Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP2/443-282/13-2/JK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2013-07-03
Teza: Czy, w świetle przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego, prawidłowe jest postępowanie Spółki związane z dokumentowaniem sprzedaży dokonywanej na rzecz rolników ryczałtowych polegające na ewidencjonowaniu sprzedaży zarówno w kasie fiskalnej za pomocą paragonu fiskalnego jak również za pomocą faktury, przy czym rolnikowi ryczałtowemu przekazywana będzie faktura w formie elektronicznej, natomiast paragon fiskalny pozostanie w dokumentacji Spółki?
Słowa kluczowe: faktura; faktura-faktura elektroniczna; kasa-kasa rejestrująca; paragon; rolnik-rolnik ryczałtowy
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 3-art. 111; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 3-art. 111a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 3-art. 111b

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 15 marca 2013 r. (data wpływu 4 kwietnia 2013 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie dokumentowania sprzedaży na rzecz rolnika ryczałtowego – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 4 kwietnia 2013 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie dokumentowania sprzedaży na rzecz rolnika ryczałtowego.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Rolnicy ryczałtowi, w rozumieniu art. 2 pkt 19 Ustawy VAT nabywają od Spółki różnego rodzaju towary (nasiona, środki chemiczne itp.).

W najbliższej przyszłości Spółka zamierza wprowadzić system wysyłania faktur w formie elektronicznej wymiany danych EDI tym plantatorom, którzy są rolnikami ryczałtowymi i wyrażą pisemną zgodę na taki sposób otrzymywania faktur. Wystawienie faktury w systemie SAP będzie następstwem dokonanej dostawy towarów przez Spółkę na rzecz rolnika ryczałtowego. Proces wystawiania i wysyłki faktur w formie elektronicznej będzie wyglądał następująco:

1.  Plantator będący rolnikiem ryczałtowym będzie zobowiązany do podpisania stosownej umowy (dalej: „Umowa”) na przesyłanie faktur za pośrednictwem systemu elektronicznej wymiany danych, z komputera do komputera z wykorzystaniem ustalonego standardu, który będzie określał strukturę komunikatu EDI. Umowa przewiduje, że sprzedaż dokonana przez Spółkę na rzecz rolnika ryczałtowego zostanie każdorazowo udokumentowana fakturą. Jednocześnie rolnik ryczałtowy wyraża akceptację na przesyłanie faktur w formie elektronicznej.
2.  W przypadku sprzedaży na rzecz rolnika ryczałtowego, sprzedaż taka zostanie zaewidencjonowana przy zastosowaniu kasy fiskalnej. W przypadku rolnika ryczałtowego, który podpisze Umowę w systemie SAP zostanie wystawiona faktura, która następnie zostanie wysłana za pośrednictwem operatora EDI. Paragon fiskalny dokumentujący sprzedaż, w związku z przesłaniem rolnikowi ryczałtowemu faktury w formie elektronicznej, nie będzie przekazany rolnikowi ryczałtowemu i pozostanie w dokumentacji Spółki.
3.  Rolnik ryczałtowy będzie posiadał indywidualny login i hasło dostępu do platformy ECOD, za której pośrednictwem zostanie mu dostarczona faktura. Każdy rolnik ryczałtowy będzie miał swoje archiwum faktur elektronicznych.
4.  Rolnik ryczałtowy będzie miał możliwość odwołania (w formie pisemnej) żądania dokumentowania sprzedaży dokonanej na jego rzecz za pomocą faktur oraz możliwość odwołania akceptacji na przesyłanie faktur w formie elektronicznej.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy, w świetle przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego, prawidłowe jest postępowanie Spółki związane z dokumentowaniem sprzedaży dokonywanej na rzecz rolników ryczałtowych polegające na ewidencjonowaniu sprzedaży zarówno w kasie fiskalnej za pomocą paragonu fiskalnego jak również za pomocą faktury, przy czym rolnikowi ryczałtowemu przekazywana będzie faktura w formie elektronicznej, natomiast paragon fiskalny pozostanie w dokumentacji Spółki?

Zdaniem Wnioskodawcy, prawidłowe jest postępowanie związane z dokumentowaniem sprzedaży dokonywanej na rzecz rolników ryczałtowych polegające na ewidencjonowaniu sprzedaży zarówno w kasie fiskalnej za pomocą paragonu fiskalnego, jak również za pomocą faktury, przy czym rolnikowi ryczałtowemu przekazywana będzie faktura w formie elektronicznej, natomiast paragon fiskalny pozostanie w dokumentacji Spółki.

