Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/415-320/07-4/PW
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2008-02-25
Teza: Powstanie obowiązku podatkowego (w podatku od spadków i darowizn) w przypadku nabycia przez spadkobierców byłych właścicieli, nieruchomości rolnej należącej do Skarbu Państwa oraz opodatkowanie podatkiem dochodowym od osób fizycznych dochodu uzyskanego ze sprzedaży ww. nieruchomości.
Słowa kluczowe: agencja-Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa; gospodarstwa-gospodarstwa rolne; grunty-grunty rolne; nieruchomości-sprzedaż nieruchomości; obowiązek-obowiązek podatkowy; zwrot-zwrot nieruchomości
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 19; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3; [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani A. P., przedstawione we wniosku z dnia 13 listopada 2007 r. (data wpływu 19 listopada 2007 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie powstania obowiązku podatkowego oraz podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodów z tytułu sprzedaży nieruchomości **– jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 19 listopada 2007 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie powstania obowiązku podatkowego oraz podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodów z tytułu sprzedaży nieruchomości.

W związku ze stwierdzeniem braków formalnych, pismem z dnia 04 stycznia 2008 r. nr ILPB2/415-320/07-2/PW, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów wezwał Wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku o wpłatę brakującej kwoty 75 zł bądź wskazanie, którego zdarzenia przyszłego dotyczy uiszczona kwota oraz o przedstawienie własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej zawartego we wniosku zdarzenia przyszłego.

Wezwanie skutecznie doręczono w dniu 07 stycznia 2008 r., a w dniu 10 stycznia 2008 r. wniosek uzupełniono o brakujące informacje.

**W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.**

Spadkobiercom osób będących byłymi właścicielami nieruchomości rolnej będzie przysługiwało prawo pierwszeństwa przy jej zakupie, wynikające z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarce nieruchomościami rolnymi.

Przedmiotowa nieruchomość rolna (o powierzchni ok. 300 ha) składa się z kilku działek. Ponadto Zainteresowana wyjaśnia, że część nieruchomości, po jej wykupie z Agencji Nieruchomości Rolnych, spadkobiercy będą zmuszeni sprzedać.

**W związku z powyższym zadano następujące pytania.**

1.  Czy w przypadku skorzystania z pierwszeństwa w zakupie nieruchomości, spadkobiercy byłych właścicieli zapłacą podatek od spadku?
2.  Czy spadkobiercy byłych właścicieli zapłacą podatek dochodowy (jeśli tak to w jakiej wysokości), w przypadku nabycia od Agencji Nieruchomości Rolnych nieruchomości i jej sprzedaży, lub jej części przed upływem pięciu lat?
3.  Czy na spadkobiercach będzie ciążył podatek dochodowy (a jeśli tak, to w jakiej wysokości), w przypadku, gdy działki po sprzedaży utracą charakter rolny, co może nastąpić w wyniku czynności dokonanych przez nabywców gruntu?
4.  Czy wystąpi podatek dochodowy (a jeśli tak to w jakiej wysokości), gdy powyższe działki utracą charakter rolny przed ich sprzedażą?

Zdaniem Wnioskodawczyni, w przypadku skorzystania przez spadkobierców byłych właścicieli z pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości, nie wystąpi obowiązek uiszczenia podatku od spadku, gdyż nastąpiło przedawnienie z uwagi na fakt, iż byli właściciele nieruchomości zmarli w 1985 i 1987 roku.

Wnioskodawczyni stoi również na stanowisku, że w sytuacji gdy nieruchomość utraci charakter gruntu rolnego przed upływem 5 lat od dnia zakupu i w tym okresie nastąpi jej zbycie, wówczas będzie należało zapłacić 19% podatek od dochodu stanowiącego różnicę pomiędzy ceną zakupu a sprzedaży nieruchomości. W przeciwnym wypadku, w ocenie Wnioskodawczyni, do uiszczenia podatku zobowiązany będzie wyłącznie kupujący.

Natomiast w sytuacji, gdy zbycie nieruchomości nastąpi po upływie 5 lat, zbywca nie będzie zobowiązany do opłacenia żadnego podatku.

**W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe, zarówno w odniesieniu do podatku od spadków i darowizn w zakresie powstania obowiązku podatkowego - jednakże w oparciu o inne uzasadnienie, niż przedstawione przez Wnioskodawczynię - jak i w odniesieniu do podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodów z tytułu sprzedaży nieruchomości.**

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 142, poz.1514 ze zm.) podatkowi podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem - między innymi - dziedziczenia.

Powyższa ustawa nie zawiera definicji spadku „rzeczy” i „praw majątkowych”. W tej kwestii należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.) Stosownie do art. 922 tej ustawy, prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób. Prawa majątkowe mają określoną wartość pieniężną, przysługują osobie fizycznej i prawnej, mogą mieć charakter jednolity lub odrębny i podlegają ochronie zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego.

