Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP3-3.4011.187.2018.6.IM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2018-06-26
Teza: Skutki podatkowe wypłaty przez bank odsetek i premii gwarancyjnej od wkładu zgromadzonego na książeczce mieszkaniowej nabytej w drodze cesji.
Słowa kluczowe: cesja; książeczka mieszkaniowa; premia; zwolnienie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z dnia 9 kwietnia 2018 r. (data wpływu 11 kwietnia 2018 r.) uzupełnione pismem z dnia 25 maja 2018 r. (data nadania 25 maja 2018 r., data wpływu 28 maja 2018 r.) na wezwanie z dnia 17 maja 2018 r. Nr 0111-KDIB4.4015.62.2018.2.BD, 0114-KDIP3-3.4011.187.2018.3.IM (data nadania 17 maja 2018 r., data doręczenia 24 maja 2018 r.) oraz pismem z dnia 21 czerwca 2018 r. (data nadania 21 czerwca 2018 r., data wpływu 25 czerwca 2018 r., na wezwanie z dnia 18 czerwca 2018 r. Nr 0114-KDIP3-3.4011.187.2018.5.IM (data nadania 19 czerwca 2018 r., data doręczenia 21 czerwca 2018 r. ), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych wypłaty przez bank odsetek i premii gwarancyjnej od wkładu zgromadzonego na książeczce mieszkaniowej nabytej w drodze cesji jest:

*   **nieprawidłowe** – w części zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych;

*   **prawidłowe** – w części braku obowiązku wykazania ww. wypłat w zeznaniu rocznym.

UZASADNIENIE

W dniu 11 kwietnia 2018 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych wypłaty przez bank odsetek i premii gwarancyjnej od wkładu zgromadzonego na książeczce mieszkaniowej nabytej w drodze cesji.

Z uwagi na braki formalne, pismem z dnia 17 maja 2018 r. Nr 0111-KDIB4.4015.62.2018.2.BD, 0114-KDIP3-3.4011.187.2018.3.IM (data nadania 17 maja 2018 r., data doręczenia 24 maja 2018 r.), wezwano Wnioskodawczynię do uzupełnienia braków formalnych wniosku.

Pismem z dnia 25 maja 2018 r. (data nadania 25 maja 2018 r., data wpływu 28 maja 2018 r.) Wnioskodawczyni uzupełniła wniosek w terminie.

Z uwagi na dalsze wątpliwości, pismem z dnia 18 czerwca 2018 r. Nr 0114-KDIP3-3.4011.187.2018.5.IM (data nadania 19 czerwca 2018 r., data doręczenia 21 czerwca 2018 r.), wezwano Wnioskodawczynię do uzupełnienia braków formalnych wniosku.

Pismem z dnia 21 czerwca 2018 r. (data nadania 21 czerwca 2018 r., data wpływu 25 czerwca 2018 r.) Wnioskodawczyni uzupełniła wniosek w terminie.

We wniosku i uzupełnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny.

W dniu 20 stycznia 2018 r. w Banku dokonano cesji książeczki mieszkaniowej. Stronami cesji było rodzeństwo (rodzone siostry: Z. Č. i H. G. - Wnioskodawczyni). Nowa właścicielka książeczki mieszkaniowej (Wnioskodawczyni) nabyła prawo do likwidacji książeczki mieszkaniowej i uzyskania premii gwarancyjnej. Następnie Wnioskodawczyni w Banku złożyła wniosek o jej likwidację i w dniu 15 lutego 2018 r. przelewem na konto bankowe otrzymała kwotę w wysokości 35.243,52 zł, na którą składa się:

*   3.400,00 zł - wkład na książeczce mieszkaniowej
*   28.226,71 zł - premia gwarancyjna
*   3.662,80 zł - odsetki

Opłata za likwidację książeczki mieszkaniowej wyniosła - 45,99 zł. Cesja książeczki mieszkaniowej została dokonana nieodpłatnie pomiędzy stronami w oddziale Banku na bankowym druku. Bank pobrał jedynie opłatę za dokonanie cesji w wysokości 70 zł.

