Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4014.613.2024.1.JKU
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-01-20
Teza: Skutki podatkowe nabycia lokalu mieszkalnego przez jednego
z małżonków w sytuacji posiadania wspólności majątkowej
małżeńskiej.
Słowa kluczowe: nieruchomości-sprzedaż nieruchomości
umowa-umowa sprzedaży
wspólność-wspólność majątkowa
zwolnienie-prawo do zwolnienia
Zagadnienia: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 4. Zwolnienia od podatku-Zwolnienia
przedmiotowe-Pozostałe zwolnienia
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 4-art. 9-pkt 17

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

23 listopada 2024 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Wniosek
    dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie możliwości skorzystania ze
    zwolnienia określonego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    Dnia (...) 2024 roku Wnioskodawczyni zawarła w formie aktu notarialnego transakcję
    zakupu lokalu mieszkalnego posiadającego odrębny wpis do ksiąg wieczystych. W toku
    zawierania aktu notarialnego Wnioskodawczyni oświadczyła, że mieszkanie jest nabywane
    ze środków pochodzących z majątku osobistego. Jednocześnie jej małżonek nie
    występował przy czynności sporządzania aktu notarialnego.
    Wnioskodawczyni jest w związku małżeńskim, łączy ją z mężem wspólność majątkowa
    małżeńska. Nie zdecydowali się na zmianę ustroju majątkowego i nie wprowadzili ustroju
    rozdzielności majątkowej. Jedynym właścicielem mieszkania (spółdzielczego prawa
    własnościowego), w którym Wnioskodawczyni jest zameldowana jest jej mąż.
    W trakcie sporządzania aktu notarialnego notariusz pouczył strony umowy sprzedaży o
    treści:
    - art. 6 ust. 3 i 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych,
    - art. 56 ustawy Kodeks karny skarbowy,
    - art. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych,
    - art. 33 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego,
    - art. 5 i 65 ustawy o księgach wieczystych i hipotece,
    - art. 2 ust. 2 pkt 3, 11 i 12) ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu
      terroryzmu.
    Notariusz pouczył ponadto Wnioskodawczynię o treści art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od
    czynności cywilnoprawnych, a ona zapewniła, że zarówno w dniu zakupu, jak i przed tym
    dniem, nie przysługuje i nie przysługiwało jej prawo własności lokalu mieszkalnego
    stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego
    jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu
    mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, ani udział w tych prawach — w kraju lub za
    granicą.
    Strony umowy sprzedaży oświadczyły, że są osobami nieprowadzącymi działalności
    gospodarczej i nie są zarejestrowanymi podatnikami podatku od towarów i usług. W
    wyniku późniejszej refleksji Wnioskodawczyni zorientowała się, że oświadczenie dotyczące
    źródła pochodzenia środków z których finansowała zakup ww. lokalu mieszkalnego było
    błędne, środki te pochodziły z jej wynagrodzenia za pracę uzyskiwanego w trakcie trwania
    związku małżeńskiego i były zdeponowane na jej osobistym rachunku bankowym.

## Pytanie

Czy zgodnie z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych,
    Wnioskodawczyni mogła skorzystać ze zwolnienia z podatku od czynności
    cywilnoprawnych przy zakupie ww. lokalu mieszkalnego ?
    Pani stanowisko w sprawie
    W Pani ocenie, mogła Pani skorzystać ze zwolnienia z podatku od czynności
    cywilnoprawnych.

    Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych,
    podatkowi temu podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych. W
    myśl art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy, podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają
    też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania
    podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również
    polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne.
    Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2,
    powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej. Stosownie do art. 4 pkt 1 cyt.
    ustawy, obowiązek podatkowy – przy umowie sprzedaży – ciąży na kupującym.
    Jak wynika z art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych,
    obowiązek zapłaty podatku ciąży na podatnikach tego podatku. Jeżeli obowiązek
    podatkowy ciąży na kilku podmiotach albo na stronach umowy zamiany, albo wspólnikach
    spółki cywilnej, zobowiązanymi solidarnie do zapłaty podatku są odpowiednio te
    podmioty, strony umowy zamiany albo wspólnicy spółki cywilnej.
    W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, przy umowie sprzedaży – podstawę opodatkowania
    stanowi wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego. Zgodnie natomiast z art. 6 ust. 2
    ww. ustawy, wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na
    podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i
    gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie
    prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez
    odliczania długów i ciężarów.
    Natomiast w myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych,
    stawki podatku – przy umowie sprzedaży – wynoszą:
    1) od nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego
      spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu
      użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu
      jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym – 2%,
    2) od innych praw majątkowych – 1%.
    Umowa sprzedaży rzeczy i praw majątkowych podlega generalnie opodatkowaniu
    podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W ustawie o podatku od czynności
    cywilnoprawnych przewidziano jednak sytuacje, w których czynność mieszcząca się w
    zakresie przedmiotowym ustawy jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności
    cywilnoprawnych.
    Stosownie do art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, zwalnia się
    od podatku sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego
    stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego
    jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu
    mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby
    fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw
    ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i
    został nabyty w drodze dziedziczenia.
    Zatem zgodnie z powołanym powyżej przepisem, zwolniona z opodatkowania podatkiem
    od czynności cywilnoprawnych będzie sprzedaż, której przedmiotem jest:
    - prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość,
    - prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego,
    - spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu
      jednorodzinnego,
    - jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed
      tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach.

    Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że zakupiła Pani lokal
    mieszkalny posiadający odrębny wpis do ksiąg wieczystych. Był to dla Pani pierwszy zakup
    nieruchomości. Jedynym właścicielem mieszkania (spółdzielczego prawa własnościowego),
    w którym jest Pani zameldowana jest Pani mąż. Do momentu zakupu nieruchomości nie
    posiadała Pani innego prawa własności ani spółdzielczego własnościowego prawa do
    budynku/lokalu mieszkalnego.
    Pani zdaniem, skoro nie posiadała Pani prawa własności lokalu mieszkalnego
    stanowiącego odrębną nieruchomość, ani prawa własności budynku mieszkalnego
    jednorodzinnego, czy spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu dotyczące lokalu
    mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, będąc osobą fizyczną, to w takiej sytuacji przy
    zawieraniu umowy sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu
    mieszkalnego mogła Pani skorzystać ze zwolnienia z podatku od czynności
    cywilnoprawnych.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności
    cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295):
      Podatkowi podlegają: umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.
    W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
      Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania
      czynności cywilnoprawnej.
    Na podstawie art. 4 pkt 1 ww. ustawy:
      Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 5, ciąży przy umowie sprzedaży – na
      kupującym.
    W oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
      Podstawę opodatkowania stanowi przy umowie sprzedaży – wartość rynkowa rzeczy
      lub prawa majątkowego.
    Wartość rynkową określa się na zasadach wskazanych w art. 6 ust. 2 ww. ustawy, w myśl
    którego:
      Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie
      przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z
      uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie
      prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez
      odliczania długów i ciężarów.
    Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
      Stawki podatku wynoszą od umowy sprzedaży:
      a) nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego,
        własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego
        prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa
        spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym
        domu mieszkalnym − 2%,
      b) innych praw majątkowych − 1%.
    Umowa sprzedaży rzeczy i praw majątkowych podlega generalnie opodatkowaniu
    podatkiem od czynności cywilnoprawnych, a obowiązek uiszczenia podatku ciąży na

