Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP4.4012.754.2019.2.EK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2020-01-09
Teza: Brak opodatkowania sprzedaży udziałów w Spółce
Słowa kluczowe: działalność-działalność gospodarcza; podatnik; udział; udział-sprzedaż udziałów
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 28 października 2019 r. (data wpływu 30 października 2019 r.) uzupełnionym pismem z dnia 19 grudnia 2019 r. (data wpływu 23 grudnia 2019 r.) na wezwanie Oranu z dnia 4 grudnia 2019 r. (skutecznie doręczone 17 grudnia 2019 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku opodatkowania sprzedaży udziałów w Spółce – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 30 października 2019 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku opodatkowania sprzedaży udziałów w Spółce. Wniosek uzupełniono pismem z dnia 19 grudnia 2019 r. (data wpływu 23 grudnia 2019 r.) na wezwanie Oranu z dnia 4 grudnia 2019 r. ( skutecznie doręczone 17 grudnia 2019 r.).

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Związek (Wnioskodawca) jest ogólnokrajową organizacją związkową, nie prowadzi działalności gospodarczej i jest wspólnikiem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością działającej pod firmą „A.” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Kapitał zakładowy spółki działającej pod firmą „A.” Spółka z o.o. wynosi 50.000 złotych (pięćdziesiąt tysięcy złotych) i dzieli się na 100 udziałów o wartości równej 500 złotych (pięćset złotych) każdy.

Wnioskodawca posiada 50 udziałów w spółce działającej pod firmą „A.” Spółka z o.o. o łącznej wartości 25.000 złotych (dwadzieścia pięć tysięcy złotych). Drugi współudziałowiec będący także organizacją związkową posiada również 50 udziałów o łącznej wartości 25.000 złotych (dwadzieścia pięć tysięcy złotych).

Umowa Spółki została zawarta pomiędzy wymienionymi powyżej organizacjami związkowymi aktem notarialnym z dnia (…). Wnioskodawca, zgodnie z uchwałami przyjętymi przez swoje organy statutowe, ma zamiar sprzedać wszystkie posiadane udziały w spółce działającej pod firmą „A.” Spółka z o.o. osobie fizycznej. Jest to czynność jednorazowa, Wnioskodawca nie posiadał w przeszłości innych udziałów ani też nie posiada w chwili obecnej innych udziałów poza wymienionymi w pkt 74 ORD-IN. Dodatkowo Wnioskodawca wskazał, że drugi ze współudziałowców ma zamiar jednocześnie sprzedać posiadane udziały innej osobie fizycznej.

W uzupełniniu wniosku, Wnioskodawca wskazał, że nie był i nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Wnioskodawca nie będzie zbywał udziałów w spółce w ramach działalności maklerskiej i brokerskiej, gdyż nie prowadził ani nie prowadzi takiej działalności. Zainteresowany nie uczestniczył ani nie uczestniczy w zarzadzaniu Spółką, której udziały zamierza sprzedać w zakresie wykraczającym poza zwykle prawa i obowiązki udziałowca. Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej i dlatego też posiadanie udziałów nie jest bezpośrednim, stałym i koniecznym rozszerzeniem działalności gospodarczej, jak również Wnioskodawca nie zajmuje się zarządzaniem udziałami. Udziały w Spółce są jedynymi jakie Wnioskodawca posiada i ich sprzedaż jest transakcją jednorazową.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy przy sprzedaży posiadanych udziałów zaistnieje konieczność naliczenia i zapłaty podatku VAT?

