Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/415-189/14/KK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2014-05-20
Teza: Diety oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów (w tym związanych z używaniem samochodów prywatnych wykorzystywanych przez Prezesa podczas pełnienia funkcji we władzach ZNP) korzystają ze zwolnienia w granicach określonych w art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Słowa kluczowe: członkowie; dieta; koszt-zwrot kosztów; pracodawca; płatnik; samochód; zwolnienie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 10 lutego 2014 r. (data wpływu 21 lutego 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia przedmiotowego - **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 21 lutego 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia przedmiotowego.

We wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Związek Nauczycielstwa Polskiego jest jednolitym, dobrowolnym, niezależnym i samorządnym związkiem zawodowym pracowników oświaty i wychowania, szkolnictwa wyższego i nauki, zrzeszającym pracowników zatrudnionych w szkołach, przedszkolach, placówkach wychowawczych, opiekuńczych i specjalnych, w organach administracji oświatowej rządowej i samorządowej, szkołach wyższych, instytucjach naukowych i instytucjach współpracujących z oświatą i nauką.

Celem Związku Nauczycielstwa Polskiego jest obrona godności, praw i interesów jego członków, aktywne uczestniczenie w kształtowaniu demokratycznego oblicza polskiej oświaty, szkolnictwa wyższego i nauki, wychowywanie w duchu tolerancji, poszanowanie praw, wolności i godności osobistej, dążenie do powszechnej dostępności oświaty na wszystkich jej szczeblach oraz zapewnienie warunków organizacyjnych i materialnych do podnoszenia kwalifikacji zawodowych, tworzenie materialnej i społecznej bazy dla realizowania zadań w zakresie pomocy i uczestniczenia w życiu intelektualnym i kulturalnym środowisk lokalnych i krajowych. Związek Nauczycielstwa Polskiego dąży do osiągnięcia wskazanych celów m.in. poprzez uczestniczenie w tworzeniu aktów prawnych dotyczących statusu prawnego pracowników oświaty, szkolnictwa wyższego i nauki, opiniowanie aktów prawnych dotyczących statusu prawnego pracowników oświaty, szkolnictwa wyższego i nauki, opiniowanie aktów prawnych dotyczących oświaty, szkolnictwa wyższego i nauki, opracowywanie i przedkładanie właściwym organom państwowym i samorządowym wniosków, opinii i stanowisk w sprawach oświaty, szkolnictwa wyższego i nauki, warunków pracy i bytu pracowników, emerytów i rencistów oraz członków ich rodzin, wyrażanie sprzeciwu wobec pracodawców naruszających interesy i prawa pracownicze i związkowe.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 10 Statutu Związku Nauczycielstwa Polskiego członek ma prawo korzystać z diet i zwrotów kosztów poniesionych w związku z pełnieniem funkcji we władzach ZNP i organach statutowych, w trybie i na zasadach określonych przez Zarząd Główny ZNP.

Diety zostały przyznane Prezesowi Oddziału ZNP w związku z pełnieniem obowiązków społecznych i pełnieniem funkcji we władzach ZNP.

Koszty są zwracane Prezesowi Oddziału ZNP w związku ze zwrotem wydatków związanych z używaniem prywatnego samochodu osobowego, wykorzystywanego podczas pełnienia funkcji we władzach ZNP.

Wobec powyższego zadano następujące pytania.

1.  Czy kwota stanowiąca zwrot poniesionych kosztów przez Prezesa Oddziału ZNP związanych z używaniem prywatnego samochodu osobowego, wykorzystywanego podczas pełnienia funkcji we władzach ZNP nie przekraczająca miesięcznie kwoty 2.280 zł, może zostać uznana za kwotę stanowiącą zwrot kosztów otrzymywaną przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w związku z tym, czy kwoty stanowiące zwrot kosztów są wolne od podatku dochodowego, jak również czy Zarząd Oddziału ZNP nie jest zobowiązany do pobierania od tych kwot zaliczek na podatek dochodowy?
2.  Czy wypłacane Prezesowi Oddziału ZNP i innym członkom Zarządu diety w związku z pełnieniem funkcji we władzach związkowych w kwocie nie przekraczającej miesięcznie 2.280 zł, mogą być uznane za diety otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich w rozumieniu art. 21 ust.1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w związku z tym, czy diety te są wolne od podatku dochodowego, jak również, czy Zarząd Oddziału ZNP nie jest zobowiązany do pobierania od tych diet zaliczek na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawcy, diety i kwoty stanowiące zwrot kosztów wypłacone Prezesowi Oddziału ZNP w Ostródzie i innym członkom Zarządu Oddziału ZNP, na podstawie Uchwały Zarządu Oddziału w sprawie przyznawania diet i zwrotu kosztów, są wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych zgodnie art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji Związek jest zwolniony z pobierania od tych diet i kwot stanowiących zwrot poniesionych kosztów zaliczek na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z ogólną zasadą sformułowaną w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jednym ze źródeł przychodów jest, stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, działalność wykonywana osobiście.

