Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPP2/443-174/14-4/JN
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2014-05-19
Teza: Opodatkowanie wpłat dokonywanych przez mieszkańców na rzecz Gminy na podstawie umów o dofinansowanie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków.
Słowa kluczowe: gmina; opodatkowanie; wpłata
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 4 marca 2014 r. (data wpływu 5 marca 2014 r.) uzupełnionym pismem z dnia 9 maja 2014 r. (data wpływu 12 maja 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania wpłat dokonywanych przez mieszkańców na rzecz Gminy na podstawie umów o dofinansowanie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 5 marca 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania wpłat dokonywanych przez mieszkańców na rzecz Gminy na podstawie umów o dofinansowanie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków oraz prawa do odliczenia podatku VAT w związku budową przydomowych oczyszczalni ścieków.

Przedmiotowy wniosek został uzupełniony pismem z dnia 9 maja 2014 r. poprzez doprecyzowanie opisu sprawy, wskazanie, że Wnioskodawca oczekuje rozstrzygnięcia zarówno w zakresie stanu faktycznego jak i zdarzenia przyszłego odnośnie każdego pytania oraz uiszczenie brakującej opłaty.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny/zdarzenie przyszłe.

Gmina (dalej: „Gmina”) jest zarejestrowanym i czynnym podatnikiem VAT od kwietnia 2008 r. Gmina w latach 2010 i 2012 poniosła wydatki na realizację inwestycji polegającej na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków. Przydomowa oczyszczalnia ścieków jest indywidualną instalacją do oczyszczania ścieków dla danej nieruchomości. Niniejsza inwestycja była finansowana ze środków własnych Gminy i środków Unii Europejskiej przyznanych Gminie w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich. Ponadto budowa oczyszczalni przydomowych była współfinansowana ze środków finansowych mieszkańców. Na podstawie zawartych pomiędzy Gminą a konkretnymi mieszkańcami Gminy umów cywilnoprawnych o dofinansowanie inwestycji budowy przydomowych oczyszczalni ścieków, mieszkańcy Gminy zobowiązali się do dokonania wpłat na rzecz Gminy w wysokości ustalanej indywidualnie z każdym mieszkańcem i wskazanej w aneksie do umowy głównej. Z kolei Gmina zobowiązała się do przeprowadzenia inwestycji, wykonania przyłącza do budynku mieszkańca oraz niezwiększania wysokości udziału w kosztach ponad kwotę wpłaconą przez mieszkańca.

Wszelkie wydatki związane z wybudowaniem przydomowych oczyszczalni ścieków zostały udokumentowane fakturami VAT wystawionymi na Gminę, jako realizatora inwestycji. Wybudowane oczyszczalnie przydomowe są własnością (środkami trwałymi) Gminy. Mieszkańcy, którym zostały wybudowane przydomowe oczyszczalnie ścieków od momentu ich wybudowania korzystają z nich nieodpłatnie.

Pełna treść umowy wraz z aneksem zawieranym do każdej umowy brzmią następująco:

Umowa zawarta w dniu (x) w … pomiędzy Gminą, reprezentowaną przez Wójta Gminy (x), zwaną w dalszej części umowy Gminą a Panem(nią) (x) będącym/ą właścicielem (współwłaścicielem, samoistnym posiadaczem) działki(łek) oznaczonej(ych) w ewidencji gruntów nr geod. (x) położonej(ych) w miejscowości (x), zwanym w dalszej części umowy Właścicielem,

§ 1

Gmina oświadcza, że jest realizatorem (inwestorem) zadania inwestycyjnego pn.: „…”, które planuje wykonać w ramach PROW 2007-2013, działanie 321 „Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej” w latach 2010-2011 z zachowaniem szczególnej staranności, aby zminimalizować ewentualne szkody, które mogą powstawać w trakcie prowadzenia prac.

§ 2

1.  Ustala się, że na realizację zadania inwestycyjnego, realizowanego przez Gminę, Właściciel ponosić będzie koszty w wysokości 25% brutto wartości przetargowej za indywidualną oczyszczalnię przydomową, montowaną w gospodarstwie Właściciela.
2.  Kwota, o której mowa w punkcie 1, wchodzi w zakres wkładu własnego beneficjenta w realizację operacji w rozumieniu przepisów o PROW 2007-2013.

