Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 1061-IPTPB2.4511.865.2016.1.ACz
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2017-02-08
Teza: Skutki podatkowe nieodpłatnego zniesienia współwłasności i odpłatnego zbycia udziału we współwłasności nieruchomości
Słowa kluczowe: nieruchomości; zniesienie-nieodpłatne zniesienie współwłasności; zniesienie-zniesienie współwłasności
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201) oraz § 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 24 listopada 2016 r. (data wpływu 25 listopada 2016 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych nieodpłatnego zniesienia współwłasności (pytanie oznaczone nr 1) **– jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 25 listopada 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych nieodpłatnego zniesienia współwłasności i odpłatnego zbycia udziału we współwłasności nieruchomości.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Na podstawie warunkowej umowy sprzedaży i umowy przenoszącej udziały we własności nieruchomości, objętych aktami notarialnymi Rep. A Nr … z dnia 19 marca 2007 r. i Rep. A Nr … z dnia 18 kwietnia 2007 r., sporządzonymi przez … – notariusza w …, Wnioskodawczyni kupiła wraz z mężem … na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej udział 647/1230 części w nieruchomości położonej w miejscowości …, w gminie …, powiecie …, województwie …, o obszarze 1 230 m2, stanowiącej działkę o numerze ewidencyjnym 181/8, dla której Sąd Rejonowy w … IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą Nr …. Pozostałymi współwłaścicielami tej nieruchomości w udziale 583/1230 są … i … małżonkowie ….

Działka nr 181/8 zabudowana jest dwoma budynkami mieszkalnymi w zabudowie szeregowej, z których jeden został wybudowany przez Wnioskodawczynię i Jej męża, zaś drugi przez … i … małżonków …. W związku z budową opisanych wyżej budynków mieszkalnych doszło do nieformalnego podziału w sposobie korzystania z działki nr 181/8, w ramach którego Wnioskodawczyni wraz z mężem, a obecnie z dziećmi, wyłącznie użytkują tę część działki, która zabudowana jest budynkiem mieszkalnym, wybudowanym ze środków Wnioskodawczyni i Jej męża, zaś państwo … wyłącznie użytkują pozostałą część działki, na której posadowili własny budynek mieszkalny.

Mąż Wnioskodawczyni zmarł w dniu 5 lipca 2015 r., a spadek po nim na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia Rep. A Nr …, z dnia 8 sierpnia 2015 r., zarejestrowanego w rejestrze aktów poświadczenia dziedziczenia prowadzonym przez Krajową Radę Notarialną pod numerem …, nabyła Wnioskodawczyni, czyli żona … w udziale 1/4 części oraz dzieci: …, …, … i … – w udziałach po 3/16 części każde z nich.

Po śmierci męża, w wyniku ustania wspólności majątkowej małżeńskiej, w opisanej wyżej nieruchomości na mocy powołanych wyżej umów: warunkowej umowy sprzedaży z dnia 19 marca 2007 r. i umowy przenoszącej udziały we własności nieruchomości z dnia 18 kwietnia 2007 r., przysługiwał Wnioskodawczyni udział 647/2460 części, tj. 1/2 x 647/1230 części, zaś na mocy dziedziczenia po mężu w opisanej wyżej nieruchomości Wnioskodawczyni nabyła jeszcze udział 647/9840 części.

W dniu 8 września 2015 r. w formie aktu notarialnego Rep. A Nr …, został dokonany podział majątku wspólnego (dorobkowego) i dział spadku po mężu Wnioskodawczyni obejmujący – oprócz pozostałych składników majątkowych stanowiących wspólność małżeńską – m.in. wskazany wyżej udział 647/1230 części w opisanej wyżej nieruchomości położonej w miejscowości …, o obszarze 1 230 m2, stanowiącej działkę nr 181/8. Na mocy umowy o podział majątku wspólnego i dział spadku udział męża Wnioskodawczyni wynoszący 647/2460 części w opisanej wyżej nieruchomości, który wszedł w skład masy spadkowej po nim, w częściach równych, tj. w udziałach po 1/3 części nabyła Wnioskodawczyni oraz dzieci Wnioskodawczyni: … i …. Udziały spadkowe … i … powiększyły w ten sposób udziały spadkowe pozostałych spadkobierców, powodując, że udziały spadkowe Wnioskodawczyni oraz … i … w opisanej wyżej nieruchomości stały się równe. Opisany wyżej podział majątku wspólnego i dział spadku został dokonany bez spłat i dopłat na rzecz dotychczasowych współwłaścicieli.

