Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/415-179/08/IB
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2008-04-30
Teza: Czy po cofnięciu darowizny Wnioskodawca jest właścicielem lokalu mieszkalnego nieprzerwanie od dnia dziedziczenia i czy w przypadku sprzedaży tego lokalu Wnioskodawca będzie zobowiązany do uiszczenia podatku dochodowego od osób fizycznych, a jeżeli tak – to w oparciu o przepisy ustawy w brzmieniu obowiązującym przez dniem 1 stycznia 2007 r. czy po dniu 1 stycznia 2007 r.?
Słowa kluczowe: darowizna; mieszkanie-sprzedaż mieszkania; nabycie; odwołanie; prawa-przeniesienie prawa-przeniesienie prawa własności; zwrot-zwrot nieruchomości
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana, przedstawione we wniosku z dnia 6 lutego 2008 r. (data wpływu 11 lutego 2008 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania sprzedaży lokalu mieszkalnego - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 11 lutego 2008 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania sprzedaży lokalu mieszkalnego.

**W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.**

W drodze dziedziczenia po zmarłej matce wraz z innymi spadkobiercami stał się Pan współwłaścicielem zabudowanej nieruchomości, co potwierdzono postanowieniem sądu powiatowego. Ww. inni spadkobiercy kolejno zmarli. W wyniku przeprowadzonych postępowań spadkowych Pana udział we współwłasności tej nieruchomości w 2004 r. został ustalony na ½ i obejmował m.in. lokal mieszkalny, dla którego założono odrębną księgę wieczystą prowadzoną przez sąd rejonowy. Pozostałą ½ część nieruchomości na mocy decyzji sądu o podziale spadku przejęły inne osoby. W dniu 29 marca 2007 r. umową darowizny zawartą w formie aktu notarialnego podarował Pan synowi do jego majątku osobistego lokal mieszkalny wraz z przynależnymi do tego lokalu udziałami we własności części wspólnych budynku i prawie własności gruntu również objętych księgą wieczystą. Podatku od darowizny nie pobrano zgodnie z treścią art. 4a ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn. Syn darowiznę przyjął i dokonał przejęcia lokalu. Wobec nie wywiązania się syna z przyjętych ustnych zobowiązań, odwołał Pan darowiznę. Na powyższą okoliczność w dniu 26 stycznia 2008 r. sporządzono akt notarialny i stał się Pan ponownie właścicielem i posiadaczem lokalu oraz części wspólnych w nieruchomości. Wobec skutecznego cofnięcia darowizny jest Pan właścicielem i posiadaczem lokalu mieszalnego wraz z częściami wspólnymi i udziałem w prawie własności gruntu nieprzerwanie od chwili dziedziczenia tj. od dnia 10 maja 1956 r.

**W związku z powyższym zadano następujące pytanie.**

Czy po cofnięciu darowizny jest Pan właścicielem lokalu mieszkalnego nieprzerwanie od dnia dziedziczenia i czy w przypadku sprzedaży tego lokalu będzie Pan zobowiązany do uiszczenia podatku dochodowego od osób fizycznych, a jeżeli tak – to w oparciu o przepisy ustawy w brzmieniu obowiązującym przez dniem 1 stycznia 2007 r. czy po dniu 1 stycznia 2007 r.?

Zdaniem Wnioskodawcy, po skutecznym cofnięciu darowizny, prawo do nieruchomości posiada nieprzerwanie od dnia dziedziczenia w 1956 r. może więc dowolnie dysponować nieruchomością, w tym dokonać jej sprzedaży bez konieczności opłacania podatku dochodowego. Nie dotyczą Pana warunki określone w nowelizacji ustawy tj. pięcioletni okres posiadania nieruchomości lub wymóg zameldowania na pobyt stały na okres co najmniej 12 miesięcy.

**W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.**

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,
4.  innych rzeczy,

*   jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

Ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2006 r., Nr 217, poz. 1588) wprowadzono obowiązujące od 1 stycznia 2007 r., zasady opodatkowania dochodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a – c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14 poz. 176 ze zm.).

Z uwagi na treść przepisu art. 7 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. do odpłatnego zbycia nieruchomości i praw, nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) do dnia 31 grudnia 2006 r., stosuje się zasady określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r.

Przy czym, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje pojęcia „nabycie” użytego w ww. przepisach.

Mając z kolei na względzie przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93 ze zm.), w szczególności zaś Działu III, Tytuł I Księgi drugiej tej ustawy, nabycie własności może nastąpić m.in. poprzez jej przeniesienie w wyniku umowy, zasiedzenie bądź też w wyniku innych zdarzeń.

Zgodnie z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

Na podstawie natomiast art. 898 § 1 ww. ustawy darczyńca może odwołać darowiznę nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności.

Zwrot przedmiotu odwołanej darowizny powinien nastąpić stosownie do przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Od chwili zdarzenia uzasadniającego odwołanie obdarowany ponosi odpowiedzialność na równi z bezpodstawnie wzbogaconym, który powinien się liczyć z obowiązkiem zwrotu (art. 898 § 2 Kodeksu cywilnego).

