Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/415-63/14-4/MK1
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-04-17
Teza: skutki podatkowe otrzymania spłaty w drodze działu spadku
Słowa kluczowe: spadek-dział spadku; spłata
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 28 stycznia 2014 r. (data wpływu 30 stycznia 2014 r.) oraz piśmie z dnia 11 kwietnia 2014 r. (data wpływu 14 kwietnia 2014 r.) uzupełniającym braki wniosku na wezwanie Nr IPPB2/415-63/14-2/MK1 z dnia 7 kwietnia 2014 r. (data odbioru 9 kwietnia 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania spłaty w drodze działu spadku – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 30 stycznia 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania spłaty w drodze działu spadku.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Na podstawie Aktu Poświadczenia Dziedziczenia z dnia 19.04.2013 Wnioskodawczyni nabyła spadek po siostrze A.S zm. 02.02.2013 r., w udziale 1/4 (jedna czwarta) części spadku.

Pozostali spadkobiercy:

*   siostra C.J w udziale 1/4 części spadku
*   brat LC w udziale 1/4 części spadku
*   bratanica T M Ew udziale 1/8 części spadku
*   bratanica E W w udziale 1/8 części spadku.

W skład spadku wchodziło mieszkanie odziedziczone w sposób i w udziale częściowym określonym wg przedstawionego powyżej wykazu oraz samochód osobowy marki Dewoo Tico 0.8 KAT i przyczepa bagażowa marki Niewiadów o wartości łącznej 2.400,- zł (dwa tysiące czterysta).

W przypadku samochodu osobowego i przyczepy spadkobiercy dokonali działu spadku w ten sposób, że L.C nabył je ze spłatą pozostałych spadkobierców w masie spadku. Zbycie nastąpiło przed upływem 6-ciu miesięcy od momentu jego nabycia w drodze dziedziczenia.

Na podstawie Aktu Notarialnego sporządzonego w dniu 20.09.2013 r. § 2 stawające strony określone powyżej oświadczyły, że zawierają umowę o dział spadku po A.S w ten sposób, że własność stanowiącą odrębną nieruchomość lokalu mieszkalnego nabyła w całości jedna ze współspadkobierców siostra C.J .

Urząd Skarbowy określił wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości na kwotę 280.000 zł (dwieście osiemdziesiąt tysięcy złotych).

Na podstawie § 3.1 niniejszego Aktu Notarialnego stawające strony oświadczyły, że działu spadku po A.S dokonują ze spłatą należną od C.J:

*   na rzecz siostry W.C - 50,000,- zł (pięćdziesiąt tysięcy złotych)
*   na rzecz brata L.S-C- 50.000,- zł (pięćdziesiąt tysięcy złotych)
*   na rzecz bratanicy T.M.E - 25.000,- zł (dwadzieścia pięć tysięcy złotych)
*   na rzecz bratanicy E.W - 25.000,- zł (dwadzieścia pięć tysięcy złotych)

Pismem z dnia 7 kwietnia 2014 r. Nr IPPB2/415-63/14-2/MK1 wezwano Wnioskodawczynię do uzupełnienia braków wniosku poprzez wskazanie:

*   czy suma spłaty jaką Wnioskodawczyni otrzymała w wyniku działu spadku nie przekroczyła wartości przysługującego Wnioskodawczyni udziału spadkowego?

Wezwanie skutecznie doręczono w dniu 9 kwietnia 2014 r.

Pismem z dnia 11 kwietnia 2014 r. (data nadania 12 kwietnia 2014 r.) Wnioskodawczyni uzupełniła wniosek w wyznaczonym terminie.

W nadesłanym uzupełnieniu Wnioskodawczyni wskazała, że według najlepszej wiedzy Wnioskodawczyni, o stanie faktycznym przedmiotowej sytuacji dla potrzeby wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, suma spłaty, jaką wnioskodawczyni otrzymała w wyniku działu spadku nie przekroczyła wartości przysługującego wnioskodawczyni udziału spadkowego. W związku z tym wnioskodawczyni nie uzyskała w następstwie działu spadku żadnego przysporzenia majątkowego skutkującego powstaniem obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy w opisanym stanie faktycznym powstał przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości, o którym mowa w art. 10 ust.1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych a także z odpłatnego zbycia udziału w samochodzie osobowym i przyczepie bagażowej?

Zdaniem Wnioskodawcy w opisanym stanie faktycznym nie powstał przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości.

Na podstawie art. 10 ust.1 pkt 8 lit. a) -c) ustawy o podatku dochodowym odpłatne zbycie nieruchomości bądź jej części oraz udziału w nieruchomości, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu rodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej oraz prawa wieczystego użytkowego gruntu, jeżeli nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie stanowi źródło przychodu.

Zgodnie z art. 924 i 925 Kodeksu cywilnego spadek nabywa się z chwilą jego otwarcia, zaś otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy.

Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, każdy z nich w chwili otwarcia spadku nabywa określony ułamkowo udział spadkowy, wskutek czego dochodzi do powstania wspólności majątku spadkowego.

W wyniku działu spadku prawa majątkowe przyznane poszczególnym spadkobiercom stosownie do wielkości udziałów spadkowych przechodzą na nich. W konsekwencji ustaje wspólność majątku spadkowego.

W przypadku działu spadku,którego przedmiotem jest nieruchomość (mieszkanie) połączonego ze spłatami na rzecz pozostałych spadkobierców, nie powstaje automatycznie obowiązek zapłaty podatku dochodowego z tytułu zbycia tej nieruchomości (mieszkania) jeśli suma spłaty na rzecz danego spadkobiercy nie przekracza wartości przysługującego mu udziału spadkowego.

Innymi słowy w sytuacji, w której spłata jest ekwiwalentna do posiadanego przez spadkobiercę udziału w spadku, to spadkobierca (podatnik) nie uzyskuje w związku z czynnością działu spadku żadnego przysporzenia majątkowego względem odziedziczonej ułamkowej części masy spadkowej. W tym przypadku brak jest podstaw do opodatkowania podatkiem dochodowym kwoty spłaty otrzymanej w wyniku działu spadku.

W przedstawionym wyżej stanie faktycznym zniesienie współwłasności nastąpiło poprzez przyznanie jednemu ze spadkobierców całkowitej własności lokalu mieszkalnego w zamian za co spłacił on pozostałych spadkobierców. Spłaty te były ekwiwalentne do wartości udziałów, które przed działem spadku i zniesieniem współwłasności przysługiwały pozostałym spadkobiercom.

Tak więc mając na uwadze wskazane powyżej okoliczności zdaniem wnioskodawcy, otrzymanie przez wnioskodawcę spłaty w kwocie 50.000,-zł (pięćdziesiąt tysięcy złotych) nie wywołuje skutku w postaci powstania przychodu z powodu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust.1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Analogicznie pomimo zbycia udziału w samochodzie osobowym oraz przyczepie przed upływem 6-ciu miesięcy od daty jego nabycia w drodze dziedziczenia, zdaniem wnioskodawcy nie powstał przychód z tego tytułu, ponieważ otrzymana przez niego spłata była ekwiwalentna do posiadanego udziału w tych składnikach majątkowych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, jednym ze źródeł przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,
4.  innych rzeczy,

\- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

W myśl art. 922 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121) prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej. Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 924 i 925 Kodeksu cywilnego). Istotny zatem dla podatku dochodowego jest dzień otwarcia spadku, gdyż to on określa datę nabycia rzeczy lub prawa.

Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Wskutek działu spadku poszczególni spadkobiercy stają się podmiotami wyłącznie uprawnionymi względem przyznanych im praw majątkowych, stanowiących do chwili działu przedmiot wspólności. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.

Zgodnie z art. 1035 ustawy Kodeks cywilny, jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Do momentu zniesienia tej współwłasności lub dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku.

Stosownie do art. 1037 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców. Jeżeli do spadku należy nieruchomość, umowa o dział powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.

W myśl art. 211 i 212 Kodeksu cywilnego, zniesienie współwłasności może nastąpić przez podział rzeczy wspólnej, a gdy rzeczy nie da się podzielić, przez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych, bądź przez podział cywilny, polegający na sprzedaży rzeczy wspólnej i podziale uzyskanej ceny stosownie do wielkości udziałów współwłaścicieli. W rezultacie w wyniku niesienia współwłasności dochodzi więc jedynie do nowego ukształtowania prawa własności poprzez odebranie temu prawu cechy wspólności.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawczyni nabyła spadek po siostrze zmarłej 2.02.2013 r., w udziale 1/4 części spadku. W skład spadku wchodziło mieszkanie odziedziczone w sposób i w udziale częściowym oraz samochód osobowy i przyczepa bagażowa. W przypadku samochodu osobowego i przyczepy spadkobiercy dokonali działu spadku w ten sposób, że L.C nabył je ze spłatą pozostałych spadkobierców w masie spadku. Zbycie nastąpiło przed upływem 6-ciu miesięcy od momentu jego nabycia w drodze dziedziczenia. Na podstawie Aktu Notarialnego sporządzonego w dniu 20.09.2013 r. § 2 strony oświadczyły, że zawierają umowę o dział spadku w ten sposób, że własność stanowiącą odrębną nieruchomość lokalu mieszkalnego nabyła w całości jedna ze współspadkobierców siostra C.J . Urząd Skarbowy określił wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości na kwotę dwieście osiemdziesiąt tysięcy złotych. Strony oświadczyły, że działu spadku po A. S dokonują ze spłatą należną od C.J:

*   na rzecz siostry W.C - 50,000,- zł (pięćdziesiąt tysięcy złotych)
*   na rzecz brata L.S-C- 50.000,- zł (pięćdziesiąt tysięcy złotych)
*   na rzecz bratanicy T.M.E - 25.000,- zł (dwadzieścia pięć tysięcy złotych)
*   na rzecz bratanicy E.W - 25.000,- zł (dwadzieścia pięć tysięcy złotych).

W nadesłanym uzupełnieniu Wnioskodawczyni wskazała, że suma spłaty, jaką wnioskodawczyni otrzymała w wyniku działu spadku nie przekroczyła wartości przysługującego wnioskodawczyni udziału spadkowego. W związku z tym wnioskodawczyni nie uzyskała w następstwie działu spadku żadnego przysporzenia majątkowego skutkującego powstaniem obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odnosząc się do powyższego wyjaśnić należy, że okoliczność, że dział spadku, którego przedmiotem jest lokal mieszkalny oraz samochód osobowy i przyczepa bagażowa, następuje ze spłatami na rzecz spadkobiercy (Wnioskodawczyni), powoduje, że umowa ta ma charakter odpłatny. Nie jest to jednak równoznaczne z obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego z tytułu takiego zbycia ww. nieruchomości. Jeżeli suma spłaty nie przekracza wartości przysługującego spadkobiercy udziału spadkowego, to nie powstaje przychód z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym w sytuacji, w której spłata jest ekwiwalentna do posiadanego przez podatnika udziału w spadku, podatnik nie uzyskuje w związku z czynnością działu spadku żadnego przysporzenia majątkowego względem odziedziczonej ułamkowej części masy spadkowej. W takim przypadku brak jest podstaw do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych kwoty spłaty otrzymanej w wyniku działu spadku.

W konsekwencji, należy stwierdzić, że skoro otrzymana przez Wnioskodawczynię w związku z dokonanym działem spadku spłata, nie przekroczyła jej udziału w spadku - co wynika z treści uzupełnienia do wniosku - to w opisanej sytuacji nie powstał przychód, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i na Wnioskodawczyni nie ciąży obowiązek zapłaty podatku od otrzymanej kwoty.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.