Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 1061-IPTPB2.4511.623.2016.2.Aku
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2016-11-23
Teza: 1) Czy nabycie jednostek uczestnictwa w FCPE będzie skutkowało powstaniem po stronie Wnioskodawczyni dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych? 2) Czy konwersja jednostek uczestnictwa w funduszu tymczasowym na jednostki w funduszu finalnym jest dla Wnioskodawczyni zdarzeniem neutralnym z punktu widzenia PIT? 3) Czy dywidenda wypłacana w Okresie Blokady na rzecz FCPE i reinwestowana przez FCPE będzie stanowiła dla Wnioskodawczyni dochód podlegający opodatkowaniu PIT? 4) Czy otrzymanie przez Wnioskodawczynię, po zakończeniu Okresu Blokady, Akcji Bezpłatnych będzie skutkowało powstaniem po jego stronie dochodu podlegającego opodatkowaniu PIT, na dzień otrzymania Akcji Bezpłatnych?
Słowa kluczowe: dywidendy; Francja; fundusz; jednostka-jednostka uczestnictwa; konwersja
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 3 sierpnia 2016 r. (data wpływu 11 sierpnia 2016 r.), uzupełnionym pismem z dnia 4 listopada 2016 r. (data wpływu 11 listopada 2016 r.) oraz pismem z dnia 7 listopada 2016 r. (data wpływu 14 listopada 2016 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie momentu opodatkowania dochodu uzyskanego z umorzenia jednostek uczestnictwa, otrzymanej dywidendy oraz konwersji jednostek uczestnictwa w związku z uczestniczeniem w programie akcjonariatu pracowniczego – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 11 sierpnia 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych związanych z uczestniczeniem w programie akcjonariatu pracowniczego.

Wniosek nie spełniał wymogów określonych w art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.), w związku z powyższym, pismem z dnia 27 października 2016 r., Nr 1061-IPTPB2.4511.623.2016.1.AKu, Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów, na podstawie art. 169 § 1 i § 2 w zw. z art. 14h ustawy Ordynacja podatkowa, wezwał Wnioskodawczynię do usunięcia braków wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Wezwanie wysłano w dniu 27 października 2016 r., zaś w dniu 10 listopada 2016 r. (data nadania 4 listopada 2016 r.) oraz w dniu 14 listopada 2016 r. (data nadania 7 listopada 2016 r.) Wnioskodawczyni uzupełniła ww. wniosek.

We wniosku i uzupełnieniu przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawczyni jest osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej. Wnioskodawczyni zamierza uczestniczyć w programie akcjonariatu pracowniczego oferowanego przez koncern, do którego należy pracodawca Wnioskodawczyni (dalej: Program). Przez cały okres, w którym Wnioskodawczyni będzie uczestniczyła w Programie, zamierza pozostać polskim rezydentem podatkowym, co oznacza, że zamierza mieć przez ten okres nieograniczony obowiązek podatkowy w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dalej „ustawy PIT”.

Podmiotem wdrażającym Program akcjonariatu pracowniczego jest francuska korporacja …, której akcje są notowane na giełdzie …. (dalej: Spółka, …). Program ma zasięg ogólnoświatowy. W ramach Programu pracownicy Spółki oraz niektórych jej podmiotów zależnych, z siedzibą w innych niż Francja państwach (w tym pracownicy podmiotu z siedzibą w Polsce, który jest pracodawcą Wnioskodawczyni), będą mieć możliwość wzięcia udziału w podwyższeniu kapitału zakładowego, które planowane jest na listopad 2016 r. oraz związaną z tym podwyższeniem możliwością udziału w programie akcjonariatu pracowniczego. Koszty udziału w Programie, a w szczególności koszty przystąpienia do Programu będą finansowane przez Spółkę, tj. organizatora Programu na poziomie Grupy … – w zakresie kosztów dotyczących 20% dyskonta, o którym mowa poniżej oraz w zakresie tzw. Akcji Bezpłatnych. Z kolei koszty bieżącej obsługi Programu, będą obciążały pośrednio osoby uczestniczące w Programie jako koszty funkcjonowania funduszu FCPE, o którym mowa w dalszej części wniosku. Koszty zarządzania FCPE będą bowiem obniżały zyskowność tego Funduszu, a tym samym będą wpływały na oczekiwane zyski uczestników. Żadne z powyższych kosztów nie będą przenoszone na pracodawcę Wnioskodawczyni.

