެ 30 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މައްސަލައެއް ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމުން، އެކަމާމެދު ކޯޓުން ގޮތެއް ނިންމަންދެން، ކުށުގެ ތުހުމަތުކުރެވިފައިވާ މީހާ، ކުށުގެ ތަޙްޤީޤުގެ މަރުޙަލާގައި ގިނަވެގެން 30 ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމަށް ވަގުތީ އަމުރެއް ނެރުމުގެ ބާރު ކޯޓަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
ތަޙްޤީޤުގެ ދާއިރާގައި ކުރަންޖެހޭ ކަންކަން އެކަށީގެންވާގޮތުގައި ކޮށްގެންވެސް، ކުށުގެ ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހާ ބަންދުގައި ބަހައްޓައިގެން 30 ދުވަސް ހަމަވާއިރު، އެ މައްސަލައިގެ ތަޙްޤީޤު މުޅިން ނިންމާލެވިފައިނުވާނަމަ، އިތުރު 30 ދުވަހުގެ މުއްދަތަށްވުރެ އިތުރުނުވާނެ ގޮތުގެމަތިން، އޭނާ ބަންދުގައި ހުރި މުއްދަތު އިތުރުކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ކޯޓަށް ލިބިގެންވެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން އިތުރުކުރެވޭ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް މި ޤާނޫނުގެ 30 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ހުށަހަޅާފައިވާ މައްސަލަ ކޯޓުން އަވަސްގޮތަކުން ބަލައި ޙުކުމެއް ކަނޑައަޅަންވާނެއެވެ.

[ކޯޓުން އެދެވިދާނެ ކަންކަން]
ކޯޓުން ބޭނުންކަމަށްވާނަމަ، މި ޤާނޫނުގެ 30 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ހުށަހެޅޭ މައްސަލައެއް ބެލުމުގައި، ކޯޓުން ކަނޑައަޅާ ސައިކިއޭޓްރިސްޓަކު ނުވަތަ ކުޑަކުދިންގެ ރައްކާތެރިކަމަށްޓަކައި މަސައްކަތްކުރާ މީހަކު ޢައްޔަންކޮށްގެން، އެމީހަކު އެކަމާމެދު ދެކޭގޮތް އޮޅުންފިލުވުމުގެގޮތުން އެމީހެއްގެ ރިޕޯޓަކަށް އެދެވިދާނެއެވެ.

[ބަންދުގައި ބެހެއްޓުމުގެ އަމުރު]
ތަޙްޤީޤުގެ މަރުޙަލާއާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައި މީހަކު ބަންދުގައި ދަމަހައްޓަން ކޯޓަށް ފެނިއްޖެނަމަ، ބަންދުގައި ދެމެހެއްޓުމުގެ އަމުރެއް ކޯޓަށް ކުރެވިދާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އަމުރު ނިމުމަކަށްގެނެވޭނީ ކުށުގެ ޝަރީޢަތުގެ ފުރަތަމަ މަރުޙަލާ ނިމުމުން ނުވަތަ އެ އަމުރު ނެރުނު ކޯޓުން އެ އަމުރު ބާޠިލުކުރުމުންނެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އަމުރެއް ނެރޭއިރު، އެ އަމުރު ނެރެން ކޯޓުން ބުރަވި ސަބަބުތައް ތަފްސީލުކޮށް ބަޔާންކުރަންވާނެއެވެ.

[އަމުރު މުރާޖަޢާކުރުން]
ތަޙްޤީޤުގެ މަރުޙަލާއާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާ ނިމެންދެން، މީހަކު ބަންދުގައި ދެމެހެއްޓުމަށް ކޮށްފައިވާ އަމުރެއްގެ ދަށުން މީހަކު ބަންދުގައި ހުރި މުއްދަތު ދިގުވެއްޖެކަމަށް ކޯޓަށް ފާހަގަކުރެވިއްޖެކަމަށްވާނަމަ، ނުވަތަ އެމީހެއްގެ ބަލަދުވެރިންގެ ފަރާތުން އެފަދަ މައްސަލައެއް ކޯޓަށް ހުށަހަޅައިފިކަމަށްވާނަމަ، ކޯޓުން އެ މައްސަލަ މުރާޖަޢާކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މައްސަލައެއް މުރާޖަޢާކުރުމުގައި، އެ މައްސަލައިގައި އެހާތަނަށް ކުރެވިފައިވާ މަސައްކަތާއި އެ މައްސަލައިގައި ހޭދަވެފައިވާ ވަގުތާއި، ކުށުގެ ތުހުމަތުކުރެވިފައިވާ މީހާއާމެދު ކަންކަން ކުރެވެމުންދާ ގޮތާބެހޭގޮތުން މަޢުލޫމާތު ސާފުކުރަންވާނެއެވެ. މިކަން ކުރާނީ ފުލުހުންނާއި ކުށުގެ ތުހުމަތުކުރެވިފައިވާ މީހާގެ ހާޒިރުގައި ޝަރުޢީ މަޖިލީހެއްގައެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން މައްސަލައެއް ކޯޓުން މުރާޖަޢާކުރާއިރު، ކުށުގެ ތުހުމަތުކުރެވިފައިވާ މީހާއަކީ، ތަޙްޤީޤުގެ މަރުޙަލާގައާއި ޝަރީޢަތުގެ މަރުޙަލާގައި ބަންދުގައި ބެހެއްޓުން ކޮންމެހެން ބޭނުން މީހެއް ނޫންކަމަށް، ނުވަތަ އޭނާ ބަންދުގައި ދެމެހެއްޓުމަށް އަމުރުކުރިއިރު އޮތް ޙާލަތު މިހާރު ބަދަލުވެއްޖެކަމަށް، ކޯޓަށް ފެނިއްޖެކަމަށްވާނަމަ، ނުވަތަ އެ އަމުރު އެގޮތަށް ދެމެހެއްޓުމުގެ ބޭނުމެއް އިތުރަށް ނެތްކަމަށް ކޯޓަށް ފެނިއްޖެކަމަށްވާނަމަ، އެ ހިސާބުން އެ އަމުރު ބާޠިލުކުރުމުގެ ބާރު ކޯޓަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

