Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB2/436-123/08/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2008-10-06
Teza: Czy otrzymanie pożyczki przez spółkę z o.o. od zagranicznej instytucji finansowej, która zajmuje się m.in. działalnością w zakresie kredytowania oraz udzielania pożyczek nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 3, art. 27 ust. 3 pkt 2, art. 27 ust. 4 pkt 4 oraz art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług bądź jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 10 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych?
Słowa kluczowe: czynności-czynności cywilnoprawne; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; pożyczka; usługi-usługi finansowe
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007r. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki… przedstawione we wniosku z dnia 23 czerwca 2008r. (data wpływu do tut. Biura – 04 lipca 2008r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych umowy pożyczki - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 04 lipca 2008r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych umowy pożyczki.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca (spółka z o.o.) zamierza wybudować modelową osadę turystyczną z wykorzystaniem i zastosowaniem najnowszych osiągnięć nauki w zakresie ochrony środowiska np. pozyskiwania energii cieplnej z ziemi, instalacji ekologicznych, oczyszczalni ścieków itp. Projekt będzie ściśle powiązany z regionalnym środowiskiem wiejskim poprzez wykorzystanie wytwarzanej tradycyjnie żywności z regionu oraz prezentację turystom lokalnych tradycji i obyczajów. Inwestycja będzie finansowana m.in. pożyczką w wysokości ok. 70 mln zł, którą wnioskodawca zamierza zaciągnąć od instytucji finansowej z siedzibą za granicą w D., która zajmuje się m.in. działalnością w zakresie kredytowania oraz udzielania pożyczek. Umowa pożyczki zostanie podpisana w W. przez osobę umocowaną do działania w imieniu pożyczkodawcy oraz przedstawicieli spółki. Środki finansowe będą uruchamiane transzami i przelewane z zagranicznego rachunku pożyczkodawcy na rachunek bankowy wnioskodawcy w Polsce.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy przedmiotowa pożyczka nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 8 ust. 3, art. 27 ust. 3 pkt 2, art. 27 ust. 4 pkt 4 oraz art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług bądź jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 10 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem wnioskodawcy, przedmiotowa pożyczka nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z uwagi na fakt, że zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych opodatkowaniu tym podatkiem nie podlegają czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności na podstawie odrębnych przepisów jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest zwolniona z tego podatku. Strony umowy pożyczki są podatnikami podatku od towarów i usług, w związku z czym zawarta między nimi umowa pożyczki – czynność cywilnoprawna nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Z kolei zgodnie z art. 8 ust. 3 tej ustawy usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji. Zdaniem wnioskodawcy, co do zasady udzielanie pożyczek przez podmiot gospodarczy będący instytucją finansową inną niż bank, jak to ma miejsce w analizowanej sytuacji, należy uznać za usługę finansową sklasyfikowaną w Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) w Dziale 65 Usługi pośrednictwa finansowego z wyjątkiem ubezpieczeń i funduszy emerytalno-rentowych.

Zgodnie z art. 27 ust. 3 pkt 2 w związku z art. 27 ust. 4 pkt 4 ustawy o podatku od towarów i usług, w przypadku świadczenia usług finansowych na rzecz podatników mających siedzibę w Unii Europejskiej ale w kraju innym niż kraj świadczącego usługę, miejscem opodatkowania jest miejsce gdzie nabywca usługi posiada siedzibę. W przedmiotowej sytuacji pożyczkodawca ma siedzibę poza Wspólnotą, a zatem w innym kraju niż nabywca usługi – wnioskodawca. W konsekwencji udzielenie wnioskodawcy pożyczki stanowi usługę podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce podatnikiem tego podatku jest wnioskodawca. Równocześnie, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług zwalnia się od podatku towary i usługi wymienione w załączniku nr 4 do ustawy VAT. Zwolnienie to odnosi się także do usług pośrednictwa finansowego – pozycja 3 załącznika nr 4 do ustawy VAT obejmuje sekcję J ex (65-67) PKWiU. Udzielenie wnioskodawcy przedmiotowej pożyczki podlega zatem podatkowi od towarów i usług w Polsce, z tym, że jest przedmiotowo zwolnione z opodatkowania. W konsekwencji jedna ze stron umowy pożyczki – wnioskodawca będzie podatnikiem podatku od towarów i usług z tytułu tej czynności cywilnoprawnej, a zatem zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W opinii wnioskodawcy, gdyby nawet uznać, że zaciągana pożyczka podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, to byłaby ona przedmiotowo zwolniona z tego podatku na podstawie art. 9 pkt 10 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zawiera katalog czynności cywilnoprawnych podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Zgodnie z tym artykułem opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlega m.in. udzielenie pożyczki.

