Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/415-302/11-2/AK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2011-06-06
Teza: Opodatkowanie spłaty otrzymanej w wyniku podziału majątku małżeńskiego.
Słowa kluczowe: lokal-prawo do lokalu-spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu; majątek-podział majątku; małżonek; rozwód; spłata; własność-własność odrębna
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani przedstawione we wniosku z dnia 28.03.2011 r. (data wpływu 01.04.2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania spłaty otrzymanej w wyniku podziału majątku małżeńskiego – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 01.04.2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania spłaty otrzymanej w wyniku podziału majątku małżeńskiego.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Małżonkowie przed rokiem 2000 nabyli spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. Prawo to zostało nabyte do majątku wspólnego małżonków. W styczniu 2010 r. Sąd orzekł rozwód małżonków. Po rozwodzie nie dokonano podziału majątku wspólnego małżonków, ustała jedynie wspólność majątkowa małżeńska. Jeszcze przed rozwodem małżonkowie złożyli do spółdzielni mieszkaniowej wniosek o przekształcenie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w odrębne prawo własności. Po orzeczeniu rozwodu byli małżonkowie podpisali akt notarialny ze spółdzielnią mieszkaniową na podstawie którego doszło do przekształcenia prawa spółdzielczego w odrębne prawo własności. Na skutek rozwodu ustała majątkowa współwłasność małżeńska, natomiast byli małżonkowie stali się współwłaścicielami nieruchomości mieszkalnej stanowiącej odrębną własność w częściach ułamkowych o wartości 450.000 zł każde z nich. Zatem co do wyodrębnionego prawa własności nieruchomości nie powstała wspólność majątkowa małżeńska. W chwili obecnej istnieje konieczność dokonania podziału majątku byłych małżonków, na podstawie sądowego podziału majątku. Lokal mieszkalny stanowiący współwłasność w częściach ułamkowych na skutek podziału przypadnie byłemu mężowi Wnioskodawczyni, który tytułem spłaty nabywanej części o wartości 450.000 zł dokona zapłaty kwoty 150.000 zł na rzecz Wnioskodawczyni. Będzie to całość świadczenia pieniężnego jaka zostanie zapłacona drugiej stronie.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

Czy w związku z przedstawionym stanem faktycznym:

1.  powstanie obowiązek w podatku dochodowym od osób fizycznych?
2.  powstanie obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn?
3.  powstanie obowiązek w podatku od czynności cywilnoprawnych, jeżeli tak to od jakiej kwoty?
4.  organ podatkowy może kwestionować fakt nabycia udziału we współwłasności za kwotę 150.000 zł w przypadku, gdy wartość rynkowa udziału w nieruchomości wynosi 450.000 zł, w przypadku faktycznej zapłaty tytułem spłaty podzielonego majątku?

Niniejsza interpretacja indywidualna dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. W zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych oraz podatku od spadków i darowizn zostały wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Zdaniem Wnioskodawcy

Ad. 1

Stosownie do artykułu 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy nie stosuje się do przychodów z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków w wyniku ustania lub ograniczenia małżeńskiej wspólności majątkowej oraz przychodów z tytułu wyrównania dorobków po ustaniu rozdzielności majątkowej małżonków lub śmierci jednego z nich. Przychodem z podziału majątku wspólnego jest wartość otrzymanego przez każdego z małżonków majątku, a także wartość spłat (dopłat) otrzymywanych przez jednego z nich z tytułu podziału majątku. Wartość majątku oraz wartość spłat uzyskanych z tego tytułu przez małżonków nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Zatem tylko przychody powstałe z podziału majątku wspólnego małżonków z tytułu ustania wspólności majątkowej małżonków nie podlegają przepisom ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Podobnie w: Pismo z dnia 24 lutego 2010 r. Izba Skarbowa w Warszawie ITPB1/415-1013/09AD, Pismo z dnia 29 stycznia 2009 r. Izba Skarbowa w Poznaniu ILPB1/415-91/08-2/TW). W omawianym stanie faktycznym ustanie wspólności majątkowej małżonków dotyczyło spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Następnie byli małżonkowie przekształcili spółdzielcze prawo własnościowe w odrębne prawo własności z prawem do ułamkowej części gruntu do majątku odrębnego każdego z nich. Ustanowienie odrębnego prawa własności nastąpiło już po rozwodzie, czyli spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu przysługiwało małżonkom, jako współwłasność w częściach ułamkowych i stosownie do tych części małżonkowie uzyskali prawo do lokalu mieszkalnego na zasadzie przekształcenia w odrębną własność.

