Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB3/4510-296/15-2/MC
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2015-06-16
Teza: czy w wyniku dobrowolnego umorzenia udziałów wspólnika bez wynagrodzenia powstanie po stronie spółki przychód
Słowa kluczowe: kapitał-kapitał zakładowy; przychód; udział-umorzenie udziałów; wspólnik; wynagrodzenia
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2-art. 12

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko — przedstawione we wniosku z dnia 1 kwietnia 2015 r. (data wpływu 3 kwietnia 2015 r.), o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia czy w wyniku przeprowadzonego dobrowolnego umorzenia udziałów wspólnika bez wynagrodzenia powstanie po stronie Spółki przychód podlegający opodatkowaniu **– jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 3 kwietnia 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia czy w wyniku przeprowadzonego dobrowolnego umorzenia udziałów wspólnika bez wynagrodzenia powstanie po stronie Spółki przychód podlegający opodatkowaniu.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, podatnikiem, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o CIT, podlegającym obowiązkowi podatkowemu w Polsce od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania.

Udziały w Spółce posiadają osoby fizyczne oraz sp. z o.o. SKA. W przyszłości udziałowcem Wnioskodawcy stanie się spółka kapitałowa — sp. z o.o. Nowy wspólnik otrzyma udziały w Spółce na skutek połączenia poprzez przejęcie sp. z o.o. SKA.

Następnie nie jest wykluczone, iż przedmiotowe udziały, znajdujące się w posiadaniu nowego wspólnika, zostaną nabyte przez Spółkę w celu dobrowolnego umorzenia bez wynagrodzenia w trybie art. 199 § 1 w zw. z art. 199 § 3 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037, ze zm., dalej „KSH”).

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy w wyniku przeprowadzonego dobrowolnego umorzenia udziałów wspólnika bez wynagrodzenia powstanie po stronie Spółki przychód podlegający opodatkowaniu?

Zdaniem Wnioskodawcy, w związku z nieodpłatnym umorzeniem udziałów po stronie Spółki nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu.

Tryb umarzania udziałów w spółce z o.o. reguluje art. 199 KSH. Zgodnie z art. 199 § 1 zd. 2 KSH udział może być umorzony za zgodą wspólnika w drodze nabycia udziału przez spółkę (umorzenie dobrowolne). Stosownie do treści art. 199 § 2 zd. 1 KSH umorzenie udziału wymaga uchwały zgromadzenia wspólników, która powinna określać w szczególności podstawę prawną umorzenia i wysokość wynagrodzenia przysługującego wspólnikowi za umorzony udział. Art. 199 § 3 KSH dopuszcza jednakże sytuację, w której za zgodą wspólnika umorzenie udziału może nastąpić bez wynagrodzenia.

W wyniku zawarcia ze wspólnikiem umowy, Spółka nabywa zatem własne udziały bez wynagrodzenia. Zarówno uchwała zgromadzenia wspólników spółki, jak i umowa ze wspólnikami wyraźnie wskazywałyby, że nabycie udziałów następuje w celu ich umorzenia przez Spółkę. W tej sytuacji, zdaniem Spółki, nie powstanie dla niej przychód z tytułu nabycia udziałów wspólnika bez wynagrodzenia, w szczególności zaś w takiej sytuacji do Spółki nie powinien mieć zastosowania art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT.

Zgodnie z treścią tego przepisu, do przychodów zalicza się wartość otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń.

Ustawa o CIT nie definiuje pojęcia nieodpłatnego, ani też częściowo odpłatnego świadczenia (wskazuje jedynie sposób ustalania wartości ww. świadczeń). Definicje ww. pojęć stanowiły jednak przedmiot licznych rozstrzygnięć sądów oraz organów administracji podatkowej. Dla przykładu:

*   W praktyce podatkowej uznaje się, że świadczenie jest nieodpłatne, gdy na podmiocie, który je uzyskuje nie ciąży obowiązek wykonania na rzecz świadczącego żadnego świadczenia wzajemnego. Na skutek wykonania takiego świadczenia korzyść otrzymuje tylko jedna strona kosztem drugiej (por. wyrok NSA z 30.12.1998 r., sygn. akt SA/Sz 105/98).

*   Przez nieodpłatne świadczenie należy rozumieć te wszystkie zdarzenia prawne lub gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu przysporzenie w majątku podatnika mające konkretny wymiar finansowy (wyrok NSA z 29.10.1999 r., sygn. akt I SA/Gd 1290/98; wyrok NSA z 03.12.1998 r„ sygn. akt SA/Sz 2425/97; uchwała NSA z 16.10.2006 r., sygn. akt IIFPS 1/06, wyrok NSA z 13.02.2014 r., sygn. akt IIFSK 685/12).

*   Nieodpłatne świadczenie polega na uzyskaniu przez podatnika przychodu bez ekwiwalentnego świadczenia wzajemnego (wyrok SN z 02.04.2003 r., sygn. akt III RN 49/02, wyrok WSA w Warszawie z 11.01.2011 r., sygn. akt Ul SA/Wa 993/10, wyrok WSA w Warszawie z 02.02.2005 r., sygn. akt m SA/Wa 1484/04,).

Powyższy przegląd orzecznictwa wskazuje, że dla uznania danego świadczenia za nieodpłatne konieczne jest łączne wystąpienie następujących warunków:

*   otrzymane świadczenie nie jest związane z jakimikolwiek kosztami, czy inną formą ekwiwalentu po stronie beneficjenta tego świadczenia,

*   świadczenie powinno mieć konkretny wymiar finansowy,

*   wykonanie takiego świadczenia powinno następować kosztem majątku podmiotu świadczącego.

