Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP4.4012.195.2017.2.MK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-09-11
Teza: w zakresie prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w związku z realizacją projektu pn. „Uzupełnienie gospodarki wodno-ściekowej w Gminie”
Słowa kluczowe: gmina; odliczenia; projekt
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 18 maja 2017 r. (data wpływu 23 maja 2017 r.) uzupełnionym pismem z dnia 26 czerwca 2017 r. (data wpływu 30 czerwca 2017 r.) na wezwanie Organu z dnia 30 maja 2017 r. (doręczone w dniu 19 czerwca 2017 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w związku z realizacją projektu pn. „Uzupełnienie gospodarki wodno-ściekowej w Gminie”– **jest nieprawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 23 maja 2017 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w związku z realizacją projektu pn. „Uzupełnienie gospodarki wodno-ściekowej w Gminie”.

Wniosek uzupełniono w dniu 26 czerwca 2017 r. (data wpływu 26 czerwca 2017 r.) w odpowiedzi na wezwanie Organu z dnia 30 maja 2017 r. (doręczone w dniu 19 czerwca 2017 r.).

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Gmina jest czynnym podatnikiem VAT. W 2017 roku w lutym został złożony wniosek o przyznanie środków pomocowych na realizację projektu pn.: „Uzupełnienie gospodarki wodno-ściekowej w Gminie” w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020; Oś priorytetowa II Ochrona środowiska, w tym adaptacja do zmian klimatu; Działanie 2.3 Gospodarka wodno-ściekowa w aglomeracjach. Projekt dotyczy budowy sieci kanalizacji sanitarnej w Gminie, jak również wykorzystania nowych technologii w postaci wyposażenia w ogniwa fotowoltaniczne stacji uzdatniania wody, co z kolei będzie miało wpływ na niezależność energetyczną, do wykorzystania przy ewentualnych przerwach w dostawie prądu. Wydatki inwestycyjne będą współfinansowane z Programu Infrastruktura i Środowisko. Podatek VAT z tytułu tych wydatków będzie kosztem niekwalifikowanym.

Na realizację składają się następujące zadania;

1.  Budowa sieci kanalizacyjnej – oś….
2.  Budowa sieci kanalizacyjnej w ulicach \`(...)\`
3.  Budowa sieci kanalizacyjnej - oś. \`(...)\`
4.  Budowa sieci kanalizacyjnej w ulicy..
5.  Budowa sieci kanalizacyjnej w ulicach ..
6.  Budowa sieci kanalizacyjnej wraz z pompownią w ulicy ..
7.  Budowa sieci kanalizacyjnej w ul. \`(...)\`
8.  Budowa sieci kanalizacyjnej wraz z przyłączami
9.  Budowa sieci kanalizacyjnej w u. \`(...)\`
10.  Budowa sieci wodociągowej w miejscowości L
11.  Budowa sieci kanalizacyjnej w ulicach \`(...)\`
12.  Budowa sieci wodociągowej w ul. \`(...)\`
13.  GIS i system monitoringu
14.  Instalacja fotowoltaiczna na SUW
15.  Rozbudowa kanalizacji sanitarnej

Całkowite koszty projektu „Uzupełnienie gospodarki wodno-ściekowej w Gminie” wynoszą 8 624 708.17 PLN netto.

Do dnia wystąpienia o interpretację zostało wykonane jedno z planowanych zadań: Budowa sieci wodociągowej w miejscowości L i przyjęte dokumentem OT w stan majątku Gminy. Użytkownikiem wytworzonego majątku jest Zakład Gospodarki Komunalnej.

Wybudowane sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przykanalikami oraz sieci wodociągowe zostają przyjęte dokumentem OT w stan majątku Gminy, następnie dokumentem PT w stan majątku Zakładu Budżetowego. Użytkownikiem wytworzonego majątku jest Zakład Gospodarki Komunalnej.

Do chwili wejścia ustawy w sprawie centralizacji VAT Zakład budżetowy- Zakład Gospodarki Komunalnej zgodnie z art. 2 pkt 4 jak również art. 6 pkt 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków z dnia 7 czerwca 2001 r. (Dz. U z 2015 poz. 139) wykonywał usługi na podstawie umów cywilno-prawnych, w których stronami umów były Zakład Gospodarki Komunalnej reprezentowany przez Dyrektora ZGK i osoba fizyczna. Podmiot ten posiadał własny numer identyfikacji podatkowej był odrębnym od Gminy podatnikiem podatku od towarów i usług. Z uwagi na wykonywanie przezeń czynności podlegających opodatkowaniu VAT wykazywał on, w szczególności VAT należny z tytułu świadczonych usług oraz dokonywał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z bieżącymi zakupami dotyczącymi funkcjonowania jednostki.