[ބަލަހައްޓަމުންދިޔުމުގެ އަމުރު]

[ބަލަހައްޓަމުންދިޔުމުގެ އަމުރަށް އެދުން]
ކުޑަކުއްޖަކާއެކު މީހަކު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގުމުގެ ކުށް ސާބިތުވެ، އެ ކުށުގެ ޙުކުމް ކުށްވެރިޔާ ތަންފީޒުކޮށް ނިމުނުކަމަށްވީނަމަވެސް، އެ ކުށްވެރިޔާގެ ފަރާތުން މުޖުތަމަޢަށް ލިބިދާނެ ގެއްލުމަކަށްޓަކައި، ނުވަތަ އެހެން ކުޑަކުއްޖަކަށް ލިބިދާނެ ގެއްލުމަކަށްޓަކައި، ނުވަތަ އެމީހެއްގެ އަމިއްލަ ޢާއިލާގެ ކުޑަކުއްޖަކާއި، ނުވަތަ އެމީހެއްގެ އުފަންދަރިޔަކާއެކު، ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގާފައިވާ މީހަކުނަމަ، އެމީހެއްގެ އުފަންދަރިންގެ އުމުރުން 18 އަހަރު ފުރިހަމަވަންދެން އެފަދަ ޖިންސީ ޢަމަލެއް ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ހިންގުމަށް މަގުފަހިނުވާނެ ގޮތެއްގެމަތިން، ދައުލަތުން އޭނާ ބަލަހައްޓަމުންދިޔުމުގެ އަމުރެއް ނެރެދިނުން އެދި ކޯޓުގައި، ދައުލަތަށް އެދެވިދާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާފަދަ އަމުރަކަށް އެދޭނީ ކުށްވެރިޔާގެ ޙުކުމް ހަމަވުމަށް، 6 މަސްދުވަހަށްވުމުން، އެ 6 މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާފަދަ އަމުރަކަށް އެދި ހުށަހެޅުމެއް ހުށަހަޅާއިރު، އޭނާ އަލުން އެފަދަ ކުށެއް ކޮށްފާނެކަމަށް އެކަށީގެންވާގޮތުގައި ބެލެވިދާނެކަމަށް ސަނަދުލިބިފައިވާ ސައިކިއޭޓްރިސްޓެއް ނުވަތަ ސައިކޮލޮޖިސްޓެއް ނުވަތަ ޑޮކްޓަރެއްގެ ފަރާތުން ބުނާބުނުމުގެ ލިޔުން، ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ކޯޓަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.
ކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅުމަށްފަހު، އެ ހުށަހެޅި މައްސަލައިގެ ކޮޕީ ކޯޓަށް މައްސަލަ ހުށަހެޅިތާ 7 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ މައްސަލަ ރައްދުވާ ކުށްވެރިޔާއަށާއި ބަލަދުވެރިޔާއަށްވެސް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ރައްދުކޮށްދޭންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ހިނގާ މައްސަލައެއްގައި، ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމަށް ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ އެއްވެސް ހެއްކެއް ނުވަތަ ލިޔުމެއް ނުވަތަ އެހެންވެސް މަޢުލޫމާތެއްވާނަމަ، އޭގެ ކޮޕީވެސް މައްސަލަ ރައްދުވާ ފަރާތަށާއި ބަލަދުވެރިޔާއަށްވެސް ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ރައްދުކުރަންވާނެއެވެ.

[ބެލެހެއްޓުމުގެ އަމުރަކަށް އެދުމުން މައްސަލަ ބެލުން]
މި ޤާނޫނުގެ 37 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާފަދަ އަމުރަކަށް އެދި ހުށަހެޅުމެއް ހުށަހަޅާތާ ގިނަވެގެން 45 ދުވަހުގެތެރޭގައި އެކަމާބެހޭގޮތުން ކޯޓުން ގޮތެއް ނިންމަންވާނެއެވެ.
ކޯޓުން ބަލާބެލުމުގައި، ދައުލަތުން އޭނާ ބަލަހައްޓަމުންދިޔުމުގެ އަމުރެއް ކުރުމަކީ އެންމެ އެކަށީގެންވާ ކަމެއްކަމުގައިވާނަމަ، އަދި މައްސަލަ ބޮޑަށް ބުރަވަނީ އެގޮތަށްކަމުގައިވާނަމަ، އަންނަނިވި ބާވަތުގެ މީހުން މެދުވެރިކޮށް އޭނާއާމެދު ފެންނަގޮތެއް ބެލުމަށްފަހު ކޯޓަށް އެންގުމަށް، އަމުރުކުރެވިދާނެއެވެ. އަދި އެމީހުންގެ މަސައްކަތުގައި އެހީތެރިކަންދިނުމަށް ކުށްވެރިޔާއަށް ކޯޓުން އަމުރުކުރެވިދާނެއެވެ.
ސައިކިއޭޓްރިސްޓުންގެ ދެ މީހުންނާއި ކްރިމިނޮލޮޖިސްޓެއް.
ސައިކޮލޮޖިސްޓުންގެ ދެ މީހުންނާއި ކްރިމިނޮލޮޖިސްޓެއް.
ސައިކިއޭޓްރިސްޓަކާއި ސައިކޮލޮޖިސްޓަކާއި ކްރިމިނޮލޮޖިސްޓެއް.
ދެ ސައިކިއޭޓްރިސްޓުންނާއި ދެ ސައިކޮލޮޖިސްޓުންނާއި ކްރިމިނޮލޮޖިސްޓެއް.

