Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/436-376/14/ASz
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2015-03-04
Teza: Czy emisja przez Wnioskodawcę obligacji, w trybie art. 9 pkt 3 ustawy o obligacjach, podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych
Słowa kluczowe: emisja-emisja papierów wartościowych; obligacje; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) − Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 3 grudnia 2014 r. (data wpływu do Biura − 9 grudnia 2014 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych emisji obligacji − **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 9 grudnia 2014 r. wpłynął do Biura ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych emisji obligacji.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Spółka (Wnioskodawca) w przyszłości będzie potrzebowała dofinansowania − w tym zakresie istnieją różne źródła pozyskiwania środków pieniężnych, które powodują różne obciążenia podatkowe. Spółka skłania się do rozwiązania polegającego na pozyskaniu środków pieniężnych w drodze emisji obligacji, zgodnie z ustawą z dnia 29 czerwca 1995 r. o obligacjach (Dz.U. z 2014, poz. 730).

Zdaniem Spółki, emisja obligacji będzie dla niej rozwiązaniem najtańszym, jednocześnie dającym obligatariuszowi (właścicielowi obligacji, który obejmie obligacje wyemitowane przez Wnioskodawcę) lepsze i pewniejsze zabezpieczenie spłaty długu przez Wnioskodawcę. Obligacja jest bowiem papierem wartościowym (art. 4 ust. 1 ustawy o obligacjach).

Emisja obligacji będzie emisją w ramach oferty prywatnej, skierowanej do ograniczonego kręgu adresatów (poniżej 149 osób) i będzie następowała w trybie art. 9 pkt 3 ustawy o obligacjach.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy emisja przez Wnioskodawcę obligacji, w trybie art. 9 pkt 3 ustawy o obligacjach, podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, emisja obligacji w trybie art. 9 pkt 3 ustawy o obligacjach, nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Wnioskodawca wskazał, że emisja obligacji nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, ponieważ emisja obligacji nie została wymieniona w enumeratywnym katalogu czynności podlegających temu podatkowi, znajdującym się w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Specyfika emisji obligacji, uregulowanej przez przepisy ustawy o obligacjach, powoduje, że czynność ta nie może być utożsamiana z żadną z czynności wskazanych w art. 1 ust. 1 ww. ustawy. W szczególności nie każdy podmiot może dokonać emisji obligacji, inny jest reżim prawny dotyczący obligacji, w szczególności nie jest to udzielenie pożyczki.

Wnioskodawca w celu emisji obligacji musi podjąć o wiele więcej formalnych czynności niż przy zawieraniu zwykłej umowy pożyczki (m.in. konieczna jest uchwała Walnego Zgromadzenia o możliwości emisji obligacji, opracowanie regulaminu emisji obligacji, emisja i wydanie obligatariuszowi odcinka obligacji o określonej serii i numerze).

Istotną różnicą w stosunku do pożyczki jest fakt, że wyemitowana przez Wnioskodawcę obligacja będzie papierem wartościowym (art. 4 ust. 1 ustawy o obligacjach). W prawie polskim obowiązuje zasada numerus clausus papierów wartościowych, tj. wyczerpującego katalogu papierów wartościowych. Papierem wartościowym jest wyłącznie dokument, któremu przepis prawa wprost nadaje taki status. Oznacza to, że wyemitowana obligacja korzysta z szeregu uprawnień, przewidzianych przez przepisy prawa dla papieru wartościowego, które nie występują np. w przypadku wierzytelności z tytułu pożyczki. Dzięki temu obligatariusz − właściciel obligacji (podmiot, który obejmie obligacje, w zamian za przelew środków pieniężnych do Wnioskodawcy), ma więcej możliwości w celu odzyskania zainwestowanych środków pieniężnych, w szczególności jest lepszym sposobem zabezpieczenia przysługującej obligatariuszowi wierzytelności z tytułu obligacji.

Trafność takiego stanowiska została potwierdzona m.in. w następujących interpretacjach indywidualnych:

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 1 marca 2013 r., znak: IPPB2/436-644/12-2/LS;
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 16 lutego 2012 r., znak: ILPB2/436-232/11-2/MK;
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 20 sierpnia 2010 r., znak: ITPB2/436-107/10/MK:
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 18 lutego 2010 r.. znak: ILPB2/436-262/09-2/MK;
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 20 stycznia 2009 r., znak: IBPB II/1/436-4/08/MCZ.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649, z późn. zm.) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

*   umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
*   umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
*   umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
*   umowy dożywocia,
*   umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
*   ustanowienie hipoteki,
*   ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
*   umowy depozytu nieprawidłowego,
*   umowy spółki.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Szczegółowe określenie zakresu przedmiotowego ma określone konsekwencje. Ustawodawca, wprowadzając w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu, wyłączył od opodatkowania inne podobne, które nie zostały wyraźnie wskazane w przepisie. Oznacza to, że czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu nawet, gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które zostały w nim wyliczone.

Z przedstawionego zdarzenia przyszłego wynika, że Spółka (Wnioskodawca) w przyszłości będzie potrzebowała dofinansowania. Spółka skłania się do rozwiązania polegającego na pozyskaniu środków pieniężnych w drodze emisji obligacji, zgodnie z ustawą o obligacjach. Emisja obligacji będzie emisją w ramach oferty prywatnej, skierowanej do ograniczonego kręgu adresatów (poniżej 149 osób) i będzie następowała w trybie art. 9 pkt 3 ustawy o obligacjach.

Podstawę prawną emisji obligacji stanowi ustawa z dnia 29 czerwca 1995 r. o obligacjach (Dz.U. z 2014 r., poz. 730, z późn. zm.). Zgodnie z art. 2 pkt 1 ww. ustawy obligacje mogą emitować podmioty prowadzące działalność gospodarczą, posiadające osobowość prawną, a także spółki komandytowo-akcyjne. Natomiast status prawny obligacji określa art. 4 ust. 1, w myśl którego obligacja jest papierem wartościowym emitowanym w serii, w którym emitent stwierdza, że jest dłużnikiem właściciela obligacji (obligatariusza) i zobowiązuje się wobec niego do spełnienia określonego świadczenia, przy czym przez papiery wartościowe emitowane w serii rozumie się papiery wartościowe reprezentujące prawa majątkowe podzielone na określoną liczbę równych jednostek (ust. 1a). Świadczenie, o którym mowa w ust. 1, może mieć charakter pieniężny lub niepieniężny (ust. 2).

Zgodnie z art. 9 ww. ustawy emisja obligacji może nastąpić w trybie:

1.  oferty publicznej, o której mowa w art. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1382);
2.  oferty publicznej, o której mowa w art. 3 ustawy wymienionej w pkt 1, obligacji, do których nie stosuje się przepisów tej ustawy;
3.  proponowania nabycia obligacji w inny sposób niż określony w pkt 1 i 2.

Z kolei, zgodnie z art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r., poz. 121, z późn. zm.) przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Istotą zobowiązania wynikającego z umowy pożyczki jest przeniesienie przez pożyczkodawcę jej przedmiotu na własność pożyczkobiorcy, a pożyczkobiorcy do zwrotu pożyczki, przy czym przedmiotem powrotnego przeniesienia własności nie muszą być te same pieniądze lub te same rzeczy zamienne, byle miały tę samą ilość i jakość. Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego (art. 3531 Kodeksu cywilnego). Przepis ten stanowi wyraz jednej z podstawowych zasad obowiązujących w prawie zobowiązań, a mianowicie zasady swobody (wolności) umów. Mówiąc o zasadzie swobody umów należy mieć na uwadze tylko wpływ stron na treść umowy.

Ponadto w odróżnieniu od stron umowy pożyczki, zarówno zakres działania emitenta obligacji jak i obligatariusza obwarowany jest wymogami określonymi przez ustawodawcę. Obligacje, obok pożyczek, są również wykorzystywane jako źródło pozyskiwania funduszy przez podmioty uprawnione do ich emisji i jednocześnie nabywane przez inwestorów.

Przywołane regulacje prawne prowadzą do wniosku, że obligacja i pożyczka stanowią różne zdarzenia prawne. Oznacza to, że pomimo podobnej roli obligacji i pożyczek w obrocie gospodarczym wyrażającej się w pozyskiwaniu kapitału na określony okres czasu − brak jest podstaw do sformułowania wniosku, iż emisja obligacji mieści się w zakresie znaczeniowym umowy pożyczki wynikającym z art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego.

We wskazanym wyżej art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.

Jak zostało wyżej wskazane zakres przedmiotowy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych jest ściśle określony, ma charakter zamknięty, co oznacza, że nie może być on rozszerzany w drodze wykładni na inne jeszcze czynności, nawet gdy te inne czynności cywilnoprawne pozwalają w obrocie gospodarczym osiągnąć skutki (prawne, ekonomiczne) takie same bądź zbliżone, co czynności objęte zakresem analizowanej ustawy.

W zakresie przedmiotowym analizowanej ustawy nie są wymienione czynności cywilnoprawne związane z emisją obligacji jako podlegające opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Mając powyższe na uwadze należy wskazać, iż dokonanie emisji obligacji nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W związku z powyższym stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.