Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/415-896/13-4/ES
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2013-12-19
Teza: Podatek dochodowy od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości.
Słowa kluczowe: nieruchomości; obowiązek-obowiązek podatkowy; przychód; przychód-źródła przychodu; spadek; spadek-dział spadku; wyłączenie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 19

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko, przedstawione we wniosku z dnia 18 września 2013 r. (data wpływu 19 września 2013 r.), uzupełnionym w dniu 13 grudnia 2013 r., o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 19 września 2013 r. został złożony ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości.

Z uwagi na fakt, że przedmiotowy wniosek nie spełniał wymogów określonych w art. 14b § 3 i § 4 ustawy Ordynacja podatkowa, pismem z dnia 9 grudnia 2013 r. nr ILPB2/415-896/13-2/ES Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów wezwał Wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.

Jednocześnie poinformowano Zainteresowaną, że stosownie do postanowień art. 139 § 4 w zw. z art. 14d Ordynacji podatkowej, okresu oczekiwania między wezwaniem przez organ a uzupełnieniem wniosku przez Wnioskodawczynię nie wlicza się do trzymiesięcznego terminu przewidzianego na wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.

Wezwanie wysłano w dniu 9 grudnia 2013 r. (skuteczne doręczenie nastąpiło w dniu 12 grudnia 2013 r.), zaś w dniu 13 grudnia 2013 r. do tut. Organu wpłynęła odpowiedź na ww. wezwanie, w której Wnioskodawczyni uzupełniła ww. wniosek.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

W dniu 2 grudnia 2010 r. Wnioskodawczyni nabyła spadek po swoich rodzicach na podstawie postanowienia o dziale spadku po S.

Od ok. 1995 r. Zainteresowana ma zadłużenie czynszowe na lokalu, w którym jest zameldowana i wynosi ono obecnie ok. 105 000 zł.

Od samego początku Wnioskodawczyni planowała sprzedaż spadku po rodzicach i spłatę zadłużenia.

W momencie kiedy znalazł się klient, Zainteresowana dowiedziała się, że gdy sprzeda nieruchomość wcześniej niż przed upływem pięciu lat, będzie musiała zapłacić 19% podatku od sprzedaży.

Zainteresowana musiała jednak sprzedać tę nieruchomość, gdyż wymagała ona pilnego remontu, na który Wnioskodawczyni nie było stać. W dniu 5 września 2013 r. Zainteresowana podpisała akt sprzedaży. Kwota za jaką Wnioskodawczyni sprzedała nieruchomość to 110 000 zł, a zadłużenie Wnioskodawczyni to 105 000 zł. Dodatkowo – po całkowitej spłacie – lokal, który obecnie zamieszkuje Zainteresowana może wykupić za ok. 10 000 zł, gdyż jako były pracownik PGR ma dużą zniżkę.

Wnioskodawczyni jest emerytką i miesięcznie ma 900 zł, z czego 300 zł wydaje na czynsz, a kolejne 300 zł – na leki.

Jeśli Zainteresowana będzie musiała zapłacić ten podatek, będzie zmuszona zaciągnąć kredyt, co sprawi, że sytuacja finansowa Wnioskodawczyni znacznie się pogorszy. Zainteresowanej bardzo zależy na całkowitej spłacie zadłużenia, ponieważ wie, że mogą je odziedziczyć dzieci Wnioskodawczyni, a zwłaszcza córka, która obecnie pomaga Zainteresowanej. Na syna, który bardzo przyczynił się do powstania tego zadłużenia poprzez ciągłe wynoszenie z domu pieniędzy i sprzętu, Wnioskodawczyni nie ma co liczyć.

Zainteresowana doprecyzowała ww. opis zdarzenia przyszłego o nw. informacje.

Przedmiotowa nieruchomość położona wchodziła w skład opisanej masy spadkowej.

Daty śmierci spadkodawców były następujące:

*   S. (ojca) – 20 czerwca 1987 r.,
*   R. (brata) – 12 grudnia 2007 r.,
*   I. (siostry) – 14 kwietnia 1989 r.

Wartość udziałów nabytych przez Wnioskodawczynię w spadku po rodzicach mieści się w wartościach udziałów nabytych przez Wnioskodawczynię w dziale spadku. Zainteresowana wyjaśniła przy tym, że nabycie spadku po rodzicach było w istocie w sensie prawnym nabyciem spadku po ojcu.

Spadkobranie przebiegało w następujący sposób.

W 1987 r. zmarł S.. Dziedziczyli po nim: I., R., Wnioskodawczyni, W..

Następnie w 1989 r. zmarła I.i spadek po niej odziedziczyli: R., Wnioskodawczyni i W..

W 2007 r. zmarł R. i spadek odziedziczyli: Wnioskodawczyni i W..

Powstałą w ten sposób masę spadkową Wnioskodawczyni i W. odziedziczyli po 1/2 każdy. W postanowieniu o dziale spadku przyznano jedno mieszkanie R. i drugie – W.. Mieszkania te miały tę samą wartość.

W przedmiotowym (sprzedanym) mieszkaniu Zainteresowana była zameldowana na pobyt stały przez okres powyżej 12 miesięcy.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy w opisanej sytuacji ciąży na Zainteresowanej obowiązek podatkowy, a jeśli tak, to czy spłata zadłużenia czynszowego może stanowić cel mieszkaniowy i skutkować zwolnieniem od podatku dochodowego od osób fizycznych dochodu uzyskanego przez Zainteresowaną ze sprzedaży opisanej we wniosku?

Zdaniem Wnioskodawczyni nie ciąży na Wnioskodawczyni obowiązek opłacenia podatku.