[އަމުރުކުރުމާއި އަމުރު ނުކުރުން]
މި ޤާނޫނުގެ 38 ވަނަ މާއްދާގެ
(ށ) ގައި ބަޔާންކުރާ ފަރާތުން ހުށަހަޅާ ބަޔާންތަކަށް ބެލުމަށްފަހު، އެމީހަކީ އިތުރަށް އެފަދަ ކުށެއް ކޮށްފާނެ މީހެއްކަމަށް ނުފެންނަކަމަށްވާނަމަ، އެހާ ހިސާބުން އެ މައްސަލަ ނިމުމަކަށްގެންނަންވާނެއެވެ. އަދި އެފަދަ އަމުރެއް ކޮށްގެންނުވާނެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގެ 38 ވަނަ މާއްދާގެ
(ށ) ގައި ބުނާ ފަރާތުން ހުށަހަޅާ ހުށަހެޅުންތަކަށް ބެލުމުން، އޭނާ އިތުރު ކުށެއް ކޮށްފާނެކަމަށް އެމީހުންނަށް ޤަބޫލުކުރެވޭކަމަށް ބުނެފައިވާނަމަ، ގިނަވެގެން 3 އަހަރުދުވަހުގެ މުއްދަތަށް، ވަކި އުސޫލުތަކެއްގެމަތިން، އެ ކުށްވެރިޔާ ބަލަހައްޓަމުން ދިޔުމަށް ދައުލަތުގެ މައްޗަށް، ކޯޓުން އަމުރުކުރެވިދާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ށ) ގެ ދަށުން އަމުރުކުރެވި 3 އަހަރު ހަމަވުމަށް 6 މަސްދުވަހަށްވުމުން، މި ޤާނޫނުގެ 37 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން، އަލުން ޢަމަލުކުރުމުގެ އިޚްތިޔާރު ދައުލަތަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

[އަމުރުކުރުމުގައި ބަލަންވީ ކަންކަން]
ކުށްވެރިޔަކު ބަލަހައްޓަމުން ދިޔުމުގެ އަމުރެއް މި ޤާނޫނުގެ 38 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކުރުމުގެކުރިން، ކޯޓުން ޢާންމު އުސޫލުން ބަލާނެ ކަންކަމުގެ އިތުރަށް، އަންނަނިވި ކަންކަމަށް ކޯޓުން ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ.
މުޖުތަމަޢުގެ ރައްކާތެރިކަން އެގޮތުގައި ދެމެހެއްޓުން.
ކޯޓުން ޢައްޔަންކުރި ސައިކިއޭޓްރިސްޓުން ނުވަތަ ސައިކޮލޮޖިސްޓުން ނުވަތަ ކްރިމިނޮލޮޖިސްޓެއްގެ ބަޔާންތަކުން ދޭހަވާ މަޢުލޫމާތު.
ކޯޓުން ޢައްޔަންކުރި މީހުންނަށް ކުށްވެރިޔާ އެހީތެރިކަންދިން މިންވަރު.
ސައިކިއޭޓްރިސްޓުން ނުވަތަ ސައިކޮލޮޖިސްޓުން ނުވަތަ ކްރިމިނޮލޮޖިސްޓަކަށް ފާހަގަކުރެވުނު ކަންކަން.
އެ ކުށްވެރިޔާއާ އެއްބާވަތުގެ ކުށް ކޮށްފައިވާ މީހުންގެ ޢާންމު ތަފާސްހިސާބުތަކަށާއި ޢާންމު ތާރީޚުތަކަށް ބަލާއިރު، ނުވަތަ އެމީހުންގެ މާޒީއަށް ބަލާއިރު، ކުށްކުރުން ތަކުރާރުކޮށްފައިވާ ނިސްބަތް.
ކުށްވެރިޔާ އިޞްލާޙުވުމަށް އެއްވެސްކަހަލަ އިޞްލާޙީ ޕްރޮގްރާމެއްގައި ބައިވެރިވެފައިވާނަމަ އެކަން، ނުވަތަ އެފަދަ ކަމެއްގައި އޭނާ ބައިވެރިވުމަށް އެދިފައިވާނަމަ، އެކަން ނުވަތަ އެފަދަ ކަމެއްގައި އޭނާ ބައިވެރިވެގެން ކުރިއަށްދާނަމަ، އޭނާ ބައިވެރިވަމުންދާ ނިސްބަތް.
ކުށްވެރިޔާގެ ކުށުގެ ރެކޯޑު.
ދެވަނަ ފަހަރަށް އޭނާ ޖިންސީ ކުށެއް ކޮށްފާނެކަމަށް ބެލެވިދާނެ އިތުރު ކަންކަން.

[ބެލެހެއްޓުމުގެ އަމުރު ހިނގަންފަށާ ތާރީޚު]
މި ޤާނޫނުގެ 39 ވަނަ މާއްދާގެ
(ށ) ގެ ދަށުން، ކޯޓުން ކުރާ، ކުށްވެރިޔަކު ބެލެހެއްޓުމުގެ އަމުރެއް ހިނގަންފަށާނީ، އެ އަމުރެއްކުރާ ތާރީޚު ނުވަތަ އޭނާ އެވަގުތު ހުރި ބަންދު ނިމުމަކަށް އަންނަ ތާރީޚުގެ ތެރެއިން ފަހުން ބައްދަލުކުރާ ތާރީޚަކުން ފެށިގެންނެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އަމުރު ނިމުމަކަށް އަންނާނީ، އެ އަމުރުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މުއްދަތު ހަމަވުމުންނެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އަމުރުކުރުމުން، ދައުލަތުގެ ފަރާތުން އެ އަމުރު ތަންފީޒުކުރުމާ ޙަވާލުވާނީ ގައިދީންގެ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓާ އިދާރާއިން އެކަމަށް ޢައްޔަންކުރާ ކަރެކްޝަން އޮފިސަރެކެވެ.

