Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 3063-ILPP1-2.4512.263.2016.2.NF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2017-02-14
Teza: Dostawa nieruchomości w zamian za otrzymane odszkodowanie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Słowa kluczowe: nieruchomości; odszkodowania; opodatkowanie; wywłaszczenie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201) oraz § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 2 grudnia 2016 r. (data wpływu 7 grudnia 2016 r.), uzupełnionym pismem z dnia 30 stycznia 2017 r. (data wpływu 31 stycznia 2017 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania otrzymanego odszkodowania – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 7 grudnia 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania otrzymanego odszkodowania. Wniosek uzupełniono pismem z dnia 30 stycznia 2017 r. o doprecyzowanie opisu sprawy, przedstawienie własnego stanowisko oraz wskazanie przedmiotu wniosku.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca na podstawie aktu notarialnego z dnia 17 marca 2009 r. nabył własność nieruchomości, dla których Sąd Rejonowy prowadzi księgi wieczyste o nr KW „a” oraz „b”.

Nieruchomość nie jest zabudowana, a zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gm., jest położona na terenie specjalnej strefy przemysłowej – budynki produkcyjne składów magazynów.

Części działek zapisane w wyżej wymienionych księgach zostały zajęte pod inwestycję pn. „A”. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych wystąpił o wyrażenie zgody na sprzedaż działek, które zostały zajęte pod inwestycję. W związku z powyższym Wnioskodawca został zobowiązany do dostarczenia operatu szacunkowego określającego wartość rynkową działek w celu ich sprzedaży na rzecz Skarbu Państwa.

W sprawie został sporządzony operat szacunkowy z wyceny rynkowej nieruchomości gruntowej. Podana w operacie kwota nie uwzględnia podatku VAT. Organ nie wyraził zgody na doliczenie do wartości nieruchomości podatku VAT.

Wnioskodawca uważa, że podatek powinien zostać doliczony i nie zgodził się na sprzedaż po cenie netto. Jednocześnie Wnioskodawca zastanawia się czy w przypadku nie wyrażenia zgody na sprzedaż i w konsekwencji podjęcia procedury przymusowego przejęcia części działek na własność, do ustalonej kwoty odszkodowania organ powinien doliczyć podatek VAT.

W uzupełnieniu do wniosku Wnioskodawca wskazał, że:

1.  Jest czynnym, zarejestrowanym podatkiem VAT z tytułu działalności wskazanej w Krajowym Rejestrze Sądowym i umowie spółki, tj.
    *   23.61.Z produkcja wyrobów budowlanych z betonu,
    *   25.62.Z obróbka mechaniczna elementów metalowych,
    *   26.11.Z produkcja elementów elektronicznych,
    *   27.12.Z produkcja aparatury rozdzielczej i sterowniczej energii elektrycznej,
    *   27.33.Z produkcja sprzętu instalacyjnego,
    *   27.90.Z produkcja pozostałego sprzętu elektrycznego,
    *   33.14.Z naprawa i konserwacja urządzeń elektrycznych,
    *   33.20.Z instalowanie maszyn przemysłowych, sprzętu i wyposażenia,
    *   41.20.Z roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych,
    *   42.11.Z roboty związane z budową dróg i autostrad,
    *   42.12.Z roboty związane z budową dróg szynowych i kolei podziemnej,
    *   42.21.Z roboty związane z budową rurociągów przesyłowych i sieci rozdzielczych,
    *   42.22.Z roboty związane z budową linii telekomunikacyjnych i elektroenergetycznych,
    *   43.21.Z wykonywanie instalacji elektrycznych,
    *   43.22.Z wykonywanie instalacji wodno-kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych i klimatyzacyjnych,
    *   43.29.Z wykonywanie pozostałych instalacji budowlanych,
    *   43.32.Z zakładanie stolarki budowlanej,
    *   43.91.Z wykonywanie konstrukcji i pokryć dachowych,
    *   43.99.Z pozostałe specjalistyczne roboty budowlane, gdzie indziej niesklasyfikowane,
    *   45.11.Z sprzedaż hurtowa i detaliczna samochodów osobowych i furgonetek,
    *   45.19.Z sprzedaż hurtowa i detaliczna pozostałych pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli,
    *   46.43.Z sprzedaż hurtowa elektrycznych artykułów użytku domowego,
    *   46.47.Z sprzedaż hurtowa mebli, dywanów i sprzętu oświetleniowego,
    *   46.52.Z sprzedaż hurtowa sprzętu elektronicznego i telekomunikacyjnego oraz części do niego,
    *   46.73.Z sprzedaż hurtowa drewna, materiałów budowlanych i wyposażenia sanitarnego,
    *   46.74.Z sprzedaż hurtowa wyrobów metalowych oraz sprzętu i dodatkowego wyposażenia hydraulicznego i grzejnego,
    *   46.90.Z sprzedaż hurtowa niewyspecjalizowana,
    *   47.19.Z pozostała sprzedaż detaliczna prowadzona w niewyspecjalizowanych sklepach,
    *   47.43.Z sprzedaż detaliczna sprzętu audiowizualnego prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach,
    *   47.54.Z sprzedaż detaliczna elektrycznego sprzętu gospodarstwa domowego prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach,
    *   47.59.Z sprzedaż detaliczna mebli, sprzętu oświetleniowego i pozostałych artykułów użytku domowego prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach,
    *   47.63.Z sprzedaż detaliczna nagrań dźwiękowych i audiowizualnych prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach,
    *   47.78.Z sprzedaż detaliczna pozostałych nowych wyrobów prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach,
    *   47.79.Z sprzedaż detaliczna artykułów używanych prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach,
    *   47.81.Z sprzedaż detaliczna żywności, napojów i wyrobów tytoniowych prowadzona na straganach i targowiskach,
    *   47.82.Z sprzedaż detaliczna wyrobów tekstylnych, odzieży i obuwia prowadzona na straganach i targowiskach,
    *   47.89.Z sprzedaż detaliczna pozostałych wyrobów na straganach i targowiskach,
    *   49.39.Z pozostały transport lądowy pasażerski, gdzie indziej niesklasyfikowany,
    *   49.41.Z transport drogowy towarów,
    *   49.42.Z działalność usługowa związana z przeprowadzkami,
    *   64.20.Z działalność holdingów finansowych,
    *   64.30.Z działalność trustów, funduszów i podobnych instytucji finansowych,
    *   64.99.Z pozostała finansowa działalność usługowa, gdzie indziej niesklasyfikowana, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych,
    *   71.20.B pozostałe badania i analizy techniczne.
2.  Przy nabyciu przedmiotowej nieruchomości Wnioskodawcy przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
3.  W odpowiedzi na pytanie tut. Organu: „Czy Wnioskodawca wykorzystał nieruchomość wyłącznie na cele działalności zwolnionej od opodatkowania?” Wnioskodawca wskazał, że zakupiona nieruchomość nie była wykorzystywana, została podłączona tylko energia elektryczna. Do Urzędu Gminy został odprowadzony podatek od nieruchomości.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy otrzymane w zamian za przekazanie nieruchomości odszkodowanie podlega opodatkowaniu na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług? (pytanie dotyczy sytuacji, gdy Wnioskodawca nie wyrazi zgody na sprzedaż)

