Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-194/11-2/AF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2011-06-03
Teza: Podział majątku małżeńskiego.
Słowa kluczowe: lokal-lokal mieszkalny; majątek-podział majątku; prawo; współwłasność; własność
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani, przedstawione we wniosku z dnia 28.03.2011 r. (data wpływu 01.04.2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie podziału majątku małżeńskiego - **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 01.04.2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie podziału majątku małżeńskiego.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Małżonkowie przed rokiem 2000 nabyli spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. Prawo to zostało nabyte do majątku wspólnego małżonków. W styczniu 2010 r. Sąd orzekł rozwód małżonków. Po rozwodzie nie dokonano podziału majątku wspólnego małżonków, ustała jedynie wspólność majątkowa małżeńska. Jeszcze przed rozwodem małżonkowie złożyli do spółdzielni mieszkaniowej wniosek o przekształcenie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w odrębne prawo własności. Po orzeczeniu rozwodu byli małżonkowie podpisali akt notarialny ze spółdzielnią mieszkaniową na podstawie którego doszło do przekształcenia prawa spółdzielczego w odrębne prawo własności. Na skutek rozwodu ustała majątkowa współwłasność małżeńska, natomiast byli małżonkowie stali się współwłaścicielami nieruchomości mieszkalnej stanowiącej odrębną własność w częściach ułamkowych o wartości 450.000 zł każde z nich. Zatem co do wyodrębnionego prawa własności nieruchomości nie powstała wspólność majątkowa małżeńska. W chwili obecnej istnieje konieczność dokonania podziału majątku byłych małżonków, na podstawie sądowego podziału majątku. Lokal mieszkalny stanowiący współwłasność w częściach ułamkowych na skutek podziału przypadnie byłemu małżonkowi, który tytułem spłaty nabywanej części o wartości 450.000 zł dokona zapłaty kwoty 150.000 zł na rzecz Wnioskodawczyni. Będzie to całość świadczenia pieniężnego jaka zostanie zapłacona drugiej stronie. Z niniejszym wnioskiem Wnioskodawczyni wystąpiła w imieniu własnym.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

Czy w związku z przedstawionym stanem faktycznym:

1.  powstanie obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych?
2.  powstanie obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn?
3.  powstanie obowiązek w podatku od czynności cywilnoprawnych, jeżeli tak to od jakiej kwoty?
4.  organ podatkowy może kwestionować fakt nabycia udziału we współwłasności za kwotę 150.000 zł w przypadku, gdy wartość rynkowa udziału w nieruchomości wynosi 450.000 zł, w przypadku faktycznej zapłaty tytułem spłaty podzielonego majątku?

Niniejsza interpretacja indywidualna dotyczy podatku od spadków i darowizn. W zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od czynności cywilnoprawnych zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Zdaniem Wnioskodawcy

Ad. 2

Opodatkowanie podatkiem od spadków i darowizn

Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn: podatkowi od spadków i darowizn, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:

1.  dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu, polecenia testamentowego;
2.  darowizny, polecenia darczyńcy;
3.  zasiedzenia;
4.  nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
5.  zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
6.  nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

Polski ustawodawca nieodpłatne zniesienie współwłasności zrównał pod względem podatkowym z darowizną. Skutkiem, czego nieodpłatne zniesienie współwłasności podlega opodatkowaniu na zasadach określonych w ustawie o podatku od spadków i darowizn.

W przypadku nabycia w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności podstawę opodatkowania stanowi wartość rzeczy lub praw majątkowych, w części przekraczającej wartość udziału we współwłasności, który przed jej zniesieniem przysługiwał nabywcy (art. 7 ust. 6 ustawy o podatku od spadków i darowizn).

W omawianym przypadku dochodzi do podziału majątku i jest to odpłatny podział majątku. Cytowany powyżej art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn nie wymienia takiej czynności to jest odpłatnego podziału majątku, do której miałyby zastosowanie przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn. Określić należy, iż zarówno zniesienie współwłasności, jak i podział majątku są odmiennymi czynnościami prawnymi posiadającymi odmienne regulacje w przepisach. Tym samym niemożliwe jest zastosowanie opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn czynności odpłatnego podziału majątku.