Stanowisko Spółki oparte jest na szeregu argumentów wynikających z przepisów prawa.

1.

Na wstępie należy zauważyć, że obrót fakturami elektronicznymi powinien odbywać się na zasadach określonych w Rozporządzeniu w sprawie faktur elektronicznych.

Zgodnie z § 4 ust. 1 Rozporządzenia w sprawie faktur elektronicznych, faktury mogą być przesyłane w formie elektronicznej, w dowolnym formacie elektronicznym, pod warunkiem zapewnienia autentyczności pochodzenia, integralności treści i czytelności faktury.

W myśl § 4 ust. 4 Rozporządzenia w sprawie faktur elektronicznych, poza wykorzystaniem kontroli biznesowych, określonych w ust. 3, autentyczność pochodzenia i integralność treści faktury są zachowane, w szczególności, w przypadku wykorzystania:

1.  bezpiecznego podpisu elektronicznego w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 września 2001 r., o podpisie elektronicznym (Dz. U. Nr 130, poz. 1450, z późn. zm.), weryfikowanego za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu, lub
2.  elektronicznej wymiany danych (EDI) zgodnie z umową w sprawie europejskiego modelu wymiany danych elektronicznych, jeżeli zawarta umowa, dotycząca tej wymiany, przewiduje stosowanie procedur gwarantujących autentyczność pochodzenia faktury i integralność jej danych.

System wymiany EDI, który będzie stosowany przez Spółkę na potrzeby przesyłania dokumentujących sprzedaż faktur elektronicznych spełnia ww. warunki, co oznacza, że faktury przesyłane rolnikom ryczałtowym będą odpowiadać kryteriom obrotu fakturami w formie elektronicznej w zakresie autentyczności pochodzenia, integralności treści i czytelności.

Jednocześnie na mocy § 3 Rozporządzenia w sprawie faktur elektronicznych przesyłanie, w tym udostępnianie, faktur w formie elektronicznej wymaga akceptacji ich odbiorcy. Przepisy Ustawy VAT, jak i Rozporządzenia w sprawie faktur elektronicznych, nie precyzują formy wyrażenia ww. akceptacji. Warto w tym zakresie zauważyć, że zgodnie z przepisami obowiązującego do 31 grudnia 2012 r. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2010 r. w sprawie przesyłania faktur w formie elektronicznej, zasad ich przechowywania oraz trybu udostępniania organowi podatkowemu lub organowi kontroli skarbowej (Dz. U. 2010, Nr 249, poz. 1661) akceptacja albo jej cofnięcie powinny być wyrażone w formie pisemnej lub w formie elektronicznej. Jednocześnie, jak wynika z uzasadnienia do Rozporządzenia w sprawie faktur elektronicznych, celem wprowadzonych zmian w zakresie wyrażenia akceptacji przesyłania faktur w formie elektronicznej było odejście od obowiązku wyrażania formalnej zgody na ten rodzaj przesyłki. Kwestia ta powinna pozostawać całkowicie w gestii umownej stron. Mając powyższe na uwadze, że w świetle wykładni:

*   literalnej – brak doprecyzowania w Rozporządzeniu w sprawie faktur elektronicznych, formy wyrażenia akceptacji,
*   historycznej – porównania brzmienia analogicznych przepisów w uprzednio obowiązującym rozporządzeniu i Rozporządzeniu w sprawie faktur elektronicznych,
*   celowościowej – poprzez odwołanie się do generalnego trendu w zakresie liberalizacji obrotu fakturami elektronicznymi

– sposób wyrażenia akceptacji przewidziany w Umowie należy uznać za zgodny z regulacjami Rozporządzenia w sprawie faktur elektronicznych.

Przechodząc natomiast do analizy formy dokumentowania sprzedaży dokonywanej na rzecz rolników ryczałtowych, w opinii Spółki, należy dokonać jej w oparciu o regulacje zawarte w art. 106 i 111 Ustawy VAT.

Jak wynika z art. 111 ust. 1, podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących.

Z powyższej regulacji wynika, w opinii Spółki, obowiązek (z zastrzeżeniem zwolnień wskazanych w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 29 listopada 2012 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz. U. 2012, poz. 1382, dalej; „Rozporządzenie w sprawie kas fiskalnych”, które w przedstawionym zdarzeniu przyszłym nie znajdą zastosowania) zarejestrowania sprzedaży dokonanej na rzecz rolnika ryczałtowego.

Jednocześnie, jak wynika z art. 106 ust. 1 Ustawy VAT, podatnicy, o których mowa w art. 15 Ustawy VAT, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16 Ustawy VAT. Przez sprzedaż zgodnie z art. 2 pkt 22 Ustawy VAT rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. Spółka w świetle cytowanej regulacji ma obowiązek udokumentowania dostawy towarów na rzecz rolnika ryczałtowego również fakturą VAT.

W opinii Spółki wystawienie faktury, w przypadku sprzedaży na rzecz rolnika ryczałtowego, nie jest czynnością fakultatywną, wykonywaną jedynie na żądanie nabywcy. Jak stanowi bowiem art. 106 ust. 4 Ustawy VAT podatnicy, o których mowa w ust. 1-3, nie mają obowiązku wystawiania faktur, o których mowa w ust. 1 i 2, osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej. Jednakże na żądanie tych osób podatnicy są obowiązani do wystawienia faktury.

Ustawodawca wskazał zakres podmiotowy art. 106 ust. 4, uznając, że wystawienie faktury dokonywane jest jedynie na żądanie nabywcy w sytuacji, gdy jest on osobą fizyczną nie prowadzącą działalności gospodarczej. Spółka stoi na stanowisku, że rolnika ryczałtowego nie można uznać za osobę fizyczną nie prowadzącą działalności gospodarczej (z zastrzeżeniem sytuacji, gdy nabywa on towary na potrzeby osobiste, nie związane z działalnością gospodarczą, która jednak w omawianym przypadku nie ma miejsca).

*   Zgodnie art. 15 ust. 1 Ustawy VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. W myśl ust. 2 art. 15 Ustawy VAT działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców. w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Zgodnie z regulacją art. 43 ust. 1 pkt 3 zwalnia się od podatku VAT dostawę produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej, dokonywaną przez rolnika ryczałtowego oraz świadczenie usług rolniczych przez rolnika ryczałtowego. Z brzmienia powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że rolnik ryczałtowy w zakresie prowadzonej działalności rolniczej jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą przy czym jego działalność w tym zakresie jest zwolniona z podatku VAT.
*   Co więcej, Spółka podkreśla, iż poprawność powyższej interpretacji potwierdzona jest również przez okoliczność, że ustawodawca nie posługuje się oboma pojęciami zamiennie. Potwierdza to właśnie różna konstrukcja pojęciowa art. 111 ust. 1 i art. 106 ust. 4 Ustawy VAT, w której raz mowa jest o rolnikach ryczałtowych i osobach fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej (art. 111 ust. 1 Ustawy VAT), a raz tylko o osobach fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej (art. 106 ust. 4 Ustawy VAT).

W świetle przedstawionej argumentacji Spółka uważa, iż sprzedaż na rzecz rolników ryczałtowych, w myśl art. 106 ust. 4 i 111 ust. 1 Ustawy, powinna dokumentować zarówno paragonem fiskalnym (art. 111 ust. 1 Ustawy VAT) oraz fakturą (art. 106 ust. 1 Ustawy VAT przy jednoczesnym wyłączeniu art. 106 ust. 4 Ustawy VAT).

Sprawą techniczną do ustalenia pozostaje wydanie odpowiedniego dokumentu dotyczącego sprzedaży dokonanej przez Spółkę. Jak wynika z art. 111 ust. 3a pkt 1 Ustawy VAT podatnicy prowadzący ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących są obowiązani dokonywać wydruku paragonu fiskalnego lub faktury z każdej sprzedaży oraz wydawać oryginał wydrukowanego dokumentu nabywcy.

