Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBI/2/415-13/12/PC
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2012-06-27
Teza: 1. Czy otrzymane odszkodowanie podlega opodatkowaniu? 2. Jeżeli tak, to czy w zeznaniu rocznym za 2011r. Wnioskodawczyni może wykazać otrzymane odszkodowanie i jednocześnie w tej samej kwocie wykazać koszty uzyskania przychodu (którymi są wydatki poniesione na naprawę części powstałych uszkodzeń w budynku mieszkalnym)?
Słowa kluczowe: nieruchomości; odszkodowania; szkody; ugody
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni, przedstawione we wniosku z dnia 26 marca 2012r. (data wpływu do tut. BKIP 27 marca 2012r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie:

*   opodatkowania otrzymanego odszkodowania – **jest prawidłowe,**
*   zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na wymianę okien i drzwi - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 27 marca 2012r. wpłynął do tut. BKIP wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie

*   opodatkowania otrzymanego odszkodowania,
*   zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na wymianę okien i drzwi.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny :

Dnia 21 czerwca 2011r. Wnioskodawczyni podpisała porozumienie z Firmą X będącą generalnym wykonawcą robót związanych z realizacją kontraktu dotyczącego zadania "budowa obwodnicy”. Prace drogowe prowadzone w rejonie przez Firmę X spowodowały nieodwracalne szkody w budynku Wnioskodawczyni. Z informacji uzyskanych z Urzędu Miasta wynikało, że ww. Firma X ponosi odpowiedzialność za wszystkie wynikłe szkody, powstałe na skutek prowadzonych robót drogowych (zgodnie z art. 652 Kodeksu cywilnego).

Na wniosek Wnioskodawczyni przeprowadzono trzykrotną inwentaryzację jej budynku, została przeprowadzona opinia techniczna co do zalanych piwnic. Na posesji Wnioskodawczyni dokonano również pomiaru drgań emitowanych przez maszyny pracujące przy budowie drogi. Wszystkie szkody wyrządzone w budynku zostały udokumentowane przez Firmę X. W związku z powstałymi szkodami w budynku mieszkalnym Wnioskodawczyni wystąpiła do Firmy X z żądaniem wykonania prac likwidujących szkody wyrządzone w ww. budynku. Po licznej korespondencji i rozmowach przeprowadzonych z przedstawicielami Firmy X Wnioskodawczyni zgodziła się na podpisanie porozumienia. Z otrzymanej kwoty mogła tylko częściowo pokryć wydatki poniesione na naprawę szkód spowodowanych w trakcie prac drogowych prowadzonych w 2010 r. i 2011 r. (odszkodowanie nie pokryło faktycznych kosztów). Za wykonane prace remontowe Wnioskodawczyni posiada rachunki:

*   na wymianę dwóch okien (z 2012 r.), które były nieszczelne gdyż zniekształciły się oraz
*   wymianę dwóch drzwi wewnętrznych (rachunki z 2011 r.), gdyż również uległy zniekształceniu i nie nadawały się do naprawy.

Jednocześnie Wnioskodawczyni informuje, że wydatki te nie zostały odliczone w ramach ulg mieszkaniowych i w VZM.

W związku z występującymi wątpliwościami i różnymi interpretacjami dotyczącymi odszkodowań w złożonym zeznaniu PIT-37 za 2011r. Wnioskodawczyni wykazała otrzymaną kwotę odszkodowania i opodatkowała ją w całości.

Od Firmy X otrzymała tylko porozumienie (nie otrzymała innej dokumentacji).

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy otrzymane odszkodowanie podlega opodatkowaniu?

Jeżeli tak, to czy w zeznaniu rocznym za 2011r. Wnioskodawczyni może wykazać otrzymane odszkodowanie i jednocześnie w tej samej kwocie wykazać koszty uzyskania przychodu (którymi są wydatki poniesione na naprawę części powstałych uszkodzeń w budynku mieszkalnym)?

Zdaniem Wnioskodawczyni, otrzymane odszkodowanie należało wykazać w zeznaniu PIT-37 za 2011 r., a wydatki które poniosła na naprawy uszkodzeń powstałych na nieruchomości (wymianę okien i drzwi) wykazała jako koszty uzyskania przychodu.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam co następuje:

Jedną z podstawowych zasad obowiązujących na gruncie ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), jest zasada powszechności opodatkowania. W myśl tej zasady, wyrażonej w art. 9 ust. 1 ww. ustawy, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Wyrazem jej praktycznej realizacji jest art. 11 ust. 1 ww. ustawy, z którego treści wynika, że przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Na mocy art. 10 ust. 1 pkt 9 tej ustawy, do przychodów zalicza się m.in. przychody z innych źródeł. W myśl art. 20 ust. 1 wyżej powołanej ustawy, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Sformułowanie „w szczególności” dowodzi, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również inne przychody niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł należy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Stosownie do regulacji zawartej w art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem:

1.  określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
2.  odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
3.  odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
4.  odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
5.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
6.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
7.  odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Z literalnego brzmienia powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że nie wszystkie odszkodowania otrzymane przez osoby fizyczne wolne są od podatku dochodowego. Ze zwolnienia przedmiotowego korzystają bowiem jedynie te odszkodowania i zadośćuczynienia, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów rangi ustaw lub aktów wykonawczych wydanych na ich podstawie, z wyjątkiem wyłączonych ze zwolnienia wolą ustawodawcy.

Z art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy wynika, iż wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:

1.  otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
2.  dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Zgodnie z art. 652 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), jeżeli wykonawca przejął protokolarnie od inwestora teren budowy, ponosi on aż do chwili oddania obiektu odpowiedzialność na zasadach ogólnych za szkody wynikłe na tym terenie.