Pracownicy spółek zależnych, w tym Wnioskodawczyni, będą mogli wziąć udział w Programie oferowanym w ramach Międzynarodowego Grupowego Pracowniczego Planu Oszczędnościowego (franc.: Plan dEpargne Groupe International), dzięki któremu będą uprawnieni do zakupu akcji Spółki po preferencyjnych cenach oraz do uzyskania akcji bezpłatnych (po spełnieniu określonych warunków). Założenia Programu zostały przyjęte w drodze uchwały walnego zgromadzenia akcjonariuszy Spółki, które upoważniło jej zarząd do określenia szczegółowych warunków udziału pracowników i realizacji Programu. Do założeń Programu określonych w przedmiotowej uchwale należy m.in. określenie osób uprawnionych do uczestniczenia w Programie, czyli warunków jakie musi spełniać pracownik, aby móc przystąpić do Programu, w tym m.in. wykazania określonego stażu pracy. Na dzień przystąpienia do Programu Wnioskodawczyni będzie spełniała warunki określone w uchwale walnego zgromadzenia akcjonariuszy Spółki, w związku z czym nabędzie akcje Spółki jako osoba uprawniona na podstawie tej uchwały.

Akcje Spółki (dalej: Akcje) będą emitowane w ramach podwyższenia kapitału zakładowego i będą obejmowane przez pracowników spółek z grupy …. (w tym Wnioskodawczynię), za pośrednictwem stosowanego zwykle we Francji w tym celu instrumentu FCPE (franc.: Fonds Communs de Placement dEntreprise, dalej: FCPE lub Fundusz). FCPE jest oszczędnościowym funduszem pracowniczym, utworzonym zgodnie z przepisami prawa francuskiego. Jego statut podlega zatwierdzeniu przez francuski organ giełdowy – Autorite des marches financieres. Fundusz został utworzony we Francji, według prawa francuskiego i zgodnie z obowiązującym we Francji prawem nie jest traktowany jako osoba prawna, ani spółka osobowa. Według informacji udzielonej Wnioskodawczyni przez organizatora akcjonariatu pracowniczego, Fundusz FCPE, o którym mowa we wniosku, jest funduszem w rozumieniu Dyrektywy 2009/65/EC z 13 lipca 2009 r.

Zgodnie z francuskimi przepisami FCPE jest transparentny prawnie i podatkowo, tzn. jest formą wspólnego posiadania akcji przez pracowników, którzy pozostają współwłaścicielami akcji. Głównym zadaniem istniejącego FCPE jest wspólne inwestowanie w akcje …. oraz ich przechowywanie.

W wykonaniu założeń Programu FCPE dokona subskrypcji Akcji z wykorzystaniem dobrowolnych wkładów pracowników uczestniczących w Programie. Pracownicy otrzymają jednostki uczestnictwa w FCPE, które będą potwierdzać i odzwierciedlać ilość należących do nich Akcji lub części ułamkowych Akcji nabytych i przechowywanych w FCPE. Z przyczyn technicznych, subskrypcja zostanie przeprowadzona przez tymczasowy fundusz FCPE, a następnie, już po podwyższeniu kapitału Spółki, jednostki funduszu tymczasowego zostaną automatycznie konwertowane na jednostki w istniejącym funduszu FCPE mającym ten sam charakter, co fundusz tymczasowy. Konwersja jednostek tymczasowego funduszu FCPE na jednostki istniejącego funduszu FCPE jest procesem automatycznym i technicznym, pozostającym poza kontrolą uczestniczących pracowników, w tym Wnioskodawczyni.

Fundusz FCPE jest powszechnie wykorzystywany we Francji dla celów przechowywania akcji posiadanych przez pracowników – inwestorów. Fundusz FCPE wyda Wnioskodawczyni jednostki uczestnictwa, których wartość będzie odzwierciedleniem ceny subskrypcji Akcji lub części ułamkowej Akcji przypadającej na Wnioskodawczynię i będzie potwierdzeniem inwestycji Wnioskodawczyni. Wartość jednostek uczestnictwa w Funduszu FCPE będzie ulegała zmianom odpowiadającym zmianom kursu akcji Spółki.

Akcje nabywane w ramach Programu będą nabywane z uwzględnieniem 20% dyskonta w stosunku do aktualnej wartości rynkowej, ustalanej w oparciu o tzw. kurs referencyjny Akcji (z 20 wcześniejszych notowań). Akcje te podlegają pięcioletniej blokadzie (dalej: Okres Blokady). W trakcie Okresu Blokady Wnioskodawczyni nie może rozporządzać ani Akcjami, które są przechowywane przez FCPE, ani jednostkami uczestnictwa w tym Funduszu, chyba że zajdą okoliczności przewidziane w zasadach Programu (np. śmierć lub inwalidztwo uczestniczącego pracownika). W takim przypadku jednostki uczestniczą w Funduszu mogą być jedynie umorzone przez FCPE, ale nie zbyte na rzecz innego podmiotu.

Pracownicy uczestniczący w Programie będą współwłaścicielami Akcji przechowywanych w FCPE, jednakże podmiotem uprawnionym do dywidendy będzie Fundusz. Dywidenda przypadająca na Akcje przechowywane w FCPE wypłacana będzie do Funduszu, który za jej wartość będzie automatycznie dokonywał zakupu kolejnych Akcji, co będzie powodowało zwiększenie portfela akcyjnego danego pracownika (i będzie odzwierciedlone poprzez zwiększenie wartości jednostek uczestnictwa w Funduszu). W Okresie Blokady prawa głosu z Akcji zgromadzonych w FCPE są wykonywane zbiorczo przez Radę Nadzorczą Funduszu, która złożona jest w 50% z pracowników – posiadaczy jednostek uczestnictwa.

Po upływie Okresu Blokady Wnioskodawczyni będzie mogła nadal utrzymywać Akcje za pośrednictwem Funduszu lub dokonać umorzenia jednostek w FCPE. W wyniku umorzenia jednostek w FCPE Wnioskodawczyni będzie mogła otrzymać gotówkę w wysokości odpowiadającej wartości rynkowej Akcji z dnia umorzenia (scenariusz podstawowy) lub fizyczne Akcje, które będzie mógł posiadać bezpośrednio lub sprzedać (scenariusz alternatywny).

Pracownicy uczestniczący w Programie będą uprawnieni, pod pewnymi warunkami, do przyszłego otrzymania dodatkowych Akcji bezpłatnych (dalej: Akcje Bezpłatne). Przyznanie prawa do przyszłego otrzymania Akcji Bezpłatnych nastąpi przed upływem Okresu Blokady, natomiast wydanie Akcji Bezpłatnych – w dacie zniesienia Blokady, po spełnieniu przez danego pracownika określonych warunków (m.in. w zakresie stażu pracy). Okres pomiędzy tymi dwoma zdarzeniami będzie okresem nabywania przez danego prawnika uprawnień do Akcji Bezpłatnych, a w toku trwania tego okresu Wnioskodawczyni nie będzie właścicielem Akcji Bezpłatnych. Liczba Akcji Bezpłatnych będzie ustalana w oparciu o specjalną formułę przeliczenia proporcjonalnego i będzie uzależniona od wysokości pierwotnego wkładu danego pracownika, przekazanego w 2016 r. na nabycie Akcji za pośrednictwem FCPE. Akcje Bezpłatne zostaną wydane funduszowi FCPE i nie będą podlegać dalszej blokadzie – pracownik, który je trzyma po upływie zasadniczego Okresu Blokady (tj. w 2021 r.) będzie mógł niezwłocznie dokonać umorzenia jednostek i zbycia Akcji Bezpłatnych (w scenariuszu podstawowym) lub zadecydować o utrzymaniu inwestycji, poprzez posiadanie jednostek w funduszu FCPE (lub bezpośrednio w scenariuszu alternatywnym).

Przedmiotem wniosku jest wyłącznie scenariusz podstawowy, tj. scenariusz, w którym po otrzymaniu Akcji Bezpłatnych i po zakończeniu tzw. Okresu Blokady Wnioskodawczyni zadecyduje o zakończeniu inwestycji i udziału w Programie akcji pracowniczych, poprzez umorzenie przysługujących jej jednostek FCPE.

Jednostki uczestnictwa w FCPE będą stanowiły pochodne instrumenty finansowe, o których mowa w art. 3 pkt 28a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t.j. z 12 września 2016 r., Dz. U. z 2016 r., poz. 1636). Zgodnie bowiem z przepisami tej ustawy, pochodne instrumenty finansowe to m.in. prawa majątkowe, których cena nabycia zależy bezpośrednio lub pośrednio od ceny lub wartości np. instrumentów finansowych (do których zalicza się papiery wartościowe, w tym akcje spółek). Uczestnikowi Programu zostanie przyznana taka ilość jednostek, która odpowiada jego wkładowi. Wartość pojedynczej jednostki uczestnictwa odzwierciedla zaś ilość Akcji przypadających na tę jednostkę, która z kolei zależy od ceny Akcji ustalonej na dzień określony w założeniach Programu.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy nabycie jednostek uczestnictwa w FCPE będzie skutkowało powstaniem po stronie Wnioskodawczyni dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (dalej: PIT)?
2.  Czy konwersja jednostek uczestnictwa w funduszu tymczasowym na jednostki w funduszu finalnym jest dla Wnioskodawczyni zdarzeniem neutralnym z punktu widzenia PIT?
3.  Czy dywidenda wypłacana w Okresie Blokady na rzecz FCPE i reinwestowana przez FCPE będzie stanowiła dla Wnioskodawczyni dochód podlegający opodatkowaniu PIT?
4.  Czy otrzymanie przez Wnioskodawczynię, po zakończeniu Okresu Blokady, Akcji Bezpłatnych będzie skutkowało powstaniem po jego stronie dochodu podlegającego opodatkowaniu PIT, na dzień otrzymania Akcji Bezpłatnych?
5.  Czy umorzenie jednostek uczestnictwa w FCPE po zakończeniu Okresu Blokady będzie skutkowało powstaniem po stronie Wnioskodawczyni dochodu podlegającego opodatkowaniu PIT na zasadach ogólnych, tzn. z zastosowaniem skali podatkowej?

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest udzielenie odpowiedzi na pytania nr 1, nr 2, nr 3 i nr 4, natomiast w pozostałym zakresie zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Zdaniem Wnioskodawczyni (odnośnie pytania nr 1), nabycie jednostek uczestnictwa w FCPE, odzwierciedlające objęcie Akcji z przysługującym rabatem 20%, nie będzie skutkowało powstaniem po Jej stronie przychodu dla celów PIT. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy PIT, przychodami, co do zasady, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną według zasad określonych w ust. 2 lub 2a, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika (art. 11 ust. 2b ustawy).

W świetle powyższego o przychodzie po stronie podatnika można mówić tylko w takiej sytuacji, w której w wyniku danego zdarzenia podatnik uzyskuje przysporzenie majątkowe, czy to w formie pieniężnej, czy to w formie niepieniężnej.

W opisywanym we wniosku zdarzeniu przyszłym nabycie Akcji w ramach Programu akcjonariatu pracowniczego, które będą odzwierciedlane w wartości jednostek uczestnictwa w FCPE, nie będzie skutkowało żadnym przysporzeniem majątkowym po stronie Wnioskodawczyni. Nabycie jednostek uczestnictwa FCPE będzie oznaczało wyłącznie zmianę w strukturze majątkowej Wnioskodawczyni – posiadane przez Nią środki pieniężne zostaną zamienione na walory kapitałowe, które dopiero w przyszłości, po zakończeniu Okresu Blokady, potencjalnie mogą skutkować przysporzeniem po stronie Wnioskodawcy.

W opinii Wnioskodawczyni nie ma w tym przypadku znaczenia 20% dyskonto, z jakim przystąpi do Programu akcjonariatu pracowniczego. Należy zauważyć, że FCPE zostanie utworzony specjalnie dla celów nabycia Akcji, w związku z czym wartość jednostek uczestnictwa w Funduszu przypadająca na Wnioskodawczynię będzie wartością pierwotną tych jednostek, jedyną możliwą, a nie ustaloną specjalnie dla Wnioskodawczyni. W konsekwencji, w opisywanym we wniosku zdarzeniu przyszłym nie można mówić o częściowo odpłatnym nabyciu przez Wnioskodawczynię jednostek uczestnictwa w Funduszu, o jakim jest mowa w art. 11 ust. 2b ustawy PIT.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że nabycie w ramach Programu akcji pracowniczych jednostek uczestnictwa w FCPE, których wartość będzie odzwierciedlała cenę Akcji nabytych z dyskontem, nie będzie żadnym zdarzeniem, które skutkowałoby dla Wnioskodawczyni powstaniem przychodu dla celów PIT, nawet uwzględniając fakt, że nabycie nastąpi z 20% dyskontem.

Zdaniem Wnioskodawczyni (odnośnie pytania nr 2), techniczna operacja konwersji jednostek uczestnictwa w funduszu tymczasowym na jednostki w funduszu finalnym będzie zdarzeniem technicznym i formalnym w ramach działalności FCPE, a zatem nie będzie skutkowała powstaniem po jego stronie obowiązków podatkowych w PIT.

Z prawnego punktu widzenia nie nastąpi zmiana właściciela jednostek uczestnictwa w tymczasowym FCPE. Opisywana we wniosku konwersja jednostek uczestnictwa nie będzie wiązała się z żadnym przysporzeniem majątkowym po stronie Wnioskodawczyni. W szczególności, nie będzie to zbycie praw majątkowych w drodze zamiany. Wnioskodawczyni nie dokona bowiem zbycia posiadanych jednostek uczestnictwa w Funduszu tymczasowym na rzecz innego podmiotu w zamian za jednostki uczestnictwa w Funduszu ostatecznym. Z prawnego punktu widzenia nie nastąpi zmiana właściciela jednostek uczestnictwa w tymczasowym FCPE. Nie nastąpi również umorzenie jednostek uczestnictwa w Funduszu tymczasowym. Zdarzenie będzie tylko czynnością techniczną „wewnątrz” Funduszu, przeprowadzoną bez jakiegokolwiek udziału Wnioskodawczyni. W rezultacie, będzie to zdarzenie neutralne dla Wnioskodawczyni z punktu widzenia PIT.

W opinii Wnioskodawczyni (odnośnie pytania nr 3), dywidenda wypłacana w Okresie Blokady na rzecz FCPE i reinwestowana przez FCPE, nie będzie stanowiła dla Wnioskodawczyni dochodu podlegającego opodatkowaniu PIT. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy PIT, przychodami są m.in. otrzymane pieniądze. Także art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy stanowi, że za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych faktycznie uzyskane z tego udziału.

W opisywanym we wniosku zdarzeniu przyszłym podmiotem otrzymującym i dysponującym dywidendą z Akcji w Okresie Blokady będzie FCPE. W Okresie Blokady Wnioskodawcy nie będą przysługiwały podstawowe prawa z Akcji, podmiotem uprawnionym do realizacji tych praw będzie Fundusz. Jednocześnie, przedmiotowe dywidendy nie będą wypłacane w Okresie Blokady przez Fundusz na rzecz Wnioskodawczyni, ale reinwestowane w nabycie kolejnych Akcji, co będzie skutkowało wyłącznie wzrostem wartości Jej portfela i w konsekwencji jednostek uczestnictwa w FCPE. Wzrost wartości jednostek uczestnictwa zaś może skutkować powstaniem po stronie Wnioskodawczyni dochodu z tych jednostek, ale dopiero w momencie realizacji przysługujących mu w związku z ich posiadaniem praw, tzn. w momencie umorzenia tych jednostek.

Mając więc na uwadze, że Wnioskodawczyni w Okresie Blokady nie uzyskuje faktycznie żadnych dochodów z dywidendy, wypłata dywidendy do Funduszu, reinwestowanej następnie przez FCPE, będzie dla Niej neutralna z punktu widzenia PIT. Jednocześnie dywidenda ta wpłynie na wartość posiadanych przez Wnioskodawczynię Akcji, co z punktu widzenia PIT będzie miało wpływ na opodatkowanie dopiero w dacie realizacji przez Wnioskodawczynię przychodu z tytułu ich zbycia.

