Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPP4/443-331/13-6/BM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2013-08-30
Teza: Prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez żonę, możliwość ujęcia faktur wystawionych przez żonę w ewidencji zakupów w ramach prowadzonego gospodarstwa rolnego.
Słowa kluczowe: odliczenia-prawo do odliczenia; podania; podatek-podatek naliczony
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 2 i § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 13 maja 2013 r. (data wpływu 20 maja 2013 r.), uzupełnionym pismami z dnia 26 lipca 2013 r. (data wpływu 30 lipca 2013 r.) oraz z dnia 22 sierpnia 2013 r. (data wpływu 26 sierpnia 2013 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony oraz możliwości rozliczania faktur wystawionych przez żonę w ewidencji zakupów w ramach prowadzonego gospodarstwa rolnego – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 20 maja 2013 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony oraz możliwości rozliczania faktur wystawionych przez żonę w ewidencji zakupów w ramach prowadzonego gospodarstwa rolnego.

Wniosek został uzupełniony pismami z dnia 26 lipca 2013 r. (data wpływu 30 lipca 2013 r.) oraz z dnia 22 sierpnia 2013 r. (data wpływu 26 sierpnia 2013 r.) o doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego, przeformułowanie pytania oraz przedstawienie własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej zdarzenia przyszłego.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Podatnik prowadzi wspólnie z małżonką gospodarstwo rolne; jest rolnikiem ryczałtowym. Podatnik pozostaje z żoną w ustroju małżeńskiej wspólności ustawowej. Podatnik zawrze z małżonką umowę majątkową małżeńską, w wyniku czego pomiędzy małżonkami powstanie ustrój małżeńskiej rozdzielności majątkowej. Małżonka wydzierżawi jednocześnie podatnikowi przypadający jej udział we własności gospodarstwa rolnego, w wyniku czego w ogóle nie będzie prowadziła gospodarstwa rolnego (nie będzie rolnikiem). Podatnik zarejestruje się wówczas jako czynny podatnik podatku VAT w zakresie prowadzonej działalności rolniczej. Małżonka podatnika podejmie działalność gospodarczą, zarejestruje się jako czynny podatnik podatku VAT i zakupi środki trwałe. Zamierza Ona rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie wynajmu maszyn i urządzeń: 77.31.Z Wynajem maszyn i urządzeń rolniczych, 77.32.Z Wynajem i dzierżawa maszyn i urządzeń budowlanych, 77.39.Z Wynajem i dzierżawa pozostałych maszyn, urządzeń oraz dóbr materialnych, gdzie indziej niesklasyfikowane. W ramach prowadzonej działalności żona podatnika zamierza być czynnym podatnikiem podatku VAT, a w zakresie podatku dochodowego prowadzić podatkową książkę przychodów i rozchodów (opodatkowanie na zasadach ogólnych wg skali podatkowej). Podatnik zamierza wynajmować od małżonki maszyny rolnicze (bez obsługi), będzie to zakup usług rolniczych.

Małżonkowie dokonają podziału całego majątku wspólnego w tym gospodarstwa rolnego. Po zawarciu umowy majątkowej małżeńskiej małżonkowie nie będą posiadali żadnego wspólnego gospodarstwa rolnego.

Małżonka Wnioskodawcy będzie świadczyć następujące usługi: 77.31.10.0 Wynajem i dzierżawa maszyn i urządzeń rolniczych, bez obsługi; 77.32.10.0 Wynajem i dzierżawa maszyn i urządzeń budowlanych oraz inżynierii; 77.39.12.0 Wynajem i dzierżawa kontenerów, 77.39.13.0 Wynajem i dzierżawa motocykli, przyczep kempingowych i samochodów; 77.39.19.0 Wynajem i dzierżawa pozostałych maszyn i urządzeń oraz dóbr.

Wnioskodawca wskazał, iż usługi kupowane od małżonki będą wykorzystywane wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

W związku z powyższym zadano następujące pytania (pytanie nr 1 sformułowane w uzupełnieniu wniosku z dnia 26 lipca 2013 r. (data wpływu 30 lipca 2013 r.).

1.  Czy podatnik może obniżyć podatek należny VAT ze sprzedaży, o podatek naliczony wynikający z zakupu usług od małżonki?
2.  Czy podatnik może rozliczać faktury wystawione przez żonę w swojej ewidencji zakupów, w ramach prowadzonego gospodarstwa rolnego?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Ad. 1. Tak.

Ad. 2. Tak.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności

Natomiast w myśl art. 15 ust. 2 ustawy, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy, w przypadku osób fizycznych prowadzących wyłącznie gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie za podatnika uważa się osobę, która złoży zgłoszenie rejestracyjne, o którym mowa w art. 96 ust. 1.

Natomiast w myśl art. 15 ust. 5 ustawy, przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio do osób fizycznych prowadzących wyłącznie działalność rolniczą w innych niż wymienione w ust. 4 przypadkach.

