Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP2/443-366/14-2/MM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-06-25
Teza: brak obowiązku wystawienia faktury i odprowadzenia podatku należnego jako płatnik podatku w przypadku braku określonej osoby dłużnika
Słowa kluczowe: dłużnik; faktura; podatek-podatek należny; płatnik
Przepisy: [OP][WIS] Ustawa Ordynacja podatkowa-Dział I-art. 8

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z 16 kwietnia 2014 r. (data wpływu 22 kwietnia 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie obowiązku wystawienia faktury i odprowadzenia podatku należnego jako płatnik podatku w przypadku braku określonej osoby dłużnika **– jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 22 kwietnia 2014 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie obowiązku wystawienia faktury i odprowadzenia podatku należnego jako płatnik podatku w przypadku braku określonej osoby dłużnika.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca jest Komornikiem Sądowym przy Sądzie Rejonowym. Postanowieniem w przedmiocie sprzedaży rzeczy i dowodów rzeczowych z dnia 4 marca 2014 r. wydanym przez Prokuraturę Okręgową w sprawie, zlecono Zainteresowanemu jako Komornikowi Sądowemu przy Sądzie Rejonowym wykonanie sprzedaży w drodze egzekucji z ruchomości bez przetargu odbarwionego oleju opałowego w ilości 30 000 litrów. Zgodnie z przedmiotowym postanowieniem, uzyskaną ze sprzedaży kwotę pieniężną Wnioskodawca miał przekazać do depozytu sądowego na konto sum depozytowych Prokuratury Okręgowej.

W wykonaniu przedmiotowego postanowienia, w dniu 25 marca 2014 r. Zainteresowany dokonał sprzedaży odbarwionego oleju opałowego za kwotę 24 442,56 zł na rzecz R. Po dokonaniu transakcji w dniu 1 kwietnia 2014 r. Zainteresowany wystawił fakturę VAT wskazując siebie jako sprzedawcę oraz R. jako nabywcę. Następnie odprowadził należny podatek VAT w kwocie 4 570,56 zł do Urzędu Skarbowego.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy na gruncie art. 18 ustawy o podatku od towarów i usług w przypadku braku określonej osoby dłużnika komornik dokonując czynności egzekucyjnych ma obowiązek wystawienia faktury VAT oraz zapłaty podatku od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy w przedmiotowym stanie faktycznym zastosowanie znajduje art. 18 ustawy o podatku od towarów i usług, a w związku z tym komornik sądowy jest obowiązany do wystawienia faktury VAT i zapłaty podatku od towarów i usług do właściwego organu podatkowego również w przypadku dokonywania czynności egzekucyjnych, gdy brak jest określonej osoby dłużnika.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy:

W ocenie Wnioskodawcy w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajduje art. 18 ustawy o podatku od towarów i usług, w myśl którego „Organy egzekucyjne określone w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeks postępowania cywilnego są płatnikami podatku od dostawy, dokonanej w trybie egzekucji, towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów”.

Zgodnie z tym przepisem organy egzekucyjne określone w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne są płatnikami podatku VAT od dostawy (dokonywanej w trybie egzekucji) towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów. W związku z tym, jeżeli przeniesienie własności przedmiotu egzekucji stanowi dostawę towarów opodatkowaną VAT to zgodnie z art. 18 ustawy o VAT komornik sądowy jest zobowiązany do obliczenia i pobrania należnego podatku oraz wpłacenia go do właściwego urzędu skarbowego. Komornik sądowy jest płatnikiem podatku VAT w sytuacjach przewidzianych w tym przepisie. Zdaniem Wnioskodawcy przepis ten nakłada na komornika sądowego obowiązek zapłaty podatku VAT również w sytuacji, gdy komornik dokonuje czynności egzekucyjnych w imieniu nieokreślonego podatnika tj. w przypadku, gdy brak jest określonej osoby dłużnika, co miało miejsce w przedmiotowym stanie faktycznym. Przepis art. 18 ustawy o podatku od towarów i usług oraz żaden inny przepis prawa nie zwalnia bowiem komornika w przypadku dokonywania dostawy towarów od wystawienia faktury VAT dokumentującej jej sprzedaż w sytuacji, gdy dłużnik nie jest określony.

W przypadku, gdy osoba dłużnika nie jest znana, zdaniem Wnioskodawcy właściwość miejscową organu podatkowego należy ustalić na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym jeśli nie można ustalić właściwości miejscowej organu podatkowego na podstawie tego przepisu właściwym organem podatkowym jest Naczelnik Urzędu Skarbowego X, do którego to urzędu Wnioskodawca odprowadził podatek w analizowanym przypadku.

Należy również zaznaczyć, że w przypadku nieuiszczenia podatku od towarów i usług komornik mógłby zostać obciążony odpowiedzialnością podatkową. Zgodnie z przepisem art. 30 par. 1 ordynacji podatkowej płatnik, który nie wykonał swoich obowiązków, odpowiada za podatek niepobrany lub podatek pobrany a niewpłacony. Obok odpowiedzialności podatkowej płatnik może ponieść także odpowiedzialność karną skarbową.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą o VAT”, organy egzekucyjne określone w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954, z późn. zm.) oraz komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego są płatnikami podatku od dostawy, dokonywanej w trybie egzekucji, towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów.