Należy stwierdzić, że prawo podmiotowe powstaje nie w drodze spadkobrania, a z mocy prawa i realizuje się ono na zasadach określonych w przepisach, na mocy których powstało.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że spadkobiercom byłych właścicieli nieruchomości będzie przysługiwało prawo pierwokupu, wynikające z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1700).

Powyższy przepis stanowi, że pierwszeństwo w nabyciu nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa po cenie ustalonej w sposób określony w ustawie przysługuje między innymi byłemu właścicielowi zbywanej nieruchomości lub jego spadkobiercom, jeżeli nieruchomość została przejęta na rzecz Skarbu Państwa przed dniem 1 stycznia 1992 r.

Reasumując, należy stwierdzić, że przysługujące spadkobiercom byłych właścicieli prawo pierwokupu od Agencji Nieruchomości Rolnych, przedmiotowego gruntu nie jest następstwem spadkobrania, a wynika wprost z ustawy.

W związku z tym powyższe prawo w rozpatrywanej sprawie nie stanowi przedmiotu spadku i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Zatem stanowisko Wnioskodawczyni dotyczące podatku od spadków i darowizn w zakresie powstania obowiązku podatkowego jest prawidłowe, a niewłaściwe jest jedynie, przedstawione przez Zainteresowaną, jego uzasadnienie.

Rozpatrując natomiast kwestię opodatkowania przychodów z tytułu sprzedaży nieruchomości należy stwierdzić, że zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) jednym ze źródeł przychodów jest odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości – jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie.

Przepis art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwalnia jednak od podatku dochodowego przychody uzyskane z tytułu sprzedaży całości lub części nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Zwolnienie to nie dotyczy przychodu uzyskanego ze sprzedaży gruntów, które w związku z tą sprzedażą utraciły charakter rolny lub leśny.

Definiując pojęcie „gospodarstwo rolne” należy, w myśl art. 2 ust. 4 ww. ustawy, odnieść się do przepisów ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym (t. j. Dz. U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym, za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiący własność lub znajdujący się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej.

Uszczegóławiając jakie rodzaje gruntów wchodzą w skład gospodarstwa rolnego, a przez to decydując o zakresie zwolnienia od podatku dochodowego przychodu ze sprzedaży gruntów należy odnieść się do klasyfikacji zawartej w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454) oraz załącznika Nr 6 tego rozporządzenia.

Stosownie do § 68 ust. 1 ww. rozporządzenia do użytków rolnych zalicza się: grunty orne, sady, łąki trwałe, pastwiska trwałe, grunty rolne zabudowane, grunty pod stawami i rowy. Natomiast zgodnie z § 68 ust. 2 rozporządzenia grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione dzielą się na: lasy a także grunty zadrzewione i zakrzewione.

Zgodnie z treścią przywołanych przepisów zastosowanie zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od wystąpienia następujących przesłanek:

1.  zbywane grunty muszą być zakwalifikowane jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych,
2.  muszą stanowić gospodarstwo rolne (tj. będący własnością osoby fizycznej obszar gruntów o łącznej powierzchni co najmniej 1 ha) lub jego część składową,
3.  grunty nie mogą utracić wskutek sprzedaży rolnego charakteru.

Jak wspomniano wyżej, jedną z zasadniczych przesłanek wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest to, aby zbywane grunty zachowały charakter rolny lub leśny.

Oceniając spełnienie tej przesłanki należy zwrócić uwagę przede wszystkim na faktyczny zamiar nabywcy gruntu, odnośnie dalszego przeznaczenia nieruchomości.

Odnosząc ww. przepisy do przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego należy stwierdzić, że, kwota uzyskana ze zbycia nieruchomości, przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie, będzie stanowiła podlegający opodatkowaniu przychód w przypadku, gdy przed sprzedażą dojdzie do utraty przez grunt charakteru rolnego.

Powyższy dochód będzie opodatkowany 19% zryczałtowanym podatkiem dochodowym, w oparciu o art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Podlegający opodatkowaniu dochód należy ustalić zgodnie z treścią art. 30e ust. 2 ww. ustawy. W myśl tego przepisu dochodem, uzyskanym z odpłatnego zbycia nieruchomości, jest różnica pomiędzy przychodem uzyskanym z jej zbycia, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększona o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanej nieruchomości.

Natomiast przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie, nawet w przypadku utraty przez grunt charakteru rolnego, nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Ponadto należy zauważyć, iż utrata przez grunt charakteru rolnego po jego sprzedaży, w następstwie czynności dokonanych przez nabywcę, nie będzie skutkowała powstaniem obowiązku uiszczenia podatku dochodowego przez zbywcę w sytuacji, gdy w trakcie zawierania umowy sprzedaży zbywca nie posiadał informacji o tym, że kupujący zamierza zmienić charakter gruntu.

Jednocześnie podkreślić należy, iż interpretacja wywiera skutek prawny jedynie w odniesieniu do Wnioskodawczyni, natomiast nie wywiera takiego skutku w stosunku do pozostałych osób będących spadkobiercami byłych właścicieli nieruchomości.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.