W związku z centralizacją VAT od 1 stycznia 2017 r. Zakład Gospodarki Komunalnej w dalszym ciągu jest użytkownikiem wytworzonego majątku, zaś stronami umów dotyczących zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków jest Gmina, w imieniu której na podstawie udzielonego pełnomocnictwa działa Dyrektor Zakładu Gospodarki Komunalnej a osobą fizyczną (odbiorcą wody i dostawcą ścieków). Zakład Gospodarki Komunalnej, jako jednostka niesamodzielna nie jest odrębnym od Gminy podatnikiem VAT, wystawiając faktury za dostarczoną wodę i odbiór ścieków nie dokonuje samodzielnie rozliczenia z Urzędem Skarbowym, natomiast składa deklaracje cząstkowe VAT, zaś Gmina jako czynny podatnik VAT jest zobowiązana do złożenia zbiorczej deklaracji VAT. Gmina, jako beneficjent programu Infrastruktura Środowisko będzie dokonywać obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w związku z wydatkami związanymi z realizacją projektu pn. „Uzupełnienie gospodarki wodno-ściekowej w Gminie” w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020; Oś priorytetowa II Ochrona środowiska, w tym adaptacja do zmian klimatu; Działanie 2.3 Gospodarka wodno-ściekowa w aglomeracjach.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca wskazał, że Gmina będzie wykorzystywać infrastrukturę wodno-kanalizacyjną wyłącznie do świadczenia usług opodatkowanych podatkiem VAT, (zadanie od 1 do 12 oraz zadanie 15) tj. w szczególności do :

*   świadczenia usług w zakresie dostawy wody i odprowadzania ścieków na rzecz mieszkańców Gminy (usługi opodatkowane co do zasady 8 % stawką VAT)
*   świadczenie usług w zakresie dostawy wody i odprowadzania ścieków na rzecz podmiotów prowadzących działalność na terenie Gminy (usługi opodatkowane co do zasady 8 % stawka VAT).

Zamierzeniem Gminy jest wykorzystywanie sieci kanalizacyjnej i sieci wodociągowej wyłącznie do działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem VAT. W związku z tym Wnioskodawca zamierza odliczać podatek VAT wynikający z faktur dokumentujących zakupy towarów i usług związanych z wykorzystywaniem i utrzymywaniem ww. infrastruktury w całości.

Zadania własne (statutowe) Gmina w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkańców, realizuje jako podatnik VAT świadcząc, za pośrednictwem Zakładu Gospodarki Komunalnej zwanego dalej ZGK, opodatkowane podatkiem VAT usługi dostarczania wody i odprowadzania ścieków na rzecz mieszkańców oraz firm znajdujących się na obszarze Gminy, odbiorcami usług są tylko i wyłącznie podmioty, które zawarły umowę cywilną dotyczącą świadczenia usług w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków z ZGK.

Wybudowane sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przykanalikami oraz sieci wodociągowe, a także GIS i system monitoringu oraz instalacja fotowoltaiczna na SUW zostaną przyjęte dokumentem OT w stan majątku Gminy, następnie dokumentem PT przekazane w stan majątku Zakładu Budżetowego. Użytkownikiem wytworzonego majątku jest Zakład Gospodarki Komunalnej, zgodnie z zarządzeniem w sprawie przekazania mienia komunalnego do używania i pobierania pożytków Zakładowi Gospodarki Komunalnej Gmina przekazuje mienie komunalne, stanowiące nieruchomości, urządzenia i instalacje służące do zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Gminy. ZGK pokrywa w imieniu Gminy wszelkie opłaty związane z przedmiotem używania, w tym opłatę za używanie mienia komunalnego, koszty związane z odbiorem ścieków i ich oczyszczeniem, koszty związane z dostawą wody, koszty napraw i konserwacji używanego mienia, koszty energii elektrycznej, i innych koniecznych opłat. Samorządowy Zakład Budżetowy w imieniu Gminy będzie podpisywał umowy cywilno-prawne na dostawę wody i odbiór ścieków z mieszkańcami oraz podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą Gminy oraz będzie wystawiał faktury VAT za zużytą wodę i odprowadzone ścieki. Zakład Gospodarki Komunalnej, jako jednostka niesamodzielna nie jest odrębnym od Gminy podatnikiem VAT, wystawiając faktury za dostarczoną wodę i odbiór ścieków nie dokonuje samodzielnie rozliczenia z Urzędem Skarbowym, natomiast składa deklaracje cząstkowe VAT, zaś Gmina jako czynny podatnik VAT jest zobowiązana do złożenia zbiorczej deklaracji VAT.

Zadanie 13 i 14 będzie dotyczyło w przyszłości zarządzania siecią wodociągową i kanalizacyjną, istniejącą oraz nowo wybudowaną. Nowo wybudowana sieć będzie służyć wyłącznie do czynności opodatkowanych. Natomiast jeżeli istniejąca i nowo wybudowana sieć zostaną podłączone do GIS i systemu monitoringu, będzie również wykorzystywana na potrzeby własne Gminy, tj. będzie wykorzystywana na potrzeby własnych jednostek.

Zadanie 13 czyli GIS i system monitoringu jest to zintegrowany system ICT zarządzania miejską siecią wodociągową i kanalizacyjną, który pozwoli w sposób automatyczny wykrywać nieprawidłową pracę całego systemu oraz zwiększyć niezawodność, a także zmniejszyć koszty eksploatacyjne. ZGK będzie użytkownikiem GIS i systemu monitoringu i będzie ponosił z tym związane koszty np. napraw czy przeglądów, koszty te będą uwzględnione w taryfach na dostawę wody i odbiór ścieków i pośrednio obciążą korzystających z dostawy wody i odbioru ścieków.

