ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބުގެ ޤާނޫނު
(2/2009)

[ތަޢާރުފާއި ނަން]
މިއީ، ޤާނޫނުއަސާސީގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުކަމަށް މީހުން ހޮވުމަށް ބާއްވާ އިންތިޚާބު ބާއްވައި އަދި އެ އިންތިޚާބުގެ އެންމެހައި އުޞޫލުތަކާއި ކަންކަން ކަނޑައަޅައި ބަޔާންކުރާ ޤާނޫނެވެ.
މި ޤާނޫނަށް ކިޔާނީ "ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބުގެ ޤާނޫނު" އެވެ.

[ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބު]
ޤާނޫނުއަސާސީގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުކަމަށް މީހުން ހޮވުމަށް ބާއްވާ އިންތިޚާބަށް ކިޔާނީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބެވެ. އަދި މި ޤާނޫނުގެ ބޭނުމަށްޓަކައި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބުގެ ޢާންމު މާނައިގެ ތެރޭގައި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ޢުމުރު ހަމަވުމުގެ ސަބަބުން ނޫން ގޮތަކަށް، އެއްވެސް އިންތިޚާބީ ދާއިރާއެއްގެ ގޮނޑި ހުސްވެއްޖެނަމަ އެ އިންތިޚާބީ ދާއިރާއެއްގެ ގޮނޑިއަށް މެންބަރަކު އިންތިޚާބުކުރުމަށްޓަކައި ބާއްވާ ބައި-އިލެކްޝަންވެސް ހިމެނޭނެއެވެ.
ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބާ ގުޅޭގޮތުން މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޚާއްޞަ އުޞޫލުތަކާއި ކަންކަމާ ގުޅޭގޮތުން ޢަމަލުކުރަންވާނީ މި ޤާނޫނާއި މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން ހަދާ ގަވާއިދުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ. އަދި މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިނުވާ ނުވަތަ މި ޤާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިގެން އެހެންގޮތަކަށް ބުނެފައިނުވާ އެންމެހައި އުޞޫލުތަކާއި ކަންކަމާ ގުޅޭގޮތުން ޢަމަލުކުރަންވާނީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 11/2008 (އިންތިޚާބުތަކާބެހޭ ޢާންމު ޤާނޫނު) ގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.

[ވޯޓު ދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންނާއި ވޯޓު ދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓަރީ]
ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބުގައި ވޯޓު ދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވަނީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 11/2008 (އިންތިޚާބުތަކާބެހޭ ޢާންމު ޤާނޫނު) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މީހުންނަށެވެ. އަދި ވޯޓު ދިނުމުގެ ޙައްޤު ލިބިފައިވާ މީހުންގެ ރަޖިސްޓަރީ އެކުލަވާލުމާއި އިޢުލާންކުރުމާ ގުޅޭގޮތުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބުގައި ޢަމަލުކުރަންވާނީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 11/2008 (އިންތިޚާބުތަކާބެހޭ ޢާންމު ޤާނޫނު) ގައި އެކަންކަމާގުޅޭގޮތުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.

[އިންތިޚާބުކުރަންޖެހޭ މެންބަރުންގެ ޢަދަދު]
ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކޮންމެ އިދާރީ ދާއިރާއަކުން، ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2009 (ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބީ ދާއިރާތައް ކަނޑައެޅުމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅާ ކޮންމެ އިންތިޚާބީ ދާއިރާއަކުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް އިންތިޚާބު ކުރާނީ 1 (އެކެއް) މެންބަރެވެ.

[ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް އިޢުލާންކުރުން]
ހިނގަމުންދާ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ޢުމުރު ޤާނޫނުއަސާސީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިން ހަމަވުމަށް 120 (އެއްސަތޭކަވިހި) ދުވަހަށް ވުމާއެކު، ގިނަވެގެން 10 ދުވަހުގެ (ދިހަ ދުވަހުގެ) ތެރޭގައި އަލަށް އިންތިޚާބުކުރެވޭ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް އެދޭ މީހުންނަށް އެ ފުރުޞަތު ހުޅުވިއްޖެކަން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ޢާންމުކޮށް އަންގައި އިޢުލާންކުރަންވާނެއެވެ.
ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރަކު މެންބަރުކަމުން ވަކިވުމުގެ ސަބަބުން އެ ގޮނޑިއަށް މީހަކު އިންތިޚާބު ކުރަންޖެހޭ ޙާލަތުގައި އެ ހުސްވި ގޮނޑިއަށް މެންބަރަކު އިންތިޚާބުކުރުމަށް ބާއްވާ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ބައި-އިލެކްޝަން ބޭއްވުމަށްޓަކައި އެ ގޮނޑި ހުސްވި ތާރީޚުން ފެށިގެން ގިނަވެގެން 5 ދުވަހުގެ (ފަސް ދުވަހުގެ) ތެރޭގައި، އެ އިންތިޚާބީ ދާއިރާގެ ބައި-އިލެކްޝަނަށް ކުރިމަތިލުމަށް އެދޭ މީހުންނަށް އެ ފުރުޞަތު ހުޅުވިއްޖެކަން، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ޢާންމުކޮށް އަންގައި އިޢުލާންކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ނުވަތަ (ށ) ގެ ދަށުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކުރާ އިޢުލާންގައި ޤާނޫނު ނަންބަރު 11/2008 (އިންތިޚާބުތަކާބެހޭ ޢާންމު ޤާނޫނު) ގެ 13 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މަޢުލޫމާތު ހިމަނަންޖެހޭނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ނުވަތަ (ށ) ގެ ދަށުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކުރާ އިޢުލާންގައި، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް އެދޭ މީހުން އެކަމަށް އެދި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހެޅުމަށް 14 ދުވަހުގެ (ސާދަ ދުވަހުގެ) މުއްދަތެއް ދޭންވާނެއެވެ.

[ކުރިމަތިލާ އިންތިޚާބީ ދާއިރާ ބަދަލުކުރުމާއި، އެއް އިންތިޚާބީ ދާއިރާއަށްވުރެ ގިނަ ދާއިރާއަށް ކުރިމަތިނުލެވުން]
ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބެއްގައި، އެކަކަށް އެއް އިންތިޚާބީ ދާއިރާއަށްވުރެ ގިނަ އިންތިޚާބީ ދާއިރާތަކަކަށް ކުރިމައްޗެއް ނުލެވޭނެއެވެ.
ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބުގައި، އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ދީފައިވާ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި، އެއް އިންތިޚާބީ ދާއިރާއަށް ކުރިމަތިލާފައިވާ މީހަކަށް، އޭނާގެ ނަން އަނބުރާ ގެނެސް، އެހެން އިންތިޚާބީ ދާއިރާއަކަށް ކުރިމަތިލެވިދާނެއެވެ.

[ވޯޓު ނަގާ ތާރީޚް]
މި ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ނުވަތަ (ށ) ގެ ދަށުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކުރާ އިޢުލާންގައި، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބު ބޭއްވުމަށް ކަނޑައަޅާ ތާރީޚަކީ، އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލާ މީހުންގެ ނަންތައް މި ޤާނޫނުގެ 11 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ޢާންމުކޮށް އަންގައި އިޢުލާންކުރާ ދުވަހުން ފެށިގެން މަދުވެގެން 30 (ތިރީސް) ދުވަހުގެ މުއްދަތު އޮންނަގޮތަށް ކަނޑައެޅޭ ތާރީޚަކަށް ވާންޖެހޭނެއެވެ.

[ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލާ މީހެއްގައި ހުންނަންޖެހޭ ޝަރުޠުތައް]
ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުކަމަށް ކުރިމަތިލާ މީހެއްގައި އަންނަނިވި ޝަރުޠުތައް ފުރިހަމަވާންވާނެއެވެ.
ދިވެހި ރައްޔިތަކަށްވުން.
ބޭރުޤައުމެއްގެ ރައްޔިތަކަށް ނުވުން.
މުސްލިމަކު ކަމުގައިވުމާއި، ސުންނަތް ޖަމާޢަތުގެ މީހަކުކަމުގައިވުން.
ޢުމުރުން 18 (އަށާރަ) އަހަރު ފުރިފައިވުން.
ބުއްދި ހަމައަށް ހުރި މީހަކުކަމުގައިވުން.
ބޭރުޤައުމެއްގެ ރައްޔިތަކު ދިވެހި ރައްޔިތަކަށް ވެފައިވާ ނަމަ، އެ މީހަކަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުކަމަށް ކުރިމަތިލެވޭނީ، އެ މީހަކު ދިވެހި ރައްޔިތަކަށްވީތާ 5 (ފަހެއް) އަހަރު ފުރުމަށްފަހުއެވެ. އަދި އެ މީހަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގައި ދިރިއުޅެމުންދާ މީހަކު ކަމުގައި ވާންވާނެއެވެ.
އަންނަނިވި ޙާލަތްތަކުންކުރެ ޙާލަތެއްގައިވާ މީހަކަށް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބުގައި ބައިވެރިއެއް ނުވެވޭނެއެވެ.
އަދާކުރާންޖެހޭ ސާބިތު ދަރަންޏެއް އޮތް މީހަކު ނަމަ، ޙުކުމާ އެއްގޮތަށް އެ ދަރަނި އަދާކުރަމުން ނުދާ މީހަކު ކަމުގައިވުން.
ޖިނާއީ ކުށެއް ކުރިކަން ސާބިތުވެ 12 (ބާރަ) މަސްދުވަހަށްވުރެ ދިގުމުއްދަތެއްގެ ޙުކުމެއް ތަންފީޛުކުރަމުންދާ މީހަކު ކަމުގައިވުން.
ޖިނާއީ ކުށެއް ކުރިކަން ސާބިތުވެ 12 (ބާރަ) މަސްދުވަހަށްވުރެ ދިގު މުއްދަތެއްގެ ޙުކުމެއް ކުރެވިފައިވާ މީހަކު ނަމަ އެ ޙުކުމެއް ތަންފީޛުކޮށް ނިމުނުތާ، ނުވަތަ އެ ޙުކުމުން ކަނޑައެޅުނު އަދަބު މަޢާފްކުރެވުނުތާ 3 (ތިނެއް) އަހަރު ނުވާ މީހަކު ކަމުގައިވުން.
ފަނޑިޔާރަކު ކަމުގައިވުން.

[ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް އެދި ހުށަހެޅުން]
މި ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ނުވަތަ (ށ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އިޢުލާން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކުރުމުން، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް އެދޭ މީހުން، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމާބެހޭ މަޢުލޫމާތާއި ތަކެތި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.
ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް އެދޭމީހާ އެކަމަށް އެދި ހުށަހަޅާއިރު، ޤާނޫނު ނަންބަރު 11/2008 (އިންތިޚާބުތަކާބެހޭ ޢާންމު ޤާނޫނު) ގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ (ށ) ގައި ބުނެފައިވާ މަޢުލޫމާތު ހިމަނަންވާނެއެވެ.

[އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް ހުށަހަޅާ މަޢުލޫމާތާއެކު ހުށަހަޅަންޖެހޭ ތަކެތި]
މި ޤާނޫނުގެ 9 ވަނަ މާއްދާގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް އެދޭމީހާ ހުށަހަޅާ މަޢުލޫމާތާއެކު ޤާނޫނު ނަންބަރު 11/2008 (އިންތިޚާބުތަކާބެހޭ ޢާންމު ޤާނޫނު) ގެ 17 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ތަކެތި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ.
ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލާ މީހުން ދައްކަންޖެހޭ ޑިޕޮޒިޓްގެ ފައިސާގެ ޢަދަދަކީ -/5,000 (ފަސްހާސް) ރުފިޔާއެވެ.
ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބަށް ސިޔާސީ ޕާޓީއެއްގެ ފަރާތުން ފިޔަވައި، އަމިއްލަގޮތުން ކުރިމަތިލާ މީހެއްނަމަ މި މާއްދާގެ (ހ) އާއި (ށ) ގައި ބުނެފައިވާ ތަކެތީގެ އިތުރުން، އެތަކެއްޗާއެކު އެމީހަކު ކުރިމަތިލުމަށް އެދި ހުށަހަޅާ އިންތިޚާބީ ދާއިރާއެއްގެ ޢުމުރުން 18 އަހަރު ފުރިފައިވާ މީހުންކުރެ މަދުވެގެން 50 (ފަންސާސް) މީހުން އެމީހަކަށް ތާއީދުކުރާކަން އަންގައިދިނުމުގެ ގޮތުން އެމީހުންގެ ފުރިހަމަ ނަމާއި، ދިވެހި ރައްޔިތެއްކަން އަންގައިދޭ ކާޑު ނަންބަރާއި، ދާއިމީ އެޑްރެހާއި، ސޮއި، ހިމެނޭ ލިޔުމެއް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ހުށަހަޅަންވާނެއެވެ. އަދި އެ ލިޔުމުގައި ސޮއިކޮށްފައިވާ މީސްމީހުންނަކީ އެ އިންތިޚާބީ ދާއިރާއަކަށް ކުރިމަތިލާ އެހެން ކެންޑިޑޭޓަކަށް ސޮއިކޮށްފައިވާ ބަޔަކުކަމުގައި ވެގެން ނުވާނެއެވެ.

[ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލާފައިވާ މީހުންގެ ނަން އިޢުލާންކުރުން]
މި ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ނުވަތަ (ށ) ގެ ދަށުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކުރާ އިޢުލާންގައި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލާން ދީފައިވާ މުއްދަތު ހަމަވާ ތާރީޚުން ފެށިގެން ގިނަވެގެން 14 (ސާދަ) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، ޤާނޫނު ނަންބަރު 11/2008 (އިންތިޚާބުތަކާބެހޭ ޢާންމު ޤާނޫނު) ގެ 14 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ މަޢުލޫމާތު އަންގައި އިޢުލާންކޮށް އަދި އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ އޮފީހުގައާއި މީހުން ދިރިއުޅޭ ކޮންމެ ރަށެއްގައި ފަސޭހައިން މީހުންނަށް ބެލޭނެގޮތަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ބަހައްޓަންވާނެއެވެ. އަދި އެ މަޢުލޫމާތު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަންގެ ވެބްސައިޓްގައި ޝާއިޢު ކުރަންވާނެއެވެ.

[ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބު އިޢުލާންކުރުމާއި ކެންޑިޑޭޓުންނާގުޅޭ ޢާންމު އުޞޫލުތައް]
މި ޤާނޫނުގެ 5 ވަނަ މާއްދާއާއި، 6 ވަނަ މާއްދާއާއި، 7 ވަނަ މާއްދާއާއި، 8 ވަނަ މާއްދާއާއި، 9 ވަނަ މާއްދާއާއި، 10 ވަނަ މާއްދާއާއި، އަދި 11 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންކަން ފިޔަވައި، އިންތިޚާބު އިޢުލާންކުރުމާއި، ކެންޑިޑޭޓުންނާގުޅޭ ގޮތުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބުގައި ޢަމަލުކުރަންވާނީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 11/2008 (އިންތިޚާބުތަކާބެހޭ ޢާންމު ޤާނޫނު) ގައި އެކަންކަމާގުޅޭގޮތުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.

[ބާޠިލު ވޯޓު]
ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބުގައި ޤާނޫނު ނަންބަރު 11/2008 (އިންތިޚާބުތަކާބެހޭ ޢާންމު ޤާނޫނު) ގެ 56 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތަށް އޮންނަ ވޯޓުތަކުގެ އިތުރުން، އެއް ކެންޑިޑޭޓަށް ވުރެ ގިނަ ކެންޑިޑޭޓުންގެ ނަމާ ދިމާގައި ރަނގަޅު ފާހަގަޖަހާފައި އޮންނަ ކޮންމެ ވޯޓަކީ ބާޠިލު ވޯޓެކެވެ.

[ރަސްމީ ނަތީޖާ ގެޒެޓްގައި ޝާއިޢުކުރަންޖެހޭ މުއްދަތު]
ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބުގެ ވޯޓުލުން ބާއްވާ ދުވަހުން ފެށިގެން ގިނަވެގެން 7 ދުވަހުގެ (ހަތް ދުވަހުގެ) ތެރޭގައި އެއިންތިޚާބުގެ ރަސްމީ ނަތީޖާ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ޢާންމުކޮށް އިޢުލާންކޮށް ސަރުކާރުގެ ގެޒެޓްގައި ޝާއިޢުކުރަންވާނެއެވެ.

[އިންތިޚާބުތަކާބެހޭ ޢާންމު ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ކުރަންޖެހޭ ކަންތައްތައް]
މި ޤާނޫނުގެ 13 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަންތައް ފިޔަވައި، ތާއީދުހޯދުމަށް މަސައްކަތްކުރުމާއި، ވޯޓުނެގުމަށް ތައްޔާރުވުމާގުޅޭ ގޮތުންނާއި، ވޯޓުނެގުމާއި، ވޯޓުގުނުމާއި ނަތީޖާ އިޢުލާންކުރުމާއި، އިންތިޚާބާ ބެހޭ ޝަކުވާއާއި، ފައިސާއާއި މާލީކަންކަމާގުޅޭ ގޮތުންނާއި، އިންތިޚާބާބެހޭ ކުށާއި އަދަބާގުޅޭގޮތުން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބުގައި ޢަމަލުކުރަންވާނީ ޤާނޫނު ނަންބަރު 11/2008 (އިންތިޚާބުތަކާބެހޭ ޢާންމު ޤާނޫނު) ގައި އެކަންކަމާގުޅޭގޮތުން ކަނޑައަޅާފައިވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.

[ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރު ކަމަށް ހޮވޭގޮތް]
ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބުގައި، ކޮންމެ އިންތިޚާބީ ދާއިރާއެއްގައި ވާދަކުރާ މީހުންގެ ތެރެއިން އިންތިޚާބުވާނީ، އެ އިންތިޚާބީ ދާއިރާއެއްގައި ވޯޓު ދިން މީހުންގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނަ ޢަދަދެއްގެ މީހުން ވޯޓު ދިން ކެންޑިޑޭޓެވެ.
ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބުގެ ރަސްމީ ނަތީޖާ އިޢުލާންކުރާއިރު އެ އިންތިޚާބީ ދާއިރާއެއްގައި އެންމެ ގިނަ ޢަދަދެއްގެ ވޯޓު ލިބޭ ކެންޑިޑޭޓަކު އެ އިންތިޚާބީ ދާއިރާއިން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުކަމަށް އިންތިޚާބު ވެއްޖެކަމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އިޢުލާންކުރަންވާނެއެވެ.