Gdyby jednak było inaczej, to według Zainteresowanej pieniądze za sprzedaż nieruchomości przed upływem pięciu lat można przeznaczyć na tzw. cele mieszkaniowe, którymi są:

*   spłata kredytu,
*   wykup mieszkania,
*   zakup działki

i wówczas nie trzeba płacić 19% podatku.

Zdaniem Zainteresowanej celem mieszkaniowym jest spłata zadłużenia, a następnie wykup lokalu. Wnioskodawczyni uważa, że można to uznać za cel mieszkaniowy, ponieważ ułatwi to Zainteresowanej wykup mieszkania i sprawi, że eksmisja zostanie wstrzymana.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy, źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

– jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

Podkreślić należy, że przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy formułuje generalną zasadę, że sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz praw określonych w tym przepisie przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw nastąpiło po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Wobec powyższego, w przypadku sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych uzyskanego z tego tytułu dochodu ma moment i sposób ich nabycia.

Z analizy przedstawionych przez Wnioskodawczynię okoliczności doprecyzowujących opisane we wniosku zdarzenie przyszłe wynika, że sprzedany w dniu 5 września 2013 r. lokal mieszkalny Wnioskodawczyni nabyła w spadku w trzech różnych latach, tj.:

*   w roku 1987 – po ojcu,
*   w roku 1989 – po siostrze,
*   w roku 2007 – po bracie.

Jak wskazała bowiem Zainteresowana, na mocy finalizującego sprawę postanowienia o dziale spadku Zainteresowanej przyznano jedno mieszkanie, a drugie mieszkanie – o takiej samej wartości – przyznano bratu Zainteresowanej; podział był zatem ekwiwalentny. Przed działem spadku Wnioskodawczyni i brat byli współwłaścicielami odziedziczonej masy spadkowej – w skład której wchodziły dwa rzeczone mieszkania – w wysokości po połowie każdy. Udziały w masie spadkowej zarówno Wnioskodawczyni, jak i wspomniany brat Wnioskodawczyni, nabywali sukcesywnie i w stopniach równych w latach: 1987, 1989 oraz 2007, na skutek śmierci spadkodawców.

W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), spadek to prawa i obowiązki zmarłego wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, które z chwilą jego śmierci przechodzą na następców prawnych. Stosownie do art. 924 Kodeksu cywilnego, spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 Kodeksu cywilnego). Postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku potwierdza jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia. Istotnym zatem dla podatku dochodowego jest dzień otwarcia spadku, czyli śmierć spadkodawcy.

W myśl zaś art. 1035 Kodeksu cywilnego, jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego stosuje się przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Do momentu zniesienia tej współwłasności lub dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku.

W wyniku działu spadku prawa majątkowe objęte spadkiem przyznane poszczególnym spadkobiercom, przechodzą na nich; ustaje więc wspólność majątku spadkowego. Umowa o dział spadku lub prawomocne orzeczenie sądowe o dziale spadku stanowią tytuł własności rzeczy, które w dziale przypadły poszczególnym spadkobiercom. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom. Dział spadku jest więc czynnością wtórną do nabycia spadku; nie można nabyć własności rzeczy tylko i wyłącznie w drodze działu spadku, bez nabycia spadku.

Zgodnie z teorią prawa rzeczowego przyznanie danej osobie na wyłączną własność rzeczy w drodze zniesienia współwłasności, podziału majątku wspólnego czy działu spadku, jest nabyciem tych rzeczy. Natomiast, biorąc pod uwagę przyjętą linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, nabyciem rzeczy w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie jest przyznanie jej na wyłączną własność jednemu ze współwłaścicieli w wyniku podziału majątku wspólnego, jeśli:

*   podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty lub
*   wartość otrzymanej przez daną osobę rzeczy w wyniku dokonanego podziału mieści się w wartości udziału, jaki przysługiwał jej w majątku wspólnym.

Jeżeli w wyniku działu spadku, przedmiotem którego była nieruchomość, udział w niej się zwiększa, tj. przekracza udział dotychczas posiadany, to data działu spadku będzie również datą nabycia tej części nieruchomości, o którą zwiększył się udział w niej po dokonaniu tej czynności. Zatem nabycie w wyniku działu spadku części majątku, który należał do innych spadkobierców, co do zasady należy traktować jako nabycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Na gruncie analizowanej sprawy, w wyniku dokonanego działu spadku nie zwiększyła się wartość przysługującego uprzednio Zainteresowanej udziału w masie spadkowej, gdyż w zamian za równe pod względem wartościowym udziały w jednym z mieszkań Wnioskodawczyni nabyła udziały w drugim z mieszkań, stając się jego jedynym właścicielem. Za daty nabycia przez Wnioskodawczynię przedmiotowego lokalu mieszkalnego uznać wiec należy ww. daty śmierci spadkodawców, tj. odpowiednio lata: 1987, 1989 oraz 2007.

W przypadku nabycia nieruchomości, ich części lub udziałów w nieruchomościach i praw wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, pięcioletni termin, o którym mowa powyżej winien być liczony od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło ich nabycie.

Reasumując: przedmiotowa sprzedaż w roku 2013 lokalu mieszkalnego nie stanowi dla Zainteresowanej źródła przychodu w rozumieniu ww. art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ została dokonana po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiły nabycia, tj. lat: 1987, 1989 oraz 2007.

W konsekwencji, kwota uzyskana przez Wnioskodawczynię z analizowanej sprzedaży nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a na Wnioskodawczyni nie ciąży obowiązek uiszczenia tegoż podatku z tytułu rzeczonej transakcji.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.