Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-342/14-4/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-08-08
Teza: Potwierdzono prawidłowość stanowiska Wnioskodawcy, że umowa przekazania zarządzania O. i sprzedaży przedsiębiorstwa w wyniku której Spółka wstępuje w prawa i obowiązki sprzedającego (tzn: innego towarzystwa emerytalnego) nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: czynności-czynności cywilnoprawne; obowiązek-obowiązek podatkowy; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; umowa; umowa-umowa nienazwana
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 26 czerwca 2014 r. (data wpływu do tut. Biura 30 czerwca 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy przekazania zarządzania OFE i sprzedaży przedsiębiorstwa w wyniku której Spółka wstępuje w prawa i obowiązki sprzedającego (tzn. innego towarzystwa emerytalnego) - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 30 czerwca 2014 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy przekazania zarządzania OFE i sprzedaży przedsiębiorstwa w wyniku której Spółka wstępuje w prawa i obowiązki sprzedającego (tzn. innego towarzystwa emerytalnego).

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 989 z późn. zm.) został utworzony przez Spółkę OFE (OFE). Towarzystwo jako organ OFE tworzy, zarządza i reprezentuje go w stosunkach z osobami trzecimi.

Forma i rodzaj prowadzenia działalności przez Spółkę jest regulowana i podlega przepisom ustawy o OFE.

Na podstawie ustawy o OFE, towarzystwa emerytalne mogą prowadzić działalność tylko w formie spółki akcyjnej, przy czym przedmiotem ich działalności może być wyłącznie tworzenie i zarządzanie funduszami emerytalnymi oraz reprezentowanie funduszy wobec osób trzecich. W praktyce, wyłącznym przedmiotem towarzystw emerytalnych jest tworzenie i zarządzanie oraz reprezentowanie jednego otwartego funduszu emerytalnego (OFE) lub dobrowolnego funduszu emerytalnego (DFE). Dodatkowo należy nadmienić, iż zgodnie z wymogami ustawy o OFE towarzystwa emerytalnie nie mogą prowadzić innej działalności gospodarczej. Wykonując działalność gospodarczą Spółka posiada składniki majątkowe w postaci aktywów trwałych (np. infrastrukturę informatyczną, licencje na oprogramowanie komputerowe, wyposażenie biurowe) oraz aktywów obrotowych (np. środki pieniężne na rachunku, należności krótkoterminowe). W spółce funkcjonują również pracownicy. Powyższe elementy są podporządkowane prowadzeniu działalności polegającej na zarządzaniu oraz reprezentowaniu otwartego lub dobrowolnego funduszu emerytalnego.

Zgodnie z przepisami o OFE, OFE posiada odrębną osobowość prawną - jest to specyficzna masa majątkowa, tworzona, zarządzana i reprezentowana przez towarzystwo emerytalne. W istocie, OFE stanowi masę wierzytelności i zobowiązań krótkoterminowych, które są zarządzane przez towarzystwo. OFE nie posiada własnych pracowników - w szczególności z uwagi na regulowaną działalność OFE, wszystkie czynności związanych z OFE są podejmowane z wykorzystaniem aktywów oraz pracowników towarzystwa, zarządzającego danym OFE.

Regulacje ustawy o OFE przewidują zasady przekształceń restrukturyzacji w odniesieniu do towarzystw emerytalnych oraz OFE Ustawodawca przewidział dwa modele przeprowadzenia przekształcenia towarzystw emerytalnych oraz OFE:

*   przekazanie przez jedno towarzystwo emerytalne zarządzania OFE innemu towarzystwu emerytalnemu na podstawie umowy o przekazanie zarządzania; na podstawie umowy towarzystwo emerytalne wstępuje we wszelkie prawa i obowiązki towarzystwa emerytalnego przekazującego zarządzanie;

*   połączenie jednego towarzystwa emerytalnego z innym towarzystwem emerytalnym.

Jak stanowi bowiem art. 66 ustawy o OFE towarzystwo emerytalne, które zamierza zrezygnować z prowadzenia dotychczasowej działalności, może, na podstawie umowy zawartej z innym powszechnym towarzystwem, przekazać temu towarzystwu zarządzanie otwartym funduszem, którym zarządza. Powszechne towarzystwo przejmujące zarządzanie otwartym funduszem wstępuje w prawa i obowiązki powszechnego towarzystwa zarządzającego dotychczas tym funduszem. Postanowienia umowy wyłączające określone obowiązki są bezskuteczne wobec osób trzecich. Przejęcia zarządzania funduszem może dokonać wyłącznie towarzystwo zarządzające funduszem tego samego rodzaju. W terminie miesiąca od daty wejścia w życie zmiany statutu otwartego funduszu, którym zarządzanie zostaje przejęte, powinno nastąpić otwarcie likwidacji powszechnego towarzystwa, które zamierza zrezygnować z prowadzenia dotychczasowej działalności. Analogicznie w kwestii połączenia, stosownie do art. 67 ustawy o OFE towarzystwo emerytalne może połączyć się z innym towarzystwem.