[އިންތިޚާބީ ދާއިރާއެއްގެ އިންތިޚާބުގެ އިތުރުބުރެއް ބާއްވަންޖެހުން]
ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބުގައި، އެއްވެސް އިންތިޚާބީ ދާއިރާއަކުން އެ އިންތިޚާބީ ދާއިރާއެއްގައި ވޯޓު ދިން މީހުންގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނަ ޢަދަދެއްގެ ވޯޓު ލިބުނީ އެ އިންތިޚާބީ ދާއިރާއަކަށް ކުރިމަތިލި ކެންޑިޑޭޓުންގެ ތެރެއިން އެކަކަށްވުރެ ގިނަ ކެންޑިޑޭޓުންނަށް ކަމުގައިވާނަމަ، އެ އިންތިޚާބުގެ ރަސްމީ ނަތީޖާ އިޢުލާނުކުރާ ތާރީޚުން ފެށިގެން ގިނަވެގެން 15 (ފަނަރަ) ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެ އިންތިޚާބީ ދާއިރާއިން އެންމެ ގިނަ ވޯޓު ލިބިގެން އެއްވަރުވި ކެންޑިޑޭޓުންގެ މެދުގައި އެ އިންތިޚާބީ ދާއިރާގެ އިންތިޚާބުގެ އިތުރު ބުރެއް ބާއްވަންވާނެއެވެ.
އަދި އެ އިންތިޚާބީ ދާއިރާއަކުން މި ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުކަމަށް ކެންޑިޑޭޓަކު ހޮވެންދެން މިގޮތުގެމަތިން ވޯޓު ނަގަމުންދާންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން އިންތިޚާބީ ދާއިރާއެއްގެ އިންތިޚާބުގެ އިތުރު ބުރުގައި، އެ އިންތިޚާބީ ދާއިރާއެއްގައި ވޯޓު ދިން މީހުންގެ ތެރެއިން އެންމެ ގިނަ ޢަދަދެއްގެ ވޯޓު ލިބޭ ކެންޑިޑޭޓަކު އެ އިންތިޚާބީ ދާއިރާއިން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުކަމަށް އިންތިޚާބު ވެއްޖެކަމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އިޢުލާންކުރަންވާނެއެވެ.

[އިންތިޚާބީ ދާއިރާއެއްގެ އިންތިޚާބުގެ އިތުރުބުރުގައި މި ޤާނޫނުގައިވާ ގޮތުގެމަތިން ކުރަންޖެހޭ ކަންތައްތައް]
އިންތިޚާބީ ދާއިރާއެއްގެ އިންތިޚާބުގެ އިތުރުބުރެއް ބާއްވާއިރުވެސް، ކެންޑިޑޭޓުން ތާއީދު ހޯދުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމާއި، ވޯޓު ނެގުމަށް ތައްޔާރުވުމާގުޅޭ ގޮތުންނާއި، ވޯޓު ނެގުމާއި، ވޯޓު ގުނުމާއި، ނަތީޖާ އިޢުލާންކުރުމާއި، އިންތިޚާބާބެހޭ ޝަކުވާއާއި، ފައިސާއާއި މާލީކަންކަމާގުޅޭ ގޮތުންނާއި، އިންތިޚާބާބެހޭ ކުށާއި އަދަބާގުޅޭ ގޮތުން ޢަމަލުކުރަންވާނީ މި ޤާނޫނުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެމަތިންނެވެ.

[އެންމެ ކެންޑިޑޭޓަކު ކުރިމަތިލުން]
ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބެއްގައި، އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް ދީފައިވާ މުއްދަތު ހަމަވިއިރު އިންތިޚާބީ ދާއިރާއަކަށް ކުރިމަތިލާފައިވަނީ ޝަރުޠުހަމަވާ އެންމެ ކެންޑިޑޭޓެއްނަމަ، އެ ކެންޑިޑޭޓަކު އެ އިންތިޚާބީ ދާއިރާއިން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުކަމަށް އިންތިޚާބުވެއްޖެކަމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އިޢުލާން ކުރަންވާނެއެވެ.

[ވޯޓުގެ ސިއްރުކަން ޔަޤީން ކުރުން]
އެމީހަކު ރަޖިސްޓަރީވެފައިވާ އިންތިޚާބީ ދާއިރާ ނޫން އެހެން ދާއިރާއަކަށް ވޯޓު ލުމަށް އެމީހަކު ރަޖިސްޓަރީ ކުރުމަށް ބޭނުންވާ ވޯޓު ފޮށްޓަށް ވޯޓު ލުމުން ވޯޓުގެ ސިއްރުކަން ގެއްލިދާނެކަމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ފެނިއްޖެނަމަ، އެފަދަ މީހަކު ވޯޓުލުމުގައި، ވޯޓުގެ ސިއްރުކަން ނުގެއްލޭނެކަމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ވޯޓު ފޮށްޓަކަށް ވޯޓުލުމަށް އެމީހަކަށް އެންގިދާނެއެވެ.

