Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB-2-2/4511-29/15/MZM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2015-07-13
Teza: skutki podatkowe przyznania w ramach programu motywacyjnego jednostek uczestnictwa i realizacji wynikających z nich praw
Słowa kluczowe: instrumenty-pochodne instrumenty finansowe; jednostka-jednostka uczestnictwa; plan; programy-program motywacyjny
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 17

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613) oraz § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. poz. 643) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. z Nr 112, poz. 770 ze zm.) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z 9 kwietnia 2015 r. (data otrzymania 13 kwietnia 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania w ramach programu motywacyjnego jednostek uczestnictwa i realizacji wynikających z nich praw – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 13 kwietnia 2015 r. otrzymano ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania w ramach programu motywacyjnego jednostek uczestnictwa i realizacji wynikających z nich praw.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca jest zatrudnionym na podstawie umowy o pracę pracownikiem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością („Spółka”), która wprowadziła program motywacyjny („Program”) dla niektórych pracowników zajmujących kluczowe stanowiska kierownicze („Uprawnieni”). Celem wprowadzenia Programu przez Spółkę jest chęć stworzenia dodatkowego instrumentu mobilizującego osoby mające wpływ na działalność Spółki, uzależnionego od wyników finansowych Spółki. W oparciu o stworzony Program, uprawnione osoby mają możliwość uzyskania świadczenia pieniężnego w wysokości ściśle powiązanej z wynikami finansowymi osiągniętymi przez Spółkę w danym roku obrotowym. W ten sposób stworzony program ma przyczynić się do zwiększenia efektywności Spółki a tym samym poprawy jej wyników finansowych oraz pozycji rynkowej.

Na podstawie przyjętego regulaminu Programu Wnioskodawca będący osobą Uprawnioną zawarł ze Spółką pisemną umowę o pochodny instrument finansowy, na mocy której nastąpiła kreacja jednostek uczestnictwa będących pochodnymi instrumentami finansowymi. W ramach zawartej umowy i w oparciu o szczegółowo określone warunki Wnioskodawca otrzymał nieodpłatnie określoną ilość jednostek uczestnictwa. Po spełnieniu warunków opisanych w umowie i na zasadach w niej zawartych, Wnioskodawca będzie mógł zrealizować otrzymane jednostki uczestnictwa, co nastąpi poprzez wypłatę gotówkową, obliczoną jako iloczyn liczby przyznanych jednostek uczestnictwa i ich wartości. Wartość jednostek uczestnictwa jest bezpośrednio uzależniona od wysokości osiągniętego przez Spółkę zysku netto. Prawo do realizacji jednostek uczestnictwa nie powstanie, jeśli zysk netto Spółki wynikający z rocznego sprawozdania finansowego nie osiągnie co najmniej określonej w Umowie wartości.

Oznacza to, że prawo do otrzymania wypłaty gotówkowej z tytułu posiadanych jednostek uczestnictwa jest prawem warunkowym, uzależnionym od wystąpienia określonej wartości zysku netto Spółki w okresie od ich przyznania do zaistnienia zdarzenia uprawniającego do realizacji wynikających z nich praw. Realizacja prawa wynikającego z jednostek uczestnictwa, będzie dokonywana poprzez wypłatę określonej kwoty Uczestnikowi po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego za rok obrotowy, którego dotyczy.

Zawarta z Wnioskodawcą umowa zakłada ponadto, że realizacja praw wynikających z przyznanych jednostek uczestnictwa może nastąpić dopiero po upływie wskazanego w niej okresu. W konsekwencji, dopiero wówczas po stronie Uprawnionego może pojawić się ewentualne roszczenie wobec Spółki z tytułu realizacji praw wynikających z posiadanych jednostek uczestnictwa. Umowa przewiduje również, że prawo wynikające z posiadanych jednostek uczestnictwa jest prawem niezbywalnym.

W związku z tym, że realizacja prawa do wypłaty gotówkowej wynikającego z jednostek uczestnictwa uzależniona jest od osiągnięcia przez Spółkę określonego wyniku finansowego, prawo to jest prawem warunkowym. Zawarta przez Wnioskodawcę umowa ze Spółką nie przewiduje żadnych gwarancji uzyskania wypłaty, która uzależniona jest tylko i wyłącznie od zaistnienia warunków ściśle opisanych w umowie opartych na osiągnięciu określonego zysku netto przez Spółkę.

