Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-317/10-4/AT
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2010-06-14
Teza: Czy przesługuje prawo do odliczenia podatku VAT z faktur dokumentujących poniesienie wydatków na emisję akcji, która nie doszła do skutku?
Słowa kluczowe: akcja-emisja akcji; odliczenia-brak prawa do odliczenia; odliczenia-odliczenie podatku od towarów i usług; podatek-podatek od towarów i usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 88; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 88a (uchylony)

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. u. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. u. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki Akcyjnej, przedstawione we wniosku z dnia 15 marca 2010 r. (data wpływu 17 marca 2010 r.) uzupełnionym pismem z dnia 31 maja 2010 r. (data wpływu 2 czerwca 2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT – **jest nieprawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 17 marca 2010 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT. Przedmiotowy wniosek uzupełniono pismem z dnia 31 maja 2010 r. (data wpływu 2 czerwca 2010 r.), w którym doprecyzowano opis sprawy.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca począwszy od roku 2007 ponosił wydatki związane z planowaną emisją akcji, takie jak koszty przygotowania prospektu emisyjnego, doradztwo prawne i finansowe, koszty promocji oferty publicznej, koszty administracyjne. Wydatki ujmował w kosztach uzyskania przychodów, ale na koniec roku 2008 podjął decyzję o odstąpieniu od emisji akcji. Decyzja dotycząca odstąpienia od przeprowadzenia oferty publicznej akcji Spółki, spowodowana była złą koniunkturą na rynku kapitałowym oraz jej słabą kondycją finansową. Pod koniec roku 2008, kurs akcji Zainteresowanego spadł do najniższego poziomu w historii jego działania na rynku i przeprowadzenie emisji akcji nie pozwoliłoby na zrealizowanie celów, które zostały pierwotnie założone. Czynniki te były całkowicie od niego niezależne, ogólna zła kondycja rynku kapitałowego spowodowała, że jedyną racjonalną decyzją było wycofanie się z emisji akcji.

Kiedy okazało się, że ostatecznie do emisji akcji nie dojdzie, Wnioskodawca skorygował rozliczenie uznając, że wydatki ponoszone w związku z wcześniej planowaną emisją akcji nie stanowią kosztu uzyskania przychodów. Dodatkowo Spółka zaznaczyła, że ponoszone przez nią koszty nie są kosztami związanymi bezpośrednio z podwyższeniem kapitału zakładowego, zatem nie są to koszty takie jak: podatek od czynności cywilnoprawnych, opłaty notarialne, skarbowe.

Zainteresowany ma również wątpliwości w zakresie rozliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturach dokumentujących nabywane usługi, w związku z niedoszłą do skutku emisją akcji.

Ponadto, Wnioskodawca wskazał, że przedmiotem jego działalności są czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Wydatki związane z planowaną emisją akcji udokumentowane fakturami ponosił do września 2008 r.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy Spółka ma prawo do odliczenia podatku VAT z faktur dokumentujących poniesienie wydatków na emisję akcji, która nie doszła do skutku?

Zdaniem Wnioskodawcy, pomimo, że emisja akcji nie doszła do skutku, przysługuje mu prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących poniesione na ten cel wydatki.

W myśl art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Z orzecznictwa sądowego jednoznacznie wynika, że podwyższenie kapitału w związku z emisją akcji ma związek z działalnością opodatkowaną podmiotu gospodarczego i podatnik ma prawo odliczyć podatek VAT z faktur dokumentujących poniesione w związku z tym koszty.

„Podwyższenie kapitału zakładowego spółki, poprzez emisję przez spółkę akcyjną akcji dopuszczonych do obrotu publicznego jest czynnością, która prowadzi do uzyskania dodatkowego kapitału przez spółkę, który wykorzystywany jest do działalności gospodarczej spółki. Podwyższenie kapitału zakładowego spółki nie stanowi czynności opodatkowanej, jednak czynność ta podejmowana jest w związku z szeroko rozumianą działalnością gospodarczą. w wyniku tej czynności spółka będąca podatnikiem uzyskuje środki pieniężne wykorzystywane do prowadzenia podstawowej działalności. Emisja akcji jest jednym z podstawowych sposobów pozyskiwania kapitału przez spółkę akcyjną. Zatem, jeżeli przedmiotem działalności gospodarczej prowadzonej przez spółkę są czynności opodatkowane podatkiem VAT, to wydatki ponoszone przez spółkę w związku z podwyższeniem kapitału zakładowego należy uznać za czynności, które służą prowadzeniu działalności opodatkowanej. z tego względu podatek naliczony związany z tymi wydatkami podlegać będzie odliczeniu od podatku należnego w takim zakresie w jakim podatek ten będzie związany ze sprzedażą opodatkowaną” (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt III SA/Gl 1358/08).

Podobne konkluzje - w ocenie Zainteresowanego - wypływają między innymi z wyroków:

*   Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 984/08,
*   Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 269/08,
*   Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2009 r. sygn. akt i FSK 897/08.

Spółka stoi na stanowisku, że gromadzenie kapitału który jest wykorzystywany do prowadzenia działalności opodatkowanej, wystarczająco uzasadnia możliwość odliczenia podatku VAT z faktur dokumentujących wydatki na podjęcie działań dążących do powiększenia kapitału zakładowego.

Powyższe znajduje poparcie również w wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-465/03 Kretztechnik AG przeciwko Finanzamt Linz. Europejski Trybunał Sprawiedliwości wskazał w nim, że „ art. 17 ust. 1 i 2 VI dyrektywy przyznaje prawo do odliczenia całego podatku VAT obciążającego wydatki poniesione przez podatnika w związku z różnymi świadczeniami wykonanymi na jego rzecz w ramach emisji akcji, o ile wszystkie czynności dokonane przez tego podatnika w ramach jego działalności gospodarczej są opodatkowane”.

Zdaniem Wnioskodawcy fakt, iż ostatecznie nie przeprowadził on emisji akcji, nie powinien mieć wpływu na możliwość odliczenia podatku VAT. System odliczeń ma na celu uwolnienie podatnika od ciężaru podatku VAT, który podlega zapłacie w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Nie ma przy tym znaczenia jakie są cele i rezultaty prowadzonej działalności pod jednym warunkiem – że działalność podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Zatem pomimo, że nie doszło do emisji akcji – w ocenie Zainteresowanego – ma on możliwość odliczenia podatku VAT z faktur dokumentujących poniesione na ten cel wydatki, bowiem pozostaje to w związku z jego ogólną działalnością.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. u. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu tym podatkiem podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Przez towary – w oparciu o art. 2 pkt 6 ustawy – rozumie się rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty.

Na mocy art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, z zastrzeżeniem ust. 4, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, z wyjątkiem usług elektronicznych i usług turystyki, o których mowa w art. 119 – art. 8 ust. 3 ustawy.

Mając na uwadze powyższe przepisy należy stwierdzić, że emisja akcji nie znajduje się w zakresie przedmiotowym ustawy o podatku od towarów i usług, nie jest bowiem dostawą towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, ani też świadczeniem usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy. Emisja akcji jest więc zdarzeniem gospodarczym nie objętym zakresem przedmiotowym opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

W myśl art. 86 ust. 1 ustawy, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Przepis art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy wskazuje, że kwotę podatku naliczonego stanowi, z zastrzeżeniem ust. 3-7 suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług,

Jak wynika z art. 86 ust. 1 ustawy, podstawowym kryterium decydującym o prawie podatnika podatku od towarów i usług do odliczenia podatku naliczonego zawartego w cenie towarów i usług, które zostały przez niego zakupione, jest wystąpienie związku pomiędzy podatkiem naliczonym przy nabyciu towarów i usług, a wykonywanymi przez podatnika czynnościami opodatkowanymi.

Dla określenia czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku wynikającego z wydatków poniesionych na nabycie usług w celu podwyższenia kapitału zakładowego – w drodze emisji akcji, niezwykle istotny jest charakter związku występującego między zakupami, a prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą. Związek ten może mieć charakter bezpośredni (np. zakup materiałów do wytworzenia produktu podlegającego odsprzedaży) lub pośredni (koszty ogólne).

Z opisu sprawy wynika, że Zainteresowany w okresie od 2007 r. do września 2008 r. ponosił wydatki związane z planowaną emisją akcji, takie jak: koszty przygotowania prospektu emisyjnego, doradztwo prawne i finansowe, koszty promocji oferty publicznej, koszty administracyjne. Pod koniec 2008 r. podjął on decyzję o odstąpieniu od emisji akcji ze względu na złą koniunkturę na rynku kapitałowym oraz słabą kondycję finansową. Czynniki te były całkowicie od niego niezależne, ogólna zła kondycja rynku kapitałowego spowodowała, że jedyną racjonalną decyzją było wycofanie się z emisji akcji.

Spółka wskazała, że ponoszone przez nią koszty nie są kosztami związanymi bezpośrednio z podwyższeniem kapitału zakładowego, zatem nie są to koszty takie jak podatek od czynności cywilnoprawnych, opłaty notarialne, skarbowe. Ponadto, przedmiotem jej działalności są czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Wydatki związane z planowaną emisją akcji udokumentowane zostały fakturami.

Zdaniem tut. Organu, w rozpatrywanym przypadku zachodził bezpośredni związek między poniesionymi przez Wnioskodawcę wydatkami a działalnością niepodlegającą ustawie o podatku od towarów i usług, jaką jest emisja akcji. w przedmiotowej sprawie emisja akcji niewątpliwie była realizowana w celu pozyskania przez Spółkę środków finansowych potrzebnych do rozwijania własnej działalności. w tej sytuacji należy stwierdzić, iż emisja akcji miała związek z prowadzoną działalnością gospodarczą. Tak więc i wydatki związane z emisją, choć pośrednio, miały wpływ na uzyskiwane przez Zainteresowanego przychody, które mogą być związane ze sprzedażą – inną wykonywaną przez niego, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (spełniając przesłanki z art. 86 ust. 1 ustawy).

W świetle powołanego przez Wnioskodawcę orzeczenia ETS, w pełni uprawniona jest interpretacja ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którą podatnikom przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z emisją akcji – w takim zakresie, w jakim ich działalność podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zatem, tut. Organ zgadza się z powołanym przez Zainteresowanego orzeczeniem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości i uznaje, że mimo wyłączenia czynności podwyższenia jego kapitału zakładowego spod działania ustawy o podatku od towarów i usług, wydatki poniesione przy tym przedsięwzięciu stanowiły część wydatków związanych z jego działalnością gospodarczą i w efekcie stanowiły czynnik kształtujący ceny towarów i usług, a więc dotyczyły czynności opodatkowanych.

Powyższej okoliczności nie zmienia fakt, iż pod koniec 2008 r. podjęta została decyzja o odstąpieniu od emisji akcji ze względu na złą koniunkturę na rynku kapitałowym oraz słabą kondycję finansową, gdyż na dzień ich podejmowania wydatki te związane były z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT, czego nie zmieniają późniejsze decyzje, gdyż czynniki warunkujące odstąpienie od emisji akcji były całkowicie niezależne od Wnioskodawcy.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług przewidują jednak wyjątki, w których podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, pomimo tego, że spełnia przesłanki upoważniające go do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, zawarte w art. 86 ust. 1 ustawy.

Stosownie do art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy (obowiązującego do dnia 30 listopada 2008 r.), obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika towarów i usług, jeżeli wydatki na ich nabycie nie mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, z wyjątkiem przypadków, gdy brak możliwości zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów pozostaje w bezpośrednim związku ze zwolnieniem od podatku dochodowego.

W kwestii pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie kosztów uzyskania przychodów – w dniu 8 czerwca 2010 r. wydane zostało odrębne rozstrzygnięcie nr ILPB3/423-251/10-2/JG

Zgodnie z treścią ww. interpretacji, wydatki jakie Spółka poniosła w związku z planowaną a niedoszłą emisją akcji, nie stanowiły dla niej kosztów uzyskania przychodów o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Tym samym, nie miała ona prawa zaliczyć w roku 2007 i 2008 wydatków związanych z podwyższeniem kapitału w drodze emisji akcji do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. u. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.).

W oparciu o przytoczone regulacje oraz wydaną interpretację indywidualną dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie kosztów uzyskania przychodów stwierdza się, iż Wnioskodawca nie mógł skorzystać z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z wydatkami poniesionymi w związku z planowaną emisją akcji, która nie doszła do skutku ponieważ wydatki te nie mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych, mimo iż miały one związek z wykonywanymi przez niego czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług.

Zatem stanowisko Zainteresowanego, zgodnie z którym przysługuje mu prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących poniesione wydatki na planowaną emisję, należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Ponadto należy wskazać , iż powołane w treści wniosku orzeczenia sądów administracyjnych nie mogą wpłynąć na ocenę prawidłowości przedmiotowej kwestii. Nie negując tych orzeczeń, jako cennego źródła w zakresie wskazywania kierunków wykładni norm prawa podatkowego należy stwierdzić, iż zdaniem organu podatkowego tezy badanych rozstrzygnięć nie mają zastosowania w przedmiotowym postępowaniu. Przy zaistniałym podobieństwie stanu faktycznego oraz rozważań prawnych organ podatkowy uważa, iż w badanej sprawie należy jednak uznać stanowisko Zainteresowanego za nieprawidłowe

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, ul. Piotrkowska 135, 90-434 Łódź po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. u. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.