Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBI/1/415-1182/12/SK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2013-01-09
Teza: obowiązków płatnika w związku z zawartą przez Wnioskodawcę z dwoma osobami fizycznymi umową spółki cichej
Słowa kluczowe: kapitał-kapitały pieniężne; płatnik; spółki
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 05 września 2012 r. (data wpływu do tut. Biura 24 września 2012 r.), uzupełnionym w dniu 17 grudnia 2012 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika w związku z zawartą przez Wnioskodawcę z dwoma osobami fizycznymi umową spółki cichej - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 24 września 2012 r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie określenia źródła przychodów z związku z zawartą przez Wnioskodawcę z dwoma osobami fizycznymi umową spółki cichej. Wniosek powyższy nie spełniał wymogów formalnych, dlatego też pismem z dnia 30 listopada 2012 r. Znak: IBPBI/1/415-1182/12/SK, wezwano do jego uzupełnienia, co też nastąpiło w dniu 17 grudnia 2012 r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Od 01 marca 2012 r. Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. Przeważającym przedmiotem tej działalności zgodnie z PKD jest działalność związana z pakowaniem, jak również sprzątaniem specjalistycznym i niespecjalistycznym, utrzymaniem terenów zielonych oraz transport drogowy towarów. W celu dofinansowania prowadzonej działalności gospodarczej, Wnioskodawca w dniu 01 sierpnia 2012 r. zawarł z dwoma osobami fizycznymi umowę spółki cichej. W umowie tej określono m.in. prawa i obowiązki wspólników oraz sposób partycypacji wspólników w zyskach spółki.

W uzupełnieniu wniosku, ujętym w piśmie z dnia 10 grudnia 2012 r., Wnioskodawca wskazał, iż wspólnikami cichymi w spółce są osoby fizyczne nie prowadzące działalności gospodarczej. Udziały w zyskach spółki wspólnicy określili następująco: wspólnik jawny 33%, wspólnicy posiadający status wspólników cichych odpowiednio 34% i 33%. Zgodnie z zawartą umową spółki wspólnik jawny wnosi wkład niepieniężny w postaci osobistego świadczenia pracy na rzecz spółki, a każdy ze wspólników cichych wnosi wkład pieniężny w wysokości 40.000 zł. Za zobowiązania spółki wobec osób trzecich odpowiada wspólnik jawny. Wspólnik cichy odpowiada wyłącznie wobec wspólnika jawnego za zobowiązania przez tego wspólnika. Wspólnik jawny reprezentuje spółkę jednoosobowo.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy prawidłowym jest zakwalifikowanie przez Wnioskodawcę przychodu z tytułu uczestnictwa wspólnika w spółce cichej jako pożyczki? Czy Wnioskodawca prawidłowo jako formę opodatkowania przychodów z tytułu osiąganych przez wspólnika cichego zysków przyjął 19% podatek zryczałtowany od odsetek od pożyczek na podstawie art. 30a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych? Czy wspólnik cichy 19% zryczałtowany podatek odprowadza przez płatnika i rozlicza go na podstawie deklaracji podatkowej PIT- 8AR?

Zdaniem Wnioskodawcy, ponieważ dopuszczalne jest stosowanie do umów nienazwanych przepisów o umowach nazwanych, wprost lub przez analogię, w zależności od celu umowy nienazwanej i podobieństwa tego celu do umowy nazwanej, wydaje się, iż właściwe jest potraktowanie wniesienia wkładu przez wspólnika cichego, jako udzielenia pożyczki. Jednak ze względu na art. 720 kodeksu cywilnego, należy przyjąć, że taki pogląd jest słuszny, jeżeli przedmiotem wkładu są pieniądze lub rzeczy oznaczone co do gatunku. Przekazanie przedmiotu wkładu i późniejszy jego zwrot nie stanowi dochodu wspólnika cichego. Za taki dochód należy uważać jedynie udział w zysku przedsiębiorcy. Jeżeli wspólnikiem cichym jest osoba fizyczna, udział w zysku przedsiębiorcy należy zakwalifikować, jako przychód z tytułu odsetek od pożyczek (zgodnie z art. 17 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Przychody z uzyskanych odsetek od pożyczek nie łączy się z przychodem z innych źródeł (pod warunkiem, że udzielanie pożyczek nie jest przedmiotem działalności gospodarczej). Pobiera się od nich podatek zryczałtowany w wysokości 19% uzyskanego przychodu, nie pomniejszając przychodu o koszty uzyskania (art. 30 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Podatek zryczałtowany odprowadzany jest przez płatnika, w tym przypadku przez przedsiębiorcę. Prawem wspólnika cichego jest określony udział w zysku w rozliczeniu na koniec roku obrotowego.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zasadę swobody umów przewiduje art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). W myśl ww. przepisu strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Z zasady tej wynika możliwość zawierania tzw. „umów nienazwanych”, tj. nieuregulowanych w ww. Kodeksie (określanym w dalszej części skrótem k.c.). Pamiętać przy tym należy, iż treść dozwolonej umowy przez prawo wyznaczają postanowienia art. 56 i 58 k.c.

Zgodnie z art. 56 k.c. czynność prawna wywołuje nie tylko skutki w niej wyrażone, lecz również te, które wynikają z ustawy, z zasad współżycia społecznego i z ustalonych zwyczajów.

Z uwagi na brak ustawowych uregulowań umowy spółki cichej stwierdzić należy, iż umowa ta jest jedną z tzw. umów nienazwanych. Zauważyć przy tym należy, iż o rodzaju zawartej umowy nie decyduje nadana jej przez strony nazwa lecz treść złożonych przy jej zawieraniu oświadczeń woli. Funkcjonowanie spółki cichej opiera się na wniesieniu przez wspólnika cichego, dysponującego majątkiem rzeczowym lub finansowym, wkładu (niekiedy w postaci wkładu własnej pracy) na rzecz drugiego wspólnika, prowadzącego przedsiębiorstwo lub inną działalność zarobkową we własnym imieniu. Wspólnik cichy w zamian za swój wkład uczestniczy w zyskach tej działalności, nie ujawniając się jednak na zewnątrz, nie mając też praw do majątku tej spółki. Udział wspólnika cichego nie prowadzi do utworzenia jakiegokolwiek rodzaju wspólnoty ze wspólnikiem - ani rzeczowej, ani majątkowej, ani osobowej. Wspólnik cichy nie odpowiada też za zobowiązania spółki wobec wierzycieli. Spółka taka jest po prostu odmianą umowy cywilnoprawnej dwóch stron.

Do istotnych elementów stosunku spółki cichej należą:

1.  uczestniczenie w cudzym przedsiębiorstwie (strony dążą do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego),
2.  poprzez wniesienie wkładu (wkład wspólnika cichego, który może być w formie zarówno pieniężnej, jak i niepieniężnej, staje się częścią majątku przedsiębiorcy),
3.  wniesienie wkładu daje prawo do udziału w zysku (nie można wyłączyć wspólnika cichego od uczestnictwa w zyskach - inaczej jest w odniesieniu do strat),
4.  wyłączenie osobistej odpowiedzialności (wobec wierzycieli przedsiębiorcy).

Istota spółki cichej wyczerpuje się w stosunku zobowiązaniowym łączącym wspólników (spółka wewnętrzna). Wspólnik cichy, nie staje się współwłaścicielem majątku, do którego wniósł wkład, ani nie występuje w stosunkach zewnętrznych.

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, iż Wnioskodawca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zawarł umowę spółki cichej z dwoma osobami fizycznymi, nie prowadzącymi działalności gospodarczej. Z zawartej umowy wynika, iż każdy ze wspólników cichych wniesie wkład pieniężny w wysokości 40.000 zł, a Wnioskodawca jako wspólnik jawny zobowiązał się, iż będzie działał we własnym imieniu na rachunek spółki oraz że będzie odpowiadał za zobowiązania spółki.

Ponieważ dopuszczalne jest stosowanie do umów nienazwanych przepisów o umowach nazwanych, wprost lub przez analogię, w zależności od celu umowy nienazwanej i podobieństwa tego celu do umowy nazwanej, właściwym jest potraktowanie wniesienia wkładu przez wspólnika cichego jako udzielenie pożyczki jeżeli przedmiotem wkładu są pieniądze lub rzeczy oznaczone co do gatunku - na co wskazuje treść art. 720 k.c. Przekazanie przedmiotu wkładu i późniejszy jego zwrot nie stanowi dochodu wspólnika cichego. Za dochód taki należy uważać jedynie udział w zysku przedsiębiorcy.

Jeżeli więc wspólnikiem jest osoba fizyczna, udział w zysku przedsiębiorcy należy zakwalifikować jako przychód z tytułu odsetek od pożyczek, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.). Przychodów z uzyskanych odsetek od pożyczek nie łączy się z przychodem z innych źródeł. Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzić należy, iż w sytuacji gdy wspólnikiem cichym jest osoba fizyczna nie prowadząca działalności gospodarczej udział w zyskach spółki zakwalifikować należy jako przychód z kapitałów pieniężnych.

Od uzyskanych dochodów (przychodów) z odsetek od pożyczek, z wyjątkiem gdy udzielanie pożyczek jest przedmiotem działalności gospodarczej pobiera się 19% zryczałtowany podatek dochodowy, z zastrzeżeniem art. 52a (art. 30a ust. 1 pkt 1 ww. ustawy). Przy czym, zgodnie z art. 30a ust. 6 ww. ustawy, zryczałtowany podatek, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4 oraz pkt 6, 8 i 9, pobiera się bez pomniejszania przychodu o koszty uzyskania, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 5 pkt 1 i 4, ust. 5a i 5d (nie mającego zastosowania w przedmiotowej sprawie).

Tym samym Wnioskodawca zobowiązany będzie, jako płatnik do poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych. Zgodnie bowiem z art. 41 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują świadczeń z tytułu działalności, o której mowa w art. 13 pkt 2 i 4-9 oraz art. 18, osobom określonym w art. 3 ust. 1, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 4, zaliczki na podatek dochodowy, stosując do dokonywanego świadczenia, pomniejszonego o miesięczne koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 oraz o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, najniższą stawkę podatkową określoną w skali, o której mowa w art. 27 ust. 1. W myśl natomiast art. 41 ust. 4 ww. ustawy, płatnicy, o których mowa w ust. 1, są obowiązani pobierać zryczałtowany podatek dochodowy od dokonywanych wypłat (świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych z tytułów określonych w art. 29, art. 30 ust. 1 pkt 2, 4-5a i 13 oraz art. 30a ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 4d, 5 oraz 10.

Pobrany podatek Wnioskodawca zobowiązany będzie wykazać w składanej deklaracji PIT-8AR. Zgodnie bowiem z art. 42 ust. 1a ww. ustawy, w terminie do końca stycznia roku następującego po roku podatkowym płatnicy, o których mowa w art. 41, są obowiązani przesłać do urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby, roczne deklaracje, według ustalonego wzoru. Wzory deklaracji zostały określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 29 marca 2012 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie określenia niektórych wzorów oświadczeń, deklaracji i informacji podatkowych obowiązujących w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 355).

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Nadmienia się, iż w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej kwot wypłaconych wspólnikom cichym wydano odrębne rozstrzygniecie.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.