Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPB2/4511-465/15-4/AC
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2015-11-12
Teza: Czy wystąpienie z umowy kredytu będzie wiązało się z osiągnięciem przychodu przez Wnioskodawczynię, który będzie opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: dług-zwolnienie z długu; kredyt; partner; przychód; przychód-źródła przychodu; współwłasność
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 20

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 27 lipca 2015 r. (data wpływu 6 sierpnia 2015 r.), uzupełnionym pismem z dnia 20 października 2015 r. (data wpływu 23 października 2015 r.), o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie przychodów z innych źródeł – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 6 sierpnia 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie przychodów z innych źródeł.

Wniosek nie spełniał wymogów określonych w art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.), w związku z czym pismem z dnia 13 października 2015 r., Nr IPTPB2/4511-465/15-2/AC, Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów, na podstawie art. 169 § 1 w związku z art. 14h ww. ustawy, wystąpił do Wnioskodawcy o usunięcie braków w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Wezwanie skutecznie doręczono w dniu 15 października 2015 r., natomiast w dniu 23 października 2015 r. przesłano uzupełnienie ww. wniosku (data nadania 21 października 2015 r.).

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Dnia 30 września 2014 r. Wnioskodawczyni wraz ze swoim partnerem (niespokrewnieni) zakupiła spółdzielcze własnościowe mieszkanie. Przedmiotowa nieruchomość została nabyta w udziałach po ½. Cena przedmiotowego mieszkania wynosiła 250 000 zł (dwieście pięćdziesiąt tysięcy złotych). Kupujący zobowiązali się do jej zapłacenia solidarnie. Przy czym, 50 000 zł (pięćdziesiąt tysięcy złotych) pochodziło z ich wkładu własnego, pozostała zaś część pochodziła z kredytu mieszkaniowego. Kupujący zaciągnęli kredyt w wysokości 49 396,30 Euro (czterdzieści dziewięć tysięcy trzysta dziewięćdziesiąt sześć Euro 30/100). Zobowiązani są oni do jego solidarnej spłaty.

Wnioskodawczyni wraz ze swoim partnerem rozstali się.

Dnia 13 lipca 2015 r. Wnioskodawczyni darowała swojemu byłemu partnerowi swój udział w nieruchomości.

Obecnie jedynym właścicielem nieruchomości jest były partner Wnioskodawczyni, natomiast oboje - Wnioskodawczyni oraz Jej były partner  są nadal solidarnie kredytobiorcami.

Wnioskodawczyni zamierza wystąpić z umowy kredytu.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawczyni wskazała, że:

1.  z zapisu aktu notarialnego  umowy darowizny nie wynika, że Wnioskodawczyni przekazuje byłemu partnerowi 1/2 udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego w zamian za możliwość wystąpienia z umowy kredytu. Bank nie wymagał takiego zapisu, a warunkiem wystąpienia Wnioskodawczyni z umowy kredytu ma być przedłożenie w banku aktu notarialnego umowy darowizny, z którego wynika, że Wnioskodawczyni przestaje być współwłaścicielem mieszkania;
2.  w związku z zawarciem przez Wnioskodawczynię umowy darowizny udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego na rzecz byłego partnera, zostanie sporządzony aneks do umowy kredytu za zgodą banku, w wyniku którego Wnioskodawczyni przestanie być dłużnikiem z tytułu udzielonego kredytu. Warunkiem wystąpienia Wnioskodawczyni z umowy kredytu będzie przedłożenie w banku aktu notarialnego umowy darowizny, z którego wynika, że Wnioskodawczyni przestaje być współwłaścicielem mieszkania. Nastąpi zmiana wpisu w KW (zmiana właściciela). W wyniku aneksu bank nie dokona umorzenia długu ani części długu, ani umorzenia odsetek, kwota zobowiązania pozostanie bez zmian;
3.  wartość darowanego udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu będzie niższa, niż wartość długu wynikająca z umowy kredytu na nabycie udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego na dzień wystąpienia z kredytu. Kredyt obciąża współkredytobiorców solidarnie w kwocie zobowiązania kredytowego, na podstawie art. 366 - 378 Kodeksu cywilnego.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy w przedmiotowym stanie faktycznym wystąpienie z umowy kredytu będzie wiązało się z osiągnięciem przychodu przez Wnioskodawczynię, który będzie opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawczyni, wystąpienie z umowy kredytu nie będzie wiązało się z osiągnięciem przez nią przychodu, a tym samym nie będzie skutkowało powstaniem zobowiązania podatkowego na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 tej ustawy oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c ww. ustawy oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Przysporzeniem majątkowym i przychodem w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 9 ust. 1) są nie tylko aktywa, które ulegają zwiększeniu u podatnika, ale także zmniejszenie jego pasywów.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu lub jego części, wtedy bowiem następuje konkretne przysporzenie majątkowe. Przez umowę kredytu, zgodnie z przepisami prawa bankowego bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Uregulowanie relacji majątkowych pomiędzy kredytobiorcami oznaczać może, że wskazany kredytobiorca przejmuje całość zobowiązania kredytowego natomiast inny kredytobiorca występuje do banku z wnioskiem o zwolnienie z długu. Skoro osoba taka nie uzyskała jednak kosztem majątku banku korzyści majątkowej w wysokości odpowiadającej kwocie kredytu stanowiącego przedmiot zwolnienia z długu, gdyż w chwili dokonania ww. czynności prawnej nastąpiła zmiana stron umowy kredytu (jedynym kredytobiorcą został kredytobiorca utrzymujący kredyt), która nie powoduje zmiany w zakresie tożsamości, kształtu ani treści zobowiązania kredytowego, nie można uznać, że w chwili zwolnienia z długu po stronie Wnioskodawczyni, której wniosek o zwolnienie z długu zostanie pozytywnie rozpatrzony przez bank, powstanie przychód podlegający opodatkowaniu.