W opinii Wnioskodawcy (odnośnie pytania nr 4), otrzymanie przez Nią, po zakończeniu Okresu Blokady, Akcji Bezpłatnych nie będzie skutkowało powstaniem po Jej stronie dochodu podlegającego opodatkowaniu PIT, na dzień otrzymania Akcji Bezpłatnych. Dochód taki powstanie dopiero na moment umorzenia jednostek uczestnictwa w FCPE równoznacznego ze zbyciem Akcji Bezpłatnych.

Zgodnie z art. 24 ust. 11 ustawy PIT, dochód stanowiący nadwyżkę pomiędzy wartością rynkową akcji objętych (nabytych) przez osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia a wydatkami poniesionymi na ich objęcie (nabycie) nie podlega opodatkowaniu w momencie objęcia (nabycia) tych akcji.

Zasadę tę stosuje się odpowiednio do dochodu stanowiącego nadwyżkę pomiędzy wartością rynkową akcji a wydatkami poniesionymi na ich nabycie od spółki posiadającej osobowość prawną, która objęła (nabyła) te akcje wyłącznie w celu przeniesienia tytułu ich własności na osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia spółki będącej emitentem akcji. Ustęp 12a tego artykułu stanowi, że przepisy ust. 11 mają zastosowanie do dochodu uzyskanego przez osoby uprawnione z tytułu objęcia (nabycia) akcji spółek, których siedziba znajduje się na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, założenia Programu zostały przyjęte w drodze uchwały walnego zgromadzenia akcjonariuszy Spółki, które upoważniło jej zarząd do określenia szczegółowych warunków udziału pracowników i realizacji Programu. Jedocześnie, Spółka ma siedzibę we Francji, czyli w jednym z państw unijnych. W rezultacie, przepis art. 24 ust. 11 ustawy PIT będzie miał zastosowanie do otrzymanych przez Wnioskodawczynię Akcji Bezpłatnych, gdyż spełnione zostaną wszystkie warunki określone w tym przepisie (Wnioskodawczyni będzie osobą uprawnioną na podstawie przedmiotowej uchwały).

W rezultacie, na dzień faktycznego otrzymania Akcji Bezpłatnych po zakończeniu Okresu Blokady Wnioskodawczyni nie uzyska dochodu podlegającego opodatkowaniu PIT. Dochód taki powstanie dopiero w momencie zbycia Akcji Bezpłatnych poprzez umorzenie jednostek uczestnictwa w FCPE i ze względu na nieodpłatne nabycie Akcji Bezpłatnych dochód ten będzie równy kwocie przychodu, jaki Wnioskodawczyni uzyska z tytułu przedmiotowej sprzedaży.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy, źródłami przychodów są kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ww. ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 25b i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Natomiast art. 11 ust. 2a ww. ustawy stanowi, że wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się:

1.  jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców;
2.  jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione – według cen zakupu;
3.  jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku – według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku;
4.  w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

W świetle powyższych przepisów za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawczyni zamierza uczestniczyć w programie akcjonariatu pracowniczego oferowanego przez koncern, do którego należy Jej pracodawca. Podmiotem wdrażającym Program akcjonariatu pracowniczego jest francuska korporacja, której akcje są notowane na giełdzie. Wnioskodawczyni będzie mogła wziąć udział w ww. Programie, dzięki któremu będzie uprawniona, po spełnieniu określonych warunków, do zakupu akcji Spółki po preferencyjnych cenach oraz do uzyskania akcji bezpłatnych. Akcje Spółki będą emitowane w ramach podwyższenia kapitału zakładowego i będą obejmowane przez Wnioskodawczynię, za pośrednictwem utworzonego we Francji Funduszu FCPE, nie mającego statusu osoby prawnej ani spółki osobowej.

Z przyczyn technicznych, subskrypcja zostanie przeprowadzona przez tymczasowy fundusz FCPE, a następnie, już po podwyższeniu kapitału Spółki, jednostki funduszu tymczasowego zostaną automatycznie konwertowane na jednostki w istniejącym funduszu FCPE mającym ten sam charakter, co fundusz tymczasowy. Konwersja jednostek tymczasowego funduszu FCPE na jednostki istniejącego funduszu FCPE jest procesem automatycznym i technicznym, pozostającym poza kontrolą uczestniczących w niej pracowników.

Akcje nabywane w ramach Programu będą podlegały pięcioletniej blokadzie. W trakcie tego okresu Wnioskodawczyni nie może rozporządzać ani Akcjami, które są przechowywane przez FCPE, ani jednostkami uczestnictwa w tym Funduszu za wyjątkiem okoliczności przewidzianych ww. Programem. W takim przypadku jednostki uczestnictwa w Funduszu mogą być jedynie umorzone przez FCPE, ale nie zbyte na rzecz innego podmiotu.

Jednostki uczestnictwa w FCPE będą stanowiły pochodne instrumenty finansowe, o których mowa w art. 3 pkt 28a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.

Przyznanie prawa do otrzymania akcji bezpłatnych nastąpi przed upływem okresu blokady, natomiast wydanie akcji bezpłatnych – w dacie zniesienia blokady, po spełnieniu przez danego pracownika określonych warunków.

Pracownicy uczestniczący w Programie będą współwłaścicielami Akcji przechowywanych w FCPE, jednakże podmiotem uprawnionym do dywidendy będzie Fundusz. Dywidenda przypadająca na Akcje przechowywane w FCPE wypłacana będzie do Funduszu, który za jej wartość będzie automatycznie dokonywał zakupu kolejnych Akcji, co będzie powodowało zwiększenie portfela akcyjnego Wnioskodawczyni.

Po upływie okresu blokady Wnioskodawczyni planuje zakończenie inwestycji i udziału w Programie akcji pracowniczych poprzez umorzenie przysługujących Jej jednostek uczestnictwa.

Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że ponieważ w ramach programu akcjonariatu pracowniczego, akcje spółki francuskiej zostaną nabyte w części na zasadach preferencyjnych (z dyskontem), a w części przyznane Wnioskodawczyni bezpłatnie, to operacje te wywołają skutek podatkowy w postaci uzyskania przez Wnioskodawczynię przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nastąpi bowiem przysporzenie majątkowe w związku z faktem, że objęcie akcji nastąpi na uprzywilejowanych zasadach.

Zatem, w związku z takim nabyciem akcji, po stronie Wnioskodawczyni jako osoby nabywającej akcje, powstanie przychód.

W myśl art. 24 ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dochód stanowiący nadwyżkę pomiędzy wartością rynkową akcji objętych (nabytych) przez osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia, a wydatkami poniesionymi na ich objęcie (nabycie) nie podlega opodatkowaniu w momencie objęcia (nabycia) tych akcji. Zasadę określoną w zdaniu pierwszym stosuje się odpowiednio do dochodu stanowiącego nadwyżkę pomiędzy wartością rynkową akcji a wydatkami poniesionymi na ich nabycie od spółki posiadającej osobowość prawną, która objęła (nabyła) te akcje wyłącznie w celu przeniesienia tytułu ich własności na osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia spółki będącej emitentem akcji.

Natomiast zgodnie z art. 24 ust. 12a ww. ustawy cytowany powyżej przepis ma zastosowanie do dochodu uzyskanego przez osoby uprawnione z tytułu objęcia (nabycia) akcji spółek, których siedziba znajduje się na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

Zgodnie z wykładnią językową cytowanych powyżej przepisów, a także zakazem rozszerzającego interpretowania przepisów zawierających preferencje podatkowe należy stwierdzić, że przepisy te odraczają moment opodatkowania dochodu wynikającego z różnicy między wartością rynkową akcji a wydatkami poniesionymi na ich objęcie (nabycie), w sytuacji, gdy spełnione są wskazane w nim warunki, tj. następuje objęcie akcji, dalej osoby obejmujące (nabywające) te akcje muszą być uprawnione do takiego nabycia na podstawie uchwały walnego zgromadzenia spółki będącej ich emitentem, a ponadto spółka, której akcje są nabywane ma siedzibę na terytorium Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

Wnioskodawczyni wskazała, że spółka przekazująca akcje ma siedzibę we Francji i jest spółką akcyjną prawa francuskiego. Wnioskodawczyni obejmie akcje spółki francuskiej w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego tej spółki, a zasady przyznawania akcji zostały przyjęte i zatwierdzone w drodze uchwały walnego zgromadzenia akcjonariuszy Spółki.

Mając na uwadze opisane zdarzenie oraz przywołane wyżej przepisy prawa należy stwierdzić, że w omawianej sprawie spełnione zostały ustawowe kryteria określone w art. 24 ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, warunkujące odroczenie momentu opodatkowania przychodu z tytułu objęcia (nabycia) akcji do momentu odpłatnego zbycia tychże akcji. Tym samym preferencyjne nabycie akcji przez Wnioskodawcę w ramach programu akcjonariatu pracowniczego należy wprawdzie uznać za przychód, ale niepodlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w momencie objęcia (nabycia) tych akcji. Tak więc dochód powstały w momencie realizacji prawa do preferencyjnego otrzymania akcji, w wysokości nadwyżki pomiędzy wartością rynkową objętych (nabytych) akcji a wydatkami poniesionymi na ich objęcie (nabycie), nie podlega opodatkowaniu w dacie objęcia (nabycia) akcji. Na mocy art. 24 ust. 11 w zw. z art. 24 ust. 12a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych następuje odroczenie opodatkowania do momentu odpłatnego zbycia akcji.

Odnosząc się do skutków podatkowych konwersji jednostek uczestnictwa z funduszu tymczasowego na jednostki w funduszu finalnym, będącej zdarzeniem technicznym i formalnym w ramach działalności Funduszu FCPE, należy stwierdzić, że nie będzie skutkowała powstaniem po stronie Wnioskodawczyni dochodu dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych.

Opisywana we wniosku konwersja jednostek uczestnictwa nie będzie wiązała się z żadnym przysporzeniem majątkowym po stronie Wnioskodawczyni. W szczególności, nie będzie to zbycie praw majątkowych w drodze zamiany. Wnioskodawczyni nie dokona bowiem zbycia posiadanych jednostek uczestnictwa w Funduszu tymczasowym na rzecz innego podmiotu w zamian za jednostki uczestnictwa w Funduszu ostatecznym. Z prawnego punktu widzenia nie nastąpi zmiana właściciela jednostek uczestnictwa w tymczasowym FCPE. Nie nastąpi również umorzenie jednostek uczestnictwa w Funduszu tymczasowym. Z tego względu powyższa czynności konwersji będzie dla Wnioskodawczyni neutralna podatkowo.

Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, w Okresie Blokady będzie wypłaca dywidenda na rzecz FCPE, która następnie będzie reinwestowana przez ten sam fundusz.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych źródłem przychodu są kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a)-c).

Przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy wskazuje, że za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się, m.in. dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, których podstawą uzyskania są udziały (akcje) w spółce mającej osobowość prawną (\`(...)\`).

W myśl art. 30a ust. 1 pkt 4 ww. ustawy podatek dochodowy od uzyskanych dochodów (przychodów) z tytułu dywidend i innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych nalicza się zryczałtowaną 19% stawką. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że opodatkowaniu podlegają dywidendy faktycznie uzyskane. Mając na uwadze powyższe oraz to, że w przedstawionym zdarzeniu przyszłym Wnioskodawczyni wskazała, że podmiotem otrzymującym i dysponującym dywidendą z akcji w okresie blokady będzie FCPE, który będzie nią rozporządzał, obowiązek podatkowy w tym zakresie nie wystąpi po stronie Wnioskodawczyni.

Stosownie do art. 11 ust. 1 ww. ustawy o przychodach można mówić w razie otrzymania lub postawienia świadczenia do dyspozycji podatnika, czyli w momencie, kiedy osiąga on korzyść finansową o konkretnym wymiarze. Zatem, fakt dysponowania w Okresie Blokady przez francuski Fundusz dywidendą od przynależnych Wnioskodawczyni akcji, przy równoczesnym braku ze strony Wnioskodawczyni uprawnień do tej dywidendy nie rodzi obowiązku w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.

Reasumując, preferencyjne (z dyskontem) nabycie akcji oraz otrzymanie przez Wnioskodawczynię akcji bezpłatnych w ramach programu akcjonariatu pracowniczego należy uznać za przychód niepodlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w momencie objęcia (nabycia) tych akcji. Natomiast konwersja akcji z funduszu tymczasowego do funduszu finalnego jak i wypłata dywidendy, która będzie przekazywana w Okresie Blokady na rzecz FCPE, nie spowoduje powstania obowiązku podatkowego u Wnioskodawczyni.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego …., po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.