ޤާނޫނީ ވަކީލުންގެ ސުލޫކީ ގަވާއިދު
(2021/R-118)

[ތަޢާރުފާއި ނަން]
މިއީ، ދިވެހިރާއްޖޭގައި މަސައްކަތްކުރާ ޤާނޫނީ ވަކީލުން، އެ މީހުންގެ މަސައްކަތުގައި ހިފަހައްޓަންޖެހޭ ސުލޫކީ ހަމަތަކާއި، ވަކީލާއި މުވައްކިލާ ދެމެދުގައި އޮންނަ ގުޅުމުގެ އާންމު ހަމަތަކާއި އުސޫލުތަކާއި މިންގަނޑުތައް ބަޔާންކުރުމުގެ ގަވާއިދެވެ.
މި ގަވާއިދަށް ކިޔާނީ، "ޤާނޫނީ ވަކީލުންގެ ސުލޫކީ ގަވާއިދު" އެވެ.
މިއީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 5/2019 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނީ ފަންނުގެ ޤާނޫނު) ގެ 53 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން އެކުލަވައިލައިފައިވާ ގަވާއިދެކެވެ.

[މަގުސަދު]
މި ގަވާއިދުގެ މަގުސަދަކީ، އަންނަނިވި ކަންކަން ހާސިލުކުރުމެވެ.
ޢަދުލު އިންޞާފު ޤާއިމުކޮށްދިނުމުގައްޔާއި ޤާނޫނުގެ ވެރިކަން ނެގެހެއްޓުމުގައި ޤާނޫނީ ވަކީލުންނަކީ، މިނިވަންކަމާއި ޒިންމާދާރުކަމާއެކު މަސައްކަތްކުރާ ބައެއް ކަމުގައި ހެދުމަށް ބާރުއެޅުން.
ޤާނޫނީ ވަކީލުންނަށާއި ޤާނޫނީ ވަކީލުންގެ ފަންނަށް އާންމުން ކުރާ އިތުބާރު ދެމެހެއްޓުން.
ޤާނޫނީ ފަންނުގެ މިނިވަންކަމާއި ނަޒާހަތްތެރިކަން ކަށަވަރުކުރުން.
ޤާނޫނީ ވަކީލުން ދޭ ޚިދުމަތަކީ އިންސާފުވެރިކަމާއި ހަމަހަމަކަމުގެ މައްޗަށް ބިނާވެގެންވާ ޚިދުމަތެއް ކަމުގައި ކަށަވަރުކޮށް، ޚިދުމަތް ހޯދާ ފަރާތްތަކުގެ މަޞްލަޙަތު ޙިމާޔަތްކޮށްދީ، ޙައްޤުތައް ރައްކައުތެރިކޮށްދިނުމަށް ބާރުއެޅުން.

[ސުލޫކީ ހަމަތައް އެންމެހައި ވަކީލުންގެ މައްޗަށް ހިނގުން]
މި ގަވާއިދުގައި ބަޔާންކުރާ ސުލޫކީ ހަމަތައް، ދިވެހިރާއްޖޭގައި މަސައްކަތްކުރުމުގެ ހުއްދަދީފައިވާ އެންމެހައި ޤާނޫނީ ވަކީލުންގެ މައްޗަށް ހިނގާނެއެވެ. އެއީ ޕްރައިވެޓް ސެކްޓަރއާއި، ދައުލަތުގެ ވަޒީފާގައި މަސައްކަތްކުރާ އެންމެހައި ޤާނޫނީ ވަކީލުން ވެސް ހިމެނޭ ގޮތުންނެވެ.
މި ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅައިފައިވާ ސުލޫކީ ހަމަތަކަށް، ދިވެހިރާއްޖޭގައި މަސައްކަތްކުރާ އެންމެހައި ޤާނޫނީ ވަކީލުން ޢަމަލުކުރަންވާނެއެވެ. އަދި އެ މީހުންގެ މަސައްކަތުގައި، އެ ސުލޫކީ ހަމަތައް ނެގެހެއްޓުމަށް އަބަދުވެސް މަސައްކަތް ކުރަންވާނެއެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ބޭނުމަށް ޓަކައި، ޕްރައިވެޓް ސެކްޓަރގައި މަސައްކަތްކުރާ ޤާނޫނީ ވަކީލުން ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ލީގަލް ޕްރެކްޓިސްއެއްގެ މަސްއޫލުވެރި ފަރާތެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، ނުވަތަ ލޯ ފަރމެއްގެ ޕާޓްނަރެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، ނުވަތަ އެއިން ތަނެއްގެ އެސޯސިއޭޓެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، ނުވަތަ ހިލޭސާބަހަށް މަސައްކަތްކުރާ ޖަމްޢިއްޔާއެއްގައި މަސައްކަތްކުރާ ޤާނޫނީ ވަކީލެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، ނުވަތަ އެފަދަ ތަނެއްގެ ވަޒީފާގައިވާ ފަރާތެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، ނުވަތަ އެފަދަ ތަނެއްގައި ކޮންސަލްޓަންސީއެއްގެ ދަށުން ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދޭ ފަރާތެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، ނުވަތަ މިނޫން އެހެން ފަރާތެއް ކަމުގައި ވިޔަސް، ޤާނޫނީ ޚިދުމަތް ފޯރުކޮށްދޭ އެ އެންމެހައި ޤާނޫނީ ވަކީލުން ހިމެނޭ ގޮތުންނެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގެ ބޭނުމަށްޓަކައި ދައުލަތުގެ ވަޒީފާގައި މަސައްކަތްކުރާ ޤާނޫނީ ވަކީލުން ކަމަށް ބުނެފައި އެވަނީ، ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާއެއްގެ ވަޒީފާގައި ނުވަތަ އެފަދަ ތަނެއްގައި ކޮންސަލްޓަންޓެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތްކުރާ ޤާނޫނީ ވަކީލުން ހިމެނޭ ގޮތުންނެވެ.
މި މާއްދާގެ (ހ) އެހެން އޮތް ނަމަވެސް، ވަކީލަކު މަސައްކަތްކުރާ ތަނަކުން ޤާނޫނީ ވަކީލުން ޢަމަލުކުރުމަށް ވަޒީފާއާ ގުޅުންހުރި އިތުރު މިންގަނޑުތައް އެ މުއައްސަސާއަކުން ކަނޑައަޅައި، އެ މިންގަނޑުތައް ތަންފީޛުކުރުމަކަށް މި މާއްދާ ހުރަހެއް ނާޅައެވެ.