W przypadku umorzenia w trybie art. 199 § 3 KSH, Spółka, nie uzyskuje faktycznie przysporzenia majątkowego o konkretnym wymiarze finansowym. Spółka nabywa udziały tylko w celu umorzenia, to jest w celu ich prawnego unicestwienia. Umorzenie udziałów własnych nie powoduje też wpływu środków finansowych do Spółki i w sensie ekonomicznym Spółka niczego nie uzyskuje. Istotą tej czynności jest jedynie przesunięcie (przeksięgowanie) części środków Spółki w ramach jej kapitału własnego.

Jednocześnie umorzenie udziałów nie może być traktowane ani na gruncie prawa podatkowego, ani na gruncie prawa cywilnego jako umorzenie zobowiązań Spółki. Udział nie kreuje dla Spółki żadnych konkretnych zobowiązań wobec wspólnika, więc umorzenie udziałów nie zwalnia Spółki z jakiegokolwiek świadczenia na rzecz wspólnika. Tym samym umorzenia udziałów nie można również utożsamiać ze stanowiącym przychód umorzeniem zobowiązań, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT.

Powyższe stanowisko jest zgodne ze stanowiskiem wyrażonym przez Ministra Finansów w odpowiedzi z dnia 23 lutego 2004 r. na zapytanie poselskie nr 2206 w sprawie skutków podatkowych w związku z umorzeniem udziałów bez wynagrodzenia. W piśmie tym Minister Finansów wskazał, iż: „ Oceniając skutki podatkowe będące następstwem nabycia przez spółkę własnych udziałów w celu ich umorzenia bez wynagrodzenia, stwierdzić należy, że wśród określonych w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zdarzeń powodujących powstanie przychodu sytuacja taka wprost nie jest wskazana: Niezależnie jednak od faktu, iż określony w ort. 12 tej ustawy katalog przypadków powodujących powstanie przychodu nie jest enumeratywny, zdaniem Ministra Finansów nabycie przez spółkę kapitałową własnych udziałów celem ich umorzenia - nawet bez wynagrodzenia - nie spowoduje powstania przychodu w tej spółce. Podobnie czynność ta nie spowoduje również powstania przychodu u wspólników tej spółki, jakkolwiek wzrośnie wartość księgowa posiadanych przez nich udziałów.”

Spółka wskazuje, iż powyższe stanowisko potwierdzono w licznych interpretacjach indywidualnych, m.in. w interpretacji indywidualnej z 10 grudnia 2013 r., sygn. ITPB3/423-428a/13/PST, w której Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy potwierdził, że nabycie przez spółkę kapitałową własnych udziałów celem ich umorzenia bez wynagrodzenia, nie zostało wymienione w treści art. 12 ustawy o CIT. W szczególności niestanowi przychodu w postaci wartości otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń.

Ponadto w interpretacji indywidualnej z 8 listopada 2012 r., sygn. ILPB3/423-280/12-6/EK, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu stwierdził, że „nabycie udziałów własnych w celu ich umorzenia nie zostało bezpośrednio wymienione w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w tym w art. 12 tej ustawy, jako zdarzenie skutkujące albo nieskutkujące powstaniem przychodu. Jednocześnie dokonanie tej czynności nie wiąże się z uzyskaniem jakiegokolwiek przysporzenia majątkowego przez Wnioskodawcę, z otrzymaniem przez Niego realnych, określonych wartości w sensie ekonomicznym. Istotą tej operacji jest doprowadzenie do zmian w strukturze kapitału zakładowego Spółki. Wobec powyższego, nie można stwierdzić, że skutkiem podatkowym analizowanej sytuacji jest uzyskanie przychodu przez Wnioskodawcę.

Opisany pogląd znajduje również potwierdzenie w interpretacji indywidualnej z 3 października 2011 r., sygn. IPPB3/423-564/11-2/DP, w której Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie potwierdził stanowisko podatnika, zgodnie z którym „W przypadku umorzenia w trybie art. 199 § 3 KSH, Spółka nie uzyskuje faktycznie przysporzenia majątkowego o konkretnym wymiarze finansowym. Spółka nabywa udziały tylko w celu umorzenia, to jest ich prawnego unicestwienia. Umorzenie udziałów własnych nie powoduje też wpływu środków finansowych do Spółki i w sensie ekonomicznym Spółka niczego nie uzyskuje”.

Ponadto, przedstawione przez Wnioskodawcę stanowisko znajduje również potwierdzenie w: interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 28 października 2014 r. sygn. akt IBPBI/2/423-925/14/AP, interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 19 maja 2014 r., sygn. ILPB4/423-120/14-2/MC, interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 19 lutego 2014 r., sygn. IBPBI/2/423-1524/13/BG, interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 11 lutego 2014 r., sygn. ITPB4/423-160/13/TK, interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 23 grudnia 2013 r., sygn. IBPBI/2/423-1257/13/AP, interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 21 listopada 2013 r., sygn. ILPB3/423-396/13-2/PR, interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 7 października 2013 r., sygn. ILPB3/423-323/13-2/JG, interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 12 czerwca 2013 r., sygn. IPTPB3/423-116/13- 2/PM.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock