Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-457/08-2/KG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2008-08-04
Teza: Opodatkowanie podatkiem VAT czynności wykonywanych przez wspólnotę mieszkaniową na rzecz jej członków.
Słowa kluczowe: obrót; podatnik; wspólnoty-wspólnota mieszkaniowa
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wspólnoty Mieszkaniowej, przedstawione we wniosku z dnia 21 kwietnia 2008 r. (data wpływu 5 maja 2008 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności wykonywanych przez wspólnotę na rzecz jej członków – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 5 maja 2008 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności wykonywanych przez wspólnotę na rzecz jej członków.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawcą jest Wspólnota Mieszkaniowa właścicieli lokali znajdujących się we X (dalej: Wspólnota), która działa w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.). Większość lokali to lokale użytkowe, a ich właściciele to w większości osoby prawne lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, będące czynnymi podatnikami podatku od towarów i usług.

Gospodarka finansowa Wspólnoty prowadzona jest zwłaszcza w oparciu o przepisy rozdziału 3 ww. ustawy (art. 12-17), regulujące prawa i obowiązki właścicieli lokali. Zgodnie z art. 15 ust. 1 cyt. ustawy, na podstawie planu gospodarczego, zatwierdzanego stosowną uchwałą Wspólnoty, właściciele lokali obciążani są zaliczkami na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną, w których właściciele są obowiązani partycypować na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy. Podstawą ponoszenia tych kosztów są umowy zawierane pomiędzy Wspólnotą a zewnętrznymi dostawcami mediów i innych usług. Z uwagi na fakt, że koszty te dotyczą nieruchomości wspólnej, w fakturach od dostawców zewnętrznych jako nabywca uwidoczniona jest Wspólnota, a nie poszczególni właściciele lokali.

Koszty te opłacane są z zaliczek wpłacanych przez właścicieli lokali. Zaliczki podlegają rozliczeniu z właścicielami lokali na koniec każdego roku sprawozdawczego, z tym że zaliczki wpłacane na poczet dostawy mediów podlegają rozliczeniu zgodnie z podjętymi regulaminami rozliczeń najczęściej w okresach półrocznych. Rozliczenie zaliczek polega na ostatecznym ustaleniu wielkości rzeczywistych kosztów, i skorygowaniu naliczanych zaliczek, czyli dociążeniu bądź zmniejszeniu obciążenia właścicieli.

Poza zaliczkami Wspólnota nie uzyskuje pożytków ani innych przychodów z nieruchomości wspólnej. Wspólnota nie świadczy usług na rzecz osób trzecich, tj. osób niebędących członkami Wspólnoty.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Czy w świetle przepisów o podatku od towarów i usług z opisanego stanu faktycznego wynika, że Wspólnota świadczy na rzecz właścicieli lokali usługi podlegające opodatkowaniu tym podatkiem?
2.  Czy Wspólnota działa w charakterze podatnika tego podatku?
3.  Czy otrzymane przez Wspólnotę kwoty zaliczek stanowią obrót?
4.  Czy po stronie Wspólnoty występuje:
a) prawo i obowiązek udokumentowania przedmiotowych czynności fakturami VAT, b) prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur otrzymanych od dostawców zewnętrznych?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Ad. 1.

Zgodnie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., dalej: ustawa o VAT) przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (\`(...)\`). Zgodnie z niesporną wykładnią tego przepisu powyższa definicja jest bardzo szeroka i obejmuje praktycznie każdą sytuację, w której dochodzi do jakiejkolwiek transakcji pomiędzy dwoma podmiotami, pod warunkiem, że transakcja ta nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy.

Dla prawidłowej kwalifikacji określonej czynności jako usługi w rozumieniu wyżej wskazanego przepisu istotne jest prawidłowe wskazanie usługodawcy oraz beneficjenta świadczeń. W analizowanym stanie faktycznym pierwotnymi świadczeniodawcami są dostawcy zewnętrzni, natomiast beneficjentami tych usług są właściciele poszczególnych lokali. Nie ulega bowiem wątpliwości, że nabywane przez Wspólnotę usługi służą prawidłowemu, bezpiecznemu i komfortowemu korzystaniu z lokali. Tytułem przykładu warto wskazać:

*   usługi ochrony budynku - mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa osób i sprzętu znajdujących się w lokalach;
*   usługi sprzątania klatek schodowych - zapewniające czystość w obrębie lokali;
*   usługi konserwacji i remontów wind - zapewniające łatwy dostęp do lokali.

