Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT2-3.4011.58.2025.1.MS
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-02-04
Teza: Skutki podatkowe wypłaty odszkodowania.
Słowa kluczowe: odszkodowania; polisa ubezpieczeniowa; wypadek; zadośćuczynienie; zwolnienie-zwolnienie podmiotowe
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Zwolnienia przedmiotowe.-Zwolnienia od podatku dochodowego.-Odszkodowania i zadośćuczynienia.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3-art. 21-ust. 1-pkt 4-lit. a

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

20 stycznia 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej.
    Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

W dniu ... 2021 r. uczestniczyła Pani w wypadku komunikacyjnym i poniosła obrażenia
    ciała. Ubezpieczyciel sprawcy wypadku (...) prowadząc sprawę o numerze szkody ...
    zaproponował zakończenie sprawy na etapie przedsądowym poprzez zawarcie ugody
    pozasądowej. Na podstawie ugody ubezpieczyciel zapłaci Pani tytułem odszkodowania i
    zadośćuczynienia jednorazową kwotę pieniężną, która będzie obejmować zaspokojenie
    wszelkich roszczeń, w tym roszczeń rentowych (podstawa prawna art. 445 § 1 oraz art.
    444 § 1 Kodeksu cywilnego).
    Ponadto wskazuje Pani, że:
      1) jednorazowa kwota zadośćuczynienia i odszkodowania będzie wypłacona z tytułu
        ubezpieczeń osobowych - ubezpieczenie OC sprawcy zdarzenia;
      2) na dzień wypłaty zadośćuczynienia i odszkodowania będzie Pani zamieszkiwać dla
        celów podatkowych w Polsce;
      3) zadośćuczynienie i odszkodowanie nie zostanie wypłacone w związku prowadzoną
        działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej.

## Pytanie

1. Czy w świetle obowiązujących przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych
        w szczególności art 21 ust 1 pkt 3 powinna Pani zgłosić powyższą kwotę
        odszkodowania i zadośćuczynienia do opodatkowania w zeznaniu podatkowym i
        zapłacić od tej kwoty podatek?
    Pani stanowisko w sprawie
    W Pani ocenie kwoty uzyskanej z OC sprawcy wypadku komunikacyjnego z tytułu
    zadośćuczynienia i odszkodowania za uszkodzenie ciała i rozstrój zdrowia nie należy
    zgłaszać do opodatkowania i płacić od niej podatku. Taka kwota jest wolna od podatku.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.):
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art.
      24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka
      sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku
      podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest
      stratą ze źródła przychodów.

    Z ww. przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych
    podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika z wyjątkiem tych, które
    zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, zawartym w
    ww. ustawie, bądź od których zaniechano poboru podatku.
    Ogólne pojęcie przychodu zostało wyjaśnione w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie
      realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art.
      19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji
      podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
      otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, realną korzyścią
    majątkową podatnika. Ustawodawca przyjął zasadę, że przychodami są:
    1) pieniądze i wartości pieniężne, które:
      · zostały otrzymane przez podatnika – czyli takie pieniądze i wartości pieniężne, które
        podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
      · zostały postawione do dyspozycji podatnika – czyli takie przysporzenia, które zostały
        mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki
        pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma
        możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to
        uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i
        wartości pieniężne do dyspozycji podatnika;
    2) wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń – czyli
      takie przysporzenia majątkowe, które mają postać:
      · świadczeń w naturze (otrzymane rzeczy lub prawa);
      · nieodpłatnych świadczeń innych niż świadczenia w naturze (np. otrzymane usługi).
    Źródła przychodów zostały określone w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od
    osób fizycznych. Jednym z nich są „inne źródła”, czyli źródła inne niż wymienione w art. 10
    ust. 1 pkt 1-8b ustawy (art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy).
    Przy czym, zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu
      emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w
      rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty
      uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz
      wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także
      dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki
      pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane
      z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w
      art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja
    przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii
    zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 tej

    ustawy. W związku z tym, każde świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie
    stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w
    art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.
    Różnego rodzaju świadczenia, w tym m.in. odszkodowania czy zadośćuczynienia stanowią
    – co do zasady – przychód w rozumieniu cytowanego wyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie odszkodowania i
    zadośćuczynienia podlegają opodatkowaniu. Niektóre z nich, wymienione w katalogu
    zwolnień przedmiotowych, określonym w art. 21 ust. 1 cyt. ustawy, korzystają ze
    zwolnienia od podatku. Należy również zaznaczyć, że korzystanie z każdej preferencji
    podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy
    spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną
    danej preferencji.
    Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
    wolne od podatku dochodowego są:
      otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady
      ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów
      wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw lub aktów administracyjnych
      wydanych na podstawie tych przepisów, oraz otrzymane odszkodowania lub
      zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z
      postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień
      zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26
      czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 2023 r. poz. 1465), z wyjątkiem:
      a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu
      wypowiedzenia umowy o pracę,
      b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych
      zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn
      niedotyczących pracowników,
      c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia
      funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
      d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
      e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną
      działalnością gospodarczą,
      f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z
      prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są
      opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o
      których mowa w art. 30c,
      g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe;
    Zwolnieniem określonym w przytoczonym powyżej przepisie art. 21 ust. 1 pkt 3 ww.
    ustawy, objęte są tylko odszkodowania i zadośćuczynienia, których wysokość lub zasady
    ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych
    wydanych na podstawie tych ustaw, bądź postanowień układów zbiorowych pracy, innych
    opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa
    w art. 9 § 1 Kodeksu pracy, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w lit. a)-g) tego
    artykułu. Oznacza to, że zwolnienie nie obejmuje wszystkich odszkodowań
    (zadośćuczynień), a tylko te, których wysokość lub zasady ustalania zostały określone
    wprost w stosownych przepisach prawa, z wyjątkiem enumeratywnie wymienionych
    kategorii odszkodowań (zadośćuczynień).
    Z przedstawionego przez Panią opisu sprawy nie wynika, aby wysokość lub zasady
    ustalania przyznanego Pani zadośćuczynienia i odszkodowania zostały określone wprost
    w stosownych przepisach prawa.

