Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL2-1.4011.925.2024.2.AK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-02-04
Teza: Skutki podatkowe otrzymania środków pieniężnych w ramach ugody zawartej z bankiem.
Słowa kluczowe: kredyt-kredyt bankowy; kredyt-spłata kredytu; kwota; opodatkowanie; przychód; ugody; umowa
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Źródła przychodów.-Przychody z innych źródeł.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9-ust. 1; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9-ust. 1a; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9-ust. 2; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10-ust. 1-pkt 9; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 20-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,
    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

29 listopada 2024 r. wpłynął Pana wniosek z 27 listopada 2024 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 27 stycznia 2025 r. (wpływ 29 stycznia 2025 r.) –
    w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    Wnioskodawca (wraz z żoną A.B.) zawarł z (...) umowę kredytu hipotecznego w dniu (...)
    lutego 2007 r. (w CHF). W dniu 21 stycznia 2020 r. Wnioskodawca w całości spłacił kredyt,
    po czym za pozwem z dnia 13 września 2021 r. zażądał unieważnienia ww. umowy lub
    uznania jej niektórych postanowień za abuzywne (sprawa przed Sądem Okręgowym w C.,
    sygn. (...)). W roku 2024 strony podjęły negocjacje w sprawie, w ramach których
    Wnioskodawca zaproponował zwrot na jego rzecz i jego żony kwoty (...) złotych, która
    stanowiłaby zwrot nadpłaty kredytu. W konsekwencji negocjacji strony ustaliły, że Bank
    zwróci Wnioskodawcy kwotę (...) złotych jako nadpłatę kredytu.
    Jak jednak okazało się to z treści projektu ugody (nienegocjowalnej) Bank część z ww.
    kwoty potraktował jako nadwyżkę (nadpłatę), tj. (...) zł (§ 1 ust. 8 ugody), nie wskazując już
    jednak tytułu do pozostałej kwoty tj. (...) zł podając jedynie w § 5 ust. 3 ugody, że kwota ta
    stanowi przychód Wnioskodawcy i jego żony i tym samym sporządzi informację PIT-11. Na
    uwagi Wnioskodawcy co do nieprawidłowości tego, tzn. że kwota ta stanowi także
    nadpłatę kredytu i nie podlega opodatkowaniu Wnioskodawca otrzymał odpowiedź, że
    Bank zawiera ugody tylko na swoich wzorach i nie ma możliwości jej zmiany. Stąd
    Wnioskodawca zdecydował zawrzeć się taką ugodę, aby zakończyć spór sądowy i
    otrzymać należne mu kwoty, pozostawiając przedmiotową kwestię na później.
    W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca podał, że tytułem spłaty kredytu uiścił na rzecz
    banku w sumie (...) złotych ((...) złotych tytułem spłaty kapitału oraz (...) złotych tytułem
    spłaty odsetek), a zatem po odjęciu kwot wypłaconych w ramach ugody (...) złotych oraz
    (...) złotych nadpłata Wnioskodawcy wyniosła (...) złotych: tym samym kwota ta jest
    mniejsza od kwoty uzyskanego przez Wnioskodawcę kapitału z tytułu umowy kredytu,
    gdyż wypłacona Wnioskodawcy kwota wynosiła (...) złotych.

## Pytanie

Czy otrzymana przez Wnioskodawcę kwota (...) zł stanowi przychód/dochód do
    opodatkowania, a zatem czy winna być wystawiana przez Bank informacja PIT-11?
    Pana stanowisko w sprawie
    W Pana ocenie, ww. kwota (...) zł nie stanowi przychodu/dochodu do opodatkowania, a
    zatem nie winna być wystawiana informacja PIT-11.

    Nie ma wątpliwości bowiem, a co wynika także z treści negocjacji, że u podstaw ugody
    stanęło założenie, że umowa kredytu jest nieważna ze względu na zawarte w niej
    postanowienia abuzywne, a w konsekwencji, skoro Wnioskodawca spłacił kredyt w całości
    winien otrzymać zwrot całości wpłaconych kwot. Na gruncie ugody strony zdecydowały
    jednak, że ww. zwrot będzie pomniejszony o kwoty wypłacone Wnioskodawcy z tytułu
    kredytu, a w konsekwencji zwrot wyniesie (...) złotych. Jak się jednak okazało z projektu
    ugody Bank zamiast tak sformułować ugodę wykreował konstrukcję, która oparta była o
    przyjęcie, że kredyt został zmieniony na złotówkowy (§ 1 ust. 7 i ust. 7 ugody), a zgodnie z
    tym wyliczeniem pozostała do rozliczenia z Wnioskodawcą nadpłata w wysokości (...)
    złotych.
    W związku z tym, że konstrukcja ta doprowadziła do sytuacji, w której zamiast zwrotu
    kwoty (...) złotych, zwrot dotyczył kwoty (...) złotych, Bank aby zrealizować ww. zwrot
    nadpłaty w całości dopisał na końcu ugody, że wypłaci Wnioskodawcy „kwotę dodatkową”
    w brakującej wysokości tzn. (...) zł (§ 5 ust. 3 ugody). Bank nawet nie podał jaki jest tytuł tej
    kwoty, stwierdzając jedynie, że stanowi przychód kredytobiorców i podlega
    opodatkowaniu.
    Tak jednak nie jest, jako że ww. kwota stanowi oczywiście część nadpłaty jaka winna
    zostać zwrócona kredytobiorcom. Bank jednak niejako stał się ofiarą przyjętej przez siebie
    konstrukcji, tzn. z jakichś względów wszystkie Banki w sprawach frankowych nie chcą w
    ugodach wpisywać prawdy, tzn. że ze względu na abuzywność niektórych klauzul umowa
    jest nieważna i strony winny zwrócić sobie wzajemnie wpłacone kwoty, tylko „zamieniają”
    poprzedni kredyt na nowy zmodyfikowany (złotowy) i umarzają „rzekomo” pozostający
    kredyt (w całości czy w części/ i/lub zwracają nadpłatę jeżeli takowa z nowego przeliczenia
    wyjdzie. Nic to jednak nie ma wspólnego z prawdą, gdyż owe rzekome kwoty umorzenia
    nie są naprawdę należne bankowi (w całości lub w części), a czego świadectwem jest fakt
    owych umorzeń (z jakich względów takie instytucje jak banki miałyby umarzać kredyty), a
    stanowią naprawdę kwoty nadpłat kredytobiorców. Ale tak właśnie „sztucznie” stworzona
    przez Bank konstrukcja doprowadziła do tego, że zamiana kredytu z CHF na złotowy nie
    spowodowała, że w wyniku tego wyszła nadpłata (...) złotych, a tylko (...) złotych.
    Bank nie wiedząc co dalej z tym zrobić wprowadził w § 5 ugody ust. 3, w którym po prostu
    stwierdził, że zapłaci jeszcze dodatkową kwotę nie nadając jej tytułu, aby -
    prawdopodobnie - w przyszłości uniknąć zarzutów ze strony organów podatkowych - i
    sam zdecydował, że kwota ta winna być opodatkowana. To jednak jest nieprawdziwym
    stwierdzeniem, gdyż nie ma wątpliwości, że Bank nie dał Wnioskodawcy darowizny, jak też
    nie wypłacił kwoty (...) zł tak po prostu, gdyż oczywistym jest, że była to ustalona przez
    strony kwota nadpłaty Wnioskodawcy i jego żony zapłacona w ramach nieważnej umowy
    kredytu. Kwota zaś zwróconej nadpłaty nie stanowi przychodu/dochodu, a więc nie
    podlega opodatkowaniu.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od
    osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.):

      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    W myśl art. 9 ust. 1a ww. ustawy:
      Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem
      opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-
      30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma
      dochodów ze wszystkich źródeł przychodów.
    Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art.
      24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka
      sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku
      podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest
      stratą ze źródła przychodów.
    Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie
      realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art.
      19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji
      podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
      otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od
    osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.
    Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad
    kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu.
    Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww.
    ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym
    pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych
    nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za
    przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym
    przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o
    charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.
    O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych
    można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania
    określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też
    innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia
    powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje
    określone przysporzenie majątkowe.
    Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła
    przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
    Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10
    ust. 1 pkt 9 – inne źródła.
    W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu
      emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w

      rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty
      uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz
      wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także
      dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki
      pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane
      z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w
      art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja
    przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii
    zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.
    O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy
    u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
    Przystępując do oceny skutków podatkowych wypłaty przez Bank ww. kwot na podstawie
    zawartej ugody dotyczącej kredytu hipotecznego zaciągniętego przez Pana, wskazuję, że
    instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.
    Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).
    Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
      Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na
      czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na
      ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach
      określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w
      oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
    Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są
    obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy
    dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca
    osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych).
    Stosownie natomiast do treści art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.
    j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1061):
      Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między
      nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń
      wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór
      istniejący lub mogący powstać.
    Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po
    pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego
    istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie,
    celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie,
    strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym
    elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w
    orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie
    tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku
    prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.
    Odnosząc się do skutków podatkowych wypłaty ustalonych w ugodzie kwot wyjaśniam,
    że zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami
    jego uzyskania. Jednakże jak wyżej wyjaśniłem definicja przychodu podatkowego
    zawarta w art. 11 ust. 1 wskazuje, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko

    takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze
    definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
    Wobec powyższego, skoro kwota (...) zł, którą otrzymał Pan od Banku w wyniku zawartej
    ugody, mieści się w kwocie wpłaconej przez Pana podczas spłaty kredytu hipotecznego,
    otrzymanie tej kwoty nie spowoduje po Pana stronie dodatkowego przysporzenia
    majątkowego, jej wypłata będzie dla Pana neutralna podatkowo.
    Zatem, w analizowanej sprawie wypłata przez Bank kwoty w wysokości (...) zł nie
    spowoduje u Pana powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10
    ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem
    dochodowym od osób fizycznych. Nie będzie miał Pan więc obowiązku zapłaty podatku
    od wypłaconej przez Bank ww. kwoty. W konsekwencji nie powinna być wystawiona
    informacja PIT-11 przez Bank.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Końcowo  wskazuję,  że  istotą  interpretacji  indywidualnej  jest  rozstrzygnięcie,  czy
    wnioskodawca  prawidłowo  postrzega,  jakie  skutki  prawne  na  gruncie  określonych
    przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez niego stan faktyczny albo
    zdarzenie przyszłe. Stąd też organ interpretacyjny nie ma uprawnień do odnoszenia się do
    kwot wykazanych w rozpatrywanej sprawie.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do
    interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.