Stanowisko Wnioskodawcy:

Związek Zawodowy jest ogólnokrajową organizacją związkową zarejestrowaną w KRS, nieprowadząca działalności gospodarczej i jest wspólnikiem spółki z ograniczona odpowiedzialnością działającej pod firmą „A.” Spółka z o.o. zarejestrowaną Wnioskodawca w związku z zamiarem sprzedaży osobie fizycznej wszystkich posiadanych udziałów, to jest 50 udziałów w spółce działającej pod firmą „A.” Spółka z o.o., stoi na stanowisku, że jest to czynność nieobjęta zakresem Ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Tekst jednolity Dz. U. z dnia 21 listopada 2018 poz. 217 z późniejszymi zmianami). Zgodnie z przepisami przywołanej ustawy udział w spółce z o.o. nie jest towarem w rozumieniu art. 2 pkt 6, jak również nie stanowi odpłatnego świadczenia usługi, o którym mowa w art. 8 ust. 1 wymienionej ustawy. Sprzedaż udziałów jest bowiem, czynnością polegającą na czerpaniu korzyści z posiadanego prawa własności, nie jest więc działalnością gospodarczą.

Wnioskodawca wskazuje, że jeżeli samo posiadanie takich udziałów nie stanowi działalności gospodarczej, to również ich sprzedaż nie będzie działalnością gospodarczą. Dlatego też tylko taką działalność, która można zidentyfikować i zaliczyć do działalności gospodarczej danej jednostki można uznać za rodzącą obowiązki w podatku od towarów i usług.

Wnioskodawca przywołuje w tym miejscu interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 28 lipca 2019 r., nr IPPP1-443-409/10-6/AS. W sytuacji zbycia przez Wnioskodawcę udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością dochodzi jedynie do dyspozycji składnikiem majątkowym, jest to czynność będąca wykonaniem uprawnień przysługujących właścicielowi, nie stanowi działalności usługowej udziałowca,. Podsumowując w sytuacji prawnej opisanej w pkt 74 druku ORD-IN, nie wystąpi konieczność naliczenia i odprowadzenia podatku od towarów i usług zgodnie z obowiązującą ustawą z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług / tekst jednolity Dz. U. z dnia 21 listopada 2018 poz. 217 z późniejszymi zmianami/.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018 r., poz. 2174, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą lub ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (\`(...)\`).

Towarami zaś, w myśl art. 2 pkt 6 ustawy, są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu wtedy, gdy są dokonywane przez podmiot o statusie podatnika działającego w takim charakterze w odniesieniu do tych czynności. Zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wyznacza czynnik przedmiotowy – opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług oraz czynnik podmiotowy – czynności muszą być wykonywane przez podatnika działającego w takim charakterze.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – według art. 15 ust. 2 ustawy – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Dlatego też, nie każda czynność dokonana przez podmiot mający status podatnika będzie podlegać opodatkowaniu. Status podatnika podatku od towarów i usług nie powoduje automatycznie rozciągnięcia skutków podatkowych na całą sferę aktywności danego podmiotu. Zatem, za działalność rodzącą obowiązki w podatku od towarów i usług należy uznać tylko tę działalność, którą można zidentyfikować i zaliczyć do zawodowej płaszczyzny jednostki.

Kwestia, czy za działalność gospodarczą można uznać działalność polegającą na posiadaniu i zbywaniu własnych akcji oraz udziałów była przedmiotem orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

W wyrokach w sprawach C-60/90 Polysar Investments Netherlands BV z dnia 20 czerwca 1991 r. i C-155/94 Wellcome Trust Ltd z dnia 20 czerwca 1996 r. oraz w sprawie C-80/95 Harnas & Helm CV z dnia 6 lutego 1997 r., TSUE podkreślał, że samo posiadanie, czy też emisja udziałów i innych papierów wartościowych co do zasady nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 4 VI Dyrektywy, która pozwalałaby na uznanie posiadacza takich udziałów za podatnika. Natomiast w wyroku z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C-77/01 Empresa de Desenvolvimento Mineiro TSUE uznał, że zwykłe nabycie udziałów w innych podmiotach nie stanowi wykorzystania majątku w celu osiągnięcia dochodu w sposób ciągły, ponieważ dywidenda uzyskana z udziału jest skutkiem własności majątku i nie jest wynagrodzeniem uzyskanym w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu Dyrektywy. Podobnie transakcje finansowe polegające jedynie na sprzedaży udziałów i innych papierów wartościowych, np. jednostek w funduszach inwestycyjnych, nie stanowią w ogóle działalności gospodarczej.

Posiłkując się tym orzecznictwem należy stwierdzić, że co do zasady, powyższe czynności nie stanowią działalności gospodarczej, a zatem podmiot dokonujący tych czynności nie ma statusu podatnika, nawet jeżeli z tytułu innej działalności jest podatnikiem.

Od tej zasady orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przewiduje pewne wyjątki, które pozwalają łączyć z faktem posiadania i zbywania papierów wartościowych (akcji, udziałów) wykonywanie działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy, w określonych okolicznościach, a mianowicie gdy:

*   posiadacz papierów wartościowych uczestniczy w zarządzaniu spółką, której akcje posiada,

*   sprzedaż akcji, udziałów prowadzona jest w ramach działalności maklerskiej i brokerskiej,

*   posiadanie udziałów jest bezpośrednim, stałym i koniecznym rozszerzeniem działalności gospodarczej.

Należy zatem zauważyć, że w sytuacji, gdy w zakres prowadzonej przez podmiot działalności gospodarczej nie wchodzi obrót papierami wartościowymi, to czynność samego nabycia/ sprzedaży udziałów innych spółek nie jest traktowana jako działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Są to czynności polegające na zarządzaniu własnym portfelem w celu maksymalizacji zwrotu z inwestycji. Nie można również samego nabycia czy sprzedaży udziałów finansowych w innych przedsiębiorstwach traktować jako wykorzystywanie majątku do uzyskiwania z niego dochodów w sposób ciągły. Aby obrót ten podlegał opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być wykonywany przez podatnika w rozumieniu ustawy w ramach jego profesjonalnej aktywności. Podkreślić należy, że zakres opodatkowania podatkiem VAT wyznacza czynnik przedmiotowy – opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług oraz czynnik podmiotowy – czynności muszą być wykonywane przez podatnika działającego w takim charakterze.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w orzeczeniu z 14 listopada 2000 r. w sprawie C-142/99 Floridienne S.A. Berginvest S.A. przeciwko Państwu belgijskiemu stwierdził, że zaangażowanie w zarządzanie spółkami zależnymi (w holdingu) należy uznać za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 4 (2) VI Dyrektywy, ale tylko w zakresie, w jakim pociąga to za sobą dokonywanie transakcji podlegających VAT na mocy art. 2 VI Dyrektywy, takich jak świadczenie przez Floridienne usług administracyjnych, rachunkowych i informatycznych na rzecz swoich spółek zależnych.

Również w orzeczeniu z 12 lipca 2001 r. w sprawie C-102/00 Welthgrove BV (także spółka holdingowa) przeciwko Staatssecretaris van Financien TSUE wyraźnie wskazał, że samo zaangażowanie spółki holdingowej w zarządzanie jej spółkami zależnymi, lecz bez dokonywania transakcji podlegających VAT w rozumieniu art. 2 VI Dyrektywy, nie może być traktowane jak działalność gospodarcza w rozumieniu art. 4 (2) tej Dyrektywy. Wobec tego, działalnością gospodarczą będzie tylko takie zarządzanie spółkami zależnymi, które pociąga za sobą dokonywanie transakcji podlegających opodatkowaniu na mocy art. 2 VI Dyrektywy.

W orzeczeniu TSUE z dnia 27 września 2001 r. w sprawie C-16/00 Cibo Participations, Trybunał podtrzymał stanowisko, że udział spółki holdingowej w zarządzaniu spółkami, których udziały nabyła, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy, ale tylko w przypadku, gdy pociąga to za sobą przeprowadzenie transakcji podlegających opodatkowaniu na mocy art. 2 ust. 1 tej Dyrektywy, takich jak świadczenie przez spółkę holdingową na rzecz spółek zależnych usług administracyjnych, finansowych, handlowych lub technicznych.