[ބެލެހެއްޓުމުގެ އަމުރުގައި ޝަރުޠު ހިމެނުން]
ކުށްވެރިޔަކު ބެލެހެއްޓުމުގެ އަމުރެއް ކޯޓުން ކުރުމުގައި، އަންނަނިވި ޝަރުޠުތަކުގެ ތެރެއިން ޝަރުޠެއް ނުވަތަ ޝަރުޠުތަކެއް ހިމެނޭގޮތަށްވެސް އެ އަމުރުކުރެވިދާނެއެވެ. އަދި ކުށްވެރިޔާ އެ ޝަރުޠުތަކާ އެއްގޮތަށް ޢަމަލުކުރަމުންދިޔުމަށްވެސް، ކޯޓުން އަމުރުކުރެވިދާނެއެވެ.
ކުށްވެރިޔާއާ ޙަވާލުވާ ކަރެކްޝަން އޮފިސަރު ކަނޑައަޅާ މުއްދަތެއްގައި، ކަނޑައަޅާ ވަގުތެއްގައި، ކުށްވެރިޔާ ހުންނަ ގެއަކަށް ޒިޔާރަތްކުރުން.
ކުށްވެރިޔާ، އޭނާއަށް ޢައްޔަންކޮށްފައިވާ ކަރެކްޝަން އޮފިސަރާ ވަކި މުއްދަތުތަކަކުން ބައްދަލުކުރާގޮތަށް ކަނޑައެޅުން.
ކުށްވެރިޔާގެ އެޑްރެހަށް އެއްވެސް ބަދަލެއް އައިސްފައިވާނަމަ، އެކަން ކަރެކްޝަން އޮފިސަރަށް އެންގުން.
ގައިދީންގެ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓާ އިދާރާއިން ކަނޑައަޅާ ނުވަތަ ކޯޓުން ކަނޑައަޅާ ވަކިފަރުވާއެއް ނުވަތަ އިޞްލާޙީ ޕްރޮގްރާމެއްގައި ކުށްވެރިޔާ ބައިވެރިވުން.
ވަކި ތަންތަނަކަށް ކުށްވެރިޔާ ނުދިޔުމާއި ވަކި ތަންތަނަކުން ކުށްވެރިޔާ ނުފެނުން.
ވަކިތަންތަނެއްގައި ކުށްވެރިޔާ ދިރިނޫޅުން.
ވަކިބަޔަކާ ކުށްވެރިޔާ ބައްދަލުނުކުރުން.
ވަކިބަޔަކާ ނުވަތަ ވަކި ގިންތިއެއްގެ ބަޔަކާ ކުށްވެރިޔާ ގުޅަން ނޫޅުން.
ވަކިކަހަލަ ޢަމަލުތަކެއް ނުވަތަ ވަކި ބާވަތްތަކެއް ޢަމަލުތަކެއް ކުށްވެރިޔާ ނުކުރުން.
ވަކި ވައްތަރެއްގެ ވަޒީފާއެއް ކުށްވެރިޔާ އަދާނުކުރުން ނުވަތަ ވަކި ބާވަތްތަކެއްގެ ވަޒީފާ ކުށްވެރިޔާ އަދާނުކުރުން.
އޭނާގެ ނަން ބަދަލުނުކުރުން.

[ބެލެހެއްޓުމުގެ އަމުރަކާ ޚިލާފުވުން]
ބެލެހެއްޓުމުގެ އަމުރެއްގައިވާ ޝަރުޠުތަކާ ޚިލާފުވުމަކީ ނުވަތަ އެ އަމުރާ ޚިލާފުވުމަކީ ކުށެކެވެ.
އެ ކުށް ކުރާ މީހާގެ އަދަބަކީ ގިނަވެގެން 2 އަހަރުދުވަހަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

[ސައިކިއޭޓްރިސްޓުންގެ މަސްއޫލިއްޔަތުތައް]
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކުށްވެރިއަކު ބެލުމަށް، ނުވަތަ ކުށުގެ ތުހުމަތުކުރެވޭ މީހަކު ބެލުމަށް ޢައްޔަންކުރެވޭ ކޮންމެ ސައިކިއޭޓްރިސްޓަކުމެ، އަންނަނިވި ކަންކަން އޭނާގެ ރިޕޯޓުގައި ހިމަނަންވާނެއެވެ.
އޭނާ ބެލެހެއްޓުމުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި ނުގެންގުޅެފިނަމަ، ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމަށް އޮތް ނިސްބަތް.
ސައިކިއޭޓްރިސްޓަށް އެގޮތަށް ފެންނަ ސަބަބުތައް.

[މަޢުލޫމާތު ހޯދުމާއި ލިބިގަތުން]
ސައިކިއޭޓްރިސްޓަކު މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އެކުލަވާލަންޖެހޭ ރިޕޯޓަކާގުޅިގެން އެއްވެސްކަހަލަ ޞިއްޙީ ރިޕޯޓެއް، ސައިކިއޭޓްރިކް ރިޕޯޓެއް، ޖަލުން ތައްޔާރުކޮށްފައިވާ ރިޕޯޓެއް، ނުވަތަ އޭނާގެ މަސައްކަތަށް މުހިންމު ވެދާނެކަމަށް ފެންނަ އެހެން ރިޕޯޓެއް ނުވަތަ މަޢުލޫމާތެއް، ހޯދަންއެދިއްޖެނަމަ ގައިދީންގެ ކަންތައްތައް ބަލަހައްޓާ އިދާރާއިން އެ ރިޕޯޓެއް ނުވަތަ މަޢުލޫމާތެއް އޭނާއަށް ހޯދައިދޭންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ހޯދަންއެދޭ މަޢުލޫމާތެއް ހުރި މީހެއްގެ ކިބައިން މި ޤާނޫނުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި އެ މަޢުލޫމާތަށް އެދެފިކަމަށްވާނަމަ، އެ މަޢުލޫމާތު ދިނުމަކީ ނުވަތަ ދޫކުރުމަކީ މި ޤާނޫނު އެމީހެއްގެ މައްޗަށް ލާޒިމުކުރާ ކަމެކެވެ.
އެހެން އެއްވެސް ޤާނޫނަކުން ސިއްރު ހިފެހެއްޓުމަށް ލާޒިމުކޮށްފައިވާ ކަމެއް، މި ޤާނޫނުގެ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުވުމަށް ބޭނުންވާ މިންވަރަށް، މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކުރަންޖެހޭ ކަންކަމުގެ މައްޗަކަށް ނުހިނގާނެއެވެ.

