Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP2-2.4010.149.2025.1.SP/ASK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-05-21
Teza: W zakresie przyjęcia, że: 1) zwrot odsetek i innych kosztów
kredytu, w tym opłat i prowizji, pobranych na podstawie
umowy kredytu w stosunku do której znajdzie zastosowanie
art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim, jest podstawą do
korekty przychodów Banku na bieżąco, tj. w dacie dokonania
zwrotu odsetek i innych kosztów kredytu; 2) zapłacone Koszty
procesu w wyniku prawomocnego potwierdzenia przez sąd
powszechny obowiązku zastosowania art. 45 ustawy o
kredycie konsumenckim stanowić będą koszty uzyskania
przychodu Banku w dacie ich poniesienia.
Słowa kluczowe: korekta-korekta przychodu
kredyt-kredyt bankowy
pożyczka
zwrot-zwrot odsetek
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-
Rozdział 2. Przychody-Korekta przychodu
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-
Rozdział 3. Koszty uzyskania przychodów-Ogólna zasada
zaliczania wydatków do kosztów uzyskania przychodów
1
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-
Rozdział 2-art. 12-ust. 3j
[CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-
Rozdział 2-art. 12-ust. 3k
[CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-
Rozdział 3-art. 15-ust. 1

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

24 marca 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 24 marca 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w korekty
    przychodów Banku oraz kosztów uzyskania przychodów.
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
    (...) S.A. (dalej: „Bank” lub „Wnioskodawca”) posiada siedzibę dla celów podatkowych na
    terytorium Polski i realizuje na rzecz swoich klientów czynności bankowe zgodnie z ustawą
    z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe. W ramach swojej działalności Bank udziela m.
    in. osobom fizycznym nie prowadzących działalności gospodarczej - konsumentom (dalej:
    „Klienci”) kredyty i pożyczki w celach konsumpcyjnych stanowiące „kredyty konsumenckie”
    w rozumieniu ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (dalej w skrócie:
    „kredyty”).
    Kredyty udzielane są Klientom na podstawie zawieranych z nimi umów. Z umów tych
    wynika zobowiązanie Wnioskodawcy do oddania do dyspozycji Klienta określonej kwoty
    środków pieniężnych oraz zobowiązanie Klienta do jej zwrotu wraz z odsetkami oraz
    innymi kosztami związanymi z udzielonym kredytem. Przez inne koszty związane z
    udzielonym kredytem należy rozumieć w szczególności prowizje i opłaty pobierane przez
    Bank zgodnie z umową oraz obowiązującym cennikiem dla tego typu czynności
    bankowych.
    Bank rozpoznaje kwoty otrzymanych odsetek, prowizji i opłat (stanowiących dla Klienta
    inne koszty związane z kredytem) jako przychód podatkowy zgodnie z przepisami ustawy
    o CIT.
    Zdarza się, że po zawarciu umowy o kredyt Klienci składają Wnioskodawcy oświadczenie,
    powołując się na art. 45 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (dalej:
    ustawa kk). Zgodnie z tym przepisem w przypadku naruszenia przez kredytodawcę art. 29
    ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17, art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c Klient jako
    konsument, po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez

    odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony
    w umowie. W sytuacji zaś gdy Klient zapłacił już do Banku odsetki lub inne koszty kredytu
    (pożyczki) w całości lub części przed złożeniem do Banku oświadczenia, Klient żąda od
    Banku ich zwrotu. Mechanizm ten potocznie nazywa się sankcją kredytu darmowego
    (SKD), który pozwala kredytobiorcy (Klientowi) na zwrot jedynie pożyczonego kapitału
    kredytu w sytuacji, gdy w jego umowie występują wady wyspecyfikowane w ww.
    przepisach ustawy kk. SKD wywodzi się z unijnej dyrektywy w sprawie umów o kredyt
    konsumencki, zaimplementowanej do polskiego porządku prawnego (ustawy kk).
    Każde zgłaszane naruszenie podlega indywidualnej analizie, lecz jeśli w ocenie
    Wnioskodawcy ono nie występuje, Bank uznaje oświadczenie Klienta za niezasadne.