Po podziale majątku wspólnego i dziale spadku Wnioskodawczyni stała się współwłaścicielką opisanej wyżej nieruchomości w udziale 2588/7380 części, zaś … i … w udziałach po 647/7380 części każde z nich. Pozostałym współwłaścicielami tej nieruchomości są … i … małżonkowie … w niezmienionym udziale, bowiem nie byli oni stronami powołanej umowy.

W wyniku podziału majątku wspólnego i działu spadku po mężu, Wnioskodawczyni zwiększyła swój dotychczasowy udział 1941/7380 części (647/2460 części), nabyty w 2007 r., o udział w wysokości 647/7380 części.

Wnioskodawczyni dokonała obliczeń w następujący sposób:

1.  Udział 647/1230 części objęty był wspólnością majątkową małżeńską.
2.  Po śmierci męża wspólność majątkowa małżeńska przekształciła się we współwłasność ułamkową, w związku z czym każdy z małżonków posiadał połowę dotychczasowego udziału.

1/2 x 647/1230 = 647/2460

Udział 647/2460 części, którego własność Wnioskodawczyni nabyła w 2007 r., odpowiada udziałowi 1941/7380 części.

1.  W wyniku ustania wspólności majątkowej, dziedziczenia oraz podziału majątku wspólnego i działu spadku Wnioskodawczyni stała się współwłaścicielką w udziale 2588/7380 części.
2.  2588/7380 części – 1941/7380 części (udział, którego Wnioskodawczyni jest właścicielką od 2007 r.) = 647/7380 części.

Udział 647/7380 części odpowiada udziałowi, który Wnioskodawczyni nabyła w 2015 r. na podstawie dziedziczenia oraz podziału majątku wspólnego i działu spadku po mężu.

W najbliższej przyszłości Wnioskodawczyni zamierza:

1.  dokonać nieodpłatnego zniesienia współwłasności tej nieruchomości wraz z pozostałymi jej współwłaścicielami, lub
2.  sprzedać do dnia 31 grudnia 2020 r. cały przysługujący Wnioskodawczyni udział wynoszący 2588/7380 części w opisanej wyżej nieruchomości położonej w miejscowości …, stanowiącej działkę nr 181/8, lub
3.  dokonać nieodpłatnego zniesienia współwłasności tej nieruchomości (dalej nazywanej we wniosku jako działka nr A) wraz z pozostałymi jej współwłaścicielami, w ten sposób, że z dotychczasowej działki nr A (rzeczywisty numer 181/8) w wyniku podziału geodezyjnego powstaną dwie działki, z których jedna, oznaczona dalej jako działka nr A1, stanie się wyłączną własnością … i … małżonków …, zaś druga działka, oznaczona dalej jako działka nr A2, stanie się współwłasnością: Wnioskodawczyni w udziale 2/3 części oraz dzieci Wnioskodawczyni: … i … w udziałach po 1/6 części, przy czym wartość przysługującego Wnioskodawczyni udziału 2/3 części w działce nr A2 będzie odpowiadać udziałowi 2588/7380 części, którego była właścicielką w działce nr A przed zniesieniem współwłasności tej działki (tj. działki nr 181/8). Po zniesieniu współwłasności Wnioskodawczyni zamierza do dnia 31 grudnia 2020 r. sprzedać swój udział 2/3 części (w działce nr A2).