Zdaniem Wnioskodawcy, otrzymane odszkodowanie w przypadku wywłaszczenia będzie podlegało podatkowi od towarów i usług. Opodatkowaniu, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Odpłatną dostawą będzie zatem sprzedaż nieruchomości w drodze umowy.

Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również: 1) przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie. W przypadku gdy przeniesienie prawa następuje z nakazu władzy publicznej ma miejsce dostawa towaru, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Z powołanych przepisów wynika, że dostawą towarów, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie także wywłaszczenie, czy też przymusowa sprzedaż, która następuje za odszkodowaniem. Odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną. Jeśli zatem wywłaszczenie lub przymusowa sprzedaż następuje za wynagrodzeniem, to wówczas stanowi odpłatną dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy. Tym samym taka dostawa podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Pojęcie towaru ustawodawca zdefiniował w art. 2 pkt 6 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

W myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust.1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie.

Z przywołanego powyżej przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów (nieruchomości) w zamian za odszkodowanie jest objęte podatkiem od towarów i usług (a więc także wówczas, gdy nie jest ono następstwem decyzji właściciela, lecz wynika z nakazu organu władzy publicznej lub z mocy samego prawa).

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 65), wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości.

W myśl art. 128 ust. 1 tej ustawy, wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw.

Zatem, jeśli przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel następuje za odszkodowaniem, to stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W tym przypadku odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną. Należy zaznaczyć, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlega samo odszkodowanie, lecz stanowiące dostawę towarów przeniesienie własności towarów w zamian za wynagrodzenie przyjmujące formę odszkodowania.

Zatem dostawę można uznać za dokonaną odpłatnie, dopiero gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru. Oznacza to, ze przeniesienie z mocy prawa, prawa własności towarów nabiera odpłatnego charakteru dopiero w momencie przyznania odszkodowania i ustalenia jego wysokości.

Jeśli zatem wywłaszczenie lub przymusowa sprzedaż następuje za wynagrodzeniem, to wówczas stanowi odpłatną dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy. Tym samym taka dostawa podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na zasadach ogólnych.

Zaznaczyć należy, że nie każda czynność stanowiąca dostawę w rozumieniu art. 7 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi być wykonana przez podatnika.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Odnosząc przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe do powołanych w sprawie przepisów prawa należy stwierdzić, że dostawa opisanych we wniosku nieruchomości za odszkodowaniem dokonana przez Wnioskodawcę jako czynnego zarejestrowanego podatnika podatku VAT, stanowi odpłatną dostawę towarów, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Podsumowując, dostawa nieruchomości w zamian za otrzymane odszkodowanie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Tut. Organ wskazuje, że w niniejszej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania otrzymanego odszkodowania. W pozostałych zakresach wniosek został rozpatrzony w oddzielnych rozstrzygnięciach.

Ponadto tut. Organ informuje, że zgodnie z art. 14na pkt 2 Ordynacji podatkowej, przepisów art. 14k-14n dotyczących ochrony prawnej wynikającej z zastosowania się Wnioskodawcy do otrzymanej interpretacji nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe przedstawione we wniosku stanowią element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług, tj. czynności dokonanych w ramach transakcji, które pomimo spełnienia warunków formalnych ustanowionych w przepisach ustawy, miały zasadniczo na celu osiągnięcie korzyści podatkowych, których przyznanie byłoby sprzeczne z celem, któremu służą te przepisy.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Administracji Skarbowej w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.