Nie sporządzono żadnych innych dokumentów, np.: aktu notarialnego, umowy darowizny, czy też umowy sprzedaży, itp.

W piśmie z dnia 21 czerwca 2018 r. Wnioskodawczyni wskazała, że nie jest w stanie ustalić dokładnej daty założenia książeczki mieszkaniowej (było to w latach 70-tych XX w.), z całą pewnością została ona założona przed datą 23 października 1990 r.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1.  Czy fakt otrzymania książeczki mieszkaniowej w drodze nieodpłatnej cesji i jej późniejsza likwidacja (realizacja), w następstwie której bank wypłaca określoną (wynikającą z odrębnych przepisów) kwotę pieniędzy (znaną dopiero po jej wyliczeniu przez bank) podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn?
2.  Czy nowy właściciel książeczki mieszkaniowej jest zobowiązany do złożenia deklaracji SD-Z2?
3.  Czy nowy właściciel książeczki mieszkaniowej jest zobowiązany do uwzględnienia w rozliczeniu PIT odsetek i premii gwarancyjnej od wkładu zgromadzonego na książeczce mieszkaniowej?

Niniejsza interpretacja dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. W zakresie podatku od spadków i darowizn zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Zdaniem Wnioskodawczyni, kwoty z likwidacji książeczki mieszkaniowej nie ujawnia się w rocznym rozliczeniu podatku dochodowego od osób fizycznych, ponieważ w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 125 wartość nieodpłatnego świadczenia otrzymana od osoby należącej do I grupy podatkowej (siostra) w rozumieniu podatku od spadków i darowizn jest wolna od opodatkowania podatkiem dochodowym.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe – w części zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych; prawidłowe – w części braku obowiązku wykazania ww. wypłat w zeznaniu rocznym.

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 200, z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 11 ust. 1 ww. ustawy: przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 25b i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że cesja książeczki mieszkaniowej została dokonana pomiędzy siostrami rodzonymi, czyli pomiędzy osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu ustawy o podatku od spadków i darowizn. Wnioskodawczyni po nabyciu praw do książeczki mieszkaniowej, wystąpiła do Banku z wnioskiem o likwidację książeczki mieszkaniowej i otrzymała przelewem bankowym pieniądze z tego tytułu. Wnioskodawczyni nie jest w stanie ustalić dokładnej daty założenia książeczki mieszkaniowej (było to w latach 70-tych XX w.), z całą pewnością została ona założona przed datą 23 października 1990 r.

Wątpliwość Wnioskodawczyni budzi kwestia, czy nowy właściciel książeczki mieszkaniowej - Wnioskodawczyni jest zobowiązana do uwzględnienia w rozliczeniu PIT odsetek i premii gwarancyjnej od wkładu zgromadzonego na książeczce mieszkaniowej.

Według Wnioskodawczyni kwoty z likwidacji nie ujawnia się w rozliczeniu rocznym, gdy są zwolnione od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy, źródłami przychodu są kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c).

Zgodnie z art. 18 ww. ustawy, za przychód z praw majątkowych uważa się w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, praw do projektów wynalazczych, praw do topografii układów scalonych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw.

Przepisy ustawy podatkowej mimo, że posługują się terminem „prawa majątkowe”, nie definiują tego pojęcia, a zawarty w art. 18 katalog tych praw jest jedynie przykładowy, na co wskazuje użyte przez ustawodawcę sformułowanie „w szczególności”. Oznacza to, że przychód powstały w związku z wszelkiego rodzaju prawami majątkowymi, które nie zostały wprost przyporządkowane do innych źródeł przychodów określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, mieści się w kategorii przychodów wymienionych w art. 18 tej ustawy. Zatem, tą kategorią został objęty każdy przychód osiągnięty przez podatnika w związku z posiadaniem lub nabyciem przez niego praw o charakterze majątkowym.

W związku z powyższym cesja książeczki mieszkaniowej z rodzonej siostry na Wnioskodawczynię, skoro – jak wynika z treści wniosku – nie została dokonana w formie darowizny, stanowi przychód z praw majątkowych i podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Jednak zaznaczyć należy, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych przewiduje zwolnienia od podatku, tzn. sytuacje, w których nie dochodzi do opodatkowania, mimo że spełnione są generalne przesłanki kwalifikacji danego przysporzenia majątkowego do przychodu podatkowego.

