Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-975/14-3/HW
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2015-01-20
Teza: Opodatkowanie podatkiem VAT usług polegających na udziale w produkcjach reklamowych.
Słowa kluczowe: aktor; twórcy; zwolnienie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XIII-Rozdział 2-art. 146; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XIII-Rozdział 2-art. 146a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XIII-Rozdział 2-art. 146aa

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana przedstawione we wniosku z dnia 14 października 2014 r. (data wpływu 20 października 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania usług polegających na udziale w produkcjach reklamowych (pytanie oznaczone we wniosku nr 2) – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 20 października 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania usług polegających na udziale w produkcjach reklamowych (pytanie oznaczone we wniosku nr 2).

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca, zwany dalej „aktorem”, jest zawodowym aktorem. Wnioskodawca realizuje swoją twórczą działalność artystyczną w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej, prowadzonej na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej dokonanej w dniu 23 kwietnia 2014 r. Wnioskodawca jest zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. Podstawowym rodzajem działalności Wnioskodawcy wg PKD 2007 jest „Artystyczna i literacka działalność twórcza” (90.01Z). Usługi te – zgodnie z obowiązującą obecnie klasyfikacją statystyczną PKWiU z roku 2008 – przynależą do grupy 90 „Usługi kulturalne i rozrywkowe”, gdzie pod pozycją 90.03 mieszczą się „Usługi w zakresie literackiej i artystycznej działalności twórczej”. Przedmiotem niniejszego wniosku jest potwierdzenie prawidłowości zastosowania zwolnienia od podatku VAT, bądź stawki podatku VAT w wysokości 8% lub 23% w odniesieniu do świadczonych przez Wnioskodawcę usług.

Priorytetem Wnioskodawcy, jeżeli chodzi o opodatkowanie VAT usług świadczonych w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej, jest zachowanie reguły ostrożności i fakturowanie zleceniodawców ze stawką zwolnioną wyłącznie tych usług, co do których nie ma wątpliwości interpretacyjnych odnośnie prawa do jej zastosowania. Wskutek czego, jak dotąd przeważająca większość świadczonych przez Wnioskodawcę usług opodatkowana była stawką obniżoną, tj. obecnie w wysokości 8%. Niemniej jednak w ostatnim czasie wielu kontrahentów, powołując się na przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz ich wykładnię przedstawioną w niniejszym wniosku, domaga się otrzymywania od Wnioskodawcy faktur wystawianych ze stawką zwolnioną. Celem uniknięcia ryzyka podatkowego związanego z zastosowaniem nieprawidłowej stawki VAT na świadczone usługi Wnioskodawca postanowił potwierdzić odmienny od dotychczas stosowanego sposób interpretacji opodatkowania VAT świadczonych przez siebie usług przy wykorzystaniu możliwości jakie daje art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

Wnioskodawca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej świadczy m.in. usługi związane z osobistym udziałem aktora w filmach, serialach telewizyjnych oraz reklamach. Na podstawie umowy zawartej z danym zleceniodawcą/zamawiającym/producentem, Wnioskodawca w zamian za wynagrodzenie (honorarium) zobowiązuje się do artystycznego wykonania zadań aktorskich (roli) oraz przenosi prawa do artystycznego wykonania (tj. prawa pokrewne w rozumieniu art. 85 ustawy o prawie autorskimi prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r. (Dz. U. z 2006 r., Nr 90, poz. 631 zwane dalej „prawami pokrewnymi”) w zakresie (tj. na polach eksploatacji, na terytorium, na wskazany okres) przedstawionym w umowie. Przez artystyczne wykonanie roli rozumie się wykonanie przez aktora roli na podstawie scenariusza oraz wszelkie dokonania artystyczne aktora, w jakikolwiek sposób związane z powstaniem, realizacją lub eksploatacją roli (w tym także promocją filmu, serialu lub reklamy), jak również przeniesienie na producenta praw do korzystania i rozporządzania artystycznym wykonaniem (praw pokrewnych) na polach eksploatacji określonych w umowie.