W sytuacji zwolnienia z długu (zmiany stron umowy kredytowej) po stronie takiej osoby nie doszło zatem do powstania przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji nie ciąży na Wnioskodawczyni obowiązek zapłaty podatku dochodowego.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c oraz dochodów, od których na podstawie Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 20 ust. 3 i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Dla celów podatkowych przyjmuje się  co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Przepis art. 20 ust. 1 cytowanej ustawy stanowi, że za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Sformułowanie „w szczególności” dowodzi, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i zasadnym jest aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Na gruncie prawa podatkowego przychodem podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jest każda forma przysporzenia majątkowego (korzyść) tzn. zarówno pieniężna jak i niepieniężna.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami prawa bankowego. Przez umowę kredytu, zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1376, z późn. zm.), bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu lub jego części, wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Osoba trzecia może wstąpić na miejsce dłużnika, który zostaje z długu zwolniony (przejęcie długu) - art. 519 § 1 ustawy Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121, z późn. zm.).

Zgodnie z § 2 tego przepisu, przejęcie długu może nastąpić:

1.  przez umowę między wierzycielem a osobą trzecią za zgodą dłużnika; oświadczenie dłużnika może być złożone którejkolwiek ze stron;
2.  przez umowę między dłużnikiem a osobą trzecią za zgodą wierzyciela; oświadczenie wierzyciela może być złożone którejkolwiek ze stron; jest ono bezskuteczne, jeżeli wierzyciel nie wiedział, że osoba przejmująca dług jest niewypłacalna.

W myśl art. 521 § 1 Kodeksu cywilnego, jeżeli skuteczność umowy o przejęcie długu zależy od zgody dłużnika, a dłużnik zgody odmówił, umowę uważa się za nie zawartą. Jeżeli skuteczność umowy o przejęcie długu zależy od zgody wierzyciela, a wierzyciel zgody odmówił, strona, która według umowy miała przejąć dług, jest odpowiedzialna względem dłużnika za to, że wierzyciel nie będzie od niego żądał spełnienia świadczenia (art. 521 § 2 Kodeksu cywilnego).

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że w związku z zawarciem przez Wnioskodawczynię umowy darowizny udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego na rzecz byłego partnera, zostanie sporządzony aneks do umowy kredytu za zgodą banku, w wyniku którego Wnioskodawczyni przestanie być dłużnikiem z tytułu udzielonego kredytu. Warunkiem wystąpienia Wnioskodawczyni z umowy kredytu będzie przedłożenie w banku aktu notarialnego umowy darowizny, z którego wynika, że Wnioskodawczyni przestaje być współwłaścicielem mieszkania. W wyniku aneksu bank nie dokona umorzenia długu ani części długu, ani umorzenia odsetek. Kwota zobowiązania pozostanie bez zmian, natomiast jedynym kredytobiorcą pozostanie były partner Wnioskodawczyni.

Wnioskodawczyni stwierdziła, że nie uzyskuje kosztem majątku banku korzyści majątkowej w wysokości odpowiadającej kwocie kredytu stanowiącej przedmiot zwolnienia z długu, gdyż w chwili dokonania ww. czynności prawnej nastąpi jedynie zmiana stron umowy kredytowej; nie można uznać, że w związku ze zwolnieniem z długu po stronie Wnioskodawczyni powstanie przychód podlegający opodatkowaniu.

Biorąc zatem pod uwagę powyższe, należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie wystąpienie przez Wnioskodawczynię z umowy kredytu, w związku z darowizną udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu oraz zawarciem aneksu do umowy kredytu za zgodą banku, nie spowoduje powstania po stronie Wnioskodawczyni przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji czynności prawne opisane w przedstawionym zdarzeniu przyszłym nie będą skutkowały powstaniem obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Interpretacja dotyczy stanu przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Jednocześnie Organ zauważa, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) jest sam przepis prawa. Jeżeli zatem przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe będzie różniło się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Wnioskodawcy w zakresie rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.