W związku z powyższym stanem faktycznym zadano następujące pytanie:

Czy ewentualny przychód po stronie Wnioskodawcy z tytułu realizacji praw wynikających z jednostek uczestnictwa powstanie tylko w momencie realizacji tych praw tzn. ziszczenia się warunków określonych w umowie, w wyniku czego Wnioskodawca uzyska roszczenie o wypłatę określonej kwoty w stosunku do Spółki i czy przychód ten stanowić będzie przychód z kapitałów pieniężnych w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu z zastosowaniem 19% stawki podatkowej zgodniez art. 30b ust. 1 ww. ustawy i zadeklarowaniu zgodnie z art. 30b ust. 6 tj. w zeznaniu podatkowym Wnioskodawcy.

Zdaniem Wnioskodawcy, ewentualny przychód podlegający opodatkowaniu z tytułu praw wynikających z otrzymanych jednostek uczestnictwa powstanie tylko w momencie ich realizacji tj. w momencie, gdy Wnioskodawca nabędzie roszczenie o wypłatę określonej kwoty pieniężnej, i przychód ten będzie stanowić przychód z kapitałów pieniężnych w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegający opodatkowaniu z zastosowaniem 19% stawki podatkowej zgodnie z art. 30b ust. 1 ww. ustawy i zadeklarowaniu zgodnie z art. 30b ust. 6 cytowanej ustawy.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 20 ust. 3 i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

W opinii Wnioskodawcy, przychód po jego stronie, jako Uprawnionego, nie powstanie w momencie zawarcia umowy i otrzymania jednostek uczestnictwa, gdyż na tym etapie Wnioskodawca nie otrzymuje jeszcze żadnych środków pieniężnych ani jakichkolwiek nieodpłatnych świadczeń a przyznanie jednostek uczestnictwa stanowi jedynie zobowiązanie Spółki do wypłaty określonego świadczenia pieniężnego w przyszłości po zaistnieniu określonych warunków. Otrzymanie jednostek uczestnictwa nie stanowi również nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie jest bowiem związane z jakimkolwiek przysporzeniem w majątku osoby otrzymującej jednostki uczestnictwa. W momencie ich przyznania nie można stwierdzić czy ich realizacja przyniesie Uprawnionemu wymierne korzyści ekonomiczne a tym bardziej oszacować wartości tych korzyści. Należy również podkreślić, że prawo Wnioskodawcy do dysponowania jednostkami uczestnictwa jest ograniczone. Do dnia realizacji wskazanego w umowie Wnioskodawca nie może w żaden sposób zrealizować praw związanych z ich posiadaniem. Przede wszystkim nie może on dokonać zbycia jednostek uczestnictwa i praw z nich wynikających.

Powyższe stanowisko, jak wskazuje Wnioskodawca, znajduje potwierdzenie w licznych interpretacjach podatkowych np:

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 21 marca 2012 r. Znak: IBPBII/2/415-1445/11/ŁCz,
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 23 listopada 2011 r. Znak: IPPB2/415-698/11 -7/MG,
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 4 kwietnia 2013 r. Znak:IPPB2/415-17/13-4/MK.

Przychód po stronie Wnioskodawcy powstanie zatem dopiero w momencie realizacji prawa wynikającego z otrzymanych jednostek uczestnictwa, czyli z chwilą zaistnienia przesłanek warunkujących powstanie roszczenia o zapłatę wobec Spółki.

Tym samym, skoro po stronie Wnioskodawcy nie powstał przychód w chwili przyznania jednostek uczestnictwa, to Spółka nie będzie miała w tym momencie obowiązków płatnika, o których mowa w art. 31 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dopiero bowiem w momencie realizacji przez Wnioskodawcę praw wynikających z jednostek uczestnictwa możliwe będzie określenie wysokości uzyskanego przez niego przychodu.

Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych –źródłem przychodów są kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a)-c), czyli innych niż: nieruchomości lub ich części oraz udziały w nieruchomości, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, prawo wieczystego użytkowania gruntów.

Natomiast zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy – za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających.

Pochodne instrumenty finansowe zostały zdefiniowane w art. 5a pkt 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z jego treścią – za pochodne instrumenty finansowe uznaje się instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, z wyłączeniem tytułów uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania oraz instrumentów rynku pieniężnego.

Stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi – instrumentami finansowymi są m.in. opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne. Ponadto zgodnie z art. 3 pkt 28a ww. ustawy – przez instrumenty pochodne należy rozumieć opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne prawa majątkowe, których cena zależy bezpośrednio lub pośrednio od ceny lub wartości instrumentów finansowych, walut, stóp procentowych, rentowności, indeksów finansowych, wskaźników finansowych, towarów, zmian klimatycznych, stawek frachtowych, poziomów emisji, stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, a także innych aktywów, praw, zobowiązań, indeksów lub wskaźników (instrumentów bazowych) oraz instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego.