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy zniesienie współwłasności opisanej wyżej nieruchomości polegające na podziale geodezyjnym dotychczasowej działki na dwie działki, z których jedna zostanie nabyta przez dotychczasowych współwłaścicieli tej nieruchomości, tj. … i … małżonków …, zaś druga przez pozostałych jej współwłaścicieli, tj. Wnioskodawczynię, … i …, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w przypadku, gdy umowie takiej nie będą towarzyszyć dopłaty?
2.  Czy w przypadku sprzedaży do dnia 31 grudnia 2020 r. całego przysługującego Wnioskodawczyni udziału w opisanej wyżej nieruchomości, tj. działce nr 181/8 położonej w miejscowości …, podstawą opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych jest wartość rynkowa tego udziału, czyli udziału 2588/7380 części, czy też wartość rynkowa udziału w wysokości 647/7380 części, to jest udziału, który Wnioskodawczyni nabyła w 2015 r. na mocy dziedziczenia oraz podziału majątku wspólnego i działu spadku, i o który Wnioskodawczyni zwiększyła swój dotychczasowy udział wynoszący 1941/7380 części, nabyty w 2007 r.?
3.  Czy w zdarzeniu przyszłym opisanym w pkt 3), podstawą opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych sprzedaży do dnia 31 grudnia 2020 r. udziału 2/3 części w działce nr A2, tj. w nieruchomości nabytej po zniesieniu współwłasności jest wartość rynkowa tego udziału, czy też wartość rynkowa tej części tego udziału, która odpowiada udziałowi 647/7380 części w działce nr A, tj. w nieruchomości przed zniesieniem współwłasności, który Wnioskodawczyni nabyła w 2015 r. na skutek dziedziczenia po mężu oraz umowy o podział majątku wspólnego i dział spadku, i o który Wnioskodawczyni zwiększyła swój udział 1941/7380 części, którego właścicielką jest od 2007 r.?

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytanie oznaczone we wniosku nr 1, natomiast w zakresie pytań oznaczonych we wniosku nr 2 oraz nr 3 zostanie wydana odrębna interpretacja.

Zdaniem Wnioskodawczyni, w zakresie pytania oznaczonego nr 1, zniesienie współwłasności nieruchomości dokonane bez spłat i dopłat nie będzie opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż opodatkowaniu tym podatkiem na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361) podlega jedynie odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Umowa o zniesienie współwłasności nieruchomości dokonana bez spłat i dopłat jest nieodpłatnym zbyciem, w związku z czym nie spełnia kryteriów opodatkowania jej na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) cytowanej ustawy. Umowa o nieodpłatne zniesienie współwłasności podlega natomiast opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, jeżeli spełnione zostaną przesłanki nabycia, o których mowa w art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2016 r., poz. 205).

Umowa o nieodpłatne zniesienie współwłasności jako opodatkowana podatkiem od spadków i darowizn, nie podlega na podstawie art. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, niezależnie od tego, czy nabycie nastąpi w ramach dotychczas przysługującego nabywcy udziału, czy też ponad ten udział. Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn.

Zdaniem Wnioskodawczyni, odpowiedź na pytanie o opodatkowanie nieodpłatnego zniesienia współwłasności nieruchomości podatkiem dochodowym od osób fizycznych znajduje się w treści art. 10 ust. 1 i art. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Art. 10 ust. 1 cytowanej ustawy wprost wylicza źródła przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ww. ustawy źródłami przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2: nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Umowa o zniesienie współwłasności nieruchomości dokonana bez spłat i dopłat na rzecz jej dotychczasowych współwłaścicieli ma charakter nieodpłatnego zbycia, w związku z czym nie spełnia warunków opodatkowania jej podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Na mocy powołanego wyżej art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, umowa o zniesienie współwłasności, której nie towarzyszą spłaty ani dopłaty nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Ponadto zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn, zaś umowa o nieodpłatne zniesienie współwłasności na mocy art. 1 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 7 ust. 6 ustawy o podatku od spadków i darowizn podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

W związku z powyższym, zdaniem Wnioskodawczyni, strony umowy o zniesienie współwłasności zawartej bez spłat i dopłat nie podlegają z tytułu tej czynności opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, niezależnie od tego, czy nabycie nastąpi w ramach dotychczas przysługującego nabywcy udziału, czy też ponad ten udział.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201), odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawczyni.

Tutejszy Organ zaznacza, że wyłączenie z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych przychodu podlegającego przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn następuje na mocy art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie Organ zauważa, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa jest sam przepis prawa. Jeżeli zatem przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe będzie różniło się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Wnioskodawczyni w zakresie rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Administracji Skarbowej w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.