Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP2/443-50/10/EB
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2010-03-30
Teza: W przypadku wyłączenia z transakcji zbycia części przedsiębiorstwa takich jego elementów jak: zobowiązania, należności, pozwolenia, koncesje, znaki towarowe – mamy do czynienia ze zbyciem składników materialnych i niematerialnych przedsiębiorstwa, a nie ze zbyciem zorganizowanej jego części.
Słowa kluczowe: przedsiębiorstwa-zorganizowana część przedsiębiorstwa; wyłączenie; zbycie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział I-art. 2; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 6

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 18 stycznia 2010 r. (data wpływu 21 stycznia 2010 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości uznania zbywanych składników za zorganizowaną część przedsiębiorstwa i wyłączenia tej transakcji z opodatkowania – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 21 stycznia 2010 r. został złożony wniosek, o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości uznania zbywanych składników za zorganizowaną część przedsiębiorstwa i wyłączenia tej transakcji z opodatkowania.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Spółdzielnia zamierza zaprzestać prowadzenia jednego z rodzajów działalności gospodarczej tj. działalności handlowej w zakresie zakupu i sprzedaży warzyw i owoców oraz artykułów spożywczych. Zaprzestanie działalności handlowej w podanym zakresie nie oznacza likwidacji Spółdzielni, która zachowa nadal swój byt prawny w postaci osoby prawnej. Likwidując działalność handlową, Spółdzielnia zamierza przekazać składniki majątkowe, które do tej pory służyły działalności handlowej, osobie fizycznej (byłemu pracownikowi), która uzyska wpis do ewidencji osób prowadzących działalność gospodarczą i kontynuować będzie działalność handlową, którą dotychczas prowadziła Spółdzielnia, we własnym imieniu i na własny rachunek. Podmiot przejmujący dotychczasową działalność handlową nabędzie odpłatnie od Spółdzielni następujące składniki majątkowe: całą masę towarową znajdująca się na stanie magazynowym Spółdzielni, wyposażenie znajdujące się w miejscu dotychczas prowadzonej działalności handlowej, środki transportu służące do prowadzenia działalności handlowej, jak również przejmie dotychczasowych kontrahentów Spółdzielni tj. dostawców towarów i kupujących, jednak bez przejmowania należności i zobowiązań Spółdzielni. Niezależnie od powyższego z podmiotem przejmującym działalność zostanie zawarta umowa najmu pomieszczeń, w których do tej pory Spółdzielnia prowadziła działalność handlową. Osoba nabywająca przejmie również kilku dotychczasowych pracowników Spółdzielni w trybie art. 23 1 K.p. Osoba przejmująca działalność nie przejmie nazwy przedsiębiorstwa, praw wynikających z umów najmu i dzierżawy, nieruchomości, wierzytelności, praw i papierów wartościowych, środków pieniężnych, koncesji, licencji, zezwoleń, tajemnicy przedsiębiorstwa, ksiąg i dokumentów związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa, jak również znaków towarów.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy przeniesienie składników majątkowych, z uwzględnieniem okoliczności podanych w wyżej przedstawionym zdarzeniu przyszłym należy, uznać za transakcję zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa, w stosunku do której ma zastosowanie art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, przewidujący wyłączenie transakcji z opodatkowania tym podatkiem?

Zdaniem Wnioskodawcy, w podanym zdarzeniu przyszłym zbycie składników majątkowych w postaci: całej masy towarowej znajdującej się na stanie magazynowym Spółdzielni, wyposażenia znajdującego się w miejscu dotychczasowej działalności handlowej, jak również przejęcie na podstawie umowy najmu pomieszczeń, w których Spółdzielnia prowadziła działalność gospodarczą, przejęcia pracowników, dotychczasowych kontrahentów wskazuje, że w danym zdarzeniu przyszłym winien mieć zastosowanie art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług wyłączający stosowanie przepisów ustawy do transakcji, której przedmiotem jest zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Wskazał, że należy zgodzić się z poglądem, iż użyte w art. 6 ustawy pojęcie przedsiębiorstwa obejmuje każdy ze składników materialnych i niematerialnych służących do realizacji określonych zadań gospodarczych, bez względu, czy obejmuje on całość, czy jedynie część majątku określonego podmiotu. O tym czy konkretne składniki muszą być przeniesione na nabywcę, aby można było uznać, że nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa, decydują okoliczności faktyczne, których nie można określić apriorycznie. Ocena czy doszło do nabycia przedsiębiorstwa jest więc możliwa in concreto, a miarodajne jest ustalenie, czy nabyto minimum środków, bez których kontynuowanie przez nabywcę działalności gospodarczej realizowanej przed zbyciem nie jest możliwe.

W podanym zdarzeniu przyszłym nabywca nabędzie pewien zorganizowany i powiązany funkcjonalnie zespół składników majątkowych, umożliwiający kontynuowanie działalności gospodarczej w zakresie w jakim taką działalność prowadziła Spółdzielnia, a tym samym należałoby uznać, iż do przewidywanej transakcji będzie miał zastosowanie art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług wyłączający stosowanie tejże ustawy do przewidywanej transakcji.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Towarami - w świetle art. 2 pkt 6 ustawy - są rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki, budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty.

W art. 7 ust. 1 ustawy postanowiono, iż przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do postanowień art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy, przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Pojęcie „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawa towarów”, w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego (aportu).

Ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, winien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma on zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.

Przepis art. 2 pkt 27e ustawy o podatku od towarów i usług stanowi, że pod pojęciem zorganizowanej części przedsiębiorstwa rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Z przytoczonego przepisu wynika, że podstawowym wymogiem dla uznania, że część przedsiębiorstwa stanowi zorganizowaną jego część jest to aby stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych).

Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy czym w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze.

Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Ponadto wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalne, niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Powyższe oznacza, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową.

Zatem, aby w rozumieniu przepisów podatkowych, określony zespół składników majątkowych mógł zostać uznany za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.

Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.

Oznacza to, że zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa (na ile stanowią w nim wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość).

Na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy więc do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:

1.  istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań,
2.  zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie,
3.  składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych,
4.  zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.

Z opisu zdarzenia przyszłego wynika, iż Spółdzielnia zamierza sprzedać na rzecz jednego z byłych pracowników, część przedsiębiorstwa. Przedmiotem sprzedaży będą towary handlowe, wyposażenie, środki transportu. Nabywca przejmie ponadto kontrahentów Spółdzielni tj. dostawców i nabywców oraz część pracowników dotychczas zatrudnionych w tym dziale. Z transakcji zbycia części przedsiębiorstwa wyłączone będą: prawo do używania nazwy przedsiębiorstwa, prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości, wierzytelności, prawa i papiery wartościowe, środki pieniężne, zobowiązania i należności, koncesje, licencje, zezwolenia, tajemnica przedsiębiorstwa, księgi i dokumenty związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa oraz znaki towarowe, jak również pomieszczenia, w których dotychczas prowadzona była działalność gospodarcza.

Wyłączenie z przedmiotu zbycia istotnych elementów zorganizowanej części przedsiębiorstwa, tj. wskazanych we wniosku składników niematerialnych (m. in. zobowiązań i należności, praw wynikających z zawartych umów, zezwoleń i koncesji) oraz materialnych – nieruchomości – powoduje, że czynność tę należy uznać za zbycie sumy składników majątkowych i niemajątkowych, a nie zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o podatku od towarów i usług. W konsekwencji do przedmiotowej czynności nie znajdzie zastosowania wyłączenie określone w przepisie art. 6 pkt 1 ustawy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu datowania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.