§ 3

1.  Właściciel oświadcza, że posiada pełne prawo do dysponowania nieruchomością, a w tym także prawo do zawarcia niniejszej umowy i przez jej zawarcie nie naruszy interesu osób trzecich.
2.  Właściciel oświadcza, że wyraża zgodę na realizację indywidualnej oczyszczalni przydomowej w jego nieruchomości na warunkach określonych w umowie i na zachowanie celu operacji do 2016 r.

§ 4

1.  Właściciel dokona wpłaty kwoty, o której mowa w § 2 pkt 1 w wysokości 25% brutto wartości przetargowej za indywidualną oczyszczalnię przydomową, montowaną w gospodarstwie właściciela do kasy Urzędu Gminy, lub na konto bankowe. Powyższa kwota powinna być wpłacona w dwóch ratach, przy czym pierwsza z nich w kwocie (x) zł powinna wpłynąć do kasy urzędu lub na ww. rachunek do dnia (x). O terminie i wysokości II raty Właściciel zawiadomiony zostanie pisemnie po rozstrzygnięciu przetargu i rozpoczęciu realizacji inwestycji przez Gminę. Ewentualne roboty dodatkowe przy budowie przydomowych oczyszczalni rozliczone zostaną na podstawie kosztorysu powykonawczego, a Właściciel zobowiązany jest do wniesienia opłaty w wysokości 25% ich wartości brutto.
2.  Niewpłacenie kwoty w wysokości (x) zł i niedotrzymanie terminu określonego umową oznacza rezygnację z udziału w realizacji inwestycji i odstąpienie od umowy.
3.  W przypadku odstąpienia przez Gminę od realizacji inwestycji wpłacona kwota w wysokości (x) zł podlega zwrotowi.

§ 5

1.  Właściciel w pełni akceptuje warunki i wyraża zgodę na:
    1.  Wejście na grunt celem dokonania przyłączenia i montażu oczyszczalni z urządzeniami towarzyszącymi;
    2.  Usunięcie znajdujących się na nieruchomości drzew, krzewów w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia robót;
    3.  Przeprowadzenie innych koniecznych robót związanych z budową.
2.  Właściciel nie będzie wnosił przeciwko Gminie żadnych roszczeń majątkowych tytułem ewentualnego zaistnienia szkód.
3.  Gmina nie ponosi żadnej odpowiedzialności wobec osób trzecich z tytułu ewentualnych roszczeń wynikających z umowy.

§ 6

W przypadku niewywiązania się z warunków określonych w § 3 ust. 2 oraz § 4 ust. 1 umowy przez Właściciela, Gmina odstępuje od umowy i zawiesza realizację zadania na terenie nieruchomości Właściciela.

§ 7

1.  Po wybudowaniu oczyszczalnia przydomowa będzie własnością Gminy, którą Gmina użyczy Właścicielowi na okres 7 lat od dnia jej przekazania.
2.  Umowa użyczenia zawarta zostanie po podpisaniu przez Wykonawcę, przedstawiciela Gminy i Właściciela protokołu odbioru wykonanej oczyszczalni.

§ 8

W kwestiach nieuregulowanych niniejszą umową mają zastosowanie przepisy Kodeksu Cywilnego.

§ 9

Umowę sporządzono w trzech jednobrzmiących egzemplarzach, z przeznaczeniem jednego egzemplarza dla Właściciela i dwóch egzemplarzy - dla „Gminy”.

Aneks nr 1

Sporządzony w dniu (x) w … do umowy zawartej w dniu (x) w … pomiędzy Gminą, reprezentowaną przez Wójta Gminy (x), zwaną w dalszej części umowy Gminą a Panem(nią) (x) będącym/ą właścicielem (współwłaścicielem, samoistnym posiadaczem) działki(łek) oznaczonej(ych) w ewidencji gruntów nr geod. (x), położonej(ych) w miejscowości (x), zwanym dalej Właścicielem,

§ 1

W powołanej na wstępie umowie wprowadza się następujące zmiany:

1.  § 2 otrzymuje brzmienie: „Właściciel przekaże darowiznę w kwocie (x) zł (słownie zł (x)) na rzecz Gminy w celu realizacji zadania inwestycyjnego pn. … - co stanowi 25% brutto wartości inwestycji ustalonej w przetargu”.
2.  w § 4 ust. 1 skreśla się zdanie trzecie.
3.  w § 4 dodaje się ust. 4 w brzmieniu:
4.  Ustala się termin wpłaty II raty darowizny w kwocie (x) zł na dzień (x).