Zadanie 14 czyli instalacja fotowoltaiczna na SUW jest to panel PV o mocy l0kW w celu zapewnienia energii do obsługi Stacji Uzdatniania Wody. ZGK będzie użytkownikiem instalacji fotowoltaicznej SUW i będzie ponosił z tym związane koszty np. napraw czy przeglądów, koszty te będą uwzględnione w taryfach na dostawę wody i pośrednio będą obciążały korzystających z dostawy wody.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy Gmina od wydatków poniesionych na realizację inwestycji „Uzupełnienie gospodarki wodno-ściekowej w Gminie" w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 składającej się z 15 zadań ma prawo do odliczenia podatku VAT zawartego w cenie nabywanych towarów i usług związanych z wytworzeniem i ulepszeniem tego majątku w trybie przewidzianym w art. 86 § 1 ustawy o VAT, tj.: prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony przysługuje zarejestrowanemu czynnemu podatnikowi VAT w zakresie, w jakim nabywane przez niego towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych?

Zdaniem Wnioskodawcy, będąc czynnym podatnikiem podatku VAT będzie miała prawo do pełnego odliczenia podatku VAT od wydatków poniesionych na inwestycję pn. „Uzupełnienie gospodarki wodno-ściekowej w Gminie” zgodnie z art. 86 ust.1 ustawy o VAT w zakresie w jakim towary i usługi będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi o których mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust.4, art. 120 ust. 17i 19 oraz art. 124.

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT , kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług z uwzględnieniem rabatów, o których mowa w art. 29 ust. 4.

Nie ulega wątpliwości, że w planowanych działaniach Gmina będzie ponosiła wydatki inwestycyjne z zamiarem przeznaczenia wytworzonego majątku do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT ( umowy cywilno-prawne na dostawę wody i odbiór ścieków).

Z uwagi jednak na fakt, że działalność ta stanowi realizację zadań własnych Gminy , Gmina może wykonywać ją wyłącznie w formach określonych przepisami prawa (w szczególności poprzez jednostkę budżetową, zakład budżetowy lub spółkę komunalną). Dlatego też, na podstawie art. 9 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446), Gmina utworzyła w tym celu Zakład Budżetowy-Zakład Gospodarki Komunalnej i za jego pośrednictwem wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT.

Specyfikacja relacji pomiędzy Gminą a Zakładem Budżetowym - Zakładem Gospodarki Komunalnej przejawia się w ścisłych powiązaniach między tymi podmiotami w następujących sferach:

*   powiązania ekonomiczne -Zakład Gospodarki Komunalnej jest Zakładem Budżetowym sektora finansów publicznych nie posiadający osobowości prawnej. Podstawą gospodarki finansowej Zakładu Budżetowego jest roczny plan finansowy, obejmujący dochody własne, dotacje z budżetu państwa lub budżetu jednostki JST, wydatki na wynagrodzenia i składki naliczane od wynagrodzeń, wydatki inwestycyjne, wydatki stanowiące koszty działalności oraz stan środków obrotowych i rozliczenia z budżetem . Zakład Budżetowy może otrzymywać dotacje przedmiotową w wysokości nie większej niż 50% jego wydatków (nie dotyczy to dotacji inwestycyjnych). Zakład Budżetowy ma prawo do zatrzymania na rok następny pewnej części wygospodarowanych środków. Przedmiotem rozliczenia z budżetem państwa lub jednostką JST jest wynik działalności - budżetowanie netto.
*   Powiązania organizacyjne - posiada swój statut nadany jej przez Gminę; wynika z niego m in. cel powołania oraz nałożone na nią zadania. Dyrektor Zakładu Budżetowego, co do zasady jest powoływany i odwoływany przez Burmistrza, działa jedynie na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez Burmistrza.

W świetle powyższego działalność Zakładu Budżetowego - Zakładu Gospodarki Komunalnej jest w rzeczywistości przejawem działalności samej Gminy. Stąd też istnieje niewątpliwy związek pomiędzy inwestycjami zrealizowanymi przez Gminę, a działalnością opodatkowaną prowadzoną przez Zakład Budżetowy -Zakład Gospodarki Komunalnej przy wykorzystaniu powierzonego im mienia. W ramach realizacji projektu Gmina za pośrednictwem Zakładu Budżetowego - Zakładu Gospodarki Komunalnej będzie świadczył bowiem usługi opodatkowane VAT, nie podlegające zwolnieniu od tego podatku.