    Niemniej, część Klientów i skupujące roszczenia Klientów kancelarie prawne i tzw. para-
    kancelarie (tj. spółki handlowe zajmujące się w celach zarobkowych nabywaniem
    wierzytelności konsumenckich w celu dochodzenia roszczeń odszkodowawczych) nie
    zgadzają się z przedstawioną przez Bank oceną i występują z roszczeniem na drogę
    sądową dążąc do potwierdzenia przez sąd zastosowania SKD. Pomimo, że większość
    wyroków jest pozytywna dla kredytodawców (tj. banków i innych firm pożyczkowych) linia
    orzecznicza w tych sprawach jest niejednolita, a szereg wątpliwości interpretacyjnych
    zostało zaadresowana do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Sądu
    Najwyższego. Postępowania sądowe kończą się zatem z różnym skutkiem - w części spraw
    sąd powszechny prawomocnym wyrokiem uwzględnia powództwo uznając prawo do
    zastosowania art. 45 ustawy kk w stosunku do zawartej umowy kredytu. W takiej sytuacji
    Bank ponosi również zasądzone koszty procesu, zastępstwa procesowego oraz odsetek
    ustawowych (dalej łącznie jako „Koszty procesu”). Według stanu na dzień 31.12.2024 r.
    zakończone zostało prawomocnie 124 spraw, w 106 sprawach Bank wygrał spór, w 18
    przegrał.
    Mając na uwadze ilość tego rodzaju postępowań i rozbieżność stanowisk w orzecznictwie
    sądów, Bank może również w przyszłości otrzymywać wyroki zobowiązujące go do zwrotu
    pobranych odsetek i innych kosztów kredytu, w tym pobranych prowizji i opłat. Istnieje
    również potencjalna możliwość, że po przeprowadzeniu analizy w indywidualnych
    sprawach Klientów Bank uzna, że złożone przez te osoby oświadczenie w ramach
    procedury reklamacyjnej jest skuteczne i wywołuje skutki, o których mowa w art. 45
    ustawy kk.
    Oczywiście dla należności wynikających z umowy kredytu (odsetek, prowizji) nie są
    wystawiane faktury i faktury korygujące względem Klientów, ponieważ udzielenie kredytu
    jest usługą zwolnioną z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy z dnia 11 marca
    2004 r. o podatku od towarów i usług.
    Pytania
    1) Czy zwrot odsetek i innych kosztów kredytu, w tym opłat i prowizji, pobranych na
      podstawie umowy kredytu w stosunku do której znajdzie zastosowanie art. 45 ustawy
      kk, jest podstawą do korekty przychodów Banku na bieżąco, tj. w dacie dokonania
      zwrotu odsetek i innych kosztów kredytu?
    Interpretacja dotyczy odpowiedzi na pytanie w zakresie zwrotu odsetek i innych kosztów
    kredytów (pożyczek), w tym opłat i prowizji, pobranych na podstawie umów, w stosunku
    do których sąd uwzględnia powództwo Klientów, uznając ich prawo do zastosowania art.
    45 ustawy o kredycie konsumenckim w stosunku do zawartej umowy kredytu (pożyczki), a
    także momentu dokonania korekty przychodów. W pozostałym zakresie zostanie wydane
    odrębne rozstrzygnięcie.
    2) Czy zapłacone Koszty procesu w wyniku prawomocnego potwierdzenia przez sąd
      powszechny obowiązku zastosowania art. 45 ustawy kk stanowić będą koszty
      uzyskania przychodu Banku w dacie ich poniesienia?
    Państwa stanowisko w sprawie

    Ad 1
    Zdaniem Wnioskodawcy zwrot odsetek i innych kosztów kredytu, w tym opłat i prowizji,
    pobranych na podstawie umowy kredytu, w stosunku do której znajdzie zastosowanie art.
    45 ustawy kk, jest podstawą do korekty przychodów Banku na bieżąco, tj. w okresie
    dokonania zwrotu odsetek i innych kosztów kredytu.
    Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o CIT przedmiotem opodatkowania podatkiem
    dochodowym jest dochód stanowiący sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych
    oraz dochodu osiągniętego z innych źródeł przychodów. W przypadkach, o których mowa
    w art. 21, art. 22 i art. 24b, przedmiotem opodatkowania jest przychód. Dochodem ze
    źródła przychodów, z zastrzeżeniem art. 11c, art. 11 i, art. 24a, art. 24b, art. 24ca, art. 24d i
    art. 24f, jest nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego źródła przychodów nad
    kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania
    przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów (art.
    7 ust. 2 ustawy o CIT).
    Ustawa o CIT nie zawiera jednak definicji przychodu, wskazuje jedynie na przykładowe
    kategorie, w tym m.in. na:
        otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe (art. 12
        ust. 1 ustawy o CIT),
        należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu
        wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. (art. 12 ust. 3 ustawy
        o CIT).