Równocześnie w myśl art. 9 pkt 10 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zwalnia się od podatku pożyczki udzielane przez przedsiębiorców niemających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedziby lub zarządu, prowadzących działalność w zakresie kredytowania oraz udzielania pożyczek. Przepis ten wprowadza zatem dwa warunki, których spełnienie uprawnia do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych:

*   posiadanie przez pożyczkodawcę siedziby lub zarządu poza granicami Polski,
*   prowadzenie przez pożyczkodawcę działalności w zakresie kredytowania i udzielania pożyczek.

Według wnioskodawcy, pierwszy warunek jest w omawianej sytuacji spełniony, ponieważ pożyczkodawca posiada siedzibę za granicą w D. Co do drugiego warunku, przepisy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie definiują pojęcia „działalności w zakresie kredytowania i udzielania pożyczek”. Jednak podstawowa metoda wykładni prawa podatkowego, tj. wykładnia językowa wskazuje, że analizowany warunek jest spełniony, jeśli podmiot udzielający pożyczki prowadzi w praktyce w sposób zarobkowy działalność gospodarczą w zakresie udzielania pożyczek lub kredytów innym podmiotom. W sytuacji wnioskodawcy, warunek drugi skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych jest spełniony. Za takim stanowiskiem według wnioskodawcy przemawia fakt, że wedle najlepszej wiedzy wnioskodawcy przedmiotem działalności pożyczkodawcy jest m.in. zawieranie różnego typu transakcji finansowych, w tym udzielanie kredytów i pożyczek. Pożyczkodawca w praktyce świadczy usługi finansowe czego dowodem jest m.in. zawierana z wnioskodawcą umowa pożyczki. Zdaniem wnioskodawcy, obydwa warunki zwolnienia pożyczki z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 10 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych będą w omawianym stanie spełnione. W konsekwencji pożyczka, którą otrzyma wnioskodawca będzie zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych lub wcale nie będzie podlegała opodatkowaniu tym podatkiem. Na poparcie swego stanowiska wnioskodawca powołał się na wyroki sądowe wydane przez Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie z dnia 17 marca 2007r., Sygn. akt III SA/Wa 2208/2006; Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 17 grudnia 2003r., Sygn. akt I SA/Wr 1891/2001 oraz interpretacje organów podatkowych zawarte w postanowieniach Naczelnika Małopolskiego Urzędu Skarbowego z dnia 20 grudnia 2005r. znak: PMO/436 -13/2005/UM oraz z dnia 12 października 2005r. znak: DP1/443-46/05/MS/73680.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 09 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych ( t.j. Dz. U. Nr 68 z 2007r., poz. 450 ze zm.) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. ustawy, podatkowi temu podlegają umowy pożyczki. Ponieważ w ustawie brak jest definicji umowy pożyczki, w tym zakresie należy posiłkować się uregulowaniami zawartymi w ustawie Kodeks cywilny. W myśl art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego pożyczkę określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy lub tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Zgodnie z art. 1 ust. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podatkowi temu podlegają czynności cywilnoprawne, jeżeli ich przedmiotem są:

1.  rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
2.  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Pod pojęciem rzeczy ujętym w ww. przepisie należy również rozumieć pieniądze.

W świetle powyższego przepisu opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlega umowa pożyczki, której przedmiot w chwili zawarcia umowy znajduje się na terytorium Polski. W przypadku gdy przedmiotem pożyczki są rzeczy w tym pieniądze znajdujące się za granicą, umowa pożyczki podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, o ile pożyczkobiorca ma siedzibę na terytorium Polski i umowę zawarto na terytorium Polski. Jeżeli zatem, tak jak w przedmiotowej sprawie, pożyczkobiorca ma siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i umowa zostanie podpisana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, to czynność ta będzie podlegać podatkowi od czynności cywilnoprawnych.

