Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT1.4011.687.2024.2.ASZ
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-01-09
Teza: Opodatkowanie odsetek wypłaconych przez bank z tytułu
unieważnienia umowy kredytowej.
Słowa kluczowe: odsetki
odsetki-odsetki opodatkowanie
unieważnienie
zwrot
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Źródła przychodów.-Specyfika źródeł przychodów.-Inne
źródła.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 20-ust. 1
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 3-art. 21-ust. 1-pkt 95b

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

21 października 2024 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej.
    Uzupełnił go Pan pismem z 16 grudnia 2024 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść
    wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    Dotyczy unieważnienia umowy kredytowej zawartej w 2008 r. (wygrana sprawa sądowa) i
    zwrotu kwoty wynikającej z umowy wraz z zasądzonymi przez sąd odsetkami. Kredyt
    hipoteczny wyłącznie na cele mieszkaniowe.
    Uzupełnienie wniosku
    Sąd stwierdził nieważność umowy kredytowej i zasądził zwrot środków z umowy wraz z
    odsetkami. Bank kwotę wypłacił 10 października 2024 r.

## Pytanie

Czy konieczne jest odprowadzenie podatku od zasądzonych odsetek?
    Pana stanowisko w sprawie
    Środki, które Pan otrzymał to Pana rekompensata za nieważność umowy kredytu
    hipotecznego na cele mieszkaniowe, do którego, Pana zdaniem, mają zastosowanie
    przepisy rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku
    dochodowego od przychodów związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele
    mieszkaniowe.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od
    osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.):
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Zgodnie z art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji
      praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b,
      art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w
      roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych
      świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych
    mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro przychód
    jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi
    mieć charakter definitywny.
    Katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od
    osób fizycznych zawiera art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    W myśl pkt 9 tego artykułu, do źródeł przychodów zalicza się inne źródła.
    Jak stanowi art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego
      wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu
      przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z
      tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z

      indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz
      osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z
      ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu
      umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14,
      dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej
    kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1
    ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Każde świadczenie mające realną
    korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do
    jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla
    świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.
    Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2023
    r. poz. 2488 ze zm.):
      Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas
      oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a
      kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w
      umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych
      terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu
    Stwierdzenie nieważności powoduje usunięcie z obrotu prawnego wadliwej czynności
    prawnej polegającej na zawarciu umowy kredytu hipotecznego. Nieważność umowy
    kredytu oznacza, że zobowiązania stron umów, banku i klienta, nigdy nie powstały, a
    strony zobowiązane są zwrócić to, co świadczyły w związku z nieważną umową, jako
    świadczenia nienależne. Kredytodawca powinien zatem zwrócić wszystkie świadczenia
    pobrane od kredytobiorcy, a kredytobiorca powinien zwrócić kwotę faktycznie
    otrzymanego kredytu.
    W przypadku stwierdzenia nieważności umowy przez sąd skutki prawne na gruncie
    cywilnym występują ex tunc (wstecz), a więc od momentu zawarcia umowy dotkniętej
    wadliwością (przesłanką nieważności), co oznacza, że umowa kredytu jako nieważna już
    od chwili jej zawarcia nie wywołuje skutków prawnych. Mamy do czynienia z sytuacją jakby
    w ogóle nie doszło do jej zawarcia.
    Instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z
    którym:
      Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może
      żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby
      opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie
      ponosi.
    Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności
      niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku
      dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej
      zaniechano poboru podatku.
    W Pana sytuacji opisanej we wniosku doszło do wykonania postanowień zapadłych w
    wyroku sądu. Sąd stwierdził nieważność umowy kredytowej i zasądził zwrot środków
    wpłaconych przez Pana wraz z odsetkami. Kwota zwrotu nie powoduje faktycznego
    przyrostu w Pana majątku, a jedynie „wyrównanie” wcześniejszego zmniejszenia w Pana
    majątku. Wobec tego zwrot ten nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku
    podatnika – ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po
    Pana stronie, jako kredytobiorcy, nie powstał przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy

    o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zwrócona Panu przez bank kwota
    nienależnie pobranych przez bank świadczeń nie podlega opodatkowaniu podatkiem
    dochodowym od osób fizycznych.
    Wypłacone Panu odsetki za opóźnienie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń dotyczą
    świadczenia niepodlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Odsetki te
    podlegają zwolnieniu od opodatkowania na podstawie wyżej zacytowanego art. 21 ust. 1
    pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie ma Pan więc obowiązku
    zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od kwoty zasądzonych odsetek.
    Wskazane przez Pana we własnym stanowisku rozporządzenie Ministra Finansów z dnia
    11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych
    dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele
    mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102 ze zm.) dotyczy kwot umorzonych
    wierzytelności oraz otrzymanych świadczeń z tytułu zastosowania ujemnego
    oprocentowania.
    W Pana sprawie doszło do zwrotu pobranych przez bank świadczeń (a w takiej sytuacji nie
    powstaje obowiązek podatkowy), zatem w tej sprawie ww. rozporządzenie nie ma
    zastosowania.
    W konsekwencji Pana stanowisko jest nieprawidłowe ze względu na to, że oparł je Pan na
    ww. rozporządzeniu.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze
      zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie
      zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się
      Pan do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
        1) z zastosowaniem art. 119a;
        2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5
        ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
        3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
      interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.