Zgodnie z brzmieniem § 7 ust. 3 Rozporządzenia fakturowego w przypadku, gdy faktura przesłana w formie elektronicznej dotyczy sprzedaży zarejestrowanej przy zastosowaniu kasy rejestrującej, podatnik zostawia w dokumentacji paragon dotyczący tej sprzedaży z danymi identyfikującymi tę fakturę. Spółka uważa, że w przedstawionym zdarzeniu przyszłym zgodnie z ww. regulacjami nie ma obowiązku fizycznego przekazania rolnikowi ryczałtowemu paragonu. Pierwszeństwo w opinii Spółki należy dać w tym przypadku, zgodnie z zasadami wykładni prawa, przepisowi bardziej szczegółowemu zawartemu w Rozporządzeniu fakturowym. Za sprzeczną z celem wprowadzenia możliwości dokonywania obrotu fakturami w formie elektronicznej należałoby uznać twierdzenie, że Spółka powinna przekazać fizycznie paragon odbiorcy (w sytuacji, gdy transakcja zgodnie z art. 106 ust. 1 Ustawy VAT musi być udokumentowana fakturą), a następnie czekać na jego zwrot, i dopiero po jego otrzymaniu przesłać fakturę w formie elektronicznej. Takie podejście niwelowałoby korzyści w zakresie obrotu fakturami w formie elektronicznej w przypadku sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej i rolników ryczałtowych. Podatnik byłby bowiem i tak zobowiązany do fizycznego przekazania paragonu (przepisy nie przewidują możliwości przesłania paragonów w formie elektronicznej). Dodatkowo należy, w opinii Spółki, zwrócić uwagę na pewne różnice w zakresie zasad zachowywania paragonów w przypadku dokumentowania sprzedaży uprzednio zarejestrowanej na kasie fiskalnej za pomocą faktur i faktur elektronicznych. W pierwszym przypadku podatnik ma możliwość odstąpienia od obowiązku dołączenia do faktury paragonu. Zgodnie z § 7 ust. 2 Rozporządzenia fakturowego, obowiązek dołączenia do faktury paragonu nie dotyczy sprzedaży dokumentowanej fakturą emitowaną przy zastosowaniu kasy rejestrującej, w przypadkach gdy wartość sprzedaży i kwota podatku są zarejestrowane w raporcie fiskalnym dobowym kasy. W przypadku przesyłania faktur w formie elektronicznej, przepisy nie przewidują analogicznego odstępstwa. Zgodnie z brzemieniem § 7 ust. 3, w przypadku gdy faktura przesłana w formie elektronicznej dotyczy sprzedaży zarejestrowanej przy zastosowaniu kasy rejestrującej, podatnik zostawia w dokumentacji paragon dotyczący tej sprzedaży z danymi identyfikującymi tę fakturę. Spółka podkreśla, że przesyłanie do rolnika ryczałtowego paragonu pocztą (transakcje odbywają się na odległość), a następnie jego odsyłanie rodzi potencjalne ryzyko jego zagubienia, co w praktyce może Spółce uniemożliwić wykonanie cytowanego obowiązku „zachowania” paragonu fiskalnego.

W podsumowaniu powyższych rozważań Spółka wskazuje, iż:

*   Spółka powinna udokumentować sprzedaż na rzecz rolnika ryczałtowego paragonem fiskalnym na podstawie art. 111 ust. 1 Ustawy VAT,
*   Spółka powinna udokumentować sprzedaż na rzecz rolnika ryczałtowego fakturą na podstawie art. 106 ust. 1 Ustawy; w związku z okolicznością, że Spółka otrzyma akceptację na przesyłanie faktur w formie elektronicznej zawartą w Umowie w formie pisemnej, Spółka może przekazać rolnikowi ryczałtowemu fakturę w tej formie,
*   Spółka powinna zachować w swojej dokumentacji paragon fiskalny na podstawie § 7 ust. 3 Rozporządzenia fakturowego, przy czym ze względu na sposób dokumentowania transakcji, nie jest zobowiązana do fizycznego przekazania paragonu rolnikowi ryczałtowemu.

2.

W przypadku uznania, iż;

*   Spółka powinna ewidencjonować sprzedaż na rzecz rolników ryczałtowych na kasie fiskalnej,
*   Spółka w przypadku sprzedaży na rzecz rolników ryczałtowych powinna wystawić fakturę VAT na żądanie nabywcy,

Spółka, podkreśla, że w przedstawionym zdarzeniu przyszłym nabywca, rolnik ryczałtowy, wyrazi żądanie dokumentowania sprzedaży w formie faktur dokonywanej na jego rzecz w formie pisemnej w Umowie. Przepisy art. 106 ust. 4 Ustawy VAT nie precyzują formy wyrażenia ww. żądania. Zdaniem Spółki, skoro powszechnie akceptowaną formą wyrażenia takiego żądania jest forma ustna, to tym bardziej za zgodną z regulacjami Ustawy VAT należy uznać formę pisemną zawartą w Umowie (z możliwością jej odwołania).

