Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/415-248/09-2/MG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2009-06-22
Teza: przysporzenie majątkowe wynikające z zawartej w dniu 22.09.2008 r. umowy, na mocy której bank dokonał zwolnienia z długu, za którego spłatę Wnioskodawca odpowiada jako poręczyciel wekslowy, wystąpi tylko u wystawy weksla, czyli Spółki.
Słowa kluczowe: poręczenie; przychód; spółki; umowa; weksel
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 11

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana przedstawione we wniosku z dnia 26.03.2009 r. (data wpływu 30.03.2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodu osiągniętego przez poręczyciela wekslowego z tytułu zwolnienia z długu wynikającego z zawartego porozumienia - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 30.03.2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodu osiągniętego przez poręczyciela wekslowego z tytułu zwolnienia z długu wynikającego z zawartego porozumienia.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

W dniu 31.07.2001 r. Spółka z o.o. „K.” zawarła z bankiem umowę kredytową. Zabezpieczeniem spłaty kredytu był weksel Spółki in blanco poręczony przez Wnioskodawcę oraz jego żonę - Panią Irenę Ł. W 2002 roku Spółka stała się niewypłacalna, bank zwrócił się o spłatę kredytu do poręczycieli. W dniu 27.04.2005 r. zawarte zostało porozumienie pomiędzy z jednej strony bankiem, a z drugiej strony Spółką jako dłużnikiem głównym i poręczycielami, które określiło nowe zasady i terminy spłaty długu. Porozumienie zawierało zapis, że po spłacie należności głównej kapitałowej i odsetek skapitalizowanych na dzień jego zawarcia, bank podejmie decyzję o zwolnieniu dłużnika z zapłaty pozostałych odsetek oraz kosztów postępowania i cała wierzytelność będzie traktowana jako całkowicie spłacona. Zgodnie z ww. zapisem porozumienia, umową z dnia 22 września 2008 r. zawartą pomiędzy z jednej strony bankiem, a z drugiej strony Spółką, jako dłużnikiem głównym i poręczycielami, bank dokonał zwolnienia z długu z tytułu umowy kredytowej, który to dług w momencie zwolnienia wynosił 140.521,56 zł.

W 2009 roku Wnioskodawca otrzymał z banku PIT-8C, który uwzględniał jako przychód podlegający opodatkowaniu kwotę 140.521,56 zł z tytułu zwolnienia z długu. Taki sam PIT-8C (na pełną kwotę 140.521,56 zł), otrzymał także drugi poręczyciel.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

Czy zwolnienie z długu, za którego spłatę Wnioskodawca odpowiada jako poręczyciel wekslowy, a więc stanowi to w istocie dla niego jedynie zwolnienie z odpowiedzialności, rodzi po stronie poręczyciela obowiązek podatkowy w podatku dochodowym ?

Zdaniem Wnioskodawcy.

Według Wnioskodawcy, zwolnienie z długu może co najwyżej stanowić przysporzenie, a więc i przychód do opodatkowania, jedynie po stronie dłużnika głównego, ale nie po stronie poręczyciela, w tym także poręczyciela wekslowego.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Zwolnienie kredytobiorcy z długu z tytułu zaciągniętego kredytu może być traktowane jako nieodpłatne świadczenie ponieważ oznacza, że kredytobiorca może zatrzymać otrzymane uprzednio środki albo ich część lub nie musi płacić odsetek z tytułu dysponowania środkami pieniężnymi (koszt pieniądza w czasie). W związku z powyższym po stronie kredytobiorcy w wyniku zwolnienia z długu można mówić o realnym przysporzeniu, które podlega opodatkowaniu. Zupełnie inaczej jest jednak w przypadku poręczycieli. Poręczenie, zarówno cywilne, jak i wekslowe, ma charakter jedynie zabezpieczający, gwarancyjny wobec spłaty przez dłużnika głównego jego zobowiązań. Ma zatem charakter akcesoryjny, uzależniony od istnienia i zakresu długu dłużnika głównego. Co najistotniejsze, w przypadku konieczności spłaty długu przez poręczyciela przysługuje poręczycielowi prawo regresu wobec dłużnika głównego, a w przypadku większej liczby poręczycieli także wobec nich. Poręczenie jest zatem neutralne majątkowo, więc zwolnienie z długu nie stanowi w istocie dla poręczyciela żadnego przysporzenia. W stosunku do poręczyciela zwolnienie takie, niezależnie od nazwy, przybiera bowiem jedynie postać zwolnienia z odpowiedzialności, a nie z długu. Fakt, że poręczyciel, zarówno cywilny, jak również wekslowy, odpowiadają solidarnie z dłużnikiem głównym ma jedynie ułatwić wierzycielowi wyegzekwowanie wierzytelności, co nie wyłącza jednak w żadnej mierze zasady, że nawet spłata wierzytelności w całości lub części przez poręczyciela, nie zwalnia z długu dłużnika głównego. Tak więc zwolnienie z długu, niezależnie czy dotyczy samego dłużnika, czy też łącznie dłużnika i poręczycieli (przybiera wtedy postać jedynie zwolnienia z odpowiedzialności) stanowi nieodpłatne świadczenie jedynie w stosunku do dłużnika, nie zaś poręczycieli.