Odpowiedzialność wykonawcy określona w art. 652 kodeksu cywilnego w aspekcie podmiotowym obejmuje zarówno odpowiedzialność wobec osób trzecich, jak i odpowiedzialność wobec stron uczestniczących w procesie budowlanym. W aspekcie przedmiotowym odpowiedzialność wykonawcy dotyczy zarówno szkód na osobie, jak i szkód na mieniu, zarówno deliktową, jak i kontraktową. Jak trafnie wskazano w judykaturze, ustalenie odpowiedzialności wykonawcy wymaga wskazania jako jej podstawy nie tylko art. 652 kodeksu cywilnego, ale ponadto przepisu wskazującego zasadę tej odpowiedzialności; w odniesieniu do odpowiedzialności deliktowej będą to przepisy art. 415 i n. kodeksu cywilnego.

Stosownie do art. 415 kodeksu cywilnego, kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia.

Powołany przepis kodeksu cywilnego stanowi dla poszkodowanego generalną podstawę prawną do domagania się naprawienia szkody. Przepis ten jednak nie określa ani wysokości odszkodowania, ani zasad jej ustalenia. Powyższy przepis daje wyłącznie podstawę prawną do dochodzenia odszkodowania. Oznacza to, że odszkodowanie otrzymane na podstawie art. 652 w zw. z art. 415 kodeksu cywilnego nie jest odszkodowaniem o jakim mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym nie może podlegać zwolnieniu z opodatkowania.

Przenosząc powyższe uregulowania prawne na grunt rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, iż przychód jaki Wnioskodawczyni otrzymała w postaci odszkodowania wypłaconego na podstawie porozumienia stron należy potraktować jako przychód z tzw. „innych źródeł”, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Otrzymane przez Wnioskodawczynię odszkodowanie nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż otrzymane przez Wnioskodawczynię odszkodowanie wynika jedynie z ustaleń zawartych między stronami i ma charakter, czysto umowny. Wysokość tego odszkodowania podobnie jak zasady ustalania wysokości odszkodowania nie wynikają bowiem z żadnej ustawy ani aktu wykonawczego.

Otrzymane środki nie korzystają również ze zwolnienia o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż jak sama Wnioskodawczyni zaznaczyła w treści wniosku, ww. odszkodowanie otrzymane zostało na podstawie podpisanego porozumienia, a nie na podstawie wyroku lub ugody sądowej. Reasumując otrzymane odszkodowanie stanowi przychód z „innych źródeł” o których mowa w art. 20 ust. 1 ww. ustawy i należy je wykazać w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy w którym zostało wypłacone.

Na marginesie jednak należy zauważyć, iż podatnicy którzy niezależnie od liczby źródeł przychodów uzyskali m.in. również przychody z innych źródeł, opodatkowanych na ogólnych zasadach przy zastosowaniu skali podatkowej, od których ani płatnik, ani podatnik w ciągu roku podatkowego nie miał obowiązku odprowadzania zaliczek; są obowiązani składać zeznanie na formularzu PIT-36. Tak więc Wnioskodawczyni uzyskany przychód z otrzymanego odszkodowania winna wykazać w tej deklaracji, a nie jak wskazała w PIT-37.

Odnośnie możliwości zaliczenia wskazanych we wniosku wydatków poniesionych na wymianę uszkodzonych okien oraz drzwi do kosztów uzyskania przychodów, stwierdzić należy, iż przesłanki uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu reguluje art. 22 ww. ustawy. Zgodnie z art. 22 ust. 1 tej ustawy, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. (…).

Kosztami uzyskania przychodu są zatem wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z uzyskanym przychodem. Z oceny związku z uzyskanym przychodem winno wynikać, iż poniesiony wydatek obiektywnie mógł się przyczynić do osiągnięcia przychodu z danego źródła. Aby zatem wydatek mógł być uznany za koszt uzyskania przychodu winien, w myśl powołanego przepisu spełniać łącznie następujące warunki:

*   pozostawać w związku przyczynowym z przychodem lub źródłem przychodu i być poniesiony w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu,
*   nie znajdować się na liście kosztów nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów, wymienionych w art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
*   być właściwie udokumentowany.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż prace drogowe prowadzone przez Firmę X związane z budową obwodnicy, spowodowały nieodwracalne szkody w budynku Wnioskodawczyni tj. spowodowały zniekształcenie okien i drzwi. W związku z poniesionymi szkodami Wnioskodawczyni poniosła wydatki na wymianę ww. elementów budynku. Ponadto Wnioskodawczyni podpisała porozumienie z Firmą X na mocy którego ww. firma zapłaciła jej odszkodowanie.

Mając na uwadze stan faktyczny oraz ww. przepisy prawa stwierdzić należy, iż w przedmiotowym przypadku nie został spełniony warunek pozostawania ww. kosztów w związku przyczynowym z przychodem z tytułu odszkodowania wypłaconego w wyniku zawartego porozumienia z Firmą X; wydatki te nie były poniesione w celu uzyskania odszkodowania, jak również w celu zachowania czy też zabezpieczenia źródła przychodu. Jak wynika z wniosku, rzeczone wydatki Wnioskodawczyni poniosłaby niezależnie od tego czy „odszkodowanie” zostałoby Jej wypłacone, czy też nie. Oznacza to, iż nie ma żadnych podstaw prawnych aby wydatki te zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu z tytułu odszkodowania otrzymanego od Firmy X na mocy zawartego porozumienia. Wydatki te nie mają bowiem żadnego związku z otrzymanym odszkodowaniem.

Reasumując, stanowisko Wnioskodawcy, w zakresie:

*   opodatkowania otrzymanego odszkodowania – jest prawidłowe,
*   zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na wymianę okien i drzwi - jest nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z dnia 14 marca 2012r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.