W ocenie Wnioskodawcy, z powyższych przepisów wynika, że instrumentem bazowym dla pochodnych instrumentów finansowych mogą być między innymi wskaźniki finansowe. Przyjmuje się powszechnie, że wskaźniki finansowe to wskaźniki ilustrujące ekonomiczną sytuację przedsiębiorstwa, a zatem takim wskaźnikiem może być np. zysk netto Spółki, określany w sprawozdaniu finansowym po zakończeniu roku obrotowego.

W związku z powyższymi okolicznościami, zdaniem Wnioskodawcy, przyznane jednostki uczestnictwa kwalifikują się z jednej strony jako instrument finansowy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, gdyż związane z nimi prawo do otrzymania wypłaty gotówkowej jest instrumentem pochodnym, którego instrumentem bazowym będzie zysk netto Spółki i jest ono wykonywane przez rozliczenie pieniężne, a z drugiej strony również jako instrument pochodny w rozumieniu art. 3 pkt 28a ww. ustawy, gdyż wiązane z nimi prawo do otrzymania wypłaty gotówkowej jest prawem majątkowym wynikającym z Umowy, a wartość tej wypłaty uzależniona jest bezpośrednio od wskaźnika Spółki.

Z Umowy zawartej z Wnioskodawcą wynika, że jest on uprawniony z tytułu posiadanych jednostek uczestnictwa do uzyskania świadczenia pieniężnego, zaś Spółka jest zobowiązana do realizacji tego świadczenia w określonym terminie i na określonych warunkach. Zgodnie z ustawą o obrocie instrumentami finansowymi – realizacja pochodnego instrumentu finansowego może nastąpić poprzez rozliczenie pieniężne i w takiej właśnie formie będzie realizowane prawo Wnioskodawcy wynikające z posiadanych jednostek uczestnictwa. W rezultacie – zgodnie z ustawą o obrocie instrumentami finansowymi – prawo do żądania przez Wnioskodawcę wypłaty gotówkowej po spełnieniu warunków wynikających z umowy należy uznać za instrument finansowy, którego cena (kwota wypłaty gotówkowej) zależy bezpośrednio lub pośrednio od wartości wskaźnika finansowego. W związku z tym wypełnia ono definicję pochodnego instrumentu finansowego z art. 5a pkt 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie do treści art. 17 ust. 1b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – za datę powstania przychodu z tytułu realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych uważa się moment realizacji tych praw.

Wobec powyższych przepisów Wnioskodawca stoi na stanowisku, że przyznanie mu jednostek uczestnictwa skutkuje powstaniem po jego stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu dopiero w momencie realizacji praw z nich wynikających, który w konsekwencji stanowić będzie przychód z realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Powyższe wnioski znajdują potwierdzenie z uwagi na następujące okoliczności:

*   wartość jednostek uczestnictwa (rozumiana jako potencjalna wypłata związana z realizacją wynikających z nich praw) jest kalkulowana w oparciu o instrument bazowy (wskaźnik finansowy) w postaci zysku netto Spółki;
*   jednostki uczestnictwa zostały przyznane Uprawnionym nieodpłatnie a ich wartość końcowa zależy bezpośrednio od warunków rynkowych, których wpływ jest bezpośrednio uwzględniony w zmiennych będących podstawą do ustalenia tej wartości;
*   realizacja praw wynikających z jednostek uczestnictwa (rozliczenie) nastąpi w przyszłości i przyjmie formę pieniężną.

Należy również zaznaczyć, że na wysokość wskaźnika finansowego w postaci osiągniętego zysku netto, jako instrumentu bazowego wpływ mają zmienne warunki rynkowe i ogólna kondycja ekonomiczna Spółki jako całości. Oznacza to, że czynności wykonywane przez Wnioskodawcę razem z innymi czynnikami i działaniami podejmowanymi przez inne osoby zatrudnione w Spółce mają jedynie pośredni wpływ na sytuację finansową Spółki i osiągane przez nią wyniki finansowe. Osiągnięcie określonego wyniku finansowego jest więc wypadkową wielu czynników.

Powyższe okoliczności potwierdzają stanowisko, że kwota wypłaty gotówkowej wynikająca z realizacji przez Wnioskodawcę posiadanych jednostek uczestnictwa (w oparciu o wartość zysku netto Spółki) stanowić będzie przychód z kapitałów pieniężnych w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z treścią art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – od dochodów uzyskanych m.in. z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych i z realizacji praw z nich wynikających, podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu, a zatem uzyskany przez Wnioskodawcę dochód z tytułu realizacji przyznanych jednostek uczestnictwa opodatkowany będzie stawką w wysokości 19%.

