Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPB2/4511-408/15-2/AKu
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2015-09-28
Teza: Czy kwota 60 000 zł jaką otrzyma spłacany spadkobierca z tytułu spłaty jego udziału w prawie odrębnej własności lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej oraz udziału w prawie własności do wyposażenia tego lokalu mieszkalnego w zamian za przejęcie tych udziałów przez jego brata w związku z działem spadku po matce, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako przychód z odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości i innych rzeczy?
Słowa kluczowe: nieruchomości; spadek; spadek-dział spadku; spłata; udział; zniesienie-zniesienie współwłasności
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) § 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia

22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 2 lipca 2015 r. (data wpływu 3 lipca 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie otrzymania spłaty w związku z działem spadku **– jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 3 lipca 2015 r. do Izby Skarbowej w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku wpłynął ww. wniosek dotyczący otrzymania spłaty w związku z działem spadku. Przy piśmie z dnia 13 lipca 2015 r., nr IPPB4/7002-27/15-1/MS2, stosownie do art. 170 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) powyższy wniosek został przekazany, celem załatwienia zgodnie z właściwością, do Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim (data wpływu 17 lipca 2015 r.).

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca i jego brat L.W. jako jedyni spadkobiercy nabyli w całości spadek po matce S.W. na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia 29 czerwca 2015 r., każdy w wysokości ½ udziału. W skład masy spadkowej wchodzi prawo odrębnej własności lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej, wyposażenie tego lokalu mieszkalnego i środki pieniężne. Wartość prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej podatnicy zamierzają ustalić na kwotę 117 000 zł, wartość wyposażenia tego lokalu na 3 000 zł, a kwota środków pieniężnych wynosi 16 550 zł. Całkowita wartość masy spadkowej wynosi więc 136 550 zł.

Podatnicy zamierzają dokonać działu ww. spadku w ten sposób, że jednemu z nich ma przypaść w całości prawo odrębnej własności ww. lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej oraz prawo własności do wyposażenia tego lokalu mieszkalnego oraz połowa ww. środków pieniężnych, tj. kwota 8 275 zł. Ponadto, podatnik który nabędzie w całości prawo odrębnej własności ww. lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej oraz wyposażenie tego lokalu mieszkalnego spłaci drugiego ze spadkobierców, a kwota spłaty będzie równa wielkości udziału w spadku (tj. ½) i będzie wynosiła połowę wartości prawa odrębnej własności ww. lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej, tj. 58 500 zł oraz połowę wartości wyposażenia lokalu, tj. 1 500 zł. Łącznie spłata będzie więc wynosiła 60 000 zł i razem z połową środków pieniężnych, tj. kwotą 8 275 zł spłacany spadkobierca otrzyma 68 275 zł stanowiące połowę wartości masy spadkowej, tj. kwotę równą przypadającego na niego udziału w spadku, wynoszącego ½.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

Czy kwota 60 000 zł jaką otrzyma spłacany spadkobierca z tytułu spłaty jego udziału w prawie odrębnej własności lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej oraz udziału w prawie własności do wyposażenia tego lokalu mieszkalnego w zamian za przejęcie tych udziałów przez jego brata w związku z działem spadku po matce, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako przychód z odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości i innych rzeczy?

Zdaniem Wnioskodawcy, spłata opisana w niniejszym wniosku nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) i d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, ze zm.), gdyż wartość spłaty wraz z wartością połowy przypadających na spłacaną osobę środków pieniężnych będzie równa wartości udziału spadkowego, po stronie spłacanej osoby nie powstanie więc przychód. W momencie gdy dochodzi do przejęcia udziału spadkowego w prawie do lokalu mieszkalnego lub innych rzeczy przez jednego spadkobiercę z jednoczesną spłatą drugiego spadkobiercy w kwocie równej z wartością tego udziału, wówczas nie ma mowy o powstaniu przychodu, gdyż wartość udziału została już nabyta w drodze dziedziczenia, nie zaś jakiejkolwiek innej czynności prawnej. W dziale spadku dochodzi bowiem jedynie do wymiany rodzaju uprawnienia przy zachowaniu tej samej wartości pieniężnej tj. wymiany wartości majątkowej udziału na kwotę pieniężną stanowiącą wartość tego udziału. Nie ma mowy więc o powstaniu przychodu. W wyniku dziedziczenia majątek każdego ze spadkobierców powiększył się o wartość udziału w prawie do lokalu mieszkalnego i innych rzeczy o określonej wartości (podlegającej podatkowi od spadków i darowizn), natomiast po dokonaniu działu spadku majątek żadnego ze spadkobierców nie powiększy się. Nie zachodzi tu jakakolwiek zmiana, gdyż uprzednio majątek został powiększony o udział spadkowy i będzie wciąż powiększony o tą samą wartość po dokonaniu działu spadku, tyle że wyrażoną nie w udziale, ale w pieniądzu.