Reasumując, nawet w przypadku uznania, że faktura na rzecz rolnika ryczałtowego powinna zostać wystawiona na żądanie nabywcy (zgodnie z art. 106 ust. 4 Ustawy VAT), postępowanie Spółki w zakresie dokumentowania sprzedaży na rzecz rolników polegające na:

*   zaewidencjonowaniu sprzedaży na rzecz rolnika ryczałtowego na kasie fiskalnej,
*   zachowaniu we własnej dokumentacji, bez jego przekazywania nabywcy, paragonu fiskalnego,
*   wystawianiu faktury, na podstawie wyrażonego w formie pisemnej w Umowie żądania nabywcy,
*   przesyłaniu faktury w formie elektronicznej na podstawie wyrażonej w formie pisemnej w Umowie akceptacji

– należy uznać za prawidłowe w świetle obowiązujących regulacji w zakresie podatku VAT.

3.

Spółka wnosi o potwierdzenie prawidłowości jej stanowiska.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast według art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Przez sprzedaż – zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy – rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – według art. 15 ust. 2, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 kwietnia 2013 r. – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Działalność rolnicza, zgodnie z zapisem art. 2 pkt 15 ustawy, obejmuje produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, gruntową, szklarnianą i pod folią, produkcję roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadowniczą, chów, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego lub fermowego oraz chów i hodowlę ryb i innych organizmów żyjących w wodzie, a także uprawy w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych, uprawy grzybów i ich grzybni, uprawy roślin „in vitro”, fermową hodowlę i chów drobiu rzeźnego i nieśnego, wylęgarnie drobiu, hodowlę i chów zwierząt futerkowych i laboratoryjnych, chów i hodowlę dżdżownic, entomofagów i jedwabników, prowadzenie pasiek oraz chów i hodowlę innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym oraz sprzedaż produktów gospodarki leśnej i łowieckiej, z wyjątkiem drewna okrągłego i drzew tropikalnych (PKWiU 02.20.13.0) oraz bambusa (PKWiU ex 01.29.30.0), a także świadczenie usług rolniczych.

Rolnikiem ryczałtowym, w myśl art. 2 pkt 19 ustawy, jest rolnik dokonujący dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej lub świadczący usługi rolnicze, korzystający ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem rolnika obowiązanego na podstawie odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Zatem rolnik (także rolnik ryczałtowy), w świetle przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, posiada status podatnika prowadzącego działalność gospodarczą (działalność rolniczą).

W myśl art. 111 ust. 1 ustawy, podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących.

Powyższy przepis określa generalną zasadę, z której wynika, iż obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej dotyczy wszystkich podatników, którzy dokonują sprzedaży na rzecz określonych w nim odbiorców, tj. osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych. Zatem podstawowym kryterium decydującym o obowiązku stosowania ewidencji za pomocą kas rejestrujących jest status nabywcy wykonywanych przez podatnika świadczeń.

Wskazać w tym miejscu należy, iż kasa rejestrująca jest szczególnego rodzaju ewidencją podatkową. Ma ona charakter ewidencji sprzedaży, gdyż zarejestrowaniu w niej podlegają transakcje opodatkowane wykonane przez podatnika.

Z opisu sprawy wynika, iż w najbliższej przyszłości Spółka zamierza wprowadzić system wysyłania faktur w formie elektronicznej wymiany danych EDI tym plantatorom, którzy są rolnikami ryczałtowymi i wyrażą pisemną zgodę na taki sposób otrzymywania faktur. Wystawienie faktury w systemie SAP będzie następstwem dokonanej dostawy towarów przez Spółkę na rzecz rolnika ryczałtowego.