Z treści powyższego przepisu wynika, że komornik sądowy jest płatnikiem podatku od dostawy towaru dokonywanej w trybie egzekucji w przypadku, gdy wykonuje czynności egzekucyjne. Przez czynność egzekucyjną należy rozumieć każde formalne, oparte na przepisach procesowych, działanie uprawnionego organu egzekucyjnego wywołujące skutek prawny dla prowadzonej egzekucji.

Definicja płatnika została zawarta w art. 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.), zgodnie z którym, płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. Podatnikiem natomiast, stosownie do treści art. 7 § 1 ww. ustawy, jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu.

Przepis art. 30 § 1 ww. ustawy stanowi, że płatnik, który nie wykonał obowiązków określonych w art. 8, odpowiada za podatek niepobrany lub podatek pobrany a niewpłacony.

W świetle cyt. wyżej przepisów, płatnikami podatku od towarów i usług (czyli podmiotami zobowiązanymi do obliczania, poboru podatku od podatnika i wpłaty podatku na konto organu podatkowego) mogą być organy egzekucyjne oraz komornicy sądowi. Sytuacja taka ma miejsce, gdy w wykonaniu czynności egzekucyjnych organy te dokonują dostawy towarów należących do podatnika lub przez niego posiadanych z naruszeniem przepisów. Sformułowanie „płatnikami” oznacza, że organy te nie stają się z tytułu wykonania powyższych czynności podatnikami podatku od towarów i usług, lecz pełnią jedynie rolę płatnika w odniesieniu do podatku należnego z tytułu sprzedanych (zlicytowanych) towarów należących do podatnika, w stosunku do którego toczy się postępowanie egzekucyjne.

Zaznaczenia wymaga, że komornik sądowy dokonuje transakcji w imieniu określonego podatnika – dłużnika. Prowadzona przez niego sprzedaż towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów, będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług, gdy do rozliczenia tego podatku byłby zobowiązany dłużnik.

Zgodnie z art. 106c pkt 2 ustawy o VAT faktury dokumentujące dostawę towarów, o której mowa w art. 18, z tytułu której na dłużniku ciąży obowiązek podatkowy, wystawiają w imieniu i na rzecz dłużnika komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu tym podatkiem podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii, o czym stanowi art. 2 pkt 6 ww. ustawy.

Nie każda czynność stanowiąca dostawę, w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

W świetle zapisów art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza – zgodnie z ust. 2 powołanego artykułu – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług – w świetle powyższych przepisów – jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: po pierwsze czynność powinna być ujęta w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie musi być dokonana przez określony podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Z treści przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca jest komornikiem sądowym, któremu zlecono wykonanie sprzedaży w drodze egzekucji z ruchomości bez przetargu odbarwionego oleju opałowego w ilości 30 000 litrów. Uzyskaną ze sprzedaży kwotę pieniężną Wnioskodawca miał przekazać do depozytu sądowego na konto sum depozytowych prokuratury okręgowej. Zainteresowany dokonał sprzedaży odbarwionego oleju opałowego i wystawił fakturę VAT wskazując siebie jako sprzedawcę. Następnie odprowadził należny podatek VAT do właściwego urzędu skarbowego. Osoba dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym nie jest określona.

Wątpliwości Wnioskodawcy sprowadzają się do ustalenia czy jest on płatnikiem podatku od dostawy odbarwionego oleju opałowego w przypadku braku określonej osoby dłużnika.

Z uwagi na opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa podatkowego tut. Organ podatkowy stoi na stanowisku, że Zainteresowany nie będzie płatnikiem z tytułu transakcji sprzedaży oleju opałowego. Kluczową rolę w analizowanym przypadku odgrywa przepis art. 18 ustawy o VAT. Z jego treści wynika, że komornik sądowy jest płatnikiem podatku od dostawy towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów, ale tylko w przypadku czynności egzekucyjnych dokonywanych w imieniu podatnika – dłużnika. Jak wyżej wskazano czynność podlega opodatkowaniu podatkiem VAT w przypadku, gdy spełniony jest zakres przedmiotowy (m.in. odpłatna dostawa towarów lub świadczenie usług na terytorium kraju) i zakres podmiotowy (czynności te powinny być dokonywane przez podatnika podatku VAT). W analizowanej sprawie brak jest elementu podmiotowego – osoby podatnika – dłużnika, na rzecz której czynności egzekucyjne są dokonywane. Zainteresowany z tytułu sprzedaży oleju opałowego nie może być płatnikiem podatku zobowiązanym do jego odprowadzenia, ponieważ zadaniem płatnika jest obliczenie i pobranie podatku od określonego podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. Konsekwencją tego jest brak możliwości, stosownie do art. 106c ustawy o VAT, wystawienia faktury VAT dokumentujących tę sprzedaż, ponieważ faktury w tym trybie można wystawiać jedynie w imieniu i na rzecz określonej osoby podatnika – dłużnika.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia przedstawionego w stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.