W myśl art. 13 pkt 5 ww. ustawy, za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7.

Wyłączenie, o którym mowa w cytowanym przepisie, odnosi się do przychodów otrzymywanych przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych (art. 13 pkt 7 ww. ustawy).

Stosownie do treści art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku są diety oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów, otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich - do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie kwoty 2.280 zł.

Cytowany przepis przewiduje więc zwolnienie tylko niektórych przychodów związanych z osobistym pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich, a mianowicie wyłącznie diet oraz kwot stanowiących zwrot kosztów.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że diety i kwoty stanowiące zwrot kosztów, otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych nie mieszczą się w zakresie zwolnienia przedmiotowego, określonego w art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy. Jeżeli natomiast diety lub zwrot kosztów otrzymuje członek organizacji, niepełniący żadnej funkcji w organie stanowiącym osoby prawnej - to przychody te w obecnym stanie prawnym - do wysokości określonej w ww. przepisie korzystają ze zwolnienia.

Zgodnie z ukształtowanym przez doktrynę poglądem, za pełnienie obowiązków obywatelskich i społecznych uznaje się działalność posłów i senatorów, radnych i innych przedstawicieli samorządu terytorialnego, składów komisji wyborczych powołanych do przeprowadzenia wyborów do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, składów inspekcji Państwowej Komisji Wyborczej i inspekcji wojewódzkich komisarzy wyborczych powołanych do przeprowadzenia wyborów do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, Trybunału Stanu, ławników sądów powszechnych. Jak wynika z powyższego obowiązkami społecznymi i obywatelskimi w przypadku czynności i zadań związanych z pełnieniem funkcji publicznych i państwowych są obowiązki wynikające z funkcji np. radnego, posła czy senatora. Będą to przede wszystkim obowiązki związane z uczestniczeniem obywateli w sprawowaniu władzy publicznej (zarówno wykonawczej, sądowniczej, jak i ustawodawczej). Dotyczy to również określonych funkcji w ramach organizacji o charakterze społecznym (organizacje pozarządowe), w tym również w ramach wolontariatu.

Powyższe oznacza, że pojęcie obowiązków społecznych i obywatelskich jest spełnione w przypadku czynności i zadań, związanych z pełnieniem funkcji publicznych i państwowych. Z pełnieniem obowiązków społecznych mamy do czynienia również wówczas, gdy dana osoba uczestniczy w pracach instytucji (w szczególności samorządu terytorialnego lub zawodowego) jako reprezentant pewnej społeczności, biorąc udział w rozwiązywaniu problemów tej społeczności w jej interesie (tego rodzaju funkcje należy odróżnić od usług świadczonych w celach zarobkowych). Do pojęcia „pełnienia obowiązków społecznych” zaliczono zatem również prace w instytucjach reprezentujących daną społeczność zawodową.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Związek Nauczycielstwa Polskiego jest jednolitym, dobrowolnym, niezależnym i samorządnym związkiem zawodowym pracowników oświaty i wychowania, szkolnictwa wyższego i nauki, zrzeszającym pracowników zatrudnionych w szkołach, przedszkolach, placówkach wychowawczych, opiekuńczych i specjalnych, w organach administracji oświatowej rządowej i samorządowej, szkołach wyższych, instytucjach naukowych i instytucjach współpracujących z oświatą i nauką.