Wnioskodawca, jako twórca i artysta-wykonawca świadczący usługi w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej, zawiera umowy bezpośrednio z producentami i zleceniodawcami, we własnym imieniu i wyłącznie w zakresie własnego udziału w określonych przedsięwzięciach. Po wykonaniu usługi wystawiane są faktury VAT zgodnie z obowiązującą stawką podatku od towarów i usług. Przeniesienie wszelkich praw autorskich oraz praw do artystycznego wykonania, o których mowa w złożonym wniosku, ma miejsce na podstawie ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy właściwe jest zastosowanie stawki VAT zwolnionej do opodatkowania usług świadczonych przez Wnioskodawcę na rzecz produkcji reklamowych, polegającej na osobistym odtworzeniu powierzonej roli, biorąc pod uwagę status Wnioskodawcy jako twórcy i artysty–wykonawcy w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz kwalifikację świadczonych usług zgodnie z PKWiU z roku 2008 (pytanie oznaczone we wniosku nr 2)?

Zdaniem Wnioskodawcy, usługi wykonywane przez Wnioskodawcę, jako usługi kulturalne świadczone przez indywidualnego twórcę (aktora), przenoszące prawa autorskie lub prawa do artystycznego wykonania utworów (prawa pokrewne) za wynagrodzeniem na zleceniodawcę (producenta), będą korzystały ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy o podatku od towarów i usług.

UZASADNIENIE

Usługi kulturalne.

Z dniem 1 stycznia 2011 r. wprowadzono regulacje dotyczące stosowania zwolnienia od VAT dla „usług kulturalnych”. Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy o VAT, zwolnieniu od opodatkowania podlegają m.in. usługi kulturalne świadczone przez indywidualnych twórców i artystów wykonawców, w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzane w formie honorariów, w tym za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania utworów. Wykonywanie przez te podmioty usług kulturalnych daje zatem możliwość zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Ustawa o VAT nie zawiera definicji legalnej pojęcia „usługi kulturalne”. Wnioskodawcy nie są też znane akty prawne inne niż ustawa o VAT, zawierające definicję pojęcia „usługi kulturalne”, która mogłaby być przyjęta również dla celów stosowania omawianego zwolnienia od VAT. Mimo, że klasyfikacja statystyczna znajduje zastosowanie tam, gdzie ustawa o VAT bądź rozporządzenie do niej powołuje symbole statystyczne, niemniej jednak w przedmiotowej sprawie obecnie obowiązująca PKWiU z roku 2008 może posłużyć jako jedna ze wskazówek interpretacyjnych, gdyż żaden z przepisów ustawy nie zabrania posługiwania się w procesie wykładni przepisów ustawy przepisami statystycznymi.

Usługi świadczone przez Wnioskodawcę, ze względu na swój merytoryczny charakter, jak i fakt, że dla celów statystycznych klasyfikowane są wg PKWiU z roku 2008 w dziale 90 „Usługi kulturalne i rozrywkowe” (w podgrupie „Usługi w zakresie literackiej i artystycznej działalności twórczej” – 90.03), zawierają się w pojęciu „usługi kulturalne” wymienionym w art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy o VAT.

Indywidualny twórca artysta wykonawca w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Twórcą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych jest każda osoba prowadząca faktycznie działalność twórczą, czyli działalność, której efektem jest powstanie utworu zdefiniowanego w myśl art. 1 ust. 1 i 2 ww. ustawy.

Zgodnie ze wskazanym przepisem, przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór), a w szczególności przedmiotem prawa autorskiego są utwory:

*   wyrażone słowem, symbolami matematycznymi, znakami graficznymi (literackie, publicystyczne, naukowe, kartograficzne oraz programy komputerowe),
*   muzyczne i słowno-muzyczne;
*   sceniczne, sceniczno-muzyczne, choreograficzne i pantomimiczne – audiowizualne (w tym filmowe).

W ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych użyto słowa „w szczególności”, co oznacza, że nie jest to zbiór zamknięty. Zatem, aby określone dzieło mogło być przedmiotem prawa autorskiego musi posiadać następujące cechy:

*   mieć źródło w pracy człowieka (twórcy),
*   stanowić przejaw działalności twórczej (jakikolwiek uzewnętrzniony rezultat działalności człowieka o charakterze kreacyjnym),
*   posiadać indywidualny charakter (cecha indywidualności przejawia się w samym procesie twórczym i oznacza oryginalność, niepowtarzalność).