[އިންތިޤާލީ މަރުޙަލާގައި ބާއްވާ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް އިޢުލާންކުރުން]
ޤާނޫނުއަސާސީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އިންތިޤާލީ މަރުޙަލާގައި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް މެންބަރުން ހޮވުމަށް ބާއްވާ އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށްއެދޭ މީހުންނަށް އެ ފުރުޞަތު ހުޅުވިއްޖެކަން، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބީ ދާއިރާތައް ކަނޑައެޅުމާބެހޭ ޤާނޫނުގައި ޤާނޫނުއަސާސީގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އިންތިޤާލީ މަރުޙަލާގައި ބާއްވާ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބަށްޓަކައި އިންތިޚާބީ ދާއިރާތައް ކަނޑައެޅުމާބެހޭ ފައިނަލް ރިޕޯޓް ޝާއިޢުކުރާތާ ގިނަވެގެން 10 ދުވަހުގެ ތެރޭގައި، އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އިޢުލާންކުރަންވާނެއެވެ. އަދި މިގޮތުން ބާއްވާ އިންތިޚާބަށް ކުރިމަތިލުމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ޢާންމުކޮށް އަންގައި އިޢުލާނުކުރުމުގެ ކުރިން، މި ޤާނޫނުގެ 22 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ހަދަންޖެހޭ ޤަވާއިދެއްވާނަމަ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އެޤަވާއިދެއް ހަދައި، ޢާންމުކޮށް އިޢުލާންކުރަންވާނެއެވެ.

[ގަވާއިދު ހަދައި ހިންގުން]
މި ޤާނޫނު ހިންގުމަށްޓަކައި ހަދަންޖެހޭ ގަވާއިދުތައް ހަދައި ހިންގާނީ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުންނެވެ. އަދި މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާ ތާރީޚުން ފެށިގެން 7 ދުވަހުގެ (ހަތް ދުވަހުގެ) ތެރޭގައި އެގަވާއިދުތައް ހަދައި، ޢާންމުކޮށް އިޢުލާންކުރަންވާނެއެވެ.
އިންތިޚާބާ ބެހޭގޮތުން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ހަދާ އެންމެހައި ގަވާއިދުތައް ބޭނުންވެއްޖެ ކޮންމެފަރާތަކަށް ފަސޭހަކަމާއެކު ލިބޭނޭ އިންތިޒާމު އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ހަމަޖައްސަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ދަށުން ހަދާފައިވާ ގަވާއިދަކަށް އުނިއިތުރު ގެނައުމަށް ނުވަތަ އެއަކުރުގައި ބުނާ މުއްދަތުގެ ފަހުން މި ޤާނޫނުގެ ދަށުން އިތުރު ގަވާއިދެއް ހަދަން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ބޭނުންވެއްޖެ ޙާލަތެއްގައި އެގަވާއިދެއް ހެދުމަކަށް މި މާއްދާގެ (ހ) ހުރަހެއްނާޅައެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެއްވެސް އިންތިޚާބަކަށް ކުރިމަތިލުމުގެ ފުރުޞަތު ހުޅުވިއްޖެކަމަށް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން އިޢުލާންކުރުމާއި އެއިންތިޚާބެއްގެ ރަސްމީ ނަތީޖާ އިޢުލާންކުރުމާ ދެމެދު އިތުރު ގަވާއިދެއް ނުހެދޭނެއެވެ. އަދި ޢަމަލުކުރަމުންދާ ގަވާއިދަކަށް އެއްވެސް އުނިއިތުރެއް ނުގެނެވޭނެއެވެ.

[ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަން ފެށުން]
މި ޤާނޫނަށް ޢަމަލުކުރަންފަށާނީ، މި ޤާނޫނު ފާސްވެ، ތަޞްދީޤުކޮށް ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި ޝާއިޢުކުރާ ދުވަހުން ފެށިގެންނެވެ.

[ލަފުޒުތަކާއި ޢިބާރާތްތަކުގެ މާނަ]
މި ޤާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިގެން އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާހާ ހިނދަކު؛
"އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަން" ކަމުގައި ބުނެފައިއެވަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖުމްހޫރިއްޔާގެ ޤާނޫނުއަސާސީގެ ދަށުން ޢައްޔަންކުރާ އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނަށެވެ.
"ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބު" ކަމަށް ބަޔާންކޮށްފައިއެވަނީ، މި ޤާނޫނުގެ 2 ވަނަ މާއްދާގެ (ހ) ގައި ދީފައިވާ މާނައިގައެވެ.
"ބައި-އިލެކްޝަން" ކަމުގައި ބުނެފައިއެވަނީ، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ޢުމުރު ހަމަވުމުގެ ސަބަބުން ނޫން ގޮތަކަށް، އެއްވެސް އިންތިޚާބީ ދާއިރާއެއްގެ ގޮނޑި ހުސްވެއްޖެނަމަ އެ އިންތިޚާބީ ދާއިރާއެއްގެ ގޮނޑިއަށް މެންބަރަކު އިންތިޚާބުކުރުމަށްޓަކައި ބާއްވާ އިންތިޚާބަށެވެ.
"އިދާރީ ދާއިރާ" ކަމުގައި ބުނެފައިއެވަނީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ އަތޮޅުތަކުގެ ގޮތުގައި ބަލާ ވިހި އަތޮޅާއި މާލެއާއެކު ޖުމްލަ އެކާވީސް ދާއިރާއަށެވެ. އިދާރީ ދާއިރާތަކުގެ ތަފްޞީލު ޤާނޫނުއަސާސީގެ ޖަދުވަލު 2 ގައި އެވަނީއެވެ.
"އިންތިޚާބީ ދާއިރާ" ކަމުގައި ބުނެފައިއެވަނީ، ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބު ބޭއްވުމަށްޓަކައި ކޮންމެ އިދާރީ ދާއިރާއެއްގައި ވަކިވަކި އިންތިޚާބީ ދާއިރާގެ ގޮތުގައި ޤާނޫނު ނަންބަރު 1/2009 (ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިޚާބީ ދާއިރާތައް ކަނޑައެޅުމާބެހޭ ޤާނޫނު) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އުޞޫލުތަކާ އެއްގޮތްވާ ގޮތުގެމަތިން އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަނުން ކަނޑައަޅާ ސަރަޙައްދުތަކަށެވެ.
މި ޤާނޫނުގައި ބުނެފައިވާ އެކިއެކި ކަންތައްތައް ކުރުމަށާއި ތަކެތި ހުށަހެޅުމަށް ދީފައިވާ މުއްދަތު ގުނުމުގައި ސަރުކާރު ބަންދު ދުވަސްތައް ހިމެނޭނެއެވެ.
މި ޤާނޫނުގައި ކަނޑައެޅިގެން އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައިނުވާހާ ހިނދަކު ނުވަތަ ދޭހަ ނުވާހާ ހިނދަކު މުފްރަދުކޮށް ގެނެސްފައިވާ ލަފުޒުތައް ނުވަތަ ޢިބާރާތްތައް އެ ލަފުޒުތަކުގެ ނުވަތަ ޢިބާރާތްތަކުގެ ޖަމްޢު މާނައިގައި އަދި ޖަމްޢުކޮށް ގެނެސްފައިވާ ލަފުޒުތައް ނުވަތަ ޢިބާރާތްތައް އެ ލަފުޒުތަކުގެ ނުވަތަ ޢިބާރާތްތަކުގެ މުފްރަދު މާނައިގައި ބޭނުންކުރެވޭނެއެވެ.