Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT2-2.4011.1020.2024.2.AKU
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-03-25
Teza: Skutki podatkowe zawarcia ugody z bankiem.
Słowa kluczowe: kredyt-kredyt hipoteczny
umorzenie
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Źródła przychodów.-Przychody z innych źródeł.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 10-ust. 1-pkt 9
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 20-ust. 1

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

30 grudnia 2024 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który
    dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania kwoty
    nadpłaty otrzymanej z tytułu zawarcia ugody z bankiem. Uzupełniła go Pani pismem z 7
    lutego 2025 r. (data wpływu 8 lutego 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    Państwo A. i B. małżonkowie C. są polskimi rezydentami podatkowymi, w rozumieniu art.
    3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podatnicy pozostają we wspólności
    majątkowej małżeńskiej. Pan B.C. jest przedsiębiorcą, podatnikiem VAT czynnym,
    prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą .... Wnioskodawczyni, Pani A.B. nie
    prowadzi własnej działalności gospodarczej. W dniu 8 sierpnia 2024 r. doszło do
    podpisania pomiędzy Państwem A. i B. C. (zwanymi dalej Kredytobiorcą) a
    przedstawicielami Banku ... dokumentu zatytułowanego „Ugoda do umowy nr ...”.
    Dokument podpisano ponieważ, od dnia 19 czerwca 2008 r. Bank i Kredytobiorcę łączyła
    Umowa kredytu hipotecznego indeksowanego/denominowanego do franka
    szwajcarskiego (CHF).
    Nieruchomość, której zakup był finansowany środkami pochodzącymi z kredytu
    hipotecznego, jest wykorzystywana w prowadzonej przez Pana B.C. działalności
    gospodarczej. W treści Ugody z dnia 8 sierpnia 2024 r. wskazano, że Kredytobiorca jest
    świadomy, że ma prawo do podniesienia przeciwko Bankowi roszczeń w związku z
    zawarciem, wykonywaniem lub treścią Umowy i stoi na stanowisku, iż w szczególności
    może dochodzić roszczeń o uznanie postanowień Umowy, w tym dotyczących zasad
    ustalania kursu waluty, klauzuli ryzyka walutowego i zasad denominacji lub indeksacji, za
                      1niewiążące na podstawie art. 385 § 1 i nast. Kodeksu cywilnego lub stwierdzenie
    nieważności Umowy lub o zapłatę z ww. tytułów. Dodatkowo, co wskazano w treści Ugody,
    Kredytobiorca stoi na stanowisku i jest świadomy, że podniesienie któregokolwiek z
    wymienionych w Ugodzie roszczeń mogłoby skutkować pozytywnym dla Kredytobiorcy
    orzeczeniem sądowym. Zdaniem Banku, z kolei, Umowa kredytowa jest ważna i Bank nie
    uznaje za zasadne roszczeń o uznanie postanowień Umowy kredytowej za niewiążące na
              1podstawie art. 385 § 1 i nast. Kodeksu cywilnego. Podpisując Ugodę zamiarem Banku i
    Kredytobiorcy było polubowne rozstrzygnięcie sporu dotyczącego ważności Umowy lub
    niedozwolonego charakteru jej postanowień, a tym samym uchylenie niepewności co do
    roszczeń wynikających z Umowy, poprzez przyjęte w Ugodzie rozwiązania.
    W konsekwencji:
      · postanowieniami wskazanej Ugody Strony dokonują zmiany waluty zadłużenia,
        określonej w umowie kredytowej w CHF na walutę polską;
      · za podstawę ustalenia wysokości zadłużenia Strony przyjęły, iż kredyt udzielony na
        podstawie Umowy zostanie rozliczony tak, jakby od daty zawarcia Umowy, tj. od
        dnia 19.06.2008 r. stanowił kredyt złotowy z zachowaniem pozostałych parametrów
        umowy (m.in. okresu kredytowania, poniesionych opłat, czy prowizji);
      · po zmianie zadłużenia na walutę polską Strony uzgadniają, że po uwzględnieniu
        postanowień Ugody, kredyt udzielony na podstawie Umowy kredytowej z dnia 19
        czerwca 2008 r. został przez Kredytobiorcę spłacony i powstała nadpłata należna
        Kredytobiorcy, a Bank zobowiązuje się do zapłaty na rzecz Kredytobiorcy kwoty
        nadpłaty wraz z odsetkami w wysokości określonej w Ugodzie;
      · w postanowieniach podpisanej Ugody wskazano ponadto, że w księgach
        rachunkowych Banku na dzień zawarcia Ugody figuruje zadłużenie w CHF oraz, że
        „Bank zwalnia Kredytobiorcę z długu (umarza zadłużenie Kredytobiorcy)” a
        „Kredytobiorca dokonane zwolnienie z długu przyjmuje”. Przy czym równocześnie
        zapisano, że „Bank uznaje kredyt za spłacony i nie będzie zgłaszał roszczeń w
        stosunku do Kredytobiorcy w związku z umową”.

    W uzupełnieniu wniosku wskazała Pani, że:
      1) w treści umowy kredytowej z dnia 19 czerwca 2008 r. jako przeznaczenie kredytu
        wskazano: zakup i remont budynku użytkowego przeznaczonego na wynajem oraz
        sfinansowanie kosztów notarialnych, prowizji pośrednika sprzedaży nieruchomości i
        prowizji z tytułu udzielenia kredytu. Wskazany w umowie cel kredytu nie wypełnia
        zatem celów wymienionych w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym
        od osób fizycznych;
      2) środki z kredytu wydatkowano zgodnie z ich przeznaczeniem wskazanym w umowie
        kredytu z dnia 19 czerwca 2008 r.;
      3) Wnioskodawczyni nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych
        wierzytelności z tytułu innego kredytu mieszkaniowego;
      4) zabezpieczenie spłaty kredytu stanowiły hipoteka zwykła i hipoteka kaucyjna
        ustanowione na prawie własności do nieruchomości, której zakup sfinansowano
        kredytem z 19 czerwca 2008 r.;
      5) nieruchomość, na którą zostały wydatkowane środki z kredytu położona jest w
        Polsce;
      6) nieruchomość, której nabycie sfinansowano środkami pochodzącymi z kredytu
        stanowi budynek biurowy, murowany, trzykondygnacyjny z przeznaczeniem na
                            2wynajem o pow. użytkowej 1 437,60 m. Kredyt przeznaczano na zakup i remont
        istniejącej (od końca XIX wieku) kamienicy, którą następnie zrewitalizowano i
        przystosowano do funkcji biurowca.
      7) Wnioskodawczyni wspólnie z mężem, jako strona umowy zwana „Kredytobiorcą”,
        zobowiązani byli do spłaty ustanowionych umową rat kredytu. W treści aktu
        notarialnego zakupu nieruchomości Wnioskodawczyni oświadczyła, że wyraża
        zgodę na korzystanie z gruntu i budynku przez Jej męża w związku z prowadzoną
        przez niego działalnością gospodarczą.
      8) Zgodnie z warunkami Ugody, po zmianie zadłużenia na walutę polską strony
        uzgodniły, iż „kredyt udzielony na podstawie Umowy został spłacony i powstała
        nadpłata należna Kredytobiorcy”. Bank zobowiązał się i zwrócił nadpłaconą kwotę
        wraz z odsetkami na rachunek „Kredytobiorcy” prowadzony dla Wnioskodawczyni i
        Jej męża. Wnioskodawczyni wyjaśnia, że zgodnie z umową z dnia 19 czerwca 2008 r.
        kwota kredytu, co prawda wskazana została w walucie obcej (CHF), jednakże
        wypłata jej nastąpiła w walucie polskiej, spłata kredytu również następowała w
        złotówkach. Jednocześnie w księgach Banku, saldo zadłużenia wobec Banku oraz
        raty należne (kapitałowe i odsetkowe) wyrażane były w walucie obcej.
        Wnioskodawczyni kwestionując zasady indeksacji kredytu wystąpiła z powództwem
        przeciwko Bankowi, czego skutkiem jest podpisana pomiędzy stronami Ugoda
        zmieniająca zasady rozliczania wpłat.
      9) Wnioskodawczyni, jeszcze raz pragnie podkreślić, że istnienie zadłużenia było
        wynikiem abuzywnych klauzul indeksacyjnych. W treści podpisanej Ugody
        stwierdzono istnienie nadpłaty a nie długu i tę nadpłatę Bank zwrócił. Nadpłata była
        więc realna i uznana przez Bank.
        Natomiast, z powodów wewnętrznej polityki rachunkowości Banku, który przez
        następujące po sobie lata bilansowe utrzymywał w swojej księgowości kredyt jako
        indeksowany w walucie obcej, w Ugodzie zawarto sformułowanie, o „umorzeniu”
        zobowiązań istniejących w księgach Banku, choć tak faktycznie żadne zadłużenie nie
        istniało.
        W konsekwencji, w treści Ugody zawarto następujący zapis: „na kwotę zwolnienia z
        długu składa się zadłużenie z następującego tytułu w poniższych wysokościach:
        - zadłużenie z tytułu kapitału xxx PLN,
        - odsetek skapitalizowanych xxx PLN
        - odsetek zawieszonych xxx PLN.”

          i dalej
    „Bank uznaje kredyt za spłacony i nie będzie zgłaszał roszczeń w stosunku do
    Kredytobiorcy w związku z Umową”.
      10) Przedmiotowa Umowa kredytu oraz Ugoda zostały zawarte z Bankiem ...;
      11) nieruchomość, na którą zostały wydatkowane środki z kredytu, stanowiła środek
        trwały w działalności gospodarczej prowadzonej przez męża Wnioskodawczyni;
      12) lokale znajdujące się w budynku biurowym są wynajmowane, zaś uzyskane z tego
        tytułu przychody zaliczane są do przychodów z działalności gospodarczej
        prowadzonej przez męża Wnioskodawczyni;
      13) Wnioskodawczyni nie mieszka i nigdy nie mieszkała w tej nieruchomości.

## Pytanie

Czy w związku z Ugodą zawartą pomiędzy Wnioskodawczynią i Jej małżonkiem oraz
    Bankiem, w następstwie której Bank „umarza zadłużenie Kredytobiorcy” oraz
    „zobowiązuje się do zapłaty na rzecz Kredytobiorcy kwoty nadpłaty”, po stronie
    Wnioskującej nie powstanie przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od
    osób fizycznych?
    Pani stanowisko w sprawie
    W ocenie Wnioskodawczyni, podpisanie w dniu 8 sierpnia 2024 r. Ugody oraz zwrot przez
    Bank nadpłaty należnej Kredytobiorcy, nie skutkuje po Jej stronie powstaniem przychodu
    w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od
    osób fizycznych, opodatkowaniu tym podatkiem podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
    wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na
    podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c,
    art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy
    przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym.
    Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła
    przychodów (art. 9 ust. 2 ustawy).
    Z kolei, na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art.
    17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów
    finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub
    postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości
    pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych
    świadczeń.
    Poza powołanym przepisem art. 11 ustawy, określającym w sposób ogólny pojęcie
    przychodu, ustawodawca przewidział również szczegółowe regulacje dotyczące
    przychodów z konkretnych źródeł. I tak, zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 6 za przychód z
    działalności gospodarczej uważa się m.in. wartość umorzonych lub przedawnionych
    zobowiązań, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 6, w tym z tytułu zaciągniętych kredytów
    (pożyczek), z wyjątkiem umorzonych pożyczek z Funduszu Pracy.
    Natomiast, zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy, za przychody z innych źródeł, o których mowa
    w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka
    otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego
    najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy
    emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia
    emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym
    także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki

    pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z
    tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14,
    dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych
    w art. 12-14 i art. 17.
    Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że zgodnie z doktryną oraz orzecznictwem za
    przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które związane są z
    określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i
    zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego. O
    uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych
    można mówić w każdej sytuacji gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych
    wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych
    nieodpłatnych świadczeń), czy też na skutek określonego zdarzenia powodującego
    zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone
    przysporzenie majątkowe.
    Istota oraz treść umowy kredytu została natomiast uregulowana w art. 69 ust. 1 ustawy
    Prawo bankowe. Zgodnie z tym przepisem przez umowę kredytu bank zobowiązuje się
    oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków
    pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do
    korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego
    kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od
    udzielonego kredytu. Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w
    umowie kredytowej jest więc obojętne podatkowo. Podatnik (kredytobiorca) otrzymuje
    świadczenie pieniężne, do którego zwrotu zobowiązany zostaje postanowieniami umowy
    kredytowej. Przychód po jego stronie mógłby pojawiać się ewentualnie w przypadku, kiedy
    nastąpiłoby faktyczne umorzenie kredytu, jego części. Wtedy bowiem podatnik osiągnąłby
    konkretne przysporzenie majątkowe w postaci braku obowiązku zwrotu świadczenia
    pieniężnego (spłaty kredytu), a tym samym, doszłoby po jego stronie do definitywnego
    przysporzenia majątkowego, co z kolei skutkowałoby koniecznością rozpoznania
    przychodu i zaliczenia go do określonego źródła w rozumieniu ustawy PIT.
    Odnosząc powyższe do treści Ugody zawartej pomiędzy Bankiem a Wnioskodawczynią i Jej
    mężem zauważyć należy, że za podstawę ustalenia wysokości zadłużenia Strony przyjęły,
    iż kredyt udzielony na podstawie umowy zostanie rozliczony tak, jakby od daty zawarcia
    Umowy, tj. od dnia 19 czerwca 2008 r. stanowił kredyt złotowy. Po zmianie waluty
    zadłużenia na polską Strony uzgadniają, iż kredyt został spłacony a ponadto, powstała
    nadpłata należna Kredytobiorcy. W ocenie Wnioskodawczyni, w niniejszej sprawie mimo
    zapisu w treści Ugody, że „Bank zwalnia Kredytobiorcę z długu (umarza zadłużenie
    Kredytobiorcy)”, w rzeczywistości po stronie Kredytobiorcy nie następuje przysporzenie
    majątkowe, które skutkowałoby powstaniem przychodu w rozumieniu ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych, z oczywistych względów nie może bowiem
    równocześnie istnieć dług i nadpłacona kwota wierzytelności. W następstwie Ugody
    zawartej z Bankiem nastąpił faktycznie zwrot nienależnie pobranych przez Bank
    świadczeń, tj. zwrot wpłaconych rat kapitałowo-odsetkowych. Kredytobiorca spłacił cały
    kredyt, na rzecz Banku uiszczając więcej środków niż uruchomiony kapitał kredytu.
    Konsekwentnie świadczenie pieniężne (nadpłata), które Bank zobowiązał się i zwrócił
    Wnioskodawczyni, nie stanowi dla Wnioskodawczyni przychodu, o którym mowa w
    przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Czynność ta nie
    spowodowała bowiem uzyskania przez Wnioskodawczynię przysporzenia majątkowego
    ani wzrostu Jej majątku. Przyznana Wnioskodawczyni kwota stanowi zwrot uprzednio
    dokonanych wpłat, które Wnioskodawczyni i Jej mąż nienależnie wpłacili wcześniej do
    Banku.
    Należy podkreślić, że Bank przedmiotową Ugodę zawarł w świetle wielu wyroków, w
    których sądy w analogicznych sprawach kredytów indeksowanych/denominowanych do
    CHF, stwierdzały niezgodność takiego mechanizmu udzielania kredytów z polskim
    prawem i dokonywały rozstrzygnięć w sposób podobny do treści Ugody. Podobnie

    Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego wydał rekomendację (propozycję)
    wskazującą sposób zawierania porozumień dotyczących wątpliwych prawnie zapisów
    umownych. Tak więc, w przypadku Wnioskodawczyni, zawarta ugoda nie ma charakteru
    nadzwyczajnego czy wyjątkowego, ale jest tylko wyrazem przywrócenia porządku
    prawnego pomiędzy Kredytobiorcą a Bankiem.
    Podsumowując, w opisanym stanie faktycznym, w opinii Wnioskującej nie doszło do
    przysporzenia majątkowego, które skutkuje obowiązkiem rozpoznania przychodu w PIT.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części
    nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.):
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że
    każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest
    sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:
      · dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i
        52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku
        oraz
      · dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra
        właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy
        Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach
        uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).
    W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem
      opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-
      30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma
      dochodów z wszystkich źródeł przychodów.
    Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
      Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art.
      24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka
      sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku
      podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest
      stratą ze źródła przychodów.
    Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie
      realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art.
      19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji
      podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
      otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Jak wynika z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
    ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:
      · pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie
        pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał,
        zainkasował, objął w posiadanie”;

      · pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj.
        takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do
        odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć
        do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i
        wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby
        stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.
    Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z
    wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie
    mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem
    majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
    Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno
    formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez
    podatnika.
    Wskazać również należy, że dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje
    potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w
    art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w
    prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia
    prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te
    wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne,
    to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej
    osobie, mające konkretny wymiar finansowy.
    Z opisu wniosku wynika, że 8 sierpnia 2024 r. Państwo (Pani i Pani mąż - zwani dalej
    Kredytobiorcą) podpisali z Bankiem Ugodę do umowy kredytu. Od 19 czerwca 2008 r.
    Bank i Kredytobiorcę łączyła Umowa kredytu hipotecznego indeksowanego
    /denominowanego do franka szwajcarskiego (CHF). W treści umowy kredytowej jako
    przeznaczenie kredytu wskazano: zakup i remont budynku użytkowego przeznaczonego
    na wynajem oraz sfinansowanie kosztów notarialnych, prowizji pośrednika sprzedaży
    nieruchomości i prowizji z tytułu udzielenia kredytu. Zgodnie z umową kredytową
    kredytobiorcy byli solidarnie zobowiązani (a więc do pełnej wysokości) do spłaty kredytu.
    W treści aktu notarialnego zakupu nieruchomości oświadczyła Pani, że wyraża zgodę na
    korzystanie z gruntu i budynku przez męża w związku z prowadzoną działalnością
    gospodarczą.
    W odniesieniu do powyższego wskazuję, że instytucja kredytu uregulowana została
    przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze
    zm.).
    Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
      Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na
      czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na
      ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach
      określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w
      oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
    Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w
    umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia
    się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy
    bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w
    rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
    Pojęcie „umorzenie zobowiązania” nie zostało zdefiniowane w przepisach ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych, dlatego zasadne jest odwołanie się w tym
    zakresie do reguł wykładni językowej.

    „Umorzenie” wg Słownika Języka Polskiego PWN oznacza: „zmniejszenie lub zlikwidowanie
    zobowiązania pieniężnego poprzez uzyskanie zrzeczenia się należności przez wierzyciela
    lub spłatę stopniową długu. Umorzyć dług. Umorzyć podatek, należność”. Skutkiem
    umorzenia jest zmniejszenie lub zlikwidowanie w części lub w całości zobowiązania
    dłużnika w stosunku do wierzyciela, za jego zgodą, co prowadzi do wygaśnięcia w całości
    lub w części zobowiązania.
    Stosownie do art. 353 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z
    2024 r. poz. 1061 ze zm.):
      Zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a
      dłużnik powinien świadczenie spełnić.
    Instytucję zwolnienia z długu reguluje art. 508 Kodeksu cywilnego, w myśl którego:
      Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie
      przyjmuje.
    Niewątpliwie w sytuacji, w której na skutek umowy o zwolnienie z długu dochodzi do
    umorzenia zobowiązania – świadczeniobiorca uzyskuje przysporzenie, skutkujące
    powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu. Osiąga bowiem korzyść
    majątkową o konkretnym wymiarze, gdyż zmniejsza się zobowiązanie jakie musiałby
    zapłacić gdyby nie umorzenie.
    Stosownie natomiast do treści art. 917 Kodeksu cywilnego:
      Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między
      nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń
      wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór
      istniejący lub mogący powstać.
    Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po
    pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego
    istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie,
    celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie,
    strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym
    elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w
    orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie
    tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku
    prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.
    W opisie wniosku wskazała Pani, że podpisując Ugodę zamiarem Banku i Kredytobiorcy
    było polubowne rozstrzygnięcie sporu dotyczącego ważności Umowy lub niedozwolonego
    charakteru jej postanowień a tym samym uchylenie niepewności co do roszczeń
    wynikających z Umowy, poprzez przyjęte w Ugodzie rozwiązania.
    Ugoda opierała się na zmianie waluty zadłużenia, określonej w umowie kredytowej w CHF
    na walutę polską i określała wysokość zadłużenia na dzień jej zawarcia. Za podstawę
    ustalenia wysokości zadłużenia przyjęto, iż kredyt udzielony na podstawie Umowy
    zostanie rozliczony tak, jakby od daty zawarcia Umowy, stanowił kredyt złotowy z
    zachowaniem pozostałych parametrów umowy (m.in. okresu kredytowania, poniesionych
    opłat, czy prowizji).
    Po zmianie waluty zadłużenia w Ugodzie stwierdzono m.in., że:
      - kredyt został spłacony w całości,
      - Bank zwróci Kredytobiorcy nadpłatę wraz z odsetkami,
      - w księgach rachunkowych Banku na dzień zawarcia ugody figuruje zadłużenie wobec
        czego, Bank zwolni Kredytobiorcę z długu a Kredytobiorca to zwolnienie z długu
        przyjmuje.

    Zatem bezspornym jest, że zawarta ugoda przewiduje zwolnienie Państwa z długu za
    Państwa zgodą. Tym samym, jak wyżej wyjaśniono, skutkiem zwolnienia z długu jest
    umorzenia zobowiązania, która to czynność skutkuje uzyskaniem przez Kredytobiorców
    przysporzenia, skutkującego powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu.
    Podniesiony przez Panią argument, że po stronie Kredytobiorcy nie następuje
    przysporzenie majątkowe, które skutkowałoby powstaniem przychodu w rozumieniu
    ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z oczywistych względów nie może
    bowiem równocześnie istnieć dług i nadpłacona kwota wierzytelności, należy uznać za
    chybiony, ponieważ na podstawie zawartej ugody została Pani zwolniona z długu i to
    zwolnienie z długu Pani przyjęła. Dlatego nie mogę zgodzić się z Panią, że po stronie
    Kredytobiorcy, w związku ze zwolnieniem z długu nie powstał przychód.
    Zauważyć również należy, że zgodnie z art. 199a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. –
    Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111):
      § 1. Organ podatkowy dokonując ustalenia treści czynności prawnej, uwzględnia
      zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli
      złożonych przez strony czynności.
      § 2. Jeżeli pod pozorem dokonania czynności prawnej dokonano innej czynności
      prawnej, skutki podatkowe wywodzi się z tej ukrytej czynności prawnej.
      § 3. Jeżeli z dowodów zgromadzonych w toku postępowania, w szczególności zeznań
      strony, chyba że strona odmawia składania zeznań, wynikają wątpliwości co do
      istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki
      podatkowe, organ podatkowy występuje do sądu powszechnego o ustalenie
      istnienia lub nieistnienia tego stosunku prawnego lub prawa.
    W odniesieniu do ww. przepisu prawa wskazuję, że organy podatkowe nie mają prawa
    ingerować w treść zawieranych ugód i przyjęte w nich ustalenia, chyba że postanowienia
    ugód naruszają przepisy podatkowe, a to może być stwierdzone jedynie w trakcie
    przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania podatkowego. Zgodnie
    bowiem z art. 199a § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa, organ podatkowy dokonując
    ustalenia treści czynności prawnej, uwzględnia zgodny zamiar stron i cel czynności, a nie
    tylko dosłowne brzmienie oświadczeń woli złożonych przez strony czynności, a jeżeli pod
    pozorem dokonania czynności prawnej dokonano innej czynności prawnej, skutki
    podatkowe wywodzi się z tej ukrytej czynności prawnej.
    Natomiast organ uprawniony do wydania interpretacji indywidualnej nie ma prawnej
    możliwości ingerencji w treść tych ugód. Z art. 14h ustawy Ordynacja podatkowa wynika
    bowiem, iż powołany art. 199a ww. ustawy nie ma zastosowania w postępowaniu w
    przedmiocie wydawania interpretacji indywidualnej.
    Zatem, Organ uprawniony do wydania interpretacji indywidualnej nie jest właściwy do
    stwierdzenia czy kwota zwolnienia z długu – jak Pani wskazuje – nie jest przysporzeniem
    majątkowym bowiem, nie może równocześnie istnieć dług i nadpłacona kwota
    wierzytelności – lecz jest właściwy do oceny skutków tej ugody na gruncie prawa
    podatkowego, tj. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Wobec tego, mając na uwadze opis okoliczności sprawy pozostaje ustalić, do jakiego
    źródła przychodów należy zaliczyć przychód powstały z tytułu umorzenia kredytu.
    Stosownie do postanowień art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych, źródłami przychodów są: m. in.:
      - pozarolnicza działalność gospodarcza (pkt 3),
      - inne źródła (pkt 9).
    Wskazany podział źródeł przychodów ma istotny wpływ na ustalenie podstawy
    opodatkowania, sposób opodatkowania i jego wysokość.

    Z uwagi na fakt, że nie prowadzi Pani działalności gospodarczej, uzyskany przychód z
    tytułu umorzenia kredytu należy zakwalifikować do przychodów z innych źródeł.
    Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu
      emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w
      rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty
      uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz
      wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także
      dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki
      pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane
      z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w
      art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja
    przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii
    zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł
    będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści
    majątkowe.
    Tym samym, stwierdzić należy, że kwota wierzytelności z tytułu zaciągniętego w 2008 r. we
    frankach szwajcarskich kredytu hipotecznego, która została Pani umorzona przez Bank,
    będzie stanowić dla Pani przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do
    źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający
    opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
    Zatem w tej części Pani stanowisko jest nieprawidłowe.
    Powzięła Pani również wątpliwość, czy w konsekwencji zawarcia z bankiem ugody i
    otrzymania nadpłaty, po Pani stronie powstał przychód w rozumieniu ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych.
    Jak wynika z zacytowanych wyżej przepisów, opodatkowaniu podatkiem dochodowym
    od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę
    fizyczną.
    Odnosząc się do skutków podatkowych wypłaty ustalonej w ugodzie kwoty wyjaśniam,
    że zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami
    jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z
    kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako
    otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i
    wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych
    nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za
    przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym
    przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa)
    o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
    O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek
    otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w
    naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego
    zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów,
    uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

    Z opisu sprawy wynika, że w następstwie podpisania ugody z bankiem, stwierdzono
    istnienie nadpłaty, którą bank zobowiązał się zapłacić na rzecz kredytobiorców (Pani i Pani
    męża) wraz z odsetkami w wysokości określonej w ugodzie.
    Zatem, otrzymanie kwoty nadpłaty, w ramach przysługującego Pani od banku
    roszczenia w związku z zawarciem przez Panią ugody z bankiem, nie spowodowało po
    Pani stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego. Wypłata ta jest dla Pani
    neutralna podatkowo.
    Podsumowując, w analizowanej sprawie wypłata przez bank kwoty nadpłaty nie
    spowodowała u Pani powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa
    w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu
    podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji, nie ma Pani obowiązku
    zapłaty podatku dochodowego od wypłaconej przez bank kwoty nadpłaty.
    W tej części uznałem Pani stanowisko za prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Organ podkreśla, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa
    podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy
    kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu
    faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi
    postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej
    ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa
    podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego.
    Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997
    r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111) jest sam przepis prawa. Rolą
    postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie
    jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę
    ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek
    udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on
    dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego,
    ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku.
    Ponadto, wskazuję, że z uwagi na to, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w
    indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja
    podatkowa – niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Pani. Nie wywołuje skutków
    prawnych dla innych osób (np. Pani męża).
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do
    interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;

      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
        z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.