Celem Związku Nauczycielstwa Polskiego jest obrona godności, praw i interesów jego członków, aktywne uczestniczenie w kształtowaniu demokratycznego oblicza polskiej oświaty, szkolnictwa wyższego i nauki, wychowywanie w duchu tolerancji, poszanowanie praw, wolności i godności osobistej, dążenie do powszechnej dostępności oświaty na wszystkich jej szczeblach oraz zapewnienie warunków organizacyjnych i materialnych do podnoszenia kwalifikacji zawodowych, tworzenie materialnej i społecznej bazy dla realizowania zadań w zakresie pomocy i uczestniczenia w życiu intelektualnym i kulturalnym środowisk lokalnych i krajowych. Związek Nauczycielstwa Polskiego dąży do osiągnięcia wskazanych celów m.in. poprzez uczestniczenie w tworzeniu aktów prawnych dotyczących statusu prawnego pracowników oświaty, szkolnictwa wyższego i nauki, opiniowanie aktów prawnych dotyczących statusu prawnego pracowników oświaty, szkolnictwa wyższego i nauki, opiniowanie aktów prawnych dotyczących oświaty, szkolnictwa wyższego i nauki, opracowywanie i przedkładanie właściwym organom państwowym i samorządowym wniosków, opinii i stanowisk w sprawach oświaty, szkolnictwa wyższego i nauki, warunków pracy i bytu pracowników, emerytów i rencistów oraz członków ich rodzin, wyrażanie sprzeciwu wobec pracodawców naruszających interesy i prawa pracownicze i związkowe.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 10 Statutu Związku Nauczycielstwa Polskiego członek ma prawo korzystać z diet i zwrotów kosztów poniesionych w związku z pełnieniem funkcji we władzach ZNP i organach statutowych, w trybie i na zasadach określonych przez Zarząd Główny ZNP.

Diety zostały przyznane Prezesowi Oddziału ZNP w związku z pełnieniem obowiązków społecznych i pełnieniem funkcji we władzach ZNP.

Koszty są zwracane Prezesowi Oddziału ZNP w związku ze zwrotem wydatków związanych z używaniem prywatnego samochodu osobowego, wykorzystywanego podczas pełnienia funkcji we władzach ZNP.

Zajęcie jednoznacznego stanowiska co do zwolnienia z opodatkowania diet oraz kwot stanowiących zwrot kosztów wypłacanych niektórym członkom ZNP, jest możliwe po zapoznaniu się ze strukturą organizacyjną tego Związku. Istotne w omawianej sprawie jest bowiem ustalenie, czy poszczególne Oddziały Związku mają odrębną osobowość prawną, a jeżeli tak, to czy zarząd takiego oddziału jest organem stanowiącym.

Jak wynika z art. 13 pkt 7 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 167), statut związku zawodowego określa w szczególności strukturę organizacyjną związku ze wskazaniem, które z jednostek organizacyjnych związku mają osobowość prawną.

Statut Związku Nauczycielstwa Polskiego stanowi, że osobowość prawną posiada Związek (art. 3 Statutu) oraz zakładowe organizacje działające w pionie szkolnictwa wyższego i nauki (art. 66 ust. 1 Statutu).

Zgodnie z treścią art. 16 ust. 1 Statutu ZNP tworzy następujące ogniwa organizacyjne:

1.  okręgi,
2.  oddziały,
3.  ogniska.

W świetle art. 16 ust. 4 ww. Statutu poszczególne ogniwa organizacyjne ZNP nie posiadają osobowości prawnej, z zastrzeżeniem art. 66.

W konsekwencji Oddział ZNP nie posiada osobowości prawnej i wyłączenie, o którym mowa w art. 13 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie obejmuje przychodów z tytułu diet wypłacanych Prezesowi Oddziału ZNP i innym członkom Zarządu oraz kwot stanowiących zwrot kosztów otrzymywanych przez Prezesa Zarządu Oddziału ZNP.

Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny oraz obowiązujące przepisy prawa stwierdzić należy, że opisane diety oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów związanych z używaniem samochodu prywatnego wykorzystywanego przez Prezesa Oddziału ZNP podczas pełnienia funkcji we władzach ZNP, korzystają ze zwolnienia w granicach określonych w art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w konsekwencji Wnioskodawca nie jest zobowiązany do poboru od tych diet i kwot stanowiących zwrot kosztów zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012, poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń