Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-1586/11-4/MK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2012-03-23
Teza: Dostawa nieruchomości zabudowanej i zwolnienie od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 oraz 10a ustawy. Spełniono przesłanki.
Słowa kluczowe: podatek-podatek od towarów i usług; podatek-podatek od towarów i usług-zwolnienia z podatku od towarów i usług
; towar-towar używany
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko, przedstawione we wniosku z dnia 20 grudnia 2011 r. (data wpływu 27 grudnia 2011 r.), uzupełnionym pismem z dnia 15 marca 2012 r. (data wpływu 19 marca 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT dostawy udziału w nieruchomości zabudowanej – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 27 grudnia 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT dostawy udziału w nieruchomości zabudowanej. Dnia 19 marca 2012 r. wniosek uzupełniono o doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

W dniu 18 listopada 1996 r. aktem notarialnym (rep. A nr (\`(...)\`)) Wnioskodawca dokonał wraz z H. T, zakupu od osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej udziałów w nieruchomości oznaczonej działka nr 8 (KW …), na zasadzie współwłasności łącznej – jako wspólnicy spółki cywilnej: (\`(...)\`).

W skład tej nieruchomości wchodziły m. in. budynki warsztatowe, magazyny, pomieszczenia gospodarcze i garaże. Transakcja ta nie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT. Nabycie udziałów nastąpiło ze środków osób fizycznych – wspólników spółki cywilnej, w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

W dniu 15 września 2009 r. tytułem uzupełnienia, aktem notarialnym (rep. A nr (\`(...)\`)) zapisano dodatkowo sprzedaż udziałów w 2 działkach oznaczonych nr 8 i nr 7 zapisanych w 2 księgach KW nr .. i KW nr … – bowiem budynki mieszczą się na obu nieruchomościach. Transakcja ta również nie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT.

Przedmiotowa nieruchomość była i jest wykorzystywana do prowadzonej przez spółkę cywilną działalności gospodarczej. Spółka ta od roku 1994 jest podatnikiem podatku VAT z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.

Przedmiotem działalności Spółki są usługi elektromechaniczne, które są świadczone w pomieszczeniach warsztatowych posadowionych na tej nieruchomości i od momentu zakupu stanowiły one majątek wspólników – osób fizycznych oraz nie zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych spółki cywilnej.

Przedmiotowe składniki majątku (budynki warsztatowe) nie były wprowadzone na stan środków trwałych firmy, nie były naliczane i odliczane odpisy amortyzacyjne. Dodatkowo nie były ponoszone żadne nakłady na rozbudowę, modernizację, czy ulepszenie tych składników, tym samym nie były dokonywane żadne odliczenia VAT z tytułu ponoszonych kosztów na tę nieruchomość.

Dnia 19 marca 2012 r. Zainteresowany doprecyzował opis zdarzenia przyszłego wskazując, iż:

*   \- dostawa budynków warsztatowych, magazynowych, pomieszczeń gospodarczych i garaży nie jest i nie będzie dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia,
*   \- pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą upłynął okres dłuższy niż 2 lata.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

W związku z planowaną likwidacją działalności gospodarczej, Wnioskodawca zamierza sprzedać posiadane udziały w opisanej nieruchomości, wobec czego pojawia się pytanie: czy czynność sprzedaży udziałów w ww. nieruchomości będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, sprzedaż ta nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT, ponieważ sprzedaż (dostawa) obejmuje towary używane i ma miejsce w okresie po upływie 5 lat od momentu ich nabycia. Ponadto, w momencie nabycia podatnikowi nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Pojęcie towaru ustawodawca zdefiniował w art. 2 pkt 6 ustawy. Zgodnie z zapisem zawartym w tym przepisie, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Jak stanowi art. 45 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), rzeczami w rozumieniu niniejszego Kodeksu są tylko przedmioty materialne.

Wyjaśnić jednocześnie należy, iż przedmiotami stosunków prawnych są dobra materialne i niematerialne. Wśród dóbr materialnych wyróżniamy m. in. rzeczy (Bednarek Małgorzata, „Mienie”, „Komentarz do art. 44-55 3 Kodeksu cywilnego”, Zakamycze 1997, komentarz do art. 45 k.c.). Rzeczy dzieli się na nieruchomości i rzeczy ruchome (Piasecki Kazimierz, „Kodeks cywilny, Księga pierwsza. Część ogólna. Komentarz”, Zakamycze 2003, komentarz do art. 45 k.c.).