Przez rolnika ryczałtowego rozumie się rolnika dokonującego dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej lub świadczącego usługi rolnicze, korzystającego ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem rolnika obowiązanego na podstawie odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych – art. 2 pkt 19 ustawy.

Działalność rolnicza – stosownie do art. 2 pkt 15 ustawy - obejmuje produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, gruntową, szklarniową i pod folią, produkcję roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadowniczą, chów, hodowlę i produkcję materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego lub fermowego oraz chów i hodowlę ryb i innych organizmów żyjących w wodzie, także uprawy w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych, uprawy grzybów i ich grzybni, uprawy roślin „in vitro”, fermową hodowlę i chów drobiu rzeźnego i nieśnego, wylęgarnie drobiu, hodowlę i chów zwierząt futerkowych i laboratoryjnych, chów i hodowlę dżdżownic, entomofagów i jedwabników, prowadzenie pasiek oraz chów i hodowlę innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym oraz sprzedaż produktów gospodarki leśnej i łowieckiej, z wyjątkiem drewna okrągłego z drzew tropikalnych (PKWiU 02.20.13.0) oraz bambusa (PKWiU ex 01.29.30.0), a także świadczenie usług rolniczych.

Biorąc pod uwagę przytoczoną definicję działalności gospodarczej (art. 15 ust. 2 ustawy) uznać należy, iż działalność rolnicza (art. 2 pkt 15 ustawy) mieści się w pojęciu działalności gospodarczej.

Przez produkty rolne, zgodnie z art. 2 pkt 20 ustawy, rozumie się towary wymienione w załączniku nr 2 do ustawy oraz towary wytworzone z nich przez rolnika ryczałtowego z produktów pochodzących z jego własnej działalności rolniczej przy użyciu środków zwykle używanych w gospodarstwie rolnym, leśnym i rybackim.

Stosownie do art. 2 pkt 21 ustawy, przez usługi rolnicze rozumie się usługi wymienione w załączniku nr 2 do ustawy.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy, zwalnia się od podatku dostawę produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej, dokonywaną przez rolnika ryczałtowego oraz świadczenie usług rolniczych przez rolnika ryczałtowego.

Natomiast zgodnie z art. 43 ust. 3, rolnik ryczałtowy dokonujący dostawy produktów rolnych lub świadczący usługi rolnicze, które są zwolnione od podatku na podstawie ust. 1 pkt 3, może zrezygnować z tego zwolnienia pod warunkiem dokonania zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w art. 96 ust. 1 i ust. 2.

Zwolnienie rolnika ryczałtowego od podatku ma charakter przedmiotowo-podmiotowy. Od podatku zwolnieni są tylko rolnicy ryczałtowi i tylko w zakresie wyraźnie wskazanym w przepisie. Świadczenie usług rolniczych oraz dostawa produktów rolnych przez podmioty inne niż rolnicy ryczałtowi podlega opodatkowaniu. Innego rodzaju działalność prowadzona przez rolnika ryczałtowego, nie uprawniająca go do zwolnienia przedmiotowego (np. działalność handlowa, dostawa produktów rolnych innych niż własnej produkcji, dzierżawa, świadczenie usług innych niż rolnicze), co do zasady podlegać będzie opodatkowaniu wg stawek właściwych dla tych czynności.

Stosownie do art. 96 ust. 1 ustawy, podmioty, o których mowa w art. 15, są obowiązane przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne, z zastrzeżeniem ust. 3, który stanowi, że podmioty wymienione w art. 15, zwolnione od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 lub wykonujące wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 i art. 82 ust. 3, mogą złożyć zgłoszenie rejestracyjne.

W myśl art. 96 ust. 4 ustawy, naczelnik urzędu skarbowego rejestruje podatnika i potwierdza jego zarejestrowanie jako „podatnika VAT czynnego” lub w przypadku podatników, o których mowa w ust. 3 – jako „podatnika VAT zwolnionego”.

Natomiast, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Zgodnie z art. 88 ust. 4 ustawy, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 20 (wyłączenie to w przypadku Wnioskodawcy nie będzie miało zastosowania).

Z treści cytowanych wyżej przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje czynny, zarejestrowany podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi.

Jak wskazano powyżej najistotniejszym warunkiem umożliwiającym czynnemu podatnikowi podatku VAT realizację prawa do odliczenia jest związek dokonanych zakupów z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Jednocześnie oceny czy związek ten istnieje lub będzie istniał w przyszłości należy dokonać w momencie realizowania zakupów zgodnie z zasadą niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego. Zasada ta wyraża się tym, że podatnik, aby skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego nie musi czekać aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej.

W myśl art. 109 ust. 3 ustawy, podatnicy, z wyjątkiem podatników wykonujących wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 i art. 82 ust. 3 oraz zwolnionych od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9, są obowiązani prowadzić ewidencję zawierającą: kwoty określone w art. 90, dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokość podatku należnego, kwoty podatku naliczonego obniżające kwotę podatku należnego oraz kwotę podatku podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu oraz inne dane służące do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej, a w przypadkach określonych w art. 120 ust. 15, art. 125, 134, 138 - dane określone tymi przepisami niezbędne do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej.

W świetle ww. przepisu art. 109 ust. 3 ustawy, każdy podatnik prowadzi własną ewidencję w oparciu o zebraną w tych celach dokumentację, co - pod warunkiem prowadzenia jej zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa - umożliwia prawidłowe rozliczenie podatku od towarów i usług. Istotne jest zatem, w przypadku prowadzenia ww. ewidencji, aby każdy podatnik dysponował odpowiednimi dokumentami, na podstawie których dokonywane są stosowne zapisy w tej ewidencji (np. faktury zakupu).

Należy wskazać, iż ustawa o podatku od towarów i usług nie wymienia małżonków jako odrębnej kategorii podatników. Tym samym na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług małżonkowie nie są uznawani za jeden podmiot podatkowy. Każdy z nich, wykonując samodzielnie czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jest odrębnym podatnikiem tego podatku. Zatem transakcje dokonywane pomiędzy nimi, jako osobami, prowadzącymi odrębnie działalność gospodarczą stanowią dostawę towarów lub świadczenie usług, które to czynności podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na zasadach ogólnych.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, iż Wnioskodawca prowadzi wspólnie z małżonką gospodarstwo rolne; jest rolnikiem ryczałtowym. Wnioskodawca pozostaje z żoną w ustroju małżeńskiej wspólności ustawowej. Podatnik zawrze z małżonką umowę majątkową małżeńską, w wyniku czego pomiędzy małżonkami powstanie ustrój małżeńskiej rozdzielności majątkowej. Małżonka wydzierżawi jednocześnie podatnikowi przypadający jej udział we własności gospodarstwa rolnego, w wyniku czego w ogóle nie będzie prowadziła gospodarstwa rolnego (nie będzie rolnikiem). Podatnik zarejestruje się wówczas jako czynny podatnik podatku VAT w zakresie prowadzonej działalności rolniczej. Małżonka podatnika podejmie działalność gospodarczą, zarejestruje się jako czynny podatnik podatku VAT i zakupi środki trwałe. Zamierza Ona rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie wynajmu maszyn i urządzeń. Małżonka wnioskodawcy będzie świadczyć następujące usługi: 77.31.10.0 Wynajem i dzierżawa maszyn i urządzeń rolniczych, bez obsługi; 77.32.10.0 Wynajem i dzierżawa maszyn i urządzeń budowlanych oraz inżynierii; 77.39.12.0 Wynajem i dzierżawa kontenerów, 77.39.13.0 Wynajem i dzierżawa motocykli, przyczep kempingowych i samochodów; 77.39.19.0 Wynajem i dzierżawa pozostałych maszyn i urządzeń oraz dóbr. W ramach prowadzonej działalności żona podatnika zamierza być czynnym podatnikiem podatku VAT. Podatnik zamierza wynajmować od małżonki maszyny rolnicze (bez obsługi), będzie to zakup usług rolniczych. Wnioskodawca wskazał, iż usługi kupowane od małżonki będą wykorzystywane wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Małżonkowie dokonają podziału całego majątku wspólnego w tym gospodarstwa rolnego. Po zawarciu umowy majątkowej małżeńskiej małżonkowie nie będą posiadali żadnego wspólnego gospodarstwa rolnego. Wnioskodawca wskazał, iż usługi kupowane od małżonki będą wykorzystywane wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

W związku z zawarciem przez Wnioskodawcę małżeńskiej umowy majątkowej, w wyniku której między Wnioskodawcą a Jego Małżonką powstanie ustrój małżeńskiej rozdzielności majątkowej, a także dokonaniem podziału gospodarstwa rolnego, w związku z czym Wnioskodawca i jego Małżonka nie będą posiadali żadnego wspólnego gospodarstwa rolnego, Wnioskodawca i Jego Małżonka będą mogli być odrębnymi podatnikami podatku VAT.

Jak wynika z przywołanego wyżej art. 86 ust. 1 ustawy, podatnik, o którym mowa w art. 15 ustawy, może obniżyć kwotę podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w sytuacji, gdy występuje związek pomiędzy poniesionym wydatkiem, a wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

W przedmiotowej sprawie warunek ten zostanie spełniony, bowiem - jak wskazał Wnioskodawca - usługi nabyte od małżonki, będą wykorzystywane wyłącznie do czynności opodatkowanych.

Reasumując, Wnioskodawca - jeżeli zarejestruje się jako czynny podatnik podatku VAT - będzie mógł obniżyć podatek należny VAT ze sprzedaży o podatek naliczony wynikający z faktur zakupu usług od Małżonki, ponieważ nabyte usługi będą wykorzystywane wyłącznie do czynności opodatkowanych, pod warunkiem, że nie zaistnieją wyłączenia wskazane w art. 88 ustawy. W związku z powyższym wystawione przez Małżonkę faktury dotyczące zakupu usług rolniczych, Wnioskodawca winien wykazać i rozliczyć w swojej ewidencji zakupów, w ramach prowadzonego gospodarstwa rolnego.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.