Jak wynika z treści art. 21 ust. 1 pkt 125 ww. ustawy, wolna od podatku dochodowego jest wartość świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, obliczona zgodnie z art. 11 ust. 2-2b, otrzymanych od osób zaliczonych do I i II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn, z zastrzeżeniem ust. 20.

Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wartość pieniężną świadczeń w naturze, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 2-2c, określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania.

Wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się - stosownie do brzmienia ust. 2a powołanego art. 11 – w następujący sposób:

1.  jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców;
2.  jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu;
3.  jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku - według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku;
4.  w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

Jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną według zasad określonych w ust. 2 lub 2a, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika (art. 11 ust. 2b powołanej ustawy).

W myśl art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2018 r., poz. 644), do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:

1.  do grupy I – małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;
2.  do grupy II – zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa;
3.  do grupy III – innych nabywców.

Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że przychód z tytułu cesji książeczki mieszkaniowej na Wnioskodawczynię, na mocy art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest zwolniony z opodatkowania podatkiem dochodowym.

Natomiast ustosunkowując się do otrzymanych odsetek i premii gwarancyjnej z tytułu likwidacji książeczki mieszkaniowej, wyjaśnić należy, co następuje.

Zgodnie z art. 52a ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zwalnia się od podatku dochodowego odsetki i premie gwarancyjne od wkładów zgromadzonych na książeczkach mieszkaniowych.

W tym miejscu należy podkreślić, że z dniem 18 października 2014 r. uchylony został art. 52a ust. 1 pkt 5 ww. ustawy.

Powyższy przepis uchylony został ustawą z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2014 r., poz. 1328 z późn. zm.). Jednocześnie ta sama ustawa zachowała zwolnienie odsetek i premii od wkładów zgromadzonych na książeczkach mieszkaniowych.

Zgodnie bowiem z art. 15 ust. 1 ww. ustawy, zwalnia się od podatku dochodowego odsetki i premie gwarancyjne od wkładów zgromadzonych na książeczkach mieszkaniowych, o których mowa w ustawie z dnia 30 listopada 1995 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 763, z późn. zm.).

Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych, udzielaniu premii gwarancyjnych oraz refundacji bankom wypłaconych premii gwarancyjnych, właścicielom książeczek mieszkaniowych przysługuje premia w związku z dokonaniem jednej z czynności wymienionych w powyższym przepisie.

Premię gwarancyjną oblicza i wypłaca bank prowadzący obsługę rachunków wkładów oszczędnościowych na książeczkach mieszkaniowych wystawionych do dnia 23 października 1990 r. (art. 3 ust. 3 ww. ustawy).

Podkreślić należy, że powyższa ustawa definiuje również pojęcie „właściciela książeczki mieszkaniowej”, jako osobę fizyczną, która jest posiadaczem wkładu oszczędnościowego gromadzonego na rachunku bankowym na cele mieszkaniowe, którego imienny dowód stanowi książeczka mieszkaniowa wystawiona do dnia 23 października 1990 r. (art. 2 pkt 5 ww. ustawy).

W związku z powyższym, pozyskane w związku z likwidacją książeczki mieszkaniowej środki finansowe, jeżeli stanowią premię gwarancyjną i odsetki od wkładów zgromadzonych na tych książeczkach mieszkaniowych, korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie ww. art. 15 ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, a zatem nie wystąpi obowiązek wykazania tych środków w zeznaniu rocznym.

Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej stanu faktycznego przedstawionego we wniosku w części dotyczącej zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe, gdyż do odsetek i premii gwarancyjnej od wkładu zgromadzonego na książeczce mieszkaniowej ma zastosowanie zwolnienia od podatku wynikające z art. 15 ww. ustawy. Natomiast stanowisko Wnioskodawczyni co do braku konieczności wykazania otrzymanych środków w zeznaniu rocznym jest prawidłowe.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego).

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe postępowanie jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.