Do wykonywania tych czynności będzie wykorzystywał mienie wytworzone przez Gminę w toku realizacji inwestycji. Wymóg polegający na konieczności wykorzystywania nabytych towarów i usług do wykonywania działalności opodatkowanej został, zatem spełniony. Dodatkowo prawo do odliczenia stanowi realizację podstawowej zasady konstrukcyjnej podatku VAT - zasady neutralności (wyrok z dnia 27 lutego 2013 roku sygn. akt I SA/Kr 54/13)

W związku ze zmianami dotyczącymi centralizacji podatku VAT Zakład Gospodarki Komunalnej, jako jednostka niesamodzielna nie jest odrębnym od Gminy podatnikiem VAT, wystawiając faktury za dostarczoną wodę i odbiór ścieków nie dokonuje samodzielnie rozliczenia z Urzędem Skarbowym, składa natomiast deklaracje cząstkowe VAT, zaś Gmina, jako czynny podatnik VAT zobowiązana jest do złożenia zbiorczej deklaracji VAT.

Gmina, jako podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT od zakupów. Co z kolei skutkuje, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Warunek ten jest spełniony przez Gminę. Zagadnienia odliczenia przez Gminy podatku naliczonego z faktur zakupowych związanych z realizacją inwestycji były już przedmiotem rozstrzygnięć sadów administracyjnych;

1.  Uchwała NSA z 26 października 2015 r., sygn.. AKT I FPS 4/15
2.  Wyrok TSUE z 29 września 2015 w sprawie Gmina Wrocław, C-276/14

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 26 października 2015 r., sygn. akt I FPS 4/15 wskazuje na status podatkowy Zakładów Budżetowych, w której orzekł, że w świetle art. 15 ust. 1 oraz art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług Gmina ma prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur zakupowych związanych z realizacją inwestycji, które zostały następnie przekazane do gminnego Zakładu Budżetowego, który realizuje powierzone mu zadania własne tej Gminy, jeżeli te inwestycje są wykorzystywane do sprzedaży opodatkowanej podatkiem od towarów i usług. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Samorządowy Zakład Budżetowy nie ma osobowości prawnej, gdyż działa w imieniu jednostki samorządu terytorialnego, która go utworzyła, zaś kierownik zakładu działa jednoosobowo na podstawie udzielonego pełnomocnictwa. Samorządowy Zakład Budżetowy realizuje tylko zadania własne jednostki samorządu terytorialnego w zakresie gospodarki komunalnej o charakterze czynności użyteczności publicznej. Wydzielenie mienia ma jedynie charakter organizacyjny. Mienie pozostaje w bezpośrednim władztwie jednostki samorządu terytorialnego. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w świetle kryteriów samodzielności podatnika wskazanych w wyroku C-276/14 - nie można uznać, że samorządowy Zakład Budżetowy wykonuje działalność gospodarczą we własnym imieniu, na własny rachunek i na własną odpowiedzialność oraz że ponosi on związane z prowadzeniem działalności gospodarczej ryzyko gospodarcze.

Analiza innego orzecznictwa TSUE oraz Polskich Sądów Administracyjnych przemawia za uznaniem, że w pewnych sytuacjach prawo do odliczenia VAT przysługuje w sytuacji, gdy zakupu towarów lub usług dokonał podmiot inny niż ten, który następnie wykonuje czynności opodatkowane z wykorzystaniem tych towarów i usług.

1.  Wyrok TSUE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C-137/02 Finanzamt Offenbach am Main-land v. faxworld vorgr Ondungsgesellschaft Peter Hunninghausen und Wolfgang Klein Gbr (dalej: „sprawa faxworld”)
2.  Wyrok z dnia 1 marca 2012 r. w sprawie C-280/10 kopalnia odkrywkowa Polski Trawertyn P. Granatowicz M. Wąsiewicz Spółka Jawna przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Poznaniu (dalej: „sprawa polskiego trawertynu”)
3.  Wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 grudnia 2012 r.
4.  Wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 lutego 2013 r.

W związku z tym Gmina stoi na stanowisku, że przysługuje jej prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących zakupy inwestycyjne dotyczące mienia wytworzonego w ramach inwestycji pn. „Uzupełnienie gospodarki wodno-ściekowej w Gminie”. Jednocześnie dokonanie przez Gminę obniżenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie będzie skutkowało nadużyciem tego prawa, ani wykonaniem go w sposób nieuczciwy, lecz zapewni neutralność podatku VAT dla Gminy, jako podatnika.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe.

Rozpatrując kwestie poruszone we wniosku w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 5 września 2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 1454, z późn. zm.) jednostka samorządu terytorialnego jest obowiązana do podjęcia rozliczania podatku wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi najpóźniej od dnia 1 stycznia 2017 r.

W myśl art. 4 ww. ustawy, jednostka samorządu terytorialnego, której jednostki organizacyjne rozliczały się jako odrębni podatnicy, wstępuje z dniem podjęcia rozliczania podatku wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi we wszystkie przewidziane w przepisach dotyczących podatku prawa i obowiązki jednostek organizacyjnych, w tym m.in. zakładu budżetowego.

W myśl art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

1.  nabycia towarów i usług,
2.  dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Z powyższego wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Odliczyć zatem można w całości podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Wskazana zasada wyłącza tym samym możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu VAT.

Podatnik w celu odliczenia podatku naliczonego, w pierwszej kolejności ma obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji. Jeżeli takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości przy nabyciu towarów i usług związanych z czynnościami opodatkowanymi.