    Jednocześnie w ustawie znajduje się katalog świadczeń, które nie stanowią przychodów. W
    tym miejscu zasadne wydaje się przywołanie art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy o CIT, zgodnie z
    którym do przychodów nie zalicza się kwot naliczonych, lecz nieotrzymanych odsetek od
    należności, w tym również od udzielonych pożyczek (kredytów).
    Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że przychodem są świadczenia
    trwałe, definitywne i bezzwrotne. Skutkiem uzyskania przychodu jest zatem powiększenie
    aktywów lub zmniejszenie pasywów podatnika w sposób ostateczny i nieodwołany.
    Zgodnie z art. 45 ustawy kk w przypadku naruszenia przez kredytodawcę art. 29 ust. 1, art.
    30 ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17, art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c tej ustawy konsument, po
    złożeniu kredytodawcy (tu: Bank) pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i
    innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w
    umowie. W istocie przepis ten oznacza, że skuteczne złożenie oświadczenia przez Klienta
    powoduje zmianę treści stosunku prawnego łączącego Bank i Klienta. Teza ta znalazła
    potwierdzenie w wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 1 lipca 2019 r. sygn. V ACa 118
    /18 (cyt.): „sformułowanie, jakie zamieszczono w art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie
    konsumenckim: „po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia”, jest typowe dla
    przypadków, w których w przepisach prawa cywilnego wprowadza się uprawnienie prawo
    kształtujące (np. art. 88 § 1 KC, art. 395 § 1 zd. 2 KC, art. 499 zd. 1 KC). (...) Wykonanie przez
    pozwaną jako konsumenta uprawnienia określonego w art. 45 ust. 1 u.u.k.k.
    spowodowało zmianę treści stosunku kredytu konsumenckiego”. W rezultacie od tego
    momentu Klient zobowiązany jest do zwrotu wyłącznie kwoty kredytu (pożyczki), bez
    odsetek i innych kosztów. W sytuacji zaś gdy Klient zapłacił już do Banku odsetki lub inne
    koszty kredytu w całości lub części przed skutecznym złożeniem do Banku oświadczenia,
    Bank zobowiązany jest do ich zwrotu do Klienta. Tym samym, opodatkowane wcześniej
    przez Wnioskodawcę kwoty stają się nienależne i z uwagi na ich zwrot do Klienta nie
    stanowią przychodu w rozumieniu stawy o CIT.
    Zgodnie z art. 12 ust. 3j ustawy o CIT, jeżeli korekta przychodu nie jest spowodowana
    błędem rachunkowym lub inną oczywistą omyłką, korekty dokonuje się poprzez

    zmniejszenie lub zwiększenie przychodów osiągniętych w okresie rozliczeniowym, w
    którym została wystawiona faktura korygująca lub, w przypadku braku faktury, inny
    dokument potwierdzający przyczyny korekty.
    Przepisy ustawy o CIT nie wskazują, co należy rozumieć przez błąd rachunkowy lub inną
    oczywistą omyłkę. Posługując się definicją słownikową Słownika Języka Polskiego PWN (sjp.
    pwn.pl), błędem jest „niezgodność z obowiązującymi regułami pisania, liczenia, wymowy”
    oraz „niewłaściwe posunięcie” lub „fałszywe mniemanie o czymś”, natomiast błędem
    rzeczowym jest „błąd dotyczący treści istoty czegoś”. Natomiast przez rachunki należy
    rozumieć „obliczanie za pomocą działań arytmetycznych; też: liczby, pozycje, rubryki, na
    których ma się to zadanie wykonać” a także „podsumowany spis należności za towar lub
    usługi” oraz „wyrażony w liczbach stan majątku albo kapitału jako rezultat obrotów
    finansowych; też: zapis wpływów i wydatków”. Mając na uwadze powyższe, błąd
    rachunkowy obejmuje na przykład błędne podanie na fakturze cen lub wartości towarów
    lub wprowadzenie do ksiąg rachunkowych nieprawidłowej cyfry, zastosowanie wadliwego
    kursu waluty obcej przy przeliczaniu wartości przychodu na złote itp.
    Z kolei definicja słownikowa omyłki wskazuje, iż należy ją rozumieć jako „spostrzeżenie,
    sąd niezgodny z rzeczywistością, niewłaściwe postępowanie, posunięcie”. W rezultacie za
    „inną oczywistą omyłkę” należy uznać inny oczywisty błąd, który nie jest jednocześnie
    błędem rachunkowym. Jednocześnie okoliczność taka musi mieć charakter „pierwotny”.
