Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-2.4015.29.2021.3.MZ
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2021-06-25
Teza: Czy przypadające na Zainteresowanych w proporcji do ich udziału w zyskach spółki cywilnej wpłaty pieniężne w formie darowizn otrzymane w ramach zbiórki internetowej podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn?
Słowa kluczowe: darowizna; internet; obowiązek-obowiązek podatkowy; podatek-podatek od spadków i darowizn; spółki-spółka cywilna; umowa-umowa darowizny; wpłata; środek-środki pieniężne
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Zainteresowanych przedstawione we wniosku wspólnym z 3 marca 2021 r. (data wpływu 8 marca 2021 r.), uzupełnionym 15 i 21 czerwca 2021 r., o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej m.in. podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych otrzymania środków pieniężnych w ramach zbiórki internetowej – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 8 marca 2021 r. wpłynął do Organu ww. wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej m.in. podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych otrzymania środków pieniężnych w ramach zbiórki internetowej.

Z uwagi na fakt, że wniosek nie spełniał wymogów formalnych, pismem z 27 maja 2021 r. Znak: 0111-KDIB2-2.4015.29.2021.2.MZ, 0113-KDIPT2-1.4011.351.2021.3.AP wezwano Zainteresowanego będącego stroną postępowania do jego uzupełnienia. Wniosek uzupełniono 15 i 21 czerwca 2021 r.

We wniosku złożonym przez:

*   Zainteresowanego będącego stroną postępowania: Pana P. Z.
*   Zainteresowanego niebędącego stroną postępowania: Panią J. M.

przedstawiono następujący stan faktyczny:

Zainteresowany będący stroną postępowania jest osobą fizyczną. Prowadzi on jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą „X” oraz w formie spółki cywilnej „Y” wraz z Zainteresowaną niebędącą stroną postępowania. Zainteresowana niebędąca stroną postępowania również jest osobą fizyczną (dalej łącznie: Zainteresowani). Zainteresowani są wpisani do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Przedmiotem działalności spółki cywilnej „Y” jest prowadzenie kina, w szczególności projekcje filmów.

Przychody z działalności Zainteresowani rozliczają za pomocą książki przychodów i rozchodów, dochody opodatkowują od 2021 r. podatkiem według skali podatkowej. Spółka cywilna jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

W związku z wystąpieniem pandemii koronawirusa COVID-19 i wprowadzeniem związanych z tym obostrzeń, działalność kulturalna, w tym kin, została ograniczona, a cały rynek filmowy dotknął kryzys. Zainteresowani znaleźli się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Wpływy z biletów nie pokrywały nawet podstawowych kosztów funkcjonowania kina. Aby przetrwać najgorszy czas i uchronić kino przed zamknięciem, Zainteresowani zorganizowali na portalu T zbiórkę pieniężną. Zbiórka zaczęła się pod koniec października 2020 r. i zakończyła w styczniu 2021 r.

Wpłaty były dokonywane całkowicie dobrowolnie i nie miały żadnego wpływu na możliwość korzystania potem z oferty kina (nie stanowiły warunku skorzystania z oferty kina). Mimo, iż informację o zbiórce i możliwości dokonania wpłaty, osoby wpłacające uzyskiwały przeważnie dzięki odwiedzeniu strony internetowej kina lub portalu internetowym, to jednak decyzja o dokonaniu wpłaty (lub nie) oraz jej kwocie podejmowana była przez nie zupełnie niezależnie.