Tylko w razie spełnienia tych przesłanek przysługują twórcy zarówno autorskie prawa osobiste, jak i autorskie prawa majątkowe, w szczególności zaś wynagrodzenie za korzystanie z utworu.

Nadto, zgodnie z art. 17 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, twórcy przysługuje wyłączne prawo do korzystania z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do wynagrodzenia za korzystanie z utworu. Powyższe przepisy chronią prawa Wnioskodawcy jako twórcy utworów powstałych w wykonaniu umów, wyżej wskazanego rodzaju.

Zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych ochronie podlega każde artystyczne wykonanie utworu niezależnie od jego wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia. Artystycznym wykonaniem w rozumieniu wyżej powołanego ust. 1 są zgodnie z ust. 2 art. 85 w szczególności: działania aktorów, recytatorów, dyrygentów, instrumentalistów, wokalistów, tancerzy i mimów oraz innych osób w sposób twórczy przyczyniających się do powstania wykonania.

W ujęciu art. 86 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, prawo artysty wykonawcy obejmuje wyłączne prawo do ochrony dóbr osobistych dotyczących artystycznego wykonania (dalej następuje przykładowe wyliczenie trzech uprawnień osobistych) oraz do korzystania z artystycznego wykonania i rozporządzania prawami do niego na wymienionych wyczerpująco w tym przepisie polach eksploatacji:

*   w zakresie utrwalania i zwielokrotniania – wytwarzania określoną techniką egzemplarzy artystycznego wykonania, w tym zapisu magnetycznego oraz techniką cyfrową,
*   w zakresie obrotu egzemplarzami, na których artystyczne wykonanie utrwalono – wprowadzania do obrotu, użyczania lub najmu egzemplarzy,
*   w zakresie rozpowszechniania artystycznego wykonania w sposób inny niż określony w lit. b – nadawania, reemitowania oraz odtwarzania, chyba że są one dokonywane za pomocą wprowadzonego do obrotu egzemplarza, a także publicznego udostępniania utrwalenia artystycznego wykonania w taki sposób, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i w czasie przez siebie wybranym.

Ust. 2 art. 86 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych przyznaje zaś artyście wykonawcy prawo do wynagrodzenia za korzystanie z artystycznego wykonania lub za rozporządzanie prawami do takiego wykonania określone w umowie albo przyznane w przepisach ustawy.

Powyższe przepisy chronią prawa Wnioskodawcy jako artysty wykonawcy wykonującej utwory. Zdaniem Wnioskodawcy, przedstawione w niniejszym wniosku usługi, stanowią przejaw indywidualnej działalności twórczej i dodatkowo wiążą się z otrzymaniem wynagrodzenia z tytułu przeniesienia praw autorskich majątkowych oraz praw do artystycznego wykonania utworów w zakresie wskazanym w umowie (tj. na polach eksploatacji, na terytorium, na wskazany okres), co decyduje o tym, że można je zaliczyć do usług twórców i artystów wykonawców w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy o VAT.

Wyłączenie z zakresu zwolnienia:

Przepis art. 43 ust. 19 ustawy o VAT przewiduje szereg wyłączeń z zakresu zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy.

W kontekście usług opisanych we wniosku, należy odnieść się przede wszystkim do następujących wyłączeń:

*   usługi związane z filmami i nagraniami na wszelkich nośnikach (art. 43 ust. 19 pkt 1),
*   usługi związane z produkcją filmów i nagrań na wszelkich nośnikach (art. 43 ust. 19 pkt 4),
*   usługi radia i telewizji (art. 43 ust. 19 pkt 7).

Zdaniem Wnioskodawcy, żadne z wymienionych powyżej wyłączeń nie ma zastosowania do świadczonych przez niego usług, gdyż dotyczą one usług, których przedmiotem są gotowe (nagrane) nośniki takie jak płyty CD czy DVD. Przykładowo przepis ten wyłącza z zakresu zwolnienia usługi wypożyczalni filmów i innych nagrań na nośnikach. Jak również przedmiotem wyłączenia są usługi związane z produkcją nośników (płyty DVD, CD, inne nośniki), obejmujące czynności związane z procesem technologicznym wytwarzania nagranych nośników.

Przepisu tego nie należy natomiast interpretować jako wyłączenia możliwości stosowania zwolnienia z opodatkowania dla jakichkolwiek usług związanych z produkcją filmów czy nagrań (np. usług aktorskich, reżyserskich czy operatorskich), jeżeli tylko film czy audycja telewizyjna są rejestrowane i utrwalane na nośniku, gdyż odnosi się on wyłącznie do podmiotów będących producentami, a nie osób współpracujących z producentami, świadczących jedynie usługi kulturalne oraz wnoszących swój twórczy i artystyczny wkład w powstanie dzieła (utworu) w rozumieniu wyżej powołanych przepisów ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Podobnie, wyłączenie dotyczące usług radia i telewizji ma, jak się wydaje, charakter podmiotowy i dotyczy nadawców radiowych i telewizyjnych. Wnioskodawca w związku z działalnością opisaną w niniejszym wniosku nie posiada oraz nie nabędzie takiego statusu.

Opierając się zatem na ocenie faktycznych czynności wykonywanych przez Wnioskodawcę, ich charakterze oraz posiadanych cechach, wspierając się przy tym przynależnością do grupowania wg PKWiU z roku 2008, należy uznać, że usługi wykonywane przez Wnioskodawcę, jako usługi kulturalne świadczone przez indywidualnego twórcę (aktora) oraz przenoszące prawa autorskie majątkowe lub prawa do artystycznego wykonania utworów (prawa pokrewne) za wynagrodzeniem na zleceniodawcę (producenta) będą korzystały ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy o VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą”, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Na mocy art. 5a ustawy, towary lub usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne.

Z treści art. 41 ust. 1 cyt. ustawy wynika, że stawka podatku od towarów i usług wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

W myśl art. 41 ust. 2 ustawy, dla towarów i usług, wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy, stawka podatku wynosi 7%, z zastrzeżeniem ust. 12 i art. 114 ust. 1.

Jednakże zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%, natomiast na podstawie art. 146a pkt 2 ustawy stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 2, art. 120 ust. 2 i 3 oraz w tytule załącznika nr 3 do ustawy, wynosi 8%

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, przewidują dla niektórych towarów i usług stawki obniżone lub zwolnienie od podatku.

W stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 grudnia 2010 r. wyznaczenie zakresu zwolnienia usługi z opodatkowania podatkiem VAT następowało poprzez zidentyfikowanie usługi (czynności) w klasyfikacji statystycznej (PKWiU). Z dniem 1 stycznia 2011 r. ustawodawca odstąpił w tym zakresie od posługiwania się klasyfikacjami statystycznymi, a zwolnienia od podatku dotyczące dostaw towarów i świadczonych usług zawarte są bezpośrednio w art. 43 ustawy. Zatem w tym artykule należy poszukiwać ewentualnej podstawy do zwolnienia z opodatkowania czynności związanych ze świadczeniem usług w zakresie opisanym we wniosku, zastępując je formą opisową, wskazując na ich cechy, charakter i okoliczności wykonania.

I tak na mocy art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy, zwalnia się od podatku usługi kulturalne świadczone przez indywidualnych twórców i artystów wykonawców, w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzane w formie honorariów, w tym za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania utworów.

Z kolei na podstawie art. 43 ust. 19, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 33, nie ma zastosowania do:

1.  usług związanych z filmami i nagraniami na wszelkich nośnikach;
2.  wstępu:
    1.  na spektakle, koncerty, przedstawienia i imprezy w zakresie twórczości i wykonawstwa artystycznego i literackiego,
    2.  do wesołych miasteczek, parków rozrywki, cyrków, dyskotek, sal balowych,
    3.  do parków rekreacyjnych, na plaże i do innych miejsc o charakterze kulturalnym;
3.  wstępu oraz wypożyczania wydawnictw w zakresie usług świadczonych przez biblioteki, archiwa, muzea i innych usług związanych z kulturą;
4.  usług związanych z produkcją filmów i nagrań na wszelkich nośnikach;
5.  działalności agencji informacyjnych;
6.  usług wydawniczych;
7.  usług radia i telewizji, z zastrzeżeniem ust. 1 pkt 34;
8.  usług ochrony praw.

Zatem warunkiem zastosowania tego zwolnienia jest spełnienie przesłanki o charakterze przedmiotowym, dotyczącej rodzaju świadczonych usług (kulturalnych), ale także przesłanki podmiotowej odnoszącej się do usługodawcy.