    Co więcej, „omyłka” musi być „oczywista” czyli nie budząca wątpliwości. Oznacza to, że w
    przypadku jakichkolwiek wątpliwości co do charakteru przyczyn korekty, korekta winna
    być dokonywana w okresie wystawienia faktury korygującej lub innego dokumentu
    potwierdzającego przyczyny korekty.
    Zdaniem Wnioskodawcy, w przedmiotowej sprawie korekta przychodu nie jest
    spowodowana błędem rachunkowym lub inną oczywistą omyłką, gdyż wynika z
    okoliczności, które zaistniały po zawarciu umowy kredytu. Na skutek złożenia
    oświadczenia przez Klienta dochodzi do zmiany jego zobowiązania względem Banku.
    Tożsame stanowisko znalazło potwierdzenie w interpretacji Dyrektora KIS z 27 marca
    2024 r. nr 0111-KDIB1-2.4010.701.2023.1.AK oraz interpretacji z 7 listopada 2024 r. nr
    0114-KDIP2-2.4010.460.2024.1.SP.
    Jednocześnie mając na uwadze fakt, że Wnioskodawca w analizowanych sprawach nie
    wystawia faktur i faktur korygujących, dokumentem potwierdzającym przyczyny korekty
    będzie potwierdzenie dokonania operacji finansowej. Zatem, zdaniem Wnioskodawcy,
    korekta przychodów powinna zostać dokonana w okresie rozliczeniowym, w którym
    doszło do zwrotu odsetek i innych kosztów kredytu.
    Ad 2
    Zdaniem Wnioskodawcy, zapłacone Koszty procesu w wyniku prawomocnego
    potwierdzenia przez sąd powszechny obowiązku zastosowania art. 45 ustawy kk stanowić
    będą koszty uzyskania przychodu Banku w dacie ich poniesienia.
    Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione
    w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo
    zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 tej
    ustawy.
    Poniesione Koszty procesu stanowią wydatki poniesione na zachowanie i zabezpieczenie
    przez Bank źródeł przychodów w postaci odsetek i prowizji od kredytu. W przedmiotowej
    sprawie prowadząc spór sądowy Wnioskodawca „walczy” o to, aby kredyt mógł dalej
    przynosić mu przychody oraz aby nie musiał zwracać kredytobiorcy otrzymanych już
    odsetek, prowizji i innych opłat. Jednocześnie, Bank - jako racjonalny podmiot
    gospodarczy - wdaje się w spór prawny i ponosi koszty procesu tylko w takich
    przypadkach, w których widzi celowość i wysokie prawdopodobieństwo wygranej w takim
    sporze sądowym.

    Jak słusznie wskazał Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z dnia 20 września 2024 r.
    znak: 0112-KDIL2-2.4011.464.2024.2.AA: „Fakt przegrania sporu nie decyduje o możliwości
    zakwalifikowania danych wydatków do kosztów uzyskania przychodów, ale decydujące
    znaczenie ma, czy dany koszt został poniesiony w celu zabezpieczenia bądź zapewnienia
    źródła przychodu.” W przedmiotowej sprawie Wnioskodawca prowadząc spór dążył do
    obrony swoich przychodów zarówno przyszłych, jak i przeszłych. Trudno znaleźć tutaj
    bardziej oczywisty cel prowadzenia sporu sądowego niż zachowanie i zabezpieczenie
    źródeł przychodów. Jak wskazał Wnioskodawca w części G wniosku przepisy ustawy kk o
    SKD są niejasne, często zmienia się ich wykładnia i orzecznictwo sądów, co starają się
    wykorzystać przede wszystkim tzw. para-kancelarie skupujące we własnych celach
    zarobkowych roszczenia od klientów banków, którzy zaciągnęli kredyty. Przy tym samym
    stanie faktycznym sądy powszechne potrafią wydać całkowicie odmienne wyroki (wg
    stanu na dzień 31.12.2024 r. zakończone zostały prawomocnie 124 sprawy, w 106
    sprawach Bank wygrał spór, w 18 przegrał). Bank prowadzi spory sądowe gdy jest
    przekonany, że SKD nie powinna mieć zastosowania a głównym celem (powodem) wejścia
    na drogę sądową jest właśnie zamiar zachowania i zabezpieczenia przychodów z kredytu.