[ޝަރީޢަތާގުޅޭ އުސޫލުތައް]

[ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހާގުޅޭ ޙައްޤުތައް]
ކުށްވެރިޔާއަށް، ނުވަތަ ކުށުގެ ތުހުމަތުގައިވާ މީހާއަށް، މި ޤާނޫނުގެ އެއްވެސް މާއްދާއެއްގެ ދަށުން، ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުގައި ލިބިގެންވާ، އަންނަނިވި ޙައްޤުތަކަށް ހުރަހެއް ނެތެވެ.
ކުށްވެރިޔާ އޭނާގެ އަމިއްލަ ހައިސިއްޔަތުން ނުވަތަ ވަކީލަކު މެދުވެރިކޮށް ދިފާޢުވުން.
ހެކިން ހާޒިރުކުރުން.
ހެކިބަސް ދިނުން.
އެއްފަރާތުން ހުށަހަޅާ ހެކިންނާ އަނެއް ފަރާތުން ފަނޑިޔާރު މެދުވެރިކޮށް ސުވާލުކުރުން.
ކޯޓަށް ހުށަހަޅަންޖެހޭ އެހެނިހެން ލިޔެކިޔުންތައް ހުށަހެޅުން.

[ހެކީގެ ނިސްބަތް]
އެހެން ޤާނޫނެއްގައި، ޖިނާއީ ކުށް ސާބިތުކުރުމަށް ބޭނުންވާ ހެކީގެ މިންގަނޑުކަމަށް ނުވަތަ ޝަރީޢަތަށް ޤަބޫލުކުރާ ހެކީގެ ބާވަތްކަމަށް އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިވީނަމަވެސް، މި ޤާނޫނުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި ނުވަތަ މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އުފުލޭ ދަޢުވާއެއްގައި، މީހަކު، ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގައިފިކަން ސާބިތުކުރުމަށްޓަކައި، ނުވަތަ މި ޤާނޫނުގައިވާ ކުށެއް ސާބިތުކުރުމަށްޓަކައި، އަންނަނިވި ބާވަތުގެ ހެކީގެ ތެރެއިން މަދުވެގެން ފަސް ބާވަތެއްގެ ހެކި ހުރެއްޖެކަމަށްވާނަމަ، އެ ހެއްކަކީ، ޤާނޫނުއަސާސީގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ (އ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދައިން، މީހަކު ކުށެއް ކޮށްފިކަން އެކަށީގެންވާ މިންވަރެއްގެ ޝައްކެއްނެތި ޝަރީޢަތަށް ސާބިތުކުރުމަށް ބޭނުންވާ މިންވަރަށް ލިބިފައިވާ ހެކިކަމުގައި ބެލެވޭނެއެވެ.
ޖިންސީ ޢަމަލު ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ހިންގައިފިކަން ސާބިތުކޮށްދޭ ރަސްމީ ލިޔުމެއް.
ސައިންޓިފިކް ތަޙްލީލުތަކުން ދައްކާ ނަތީޖާ.
ލޮލަށް ފެނުނު މީހުންގެ ހެކީގެ ބަޔާން.
ފޮރެންސިކް ނިޝާންތަކުންނާއި ތަޙްލީލުތަކުން ލިބޭ ހެކި.
ވީޑިއޯ ރެކޯޑުތަކުން ލިބޭ ހެކި.
އެކަމެއް ހިނގުމުން ދާދިއަވަހަށް ނުވަތަ އެކަމެއް ހިނގުމާދެމެދު ގިނަދުވަސްތަކެއް ނުވަނީސް ކުއްޖާގެ މައިންބަފައިންނަށް، ނުވަތަ ގާތްތިމާގެ މީހަކަށް، ނުވަތަ ރަޙްމަތްތެރިއަކަށް، ނުވަތަ ޑޮކްޓަރަކަށް، ނުވަތަ ޞިއްޙީ އެހީތެރިއަކަށް، ނުވަތަ ސައިކޮލޮޖިސްޓަކަށް، ނުވަތަ ސައިކިއޭޓްރިސްޓަކަށް، މައްސަލަ ތަޙްޤީޤުކުރާ ފުލުހަކަށް ނުވަތަ ކުޑަކުދިން ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ޚިދުމަތުގައި މަސައްކަތްކުރާ މީހަކަށް ކުޑަކުއްޖާ ދީފައިވާ ބަޔާން.
އޭނާއާމެދު ކަންވީގޮތްކަމަށް ނުވަތަ އެކަން ހިނގާދިޔަގޮތްކަމަށް ކުޑަކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވާ ބަޔާން.
މީހަކާ ބެހޭގޮތުން ޙަޤީޤަތެއްނެތް ވާހަކަތަކެއް ހަދައިގެން، ނުވަތަ އަލަށް އުފައްދައިގެން ކިޔައިދިނުންކަމަށް ބެލެވޭނެ ސަބަބެއްނެތި ނުވަތަ ޙާދިސާ ހިނގި ވަގުތާއި އެ ވާހަކަ ކިޔައިދިން ވަގުތާ ދެމެދު މާ ދިގު މުއްދަތެއް ފާއިތުނުވަނީސް، ކުޑަކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވާ ކިޔައިދިނުމެއް.
ކުޑަކުއްޖާ ކިޔައިދޭ އެއްޗަކާ އެކުއްޖާއަށް ޖިސްމާނީގޮތުން ލިބިފައިވާ ގެއްލުންކަމަށް ޑޮކްޓަރީގޮތުން ފާހަގަވާންހުރި ކަންކަމާއި ފޮރެންސިކް ތަޙްލީލުތަކުން ފާހަގަވާންހުރި ކަންކަން ދިމާވުން.
އެކުއްޖާއާއެކު ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގި މީހަކީ ކުރިން ޖިންސީ ޢަމަލު ހިންގި މީހެއްކަން ސާބިތުވެފައިވުން.
މާއްދީ ހެކި.
މައްސަލަ ބަލާ ފަރާތުން ކުއްޖާއާ އިންޓަރވިއުކުރުމުން ކުއްޖާ ކިޔައިދީފައިވާ ވާހަކަ.