Dodatkowo należy nadmienić, iż w efekcie przeprowadzenia przekształcenia towarzystw emerytalnych w obydwu przedstawionych przypadkach, dochodzi do sytuacji, w której towarzystwo emerytalne zarządza czasowo dwoma OFE. Przepisy ustawy o OFE przewidują szczególny tryb łączenia otwartych funduszy emerytalnych (poprzez likwidację w drodze przeniesienia aktywów/majątku), mając na uwadze, aby towarzystwo emerytalne pozostające po przekształceniu zarządzało tylko jednym OFE.

Spółka jest w trakcie restrukturyzacji działalności, którą przeprowadza w oparciu o powołane powyżej przepisy ustawy o OFE Na podstawie umowy przekazania zarządzania Otwartym Funduszem Emerytalnym i sprzedaży przedsiębiorstwa zawartej z innym towarzystwem emerytalnym Spółka przejęła zarządzanie OFE.

Zgodnie z warunkami umowy Spółka nabyła od innego towarzystwa emerytalnego szereg składników materialnych i niematerialnych obejmujących: prawo do zarządzania OFE za wynagrodzeniem; inne prawa i obowiązki w ramach zarządzania OFE; rzeczowe aktywa trwałe, w tym środki trwałe, urządzenia i inne ruchomości; prawa na dobrach niematerialnych, w tym systemy informatyczne, a także inne majątkowe prawa autorskie, prawa z licencji i pochodne prawa autorskie; wszelkie przenoszalne administracyjne zezwolenia, pozwolenia, licencje i upoważnienia dotyczące wyłącznie i stanowiące część przedsiębiorstwa sprzedającego związane z OFE; wszelkie roszczenia i należności sprzedającego dotyczące przedsiębiorstwa sprzedającego wynikające ze zobowiązań ustawowych lub umownych; wszelkie dokumenty dotyczące zarządzania OFE, a także innych aspektów prowadzenia przedsiębiorstwa sprzedającego.

W wyniku zawartej umowy o przekazaniu zarządzania przejmowanym OFE, Spółka przeprowadzi likwidację przejmowanego OFE, tak aby w wyniku przekształcenia Spółka zarządzała jednym OFE.

Wątpliwości Towarzystwa dotyczą obowiązków w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych wynikającej z zawartej umowy.

Pismem z dnia 10 lipca 2014 r. Nr IPPB2/436-342/14-2/MZ wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez:

*   Wskazanie, czy Wnioskodawca występuje z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w imieniu własnym, czy też w imieniu osób trzecich.

*   Jeżeli Wnioskodawca występuje z wnioskiem o interpretację indywidualną we własnym imieniu wówczas należy wskazać:

*   czy umowa przekazania zarządzania OFE i sprzedaży przedsiębiorstwa w wyniku której Spółka wstępuje w prawa i obowiązki sprzedającego (tzn. innego towarzystwa emerytalnego) przybierze postać jakiejkolwiek czynności wymienionej w art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych?

Wnioskodawca przesłał uzupełnienie, informując, że:

*   Wnioskodawca występuje z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w imieniu własnym. Wnioskodawca, tj. A. S.A. na mocy umowy opisanej we wniosku, wstępuje w prawa i obowiązki sprzedającego (innego Powszechnego Towarzystwa Emerytalnego).

*   Według Wnioskodawcy, umowa przekazania zarządzania OFE i sprzedaży przedsiębiorstwa nie spełnia warunków (postaci) określonych w art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Towarzystwo nadmienia, iż z punktu widzenia prawa cywilnego, wskazana umowa jest specyficzną umową nienazwaną, na podstawie której następuje przeniesienie zarządzania danym OFE z jednego powszechnego towarzystwa emerytalnego na inne. Na podstawie takiej umowy zmienia się podmiot zarządzający danym OFE (wstąpienie w prawa i obowiązki poprzedniego towarzystwa emerytalnego). Skutek w postaci przejęcia (z jednej strony) i przekazania (z drugiej strony) zarządzania OFE następuje na podstawie umowy o przekazanie zarządzania OFE i sprzedaży przedsiębiorstwa, po spełnieniu warunków wynikających z odrębnych przepisów prawa powszechnie obowiązującego, tj. ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych – Dz. U. z 2013 r., poz. 989 z późn. zm.), dalej również „Ustawa OFE”.