Natomiast na mocy art. 86 ust. 2a ustawy, w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji”. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.

Stosownie do treści art. 86 ust. 2b ustawy, sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli:

1.  zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz
2.  obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.

Zgodnie z ust. 2c analizowanego artykułu, przy wyborze sposobu określenia proporcji można wykorzystać w szczególności następujące dane:

1.  średnioroczną liczbę osób wykonujących wyłącznie prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie osób wykonujących prace w ramach działalności gospodarczej i poza tą działalnością;
2.  średnioroczną liczbę godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą i poza tą działalnością;
3.  roczny obrót z działalności gospodarczej w rocznym obrocie podatnika z działalności gospodarczej powiększonym o otrzymane przychody z innej działalności, w tym wartość dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, otrzymanych na sfinansowanie wykonywanej przez tego podatnika działalności innej niż gospodarcza;
4.  średnioroczną powierzchnię wykorzystywaną do działalności gospodarczej w ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej i poza tą działalnością.

W celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje się dane za poprzedni rok podatkowy (art. 86 ust. 2d ustawy).

Na mocy art. 86 ust. 2e ustawy, podatnik rozpoczynający w danym roku podatkowym wykonywanie działalności gospodarczej i działalności innej niż działalność gospodarcza, w celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje dane wyliczone szacunkowo, według prognozy uzgodnionej z naczelnikiem urzędu skarbowego w formie protokołu.

Zgodnie z art. 86 ust. 2f ustawy, przepis ust. 2e stosuje się również, gdy podatnik uzna, że w odniesieniu do wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć dane za poprzedni rok podatkowy byłyby niereprezentatywne.

Proporcję określa się procentowo w stosunku rocznym. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej. Przepisy art. 90 ust. 5, 6, 9a i 10 stosuje się odpowiednio (art. 86 ust. 2g ustawy).

W przypadku gdy podatnik, dla którego sposób określenia proporcji wskazują przepisy wydane na podstawie ust. 22, uzna, że wskazany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ust. 22 sposób określenia proporcji nie będzie najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć, może zastosować inny bardziej reprezentatywny sposób określenia proporcji – art. 86 ust. 2h ustawy.

Jak stanowi art. 86 ust. 22 ustawy, minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, określić w przypadku niektórych podatników sposób określenia proporcji uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć oraz wskazać dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem tego sposobu określenia proporcji, uwzględniając specyfikę prowadzenia działalności przez niektórych podatników i uwarunkowania obrotu gospodarczego.

W rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (Dz. U. z 2015 r. poz. 2193), zwanego dalej „sposobem określenia proporcji”, ustawodawca w § 3 ust. 1 wskazał, że w przypadku jednostki samorządu terytorialnego sposób określenia proporcji ustala się odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego. W przepisie § 3 ust. 2, ust. 3 i ust. 4 powołanego rozporządzenia wskazano dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem sposobu określenia proporcji przez urząd obsługujący jednostkę samorządu terytorialnego, jednostkę budżetową i zakład budżetowy.

Z § 2 pkt 5 rozporządzenia wynika, że przez urząd obsługujący jednostkę samorządu terytorialnego rozumie się urząd obsługujący jednostkę samorządu terytorialnego, działający w formie samorządowej jednostki budżetowej.

Z kolei zakładem budżetowym jest, stosownie do § 2 pkt 7 rozporządzenia, utworzony przez jednostkę samorządu terytorialnego, samorządowy zakład budżetowy.

Zgodnie z § 3 ust. 4 rozporządzenia – jako sposób określenia proporcji uznaje się w przypadku zakładu budżetowego sposób ustalony według wzoru:

X= A x 100 / P

gdzie poszczególne symbole oznaczają:

X – proporcję określoną procentowo, zaokrągloną w górę do najbliższej liczby całkowitej,

A – roczny obrót z działalności gospodarczej zrealizowany przez zakład budżetowy, stanowiący część rocznego obrotu jednostki samorządu terytorialnego z działalności gospodarczej,

P – przychody wykonane zakładu budżetowego.

Natomiast w świetle § 3 ust. 5 rozporządzenia – dochody wykonane urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego, dochody wykonane jednostki budżetowej oraz przychody wykonane zakładu budżetowego nie obejmują odpowiednio dochodów lub przychodów uzyskanych z tytułu:

1.  dostawy towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane odpowiednio przez jednostkę samorządu terytorialnego lub jednostkę organizacyjną jednostki samorządu terytorialnego do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, oraz gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli są zaliczane odpowiednio do środków trwałych jednostki samorządu terytorialnego lub jednostki organizacyjnej jednostki samorządu terytorialnego - używanych na potrzeby prowadzonej przez te jednostki działalności;
2.  transakcji dotyczących:
    1.  pomocniczych transakcji w zakresie nieruchomości i pomocniczych transakcji finansowych,
    2.  usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41 ustawy, w zakresie, w jakim transakcje te mają charakter pomocniczy.

