Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-242/10-4/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2010-10-04
Teza: Umowa pożyczki będzie podlegała podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeżeli w chwili jej zawarcia jej przedmiot, tj. pieniądze znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wówczas nie ma znaczenia, gdzie umowa zostanie zawarta i gdzie ma miejsce zamieszkania (siedzibę) nabywca (pożyczkobiorca). Natomiast w przypadku, gdy pieniądze znajdują się na rachunku bankowym w banku zagranicznym, umowa zostanie zawarta za granicą i pożyczkobiorca (Wnioskodawca) posiada siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, umowa taka nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Nadmienia się, iż jeżeli umowa pożyczki będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz zostanie objęta zakresem podatku od towarów i usług (podatku od wartości dodanej), powyższa czynność zostanie wyłączona z opodatkowania zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: czynności-czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług; grupa-grupa kapitałowa; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; umowa-umowa pożyczki
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 06.07.2010 r. (data wpływu 08.07.2010 r.) uzupełnionym pismem na wezwanie z dnia 07.09.2010 r. (data nadania 07.09.2010 r., data doręczenia 09.09.2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie umowy pożyczki - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 08.07.2010 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie umowy pożyczki.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością prawa niemieckiego z siedzibą w Niemczech. Wnioskodawca jest podatnikiem podatku od wartości dodanej w Niemczech. W przyszłości Wnioskodawca otrzyma pożyczkę pieniężną od spółki z tej samej grupy kapitałowej. Pożyczkodawcą będzie spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Polsce, zarejestrowana w Polsce jako podatnik podatku od towarów i usług. Pożyczkodawca nie jest udziałowcem Wnioskodawcy.

Pismem z dnia 07.09.2010 r. Nr IPPB2/436-242/10-2/MZ wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez:

*   Przesłanie dokumentu (oryginału lub urzędowo poświadczonej kopii za zgodność z oryginałem), z którego wynika sposób reprezentacji Spółki w zakresie oświadczeń woli i podpisywania dokumentów, tj. stosowne umocowanie dla Pana Christiana B., który udzielił pełnomocnictwa Pani Joannie S. do występowania z wnioskiem o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego.
*   Przesłanie pełnomocnictwa (oryginału lub kopii urzędowo poświadczonej) do występowania w imieniu Wnioskodawcy z wnioskiem o udzielenie interpretacji przepisów prawa podatkowego, przez Panią Joannę S. Nadmienia się, iż przesłane pełnomocnictwo nie spełnia wymogów art. 41 ust. 4 ustawy o doradztwie podatkowym, w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 stycznia 2010 r.
*   Wskazanie, gdzie będą znajdowały się pieniądze w chwili zawarcia umowy pożyczki (terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czy też terytorium innego państwa).
*   Określenie miejsca zawarcia umowy pożyczki (terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czy też terytorium innego państwa).

Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie informując, iż:

