Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP1/443-732/14-2/AW
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-07-30
Teza: nieodpłatne świadczenie usług (art. 8.2), czynności niepodlegające opodatkowaniu, brak prawa do odliczenia podatku VAT
Słowa kluczowe: odliczenia-prawo do odliczenia; przekazanie; świadczenie-świadczenie nieodpłatne; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 24 czerwca 2014 r. (data wpływu do Biura Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku 30 czerwca 2014 r.), o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT od zakupów służących realizacji projektu **\- jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 30 czerwca 2014 r. do BKIP w Płocku wpłynął ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT od zakupów służących realizacji projektu.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

S. Sp. z o.o. jest podatnikiem podatku VAT. Przedmiot działalności spółki stanowi m. in. działalność związana z oprogramowaniem i doradztwem w zakresie informatyki oraz działalność powiązana (PKD 62), produkcja komputerów, wyrobów elektronicznych i optycznych (PKD 26), produkcja urządzeń elektrycznych (PKD 27).

Dnia 20 grudnia 2013 roku pomiędzy S. a Centrum („C”) zawarta została umowa o wykonanie i finansowanie projektu realizawanego na rzecz bezpieczeństwa i obronności państwa w ramach konkursu nr 4/2013 pt. „System platformy pomiarowej dla potrzeb bezpieczeństwa informacji stworzony z wykorzystaniem interferometrycznej metody pomiaru drgań” („Projekt").

Na podstawie ww. umowy, zostało utworzone konsorcjum naukowe („Konsorcjum w skład kórego wchodzą: S. Sp. z o. o. jako tzw. lider Konsorcjum oraz W. „Uczestnicy Konsorcjum”).

Zgodnie z Umową, Uczestnicy Konsorcjum zobowiązują się realizować Projekt zgodnie z warunkami określonymi w Umowie, dotyczącymi w szczególności opisu Projektu, harmonogramu prac w ramach projektu oraz kosztów ponoszonych w związku z Projektem.

Zgodnie z Umową, C zobowiązuje się udzielić S. jako liderowi Konsorcjum, a za jej pośrednictwem również pozostałym Uczestnikom Konsorcjum, finansowania na realizację Projektu obejmującego tzw. koszty kwalifikowane odpowiadające całości kosztów realizacji Projektu. Tym samym, poszczególni Uczestnicy Konsorcjum, w tym S. , nie wnoszą żadnego własnego wkładu finansowego w realizację Projektu.

Koszty kwalifikowane obejmują - co do zasady - wydatki ponoszone przez poszczególnych Uczestników Konsorcjum (np. S. ), z tytułu nabycia towarów i usług związanych z realizacją Projektu w kwocie netto, tzn. nie obejmują podatku VAT naliczonego przy nabyciu tych towarów i usług. Zgodnie z Umową, podatek VAT naliczony przy nabyciu towarów i usług związanych z wydatkami ponoszonymi w związku z wykonaniem Projektu stanowi koszt kwalifikowany, jeżeli Uczestnikowi Konsorcjum (np. S. ) nie przysługuje prawo do odliczenia lub zwrotu tego podatku (zgodnie z odpowiednimi przepisami o podatku VAT).

Realizacja Projektu z założenia powinna wiązać się z uzyskaniem określonych wyników badań i prac wykonanych w ramach Projektu („Wyniki Projektu”) - np. wynalazków, wzorów użytkowych lub przemysłowych - praw własności przemysłowej lub utworów stanowiących przedmiot prawa autorskiego. Zgodnie z Umową, Wyniki Projektu mają zostać przekazane do dalszego wykorzystania (np. komercjalizacji) Skarbowi Państwa, w formie nieodpłatnego udzielenia Skarbowi Państwa odpowiednich licencji na korzystanie z Wyników Projektu lub nieodpłatnego przeniesienia na Skarb Państwa autorskich praw majątkowych do Wyników Projektu (w zależności od rodzaju Wyników Projektu).

W Umowie nie jest przewidziana możliwość wykorzystania Wyników Projektu (np. komercjalizacji, odpłatnego udostępniania innym podmiotom itp.) przez poszczególnych Uczestników Konsorcjum, jednocześnie, poza powyższym nieodpłatnym udzieleniem licencji/przeniesieniem autorskich praw majątkowych do Wyników Projektu, Umowa nie określa żadnych innych czynności/transakcji, które miałaby być dokonywane pomiędzy poszczególnymi Uczestnikami Konsorcjum.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy podatek VAT naliczony przy nabyciu towarów i usług związanych z realizacją Projektu podlega odliczeniu na gruncie przepisów o podatku VAT a tym samym z chwilą bezpłatnego przekazania Skarbowi Państwa wyniku projektu, czynność ta podlega opodatkowaniu VAT, czy też - alternatywnie - S. Sp. z o. o. nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VA naliczonego a tym samym z chwilą bezpłatnego przekazania Skarbowi Państwa wyniku projektu, czynność ta nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Nie są spełnione warunki, o których mowa w art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług, a zatem nieodpłatne udzielenie licencji/przekazanie autorskich praw majątkowych przez S. Sp. z o. o. Skarbowi Państwa stanowi nieodpłatne świadczenie usług, ale dla celów działalności gospodarczej S. - a więc stanowi czynność niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