Powołany wyżej art. 86 ust. 2a ustawy, wprost określa, co stanowi kwotę podatku naliczonego w przypadku nabycia towarów i usług, wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych. Cele prowadzonej działalności gospodarczej należy rozpatrywać w kontekście definicji działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 i 3 ustawy. W związku z prowadzeniem działalności gospodarczej u podatnika mogą wystąpić działania czy sytuacje, które nie generują opodatkowania VAT. „Towarzyszą” one działalności gospodarczej i nie stanowią obok niej odrębnego przedmiotu działalności podatnika. Nie podlegają one opodatkowaniu VAT, jednakże ich występowanie nie oznacza, że u podatnika występują czynności wykonywane poza działalnością gospodarczą. Za czynności zrównane z czynnościami wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej uznaje się także nieodpłatną dostawę towarów lub nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste, w przypadkach o których mowa w art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy. Uzasadnia to fakt, że chociaż czynności te z definicji nie mają związku z działalnością gospodarczą, w przypadkach określonych w tych przepisach następuje obowiązek naliczenia VAT. Natomiast przez cele inne, rozumie się sferę działalności danego podmiotu niebędącą działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 i 3 ustawy (przykładowo działalność podmiotu w charakterze organu władzy czy nieodpłatną działalność statutową).

Należy zatem zauważyć, że w przypadku wykonywania w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług oraz zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem, należy mieć na uwadze uregulowania zawarte w art. 90 ustawy. Powyższe przepisy stanowią uzupełnienie regulacji art. 86 ustawy.

Zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy, w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

Jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1, to – na mocy art. 90 ust. 2 ustawy – podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 10.

Na podstawie art. 90 ust. 3 ustawy, proporcję, o której mowa w cyt. wyżej ust. 2, ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo.

Przepis art. 90 ust. 4 ustawy stanowi, że proporcję, o której mowa w ust. 3, określa się procentowo w stosunku rocznym na podstawie obrotu osiągniętego w roku poprzedzającym rok podatkowy, w odniesieniu do którego jest ustalana proporcja. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej.

Stosownie do art. 90 ust. 10 ustawy, w przypadku gdy proporcja określona zgodnie z ust. 2–8:

1.  przekroczyła 98% oraz kwota podatku naliczonego niepodlegająca odliczeniu, wynikająca z zastosowania tej proporcji, w skali roku, była mniejsza niż 500 zł – podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 100%;
2.  nie przekroczyła 2% – podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0%.

Analiza powołanych wyżej przepisów wskazuje zatem, że na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy, występuje obowiązek wyodrębnienia podatku naliczonego związanego z czynnościami, w stosunku do których przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego oraz kwot podatku naliczonego związanego z czynnościami, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje.

Należy jednak podkreślić, że przepisy dotyczące zasad odliczania częściowego, zawarte w art. 90 ustawy, znajdują zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do czynności wykonywanych w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy. A zatem dotyczą czynności podlegających opodatkowaniu (opodatkowanych i zwolnionych).

Na zakres prawa do odliczeń w sposób bezpośredni wpływa również pojmowanie statusu danego podmiotu jako podatnika podatku od towarów i usług wykonującego czynności opodatkowane. Tylko podatnik w rozumieniu art. 15 ustawy, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego. Co do zasady status podatnika związany jest z prowadzeniem przez dany podmiot działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itp., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych).

Zatem, Gmina, wykonując we własnym imieniu i na własny rachunek czynności spełniające definicję działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 ustawy, działa w charakterze podatnika podatku VAT.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446, z późn. zm.), gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. W myśl art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, w szczególności zadania własne obejmują sprawy: wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem VAT. W 2017 roku w lutym został złożony wniosek o przyznanie środków pomocowych na realizację projektu pn.: „Uzupełnienie gospodarki wodno-ściekowej w Gminie” w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020; Oś priorytetowa II Ochrona środowiska, w tym adaptacja do zmian klimatu; Działanie 2.3 Gospodarka wodno-ściekowa w aglomeracjach. Projekt dotyczy budowy sieci kanalizacji sanitarnej w Gminie, jak również wykorzystania nowych technologii w postaci wyposażenia w ogniwa fotowoltaniczne stacji uzdatniania wody, co z kolei będzie miało wpływ na niezależność energetyczną, do wykorzystania przy ewentualnych przerwach w dostawie prądu. Wydatki inwestycyjne będą współfinansowane z Programu Infrastruktura i Środowisko. Podatek VAT z tytułu tych wydatków będzie kosztem niekwalifikowanym.

Na realizację składają się następujące zadania;

1.  Budowa sieci kanalizacyjnej - oś. \`(...)\`
2.  Budowa sieci kanalizacyjnej w ulicach ….
3.  Budowa sieci kanalizacyjnej - oś. \`(...)\`
4.  Budowa sieci kanalizacyjnej w ulicy \`(...)\`
5.  Budowa sieci kanalizacyjnej w ulicach ….
6.  Budowa sieci kanalizacyjnej wraz z pompownią w ulicy \`(...)\`
7.  Budowa sieci kanalizacyjnej w ul. \`(...)\`
8.  Budowa sieci kanalizacyjnej wraz z przyłączami
9.  Budowa sieci kanalizacyjnej w \`(...)\`
10.  Budowa sieci wodociągowej
11.  Budowa sieci kanalizacyjnej w ulicach \`(...)\`
12.  Budowa sieci wodociągowej w ul. \`(...)\`
13.  GIS i system monitoringu
14.  Instalacja fotowoltaiczna na SUW
15.  Rozbudowa kanalizacji sanitarnej

Całkowite koszty projektu „Uzupełnienie gospodarki wodno-ściekowej w Gminie" wynoszą 8 624 708.17PLN netto.