Za datę nabycia nieruchomości, która przypadła danej osobie w wyniku podziału majątku dorobkowego małżeńskiego, należy przyjąć datę jej nabycia w czasie trwania związku małżeńskiego, jeżeli wartość otrzymanej przez daną osobę nieruchomości w wyniku podziału tego majątku, mieści się w udziale, jaki byłemu małżonkowi przysługuje w majątku dorobkowym małżeńskim. Jeżeli natomiast wartość otrzymanej przez byłego małżonka nieruchomości w wyniku podziału przekracza jego udział w majątku dorobkowym małżeńskim, to wówczas za datę nabycia tej części nieruchomości, która przekracza udział byłego małżonka w majątku dorobkowym małżeńskim, należy przyjąć dzień, w którym dokonano podziału majątku dorobkowego małżeńskiego. Pogląd taki zawarty został również w wyjaśnieniu Ministerstwa Finansów z dnia 28 lipca 2005 r. Znak: PB2/PS/033-0421-1252/04 oraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 9 kwietnia 1997 r. Sygn. akt I SA/Kr 35/97 (Przegląd Orzecznictwa Podatkowego z 1999 r. nr 9, poz. 166) oraz w interpretacji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Bydgoszczy z dnia 31.07.2006 r.

W sytuacji nabycia przez podatnika spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przekształconego następnie w odrębną własność w trybie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, za datę nabycia lokalu, od której upływa pięcioletni termin określony w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie można uznać dnia ustanowienia odrębnej własności lokalu. Ustanowienie odrębnej własności lokalu jest tylko zmianą formy prawnej faktycznego prawa do lokalu. Zatem nabycie w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych następuje w momencie ustanowienia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu.

Za datę nabycia nieruchomości, w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy, która przypadła danej osobie w wyniku podziału majątku dorobkowego małżeńskiego, należy przyjąć datę jej nabycia w czasie trwania związku małżeńskiego. Podobnie Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 06.05.2010 r. sygn. IPPB4/415-183/10-4/JC.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Na wstępie należy zaznaczyć, iż niniejsza interpretacja stanowi ocenę stanowiska Wnioskodawczyni odnośnie skutków podatkowych powstałych po stronie Wnioskodawcy z tytułu spłaty otrzymanej w wyniku podziału majątku małżeńskiego.

Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków w wyniku ustania lub ograniczenia małżeńskiej wspólności majątkowej oraz przychodów z tytułu wyrównania dorobków po ustaniu rozdzielności majątkowej małżonków lub śmierci jednego z nich.

Z literalnego brzmienia powołanego przepisu wynika zatem, iż wyłączeniu spod działania przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegają przychody z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków w wyniku ustania małżeńskiej wspólności majątkowej.

Przychodem z podziału majątku wspólnego jest wartość otrzymanego przez każdego z małżonków majątku, a także wartość spłat (dopłat) otrzymywanych przez jednego z tytułu podziału majątku. Wartość majątku oraz wartość spłat uzyskanych z tego tytułu przez małżonków nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Kwestie stosunków majątkowych w małżeństwie reguluje ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 ze zm.). Na podstawie art. 31 § 1 tej ustawy z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny).

Jest to ich majątek wspólny. Wspólność wynikająca ze stosunku małżeństwa jest współwłasnością łączną. Cechą charakterystyczną tego typu współwłasności jest to, iż niemożliwe jest ustalenie wielkości udziału małżonków we współwłasności (współwłasność bezudziałowa) oraz żaden z małżonków w czasie jej trwania nie może rozporządzać swymi prawami do majątku wspólnego.

Ustawowy ustrój majątkowy między małżonkami może ulec zniesieniu lub ograniczeniu na skutek zawartej między nimi umowy (art. 47 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), na skutek orzeczenia sądu (art. 52 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) albo z mocy prawa np. ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków (art. 53 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Zarówno w wypadku umownego wyłączenia wspólności ustawowej w czasie trwania małżeństwa, jak i w przypadku zniesienia tej wspólności przez sąd między małżonkami (byłymi małżonkami) ustaje wspólność ustawowa, a do majątku, który był nią objęty stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych (art. 42 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, iż Wnioskodawczyni na skutek orzeczonego w styczniu 2010 r. rozwodu, otrzyma spłatę od byłego małżonka z tytułu podziału majątku wspólnego pomiędzy małżonkami. Do majątku wspólnego należy nieruchomość nabyta przez małżonków przed 2000 rokiem. Małżonek Wnioskodawczyni otrzyma w całości nieruchomość, z obowiązkiem spłaty na rzecz Wnioskodawczyni części przypadającej na Wnioskodawczynię.

Uwzględniając przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe oraz przywołane uregulowania prawne stwierdzić należy, iż środki pieniężne jakie Wnioskodawczyni otrzyma z tytułu podziału majątku wspólnego nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, na mocy zacytowanego przepisu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ponadto organ podatkowy wyjaśnia, że jeżeli przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe będzie różnić się od zdarzenia przyszłego, które wystąpi w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Wnioskodawczyni w zakresie dotyczącym rzeczywiście zaistniałego zdarzenia przyszłego.

Końcowo - odnosząc się do powołanej przez Wnioskodawczynię interpretacji organu podatkowego wskazać należy, iż rozstrzygnięcie w niej zawarte dotyczą tylko konkretnej indywidualnej spraw podatnika w określonym stanie faktycznym i w tej sprawie rozstrzygnięcie w niej zawarte jest wiążące. Nie stanowi ono materialnego prawa podatkowego i nie ma mocy powszechnie obowiązującej.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.