Zbiórka została zorganizowana w taki sposób, że każdy, kto chciał pomóc, mógł dokonać wypłaty na konto projektu na portalu T, wybierając jeden z dostępnych na portalu progów wpłaty (np. 1 zł lub więcej, 5 zł lub więcej, 10 zł lub więcej itd.). Z każdym progiem wpłaty związana była określona forma nagrody tytułem podziękowania za wsparcie finansowe. Przewidziane nagrody miały wymiar symboliczny i nie stanowiły ekwiwalentu za dokonaną wpłatę pieniężną. I tak za wsparcie projektu za 5 zł lub więcej przewidziano imienne podziękowania mailowe; za wsparcie projektu za 10 zł lub więcej przewidziano podziękowanie na \`(...)\` i stronie internetowej, gdzie osoby wpłacające miały zostać wymienione jako darczyńcy; za wsparcie projektu za 50 zł lub więcej przewidziano podziękowanie w specjalnie przygotowanym spocie wyświetlanym przed seansami filmowymi, w którym osoby wpłacające miały zostać wymienione jako darczyńcy; za wsparcie projektu za 100 zł lub więcej przewidziano specjalne zaproszenie (voucher) do kina dla 2 osób; za wsparcie projektu za 120 zł lub więcej przewidziano wybrany plakat filmowy z filmów, które kino grało w ciągu ostatnich 2-3 lat; za wsparcie projektu za 350 zł lub więcej przewidziano indywidualne oprowadzanie po kinie grupy kilku osób i opowiedzenie historii kina; za wsparcie projektu za 1000 zł lub więcej przewidziano seans dla kilku osób, za 3.000 zł – seans dla 40 osób. Za wsparcie projektu za 20.000 zł lub więcej przewidziano tytuł sponsora kina na okres 1 roku oraz świadczenia do uzgodnienia, za 99.000 lub więcej – tytuł mecenasa kina na okres 1 roku i świadczenia do uzgodnienia. Natomiast za wsparcie projektu za 1 zł lub więcej nie przewidziano żadnej nagrody, co nie zmienia faktu, że Zainteresowani dziękowali wszystkim wpłacającym, czego wyraz dali nie raz na portalu czy swojej stronie internetowej. Spośród wymienionych nagród jedynie zaproszenie do kina na seans filmowy przedstawia wymierną wartość, przy czym wartość ta i tak jest niższa niż kwota wsparcia finansowego, za którą przewidziano tę nagrodę. Cena jednego biletu zgodnie z cennikiem wynosi bowiem 20 zł, co przy zaproszeniu dla 2 osób daje kwotę 40 zł nagrody za wsparcie w wysokości 100 zł i więcej. Pozostałe nagrody jak oprowadzanie po kinie czy plakat filmowy nie są nawet w ofercie kina.

Czas i miejsce otrzymania nagrody jako formy podziękowania za wsparcie finansowe nie zostały ściśle określone oraz nie były w żadnym stopniu obowiązkowe dla wspierających. Najwięcej osób skorzystało z opcji wsparcia projektu za 10 zł lub więcej, za który przewidziano podziękowania na \`(...)\`. i stronie internetowej kina (332 osoby), następnie – z opcji wsparcia za 50 zł lub więcej, za które przewidziano podziękowanie wyświetlane przed seansem w specjalnie przygotowanym spocie (204 osoby). Dużo osób, bo aż 160, skorzystało z opcji wsparcia za 100 zł lub więcej, za które przysługiwał voucher do kina dla 2 osób. Vouchery odebrało zaledwie kilka osób. A w przypadku osób korzystających z opcji wsparcia za 1000 zł lub więcej, za które przewidziano nagrodę seansu filmowego dla 40 osób, nie zgłosił się nikt. Nikt też nie skorzystał z opcji wsparcia za 3.000 zł lub więcej oraz z następnych opcji, z którymi związane były podziękowania w postaci tytułu sponsora lub mecenasa kina. 39 osób za to wybrało opcję wsparcia za 1 zł lub więcej, z która nie była związana żadna nagroda.

Na podstawie tak zorganizowanej zbiórki Zainteresowani mogą określić, jakie kwoty były przekazane przez daną osobę. Każda z osób wpłacających pieniądze jest zidentyfikowana imieniem i nazwiskiem. Kwoty wpłaty od tej samej osoby nie przekroczyły 1000 zł. Wszystkie wpłaty dokonały osoby spoza grona rodziny, a więc z III grupy podatkowej względem Zainteresowanych. Po zakończeniu zbiórki uzbierana kwota została przekazana przez portal na konto bankowe spółki Zainteresowanych.

Zebrane środki zostaną przeznaczone na pokrycie kosztów związanych z funkcjonowaniem kina, m.in. na media, koszty pracownicze, leasing, ubezpieczenia, obsługę księgową, licencje filmowe, podatek od nieruchomości, koszty utrzymania systemów informatycznych, koszty serwisów i napraw, koszty dodatkowego wyposażenia kina związanego z COVID-19 (środki czystości i środki dezynfekujące). Jeśli sytuacja pandemiczna się nie poprawi, Zainteresowani nie wykluczają podobnych zbiórek w przyszłości.