Niezależnie od powyższego, w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.  opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
2.  zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:

*   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
*   umowy spółki i jej zmiany,
*   umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Stosownie do treści i w rozumieniu art. 1a pkt 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych ujęte w tej ustawie określenie podatek od towarów i usług oznacza podatek od towarów i usług w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) lub podatek od wartości dodanej pobierany na podstawie przepisów obowiązujących w państwach członkowskich Unii Europejskiej lub państwach członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA). Z treści cytowanego art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych przepisu wynika, że samo bycie podatnikiem od towarów i usług przez jedną ze stron czynności nie wystarczy aby dana czynność zawarta przez podatnika tego podatku korzystała z wyłączenia od opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W każdym przypadku należy badać czy z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jedna ze stron jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub z podatku tego jest zwolniona. Odnosząc się do stanowiska przedstawionego we wniosku, że zawarta przez wnioskodawcę umowa pożyczki nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych należy wyjaśnić, że czynnikiem decydującym czy przedmiotowa pożyczka korzysta z wyłączenia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o tym podatku jest stwierdzenie czy z tytułu zawarcia tej konkretnej umowy pożyczki którakolwiek ze stron tej umowy jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z tego podatku zwolniona. Jednocześnie organ podatkowy nadmienia, iż w myśl art. 4 pkt 1 pkt 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych obowiązek podatkowy ciąży, przy umowie pożyczki, na biorącym pożyczkę.

W związku z tym należy podkreślić, iż jakkolwiek zapytanie wnioskodawcy dotyczy opodatkowania umowy pożyczki podatkiem od czynności cywilnoprawnych, to jednak w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga kwestia czy powyższa transakcja podlega regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług, bowiem ocena ta ma zasadnicze znaczenie dla ewentualnego objęcia ich podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Objęcie tej czynności podatkiem od towarów i usług może bowiem skutkować wyłączeniem obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 ww. ustawy. Z przedstawionego zdarzenia przyszłego wynika, że wnioskodawca zamierza zaciągnąć pożyczkę od instytucji finansowej mającej siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która zajmuje się m.in. działalnością w zakresie kredytowania oraz udzielania pożyczek. Umowa pożyczki zostanie podpisana w Warszawie a środki finansowe będą uruchamiane transzami i przelewane z zagranicznego rachunku pożyczkodawcy na rachunek bankowy wnioskodawcy w Polsce. Strony umowy pożyczki są podatnikami podatku od towarów i usług. Jeżeli zatem wyjaśnienia wnioskodawcy dotyczące podatku od towarów i usług przedstawione we wniosku są prawidłowe i usługa udzielonej wnioskodawcy pożyczki w świetle przepisów ustawy podatku od towarów i usług mieści się w zakresie zwolnienia od tego podatku, pożyczka ta nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W przypadku, gdyby ustalenia na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług nie były prawidłowe i zawarta umowa podlegałaby opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych wyjaśnia się, że zgodnie z przepisem art. 9 pkt 10 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zwalnia się od podatku pożyczki udzielane przez przedsiębiorców niemających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedziby lub zarządu, prowadzących działalność w zakresie kredytowania oraz udzielania pożyczek. Dla zwolnienia pożyczek na podstawie omawianego przepisu nie ma znaczenia forma prawna pożyczkodawcy, lecz jedynie prowadzenie działalności kredytowej oraz udzielania pożyczek przez ten podmiot. Działalność taka winna być prowadzona na podstawie regulacji prawnych obowiązujących w kraju pożyczkodawcy.

W przedmiotowej sprawie pożyczka udzielona jest przez kontrahenta zagranicznego mającego swoją siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. O ile zatem zostaną spełnione wszystkie warunki określone w art. 9 pkt 10 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych umowa pożyczki zostanie zwolniona z podatku od czynności cywilnoprawnych. W odniesieniu do powołanych przez wnioskodawcę wyroków sądowych i postanowień organów podatkowych należy stwierdzić, że orzeczenia te zapadły w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Nadmienia się, iż zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016), rozpoznawanie spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych dotyczących wydawania w indywidualnych sprawach pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego (interpretacje indywidualne), o których mowa w art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60, ze zm.), przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Powyższe rozporządzenie, zgodnie z brzmieniem § 3, wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, tj. z dniem 11 października 2008r. W związku z powyższym tut. organ informuje, że jeżeli skarga na niniejszą interpretację będzie składana po dniu 10 października 2008r., właściwym do jej rozpoznania będzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków. Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.