Zgodnie z art. 28 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dalej: Dyrektywa VAT): W przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że podatnik ten sam otrzymał i wyświadczył te usługi. W przedmiotowym stanie faktycznym Wspólnota, działając we własnym imieniu (gdyż na fakturach zakupu Wspólnota widnieje jako nabywca), ale na rzecz osób trzecich, tj. na rzecz właścicieli lokali oni bowiem są faktycznymi beneficjentami tych usług), bierze udział w świadczeniu usług, zakupując je od dostawców zewnętrznych i przenosząc koszt ich zakupu na tychże właścicieli lokali.

W świetle powyższych przepisów Wnioskodawca stoi na stanowisku, że, mając na względzie art. 28 Dyrektywy VAT, Wspólnota - która zakupuje usługi we własnym imieniu, lecz na rzecz właścicieli lokali - świadczy usługi, o których mowa w art. 8 ustawy o VAT.

Ad. 2.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT: podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Nie ulega wątpliwości, że Wspólnota należy do kręgu podmiotów, o których mowa w ust. 1 cyt. artykułu. Jest ona bowiem jednostką organizacyjną niemającą osobowości prawnej - odrębną od właścicieli lokali, inaczej - tzw. „ułomną osobą prawną", o której mowa w art. 331 Kodeksu cywilnego. Świadczy o tym brzmienie przepisu art. 6 ustawy o własności lokali, która stanowi, iż: ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. W tym miejscu należy wskazać, iż jeszcze do niedawna sporną kwestią na gruncie ustawy o własności lokali był zakres podmiotowości prawnej wspólnot mieszkaniowych, a zwłaszcza to, czy wspólnoty mogą nabywać prawa majątkowe we własnym imieniu (tj. dla siebie), czy jedynie do majątku wspólnego właścicieli lokali. Wątpliwość tę rozstrzygnął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 21 grudnia 2007 r. (III ZP 65/07), podjętej w powiększonym składzie siedmiu sędziów. Zgodnie z jej tezą: „Wspólnota mieszkaniowa, działając w ramach przyznanej jej zdolności prawnej może nabywać prawa i obowiązki do własnego majątku". Sąd Najwyższy postanowił również nadać tej uchwale moc zasady prawnej.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że najnowszy dorobek orzeczniczy nie pozwala na uznanie, iż w świetle art. 6 zd. 1 ustawy o własności lokali pojęcie „wspólnoty mieszkaniowej" jest synonimem pojęcia „ogółu właścicieli lokali". Zatem utożsamianie tych dwóch pojęć, pomimo iż w przeszłości występowało w niektórych orzeczeniach i pismach urzędowych, należy uznać za nieuprawnione. Podkreślenia wymaga także odrębność interesów prawnych Wspólnoty oraz właścicieli lokali, które w wielu przypadkach mogą się różnić, a niekiedy może dochodzić do sporów prawnych, rozwiązywanych na drodze procesowej, o czym mówi przykładowo art. 16 ustawy o własności lokali.

Ponadto, w kontekście przedmiotu niniejszego wniosku, odrębność podmiotowa wspólnoty mieszkaniowej i właścicieli lokali skutkuje tym, iż pomiędzy Wspólnotą a właścicielami lokali mogą być nawiązywane stosunki prawne o skutkach majątkowych, również stosunki prawne związane ze świadczeniem usług w rozumieniu art. 8 ustawy o VAT, w tym sprzedaż usług zakupionych od innych podmiotów (art. 28 Dyrektywy VAT).