Przedstawiony we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej stan faktyczny bezpośrednio dotyczy sfery praw i obowiązków Zainteresowanych. W związku z tym, że Zainteresowani są osobami fizycznymi prowadzącymi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej, a ponadto kwoty pieniężne były wpłacane na konto projektu na portalu T, a dopiero następnie przekazane na konto ich spółki cywilnej, powzięli oni wątpliwość co do prawidłowego rozliczenia pieniędzy otrzymanych ze zbiórki.

W uzupełnieniu wniosku Zainteresowani wskazali m.in., że otrzymane przez Zainteresowanych kwoty środków pieniężnych w ramach opisanej we wniosku zbiórki internetowej stanowiły darowizny w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.).

Pozostały opis stanu faktycznego, który został przedstawiony przez Zainteresowanych w treści uzupełnienia wniosku, jako, że dotyczy zagadnienia objętego podatkiem dochodowym od osób fizycznych i nie jest istotny dla celów podatku od spadków i darowizn, przedstawiony został w odrębnym rozstrzygnięciu, obejmującym swym zakresem ocenę stanowiska Zainteresowanych w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.

W związku z powyższym opisem zadano m.in. następujące pytania (sformułowane ostatecznie w uzupełnieniu wniosku):

1.  Czy przypadające na Zainteresowanych w proporcji do ich udziału w zyskach spółki cywilnej wpłaty pieniężne otrzymane w ramach zbiórki internetowej podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych czy podatkiem od spadków i darowizn?
2.  Czy w przypadku uznania stanowiska Zainteresowanych do pkt 1 za prawidłowe, wpłaty od jednej osoby, przypadające na każdego z Zainteresowanych zgodnie z proporcją udziału w zyskach spółki cywilnej, są u Zainteresowanych wolne od opodatkowania, a Zainteresowani nie mają obowiązku złożenia zeznania rocznego z tego tytułu?

Zdaniem Zainteresowanych (sformułowanym ostatecznie w uzupełnieniu wniosku)

Ad. 1

Zdaniem Zainteresowanych, przypadające na Zainteresowanych w proporcji do ich udziału w zyskach spółki cywilnej wpłaty pieniężne otrzymane w ramach zbiórki internetowej nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, tylko podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. W konsekwencji, z uwagi na wysokość wpłaty od jednej osoby, przypadającej na każdego z Zainteresowanych zgodnie z proporcją udziału w zyskach spółki cywilnej, są u Zainteresowanych wolne od opodatkowania, a Zainteresowani nie mają obowiązku złożenia zeznania rocznego z tego tytułu.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1426), zwaną dalej ustawą o PIT, dochody osób fizycznych podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, z wyjątkiem tych, które podlegają przepisom o podatku od spadków i darowizn.

W związku z powyższym w pierwszej kolejności należy zbadać, czy otrzymane przez Zainteresowanych kwoty pieniężne podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. W przypadku uznania, że wpłaty pieniężne otrzymane w ramach zbiórki internetowej nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2019 r. poz. 1813) – podatkowi od spadków i darowizn, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem m.in. darowizny.

Wykładnia ww. przepisu prowadzi do wniosku, że otrzymane kwoty pieniężne będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, o ile nabyły je osoby fizyczne i kwoty te stanowią darowiznę.

Otrzymane kwoty pieniężne będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, o ile nabyły je osoby fizyczne. Przepis mówi o osobach fizycznych, a nie o osobach fizycznych innych niż prowadzące działalność gospodarczą. Oznacza to, że zakresem podmiotowym ustawy o podatku od spadków i darowizn objęte są wszystkie osoby fizyczne, niezależnie od tego czy prowadzą działalność gospodarczą, czy też nie.

Takie stanowisko zajął też Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w piśmie z 17 września 2020 r. Znak: 0111-KDIB2-2.4015.65.2020.5.MM. Ponadto nie ma znaczenia, że w przedmiotowej sprawie pieniądze były wpłacane najpierw na konto projektu na portalu internetowym, a następnie przekazywane na konto bankowe spółki cywilnej. Portal wystąpił tu w roli pośrednika, nie jest więc nabywcą tych środków. Natomiast spółka cywilna pod względem cywilnoprawnym nie posiada podmiotowości prawnej. W przeciwieństwie do spółek osobowych prawa handlowego, spółka cywilna nie jest odrębnym podmiotem prawa i stanowi wyłącznie stosunek zobowiązaniowy pomiędzy stronami umowy spółki cywilnej. Podmiotami są tu darczyńca oraz Zainteresowani (strony umowy spółki cywilnej) jako obdarowani.