W sytuacji przedstawionej we wniosku, w 2007 r. na podstawie umowy darowizny przeniósł Pan na syna własność lokalu mieszkalnego wraz z przynależnymi do tego lokalu udziałami w prawie własności części wspólnych budynku i w prawie własności gruntu. Następnie w 2008 r. w wyniku odwołania tej darowizny nastąpiło zwrotne przeniesienie na Pana własności ww. nieruchomości. W przedmiotowej sprawie natomiast rozstrzygnięcia wymaga w szczególności kwestia, czy zwrotne przeniesienie własności nieruchomości w wyniku odwołania darowizny stanowi nabycie w rozumieniu wyżej cytowanego art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w dalszej konsekwencji czy ewentualna sprzedaż tej nieruchomości przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło to przeniesienie własności stanowić będzie źródło przychodów w rozumieniu ww. ustawy.

Innymi słowy, zasadnicze znaczenie ma ocena skutków prawnych odwołania darowizny, a mianowicie czy takie „rozwiązanie” umowy wywołuje skutki:

*   wstecz – tj. stosunek prawny pomiędzy stronami umowy darowizny wygasł ze skutkiem wstecznym (ex tunc), tak jakby umowa w ogóle nie została zawarta, czy też może
*   tylko na przyszłość (ex nunc) – tj. darczyńca ponownie nabywa własność, której się wyzbył.

Prawo odwołania darowizny stwarza dla darczyńcy możność pozbawienia obdarowanego korzyści i odzyskania jej z powrotem przez darczyńcę. Bez odwołania ani jedno, ani drugie nie może nastąpić, ale z drugiej strony samo odwołanie jako jednostronne oświadczenie woli, pochodzące od osoby, która przeniosła własność darowanej nieruchomości i nie jest jej właścicielem, nie przenosi prawa własności na darczyńcę. Nie ma bowiem przepisu, który by z określoną wyżej czynnością jednostronną łączył wprost skutek rzeczowy, choćby nawet odwołania dokonano w formie aktu notarialnego.

Skutek odwołania darowizny normuje art. 898 § 2 Kodeksu cywilnego. Treść tego przepisu daje jasny wyraz temu, że przez odwołanie korzyść uzyskana z darowizny staje się od chwili zdarzenia uzasadniającego odwołanie bezpodstawna i właśnie dlatego rodzi obowiązek zwrotu. Przyjęta w art. 898 § 2 Kodeksu cywilnego konstrukcja wiążąca odwołanie z bezpodstawnym wzbogaceniem, wyłącza przypisanie odwołaniu skutku rzeczowego, a mianowicie tego skutku, że obdarowany przestaje być właścicielem, staje się zaś nim z powrotem darczyńca. Gdyby odwołanie miało pociągnąć za sobą również wspomniany skutek rzeczowy, to odesłanie do przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu byłoby niezrozumiałe, zwłaszcza że w art. 898 § 2 Kodeksu cywilnego mówi się wyraźnie o zwrocie "przedmiotu" darowizny, a nie tylko o korzyściach uzyskanych z tego przedmiotu.

W świetle powyższego zatem, w przypadku odwołania darowizny dla wywołania skutku rzeczowego tj. przeniesienia własności nieruchomości z powrotem na darczyńcę, konieczne jest złożenie oświadczenia w formie aktu notarialnego przez obdarowanego o przeniesieniu własności. Oświadczenie takie może również zostać zastąpione, na podstawie art. 64 Kodeksu cywilnego, przez prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek danej osoby do złożenia oznaczonego oświadczenia woli. Oznacza to, iż odwołanie darowizny wywołuje skutek tylko na przyszłość.

Z treści wniosku jednoznacznie wynika, iż w dniu 26 stycznia 2008 r. nastąpiło przeniesienie na Pana rzecz własności nieruchomości. Należy tym samym uznać, iż w wyniku odwołania darowizny nabył Pan własność lokalu mieszkalnego wraz z przynależnymi do tego lokalu udziałami we współwłasności części wspólnych budynku i w prawie własności gruntu.

Nie sposób więc zgodzić się z twierdzeniem, iż własność ta przysługiwała Panu nieprzerwanie od momentu nabycia w drodze spadku.

Mając na względzie powyższe, w sytuacji przedstawionej we wniosku przeniesienie własności nieruchomości na Pana w 2008 r. w wyniku odwołania darowizny stanowi również nabycie w rozumieniu przepisu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Pięcioletni termin, o którym mowa w tym przepisie, winien być zatem liczony od końca roku kalendarzowego 2008, upłynie więc z dniem 31 grudnia 2013 r. W konsekwencji, jeżeli sprzedaż przedmiotowej nieruchomości nastąpi przed upływem tego terminu, będzie ona stanowiła źródło przychodów w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zważywszy natomiast na fakt nabycia przez Pana przedmiotowej nieruchomości w 2008 r. tj. po dniu 1 stycznia 2007 r., w przypadku sprzedaży tej nieruchomości zastosowanie znajdą przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2007 r.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.