Plantator będący rolnikiem ryczałtowym będzie zobowiązany do podpisania stosownej umowy (dalej: „Umowa”) na przesyłanie faktur za pośrednictwem systemu elektronicznej wymiany danych, z komputera do komputera z wykorzystaniem ustalonego standardu, który będzie określał strukturę komunikatu EDI. Umowa przewiduje, że sprzedaż dokonana przez Spółkę na rzecz rolnika ryczałtowego zostanie każdorazowo udokumentowana fakturą. Jednocześnie rolnik ryczałtowy wyraża akceptację na przesyłanie faktur w formie elektronicznej. W przypadku sprzedaży na rzecz rolnika ryczałtowego, sprzedaż taka zostanie zaewidencjonowana przy zastosowaniu kasy fiskalnej. W przypadku rolnika ryczałtowego, który podpisze Umowę w systemie SAP zostanie wystawiona faktura, która następnie zostanie wysłana za pośrednictwem operatora EDI. Paragon fiskalny dokumentujący sprzedaż, w związku z przesłaniem rolnikowi ryczałtowemu faktury w formie elektronicznej, nie będzie przekazany rolnikowi ryczałtowemu i pozostanie w dokumentacji Spółki. Rolnik ryczałtowy będzie posiadał indywidualny login i hasło dostępu do platformy ECOD, za której pośrednictwem zostanie mu dostarczona faktura. Każdy rolnik ryczałtowy będzie miał swoje archiwum faktur elektronicznych. Rolnik ryczałtowy będzie miał możliwość odwołania (w formie pisemnej) żądania dokumentowania sprzedaży dokonanej na jego rzecz za pomocą faktur oraz możliwość odwołania akceptacji na przesyłanie faktur w formie elektronicznej.

Jak już wskazano obowiązek stosowania kas rejestrujących wynika z cytowanego wyżej art. 111 ust. 1 ustawy. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, iż obowiązek ten ciąży na podatnikach dokonujących sprzedaży na rzecz dwóch rodzajów podmiotów, mianowicie osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych. Należy podkreślić, iż obowiązek ten dotyczy wyłącznie sprzedaży, która została dokonana na rzecz tych wyżej wymienionych podmiotów oraz nie została objęta zwolnieniem z obowiązku ewidencjonowania.

W myśl art. 106 ust. 1 ustawy podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

Zgodnie z art. 106 ust. 4 ustawy, podatnicy, o których mowa w ust. 1-3, nie mają obowiązku wystawiania faktur, o których mowa w ust. 1 i 2, osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej. Jednakże na żądanie tych osób podatnicy są obowiązani do wystawienia faktury.

Zasadą jest zatem dokumentowanie sprzedaży poprzez wystawianie faktur VAT. W przypadku natomiast, gdy sprzedaż jest dokonywana na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, sprzedawca obowiązany jest wystawić fakturę VAT jedynie w sytuacji, gdy nabywcy tego zażądają.

Z kolei przepisy ustawy o podatku VAT oraz przepisy aktów wykonawczych do tej ustawy nakazują podatnikom dokonującym sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych prowadzić ewidencję tej sprzedaży za pomocą kas rejestrujących.

Stosownie do art. 111 ust. 3a pkt 1 ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 kwietnia 2013 r., podatnicy prowadzący ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących są obowiązani dokonywać wydruku paragonu fiskalnego lub faktury z każdej sprzedaży oraz wydawać wydrukowany dokument nabywcy.

W myśl § 2 pkt 12 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 marca 2013 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz. U. z 2013 r., poz. 363), przez paragon fiskalny rozumie się wydrukowany przez kasę dla nabywcy w momencie sprzedaży dokument potwierdzający dokonana transakcję sprzedaży.

Z dniem 1 stycznia 2013 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 grudnia 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. z dnia 18 grudnia 2012 r., poz. 1428).

Na mocy tego aktu, w przypadku gdy faktura dotyczy sprzedaży zarejestrowanej przy zastosowaniu kasy rejestrującej, do egzemplarza faktury pozostającego u podatnika dołącza się paragon dokumentujący tę sprzedaż – § 7 ust. 1 rozporządzenia.

Stosownie do § 7 ust. 3 rozporządzenia, w przypadku gdy faktura przesłana w formie elektronicznej dotyczy sprzedaży zaewidencjonowanej przy zastosowaniu kasy rejestrującej, podatnik zostawia w dokumentacji paragon dotyczący tej sprzedaży z danymi identyfikującymi tę fakturę.

Natomiast, na podstawie § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie przesyłania faktur w formie elektronicznej, zasad ich przechowywania oraz trybu udostępniania organowi podatkowemu lub organowi kontroli skarbowej (Dz. U. z 2012 r., poz. 1528), faktury mogą być przesyłane w formie elektronicznej, w dowolnym formacie elektronicznym, pod warunkiem zapewnienia autentyczności pochodzenia, integralności treści i czytelności faktury.