W związku z powyższym, zdaniem TSUE, samo nabycie i posiadanie akcji spółki nie powinno być traktowane jako działalność gospodarcza w rozumieniu art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy, nadająca ich posiadaczowi status podatnika. Trybunał powtórzył tu wyrażone wcześniej w orzeczeniu z dnia 20 czerwca 1996 r. C-155/94 stanowisko, że jeżeli objęcie akcji nie stanowi działalności gospodarczej, to również nie ma takiego charakteru ich zbycie (także orzeczenie TSUE z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie C-442/01).

WSA w Opolu w wyroku z 25 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Op 176/10, interpretując wskazany w orzecznictwie wyjątek od omawianej zasady, sprowadzający się do możliwości uznania za działalność gospodarczą posiadania (zbywania) udziałów, jeżeli towarzyszyłoby temu uczestnictwo w zarządzaniu spółką, stwierdził, że taka możliwość ograniczona jest do sytuacji szczególnych, w których udział w zarządzaniu pociąga za sobą przeprowadzenie transakcji podlegających opodatkowaniu, takich jak świadczenie usług na rzecz spółki.

Z okoliczności sprawy wynika, że Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej i jest wspólnikiem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Wnioskodawca posiada 50 udziałów w spółce. Wnioskodawca, zgodnie z uchwałami przyjętymi przez swoje organy statutowe, ma zamiar sprzedać wszystkie posiadane udziały w spółce osobie fizycznej. Jest to czynność jednorazowa, Zainteresowany nie posiadał w przeszłości innych udziałów ani też nie posiada w chwili obecnej innych udziałów poza wymienionymi powyżej.

W uzupełniniu wniosku, Wnioskodawca wskazał, że nie był i nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Wnioskodawca nie będzie zbywał udziałów w spółce w ramach działalności maklerskiej i brokerskiej, gdyż nie prowadził ani nie prowadzi takiej działalności. Zainteresowany nie uczestniczył ani nie uczestniczy w zarzadzaniu Spółką, której udziały zamierza sprzedać w zakresie wykraczającym poza zwykle prawa i obowiązki udziałowca. Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej i dlatego też posiadanie udziałów nie jest bezpośrednim, stałym i koniecznym rozszerzeniem działalności gospodarczej, jak również Wnioskodawca nie zajmuje się zarządzaniem udziałami. Udziały w Spółce są jedynymi jaki Wnioskodawca posiada i ich sprzedaż jest transakcją jednorazową.

W przedmiotowej sprawie – jak wynika z treści wniosku – Wnioskodawca nie uczestniczy w zarządzaniu spółką, której udziały będą podlegały sprzedaży, sprzedaż udziałów nie będzie również dokonana w ramach działalności maklerskiej i brokerskiej – Wnioskodawca nie prowadzi tego rodzaju działalności oraz posiadanie udziałów w Spółce nie jest i nie będzie bezpośrednim, stałym i koniecznym warunkiem rozszerzania działalności gospodarczej Wnioskodawcy, gdyż Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej. Wnioskodawca nie jest czynnym podatnikiem podatku VAT.

Z uwagi na przywołane przepisy prawa oraz opis sprawy należy stwierdzić, że w analizowanej sprawie nie będą spełnione przesłanki warunkujące uznanie transakcji sprzedaży udziałów za działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy, a Wnioskodawca nie uzyska statusu podatnika podatku od towarów i usług w tym zakresie. Tym samym, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym sprzedaż udziałów nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy, z którego wynika, że w wyniku transakcji sprzedaży udziałów nie wystąpi konieczność naliczenia i odprowadzenia podatku VAT, należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193 z późn. zm.), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, z późn. zm.).

Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.