W skład grupy podmiotów uprawnionych do zwolnienia weszli indywidualni twórcy i artyści wykonawcy, w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzani w formie honorariów, w tym za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania utworów.

Powołany przepis art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy stanowi implementację do polskiego porządku prawnego art. 132 ust. 1 lit. n Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347, str. 1, z późn. zm.), zgodnie z którym zwolnieniu od podatku przez państwa członkowskie podlega świadczenie niektórych usług kulturalnych, a także dostawa towarów ściśle z nimi związanych, przez podmioty prawa publicznego lub inne instytucje kulturalne uznane przez dane państwo członkowskie.

Ustawa o podatku od towarów i usług nie zawiera definicji usług kulturalnych, jednak należy uznać, że usługą taką będzie usługa związana z kulturą, a z uwagi na brak definicji kultury w prawie podatkowym odnieść się trzeba do znaczenia słownikowego, mając na uwadze charakter, jaki ma spełniać ta definicja w tym przypadku. Tym samym wskazać należy, że kultura oznacza „materialną i umysłową działalność społeczeństw oraz jej wytwory”, zaś usługa to „pomoc okazana komuś”, „działalność gospodarcza służąca do zaspokajania potrzeb ludzi”. Natomiast określenie „kulturalny” oznacza „odnoszący się do tworzenia i upowszechniania kultury lub stanowiący jej składnik”. Właściwym więc wydaje się przyjęcie, że kultura to ogół wytworów i osiągnięć z dziedziny sztuki, funkcjonujących w postaci np. dzieł artystycznych, związanych z twórczością artystyczną (np. o charakterze literackim, naukowym, plastycznym, muzycznym).

W tym miejscu można wskazać, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2012 r., poz. 406, z późn. zm.), działalność kulturalna w rozumieniu niniejszej ustawy polega na tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury.

Analizując możliwość zwolnienia świadczonych przez Wnioskodawcę usług na gruncie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy, na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631, z późn. zm.) – do której odwołuje się ustawodawca w treści ww. art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b – przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór).

W szczególności, przedmiotem prawa autorskiego są m.in. utwory muzyczne i słowno-muzyczne, a także sceniczne, sceniczno-muzyczne, choreograficzne i pantomimiczne (art. 1 ust. 2 pkt 7 i 8 ww. ustawy).

Na podstawie art. 8 ust. 2 cyt. ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, domniemywa się, że twórcą jest osoba, której nazwisko w tym charakterze uwidoczniono na egzemplarzach utworu lub której autorstwo podano do publicznej wiadomości w jakikolwiek inny sposób w związku z rozpowszechnianiem utworu.

Pod ochroną pozostaje – na podstawie art. 85 ust. 1 ww. ustawy – każde artystyczne wykonanie utworu lub dzieła sztuki ludowej niezależnie od jego wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia.

W myśl art. 17 ww. ustawy, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, twórcy przysługuje wyłączne prawo do korzystania z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do wynagrodzenia za korzystanie z utworu.

Zgodnie z art. 85 ust. 2 ww. ustawy, artystycznymi wykonaniami, w rozumieniu ust. 1, są w szczególności: działania aktorów, recytatorów, dyrygentów, instrumentalistów, wokalistów, tancerzy i mimów oraz innych osób w sposób twórczy przyczyniających się do powstania wykonania.

Stosownie do art. 86 ust. 2 cyt. Ustawy, artyście wykonawcy służy prawo do wynagrodzenia za korzystanie z artystycznego wykonania lub za rozporządzanie prawami do takiego wykonania określone w umowie albo przyznane w przepisach ustawy.

Z treści ww. przepisów można zatem wywieść, że twórcą w rozumieniu ustawy jest każda osoba prowadząca faktycznie działalność twórczą, czyli działalność, której efektem jest powstanie utworu w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Użyte w tym przepisie określenie „przejaw działalności twórczej”, należy rozumieć jako uzewnętrzniony rezultat działalności człowieka o charakterze kreacyjnym.

Przechodząc do obniżonej stawki podatku do 8% należy wskazać, że w załączniku nr 3 do ustawy, zawierającym wykaz towarów i usług opodatkowanych stawką podatku w wysokości 8%, pod poz. 181, bez względu na symbol PKWiU, wymieniono usługi twórców i artystów wykonawców w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wynagradzane w formie honorariów za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania.