Analizując czynnik podmiotowy opodatkowania podatkiem VAT w kontekście cyt. art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, należy stwierdzić, iż Wspólnota – jako jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, odrębna od tworzących tę Wspólnotę właścicieli lokali – wykonuje samodzielnie działalność gospodarczą. Dokonując subsumpcji przedstawionego na wstępie stanu faktycznego do zakresu pojęciowego działalności gospodarczej należy stwierdzić, iż pojęcie to, zdefiniowane w ust. 2 tego artykułu, obejmuje szeroki zakres różnorodnych czynności. Do zakresu tych czynności zaliczyć należy również usługi związane z „zarządem nieruchomością wspólną", które Wspólnota świadczy na rzecz właścicieli lokali - za pomocą osób trzecich, od których nabywa te usługi; przy czym - jak wykazano - przyjmuje się, że sama wyświadczyła te usługi. W tym sensie Wspólnotę należy zaliczyć do kategorii „usługodawców", o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Na marginesie należy dodać, że tak właśnie został zakwalifikowany przedmiot działalności Wspólnoty do celów statystycznych, bowiem w zaświadczeniu o numerze identyfikacyjnym REGON z dnia 23 kwietnia 2007 r. jako rodzaj przeważającej działalności wg PKD - wskazana jest działalność o symbolu 7032Z „Zarządzanie nieruchomościami na zlecenie".

Co się tyczy warunku samodzielności przy prowadzeniu działalności gospodarczej, który jest warunkiem sine qua non uznania danego podmiotu za podatnika VAT, to wyjaśnienie tego pojęcia zawarte zostało w art. 10 Dyrektywy VAT, który stanowi, iż: warunek, o którym mowa w art. 9 ust. 1, przewidujący, że działalność gospodarcza jest prowadzona samodzielnie wyklucza opodatkowanie VAT pracowników i innych osób, o ile są one związane z pracodawcą umową o pracę lub jakimikolwiek innymi więzami prawnymi tworzącymi stosunek prawny między pracodawcą a pracownikiem w zakresie warunków pracy, wynagrodzenia i odpowiedzialności pracodawcy. Nie ulega wątpliwości, iż w relacji pomiędzy Wspólnotą a właścicielami lokali nie występuje żaden stosunek prawny o charakterze analogicznym do opisanego w przywołanym przepisie Dyrektywy VAT, który w jakimkolwiek stopniu ograniczałby samodzielność Wspólnoty w jej działaniach. W tym miejscu warto dodać, że Wspólnota, jako jednostka organizacyjna, działa poprzez zarząd wspólnoty, który zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o własności lokali działa samodzielnie, a jedynie w odniesieniu do enumeratywnie wskazanych czynności przekraczających zwykły zarząd wymaga uzyskania uchwały właścicieli lokali (art. 22 ust. 2 i ust. 3 ustawy o własności lokali).

Następnie należy podnieść, iż definicja podatnika nie uzależnia posiadania tego statusu od celu lub rezultatu prowadzonej działalności. Oznacza to, że zarówno cele tej działalności, jak i przesłanki jej podjęcia mogą być różnorodne. W szczególności nie ma wymogu, aby była to działalność ukierunkowana na osiągnięcie zysku finansowego. W odniesieniu do wspólnot mieszkaniowych brak takiego wymogu jest o tyle istotny, iż wspólnoty działają w warunkach reżimu ustawy o własności lokali. Ich powołanie do życia następuje z mocy prawa, a ich działalność służy w zasadzie jednemu celowi, jakim jest zarząd nieruchomością wspólną. Fakt, iż dla celów opodatkowania VAT działalność gospodarcza prowadzona jest „bez względu na cel lub rezultat takiej działalności" oznacza, że w jej zakres wchodzi również działalność z założenia niekomercyjna. Celem działalności Wspólnoty nie jest osiągnięcie zysku finansowego, lecz zarząd majątkiem wspólnym właścicieli, którzy tę Wspólnotę tworzą, który to cel Wspólnota realizuje działając na rzecz i na rachunek właścicieli, w oparciu o zasady wyznaczone ustawą. Niniejsza okoliczność nie pozbawia działalności prowadzonej przez Wspólnotę przymiotu działalności gospodarczej, ani samej Wspólnoty - statusu podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT.

Ad. 3.

Uznanie statusu Wspólnoty jako podatnika podatku VAT oraz wykonywanej przez nią działalności za usługi podlegające opodatkowaniu każe postrzegać tzw. zaliczki, które właściciele lokali zobowiązani są uiszczać na zasadach i w trybie wynikających z art. 15 ustawy o własności lokali, w kategoriach należności za wykonywane na rzecz tychże właścicieli usług. Zgodnie z brzmieniem art. 29 ust. 1 zd. 1 i 2 ustawy o VAT: podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-22, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy.