Konsorcjum nie stanowi samoistnego, odrębnego podatnika podatku VAT (nie spełnia definicji podatnika obowiązującej na gruncie podatku VAT). Podatnikami VAT są poszczególni Uczestnicy Konsorcjum, jednocześnie czynności dokonywane przez poszczególnych Uczestników Konsorcjum, w tym S. , podlegają kwalifikacji na gruncie podatku VAT.

Udzielenie licencji/przekazanie autorskich praw majątkowych następuje w wykonaniu zobowiązań cywilnoprawnych (Umowy, umowy konsorcjum) zaciągniętych przez S. jako profesjonalnego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, zajmującego się prowadzeniem działalności określonego rodzaju. Sam udział i zaangażowanie S. w realizację Projektu, skutkujące powstaniem Wyników Projektu (a w dalszej kolejności udzieleniem licencji/przeniesieniem autorskich praw majątkowych do Wyników Projektu) wynika wprost z faktu, że S. posiada niezbędne zasoby i doświadczenie wymagane do prowadzenia takiej działalności. Bez prowadzenia takiej działalności, S. w ogóle nie byłaby zaangażowana w Projekt.

Wiedza i doświadczenie zdobyte w toku Projektu może zostać potencjalnie i w pewnym zakresie, wykorzystana przez S. przy realizacji innych, własnych przedsięwzięć biznesowych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Jednocześnie, w ramach Projektu S. nie dokonuje innych czynności, które mogłyby zostać uznane za podlegające opodatkowaniu VAT.

Reasumując, nieodpłatne udzielenie licencji do Wyników Projektu przez S. Sp. z o. o. na rzecz Skarbu Państwa zostało potraktowane jako nieodpłatne świadczenie usług ale do celów działalności gospodarczej, w konsekwencji, podatek VAT naliczony przy nabyciu towarów i usług związanych z realizacją Projektu - jako związany z wykonywaniem czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT - nie podlega w całości odliczeniu przez S. na gruncie przepisów o VAT i w konsekwencji bezpłatne przekazanie Skarbowi Państwa wyniku projektu, także nie podlega opodatkowaniu VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) zwanej dalej „ustawą”, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Z treści cytowanych wyżej przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia dokonuje czynny podatnik podatku od towarów i usług, a towary i usługi, przy nabyciu których podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających temu podatkowi.

Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca podpisał umowę z Centrum na wykonanie i finansowanie projektu realizowanego na rzecz bezpieczeństwa i obronności państwa w ramach konkursu „System platformy pomiarowej dla potrzeb bezpieczeństwa informacji stworzony z wykorzystaniem interferometrycznej metody pomiaru drgań”. W celu realizacji powyższego projektu zostało utworzone konsorcjum w skład którego wchodzą Wnioskodawca jako lider konsorcjum oraz W. w Warszawie. Realizacja projektu wiąże się z uzyskaniem określonych wyników badań i prac wykonywanych w ramach projektu – wynalazków, wzorów użytkowych lub pomiarowych – praw własności przemysłowej lub utworów stanowiących przedmiot prawa autorskiego. Wyniki projektu mają zostać przekazane do dalszego wykorzystania Skarbowi Państwa w formie nieodpłatnego udzielenia licencji na korzystanie z wyników lub nieodpłatnego przeniesienia na Skarb Państwa autorskich praw majątkowych do wyników. W umowie nie jest przewidziana możliwość wykorzystania wyników projektu przez poszczególnych uczestników konsorcjum poza powyższym nieodpłatnym udzieleniem licencji/przeniesieniem autorskich praw majątkowych do wyników projektu. Umowa nie przewiduje aby wyniki projektu były odpłatnie udostępniane przez uczestników konsorcjum lub wykorzystywane do komercjalizacji.

Z opisu sprawy wynika że Centrum udzieli Wnioskodawcy jako liderowi konsorcjum finansowania na realizację projektu obejmującego tzw. koszty kwalifikowane odpowiadające całości kosztów związanych z realizacją projektu. Zatem uczestnicy konsorcjum nie wnoszą żadnego własnego wkładu finansowego w realizację projektu.