Z kolei pod poz. 182 załącznika nr 3 – również bez względu na symbol PKWiU – wymieniono usługi kulturalne i rozrywkowe – wyłącznie w zakresie wstępu:

*   na widowiska artystyczne, włączając przedstawienia cyrkowe,
*   do obiektów kulturalnych.

Ponadto, z objaśnienia „1” do załącznika nr 3 wynika, że wykaz nie ma zastosowania dla zakresu sprzedaży towarów i usług zwolnionych od podatku lub opodatkowanych stawkami niższymi niż stawka, której dotyczy załącznik.

Z opisu stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca, jest zawodowym aktorem, który realizuje swoją twórczą działalność artystyczną w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej, prowadzonej na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej dokonanej w dniu 23 kwietnia 2014 r. Zainteresowany jest zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. Podstawowym rodzajem działalności Wnioskodawcy wg PKD 2007 jest „Artystyczna i literacka działalność twórcza” (90.01Z). Usługi te zgodnie z obowiązującą obecnie klasyfikacją statystyczną PKWiU z roku 2008, przynależą do grupy 90 „Usługi kulturalne i rozrywkowe”, gdzie pod pozycją 90.03 mieszczą się „Usługi w zakresie literackiej i artystycznej działalności twórczej”.

Wnioskodawca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej świadczy m.in. usługi związane z osobistym udziałem aktora w filmach, serialach telewizyjnych oraz reklamach. Na podstawie umowy zawartej z danym zleceniodawcą/zamawiającym/producentem Wnioskodawca w zamian za wynagrodzenie (honorarium) zobowiązuje się do artystycznego wykonania zadań aktorskich (roli) oraz przenosi prawa do artystycznego wykonania (tj. prawa pokrewne w rozumieniu art. 85 ustawy oprawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r. (Dz. U. z 2006 r., Nr 90, poz. 631; zwane dalej prawami pokrewnymi) w zakresie (tj. na polach eksploatacji, na terytorium, na wskazany okres) przedstawionym w umowie. Przez artystyczne wykonanie roli rozumie się wykonanie przez aktora roli na podstawie scenariusza oraz wszelkie dokonania artystyczne aktora, w jakikolwiek sposób związane z powstaniem, realizacją lub eksploatacją roli (w tym także promocją filmu, serialu lub reklamy), jak również przeniesienie na producenta praw do korzystania i rozporządzania artystycznym wykonaniem (praw pokrewnych) na polach eksploatacji określonych w umowie.

Wnioskodawca, jako twórca i artysta–wykonawca świadczący usługi w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej, zawiera umowy bezpośrednio z producentami i zleceniodawcami, we własnym imieniu i wyłącznie w zakresie własnego udziału w określonych przedsięwzięciach. Po wykonaniu usługi wystawiane są faktury VAT zgodnie z obowiązującą stawką podatku od towarów i usług. Przeniesienie wszelkich praw autorskich oraz praw do artystycznego wykonania, o których mowa w złożonym wniosku, ma miejsce na podstawie ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Przy tak przedstawionym opisie sprawy wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą ustalenia, czy właściwe jest zastosowanie zwolnienia z opodatkowania usług świadczonych przez Wnioskodawcę na rzecz produkcji reklamowych, polegającej na osobistym odtworzeniu powierzonej roli, biorąc pod uwagę status Zainteresowanego jako twórcy i artysty–wykonawcy w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz kwalifikację świadczonych usług zgodnie z PKWiU z roku 2008.

Wnioskodawca wskazał, że w związku ze świadczeniem wyżej opisanych usług jest twórcą i artystą-wykonawcą w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Tym samym należy uznać za wypełnioną przesłankę podmiotową art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy.

Zatem zasadnym staje się przeanalizowanie, czy świadczone przez Wnioskodawcę usługi związane z jego udziałem w produkcjach reklamowych, można uznać za usługi kulturalne.

Zgodnie z definicją pojęcia „reklama” zwartą w Słowniku Języka Polskiego (www.sjp.pwn.pl) reklama to działanie mające na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług. Celem reklamy jest zazwyczaj przekonanie odbiorców o zaletach produktu poprzez przekazanie pozytywnych informacji, producent stara się zainteresować towarem potencjalnych klientów, wzbudzić pragnienie posiadania produktu i w ten sposób doprowadzić do zawarcia transakcji kupna-sprzedaży. A zatem usługa reklamowa obejmuje wszelką działalność promocyjną, jak również wszelkie czynności stanowiące integralną część kampanii reklamowej, które przyczyniają się do reklamy produktu lub usługi, nawet jeśli towary te i usługi, rozpatrywane odrębnie, nie zawierają treści reklamowych. Celem jej jest właśnie prezentacja dóbr i usług, która w sposób bezpośredni oddziałuje na sposób i motywy postępowania konsumentów. Zatem rezultatem usług wykonywanych w związku z tworzeniem reklamy nie będzie wytwór z dziedziny sztuki prezentujący treści o charakterze kulturalnym w ogólnym tego słowa znaczeniu. Wynikiem świadczenia tego typu usługi będzie jedynie powstanie reklamy, która ma na celu promocję wizerunku oraz produktów zleceniodawcy, co w żaden sposób nie przekłada się na tworzenie i upowszechnianie kultury.

W świetle przywołanych przepisów i w kontekście przedstawionych okoliczności sprawy należy uznać, że ww. usługi świadczone przez Wnioskodawcę nie mieszczą się w zakresie „usług kulturalnych” ze względu na ich komercyjny charakter oraz cel jakim jest przede wszystkim reklama. Tym samym nie jest możliwe zastosowanie zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b) ustawy, gdyż nie jest spełniona przesłanka przedmiotowa warunkująca zastosowanie tego zwolnienia.

W konsekwencji należy przeanalizować przepisy odnoszące się do kwestii zastosowania preferencyjnej stawki podatku VAT w odniesieniu do świadczonych usług polegających na udziale w produkcjach reklamowych.

Zgodnie z powołanym wyżej art. 41 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług dla towarów i usług, wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy, stawka podatku wynosi 7%, z zastrzeżeniem ust. 12 i art. 114 ust. 1. Przy czym, w myśl art. art. 146a pkt 2 ww. ustawy w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 2, art. 120 ust. 2 i 3 oraz w tytule załącznika nr 3 do ustawy, wynosi 8%.

W poz. 181 załącznika nr 3 do ustawy ustawodawca wymienił usługi twórców i artystów wykonawców w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wynagradzane w formie honorariów za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania, bez względu na symbol PKWiU.

W odniesieniu do kwestii możliwości zastosowania stawki preferencyjnej do świadczenia opisanych wyżej usług należy zwrócić uwagę, że jak sam Wnioskodawca wskazał, jest twórcą i artystą-wykonawcą w rozumieniu art. 85 ust. 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a wynagrodzenie wypłacane Wnioskodawcy obejmuje honorarium za udział w produkcjach reklamowych. Zatem do usług świadczonych przez Wnioskodawcę, a polegających na jego udziale w produkcjach reklamowych, zastosowanie znajdzie obniżona stawka podatku w wysokości 8%, zgodnie z załącznikiem nr 3 poz. 181 do ustawy.

Tym samym stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 2 stanowiące, że usługi wykonywane przez Wnioskodawcę, jako usługi kulturalne świadczone przez indywidualnego twórcę (aktora) oraz przenoszące prawa autorskie majątkowe lub prawa do artystycznego wykonania utworów (prawa pokrewne) za wynagrodzeniem na zleceniodawcę (producenta) będą korzystały ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy, należy uznać za nieprawidłowe.

W niniejszej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej opisanego stanu faktycznego w zakresie opodatkowania usług polegających na udziale w produkcjach reklamowych. Z kolei wniosek w części dotyczącej stanu faktycznego w zakresie opodatkowania usług polegających na udziale w produkcjach filmowych, telewizyjnych, teatralnych, serialach oraz usług na rzecz produkcji filmowanych, telewizyjnych, teatralnych, seriali, gier telewizyjnych polegających na dubbingowaniu animowanych postaci (pytania oznaczone we wniosku nr 1, nr 2, nr 4) został załatwiony interpretacją indywidualną z dnia 20 stycznia 2015 r. nr ILPP1/443-975/14-2/HW.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.