Należy uznać, iż zapłata wynagrodzenia w formie zaliczek, o których mowa w ustawie o własności lokali, stanowi li tylko techniczno-prawną formę zapłaty przez właścicieli za usługi zakupione na ich rzecz przez Wspólnotę. Do tak pobranych zaliczek zastosowanie znajdzie przepis art. 29 ust. 2 ustawy o VAT, w którym stanowi się wprost, iż: w przypadku gdy pobrano zaliczki, zadatki, przedpłaty lub raty, obrotem jest również kwota otrzymanych zaliczek, zadatków, przedpłat lub rat, pomniejszona o przypadającą od nich kwotę podatku.

W świetle powyższych przepisów otrzymane przez Wspólnotę zaliczki stanowią obrót, będący podstawą opodatkowania VAT.

Ad. 4.

Zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o VAT: podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16. Z kolei art. 106 ust. 4 stanowi, iż: podatnicy, o których mowa w ust. 1-3, nie mają obowiązku wystawiania faktur, o których mowa w ust. 1 i 2, osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej. Jednakże na żądanie tych osób podatnicy są obowiązani do wystawienia faktury.

W świetle zacytowanych przepisów oraz w związku z zaprezentowanymi wyżej wnioskami Wspólnota, jako podatnik VAT świadczący usługi na rzecz właścicieli lokali, powinna dokumentować te usługi fakturami VAT w każdym przypadku, gdy ich odbiorcą są podmioty inne niż osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej, a na żądanie również na rzecz tych ostatnich. W szczególności fakt otrzymania zaliczek na poczet tych usług stanowi samoistną podstawę wystawienia faktury VAT, zgodnie z § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 95, poz. 798 ze zm.).

Wystawianie faktur przez Wspólnotę daje jej automatycznie prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z faktur otrzymanych od dostawców zewnętrznych.

Należy mocno podkreślić, że wprowadzenie dokumentu, jakim jest faktura VAT, do rozliczeń pomiędzy Wspólnotą a właścicielami lokali, pozwala w pełni zrealizować podstawowe zasady VAT, które w przeciwnym razie zostają zachwiane. Chodzi tu o zasadę opodatkowania konsumpcji, zasadę neutralności opodatkowania dla podatników oraz zasadę niezakłócania konkurencji.

W sytuacji gdy właścicielem lokalu nie jest podatnik VAT, wówczas to on powinien ponosić i ponosi faktyczny ciężar opodatkowania. Natomiast, jak wskazano w opisie stanu faktycznego, Wspólnotę tworzą w dużej mierze podatnicy VAT. Jeżeli z tytułu zakupionych na ich rzecz usług nie otrzymują oni faktur VAT, z których mogliby odliczyć podatek naliczony, wówczas ich sytuacja zostaje zrównana z sytuacją ostatecznych konsumentów, gdyż ponoszą oni ekonomiczny ciężar opodatkowania.

Tym samym dochodzi do ewidentnego naruszenia zasady neutralności podatku. Podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez dostawców zewnętrznych nie zostaje odliczony przez Wspólnotę, gdyż po Jej stronie nie występuje podatek należny. Jednocześnie kwoty wynikające z tych faktur są w całości (tj. w kwotach brutto) pokrywane przez właścicieli lokali, którzy również nie mogą odliczyć podatku naliczonego, gdyż nie są w tych fakturach wskazani jako nabywcy usług. Dochodzi zatem do efektywnego naruszenia zasad konkurencji wskutek wadliwego działania mechanizmu VAT. Kwota VAT staje się bowiem kosztem, a więc czynnikiem cenotwórczym, u właścicieli lokali, którzy stają się przez to mniej konkurencyjni w stosunku do innych podmiotów, które na określonym rynku sprzedają podobne produkty lub usługi.