    W opisie sprawy wskazała Pani, że jednorazowa kwota zadośćuczynienia i odszkodowania
    będzie wypłacona z tytułu ubezpieczeń osobowych - ubezpieczenie OC sprawcy zdarzenia.
    Zadośćuczynienie i odszkodowanie nie zostanie wypłacone w związku prowadzoną
    działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej.
    Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Wolne od podatku dochodowego są kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń
      majątkowych i osobowych, z wyjątkiem:
      a) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną
        działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji
        rolnej, z których dochody są opodatkowane zgodnie z art. 27 ust. 1 lub art. 30c,
      b) dochodu, o którym mowa w art. 24 ust. 15 i 15a;
    W myśl art. 24 ust. 15 ww. ustawy:
      Dochodem z tytułu inwestowania składki ubezpieczeniowej w związku z umową
      ubezpieczenia zawartą na podstawie przepisów o działalności ubezpieczeniowej i
      reasekuracyjnej, w przypadku ubezpieczeń związanych z funduszami kapitałowymi,
      jest różnica między wypłaconą kwotą świadczenia a sumą składek wpłaconych do
      zakładu ubezpieczeń, które zostały przekazane na fundusz kapitałowy.
    Natomiast w myśl art. 24 ust. 15a ww. ustawy:
      Dochodem z tytułu inwestowania składki ubezpieczeniowej w związku z umową
      ubezpieczenia na życie lub dożycie, zawartą na podstawie odrębnych przepisów, w
      której świadczenie zakładu ubezpieczeń z tytułu dożycia jest:
      1) ustalane na podstawie określonych indeksów lub innych wartości bazowych albo
      2) równe składce ubezpieczeniowej powiększonej o określony w umowie
      ubezpieczenia wskaźnik
      - jest różnica między wypłaconą kwotą świadczenia a składką wpłaconą do zakładu
      ubezpieczeń.
    W przepisie tym ustawodawca posługuje się zwrotem „kwoty otrzymane z tytułu
    ubezpieczeń”. W związku z powyższym, jeżeli świadczenie wypłacone zostało z tytułu
    ubezpieczeń majątkowych i osobowych, a nie mieści się ono w punktach a) i b) przepisu,
    to takie świadczenie podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od
    osób fizycznych. Przez kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń objęte dyspozycją ww.
    przepisu rozumie się świadczenia, do wypłaty których zobowiązany jest ubezpieczyciel w
    związku z zawartą umową ubezpieczenia. W przypadku tego zwolnienia bez znaczenia
    pozostaje, czy odszkodowanie, zadośćuczynienie wypłacane jest w drodze wyroku
    sądowego, ugody sądowej (sądowej i pozasądowej), czy też dobrowolnie przez
    ubezpieczyciela.
    Z treści art. 805 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r. poz.
    1610 ze zm.) wynika, że:
      Przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności
      swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia
      przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić
      składkę.
    Zgodnie z art. 805 § 2 ww. Kodeksu:
      Świadczenie ubezpieczyciela polega w szczególności na zapłacie:
      1) przy ubezpieczeniu majątkowym - określonego odszkodowania za szkodę
        powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku;

      2) przy ubezpieczeniu osobowym - umówionej sumy pieniężnej, renty lub innego
        świadczenia w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku w życiu osoby
        ubezpieczonej.
    Zatem wskazać należy, że otrzymane przez Panią zadośćuczynienie i odszkodowanie nie
    korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy
    o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ otrzymane przez Panią
    zadośćuczynienie i odszkodowanie nie stanowi zadośćuczynienia i odszkodowania,
    którego wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub
    przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, ani też zadośćuczynienia,
    odszkodowania którego wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień
    układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych,
    regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy Kodeks pracy.
    Jednakże stwierdzam, że otrzymane przez Panią zadośćuczynienie i odszkodowanie, które
    wypłacone zostało Pani na podstawie ugody pozasądowej przez ubezpieczyciela z
    ubezpieczenia w ramach obowiązkowego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej
    (OC posiadaczy pojazdów mechanicznych) sprawcy wypadku stanowi przychód z innych
    źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych, korzystający ze zwolnienia przedmiotowego na
    podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Wobec tego, skoro ww. zadośćuczynienie i odszkodowanie nie podlega opodatkowaniu
    podatkiem dochodowym od osób fizycznych to nie należy wykazywać go w składanym
    zeznaniu podatkowym.
    Tym samym Pani stanowisko, należało uznać za nieprawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego,
    który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Końcowo należy wskazać, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji
    przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania
    podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretację opiera się wyłącznie na
    opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego podanego we wniosku – nie prowadzi
    postępowania dowodowego. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej
    interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawione we
    wniosku zdarzenie jest zgodne ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego
    stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. Pełna weryfikacja
    prawidłowości Pani stanowiska może być dokonana jedynie w toku ewentualnego
    postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego organu
    kontroli celno-skarbowej, będącego poza zakresem instytucji interpretacji indywidualnej,
    do której zastosowanie mają przepisy określone w art. 14h (w zamkniętym katalogu)
    ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.