    kupującym. W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano jednak
    sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest
    zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
    W myśl art. 9 pkt 17 ww. ustawy:
      Zwalnia się od podatku sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu
      mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku
      mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu
      dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest
      osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie
      przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie
      przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.
    Zatem zgodnie z powołanym powyżej przepisem, zwolniona z opodatkowania podatkiem
    od czynności cywilnoprawnych będzie sprzedaż, której przedmiotem jest:
    - prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość,
    - prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego,
    - spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu
      jednorodzinnego,
    jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed
    tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach. W przypadku,
    w którym kupującemu przysługuje lub przysługiwał udział w opisywanych prawach nabyty
    tytułem dziedziczenia − by mogło być zastosowane zwolnienie − wielkość przysługującego
    mu udziału nie może przekroczyć 50%.
    Stosownie do treści art. 10 ust. 2 i 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:
      Notariusze są płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych dokonywanych w
      formie aktu notarialnego.
      Płatnicy obowiązani są uzależnić dokonanie czynności cywilnoprawnej od
      uprzedniego zapłacenia podatku.
    Jeżeli umowa sprzedaży zostaje sporządzona w formie aktu notarialnego, na notariuszu
    ciążą obowiązki płatnika podatku od czynności cywilnoprawnych.
    Z przedstawionego opisu zdarzenia wynika, że (...) 2024 roku zawarła Pani transakcję
    zakupu lokalu mieszkalnego. Pani małżonek nie występował przy czynności sporządzania
    aktu notarialnego. Środki z których finansowała Pani zakup ww. lokalu mieszkalnego
    pochodziły z Pani wynagrodzenia za pracę, uzyskiwanego w trakcie trwania związku
    małżeńskiego i były zdeponowane na Pani osobistym rachunku bankowym. Jest Pani w
    związku małżeńskim, łączy Panią z mężem wspólność majątkowa małżeńska. Jedynym
    właścicielem mieszkania (spółdzielczego prawa własnościowego), w którym jest Pani
    zameldowana jest Pani mąż.
    Kwestie stosunków majątkowych małżeńskich reguluje ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. –
    Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.).
    Zgodnie z art. 31 § 1 ww. ustawy:
      Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy
      wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe
      nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich
      (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą
      do majątku osobistego każdego z małżonków.
    Stosownie do art. 33 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
      Do majątku osobistego każdego z małżonków należą:
      1) przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej;

      2) przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że
        spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił;
      3) prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym
        przepisom;
      4) przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb
        jednego z małżonków;
      5) prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;
      6) przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie
        rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy
        to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub
        częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się
        jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;
      7) wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności
        zarobkowej jednego z małżonków;
      8) przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego
        z małżonków;
      9) prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne
        prawa twórcy;
      10) przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba
        że przepis szczególny stanowi inaczej.
    Zgodnie z utrwaloną linią doktryny „Istotne znaczenie dla określenia przynależności praw
    do określonych mas majątkowych ma moment nabycia prawa. Przyjmuje się z zasady, iż
    prawa nabyte przez małżonków w trakcie trwania wspólności wchodzą do majątku
    wspólnego na co wskazuje dominujący charakter majątku wspólnego.” (Komentarz
    Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, Art. 31 KRO red. Załucki 2023, wyd. 1/Balwicka-
    Szczyrba).
    Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że nabycie przez Panią lokalu mieszkalnego
    nastąpiło do Państwa majątku wspólnego, skoro posiada Pani wraz z mężem wspólność
    majątkową (wspólność ustawową) i nabycie nastąpi ze środków wspólnych. Tym samym –
    w świetle Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – jest to nabycie na współwłasność.
    Zwolnieniem od podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 17
    ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych objęta jest umowa sprzedaży, której
    przedmiotem jest prawo własności do lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną
    nieruchomość, budynku mieszkalnego jednorodzinnego lub spółdzielcze własnościowe
    prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego. W
    przypadku, gdy nieruchomość nabywana jest na współwłasność, to każdy z nabywców
    musi spełniać warunek nieposiadania wcześniej nieruchomości lub udziału w niej, chyba
    że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.
    Zatem mając na uwadze fakt, że Pani mąż jest już właścicielem spółdzielczego
    własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, to do umowy sprzedaży lokalu
    mieszkalnego nie znajduje zastosowania przepis art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od
    czynności cywilnoprawnych.
    Warunkiem do skorzystania z ww. zwolnienia w niniejszej sprawie – gdy lokal mieszkalny
    nabywany jest na współwłasność – jest to, żeby Pani oraz Pani mąż nie posiadali wcześniej
    nieruchomości (prawa) lub udziału w niej (nim), chyba że udział ten nie przekracza lub nie
    przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (art.
    54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia
    interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP:
      /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.