Powyższe stanowisko znajduje w pełni oparcie w interpretacji wydanej przez Drugi Wielkopolski Urząd Skarbowy w Kaliszu (DPD-005/51,53/2004), w której wskazano, że: „gdy bank umorzy kredytobiorcy i poręczycielowi część długu (część kredytu + cześć odsetek) kwota tego umorzenia stanowi przychód kredytobiorcy. Natomiast w sytuacji, gdy bank umorzy poręczycielowi część długu (część kredytu + część odsetek) nie dokonując równocześnie umorzenia kredytobiorcy tej samej kwoty, kwota tego umorzenia nie będzie stanowić przychodu u kredytobiorcy podobnie jak nie będzie stanowić przychodu u poręczyciela”.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Według art. 11 ust. 1 ww. ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Artykuł 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Wskazać należy, że użyty przez ustawodawcę zwrot „w szczególności” wskazuje na to, że katalog ten nie jest katalogiem zamkniętym i związku z tym poza wymienionymi w tym przepisie, także inne przychody mogą być przychodami „z innych źródeł”. O przychodzie podatkowym z innych źródeł należy mówić w każdym przypadku, w którym u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Przychodami z innych źródeł są również przychody z tytułu umorzenia części kredytu lub odsetek od kredytu dla kredytobiorcy.

Takimi przychodami dla wystawcy weksla są również przychody z tytułu umorzenia części zadłużenia lub odsetek w oparciu o przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.), co wynika z treści art. 876 § 1 bowiem przez umowę poręczenia poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał.

Artykuł 30 zd. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe (Dz. U. z 1936 r. Nr 37, poz. 282 z późn. zm.) stanowi, że zapłatę weksla można zabezpieczyć poręczeniem wekslowym (aval) co do całości sumy wekslowej lub do jej części. Według art. 32 zd. 1 ww. ustawy poręczyciel wekslowy odpowiada tak samo, jak ten, za kogo poręczył. Na podstawie art. 32 zd. 3 ustawy Prawo wekslowe poręczyciel wekslowy, który zapłacił weksel, nabywa prawa, wynikające z weksla, przeciw osobie, za którą poręczył, i przeciw tym, którzy wobec tej osoby odpowiadają z weksla.

Poręczenie kredytu bankowego jest praktyką powszechnie stosowaną. W przypadku braku spłat od kredytobiorcy, banki często podpisują ugodę z poręczycielem i zwalniają go z części długu w zamian za częściową jego spłatę. Rodzi to kilka jasno określonych konsekwencji podatkowych. W wyniku zawarcia takiej ugody nie powstaje przychód po stronie poręczyciela. Mimo, że została umorzona część spłat, faktycznie jednak jego majątek nie powiększa się o umorzoną kwotę, gdyż to nie on był kredytobiorcą.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że „K.” Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w dniu 31.07.2001 r. zawarła z bankiem umowę kredytową, której zabezpieczeniem był weksel Spółki in blanco poręczony przez Wnioskodawcę i jego żonę. Z uwagi na to, że w 2002 r. Spółka stała się niewypłacalna, bank zwrócił się o spłatę kredytu do poręczycieli. Na mocy porozumienia zawartego w dniu 27.04.2005 r. pomiędzy z jednej strony bankiem, a z drugiej strony Spółką jako dłużnikiem głównym i poręczycielami, po spłacie należności głównej kapitałowej i odsetek skapitalizowanych na dzień jego zawarcia, bank zwolni dłużnika z zapłaty pozostałych odsetek oraz kosztów postępowania. Na mocy porozumienia zawartego w 2005 roku, umową z dnia 22 września 2008 r. zawartą pomiędzy z jednej strony bankiem, a z drugiej strony Spółką, jako dłużnikiem głównym i poręczycielami, bank dokonał zwolnienia z długu z tytułu umowy kredytowej, który w momencie zwolnienia wynosił 140.521,56 zł.

W 2009 roku Wnioskodawca otrzymał z banku PIT-8C, który uwzględniał jako przychód podlegający opodatkowaniu kwotę 140.521,56 zł z tytułu zwolnienia z długu.

Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny i prawny należy stwierdzić, iż przysporzenie majątkowe wynikające z zawartej w dniu 22.09.2008 r. umowy, na mocy której bank dokonał zwolnienia z długu, za którego spłatę Wnioskodawca odpowiada jako poręczyciel wekslowy, wystąpi tylko u wystawy weksla, czyli Spółki.

W związku z powyższym w przypadku zwolnienie z długu, za którego spłatę Wnioskodawca odpowiada jako poręczyciel wekslowy, kwota tego zwolnienia stanowi przychód jedynie u wystawcy weksla, natomiast nie rodzi po stronie poręczyciela, jako poręczyciela obowiązek podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.