Stanowisko to potwierdza Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w piśmie z 15 maja 2017 r. Znak: 2461-IBPB-2-1.4515.72.2017.2.MD. W przedmiotowej sprawie obdarowanymi (nabywcami) są Zainteresowani, a ci są osobami fizycznymi.

Otrzymane kwoty pieniężne będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, jeśli zostały nabyte w drodze darowizny. Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera pojęcia „darowizna”, dlatego w tym zakresie odwołać się należy do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740). Zgodnie z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego – przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Ponadto zgodnie z art. 890 § 1 Kodeksu cywilnego oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.

Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego (świadczenie musi wzbogacić obdarowanego) i zobowiązanie darczyńcy musi być zamierzone jako nieodpłatne. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za otrzymane świadczenie. Istotą darowizny (essentialia negotii umowy darowizny) jest więc brak po drugiej stronie ekwiwalentu w postaci świadczenia wzajemnego.

W przedmiotowej sprawie wpłaty stanowiły darowiznę. Mimo, iż informację o zbiórce i możliwości dokonania wpłaty, osoby wpłacające uzyskiwały przeważnie dzięki odwiedzeniu strony internetowej kina lub portalu internetowego, to jednak decyzja o dokonaniu wpłaty (lub nie) oraz jej kwocie podejmowana była przez nie zupełnie niezależnie. Wpłaty były dokonywane całkowicie dobrowolnie i nie były warunkiem korzystania potem z oferty kina. Wszystkie wpłaty wynikały z chęci pomocy skierowanej w stronę Zainteresowanych i ich kina, a ich głównym celem nie było uzyskanie czegoś w zamian. Wpłaty były zamierzone jako nieopłatne. Potwierdzeniem jest fakt, że nie wszyscy wpłacający skorzystali z nagrody (nie odebrali jej) czy też fakt, że niektórzy wybrali formę wsparcia, z którą nie była związana żadna nagroda. Wspierający kierowali się celem zbiórki, a nie formą podziękowania przewidzianą za wpłaconą kwotę.

Nagrody stanowiły formę podziękowania za wsparcie, a nie ekwiwalent za dokonaną wpłatę. Według internetowego słownika języka polskiego PWN ekwiwalent to „rzecz równa innej wartością” (ekwiwalent – definicja, synonimy, przykłady użycia (pwn.pl)). W tym przypadku nie można mówić o ekwiwalentności. Nagrody przekazane w ramach podziękowania nie stanowiły równowartości dokonanych wpłat, nawet bilety na seans, stanowiące ofertę kina (wartość 2 biletów to 40 zł za wpłatę kwoty 100 zł lub więcej, wartość seansu dla 40 osób to 800 zł za wpłatę kwoty 3.000 zł lub więcej). Pozostałe nagrody nie przedstawiają wymiernej wartości (podziękowania wysłane mailem czy podziękowania umieszczone na \`(...)\` oraz stronie internetowej, oprowadzenie po kinie, tytuł sponsora czy mecenasa, plakat od dystrybutora z projekcji filmu). Co więcej, cytując wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 12 stycznia 2018 r. sygn. akt I ACa 627/17, który mówi, że „nieodpłatne świadczenie darczyńcy, będące jednostronnym aktem jego dobrej woli, rodzi po stronie obdarowanego moralny obowiązek wdzięczności”, należy stwierdzić, że okazanie wdzięczności wpłacającym w postaci podziękowań lub symbolicznych nagród, takich jak plakat, oprowadzenie po kinie czy vouchery do kina, nie tylko nie zmienia charakteru wpłat, ale jest poniekąd wymagane etycznie.

Wdzięczność wpisana jest bowiem w istotę darowizny. W przypadku rażącej niewdzięczności darczyńca ma zgodnie z prawem nawet możliwość jej odwołania.