Wybudowane sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przykanalikami oraz sieci wodociągowe zostają przyjęte dokumentem OT w stan majątku Gminy, następnie dokumentem PT w stan majątku Zakładu Budżetowego. Użytkownikiem wytworzonego majątku jest Zakład Gospodarki Komunalnej.

W związku z centralizacją VAT od 1 stycznia 2017 r. Zakład Gospodarki Komunalnej w dalszym ciągu jest użytkownikiem wytworzonego majątku, zaś stronami umów dotyczących zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków jest Gmina, w imieniu której na podstawie udzielonego pełnomocnictwa działa Dyrektor Zakładu Gospodarki Komunalnej a osobą fizyczną (odbiorcą wody i dostawcą ścieków). Zakład Gospodarki Komunalnej, jako jednostka niesamodzielna nie jest odrębnym od Gminy podatnikiem VAT, wystawiając faktury za dostarczoną wodę i odbiór ścieków nie dokonuje samodzielnie rozliczenia z Urzędem Skarbowym, natomiast składa deklaracje cząstkowe VAT, zaś Gmina jako czynny podatnik VAT jest zobowiązana do złożenia zbiorczej deklaracji VAT.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca wskazał, że Gmina będzie wykorzystywać infrastrukturę wodno-kanalizacyjną wyłącznie do świadczenia usług opodatkowanych podatkiem VAT, (zadanie od 1 do 12 oraz zadanie 15) tj. w szczególności do :

*   świadczenia usług w zakresie dostawy wody i odprowadzania ścieków na rzecz mieszkańców Gminy (usługi opodatkowane co do zasady 8 % stawką VAT)
*   świadczenie usług w zakresie dostawy wody i odprowadzania ścieków na rzecz podmiotów prowadzących działalność na terenie Gminy ( usługi opodatkowane co do zasady 8 % stawka VAT).

Zamierzeniem Gminy jest wykorzystywanie sieci kanalizacyjnej i sieci wodociągowej wyłącznie do działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem VAT. W związku z tym Wnioskodawca zamierza odliczać podatek VAT wynikający z faktur dokumentujących zakupy towarów i usług związanych z wykorzystywaniem i utrzymywaniem ww. infrastruktury w całości.

Zadania własne (statutowe) Gmina w zakresie zaspokajania potrzeb mieszkańców, realizuje jako podatnik VAT świadcząc, za pośrednictwem Zakładu Gospodarki Komunalnej zwanego dalej ZGK, opodatkowane podatkiem VAT usługi dostarczania wody i odprowadzania ścieków na rzecz mieszkańców oraz firm znajdujących się na obszarze Gminy, odbiorcami usług są tylko i wyłącznie podmioty, które zawarły umowę cywilną dotyczącą świadczenia usług w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków z ZGK.

Wybudowane sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przykanalikami oraz sieci wodociągowe, a także GIS i system monitoringu oraz instalacja fotowoltaiczna na SUW zostaną przyjęte dokumentem OT w stan majątku Gminy, następnie dokumentem PT przekazane w stan majątku Zakładu Budżetowego. Użytkownikiem wytworzonego majątku jest Zakład Gospodarki Komunalnej, zgodnie z zarządzeniem w sprawie przekazania mienia komunalnego do używania i pobierania pożytków Zakładowi Gospodarki Komunalnej Gmina przekazuje mienie komunalne, stanowiące nieruchomości, urządzenia i instalacje służące do zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na terenie Gminy. ZGK pokrywa w imieniu Gminy wszelkie opłaty związane z przedmiotem używania, w tym opłatę za używanie mienia komunalnego, koszty związane z odbiorem ścieków i ich oczyszczeniem, koszty związane z dostawą wody, koszty napraw i konserwacji używanego mienia, koszty energii elektrycznej, i innych koniecznych opłat. Samorządowy Zakład Budżetowy w imieniu Gminy będzie podpisywał umowy cywilno-prawne na dostawę wody i odbiór ścieków z mieszkańcami oraz podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą Gminy oraz będzie wystawiał faktury VAT za zużytą wodę i odprowadzone ścieki. Zakład Gospodarki Komunalnej, jako jednostka niesamodzielna nie jest odrębnym od Gminy podatnikiem VAT, wystawiając faktury za dostarczoną wodę i odbiór ścieków nie dokonuje samodzielnie rozliczenia z Urzędem Skarbowym, natomiast składa deklaracje cząstkowe VAT, zaś Gmina jako czynny podatnik VAT jest zobowiązana do złożenia zbiorczej deklaracji VAT.