Natomiast w myśl art. 46 § 1 ww. Kodeksu, nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.

Ponadto, prawo dopuszcza, aby własność tej samej rzeczy przysługiwała niepodzielnie kilku osobom. Na tym polega współwłasność w świetle art. 195 ustawy Kodeks cywilny. Współwłasność nie jest instytucją samodzielną, lecz stanowi odmianę własności i charakteryzuje się tym, że własność rzeczy (ruchomej lub nieruchomej) przysługuje kilku podmiotom. Do współwłasności stosuje się - jeśli co innego nie wynika z przepisów poświęconych specjalnie tej instytucji - przepisy odnoszące się do własności.

Należy zatem uznać, że udział każdego ze współwłaścicieli jest ze swej istoty szczególną postacią prawną własności.

Jak stanowi art. 196 § 1 ww. Kodeksu, współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną. Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy niniejszego działu (§ 2 ww. przepisu).

W przypadku współwłasności w częściach ułamkowych każdy ze współwłaścicieli ma określony ułamkiem udział w rzeczy. Udział wyraża zakres uprawnień współwłaściciela względem rzeczy wspólnej. Współwłaściciel ma względem swego udziału pozycję wyłącznego właściciela. Ze względu na charakter udziału, jako wyłącznego prawa współwłaściciela, zasadą jest, że każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli (art. 198 k.c.). Rozporządzanie udziałem polega na tym, że współwłaściciel może zbyć swój udział. Współwłaściciele są zatem odrębnymi podmiotami prawa.

Zatem, w zakresie pojęcia towarów np. gruntów zabudowanych, mieści się współwłasność, jako prawo do rzeczy wspólnej. Wobec powyższego, towarem jest także udział w gruncie zabudowanym (w prawie własności nieruchomości lub w prawie użytkowania wieczystego). Jest to zgodne z normami unijnymi, według których państwa członkowskie mogą uznać za towary udziały lub inne prawa o charakterze udziałowym, które dają ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności, czy też posiadania nieruchomości - art. 15 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L Nr 347 str. 1 ze zm.). Jak już wskazano powyżej, istotą dostawy towarów jest przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Czynność ta daje otrzymującemu towar prawo dysponowania rzeczą jak właściciel. Przepis nie wspomina stricte o przeniesieniu prawa własności. W związku z powyższym, sprzedaż udziału w prawie własności budynków oraz w prawie własności gruntu należy traktować, jako dostawę towarów, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, która mieści się w zakresie przedmiotowym opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Jednakże na podstawie obowiązującego od dnia 1 stycznia 2011 r. art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Niemniej zarówno w treści ustawy, jak i przepisach wykonawczych do niej, przewidziane zostały zwolnienia od podatku oraz obniżone stawki.

Stosownie do przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

1.  dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
2.  pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

W świetle wyżej przytoczonego przepisu, kluczowym dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynku jest ustalenie, kiedy nastąpiło jego pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.

Przez pierwsze zasiedlenie – art. 2 pkt 14 ustawy – rozumie się oddanie do użytkowania, w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części, po ich:

1.  wybudowaniu lub
2.  ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Co istotne, oddanie do użytkowania powinno nastąpić w ramach czynności podlegającej opodatkowaniu, a za takie można rozumieć m. in. objęcie we władanie budynku, budowli lub ich części przez pierwszego nabywcę lub pierwszego użytkownika. Przedmiotowa nieruchomość nie musi być faktycznie zamieszkała, lecz winna być przejęta przez nabywcę do użytkowania. Wydanie przedmiotowego obiektu nabywcy winno nastąpić w ramach wykonania przez sprzedającego czynności podlegających opodatkowaniu.

Ponadto, za oddanie do użytkowania w ramach czynności podlegających opodatkowaniu, uznać należy nie tylko sprzedaż, ale również umowy najmu i dzierżawy. Zatem pierwszym zasiedleniem będzie także moment oddania budynku do użytkowania pierwszemu najemcy (dzierżawcy).

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem, że:

1.  w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
2.  dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Analizując powyższe przepisy stwierdzić należy, iż jeżeli dostawa budynków, budowli lub ich części będzie mogła korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, wówczas badanie przesłanek wynikających z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10a stanie się bezzasadne.