Potwierdzeniem stanowiska Zainteresowanych jest interpretacja z 20 maja 2020 r. Znak: 0111-KDIB2-3.4015.38.2020.4.BD. W sprawie będącej przedmiotem ww. interpretacji podatnik przekazywał osobom wpłacającym pieniądze na zorganizowaną przez niego zbiórkę upominki w ramach wdzięczności za ich gest. Dyrektor KIS uznał, że wpłaty te stanowią darowiznę.

Bez znaczenia dla statusu dokonanych wpłat jako darowizny jest też fakt, w jaki sposób były wydatkowane. Po wpływie zebranych środków na rachunek bankowy spółki Zainteresowanych, zostały zapłacone faktury zakupowe spółki, które uprzednio były ujęte w książce przychodów i rozchodów prowadzonej dla spółki. Pozyskane środki nie zostały jednak ujęte w książce przychodów i rozchodów jako przychód, ponieważ nie pochodziły z działalności gospodarczej Zainteresowanych (nie pochodziły ze sprzedaży biletów), nie stały się więc środkami związanymi z działalnością gospodarczą Zainteresowanych. Pieniądze ze zbiórki funduszy stanowiły darowiznę w rozumieniu art. 888 § 1 ustawy Kodeks cywilny.

Podsumowując, w przedmiotowej sprawie celem wpłacających była chęć udzielenia pomocy Zainteresowanym w utrzymaniu kina, wpłacający nie oczekiwali niczego w zamian. Przewidziane i przyznane nagrody mają charakter symboliczny, są wyrazem wdzięczności za okazany gest i nie stanowią równowartości dokonywanych wpłat, a więc nie są ekwiwalentem za dokonane wpłaty. A to oznacza, że otrzymane przez Zainteresowanych wpłaty pieniężne stanowią darowiznę. Ponadto wpłaty zostały faktycznie dokonane, a więc mimo niezachowania formy prawnej, darowizna jest ważna.

W związku z tym, że nabywcami wpłaconych w ramach zbiórki środków pieniężnych są Zainteresowani, którzy są osobami fizycznymi, a dokonane wpłaty stanowią darowiznę, wpłaty te nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a co za tym idzie podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Ad. 2

Zdaniem Zainteresowanych, w przypadku uznania stanowiska Zainteresowanych do pkt 1 za prawidłowe, tj. że otrzymane wpłaty pieniężne w ramach zbiórki internetowej podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, wpłaty od jednej osoby, przypadające na każdego z Zainteresowanych zgodnie z proporcją udziału w zyskach spółki cywilnej, są u Zainteresowanych wolne od opodatkowania, a Zainteresowani nie mają obowiązku złożenia zeznania rocznego z tego tytułu.

Zgodnie z art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

Otrzymane wpłaty pieniężne nie będą zwolnione z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn na mocy art. 15 zzzzzza pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) z uwagi na to, że wpłaty pieniężne zostały dokonane w okresie późniejszym niż okres wskazany w ww. przepisie (później niż w okresie od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 30 września 2020 r.). Ponadto zwolnienie to nie dotyczy Zainteresowanych, nie są oni bowiem osobami fizycznymi wskazanymi w tym przepisie (m.in. wykonującymi działalność leczniczą czy prowadzącymi placówki oświatowe), a cele zbiórki były inne niż te określone w ww. ustawie.

Otrzymane wpłaty pieniężne, w proporcji do udziału w zyskach spółki cywilnej, podlegają u każdego z Zainteresowanych opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, przy czym opodatkowaniu podlegają wpłaty od jednej osoby powyżej kwoty wolnej od podatku. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej, opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę, od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej kwotę 4.902 zł. Kwota wolna dotyczy każdego z obdarowanych odrębnie, a nie razem. Jeżeli nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje więcej niż jeden raz, do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od tej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie (art. 9 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn).

Zgodnie z art. 14 ust. 1 ww. ustawy wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca. Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe (art. 14 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn). Stosownie do art. 14 ust. 3 pkt 3 tejże ustawy do grupy III zalicza się innych nabywców niż wymienione w pkt 1 i 2 (członkowie rodziny).