Powyższe potwierdza szereg indywidualnych interpretacji podatkowych, m.in. Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 17 kwietnia 2015 r., sygn. IPTPB2/4511-25/15-2/AKr, z dnia 4 sierpnia 2014 r. IPTPB2/415-296/14-2/JR oraz Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2014 r., sygn. IPPB2/415-63/14-4/MK1. Podobne stanowisko zostało przedstawione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt II FSK 1207/14, w którym stwierdza się, że z nabyciem, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) i d) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, mamy do czynienia wyłącznie wtedy, jeżeli w wyniku działu spadku majątku spadkowego zwiększa się stan majątku osobistego jednego ze spadkobierców, tj. otrzymane prze niego z tego majątku udziały przekraczają jego pierwotny udział spadkowy.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), jednym ze źródeł przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,
4.  innych rzeczy,

\-jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy – przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy formułuje generalną zasadę, że odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz ww. praw majątkowych przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. Tym samym jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości następuje po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce nabycie lub wybudowanie – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a przychód uzyskany z odpłatnego zbycia w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Natomiast odpłatne zbycie rzeczy, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d) ww. ustawy, po upływie 6 miesięcy licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło ich nabycie nie stanowi źródła przychodu, a tym samym nie wywołuje skutków podatkowych.

Przy czym pod pojęciem odpłatnego zbycia należy rozumieć nie tylko sprzedaż, czy zamianę, ale każdą czynność prawną, w wyniku której dochodzi do przeniesienia prawa własności nieruchomości, jej części lub udziału w niej oraz własności praw majątkowych za odpłatnością, a więc co do zasady również dział spadku i odpłatne zniesienie współwłasności.

W przypadku nabycia w drodze spadku udziałów w lokalu mieszkalnym oraz innych rzeczy terminy, o których mowa powyżej powinny być liczone od końca roku kalendarzowego i odpowiednio końca miesiąca przy nabyciu innych rzeczy, w którym nastąpiło nabycie spadku.

Zgodnie z art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121), spadek stanowią prawa i obowiązki majątkowe zmarłego, które z chwilą jego śmierci przechodzą na jedna lub kilka osób, stosownie do przepisów niniejszej ustawy.

Stosownie do art. 924 i 925 Kodeksu cywilnego, spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Oznacza to, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Z kolei postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia potwierdzają jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca i jego brat L.W. jako jedyni spadkobiercy nabyli w całości spadek po matce S.W. na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia 29 czerwca 2015 r., każdy w wysokości ½ udziału. W skład masy spadkowej wchodzi prawo odrębnej własności lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej, wyposażenie tego lokalu mieszkalnego i środki pieniężne. Wartość prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej podatnicy zamierzają ustalić na kwotę 117 000 zł, wartość wyposażenia tego lokalu na 3 000 zł, a kwota środków pieniężnych wynosi 16 550 zł. Całkowita wartość masy spadkowej wynosi więc 136 550 zł.

Podatnicy zamierzają dokonać działu ww. spadku w ten sposób, że jednemu z nich ma przypaść w całości prawo odrębnej własności ww. lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej oraz prawo własności do wyposażenia tego lokalu mieszkalnego oraz połowa ww. środków pieniężnych, tj. kwota 8 275 zł. Ponadto, podatnik który nabędzie w całości prawo odrębnej własności ww. lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej oraz wyposażenie tego lokalu mieszkalnego spłaci drugiego ze spadkobierców, a kwota spłaty będzie równa wielkości udziału w spadku (tj. ½) i będzie wynosiła połowę wartości prawa odrębnej własności ww. lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej, tj. 58 500 zł oraz połowę wartości wyposażenia lokalu, tj. 1 500 zł. Łącznie spłata będzie więc wynosiła 60 000 zł i razem z połową środków pieniężnych, tj. kwotą 8 275 zł spłacany spadkobierca otrzyma 68 275 zł stanowiące połowę wartości masy spadkowej, tj. kwotę równą przypadającego na niego udziału w spadku, wynoszącego ½.

Mając powyższe na względzie wyjaśnić należy, że dział spadku, którego przedmiotem jest lokal mieszkalny wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej oraz prawo własności do wyposażenia tego lokalu mieszkalnego oraz połowa ww. środków pieniężnych, następujący ze spłatą na rzecz któregoś z braci, powoduje, że umowa ta ma charakter odpłatny. Nie jest to jednak równoznaczne z obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego z tytułu takiego zbycia. Jeżeli suma spłaty nie przekracza wartości przysługującego spadkobiercy udziału spadkowego, to nie powstaje przychód z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym w sytuacji, w której spłata jest ekwiwalentna do posiadanego przez podatnika udziału w spadku, podatnik nie uzyskuje w związku z czynnością działu spadku żadnego przysporzenia majątkowego względem odziedziczonej ułamkowej części masy spadkowej. W takim przypadku brak jest podstaw do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych kwoty spłaty otrzymanej w wyniku działu spadku.

Jednocześnie Organ zauważa, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy Ordynacja jest sam przepis prawa. Jeżeli zatem przedstawiony we wniosku stan faktyczny będzie różnił się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Wnioskodawcy w zakresie rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego.

Ponadto wskazać należy, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, w związku z czym niniejsza interpretacja jest wiążąca dla Wnioskodawcy jako osoby występującej z wnioskiem, nie wywiera natomiast skutku prawnego dla pozostałych spadkobierców.

Interpretacja dotyczy stanu przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.