Zadanie 13 i 14 będzie dotyczyło w przyszłości zarządzania siecią wodociągową i kanalizacyjną, istniejącą oraz nowo wybudowaną. Nowo wybudowana sieć będzie służyć wyłącznie do czynności opodatkowanych. Natomiast jeżeli istniejąca i nowo wybudowana sieć zostaną podłączone do GIS i systemu monitoringu, będzie również wykorzystywana na potrzeby własne Gminy, tj. będzie wykorzystywana na potrzeby własnych jednostek.

Zadanie 13 czyli GIS i system monitoringu jest to zintegrowany system ICT zarządzania miejską siecią wodociągową i kanalizacyjną, który pozwoli w sposób automatyczny wykrywać nieprawidłową pracę całego systemu oraz zwiększyć niezawodność, a także zmniejszyć koszty eksploatacyjne. ZGK będzie użytkownikiem GIS i systemu monitoringu i będzie ponosił z tym związane koszty np. napraw czy przeglądów, koszty te będą uwzględnione w taryfach na dostawę wody i odbiór ścieków i pośrednio obciążą korzystających z dostawy wody i odbioru ścieków.

Zadanie 14 czyli instalacja fotowoltaiczna na SUW jest to panel PV o mocy l0kW w celu zapewnienia energii do obsługi Stacji Uzdatniania Wody. ZGK będzie użytkownikiem instalacji fotowoltaicznej SUW i będzie ponosił z tym związane koszty np. napraw czy przeglądów, koszty te będą uwzględnione w taryfach na dostawę wody i pośrednio będą obciążały korzystających z dostawy wody.

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą kwestii prawa do odliczenia podatku od towarów i usług w związku z realizacją inwestycji.

Biorąc pod uwagę przywołane przepisy ustawy o podatku od towarów i usług należy zauważyć, że obowiązkiem Wnioskodawcy, w pierwszej kolejności, jest przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju działalności, z którym wydatki te są związane. Podatnik ma zatem obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji.

Jeżeli takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną, brak jest natomiast takiego prawa w stosunku do towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności niepodlegających temu podatkowi.

Natomiast – w świetle powołanych przepisów art. 86 ust. 2a ustawy o VAT – w sytuacji, gdy przypisanie nabywanych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej – „sposób określenia proporcji”.

Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.

Oznacza to, że Wnioskodawca zobowiązany jest do wyodrębnienia takiej części podatku naliczonego, którą można przypisać prowadzonej działalności gospodarczej. Warto nadmienić, że zastosowane przez Wnioskodawcę metody, czy też sposoby, na podstawie których dokona on wydzielenia odpowiedniej kwoty podatku naliczonego, muszą odpowiadać wartościom faktycznym i rzeczywistym. Ciężar rzetelnego ustalenia, jaka część podatku naliczonego związana jest z prowadzoną działalnością gospodarczą, a jaka część wykorzystywana jest dla potrzeb innych niż prowadzona działalność gospodarcza, spoczywa zawsze na Wnioskodawcy.

Odnosząc się zatem do wydatków inwestycyjnych, które Wnioskodawca poniósł w celu realizacji projektu pn. „Uzupełnienie gospodarki wodno-ściekowej w Gminie” w zakresie obejmującym zadania oznaczone w opisie sprawy od 1 do 12 oraz zadanie 15 należy stwierdzić, że Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy, bowiem jak wskazał Wnioskodawca, wydatki związane z inwestycją będą wykorzystywane wyłącznie do czynności opodatkowanych.

W odniesieniu natomiast do wydatków poniesionych w ramach realizacji przedmiotowego projektu w zakresie obejmującym zadania oznaczone w opisie sprawy jako 13 i 14 należy stwierdzić, że w związku z wykorzystywaniem nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej jak i do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, (gdyż zadania te dotyczą zarządzania całą siecią wodociągową i kanalizacyjną, zarówno istniejącą jak i nowowybudowaną) Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakupy towarów i usług jedynie w zakresie, w jakim te towary i usługi służą do wykonywania przez Wnioskodawcę czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

Zatem, w sytuacji gdy Wnioskodawca nie będzie miał obiektywnej możliwości ścisłego przyporządkowania wydatków w związku z realizowanym zadaniem – do celów wykonywanej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej i do celów innych niż działalność gospodarcza, Wnioskodawca będzie zatem zobowiązany w pierwszej kolejności do wydzielenia podatku naliczonego podlegającego odliczeniu przy zastosowaniu współczynnika (proporcji) umożliwiającego odliczenie podatku naliczonego w prawidłowej wysokości w odniesieniu do nabywanych towarów i usług wykorzystywanych do czynności opodatkowanych jak i do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, zgodnie z zasadami określonymi w art. 86 ustawy o VAT z uwzględnieniem przepisów wykonawczych do tej ustawy.

Zatem stanowisko Wnioskodawcy, uznano za nieprawidłowe, gdyż Wnioskodawcy będzie przysługiwać w części prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na realizację inwestycji „Uzupełnienie gospodarki wodno-ściekowej w Gminie”.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.