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ww. ustawy podatek oblicza się od nadwyżki podstawy opodatkowania ponad kwotę wolną od podatku. Dla nabywców zaliczonych do III grupy podatkowej stawka podatku wynosi:

*   12% nadwyżki – dla kwot nadwyżki nieprzekraczającej 10.278 zł,
*   1.233 zł 40 gr i 16% od nadwyżki ponad 10.278 zł – dla kwot nadwyżki w przedziale od 10.278 zł do 20.556 zł,
*   2.877 zł 90 gr i 20% od nadwyżki ponad 20.556 zł – dla kwot nadwyżki o wartości przekraczającej 20.556 zł.

Stosownie do art. 17a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn podatnicy podatku są obowiązani, z zastrzeżeniem ust. 2, złożyć, w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru. Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania.

W przedmiotowej sprawie Zainteresowani należą do III grupy podatkowej względem osób wpłacających. Zainteresowani nie są członkami ich rodzin. W związku z tym kwoty pieniężne od jednej osoby przypadające na każdego z nich zgodnie z proporcją do udziału w zyskach spółki cywilnej nie są opodatkowane do kwoty 4.902 zł u każdego z Zainteresowanych. Ponieważ kwoty pieniężne od jednej osoby przypadające na każdego z Zainteresowanych zgodnie z proporcją udziału w zyskach spółki cywilnej nie przekroczyły kwoty 4.902 zł u każdego z Zainteresowanych, wpłaty te nie podlegają u nich w ogóle opodatkowaniu. W konsekwencji Zainteresowani nie będą zobowiązani do złożenia zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych, o którym mowa w art. 17a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Zainteresowanych w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Na wstępie zaznacza się, że przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena stanowiska Zainteresowanych tylko w zakresie podatku od spadków i darowizn. W pozostałym zakresie wniosku, dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych, zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2021 r. poz. 1043) – podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej m.in. tytułem darowizny.

Jako, że przepisy tej ustawy nie definiują pojęcia „darowizna” należy odwołać się do odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego.

Na podstawie art. 888 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.) – przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Darowizna jest więc czynnością, której celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego (świadczenie musi wzbogacić obdarowanego), a zobowiązanie darczyńcy musi być zamierzone jako nieodpłatne.

Do zawarcia umowy darowizny, podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie złożone przez obie strony umowy. Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia obdarowanego o przyjęciu darowizny. Należy zaznaczyć, że ustawodawca nie wymaga żadnej szczególnej formy oświadczenia obdarowanego o przyjęciu darowizny. Natomiast z treści art. 890 § 1 Kodeksu wynika, że oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.

Stosownie do art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn – obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

Art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy stanowi, że – obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

W myśl art. 7 ust. 1 zdanie pierwsze ww. ustawy – podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn – opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę, od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 4.902 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.

W myśl art. 9 ust. 2 ww. ustawy – jeżeli nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje więcej niż jeden raz, do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od tej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.

Art. 14 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że – wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca. Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe (art. 14 ust. 2 ww. ustawy).

W myśl art. 14 ust. 3 ww. ustawy – do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:

1.  do grupy I – małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;
2.  do grupy II – zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;
3.  do grupy III – innych nabywców.

Z przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że podatek oblicza się od nadwyżki podstawy opodatkowania ponad kwotę wolną od podatku, od nabywców zaliczonych do III grupy podatkowej:

*   do 10.278 zł – 12%,
*   od 10.278 zł do 20.556 zł – 1233 zł 40 gr i 16% od nadwyżki ponad 10 278 zł,
*   powyżej 20.556 zł – 2877 zł 90 gr i 20% od nadwyżki ponad 20 556 zł.

Jeżeli wartość darowizny od jednego darczyńcy przekroczy kwotę wolną od podatku w okresie wskazanym powyżej wówczas w myśl art. 17a ust. 1 cyt. ustawy – podatnicy podatku są obowiązani, z zastrzeżeniem ust. 2, złożyć, w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru. Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania.

Z sytuacji przedstawionej we wniosku oraz jego uzupełnieniu wynika, że Zainteresowani prowadzą działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej „Y”. Przedmiotem działalności ww. spółki cywilnej jest prowadzenie kina, w szczególności projekcje filmów. W związku z pandemią koronawirusa i wprowadzeniem związanych z tym obostrzeń, działalność kulturalna, w tym kin, została ograniczona. Zainteresowani znaleźli się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, dlatego zorganizowali na portalu T zbiórkę pieniężną. Zbiórka zaczęła się pod koniec października 2020 r. i zakończyła w styczniu 2021 r. Wpłaty były dokonywane całkowicie dobrowolnie i nie miały żadnego wpływu na możliwość korzystania potem z oferty kina. Zbiórka została zorganizowana w taki sposób, że każdy, kto chciał pomóc, mógł dokonać wypłaty na konto projektu na portalu T, wybierając jeden z dostępnych na portalu progów wpłaty (np. 1 zł lub więcej, 5 zł lub więcej, 10 zł lub więcej itd.). Z każdym progiem wpłaty związana była określona forma nagrody tytułem podziękowania za wsparcie finansowe. Na podstawie tak zorganizowanej zbiórki Zainteresowani mogą określić, jakie kwoty były przekazane przez daną osobę. Każda z osób wpłacających pieniądze jest zidentyfikowana imieniem i nazwiskiem. Kwoty wpłaty od tej samej osoby nie przekroczyły 1.000 zł. Wszystkie wpłaty dokonały osoby z III grupy podatkowej względem Zainteresowanych. Po zakończeniu zbiórki uzbierana kwota została przekazana przez portal na konto bankowe spółki Zainteresowanych. Otrzymane przez Zainteresowanych kwoty środków pieniężnych w ramach opisanej we wniosku zbiórki internetowej stanowiły darowizny w rozumieniu przepisów ustawy Kodeks cywilny.

Jak wynika z treści art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, ustawodawca opodatkowanie podatkiem od spadków i darowizn ograniczył do nabycia własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej m.in. tytułem darowizny wyłącznie przez osoby fizyczne.

Należy wskazać, że okoliczność, iż nabycie przez Zainteresowanych w drodze darowizny środków z wpłat internautów nastąpiło w ramach prowadzonej przez nich spółki cywilnej pozostaje bez znaczenia z punktu widzenia podatku od spadków i darowizn. Pod względem cywilnoprawnym spółka cywilna nie posiada podmiotowości prawnej. W przeciwieństwie do spółek osobowych prawa handlowego, spółka cywilna nie jest odrębnym podmiotem prawa i stanowi wyłącznie stosunek zobowiązaniowy pomiędzy stronami umowy spółki cywilnej. Z tego powodu stronami umowy darowizny w wypadku spółki cywilnej będą darczyńca oraz każdy z Zainteresowanych, jako obdarowany. A zatem, nabycie środków pochodzących z wpłat internautów nastąpiło przez Zainteresowanych, a nie przez spółkę cywilną.

Biorąc powyższe pod uwagę, należy wskazać, że wpłaty dokonywane przez osoby trzecie (osoby fizyczne zaliczone do III grupy podatkowej względem Zainteresowanych), skoro stanowią darowizny, to podlegają u każdego z Zainteresowanych opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Darczyńcą w tym przypadku jest każda osoba trzecia, przekazująca jakiekolwiek środki pieniężne na rzecz Zainteresowanych. Fakt, iż środki te były wpłacane na konto projektu na portalu T, a dopiero następnie przekazane na konto spółki cywilnej Zainteresowanych, stanowi czynność techniczną i nie wpływa na zmianę stron umowy darowizny. Jednocześnie należy wskazać, że przedmiotowe darowizny pozostają poza zakresem zwolnienia z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn określonego w art. 15zzzzzza ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.).

W związku z powyższym wyjaśnia się, że skoro w przedmiotowej sprawie – jak wynika z opisu stanu faktycznego – suma darowizn w postaci środków pieniężnych przekazywanych dla Zainteresowanych w ramach opisanej we wniosku zbiórki internetowej, otrzymana przez Zainteresowanych od jednej osoby w okresie ww. zbiórki nie przekroczyła kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn (tj. 4.902 zł u każdego z Zainteresowanych), to w świetle powołanych przepisów nie powstał obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn. W takiej sytuacji Zainteresowani nie mają obowiązku złożenia zeznania (druk SD-3) o nabyciu tych środków pieniężnych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego.

Wobec powyższego, stanowisko Zainteresowanych, należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Zainteresowanych i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Zainteresowanych w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Zainteresowanemu będącemu stroną postępowania (art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…), za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy). W przypadku wnoszenia skargi w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii jako najwłaściwszy proponuje się kontakt z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego ePUAP.

Zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.