Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB4/415-709/09-2/MP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2010-01-15
Teza: 1.Czy dodatek za rozłąkę w wysokości diety za czas podróży służbowej na obszarze kraju za każdy dzień dla osób oddelegowanych, którym pracodawca finansuje koszt zakwaterowania i którzy nie mają możliwości codziennego powrotu do miejsca zamieszkania, korzysta na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 18 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ze zwolnienia opodatkowaniem podatkiem dochodowym od osób fizycznych? 2.Czy zwrot kosztów przejazdu w dniu wolnym od pracy, środkiem transportu, określonym przez pracodawcę, do miejscowości pobytu stałego lub czasowego i z powrotem będzie zwolniona z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16? 3.Czy przedłużenie okresu trwania czasowego przeniesienia spowoduje utratę zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 18?
Słowa kluczowe: delegacja-delegacja służbowa; dieta; dodatki-dodatek za rozłąkę; koszt-zwrot kosztów; pracownik; płatnik
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 21.10.2009 r. (data wpływu 28.10.2009 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych wypłaty pracownikom dodatku za rozłąkę oraz zwrotu kosztów przejazdu – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 28.10.2009 r. został złożony wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych wypłaty pracownikom dodatku za rozłąkę oraz zwrotu kosztów przejazdu.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest wykonawcą robót budowlano-montażowych w ramach realizacji różnych projektów budowlanych. Firma realizuje budowy na terenie całego kraju w zależności od powierzonych jej zleceń. W związku z realizacją tych zleceń Wnioskodawca jest zmuszony do oddelegowania swoich pracowników w miejsca wykonywanych prac. Oddelegowanym pracownikom Spółka wynajmuje noclegi na cele zbiorowego zakwaterowania, które są opodatkowane w wysokości powyżej 500 zł na każdego pracownika.

Wnioskodawca zamierza wypłacać pracownikom dodatek za rozłąkę, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 18. Wobec powyższego Spółka podpisze z oddelegowanymi pracownikami porozumienie, wskazujące miejsce czasowe wykonywania obowiązków służbowych poza dotychczasowym miejscem pracy i miejscem ich zamieszkania oraz wprowadzi aneksem do regulaminu wynagradzania, stosowne zapisy przewidujące wypłatę dodatku za rozłąkę w wysokości diety za każdy dzień (obecnie 23 zł).

Wnioskodawca w regulaminie wynagradzania chce posłużyć się tożsamym brzmieniem z Zarządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 14 sierpnia 1990 roku.

Pracownikowi będzie przysługiwał zwrot kosztów przejazdu w dniu wolnym od pracy, środkiem transportu określonym przez pracodawcę, do miejscowości pobytu stałego lub czasowego i z powrotem.

Z uwagi na fakt, iż czas realizacji zleceń może ulec wydłużeniu, porozumienie między pracownikiem a Spółką może zostać przedłużone na okres dłuższy, niż planowany pierwotnie.

Oddelegowani pracownicy zrezygnowali z naliczania podwyższonych kosztów uzyskania przychodów.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy dodatek za rozłąkę w wysokości diety za czas podróży służbowej na obszarze kraju za każdy dzień dla osób oddelegowanych, którym pracodawca finansuje koszt zakwaterowania i którzy nie mają możliwości codziennego powrotu do miejsca zamieszkania, korzysta na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 18 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ze zwolnienia opodatkowaniem podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
2.  Czy zwrot kosztów przejazdu w dniu wolnym od pracy, środkiem transportu, określonym przez pracodawcę, do miejscowości pobytu stałego lub czasowego i z powrotem będzie zwolniona z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16?
3.  Czy przedłużenie okresu trwania czasowego przeniesienia spowoduje utratę zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 18?

Zdaniem Wnioskodawcy, dodatek za rozłąkę, na mocy art. 21 ust. 1 pkt 18 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest wolny od podatku do wysokości diet za czas podróży służbowej na obszarze kraju, określonych w przepisach w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju.

Uzasadnieniem powyższego jest to, iż strony umowy o pracę ustalą, że pracownik będzie wykonywał pracę czasowo poza miejscem stałego wykonywania obowiązków pracowniczych oraz poza miejscem zamieszkania, zostanie on czasowo przeniesiony w celu wykonywania tych obowiązków i w związku z tym zostanie mu przyznany dodatek za rozłąkę, wynikający z wewnętrznego aktu prawa pracy tj. regulaminu wynagradzania oraz z zawartego porozumienia wówczas zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 18 cyt. ustawy przysługujący mu dodatek jest wolny od podatku dochodowego.

W opinii Wnioskodawcy, zwrot kosztów przejazdu w dniu wolnym od pracy, środkiem transportu, określonym przez pracodawcę, do miejscowości pobytu stałego lub czasowego i z powrotem będzie zwolniona z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 zgodnie z § 8 Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19.12.2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju.

Według Wnioskodawcy, przedłużenie okresu czasowego przeniesienia nie spowoduje utraty zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 18, z uwagi na fakt, iż przepisy prawa pracy, ani przepisy podatkowe nie regulują tego zagadnienia, czyli okresu na jaki można przenieść pracownika do wykonywania obowiązków służbowych w innej miejscowości. Fakt ten regulują jedynie przepisy dotyczące pracowników państwowych lub mundurowych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji Podatkowej zaniechano poboru podatku.

W art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy zostały określone źródła przychodów, gdzie między innymi wymienia się: stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.

W myśl art. 12 ust. 1 ww. ustawy za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za nie wykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty, niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 18 powołanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolny od podatku dochodowego jest dodatek za rozłąkę wypłacany pracownikom czasowo przeniesionym - do wysokości diet za czas podróży służbowej na obszarze kraju, określonych w przepisach w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju.

Wysokość, do której ww. diety i inne należności za czas podróży służbowej pracownika wolne są od podatku dochodowego określa rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju (Dz. U. z 2002 r. Nr 236, poz. 1990 ze zm.).

W myśl art. 12 ust. 4 ww. ustawy za pracownika w rozumieniu ustawy uważa się osobę pozostającą w stosunku służbowym, stosunku pracy, stosunku pracy nakładczej lub spółdzielczym stosunku pracy.

Należy zaznaczyć, iż z przepisu art. 21 ust. 1 pkt 18 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, iż zwolnieniu podlega tylko i wyłącznie dodatek za rozłąkę wypłacony pracownikom przeniesionym czasowo. Tym samym przepisy prawa podatkowego nie przewidują zwolnienia od opodatkowania podatkiem dochodowym dodatku za rozłąkę wypłacanego pracownikom przeniesionym do pracy w innej miejscowości na stałe. Wówczas bowiem dodatek za rozłąkę stanowi przychód ze stosunku pracy, o którym mówi art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym łącznie z pozostałymi przychodami ze stosunku pracy.

Przepisy prawa podatkowego nie określają trybu przyznawania pracownikowi dodatku za rozłąkę.

Zatem, wypłacany pracownikowi czasowo przeniesionemu poza miejsce pracy określone w umowie o pracę oraz poza miejsce zamieszkania, co wynika z podpisanej z pracownikiem umowy czasowego przeniesienia, dodatek za rozłąkę w wysokości 23 zł za każdy dzień pobytu w miejscu czasowego przeniesienia stanowi przychód zwolniony z opodatkowania, stosownie do treści art. 21 ust. 1 pkt 18 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przedłużenie okresu trwania czasowego przeniesienia nie spowoduje utraty zwolnienia, o którym mowa w powyższym art. 21 ust. 1 pkt 18.

Natomiast rozpatrując zagadnienie dotyczące zwolnienia z opodatkowania należności otrzymywanych z tytułu zwrotu kosztów przejazdu w dniu wolnym od pracy, środkiem transportu, określonym przez pracodawcę, do miejscowości pobytu stałego lub czasowego i z powrotem, prawo podatkowe przyjmuje zwolnienie powyższych należności w przypadku odbycie przez pracownika podróży służbowej.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 16 ww. ustawy wolne od podatku dochodowego są diety i inne należności za czas:

1.  podróży służbowej pracownika,
2.  podróży osoby nie będącej pracownikiem

do wysokości określonej w odrębnych ustawach lub w przepisach wydanych przez ministra właściwego do spraw pracy w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju, z zastrzeżeniem ust. 13.

Odrębnymi przepisami, o których mowa powyżej są m.in. przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju (Dz. U. Nr 236, poz. 1990 ze zm.).

Na mocy § 3 ww. rozporządzenia, pracownikowi oddelegowanemu w podróż służbową odbywaną w terminie i miejscu określonym przez pracodawcę przysługują diety oraz zwrot kosztów:

1.  przejazdów;
2.  noclegów;
3.  dojazdów środkami komunikacji miejscowej;
4.  innych udokumentowanych wydatków, określonych przez pracodawcę odpowiednio do uzasadnionych potrzeb.

Zgodnie z § 5 ust. 2 powyższego rozporządzenia, zwrot kosztów przejazdu obejmuje cenę biletu określonego środka transportu z uwzględnieniem przysługującej pracownikowi ulgi na dany środek transportu, bez względu na to, z jakiego tytułu ulga ta przysługuje.

Stosownie do § 8 cytowanego rozporządzenia, pracownikowi przebywającemu w podróży trwającej co najmniej 10 dni przysługuje zwrot kosztów przejazdu w dniu wolnym od pracy, środkiem transportu określonym przez pracodawcę, do miejscowości pobytu stałego lub czasowego i z powrotem.

Warunkiem niezbędnym dla skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest odbycie przez pracownika podróży służbowej. Przepisy prawa podatkowego nie zawierają definicji podróży służbowej. Dlatego w kwestii tej należy posłużyć się definicją zawartą w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (t. j. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.).

W przepisie art. 775 § 1 Kodeksu pracy ustawodawca określił, iż pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy lub poza stałym miejscem pracy przysługuje zwrot kosztów związanych z podróżą służbową. Zatem, podróżą służbową jest każdy wyjazd pracownika na polecenie pracodawcy poza miejscowość, w której znajduje się siedziba pracodawcy lub poza stałe miejsce pracy w celu wykonania zadania służbowego.

W świetle art. 29 § 1 Kodeksu pracy określenie w umowie o pracę m.in. miejsca wykonywania pracy, pozostaje w gestii stron stosunku pracy. Pod pojęciem miejsca pracy rozumie się zarówno stały punkt w znaczeniu geograficznym, jak i pewien oznaczony obszar, strefę określoną granicami jednostki administracyjnej podziału kraju w inny dostatecznie wyraźny sposób, w którym będzie świadczona praca. Miejsce pracy nie musi pokrywać się z siedzibą zakładu pracy, bowiem te pojęcia nie są tożsame. Decyzję o tym czy pracownik odbywa podróż służbową podejmuje pracodawca wysyłający pracownika poza miejsce określone jako miejsce pracy.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, iż Wnioskodawca zamierza wypłacać pracownikom dodatek za rozłąkę, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 18. Wobec powyższego Spółka podpisze z oddelegowanymi pracownikami porozumienie, wskazujące miejsce czasowe wykonywania obowiązków służbowych poza dotychczasowym miejscem pracy i miejscem ich zamieszkania oraz wprowadzi aneksem do regulaminu wynagradzania, stosowne zapisy przewidujące wypłatę dodatku za rozłąkę w wysokości diety za każdy dzień (obecnie 23 zł).

Wnioskodawca w regulaminie wynagradzania chce posłużyć się tożsamym brzmieniem z Zarządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 14 sierpnia 1990 roku.

Pracownikowi będzie przysługiwał zwrot kosztów przejazdu w dniu wolnym od pracy, środkiem transportu określonym przez pracodawcę, do miejscowości pobytu stałego lub czasowego i z powrotem.

Jednakże należy zauważyć, iż zgodnie z art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa, Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretacje przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).

Art. 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej stanowi, iż ilekroć w ustawie jest mowa o przepisach prawa podatkowego – rozumie się przez to przepisy m.in. ustaw podatkowych oraz przepisy wydanych na ich podstawie aktów wykonawczych. Natomiast poprzez ustawy podatkowe, zgodnie z art. 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej należy rozumieć ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określające podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich.

Stosownie do tej definicji, cytowana ustawa Kodeks pracy nie stanowi przepisów prawa podatkowego, a więc działający w imieniu Ministra Finansów Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie nie jest upoważniony do interpretowania tej ustawy w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej, a tym samym ostateczne rozstrzygnięcie kwestii, czy wykonywana praca może być uznane za podróż służbową należy do właściwości Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej, które jest organem właściwym w zakresie prawa pracy. Fakt, iż przepisy podatkowe powołują instytucje uregulowane w innych gałęziach prawa (np. prawa pracy) nie oznacza, iż instytucje te stają się prawem podatkowym.

W konsekwencji w omawianym przypadku organy upoważnione mogą udzielać interpretacji w zakresie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zajmując „hipotetyczne” stanowisko.

Wobec powyższego w sytuacji, gdy zostają spełnione warunki wynikające z art. 775 § 1 Kodeksu pracy oraz z rozporządzeń Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju, to świadczenia wypłacane przez pracodawcę z tytułu zwrotu kosztów przejazdu w dniu wolnym od pracy, środkiem transportu, określonym przez pracodawcę, do miejscowości pobytu stałego lub czasowego i z powrotem, korzystają ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych do wysokości określonej w ww. rozporządzeniach.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku ul.1-ego Maja 10, 09-402 Płock.