[އަސާސީ ހަމަތައް]
ޤާނޫނީ ފަންނުގެ ސުލޫކީ ހަމަތައް ބިނާވެގެންވަނީ އަންނަނިވި އަސާސީ ހަމަތަކުގެ މައްޗަށެވެ.
މިނިވަންކަމާއެކު މަސައްކަތްކުރުން؛
ތެދުވެރިކަމާއި ނަޒާހަތްތެރިކަމާއި ހަމަހަމަކަމުގެ އުސޫލުތައް އިސްކުރުން؛
މަޞްލަޙަތު ފުށުއަރާ ކަންކަމުން ތަނާޒުލުވުން؛
ސިއްރު ހިފެހެއްޓުން؛
މުވައްކިލަށް އިޚްލާޞްތެރިވުމާއި، މުވައްކިލުގެ މަޞްލަޙަތުގައި މަސައްކަތްކުރުން؛
ޤާނޫނީ ވަކީލުންގެ ފަންނުގެ ހަމަތައް ނެގެހެއްޓުން؛
މަސައްކަތުގެ އަގު ކަނޑައެޅުމުގައި އިންސާފުވެރިވުން.
މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އަސާސީ ހަމަތައް، މި ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލު 1 ގައި ތަފުސީލުކޮށްފައިވާނެއެވެ.

[އާންމު ހަމަތައް]
މި ގަވާއިދުގެ 4 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އަސާސީ ހަމަތަކުގެ އިތުރުން، މި ގަވާއިދުގެ ޖަދުވަލު 2 ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ޤާނޫނީ ވަކީލުން ޢަމަލުކުރަންޖެހޭ އާންމު ހަމަތައް، ޤާނޫނީ ވަކީލުން އަބަދުވެސް ނަގަހައްޓަންވާނެއެވެ.

[ސުލޫކީ މައްސަލަ ވަކިން ބެލުން]
ޤާނޫނީ ވަކީލަކު ކުރުމަށް ކަނޑައެޅިގެން މަނާކަމަށް ޤާނޫނުގައި ނުވަތަ މި ގަވާއިދުގައި ކަނޑައަޅައިފައިވާ ކަމެއް، ނުވަތަ ޤާނޫނީ ވަކީލަކު ކޮށްގެން ނުވާނެ ކަމަށް ޤާނޫނުގައި ނުވަތަ މި ގަވާއިދުގައި ކަނޑައެޅިގެން ބަޔާންކޮށްފައިވާ ކަމެއް ޤާނޫނީ ވަކީލަކު ކޮށްފިނަމަ، އެ މައްސަލައެއް، ސުލޫކީ މައްސަލައެއްގެ ގޮތުގައި ބެލުމަށް މި ގަވާއިދު ހުރަހެއްނާޅައެވެ.
ޤާނޫނީ ވަކީލަކު ކުރި ކަމެއް ނުވަތަ ނުކޮށް ދޫކޮށްލި ކަމަކީ މި މާއްދާގެ (ހ) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ފަދަ ކަމެއް ނަމަ، ގަވާއިދު ނަންބަރު 2020/R-47 (ޤާނޫނީ ވަކީލުންގެ ސުލޫކީ މައްސަލަ ބެލުމާބެހޭ ގަވާއިދު) ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ އިޖުރާއަތުތަކާ އެއްގޮތަށް އެ މައްސަލައެއް ބަލައި ފިޔަވަޅު އެޅުމުގެ ބާރު، ބާ ކައުންސިލުގެ އެގްޒެކެޓިވް ކޮމިޓީއަށް ލިބިގެންވެއެވެ.

[ޢަމަލުކުރަން ފެށުން]
މި ގަވާއިދަށް ޢަމަލުކުރަން ފަށާނީ، ދިވެހި ސަރުކާރުގެ ގެޒެޓުގައި މި ގަވާއިދު ޝާއިޢުކުރާ ތާރީޚުން ފެށިގެން 3 (ތިނެއް) މަސްދުވަސް ހަމަވާ ދުވަހުން ފެށިގެންނެވެ.

[މާނަކުރުން]
މި ގަވާއިދުގައި ކަނޑައެޅިގެން އެހެން ގޮތަކަށް ބަޔާންކޮށްފައި ނުވާހައި ހިނދަކު، މި ގަވާއިދުގައިވާ ލަފުޒުތަކާއި ޢިބާރާތްތަކަށް ދީފައި އެވަނީ، ޤާނޫނު ނަންބަރު 5/2019 (ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނީ ފަންނުގެ ޤާނޫނު) ގައި އެ ލަފުޒުތަކާއި ޢިބާރާތްތަކަށް ދީފައިވާ މާނައެވެ.

[ޤާނޫނީ ވަކީލުންގެ އަސާސީ ސުލޫކީ ހަމަތައް]

[ޤާނޫނީ ވަކީލުން ޢަމަލުކުރަންޖެހޭ އާންމު ހަމަތައް]