Jak wynika z art. 43 ust. 7a ustawy, warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10a lit. b, nie stosuje się, jeżeli budynki, budowle lub ich części w stanie ulepszonym były wykorzystywane przez podatnika do czynności opodatkowanych przez co najmniej 5 lat.

Wskazać również należy, iż w myśl art. 43 ust. 10 ustawy, podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10, i wybrać opodatkowanie dostawy budynków, budowli lub ich części, pod warunkiem, że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części:

1.  są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni;
2.  złożą, przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego, zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części.

Jak stanowi art. 29 ust. 5 ustawy, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.

Z powyższego jednoznacznie wynika, że co do zasady, grunt będący przedmiotem sprzedaży podlega opodatkowaniu według takiej stawki podatku od towarów i usług, jaką opodatkowane są budynki i budowle na nim posadowione. Oznacza to, że w sytuacji, gdy budynki i budowle lub ich części korzystają ze zwolnienia od podatku VAT, również sprzedaż gruntu korzysta ze zwolnienia od podatku.

Z opisu przedstawionego we wniosku wynika, iż Wnioskodawca wraz z wspólnikiem dokonał zakupu od osób fizycznych udziałów w nieruchomości zabudowanej m. in. budynkami warsztatowymi, magazynami, pomieszczeniami gospodarczymi i garażami. Transakcja nabycia nie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT. Przedmiotowa nieruchomość była i jest wykorzystywana w prowadzonej przez Spółkę cywilną działalności gospodarczej. Spółka od roku 1994 jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Wnioskodawca nie ponosił na nieruchomość żadnych nakładów na rozbudowę, modernizację czy ulepszenie tych budynków, tym samym nie były dokonywane żadne odliczenia podatku w związku z ponoszonymi kosztami na tę nieruchomość. Ponadto – jak wskazał Wnioskodawca – dostawa budynków (warsztatowych, magazynowych, pomieszczeń gospodarczych i garaży) nie będzie dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia, a pomiędzy tą czynnością (pierwszym zasiedleniem) a dostawą upłynął okres dłuższy niż 2 lata.

W odniesieniu do przedstawionego przez Wnioskodawcę opisu sprawy stwierdzić należy, iż dopiero w momencie sprzedaży przez Zainteresowanego przedmiotowych budynków (udziału) zostanie spełniona definicja pierwszego zasiedlenia, o której mowa w art. 2 pkt 14 ustawy. W tym momencie bowiem zostaną one oddane do użytkowania w wykonaniu czynności podlegającej opodatkowaniu pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi po jej wybudowaniu. W przedmiotowej sprawie – wbrew twierdzeniu Zainteresowanego – nie miało jeszcze miejsce pierwsze zasiedlenie, gdyż nabycie przez wspólników spółki cywilnej (osób fizycznych) budynków zarówno w roku 1996, jak i w 2004, nie było czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, skutkiem czego nie spełniało przesłanki pierwszego zasiedlenia.

Wobec powyższego, jeżeli po nabyciu przedmiotowa nieruchomość nie była oddana użytkownikowi do użytkowania w wykonaniu czynności podlegającej opodatkowaniu, to pierwsze zasiedlenie budynków nastąpi dopiero w chwili sprzedaży przedmiotowej nieruchomości. Z uwagi na powyższe, ww. transakcja dostawy budynków nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.

Niemniej, wyjaśnić należy, iż sprzedaż ww. budynków spełnia przesłanki do zastosowania zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy. Uprawnienie takie wiąże się z faktem, że Wnioskodawcy w związku z nabyciem tych budynków nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku, i nie ponosił na ww. budynki nakładów przekraczających 30% wartości początkowej. W konsekwencji zastosowanie zwolnienia na podstawie – pkt 10a powołanego przepisu – jest prawnie możliwe.

Skutkiem powyższego – na podstawie art. 29 ust. 5 ustawy – dostawa gruntu, na którym posadowione są budynki korzystające ze zwolnienia, również korzystać będzie ze zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Reasumując, czynność sprzedaży udziałów w nieruchomości zabudowanej budynkami (warsztatowymi, magazynami, pomieszczeniami gospodarczymi oraz garażami), będzie zwolniona od podatku do towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.