Sposób zapewnienia autentyczności pochodzenia, integralności treści i czytelności faktury określa podatnik – § 4 ust. 2 ww. rozporządzenia.

Stosownie do § 4 ust. 3 rozporządzenia, autentyczność pochodzenia, integralność treści oraz czytelność faktury można zapewnić za pomocą dowolnych kontroli biznesowych, które ustalają wiarygodną ścieżkę audytu między fakturą a dostawą towarów lub świadczeniem usług.

W myśl § 4 ust. 4 ww. rozporządzenia, poza wykorzystaniem kontroli biznesowych, określonych w ust. 3, autentyczność pochodzenia i integralność treści faktury są zachowane, w szczególności, w przypadku wykorzystania:

1.  bezpiecznego podpisu elektronicznego w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 18 września 2001 r., o podpisie elektronicznym (Dz. U. Nr 130, poz. 1450, z późn. zm.), weryfikowanego za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu, lub
2.  elektronicznej wymiany danych (EDI) zgodnie z umową w sprawie europejskiego modelu wymiany danych elektronicznych, jeżeli zawarta umowa, dotycząca tej wymiany, przewiduje stosowanie procedur gwarantujących autentyczność pochodzenia faktury i integralność jej danych.

Ponadto, zgodnie z § 3 cyt. rozporządzenia, przesyłanie, w tym udostępnianie, faktur w formie elektronicznej wymaga akceptacji ich odbiorcy.

Z powyższego § 3 wynika, że ustawodawca nie wskazał na jakiś szczególny rodzaj czy sposób wyrażenia zgody (akceptacji) przez odbiorcę – odbioru przez niego faktur elektronicznych. Uznać więc należy, iż każda forma wyrażenia zgody (akceptacji) jest dopuszczalna.

Zatem, ustawodawca jednoznacznie określił obowiązki w zakresie dokumentowania sprzedaży dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, tj. za pomocą paragonów fiskalnych (jeżeli na podatniku ciąży obowiązek prowadzenia ewidencji za pomocą kasy rejestrującej). Z kolei – jako zasadę – mocą art. 106 ust. 1 ustawy – ustawodawca uznał dokumentowanie sprzedaży poprzez wystawienie faktury. Natomiast, w sytuacji, gdy transakcja sprzedaży dokonywana jest na rzecz osób fizycznych nieprowadzacych działalności gospodarczej, sprzedawca obowiązany jest wystawić fakturę jedynie na żądanie nabywcy.

W rezultacie, mając na uwadze opisane zdarzenie przyszłe oraz powołane przepisy, stwierdzić należy, iż Wnioskodawca dokonując dostawy na rzecz rolnika ryczałtowego zobowiązany będzie udokumentować sprzedaż na kasie rejestrującej, zgodnie z art. 111 ust. 1 ustawy. Jednocześnie, wskazać należy, iż biorąc pod uwagę przytoczoną powyżej definicję działalności gospodarczej (art. 15 ust. 2 ustawy), działalność rolnicza (art. 2 pkt 15 ustawy) mieści się w pojęciu działalności gospodarczej, a rolnik – zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług – jest podatnikiem. W konsekwencji Spółka winna – na podstawie art. 106 ust. 1 ustawy – wystawić fakturę dokumentującą przedmiotową transakcję.

Zatem w sytuacji, kiedy dana sprzedaż zostanie udokumentowana fakturą, która zgodnie z akceptacją odbiorcy zostanie mu przesłana w formie elektronicznej, wówczas podatnik (Spółka) ma obowiązek zaewidencjonowania jej w kasie rejestrującej niezależnie od faktu wystawienia faktury. Ponadto, na mocy § 7 ust. 3 rozporządzenia w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług, paragon dotyczący tej sprzedaży z danymi identyfikującymi tą fakturę, podatnik pozostawia w swojej dokumentacji.

Reasumując, postępowanie Spółki związane z dokumentowaniem sprzedaży dokonywanej na rzecz rolników ryczałtowych polegające na ewidencjonowaniu sprzedaży zarówno w kasie rejestrującej za pomocą paragonu fiskalnego, jak również za pomocą faktury, gdzie rolnikowi ryczałtowemu przekazywana będzie faktura w formie elektronicznej, natomiast paragon fiskalny pozostanie w dokumentacji Spółki – uznać należało za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.