*   Złożone przez Spółkę zapytanie dotyczy zdarzenia przyszłego. W związku z powyższym Spółka nie zna jeszcze dokładnych okoliczności zawarcia umowy pożyczki. Ponadto, zdaniem Spółki okoliczności te nie mają wpływu na rozstrzygnięcie postawionego przez Spółkę pytania, a mianowicie na to, czy pożyczka otrzymana przez Wnioskodawcę podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
*   Zgodnie z przywołanymi we wniosku Spółki przepisami, art. 2 pkt 4 podpunkt a) i b) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. z 2007 r. Dz. U. nr 68, poz. 450 z późn. zm. dalej: ustawa o PCC), nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, jeśli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub zwolniona od podatku od towarów i usług. Wnioskodawca wykazał w swoim stanowisku, że podlega on opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (w rozumieniu ustawy o PCC) z tytułu udzielenia mu pożyczki przez polską spółkę. W związku z tym na mocy art. 2 pkt 4 podpunkt a) i b) ustawy o PCC przedmiotowa pożyczka nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Przepis ten w żaden sposób nie uzależnia opodatkowania danej czynności podatkiem od czynności cywilnoprawnych od tego, gdzie będzie znajdował się przedmiot pożyczki w chwili zawarcia umowy pożyczki (na terytorium Polski lub terytorium innego państwa), ani od tego gdzie (w jakim państwie) umowa ta będzie zawarta. W związku z tym Spółka uważa, że pytanie zadane przez Dyrektora Izby Skarbowej jest bezprzedmiotowe i nie wpływa w żaden sposób na kompletność wniosku.
*   Okoliczności zdarzenia przyszłego zostały przez Spółkę przedstawione w sposób wyczerpujący i wystarczający do udzielenia odpowiedzi na postawione we wniosku pytanie. Tym samym wniosek złożony przez Spółkę spełnia wymogi art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa z dnia 29 sierpnia 1997 r. (t.j. z 2005 r., Dz. U. Nr 8, poz. 60 z późn. zm., dalej: Ordynacja podatkowa). Nie istnieją zatem podstawy do pozostawienia przedmiotowego wniosku bez rozpatrzenia na podstawie art. 14g § 1 Ordynacji podatkowej. Spółka jeszcze raz podkreśla, że okoliczności udzielenia pożyczki, o które pyta Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, dotyczą zdarzenia przyszłego i nie są jej w tej chwili znane, a poza tym nie mają wpływu na odpowiedź na postanowienie przez Spółkę pytanie. Jeśli Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie uważa, że okoliczności te mają wpływ na odpowiedź na pytanie postawione we wniosku, Spółka prosi o wariantowe przedstawienie odpowiedzi na jej pytanie: - umowa pożyczki jest zawarta za granicą, a pieniądze znajdują się na rachunku bankowym w banku z siedzibą w Polsce, - umowa pożyczki jest zawarta za granicą, a pieniądze znajdują się na rachunku bankowym w banku zagranicznym.
*   Ponadto Wnioskodawca w załączeniu przedkłada: - wyciąg z niemieckiego rejestru spółek wraz z tłumaczeniem przysięgłym potwierdzający uprawnienie Pana Christiana B. do reprezentowania spółki, - kopię pełnomocnictwa udzielonego Pani Joannie S. poświadczonego za zgodność z oryginałem.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy opisana w stanie faktycznym pożyczka otrzymana przez Wnioskodawcę podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Wnioskodawca jest zdania, że otrzymana przez niego pożyczka od spółki z tej samej grupy kapitałowej (jednak nie od udziałowca Wnioskodawcy) nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (dalej: PCC).

Co do zasady pożyczki podlegają opodatkowaniu PCC na podstawie art. 1 ust. 1 pkt b) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. z 2007 r. Dz. U. Nr 68, poz. 450 z późn. zm., dalej: ustawa o PCC). Jednak zgodnie z art. 2 pkt 4 podpunkt a) i b) ustawy o PCC nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, jeśli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub zwolniona od podatku od towarów i usług. Powyższe wyłączenia nie mają zastosowania do:

*   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udziału w tych prawach,
*   umowy spółki i jej zmiany,
*   umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Pod pojęciem podatku od towarów i usług dla potrzeb ustawy o PCC rozumie się, zgodnie z art. 1a pkt 7) tej ustawy, podatek od towarów i usług w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z późn. zm., dalej: ustawa o VAT) lub podatek od wartości dodanej pobierany na podstawie przepisów obowiązujących w państwach członkowskich.

W opisanym stanie faktycznym obie strony transakcji (pożyczkodawca i pożyczkobiorca) są podatnikami podatku od towarów i usług w rozumieniu ustawy o PCC. Aby stwierdzić, czy transakcja ta podlega opodatkowaniu podatkiem PCC, należy ustalić czy któraś ze stron podlega z jej tytułu opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług lub zwolnieniu od tego podatku.

W przypadku usług finansowych, do których zalicza się udzielanie pożyczek, miejsce świadczenia usług i w konsekwencji miejsce opodatkowania ustalane jest na podstawie art. 28b ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę lub stałe miejsce zamieszkania.

Wnioskodawca, będący w przedmiotowym stanie faktycznym usługobiorcą, spełnia definicję podatnika z art. 28a ustawy o VAT. W związku z tym miejscem świadczenia usługi w przypadku pożyczki udzielonej Wnioskodawcy będą Niemcy - państwo, w którym Wnioskodawca posiada siedzibę. Udzielenie pożyczki Wnioskodawcy będzie zatem podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Niemczech.

Wnioskodawca, jako podatnik podatku od wartości dodanej w Niemczech, jest zobowiązany do rozliczenia otrzymanej od polskiej spółki pożyczki pod względem podatku od wartości dodanej. Wnioskodawca podlega zatem opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (w rozumieniu ustawy o PCC) z tytułu udzielenia mu pożyczki przez polską spółkę.

Jednocześnie udzielenie pożyczki nie jest wymienione w art. 2 pkt 4 ustawy o PCC wśród czynności, do których nie stosuje się wyłączenia z opodatkowania podatkiem PCC zgodnie z podpunktami a) i b) tego przepisu.

W związku z powyższym opisana w stanie faktycznym pożyczka udzielona Wnioskodawcy nie podlega PCC.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Na wstępie zaznacza się, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest, zgodnie ze złożonym wnioskiem, ocena stanowiska Wnioskodawcy w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 09 września 2000 roku o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649), umowa pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku podlega opodatkowaniu tym podatkiem.