Zgodnie z treścią art. 30b ust. 6 ww. ustawy – uzyskane w roku podatkowym dochody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacji praw z nich wynikających podatnik obowiązany jest wykazać w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1 a pkt 1 ww. ustawy tj. po zakończeniu roku podatkowego, tj. do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, w którym powstał przychód podatkowy.

Reasumując, ewentualny przychód po stronie Wnioskodawca powstanie dopiero w momencie realizacji prawa wynikającego z posiadanych jednostek uczestnictwa (tj. powstania roszczenia o wypłatę gotówkową w określonej wysokości), który w konsekwencji stanowić będzie przychód z kapitałów pieniężnych w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W rezultacie na Spółce nie będą ciążyły obowiązki płatnika w rozumieniu ww. ustawy natomiast będzie na niej ciążył obowiązek wystawienia informacji o wysokości dochodu z kapitałów pieniężnych (P1T-8C).

Zdaniem Wnioskodawcy, prawidłowość powyższego stanowiska potwierdzają następujące interpretacje prawa podatkowego:

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 17 kwietnia 2013 r. Znak: IPPB2/415-77/13-3/MK,
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 20 czerwca 2013 r. Znak: ILPB2/415-274/13-2/TR,
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 14 kwietnia 2014 r. Znak: IPPB2/415-110/14-2/AS.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza interpretacja indywidualna dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych wyłącznie w zakresie skutków jakie wystąpią po stronie Wnioskodawcy z tytułu otrzymania w ramach programu motywacyjnego jednostek uczestnictwa i realizacji wynikających z nich praw – zgodnie z zakresem sformułowanego we wniosku pytania. Natomiast przedmiotem niniejszej interpretacji nie jest kwestia ustalania obowiązków płatnika w sytuacji przyznania pracownikom (Wnioskodawcy) w ramach programu motywacyjnego jednostek uczestnictwa i realizacji wynikających z nich praw – poruszone we własnym stanowisku Wnioskodawcy.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2015 r. – opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy – przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6,9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 20 ust. 3 i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy – jednym ze źródeł przychodów są m.in. kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a)-c).

Zgodnie natomiast z art. 17 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy – za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających.

Z kolei stosownie do treści art. 17 ust. 1b ww. ustawy − za datę powstania przychodu z tytułu realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych uważa się moment realizacji tych praw.

W myśl art. 5a pkt 13 ustawy – ilekroć w ustawie jest mowa o pochodnych instrumentach finansowych oznacza to instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi z wyłączeniem tytułów uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania oraz instrumentów rynku pieniężnego.

Jak stanowi art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 94 ze zm.) – instrumentami finansowymi w rozumieniu ustawy są niebędące papierami wartościowymi:

1.  tytuły uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania,
2.  instrumenty rynku pieniężnego,
3.  opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne,
4.  opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne lub mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron,
5.  opcje, kontrakty terminowe, swapy oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez dostawę, pod warunkiem, że są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu,
6.  niedopuszczone do obrotu na rynku regulowanym ani w alternatywnym systemie obrotu opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar, które mogą być wykonane przez dostawę, które nie są przeznaczone do celów handlowych i wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych,
7.  instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego,
8.  kontrakty na różnicę,
9.  opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward dotyczące stóp procentowych oraz inne instrumenty pochodne odnoszące się do zmian klimatycznych, stawek frachtowych, uprawnień do emisji oraz stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne albo mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron, a także wszelkiego rodzaju inne instrumenty pochodne odnoszące się do aktywów, praw, zobowiązań, indeksów oraz innych wskaźników, które wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych.

Według art. 3 pkt 28a tej ustawy – przez instrumenty pochodne należy rozumieć opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne prawa majątkowe, których cena zależy bezpośrednio lub pośrednio od ceny lub wartości instrumentów finansowych, walut stóp procentowych, rentowności, indeksów finansowych, wskaźników finansowych, towarów, zmian klimatycznych, stawek frachtowych, poziomów emisji, stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, a także innych aktywów, praw, zobowiązań, indeksów lub wskaźników (instrumentów bazowych) oraz instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego.

Z kolei zgodnie z § 3 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 149, poz. 1674 ze zm.) – instrument pochodny, instrument finansowy, to taki, którego:

1.  wartość jest zależna od zmiany wartości instrumentu bazowego, to jest określonej stopy procentowej, ceny papieru wartościowego lub towaru, kursu wymiany walut, indeksu cen lub stóp, oceny wiarygodności kredytowej lub indeksu kredytowego albo innej podobnej wielkości i
2.  nabycie nie powoduje poniesienia żadnych wydatków początkowych albo wartość netto tych wydatków jest niska w porównaniu do wartości innych rodzajów kontraktów, których cena podobnie zależy od zmiany warunków rynkowych, i
3.  rozliczenie nastąpi w przyszłości.