Podsumowując, w przyjętym stanie faktycznym nie jest możliwe zastosowanie ustawy o podatku od spadków i darowizn, ponieważ przyjęty stan faktyczny nie został objęty dyspozycją przepisu art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768) podatkowi od spadków i darowizn, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:

1.  dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu, polecenia testamentowego;
2.  darowizny, polecenia darczyńcy;
3.  zasiedzenia;
4.  nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
5.  zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
6.  nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

Podatkowi podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci.

Art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn zawiera zamknięty katalog nabycia rzeczy i praw majątkowych, które podlegają opodatkowaniu tym podatkiem.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że małżonkowie przed rokiem 2000 nabyli spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. Prawo to zostało nabyte do majątku wspólnego małżonków. W styczniu 2010 r. Sąd orzekł rozwód małżonków. Po rozwodzie nie dokonano podziału majątku wspólnego małżonków, ustała jedynie wspólność majątkowa małżeńska. Jeszcze przed rozwodem małżonkowie złożyli do spółdzielni mieszkaniowej wniosek o przekształcenie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w odrębne prawo własności. Po orzeczeniu rozwodu byli małżonkowie podpisali akt notarialny ze spółdzielnią mieszkaniową na podstawie którego doszło do przekształcenia prawa spółdzielczego w odrębne prawo własności. Na skutek rozwodu ustała majątkowa współwłasność małżeńska, natomiast byli małżonkowie stali się współwłaścicielami nieruchomości mieszkalnej stanowiącej odrębną własność w częściach ułamkowych o wartości 450.000 zł każde z nich. Zatem co do wyodrębnionego prawa własności nieruchomości nie powstała wspólność majątkowa małżeńska. W chwili obecnej istnieje konieczność dokonania podziału majątku byłych małżonków, na podstawie sądowego podziału majątku. Lokal mieszkalny stanowiący współwłasność w częściach ułamkowych na skutek podziału przypadnie byłemu małżonkowi, który tytułem spłaty nabywanej części o wartości 450.000 zł dokona zapłaty kwoty 150.000 zł na rzecz Wnioskodawczyni. Będzie to całość świadczenia pieniężnego jaka zostanie zapłacona drugiej stronie. Z niniejszym wnioskiem Wnioskodawczyni wystąpiła w imieniu własnym.

Zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 z późn. zm.) z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Wspólność ustawową charakteryzują dwie podstawowe cechy: jest to wspólność dorobku i wspólność o charakterze łącznym. Z powyższego przepisu wynika również, że wspólność majątkowa małżeńska oparta jest na małżeństwie, jako stosunku prawnym osobistym. Powyższe oznacza, że ustanie małżeństwa, w wyniku np. orzeczenia sądu rozwiązującego małżeństwo, powoduje ustanie z mocy prawa tej wspólności. Wspólność majątkowa małżeńska ustaje ponadto w przypadku zawarcia przez małżonków umowy ją znoszącej i wprowadzającej rozdzielność majątkową, orzeczenia sądu ustanawiającego w miejsce wspólności majątkowej pełną rozdzielność na żądanie jednego z małżonków, orzeczenia separacji małżonków, ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków oraz w przypadku ogłoszenia upadłości jednego z nich.

Ponadto wskazać należy, że podział majątku wspólnego małżonków jest instytucją typową dla prawa rodzinnego i opiekuńczego. Należy podkreślić, że podział majątku wspólnego małżonków, wykazuje cechy odrębne od zniesienia współwłasności, unormowanego w Kodeksie cywilnym, i w związku z tym nie może być traktowany jako zniesienie współwłasności wymienione w art. 1 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Ponieważ podział majątku między małżonkami nie został wymieniony jako czynność podlegająca opodatkowaniu, nie będzie miał znaczenia fakt, że przy podziale majątku nie wystąpiła spłata pieniężna.

Reasumując należy stwierdzić, iż skoro w art. 1 ust. 1 ww. ustawy jako podlegające podatkowi od spadków i darowizn nie zostało wymienione nabycie na skutek podziału majątku wspólnego należy uznać, że nie podlega ono podatkowi od spadków i darowizn.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.