    Końcowo, Wnioskodawca chciałby podkreślić, że ponoszone przez niego wydatki z tytułu
    Kosztów procesu spełniają także pozostałe wymogi, aby móc zaliczyć je do kosztów
    uzyskania przychodów, tj.:
        zostały one pokryte z zasobów majątkowych Banku;
        są one definitywne (rzeczywiste);
        pozostają w związku z prowadzoną przez Bank działalnością gospodarczą;
        są właściwie udokumentowane;
        nie znajdują się w grupie kosztów , których zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o CIT.
    Mając powyższe na względzie stanowisko Wnioskodawcy wydaje się zasadne.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie przyjęcia, że:
        zwrot odsetek i innych kosztów kredytu, w tym opłat i prowizji, pobranych na
        podstawie umowy kredytu w stosunku do której znajdzie zastosowanie art. 45
        ustawy o kredycie konsumenckim, jest podstawą do korekty przychodów Banku na
        bieżąco, tj. w dacie dokonania zwrotu odsetek i innych kosztów kredytu - jest
        prawidłowe;
        zapłacone Koszty procesu w wyniku prawomocnego potwierdzenia przez sąd
        powszechny obowiązku zastosowania art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim
        stanowić będą koszty uzyskania przychodu Banku w dacie ich poniesienia - jest
        nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie kwestii
    wynikającej z Państwa pytania w odniesieniu do umów kredytu w stosunku do których sąd
    uwzględnia powództwo Klientów uznając ich prawo do zastosowania art. 45 ustawy o
    kredycie konsumenckim oraz o momencie dokonania korekty przychodów w odniesieniu
    do ww. umów. Zatem, inne kwestie wynikające z opisu sprawy i własnego stanowiska, w
    szczególności kwestia zwrotu odsetek i innych opłat na podstawie procedury
    reklamacyjnej, nie zostały rozpatrzone w niniejszej interpretacji.

    Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób
    prawnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 278 ze zm., dalej: „ustawy o CIT”):
      Przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód stanowiący
      sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z
      innych źródeł przychodów. W przypadkach, o których mowa w art. 21, art. 22 i art.
      24b, przedmiotem opodatkowania jest przychód.
    W myśl art. 7 ust. 2 ustawy o CIT:
      Dochodem ze źródła przychodów, z zastrzeżeniem art. 11c, art. 11i, art. 24a, art. 24b,
      art. 24ca, art. 24d i art. 24f, jest nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego
      źródła przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym.
      Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest
      stratą ze źródła przychodów.
    Sposób ujęcia przedmiotu opodatkowania w podatku dochodowym od osób prawnych nie
    jest przypadkowy i pozwala na wyprowadzenie wniosku o objęciu zakresem ustawy
    wszystkich zdarzeń, z którymi wiąże się dla podatnika konkretna korzyść o wymiarze
    finansowym, powodująca zwiększenie aktywów lub zmniejszenie pasywów. Wystąpienie
    każdego zdarzenia powodującego wymierną korzyść po stronie podatnika skutkuje
    obowiązkiem opodatkowania osiągniętej nadwyżki ponad koszty jej uzyskania przez
    podatnika. Nie jest przy tym istotne źródło korzyści, chodzi bowiem o każdy przypadek
    powodujący wzrost wartości majątku lub zmniejszenie zobowiązań ciążących na
    podatniku. Przyjęte rozwiązanie legislacyjne pozwala na stosowanie przepisów ustawy
    niezależnie od specyfiki podmiotów podlegających opodatkowaniu, zmieniających się
    okoliczności i rzeczywistości gospodarczej, jak również ewolucji różnego rodzaju
    instrumentów wykorzystywanych w obrocie gospodarczym.
    Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT:
      Przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane
      pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe.
    Na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy o CIT:
      Za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi
      produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, a także za przychody uzyskane z
      zysków kapitałowych, z wyłączeniem przychodów, o których mowa w art. 7b ust. 1
      pkt 1, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie
      otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i
      skont.
    W myśl art. 12 ust. 4 pkt 2 ustawy o CIT:
      Do przychodów nie zalicza się: kwot naliczonych, lecz nieotrzymanych odsetek od
      należności, w tym również od udzielonych pożyczek (kredytów).
    O zaliczeniu danego przysporzenia majątkowego do przychodów danej osoby prawnej
    decyduje jego definitywny charakter w tym sensie, że w sposób ostateczny faktycznie
    powiększa ono aktywa tej osoby prawnej. Ma to miejsce również w sytuacji, gdy na skutek
    wystawienia faktury za wykonaną usługę, czy dostarczony towar powstaje roszczenie
    osoby prawnej wobec kontrahenta o zapłatę uzgodnionej ceny.
    Przychodem są zatem wszelkie przysporzenia majątkowe o charakterze trwałym,
    bezzwrotnym, definitywnym, których rzeczywiste otrzymanie powoduje obowiązek zapłaty
    podatku dochodowego.
    W świetle ww. przepisu należne lub otrzymane w sposób definitywny środki pieniężne
    stanowią, co do zasady, przychód dla celów podatku dochodowego od osób prawnych.
    Zasady dokonywania korekt przychodów zawarte zostały w art. 12 ust. 3j-3m ustawy o CIT.

    Stosownie do treści art. 12 ust. 3j ustawy o CIT:
      Jeżeli korekta przychodu nie jest spowodowana błędem rachunkowym lub inną
      oczywistą omyłką, korekty dokonuje się poprzez zmniejszenie lub zwiększenie
      przychodów osiągniętych w okresie rozliczeniowym, w którym została wystawiona
      faktura korygująca lub, w przypadku braku faktury, inny dokument potwierdzający
      przyczyny korekty.
    Z kolei w myśl art. 12 ust. 3k ustawy o CIT:
      Jeżeli w okresie rozliczeniowym, o którym mowa w ust. 3j, podatnik nie osiągnął
      przychodów lub osiągnięte przychody są niższe od kwoty zmniejszenia, podatnik jest
      obowiązany zwiększyć koszty uzyskania przychodów o kwotę, o którą nie zostały
      zmniejszone przychody.
    Na podstawie art. 12 ust. 3l pkt 1 ustawy o CIT:
      Przepisów ust. 3j i 3k nie stosuje się do korekty dotyczącej przychodu związanego ze
      zobowiązaniem podatkowym, które uległo przedawnieniu.
    Jak wskazano we wniosku - zdarza się, że po zawarciu umowy Klienci składają Państwu
    oświadczenie, powołując się na art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie
    konsumenckim (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1497 ze zm., dalej „u.k.k.”). Każde zgłoszenie
    podlega indywidualnej ocenie, jednak zdarzają się sytuacje, gdy Bank uznaje oświadczenie
    Klienta za niezasadne. Część Klientów występuje wtedy z roszczeniem na drogę sądową.
    W niektórych sprawach sąd uwzględnia powództwo uznając prawo do zastosowania art.
    45 u.k.k. w stosunku do zawartej umowy kredytu (pożyczki).
    Przedmiotem Państwa wątpliwości jest kwestia ustalenia, czy zwrot odsetek i innych
    kosztów kredytu, w tym opłat i prowizji, pobranych na podstawie umowy kredytu w
    stosunku do której zastosowanie znajdzie art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim
    stanowi korektę przychodów, którą należy dokonać na bieżąco, tj. w chwili dokonania
    takiego zwrotu.
    Zgodnie z art. 45 ust. 1 u.k.k.:
      W przypadku naruszenia przez kredytodawcę art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1-8, 10,
      11, 14-17, art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c konsument, po złożeniu kredytodawcy
      pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu
      należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie.
    Opisany we wniosku przypadek związany jest z sankcją kredytu darmowego, określoną w
    art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim. Również w tym przypadku Bank może
    zostać zobligowany wyrokiem sądu do zwrotu kredytobiorcy zapłaconych odsetek i innych
    opłat.
    Należy zauważyć, że w powyższym przypadku opisanym we wniosku nie mamy do
    czynienia z błędem rachunkowym podatnika ani też oczywistą omyłką. Umowa kredytu
    została zawarta na podstawie obowiązującej w dniu zawarcia umowy oferty, kwota
    kredytu została wypłacona, a odsetki i opłaty zostały pobrane zgodnie z umową.
    Natomiast konieczność zwrotu odsetek i opłat powstała w wyniku okoliczności, które
    zaistniały po uzyskaniu przez Państwa przychodu.
    Ponieważ w opisanych wyżej przypadkach nie są wystawiane faktury korygujące,
    dokonując korekty należy brać pod uwagę inne dokumenty potwierdzające przyczyny
    korekty. Jak wynika z wniosku w Państwa przypadku „dokumentem potwierdzającym
    przyczyny korekty będzie potwierdzenie dokonania operacji finansowej”. Korekty
    przychodów powinni Państwo zatem dokonać w okresach rozliczeniowych, w których
    doszło jednocześnie do zwrotu odsetek.
    Zatem zwrot odsetek i innych kosztów kredytów, w tym opłat i prowizji, pobranych na
    podstawie umów kredytów, w stosunku do których sąd uwzględnia powództwo Klientów,

    uznając ich prawo do zastosowania art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim w stosunku
    do zawartej umowy kredyt - jest podstawą korekty przychodów w podatku CIT w okresie
    rozliczeniowym, w którym został dokonany zwrot odsetek i innych kosztów kredytów.
    W świetle powyższego Państwa stanowisko w tej części w zakresie pytania nr 1 należało
    uznać za prawidłowe.
    W pytaniu nr 2 natomiast zgłosili Państwo wątpliwość, czy zapłacone Koszty procesu w
    wyniku prawomocnego potwierdzenia przez sąd powszechny obowiązku zastosowania
    art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim stanowić będą koszty uzyskania przychodu
    Banku w dacie ich poniesienia.
    Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT:
      Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia
      przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia
      źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. (...).
    Z uwagi na brzmienie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, przesłanka celowości poniesionego
    wydatku ma fundamentalne znaczenie dla konstrukcji podatkowych kosztów uzyskania
    przychodów. Skoro bowiem podstawą opodatkowania zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o CIT
    jest dochód bez względu na rodzaj źródeł przychodów, z jakich dochód ten został
    osiągnięty, rozumiany jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania
    osiągnięta w roku podatkowym, to tym samym pomiędzy podatkowym przychodem a
    podatkowym kosztem istnieje zależność tego rodzaju, iż poniesiony koszt musi w sposób
    bezpośredni albo pośredni wpływać na przychód podatkowy, jego osiągnięcie zachowanie
    albo zabezpieczenie. Stwierdzenie braku takiej zależności powoduje, że wydatek
    aczkolwiek poniesiony w sensie ekonomicznym i uwidoczniony w rachunku bilansowym,
    nie będzie na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych mógł zostać
    zaliczony do podatkowych kosztów uzyskania przychodów.
    Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury: „Warunkiem uznania danego wydatku za
    koszt uzyskania przychodu jest łączne spełnienie następujących warunków: faktycznego
    (rzeczywistego) poniesienia wydatku przez podatnika, istnienie związku z prowadzoną
    przez podatnika działalnością oraz poniesienie go w celu uzyskania przychodu, jego
    zwiększenia bądź zachowania źródła przychodu. Nie każdy zatem wydatek - nawet
    związany z prowadzoną działalnością gospodarczą - jest kosztem podatkowym,
    zmniejszającym podstawę opodatkowania, ale tylko taki, który realizuje cel wskazany w
    art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. Cel ten musi być widoczny, a ponoszone koszty winny go
    realizować bądź co na najmniej zakładać realnie możliwość jego osiągnięcia”. (por. wyrok
    NSA z 2 sierpnia 2012 roku, sygn. akt II FSK 41/11, uchwała NSA z 24 stycznia 2011 r., sygn.
    akt II FPS 6/10, oraz uchwała z 12 grudnia 2011 roku, sygn. akt II FPS 2/11). Poza tym, „przy
    ustaleniu kosztów uzyskania przychodów każdy wydatek - poza wyraźnie wskazanymi w
    ustawie - wymaga indywidualnej oceny pod kątem bezpośredniego lub pośredniego
    związku z przychodem i racjonalnością działania dla osiągnięcia tego przychodu. Sytuacje,
    w których ów związek przyczynowy nie jest jednoznaczny, należy rozwiązywać według
    zasad racjonalnego rozumowania, odrębnie w odniesieniu do każdego przypadku” (por.
    wyrok NSA z 9 września 2011 roku, sygn. akt II FSK 1118/10). Kosztowa kwalifikacja
    konkretnego wydatku u konkretnego podatnika musi uwzględniać charakter i profil
    prowadzonej działalności gospodarczej oraz ekonomiczną racjonalność poniesionego
    kosztu (por. wyrok NSA z 1 marca 2016 roku, sygn. akt II FSK 4009/13).
    Z wniosku wynika, że pomimo, że większość wyroków jest pozytywna dla kredytodawców
    (tj. banków i innych firm pożyczkowych) linia orzecznicza w tych sprawach jest
    niejednolita, a szereg wątpliwości interpretacyjnych został zaadresowany do Trybunału
    Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Sądu Najwyższego. Postępowania sądowe kończą
    się zatem z różnym skutkiem - w części spraw sąd powszechny prawomocnym wyrokiem
    uwzględnia powództwo uznając prawo do zastosowania art. 45 ustawy o kredycie
    konsumenckim w stosunku do zawartej umowy kredytu. W takiej sytuacji Bank ponosi

    również zasądzone koszty procesu, zastępstwa procesowego oraz odsetek ustawowych
    (dalej łącznie jako „Koszty procesu”). Według stanu na dzień 31.12.2024 r. zakończone
    zostało prawomocnie 124 spraw, w 106 sprawach Bank wygrał spór, w 18 przegrał.
    W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że wymienione we wniosku wydatki nie
    wypełniają podstawowej przesłanki, jaką jest celowość poniesionego wydatku, czyli
    nakierowanie na osiągnięcie przychodów bądź też zachowanie albo zabezpieczenie źródła
    przychodów.
    Celem Kosztów procesu nie jest bowiem osiągnięcie przychodów ani też zachowanie albo
    zabezpieczenia źródła przychodów. Koszty procesu są przez Państwa ponoszone w
    przypadku sporów sądowych zakończonych wyrokiem niekorzystnym. Niekorzystne
    wyroki stwierdzają zastosowanie sankcji kredytu darmowego. Na moment dokonywania
    zwrotów Kosztów procesu, kredytobiorcy nie posiadają już zobowiązań w stosunku do
    Państwa z tytułu niniejszych kredytów, co oznacza, że bank z tytułu tych umów
    kredytowych nie osiągnie już żadnych przychodów podatkowych wynikających z umowy
    kredytowej. W związku z tym koszty te nie są ponoszone w celu osiągnięcia przychodów.
    Dalszej analizy wymaga więc spełnienie przesłanki związku z zachowaniem lub
    zabezpieczeniem źródła przychodów. Za koszty związane z zachowaniem źródła
    przychodów uznaje się koszty, które poniesione zostały, aby przychody z danego źródła w
    dalszym ciągu uzyskiwano oraz aby takie źródło w ogóle dalej mogło istnieć. Natomiast za
    koszty służące zabezpieczeniu źródła przychodów należy uznać te koszty, które zostały
    poniesione na ochronę istniejącego źródła przychodów, w sposób gwarantujący
    bezpieczne jego funkcjonowanie. Istotą tego rodzaju kosztów jest więc ich obligatoryjne
    poniesienie w celu niedopuszczenia do utraty źródła przychodów w przyszłości (por.
    wyrok NSA z 25 listopada 2015 roku, sygn. akt II FSK 2217/13).
    Poza tymi ogólnymi stwierdzeniami, nie uzasadnili Państwo w jaki konkretny sposób zwrot
    Kosztów procesu pozwoli na zachowanie lub zabezpieczenie źródła przychodów, czyli w
    jaki sposób przełoży się na to, żeby to źródło w ogóle mogło dalej istnieć i aby
    funkcjonowało w sposób bezpieczny. Trudno przyjąć, że brak poniesienia wymienionych
    kosztów zachwiałby źródłem przychodów - jakim jest działalność polegająca na
    świadczeniu usług bankowych, w tym w udzielaniu kredytów/pożyczek - lub wręcz
    doprowadziłby do jego utraty.
    Zwrot Kosztów procesu jest skutkiem nieprawidłowości po Państwa stronie podczas
    zawierania umów kredytowych. Błędy w umowach, skutkujące koniecznością poniesienia
    przez Państwa dodatkowych wydatków, takich jak Koszty procesu, nie mogą stanowić
    podstawy pomniejszenia dochodu do opodatkowania. Przyjęcie przeciwnego założenia
    prowadziłoby do sytuacji, w ramach której część odpowiedzialności za nieprawidłowości w
    działaniach podatników przejmowałby na siebie Skarb Państwa poprzez zmniejszenie
    wysokości przysługującej mu daniny.
    Uznanie za koszt uzyskania przychodu poniesionych wydatków jest sprzeczne z
    analizowanymi przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ich
    brzmieniem, jak i wyraźnie i jasno sprecyzowanym celem prawodawcy. Nie ulega
    wątpliwości, że ratio legis art. 15 ust. 1 ustawy o CIT nie obejmuje przenoszenia na Skarb
    Państwa konsekwencji, które z tego tytułu zarówno w sferze faktów gospodarczych, jak i
    skutków prawnych, wynikają dla podatnika.
    Podsumowując, Koszty procesu nie mogą dla Państwa stanowić kosztów uzyskania
    przychodu na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT. Tym samym Państwa stanowisko w
    zakresie pytania nr 2 jest nieprawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy:

        stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który
        obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz
        zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który
        obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
        ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.
        111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa
        sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia
        przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element
      czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
        1) z zastosowaniem art. 119a;
        2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5
          ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
        3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje
    ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.