Cechą pochodnych instrumentów finansowych jest to, że ich wartość uzależniona jest od wartości instrumentów bazowych, do których mogą należeć różnego rodzaju wskaźniki w tym wskaźniki finansowe. Instrument pochodny będzie więc realizowany przez rozliczenie pieniężne, którego wartość całkowicie zależy od wartości wskaźników finansowych.

Z wniosku wynika, że Wnioskodawca jako osoba uprawniona, w następstwie przystąpienia do programu motywacyjnego, otrzyma nieodpłatnie jednostki uczestnictwa stanowiące warunkowe prawo do otrzymania wypłaty gotówkowej, kalkulowanej jako iloczyn jednostek uczestnictwa i ich wartości na dzień realizacji. Wypłata kwoty rozliczenia będzie uzależniona od wartości określonych wyników finansowych Spółki tj. wystąpienia określonej wartości zysku netto Spółki. Wnioskodawca wskazał, że przyznane jednostki uczestnictwa stanowią pochodny instrument finansowy.

Zgodnie cyt. wyżej z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 20 ust. 3 i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

W świetle powyższego przepisu przychód po stronie Uprawnionego nie powstanie w momencie przyznania jednostek uczestnictwa, gdyż na tym etapie nie otrzymuje on jeszcze środków pieniężnych ani jakichkolwiek nieodpłatnych świadczeń a przyznanie jednostek uczestnictwa stanowi jedynie zobowiązanie Spółki do wypłaty określonego świadczenia pieniężnego w przyszłości, po zaistnieniu określonych warunków. W momencie ich przyznania nie można stwierdzić jaką wartość ekonomiczną mają te jednostki, bo ta ustalana jest dopiero po sporządzeniu rocznego sprawozdania finansowego jeśli zysk netto osiągnie określoną wysokość. Jeśli jej nie osiągnie, to nie nastąpi realizacja prawa wynikającego z jednostek uczestnictwa. Przysporzenie, które otrzymuje Uprawniony w momencie przyznania jednostek uczestnictwa jest więc jedynie potencjalne.

Dopiero w momencie realizacji praw (a nie uzyskania roszczenia) wynikających z jednostek uczestnictwa przez Uprawnionego możliwe będzie określenie wysokości uzyskanego przez niego przychodu z realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, o którym mowa w cytowanym powyżej art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż Wnioskodawca wskazuje, że taki charakter mają otrzymane przez niego jednostki uczestnictwa.

W myśl art. 30b ust. 1 ww. ustawy – od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, w tym z realizacji praw wynikających z tych instrumentów, z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu.

Stosownie natomiast do art. 30b ust. 2 pkt 3 ww. ustawy – dochodem z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających jest różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38a.

Na podatniku, który uzyskał dochód (poniósł stratę) z kapitałów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30b ciąży obowiązek złożenia we właściwym urzędzie skarbowym zeznania według ustalonego wzoru (formularz PIT-38), w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym (art. 45 ust. 1a pkt 1 w związku z art. 30b ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). W tym samym terminie jest obowiązany do wpłaty należnego podatku wynikającego z zeznania (art. 45 ust. 4 pkt 2 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Podsumowując, uczestnictwo Wnioskodawcy w programie motywacyjnym spowoduje powstanie po jego stronie, jako osoby uprawnionej, przychodu podlegającego opodatkowaniu dopiero w momencie realizacji praw wynikających z jednostek uczestnictwa tj. w momencie powstania roszczenia o wypłatę gotówkową. Przychód ten należy zakwalifikować jako przychód z kapitałów pieniężnych – w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – podlegający opodatkowaniu z zastosowaniem 19% stawki podatkowej – zgodnie z art. 30b ustawy. Na Wnioskodawcy ciążył będzie obowiązek złożenia we właściwym urzędzie skarbowym zeznania PIT-38, w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym oraz wpłaty należnego podatku wynikającego z zeznania.

Stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Odnosząc się natomiast do przywołanych przez Wnioskodawcę interpretacji organów podatkowych wskazać należy, że rozstrzygnięcia w nich zawarte dotyczą konkretnych, indywidualnych spraw podatników w określonych stanach faktycznych/zdarzeniach przyszłych i tylko w tych sprawach rozstrzygnięcia w nich zawarte są wiążące.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie – w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.