Na koniec Wnioskodawca pragnie podnieść, iż zagadnienie, którego dotyczy niniejszy wniosek, było w przeszłości przedmiotem interpretacji urzędowych, z którymi Wnioskodawca zapoznał się przed sporządzeniem niniejszego wniosku. Zasadniczą rolę odegrała interpretacja Nr PP1-811/912/03/JW Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2003 r., która nadała kierunek późniejszym interpretacjom wydawanym przez organy podatkowe. Pogląd wyrażony w tej interpretacji, opierał się zasadniczo na stwierdzeniu, iż zaliczki uiszczane przez właścicieli lokali nie stanowią obrotu, gdyż „stanowią jedynie partycypację w kosztach jednostki organizacyjnej - wspólnoty mieszkaniowej - przez jej członków. Wspólnota, a więc jej członkowie, nie dokonują sprzedaży (\`(...)\`) na rzecz samych siebie (\`(...)\`) poprzez zapłatę zaliczek (\`(...)\`). Tym samym brak jest uzasadnienia do fakturowania wewnętrznych rozliczeń między wspólnotą a jej członkami". Jednocześnie w piśmie tym stwierdzono, że wspólnota mieszkaniowa może być podatnikiem VAT jedynie wtedy, gdy wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu na rzecz osób trzecich (innych niż właściciele lokali). W ocenie Wnioskodawcy powyższy pogląd - w związku z faktem, iż został sformułowany na gruncie uchylonej ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) - wymaga weryfikacji, czemu dano wyraz w zaprezentowanej we wniosku argumentacji.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Podstawą prawną funkcjonowania wspólnot jest ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.). Powyższa ustawa określa prawa i obowiązki członków wspólnoty oraz zakres zarządu nieruchomością wspólną. Zgodnie z art. 6 ww. ustawy wspólnotę mieszkaniową tworzy ogół właścicieli, których lokale mieszkaniowe wchodzą w skład określonej nieruchomości. Stosownie natomiast do art. 13 powołanej ustawy właściciel ponosi wydatki związane z utrzymaniem jego lokalu, a także uczestniczy w kosztach zarządu związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej, przez którą rozumie się jedynie grunt oraz część budynku i urządzenia nie służące wyłącznie właścicielom lokali (np. klatki schodowe, parkingi, instalacje energetyczne itd.).

Zgodnie z art. 14 ustawy o własności lokali na koszty zarządu nieruchomością wspólną składają się:

1.  wydatki na remonty i bieżącą konserwację,
2.  opłaty za dostawę energii elektrycznej i cieplnej, gazu i wody, w części dotyczącej nieruchomości wspólnej, oraz opłaty za antenę zbiorczą i windę,
3.  ubezpieczenia, podatki i inne opłaty publicznoprawne, chyba że są pokrywane bezpośrednio przez właścicieli poszczególnych lokali,
4.  wydatki na utrzymanie porządku i czystości,
5.  wynagrodzenie członków zarządu lub zarządcy.

Drugi rodzaj wydatków ponoszonych przez właścicieli lokali, to wydatki związane z utrzymaniem własnych lokali, głównie koszty zużytej przez właściciela energii cieplnej oraz wody i wywóz nieczystości.

Za zobowiązania dotyczące nieruchomości wspólnej wspólnota odpowiada bez ograniczenia, a każdy właściciel lokalu w części odpowiadającej jego udziałowi w tej nieruchomości. W celu reprezentacji interesów wspólnoty, zobowiązana jest ona - zgodnie z art. 18 ustawy o własności lokali - ustanowić zarząd, który może być sprawowany bezpośrednio przez członków wspólnoty lub pośrednio przez podmiot z zewnątrz. Ponadto na gruncie ustawy o własności lokali należy rozróżnić pojęcia zarządu i zarządcy. O zarządzie mówimy w przypadku gdy mamy na myśli organ wspólnoty, a o zarządcy w przypadku gdy zarządzanie (administrowanie) nieruchomością wspólną zostało powierzone osobie fizycznej lub prawnej. Mając na uwadze powyższe należy jednoznacznie stwierdzić, że wspólnota mieszkaniowa stanowi wspólnotę interesów właścicieli lokali, zorganizowanych w formie i na zasadach określonych w powołanej wyżej ustawie o własności lokali.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem, podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Przez dostawę towarów – stosownie do przepisu art. 7 ust. 1 cytowanej ustawy – należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Natomiast świadczenie usług, to w myśl art. 8 ust. 1 ww. ustawy, każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

W świetle art. 8 ust. 3 ww. ustawy, usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, z wyjątkiem usług elektronicznych i usług turystyki, o których mowa w art. 119.

Z objaśnień wstępnych do Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług wynika, iż usługami są określone czynności świadczone przez podmioty gospodarcze na rzecz innych podmiotów (osób fizycznych, jednostek gospodarczych). Zgodnie zatem z zasadą statystyczną zawartą w PKWiU, usługą jest jedynie czynność skierowana na zewnątrz, dla innego podmiotu.

Jedną z generalnych zasad na gruncie podatku od towarów i usług jest to, że czynności wymienione w art. 5 ust. 1 ww. ustawy aby podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług muszą być wykonane przez podatnika.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ww. ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Powyższa działalność obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2).

W myśl art. 29 ust. 1 cyt. ustawy - podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-22, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku. Z regulacji zawartej w art. 2 pkt 22 ustawy o VAT wynika, że sprzedaż definiowana jest jako odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów. Jak wynika z powyższego na obrót składają się kwoty należne z tytułu tych czynności opodatkowanych, które są wykonywane przez podatnika.

Stosownie do przepisu art. 106 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług podatnicy, o których mowa w art. 15 ust. 1 tejże ustawy, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

Według art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Wykładnia literalna i celowościowa cyt. wyżej przepisu, jednoznacznie wskazuje, że prawo do obniżenia kwoty podatku, przysługuje wyłącznie w sytuacji kiedy zostaną spełnione następujące warunki:

*   odliczenia dokonuje podatnik VAT,
*   towary i usługi, z których nabyciem wiąże się podatek są wykorzystywane do czynności opodatkowanych.

Z opisu przedstawionego we wniosku wynika, że Wspólnota Mieszkaniowa pobiera od właścicieli lokali tworzących tę wspólnotę, zaliczki na poczet dostawy mediów. Stroną w umowach zawieranych z dostawcami jest Wspólnota Mieszkaniowa. Poza ww. zaliczkami Wnioskodawca nie uzyskuje pożytków ani innych przychodów z nieruchomości wspólnej. Ponadto Wspólnota nie świadczy usług na rzecz osób trzecich, tj. osób niebędących jej członkami.

Jak wynika z analizy powołanych wyżej przepisów nabywcą mediów od zewnętrznych dostawców jest Wspólnota, w której skład – z mocy ustawy o własności lokali – wchodzą poszczególni właściciele lokali mieszczących się w danej nieruchomości. Należy zatem stwierdzić, że wykonując czynności na rzecz swoich członków Wspólnota nie dokonuje odpłatnej dostawy towarów lub odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Wspólnota nie wykonuje bowiem usług dla podmiotów spoza wspólnoty, lecz dla samej siebie – jest to tzw. zużycie wewnętrzne członków wspólnoty.

Tym samym nie powstaje obrót, o którym mowa w powołanym art. 29 ust. 1, zatem nie można mówić o odsprzedaży mediów przez wspólnotę, a więc jej członków na rzecz osób fizycznych, a jedynie o zwrocie wyłożonych środków pieniężnych, która to czynność nie podlega opodatkowaniu VAT. Wobec powyższego Wspólnota (członkowie), nie dokonuje sprzedaży w rozumieniu ustawy o VAT, na rzecz samych siebie.

Wspólnota Mieszkaniowa w zakresie czynności zarządzania nieruchomością wspólną i pobierania zaliczek od członków wspólnoty z tytułu dostawy mediów do poszczególnych lokali nie jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.

W świetle przepisów ustawy o VAT, wspólnoty mieszkaniowe tworzone na podstawie ustawy o własności lokali mogą być traktowane jako samodzielni podatnicy tego podatku mieszczący się w zakresie innych jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej. Jednakże w takim przypadku wspólnota musi dokonywać czynności podlegających opodatkowaniu na rzecz osób trzecich, tj. nie wchodzących w skład wspólnoty.

Jak dowiedziono wyżej, czynności wykonywane przez Wspólnotę na rzecz jej członków nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a Wspólnota nie działa w charakterze podatnika, tym samym brak jest podstaw do wystawiania przez Wspólnotę faktur VAT z tytułu dostarczanych mediów.

Ponadto w analizowanej sprawie Wnioskodawca nie spełnia żadnej z wymienionych wyżej przesłanek uprawniających do skorzystania z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Wobec powyższego Wspólnota nie może odliczyć podatku należnego z faktur wystawionych przez dostawców zewnętrznych.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.