[ކުޑަކުއްޖެއްގެ ހެކިބަސް ހޯދާނެގޮތް]
މި ޤާނޫނުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި، ކުޑަކުއްޖެއްގެ ހެކިބަސް ހޯދާކަމަށްވާނަމަ، އެކުއްޖެއްގެ ހެކިބަސް ހޯދަންވާނީ ކޯޓުން ބޭރުގައި، ޝަރީޢަތުގެ މަޖިލީހުން ބޭރުގައި، ފުލުސް އޮފީހުން ބޭރުގައި، އެކުއްޖާއަށް ފަރިތަ މާޙައުލެއްގައި، އެކުއްޖާ ދެކެފަރިތަ، އެކުއްޖާއަށް އިތުބާރުކުރެވޭ ބައެއްގެ ހާޒިރުގައި، އިންޓަވިއުކޮށްގެން، އެއިންޓަވިއު ވީޑިއޯ ރެކޯޑްކޮށްގެން، ނުވަތަ އެކުއްޖަކީ ޚާއްޞައެހީއަށް ބޭނުންވާ ކުއްޖެއްނަމަ، އެކުއްޖަކު ބުނާ އެއްޗެއް ތަރުޖަމާކޮށްދެވޭނެ ކަމުގެ ޤާބިލްކަންހުރި މީހެއްގެ ހާޒިރުގައި، އެކުއްޖާ ދެކެފަރިތަ، އެކުއްޖާއަށް އިތުބާރުކުރެވޭ ބައެއްގެ ހާޒިރުގައި އިންޓަވިއުކޮށްގެން، އެއިންޓަވިއު ވީޑިއޯ ރެކޯޑްކޮށްގެންނެވެ.

[ބައެއް ޢާންމު އުސޫލުތައް]

[ކުށުން ބަރީއަވެގެންވުން]
މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަމެއް އެ ބަޔާންކޮށްފައިވާގޮތަށް، މި ޤާނޫނު ތަންފީޒުކުރުމުގެ ނިޔަތުގައި، ނުރަނގަޅު ނިޔަތެއްނެތި، އަދި ވަކި މީހަކަށް ގެއްލުމެއް ދިނުމުގެ ނިޔަތެއްނެތި ކޮށްފި މީހަކަށް އެމީހަކުކުރި ޢަމަލަކުން ނުވަތަ ނުކޮށް ދޫކޮށްލި ކަމަކުން އެއްވެސް ޤާނޫނީ ޒިންމާއެއް އުފުލާކަށް ނުޖެހޭނެއެވެ.

[ޕެރޯލާއި ކަފާލާތުގެ އުސޫލު ނުހިނގުން]
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ބަންދުގައި ހުންނަ މީހާގެ މައްޗަށް ކަފާލާތުގެ އުސޫލެއް ނުވަތަ ޕެރޯލްގެ އުސޫލެއް ނުހިނގާނެއެވެ.

[ގެއްލުމުގެ ބަދަލު]
ޖިންސީ ޢަމަލެއް ކުޑަކުއްޖަކާއެކު ހިންގައިފިކަމަށް މީހެއްގެ މައްޗަށް ސާބިތުވެއްޖެކަމަށްވާނަމަ، އެކުއްޖާއަށް ޖިސްމާނީގޮތުން ލިބިފައިވާ ގެއްލުމަށާއި، އެކުއްޖާއަށް ޞިއްޙީގޮތުން ފަރުވާދީ ރަނގަޅުކުރުމަށް ހިނގާފައިވާ ޚަރަދަށާއި، އެކުއްޖާއަށް ނަފްސާނީގޮތުން ލިބިފައިވާ ގެއްލުމަށް އަދި އެކުއްޖާއަށް ކުރިމަތިވި ބިރުވެރިކަމަށް، ފައިސާގެ ބަދަލު ހޯދުމަށް ކޯޓުގައި ވަކިން މަދަނީ މައްސަލައެއް ހުށަހެޅިދާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކުރާ މައްސަލައެއް ސާބިތުކުރުމަށް ބޭނުންވާނެ ހެއްކަކީ ކުށްކުރިމީހާގެ މައްޗަށް ޝަރީޢަތުން ސާބިތުވެފައިވާ ޙުކުމެކެވެ.

[ބަދަލު ހޯދިދާނެ ކަންކަން]
މި ޤާނޫނުގެ 51 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ކުރާ ބަދަލުހޯދުމުގެ މަދަނީ ދަޢުވާއެއްގައި، ފައިސާގެ ބަދަލު ހޯދިދާނެ ވަކިވަކި ކަންކަމުގެ ތެރޭގައި އަންނަނިވި ކަންކަން ހިމެނެއެވެ.
ކުޑަކުއްޖާއަށް ޖިސްމާނީގޮތުން ލިބުނު ގެއްލުން.
ޖިސްމާނީގޮތުން ކުޑަކުއްޖާއަށް ލިބުނު ގެއްލުމަށް ކުރަންޖެހުނު ޚަރަދުގެ ބަދަލު.
ކުޑަކުއްޖާއަށް ނަފްސާނީގޮތުން ލިބުނުގެއްލުމުގެ ބަދަލު.
ކުޑަކުއްޖާއަށް ކުރިމަތިވި ބިރުވެރިކަމާއި ނުތަނަވަސްކަމުގެ ސަބަބުން ލިބުނު ގެއްލުމުގެ ބަދަލު.
ކުޑަކުއްޖާގެ އުމުރުން ޅަފަތުގައި މުޖުތަމަޢުގައި އޭނާއާމެދު މީހުން ދެކޭގޮތަށް އައިބަދަލުގެ އަގު.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ދަޢުވާގައި، ކުޑަކުއްޖާއަށް ލިބޭނެ ބަދަލުގެ އަގު ކަނޑައެޅުމުގައި، އަންނަނިވި ކަންކަމަށް ކޯޓުން ރިޢާޔަތްކުރަންވާނެއެވެ.
އެކުއްޖާގެ އުމުރު.
އެކުއްޖާ ކިޔެވުމަށް އޮތް ފުރުޞަތު.
އެކުއްޖާ ޒިންމާދާރު ރައްޔިތަކަށްވުމަށް އޮތް ފުރުޞަތު.
އެކުއްޖާއަށް ދިމާވެފައިވާ ނަފްސާނީ ގެއްލުމުގެ މިންވަރު.
ޢާންމު ދިރިއުޅުމެއް އުޅުމަށްޓަކައި އެކުއްޖާ ކުރަންޖެހޭނެ ޚަރަދު.
އެކުއްޖާގެ ބެލެނިވެރިންނަށް ނުވަތަ ބަލަދުވެރިންނަށް ޚަރަދުކުރެވެންއޮތް ނިސްބަތް.
މުޖުތަމަޢުގައި އެކުއްޖާގެ ޢާއިލާ ހިމެނޭ ގިންތިއާއި މަޤާމު.
މުޖުތަމަޢުގައި އެކުއްޖާ ހިމެނޭ ގިންތިއާއި މަޤާމު.