Wątpliwości Wnioskodawcy odnoszą się do prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT związanego z nabywanymi towarami i usługami wykorzystywanymi w toku realizacji opisanego projektu. Podstawowa zasada wynikająca z powołanego wyżej art. 86 ust. 1 ustawy o VAT wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Zatem w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć czy realizacja projektu stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu a dokładniej czy nieodpłatne udzielenie licencji/przeniesienie autorskich praw majątkowych do wyników projektu podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W przepisie art. 8 ust. 1 ustawy zdefiniowano, iż przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Oceniając, czy dane świadczenie ma charakter usługi należy mieć na względzie fakt, że ustawodawca – jak wynika z treści art. 8 ust. 1 ustawy – uznaje za usługę każde świadczenie wykonane przez podatnika w ramach prowadzonej przez niego działalności, które nie jest dostawą towarów, podkreślając tym samym powszechność opodatkowania. Zatem na zachowanie to (świadczenie) składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź tolerowanie – znoszenie określonych stanów rzeczy). Ponadto, do uznania danej czynności za usługę, konieczne jest istnienie odbiorcy wykonywanego świadczenia (beneficjenta czynności) i występowanie związku między tą czynnością a otrzymywanym przez niego wynagrodzeniem, będącym świadczeniem wzajemnym. W konsekwencji, usługą jest tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument – odbiorca świadczenia, odnoszący z niego korzyść (choćby potencjalną).

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy dla uznania, że świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność. Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie, nagroda. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny. Powyższa analiza prowadzi do wniosku, że istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą.

Zatem czynności podlegają opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy zostały wykonane odpłatnie. Czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub świadczącego usługę.

Kolejnym czynnikiem decydującym o tym czy mamy do czynienia z wynagrodzeniem jest określenie, czy wynagrodzenie takie było należne z tytułu danego świadczenia. Czynność opodatkowana powstaje bowiem wyłącznie w związku z zaistnieniem stosunku prawnego określonego umową między stronami. Zatem wystąpić musi bezpośredni i niezbędny związek pomiędzy wykonywanymi czynnościami i wysokością otrzymanego wynagrodzenia oparty o relacje cywilnoprawne pomiędzy podmiotami i jednocześnie wynagrodzenie to może być wyrażone w pieniądzu.

W związku z tym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Z kolei, jak wynika z art. 8 ust. 2 ustawy za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

1.  użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych,
2.  nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Zatem analiza art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy wskazuje, że opodatkowaniu podlegać powinno, jako odpłatne świadczenie usług, użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza (w tym w szczególności m. in. do celów osobistych podatnika lub jego pracowników), jeżeli przysługiwało mu prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego, w całości lub w części, przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tych towarów lub ich części składowych.

Tylko łączne zaistnienie ww. przesłanek umożliwia objęcie zakresem opodatkowania VAT usług świadczonych nieodpłatnie. Jeśli jeden z tych warunków nie jest spełniony Wnioskodawca nie powinien opodatkowywać takiego nieodpłatnego świadczenia usług.

Natomiast treść powołanego art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy wskazuje, że dla ustalenia czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia. Jeżeli nieodpłatne świadczenie wpisywało się będzie w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona. Stwierdzenie takie uzależnione jednak jest od konkretnych okoliczności jakie w danej sprawie występują. Usługi świadczone do celów innych niż działalność gospodarcza należy uznać wszelkie usługi, których świadczenie odbyło się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej. Niedopełnienie któregokolwiek z warunków określonych w art. 8 ust. 2 ustawy, jest podstawą do traktowania nieodpłatnej usługi jako niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Tym samym należy wskazać, że w omawianej sprawie realizacja opisanego projektu oraz przekazanie powstałych w toku jego realizacji wyników – licencji, autorskich praw majątkowych do wyników - ma związek z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością gospodarczą. Jak wskazał Zainteresowany udział w projekcie wynika z faktu, że Spółka posiada niezbędne zasoby i doświadczenie wymagane do prowadzenia takiej działalności. Ponadto wiedza i doświadczenie zdobyte w toku realizacji projektu mogą zostać wykorzystane przy realizacji innych, własnych przedsięwzięć biznesowych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Tym samym brak jest podstaw w omawianej sytuacji aby niedopłatne udzielenie licencji/przeniesienie autorskich praw majątkowych do wyników projektu uznać za odpłatne świadczenie usług. W związku z powyższym nie zostaną spełnione przesłanki opisane w art. 8 ust. 2 ustawy, zatem czynności te nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W zakresie pytania Wnioskodawcy odnoszącego się do prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT związanego z nabywanymi towarami i usługami przeznaczonymi do realizacji opisanego projektu należy uznać, Spółce nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego na zasadach wynikających z ustawy o podatku od towarów i usług, gdyż nabywane towary i usługi związane z ww. projektem nie służą wykonywaniu czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Mają związek z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT tj. z niedopłatnym udzieleniem/przeniesieniem autorskich praw majątkowych do wyników projektu.

Zatem stanowisko Wnioskodawcy w omawianej sprawie jest prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.