Elementami przedmiotowo istotnymi określonej w art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) umowy pożyczki są: obowiązek pożyczkodawcy przeniesienia na własność pożyczkobiorcy określonej ilości pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku oraz obowiązek pożyczkobiorcy zwrotu tej samej ilości pieniędzy albo rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Czynności cywilnoprawne zawarte w katalogu zamkniętym określonym w art. 1 wymienionej ustawy podlegają omawianemu podatkowi od czynności cywilnoprawnych, o ile spełniają przesłanki zawarte w art. 1 ust. 4 cytowanej ustawy.

W myśl powyższego artykułu czynności cywilnoprawne w tym umowy pożyczki podlegają omawianemu podatkowi, jeżeli ich przedmiotem są:

1.  rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2.  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z uwagi na powyższe, należy stwierdzić, że pożyczka podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych jeżeli w chwili zawarcia umowy pożyczki jej przedmiot, tj. pieniądze znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wówczas nie ma znaczenia, gdzie umowa została zawarta i gdzie mają miejsce zamieszkania (siedzibę) strony umowy.

Pożyczka podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, także jeśli pieniądze będące przedmiotem pożyczki w chwili jej zawarcia znajdują się za granicą oraz nabywca - pożyczkobiorca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a czynność zostanie dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego i uzupełnienia wynika, iż Wnioskodawca jest podatnikiem podatku od wartości dodanej w Niemczech. W przyszłości Wnioskodawca otrzyma pożyczkę pieniężną od spółki z tej samej grupy kapitałowej. Złożone przez Spółkę zapytanie dotyczy zdarzenia przyszłego. W związku z powyższym Spółka nie zna jeszcze dokładnych okoliczności zawarcia umowy pożyczki. Spółka prosi o wariantowe przedstawienie odpowiedzi na jej pytanie, w sytuacji gdy:

*   umowa pożyczki jest zawarta za granicą, a pieniądze znajdują się na rachunku bankowym z siedzibą w Polsce,
*   umowa pożyczki jest zawarta za granicą, a pieniądze znajdują się na rachunku bankowym w banku zagranicznym.

W związku z powyższym umowa pożyczki będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, wówczas gdy będą spełnione przesłanki określone w art. 1 ust. 4 ww. ustawy.

Na podstawie art. 4 pkt 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych obowiązek podatkowy przy umowie pożyczki ciąży na biorącym pożyczkę.

W ustawie przewidziano jednak sytuacje, w których czynność cywilnoprawna mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Stosownie do art. 2 pkt 4 ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 22.04.2010 r. nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.  opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
2.  zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem: - umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach, - (uchylony), - umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Zgodnie z art. 1a pkt 7 ustawy użyte w ustawie określenie podatek od towarów i usług oznacza - podatek od towarów i usług w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z późn. zm.) lub podatek od wartości dodanej pobierany na podstawie przepisów obowiązujących w państwach członkowskich.

Zaznaczyć jednakże należy, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają status podatnika podatku od towarów i usług lecz wyłącznie fakt, że przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z tego podatku zwolniona.

W związku z powyższym należy podkreślić, iż jakkolwiek zapytanie Wnioskodawcy dotyczy opodatkowania umowy pożyczki podatkiem od czynności cywilnoprawnych, to jednak w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga kwestia, czy powyższa czynność będzie podlegała regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług, bowiem ocena ta ma zasadnicze znaczenie dla ewentualnego objęcia jej podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Objęcie umowy pożyczki podatkiem od towarów i usług może bowiem skutkować wyłączeniem obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych.

Reasumując należy stwierdzić, iż umowa pożyczki będzie podlegała podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeżeli w chwili jej zawarcia jej przedmiot, tj. pieniądze znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wówczas nie ma znaczenia, gdzie umowa zostanie zawarta i gdzie ma miejsce zamieszkania (siedzibę) nabywca (pożyczkobiorca). Natomiast w przypadku, gdy pieniądze znajdują się na rachunku bankowym w banku zagranicznym, umowa zostanie zawarta za granicą i pożyczkobiorca (Wnioskodawca) posiada siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, umowa taka nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Nadmienia się, iż jeżeli umowa pożyczki będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz zostanie objęta zakresem podatku od towarów i usług (podatku od wartości dodanej), powyższa czynność zostanie wyłączona z opodatkowania zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Ponadto należy wskazać, iż ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych nie zawiera w swej treści art. 1 ust. 1 pkt b), lecz art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.