*   Towarzystwo wskazuje, iż istotne prawne aspekty zawarcia oraz wykonania umowy o przekazanie zarządzania OFE i sprzedaży przedsiębiorstwa nie są regulowane przepisami Kodeksu cywilnego, lecz przepisami ustawy OFE. Zgodnie bowiem z art. 66 ustawy OFE, powszechne towarzystwo emerytalne, które zamierza zrezygnować z prowadzenia dotychczasowej działalności, może, na podstawie umowy zawartej z innym powszechnym towarzystwem, przekazać temu towarzystwu zarządzanie otwartym funduszem, którym zarządza. Powszechne towarzystwo przejmujące zarządzanie otwartym funduszem wstępuje w prawa i obowiązki powszechnego towarzystwa zarządzającego dotychczas tym funduszem. Tym samym przepisy ustawy o OFE mają zastosowanie w pierwszej kolejności zastosowanie do transakcji przejęcia zarządzania OFE.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy umowa przekazania zarządzania OFE i sprzedaży przedsiębiorstwa w wyniku której Spółka wstępuje w prawa i obowiązki sprzedającego (tzn: innego towarzystwa emerytalnego) podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, umowa przekazania zarządzania OFE i sprzedaży przedsiębiorstwa w wyniku której Spółka wstępuje w prawa i obowiązki sprzedającego (tzn. innego towarzystwa emerytalnego) nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Uzasadnienie

W myśl art. 1 ust. 1 ustawy o PCC, opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
4.  umowy dożywocia,
5.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
6.  ustanowienie hipoteki,
7.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
8.  umowy depozytu nieprawidłowego,
9.  umowy spółki.

Ponadto, opodatkowaniu PCC podlegają zmiany umów wymienionych powyżej, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, a także orzeczenia sądów, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wskazane powyżej.

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem PCC. Dla celów opodatkowania PCC i kwalifikacji określonej czynności prawnej decyduje treść umowy (czynności prawnej). W związku z tym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób, dla weryfikacji obowiązku PCC konieczne jest ustalenie praw i obowiązków stron tej umowy umożliwiające kwalifikację prawną.

W kontekście prawa cywilnego, umowa o przekazanie zarządzania OFE jest umową nienazwaną, w wyniku której następuje przeniesienie zarządzania OFE z jednego towarzystwa emerytalnego na inne. Na podstawie tej umowy zmienia się podmiot zarządzający danym OFE Spółka będąca nabywcą wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki zbywającego towarzystwa emerytalnego. Powyższe następuje zgodnie z warunkami określonymi w odrębnych przepisach, w tym w szczególności ustawy o OFE.

Należy nadmienić, iż kwestie prawne zawarcia i wykonania umowy o przejęcie zarządzania OFE są uregulowane w przepisach ustawy o OFE, nie będąc unormowanym w przepisach prawa cywilnego.

W wyniku zawarcia umowy o przejęciu zarządzania OFE Spółka nie zakupiła praw o charakterze rzeczowym, nabywając jedynie prawo do odpłatnego zarządzania otwartym funduszem emerytalnym. W praktyce oznacza to, że przedmiotem umowy o przejęcie zarządzania OFE nie jest sprzedaż otwartego funduszu, ale możliwość zarządzania nim i pobierania z tego tytułu przyszłych opłat.

Charakter prawny zawartej transakcji oraz specyficzna konstrukcja podmiotów uczestniczących w umowie umożliwia stwierdzenie, iż przekazanie zarządzania OFE na podstawie art. 66 ustawy o OFE nie zawiera się w katalogu umów podlegających opodatkowaniu PCC, wskazanych w art. 1 ustawy o PCC.

Uwzględniając przepisy prawa cywilnego, należy uznać, iż umowa o przejęcie zarządzania OFE jest umową nienazwaną, nieuregulowaną w przepisach Kodeksu cywilnego. Powyższe skutkuje brakiem ustalenia essentialia negotii umowy, pozostając poza zakresem przedmiotowym ustawy o PCC.

Mając powyższe na uwadze, w sytuacji gdy transakcja przejęcia zarządzania OFE nastąpiło na podstawie umowy niezaznawanej, zawarcie takiej umowy nie podlega opodatkowaniu PCC, jako czynności niewymieniona w art. 1 ustawy o PCC.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistniałego zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.