[އެނގިހުރެ ނޭންގުން]
މި ޤާނޫނުގައި ކުށެއްކަމަށް ބަޔާންކުރާ ޢަމަލެއް ހިނގާކަން ނުވަތަ ހިނގައިފިކަން ނުވަތަ ހިނގަންއުޅޭކަން އެނގިހުރެ އެ މަޢުލޫމާތު ފުލުހުންނަށް ނުދީހުރުމަކީ، ކުށެކެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކުށުގެ އަދަބަކީ 6 މަސްދުވަހާއި 3 އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ޖަލަށްލުމެވެ.

[ރައްކާތެރިކުރުން]
މި ޤާނޫނުގައި ކުށެއްކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަމެއް ދިމާވެފައިވާ ކުޑަކުއްޖާގެ ތަފްސީލުތައް، މީޑިއާގައި ޝާއިޢުކުރުމަކީ، ނުވަތަ އެ ތަފްސީލުތައް އެ މަޢުލޫމާތު ހުރި އިދާރާއަކުން ދޫކުރުމަކީ، މި ޤާނޫނު ހުއްދަކުރާ ކަމެއްނޫނެވެ. މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ކުރެވޭ ދަޢުވާގެ ޝަރުޢީ މަޖިލިސްތައްވެސް ކުރިއަށްގެންދާނީ، ޢާންމުކޮށް ހުޅުވާލުމެއްނެތިއެވެ.

[ކައުންސެލިންގ ދިނުން]
މި ޤާނޫނުގައި ކުށެއްކަމުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ކުށެއްގެ ޝިކާރައަކަށްވާ ކުޑަކުއްޖާއަށް، ނަފްސާނީގޮތުން ދިމާވެދާނެ ހުރިހާ އުނދަގުލެއް ލުއިކޮށްދިނުމަށާއި، ޒިންމާދާރު ރައްޔިތެއްގެގޮތުގައި ދިރިއުޅުމުގައި ބޭނުންވާ ކައުންސެލިންގ ސަރުކާރުގެ ޚަރަދުގައި، ސަރުކާރުން އިންތިޒާމްކުރާ އުސޫލެއްގެމަތިން ދޭންވާނެއެވެ.

[ޚަރަދު ހަމަޖައްސައިދިނުން]
މި ޤާނޫނުގައި ކުށެއްކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ކުށެއްގެ ޝިކާރައަކަށްވާ ކުޑަކުއްޖާ ބެލެހެއްޓުމުގައި، އެ ކުޑަކުއްޖާގެ މައިންބަފައިންނަށް ނުވަތަ ބެލެނިވެރިއަކަށް މާލީއެހީތެރިކަން ބޭނުންވެއްޖެހިނދެއްގައި، އެ އެހީތެރިކަން ސަރުކާރުން ކަނޑައަޅާ އުސޫލުތަކެއްގެމަތިން، ފޯރުވައިދޭންވާނެއެވެ.

[ކުށްވެރިންގެ ދަފްތަރު ޝާއިޢުކުރުން]
މި ޤާނޫނުގައި ކުށްކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ކުށްކުރާ މީހުންގެ މަޢުލޫމާތު ޢާންމުކޮށް ޝާއިޢުކުރަމުން ގެންދަންވާނެއެވެ. އަދި މިފަދަ ކުށްކުރާމީހުންގެ ކިބައިން އެހެން ރައްޔިތުންގެ ސަލާމަތްތެރިކަމާއި، ރައްކާތެރިކަމަށްޓަކައި، އެފަދަ ޢަމަލެއް ތަކުރާރުކުރުމަށް މަގުފަހިވާފަދަ ފުރުޞަތެއް ނުދިނުމުގެ ގޮތުން މިފަދަ ކުށްކުރާ މީހުންގެ ފުރިހަމަ މަޢުލޫމާތު ޢާންމުކޮށް އިންޓަރނެޓް ވެބްސައިޓެއްގައި ފަސޭހައިން ބެލޭނެގޮތަށް ޤާއިމުކޮށްފައި ހުރުމާއި، އަދި މޯބައިލް ޑިވައިސް ބޭނުންކޮށްގެން ޝޯޓް މެސެޖް ސަރވިސް (އެސް.އެމް.އެސް) ގެ ޒަރީއާއިން ވެސް އެފަދަ ކުށްކޮށްފައިވާ މީހުންގެ ދިވެހިރައްޔިތެއްކަން އަންގައިދޭ ކާޑު ނަންބަރު ބޭނުންކޮށްގެން ފަސޭހަކަމާއެކު، އެމީހުން ދެނެގަނެވޭނެ ނިޒާމެއް ޤާއިމުކުރަންވާނެއެވެ.
އެކަންކުރާނީ ކުޑަކުދިންގެ ރައްކާތެރިކަމަށް މަސައްކަތްކުރާ ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާއިންނެވެ.

[ގަވާއިދު ހަދައި ހިންގުން]
މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދަންޖެހޭ ގަވާއިދުތައް ހަދައި ހިންގާނީ، އެޓަރނީ ޖެނެރަލެވެ. އަދި އެ ގަވާއިދުތައް މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާތާ 6 މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި ޢާންމުކޮށް އިޢުލާނުކުރަންވާނެއެވެ.

[ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރުން]
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަންފަށާނީ މި ޤާނޫނު ފާސްވެ، ތަޞްދީޤުކޮށް، ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ޝާއިޢުކުރެވޭ ދުވަހުން ފެށިގެންނެވެ.

[މާނަކުރުން]
މި ޤާނޫނުގައި އެހެންގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާހާހިނދަކު، އަންނަނިވި ޢިބާރާތްތަކާއި ލަފްޒުތަކަށް ދެވިފައިވަނީ، އެ ޢިބާރާތްތަކާއި ލަފްޒުތަކާ ގުޅިގެން، ތިރީގައި ދީފައިވާ މާނަކުރުމެވެ.
"މީހަކު" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، އުމުރުން 18 އަހަރު ފުރިފައިވާ ބުއްދި ސަލާމަތުންހުރި މީހަކަށެވެ.
"ކުޑަކުއްޖަކު" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، ކުއްޖަކު އުފަންވީއްސުރެ މިލާދީގޮތުން އުމުރުން 18 އަހަރު ފުރިފައިނުވާ ކުއްޖަކަށެވެ. އަދި ކުޑަކުއްޖަކު ކަމަށް ބުނެފައިވާ މާނައިގެ ތެރޭގައި ޚާއްޞަ އެހީއަށް ބޭނުންވާ ކުދިންގެ ތެރެއިން 18 އަހަރު ފުރިފައިވީކަމުގައިވިޔަސް، ބުއްދީގެ ތަޞައްރުފުނުފުދޭ ކުދިންނާއި މީހުން ހިމެނޭގޮތަށެވެ.
"ޖިންސީ ނިޔަތް" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، ޝަހުވާނީ އެދުންވެރިކަމެއް ފުއްދުމަށް ވަކިކަމެއްކުރުމަށް ކަނޑައަޅާ ކަނޑައެޅުމަށެވެ. ނުވަތަ އެ މަޤްޞަދު ޙާޞިލުކުރުމަށް ކުރާ ޢަމަލަށެވެ.
"ޖިންސީ ޢަމަލު"' ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، ޖިމާޢުވުންކަމަށްވިޔަސް، އަތްލުންކަމަށްވިޔަސް، އަދި އެހެން ޢަމަލެއް ހިންގުންކަމަށްވިޔަސް، އެކަށީގެންވާ މީހެއްގެ ވިސްނުމުން ވިސްނާއިރު، އެކަމެއް އެކުރީ ޝަހުވާނީ އެދުންވެރިކަމެއް ހާސިލުކުރުމުގެ ނިޔަތުގައިކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭނެ ޢަމަލަށެވެ. ނުވަތަ އެ ޢަމަލެއްގެ ހިންގި ޙާލަތުގައި އެ ޢަމަލެއް ހިންގާފައިވަނީ ޝަހުވާނީ މަޤްޞަދެއްނޫން އެހެން މަޤްޞަދެއް ޙާޞިލުކުރުމަށް ކަމުގައި ބެލެވެންނެތް ޢަމަލަށެވެ.
"ރުހުން" ކަމަށް ބުނެފައިއެވަނީ، މީހަކު އޭނާގެ އަމިއްލަ އިޚްތިޔާރުގައި، އޭނާގެ މިނިވަންކަމުގައި، އޭނާ ބޭނުންގޮތެއް ނުވަތަ ކަމެއް އިޚްތިޔާރުކުރުމުގެ ހައިޞިއްޔަތު ލިބިގެންވުމަށެވެ. ނުވަތަ ގޮތެއް ނުވަތަ ކަމެއް އިޚްތިޔާރުކުރުމަށް ލިބިގެންވާ ހައިޞިއްޔަތަށެވެ.
"ކުޑަކުއްޖާގެ ހާޒިރުގައި" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ކުޑަކުއްޖަކަށް ދެއްކުމުގެ މަޤްޞަދުގައި ކުޑަކުއްޖެއްގެ ހާޒިރުގައި ޖިންސީ ޢަމަލެއް ހިންގުމަށެވެ.
"ޢާއިލާ" ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، އަންނަނިވި ގޮތްތަކުގެ ތެރެއިން ގޮތަކުން ކުޑަކުއްޖަކާ ޢާއިލީ ގުޅުން ހުރި މީހުންނަށެވެ.
މަންމަ، ބައްޕަ، ކާފައެއް، ނުވަތަ މާމައެއް، މުނިކާފައެއް، ނުވަތަ މުނިމާމައެއް؛ ނުވަތަ އެއްބަނޑު އެއްބަފާ މީހާ ނުވަތަ އެއްބަނޑު މީހާ ނުވަތަ އެއްބަފާ މީހާ؛ ނުވަތަ ބޮޑުދައިތަ، ނުވަތަ މުނިބޮޑުދައިތަ، ނުވަތަ ބޮޑުބޭބެ، ނުވަތަ މުނި ބޮޑުބޭބެ؛ ނުވަތަ އެއްކިރުގެ ސަބަބުން އަޚަކަށްވާ ފިރިހެނާ ނުވަތަ އުޚުތަކަށްވާ އަންހެނާ؛ ނުވަތަ މަތީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަރާތްތަކުގެ އިތުރުން ޝަރުޢީ ގޮތުން ބަލަދުވެރިކަން ޙަވާލުކުރެވޭ އެހެން މީހުން.