§ 2

1.  § 7 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

Po wybudowaniu oczyszczalnia przydomowa będzie stanowiła własność Gminy, którą Gmina przekaże Właścicielowi w użytkowanie na podstawie umowy użyczenia na okres 5 lat słownie: (pięć lat) - licząc od następnego dnia, w którym Gmina otrzymała ostateczną płatność od Agencji.

§ 3

Pozostałe postanowienia Umowy nie ulegają zmianie.

§ 4

Aneks Nr 1 został sporządzony w dwóch egzemplarzach po jednym dla każdej ze stron.

Gmina zawierała również umowę z mieszkańcami uwzględniającą w sobie treść ww. aneksu, o następującej treści:

Zawarta w dniu (x) w P… pomiędzy Gminą, reprezentowaną przez Wójta Gminy – (x), zwaną w dalszej części umowy Gminą a Panem(nią) (x) będącym/ą właścicielem (współwłaścicielem, samoistnym posiadaczem) działki(łek) oznaczonej(ych) w ewidencji gruntów nr geod. (x) położonej(ych) w miejscowości (x), zwanym w dalszej części umowy Właścicielem,

§ 1

Gmina oświadcza, ze jest realizatorem (inwestorem) zadania inwestycyjnego pn.: „…”, które planuje wykonać w ramach PROW 2007-2013, działanie 321 „Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej” w roku 2012 z zachowaniem szczególnej staranności, aby zminimalizować ewentualne szkody, które mogą powstawać w trakcie prowadzenia prac.

§ 2

1.  Ustala się, że na realizację zadania inwestycyjnego, realizowanego przez Gminę, Właściciel przekaże darowiznę w kwocie stanowiącej 30% brutto wartości inwestycji ustalonej w przetargu za budowę indywidualnej oczyszczalni przydomowej, montowanej w gospodarstwie Właściciela.
2.  Kwota, o której mowa w punkcie 1, wchodzi w zakres wkładu własnego beneficjenta w realizację operacji w rozumieniu przepisów o PROW 2007-2013.

§ 3

1.  Właściciel oświadcza, że posiada pełne prawo do dysponowania nieruchomością, a w tym także prawo do zawarcia niniejszej umowy i przez jej zawarcie nie naruszy interesu osób trzecich.
2.  Właściciel oświadcza, że wyraża zgodę na realizację indywidualnej oczyszczalni przydomowej na jego nieruchomości na warunkach określonych w umowie i na zachowanie celu operacji do 2018 r.

§ 4

1.  Właściciel przekaże darowiznę w kwocie (x) zł, (słownie złotych: (x)) na rzecz Gminy w celu realizacji zadania inwestycyjnego pn. … - co stanowi 30% brutto wartości inwestycji ustalonej w przetargu, na konto bankowe Nr.
2.  Powyższa darowizna powinna być wpłacona jednorazowo do dnia (x). Ewentualne roboty dodatkowe przy budowie przydomowych oczyszczalni rozliczone zostaną na podstawie kosztorysu powykonawczego, a Właściciel zobowiązuje się do wniesienia kwoty w wysokości 30% ich wartości brutto.

§ 5

1.  Właściciel w pełni akceptuje warunki umowy i wyraża zgodę na:
    1.  wejście na grunt celem dokonania przyłączenia i montażu indywidualnej oczyszczalni przydomowej z urządzeniami towarzyszącymi;
    2.  usunięcie znajdujących się na nieruchomości drzew, krzewów w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia robót;
    3.  przeprowadzenie innych koniecznych robót związanych z budową.
2.  Właściciel nie będzie wnosił przeciwko Gminie żadnych roszczeń majątkowych tytułem ewentualnego zaistnienia szkód.
3.  Gmina nie ponosi żadnej odpowiedzialności wobec osób trzecich z tytułu ewentualnych roszczeń wynikających z umowy.

§ 6

W przypadku niewywiązania się z warunków określonych w § 3 ust. 2 oraz § 4 niniejszej umowy przez Właściciela, Gmina odstępuje od umowy i zawiesza realizację zadania na terenie nieruchomości Właściciela do czasu spełnienia warunków i wpłacenia darowizny lecz nie później niż do (x).

§ 7

1.  Po wybudowaniu indywidualna oczyszczalnia przydomowa będzie stanowiła własność Gminy, którą Gmina przekaże Właścicielowi w użytkowanie na podstawie umowy użyczenia na okres 5 lat - licząc od następnego dnia, w którym Gmina otrzymała ostateczną płatność od Agencji.
2.  Umowa użyczenia zawarta zostanie po podpisaniu przez Wykonawcę, Gminę i Właściciela, protokołu odbioru wykonanej indywidualnej oczyszczalni przydomowej.

§ 8

W kwestiach nieuregulowanych niniejszą umową mają zastosowanie przepisy Kodeksu Cywilnego.

§ 9

Umowę sporządzono w trzech jednobrzmiących egzemplarzach.

W piśmie z dnia 9 maja 2014 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku, Wnioskodawca wskazał, że wpłaty dokonywane przez mieszkańców na rzecz Gminy na poczet budowy przydomowych oczyszczalni ścieków mają charakter obowiązkowy. Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków była i będzie uzależniona od wniesienia wpłaty przez poszczególnych mieszkańców Gminy. Umowy o dofinansowanie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków zawierane z mieszkańcami stanowią, że warunkiem wybudowania przez Gminę oczyszczalni jest dokonanie przez mieszkańca stosowanej wpłaty na rzecz Gminy. Jeżeli mieszkaniec nie wywiąże się z obowiązku uiszczenia stosownej kwoty tytułem budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, Gmina odstąpi od umowy i do wybudowania oczyszczalni nie dojdzie.

Realizowana inwestycja polegająca na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków należy do zadań własnych gminy, o których mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2013 r„ poz. 594 ze zm.). Podstawą prawną działania Gminy polegającego na wybudowaniu na terenie Gminy przydomowych oczyszczalni ścieków był art. 7 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, zgodnie z którym do zadań własnych gminy należy m.in. zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych.

Towary i usługi związane z realizacją przedmiotowych zadań inwestycyjnych wykorzystywane są i będą wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy wpłaty dokonane przez mieszkańców Gminy na rzecz Gminy na podstawie umów o dofinansowanie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków są opodatkowane podatkiem VAT? (oznaczone we wniosku ORD-IN jako pytanie nr 1)

Zdaniem Wnioskodawcy wpłaty dokonane na jego rzecz przez mieszkańców Gminy na podstawie umów o dofinansowanie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.; dalej: „ustawa o VAT”), opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 ustawy o VAT), istotą dostawy towarów jest przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym.

Natomiast w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT, w tym również:

*   przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

*   zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

*   świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Powyższy przepis definiuje pojęcie usługi, usługą jest świadczenie, które nie jest dostawą towarów. W tak określonym katalogu mieszczą się usługi wymienione w stosownych klasyfikacjach statystycznych, ale także cały szereg innych świadczeń, które nie zostały wymieniane w tych klasyfikacjach. Świadczenie usług może mieć charakter czynny, ale także świadczeniem usług jest powstrzymanie się od działania.

Stosownie do postanowień art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Z kolei stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Biorąc pod uwagę, że Gmina zawarła z mieszkańcami umowy cywilnoprawne na podstawie, których zobowiązała się wybudować przydomowe oczyszczalnie ścieków w zamian za dokonanie przez mieszkańców wpłat w określonej wysokości, należy uznać że w tym zakresie Gmina działa jako podatnik VAT.

Mimo, że w treści umów Gmina zawarła zapis, że wpłaty są dokonywane przez mieszkańców dobrowolnie, to analiza treści umowy prowadzi do wniosku, że nie jest to darowizna ze strony mieszkańców, lecz umowa kształtująca stosunek prawny o charakterze zobowiązaniowym. Z jednej strony bowiem Gmina zobowiązuje się do wybudowania oczyszczalni przydomowej, z drugiej zaś mieszkańcy do wpłaty określonej kwoty na poczet tej inwestycji. W przypadku niedokonania wpłaty, Gmina może odstąpić od umowy. Gmina nie wybudowała ani jednej oczyszczalni przydomowej bez deklaracji wkładu finansowego ze strony mieszkańca. Już w treści umowy o współfinansowanie mówi się o „zobowiązaniu” Gminy do wybudowania oczyszczalni.

Reasumując, partycypacja w kosztach budowy oczyszczalni przez mieszkańców miała charakter zobowiązaniowy, gdyż w zamian za uiszczenie wpłaty przez konkretnego mieszkańca, Gmina zobowiązała się do wybudowania oczyszczalni przydomowej dla budynku mieszkalnego będącego jego własnością. Pomiędzy świadczeniem, do którego zobowiązała się Gmina i przekazanym za nie wynagrodzeniem przez mieszkańców istnieje bezpośredni związek.

Biorąc powyższe pod uwagę, Gmina w zakresie pytania nr 1 stoi na stanowisku, że wpłaty dokonane na jej rzecz przez mieszkańców Gminy stanowią wynagrodzenie z tytułu świadczenia przez Gminę usług i podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.

Stanowisko Gminy w zakresie opodatkowania podatkiem VAT wpłat dokonywanych przez mieszkańców tytułem współfinansowania budowy przez Gminę przydomowych oczyszczalni ścieków podziela Minister Finansów w szeregu interpretacji indywidualnych prawa podatkowego, m.in. w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. ITPP1/443-1197/12/DM.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Na mocy art. 2 pkt 6 ustawy, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Przez dostawę towarów, stosownie do przepisu art. 7 ust. 1 ww. ustawy, należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy o VAT. Zauważyć również należy, iż usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.

W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2 ustawy).

W myśl art. 15 ust. 6 ustawy nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11.12.2006 s. 1, z późn. zm.), zgodnie z którym krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.

Jednakże, w świetle unormowań prawa wspólnotowego w przypadku, gdy organy władzy publicznej bądź urzędy obsługujące te organy podejmują takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań, lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.

Z powyższego wynika, iż opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez „podatników” w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej i związane z czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, iż Gmina jest zarejestrowanym i czynnym podatnikiem VAT od kwietnia 2008 r. Gmina w latach 2010 i 2012 poniosła wydatki na realizację inwestycji polecającej na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków. Przydomowa oczyszczalnia ścieków jest indywidualną instalacją do oczyszczania ścieków dla danej nieruchomości. Na podstawie zawartych pomiędzy Gminą a konkretnymi mieszkańcami Gminy umów cywilnoprawnych o dofinansowanie inwestycji budowy przydomowych oczyszczalni ścieków, mieszkańcy Gminy zobowiązali się do dokonania wpłat na rzecz Gminy w wysokości ustalanej indywidualnie z każdym mieszkańcem i wskazanej w aneksie do umowy głównej. Z kolei Gmina zobowiązała się do przeprowadzenia inwestycji, wykonania przyłącza do budynku mieszkańca oraz niezwiększania wysokości udziału w kosztach ponad kwotę wpłaconą przez mieszkańca. Wszelkie wydatki związane z wybudowaniem przydomowych oczyszczalni ścieków zostały udokumentowane fakturami VAT wystawionymi na Gminę, jako realizatora inwestycji. Wybudowane oczyszczalnie przydomowe są własnością (środkami trwałymi) Gminy. Mieszkańcy, którym zostały wybudowane przydomowe oczyszczalnie ścieków od momentu ich wybudowania korzystają z nich nieodpłatnie.

Wpłaty dokonywane przez mieszkańców na rzecz Gminy na poczet budowy przydomowych oczyszczalni ścieków mają charakter obowiązkowy. Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków była i będzie uzależniona od wniesienia wpłaty przez poszczególnych mieszkańców Gminy. Umowy o dofinansowanie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków zawierane z mieszkańcami stanowią, że warunkiem wybudowania przez Gminę oczyszczalni jest dokonanie przez mieszkańca stosowanej wpłaty na rzecz Gminy. Jeżeli mieszkaniec nie wywiąże się z obowiązku uiszczenia stosownej kwoty tytułem budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, Gmina odstąpi od umowy i do wybudowania oczyszczalni nie dojdzie.

Należy podkreślić, że aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy dostawcą towarów lub usługodawcą a odbiorcą, a w zamian za wykonanie świadczenia powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczeniem i przekazanym za nie wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest dana czynność, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz dokonującego dostawy lub świadczącego usługę.

Jednocześnie wskazać należy, iż czynność może być albo odpłatna albo nieodpłatna. Na gruncie podatku od towarów i usług nie występują czynności częściowo odpłatne. Jeśli tylko czynność została wykonana za wynagrodzeniem, to jest ona odpłatna. Nie ma żadnego znaczenia, czy wynagrodzenie to pokrywa koszty świadczenia tej czynności poniesione przez podatnika, ewentualnie kreuje dla podatnika zysk. Także czynności wykonane „po kosztach” ich świadczenia, bądź poniżej tych koszów, są czynnościami odpłatnymi, o ile tylko pobrano za nie wynagrodzenie. W istocie okoliczność, czy transakcja została dokonana po cenie niższej, czy też wyższej od kosztu świadczenia, nie ma znaczenia dla zakwalifikowania transakcji jako „transakcji odpłatnej” w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, bowiem to ostatnie pojęcie wymaga wyłącznie istnienia bezpośredniego związku między dostawą towarów lub świadczeniem usług, a świadczeniem wzajemnym (wynagrodzeniem) rzeczywiście otrzymanym przez podatnika.

W tym kontekście, w przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że wpłaty mieszkańców pozostają/będą pozostawać w bezpośrednim związku ze świadczeniem usług realizowanym na rzecz tychże mieszkańców. Wpłaty wnoszone przez mieszkańców nie pozostają „w oderwaniu” od czynności, które zostaną wykonane przez Wnioskodawcę – zachodzi bowiem związek pomiędzy dokonywanymi wpłatami a zobowiązaniem się Wnioskodawcy do wykonania usługi polegającej na wybudowaniu przydomowych oczyszczalni ścieków. Należy zauważyć, iż we wskazanej sytuacji istnieje bezpośredni związek pomiędzy dokonaniem wpłaty, a zindywidualizowanym świadczeniem Wnioskodawcy na rzecz konkretnego mieszkańca.

Mając na uwadze opis sprawy i obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa stwierdzić należy, iż wpłaty uiszczane przez mieszkańców z tytułu budowy przydomowych oczyszczalni ścieków stanowiące konieczny i niezbędny warunek ich wykonania, pozostają w bezpośrednim związku ze świadczeniem usług przez Gminę, która zobowiązała się do realizacji inwestycji pod warunkiem otrzymania wynagrodzenia od mieszkańców. Wobec powyższego, świadczenia do których zobowiązał się Wnioskodawca, stanowią/będą stanowić odpłatne świadczenie usług, które zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Należy zauważyć, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega nie sama wpłata, ale czynność, na poczet której ta wpłata jest uiszczana. Wyjątkiem polegającym na tym, że faktura dokumentuje zapłatę jest faktura dokumentująca uiszczenie zaliczki na poczet przyszłej dostawy towarów czy świadczenia usług, natomiast w pozostałych przypadkach faktura zawsze dokumentuje czynność, a nie płatność, gdyż opodatkowaniu podlega właśnie czynność.

Wobec powyższego, oceniając całościowo stanowisko Wnioskodawcy, uznać należy je za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym, a w przypadku zdarzenia przyszłego – stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Niniejszą interpretacją załatwiono wniosek w zakresie opodatkowania wpłat dokonywanych przez mieszkańców na rzecz Gminy na podstawie umów o dofinansowanie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków. Natomiast wniosek w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT w związku budową przydomowych oczyszczalni ścieków, został rozstrzygnięty w interpretacji Nr IPTPP2/443-174/14-5/JN.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.