Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB4/4511-346/16-2/JK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2016-04-04
Teza: Czy w świetle przedstawionego powyżej stanu faktycznego oraz zakładając, że okoliczności w nim przedstawione nie ulegną znaczącej zmianie, Wnioskodawca podlega ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce w rozumieniu przepisów UPDOF oraz nie ma miejsca zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce w rozumieniu Umowy o UPO w okresie od 1 września 2015 roku do 31 sierpnia 2018 roku (tj. w okresie kiedy Wnioskodawca okresowo towarzyszyć będzie małżonce w Polsce)?
Słowa kluczowe: Czechy; obowiązek-obowiązek podatkowy; pobyt
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 3-ust. 2a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 5 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 16 marca 2016 r. (data wpływu 18 marca 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązku podatkowego – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 18 marca 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązku podatkowego.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca jest obywatelem Republiki Czeskiej. W związku z czasowym oddelegowaniem do pracy w Polsce swojej małżonki, Wnioskodawca okresowo i sporadycznie przebywa na terytorium Polski. Obecność Wnioskodawcy w Polsce powodowana jest wyłącznie chęcią towarzyszenia małżonce podczas okresu jej oddelegowania do Polski – od dnia 1 września 2015 roku do dnia 31 sierpnia 2018 roku, zgodnie z założeniami. Zatem, gdyby nie konieczność wykonywania przez małżonkę Wnioskodawcy obowiązków służbowych na terytorium Polski, ani Wnioskodawca, ani jego małżonka nie przebywaliby poza Czechami.

Z uwagi na przewlekłą chorobę Wnioskodawcy (poważne schorzenie oczu) wymaga on specjalistycznej i stałej opieki lekarskiej oraz częstych zabiegów medycznych, które realizowane są pod ścisłym nadzorem lekarza specjalisty w Republice Czeskiej. Stanowi to o częstych pobytach Wnioskodawcy w Czechach w celu kontynuacji leczenia i korzystania z czeskiego systemu opieki zdrowotnej. Małżonka Wnioskodawcy również często przyjeżdża do Czech w celu sprawowania opieki nad Wnioskodawcą. W szczególności, w okresie najbliższych kilku miesięcy Wnioskodawca poddany zostanie intensywnemu leczeniu szpitalnemu na terytorium Czech, co związane będzie z jego trwałym pobytem w tym kraju w okresie leczenia.

Ponadto, Wnioskodawca odbywa regularne wyjazdy o charakterze prywatnym do Republiki Czeskiej – przeciętnie 2 razy w każdym miesiącu na okres 2-3 dni każdy. Wszelkie dni świąteczne oraz okresy urlopu wypoczynkowego Wnioskodawca również spędza głównie na terytorium Czech. Niemniej, w chwili obecnej nie można wykluczyć, że pobyt Wnioskodawcy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przekroczy 183 dni w którymkolwiek z lat 2015-2018.

Pozostali najbliżsi członkowie rodziny Wnioskodawcy na stałe mieszkają w Czechach. W szczególności są to dzieci Wnioskodawcy z poprzedniego małżeństwa, z którymi Wnioskodawca pozostaje w stałym kontakcie. Jest to istotną przyczyną odbywania regularnych wizyt w tym kraju i elementem ściśle wiążącym Wnioskodawcę z Czechami.

W Republice Czeskiej Wnioskodawca posiada najbliższych przyjaciół i znajomych. Wnioskodawca nie posługuje się językiem polskim (nie rozwija i nie ma zamiaru rozwijać tej umiejętności), co dodatkowo utrudnia mu nawiązanie bliskich więzi z Polakami.

W trakcie pobytu na terytorium Polski, Wnioskodawca zamieszkuje w mieszkaniu, które zostało wynajęte dla jego małżonki przez spółkę, do pracy na rzecz której została ona oddelegowana. Całkowity koszt czynszu oraz wszelkich opłat eksploatacyjnych pokrywa pracodawca małżonki Wnioskodawcy.

Wnioskodawca na stałe zamieszkuje na terytorium Czech w domu mieszkalnym należącym do jego małżonki, w którym to Wnioskodawca razem z małżonką prowadzą gospodarstwo domowe i zwykle przebywają w trakcie pobytu na terytorium Czech. Nieruchomość ta służyć będzie Wnioskodawcy oraz jego małżonce także po zakończeniu oddelegowania małżonki Wnioskodawcy. Wnioskodawca nie posiada w Polsce na własność żadnych składników majątkowych o istotnej wartości, w szczególności nieruchomości. W Czechach Wnioskodawca posiada natomiast samochód osobowy zarejestrowany w swoim imieniu.

Wnioskodawca nie pracuje już zawodowo, ani nie prowadzi jakiejkolwiek działalności gospodarczej. Wnioskodawca nie zamierza ponadto podjąć zatrudnienia ani rozpocząć prowadzenia działalności gospodarczej w przyszłości. Podkreślić należy, że Wnioskodawca nie otrzymuje przychodów z żadnego polskiego źródła. Głównym źródłem utrzymania Wnioskodawcy jest emerytura wypłacana z czeskiego systemu ubezpieczeń społecznych. Wnioskodawca jest również uczestnikiem prywatnego planu emerytalnego, oferowanego przez podmiot czeski.

Dodatkowo, Wnioskodawca posiada w Czechach certyfikaty w funduszach inwestycyjnych oraz wkłady w kasie oszczędnościowo – mieszkaniowej z przeznaczeniem na cele nieruchomościowe. Natomiast w Polsce Wnioskodawca nie posiada żadnych długoterminowych inwestycji o charakterze finansowym. Wnioskodawca nie jest również uczestnikiem żadnego prywatnego planu emerytalnego ani ubezpieczenia na życie oferowanego przez podmiot działający na polskim rynku. Wnioskodawca nie posiada nadto w Polsce rachunku bankowego.

W subiektywnym odczuciu Wnioskodawcy, jego centrum interesów życiowych w okresie od 1 września 2015 roku do 31 sierpnia 2018 roku (tj. w okresie kiedy Wnioskodawca okresowo i sporadycznie towarzyszyć będzie małżonce w Polsce) pozostaje i pozostanie nadal w Czechach.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w świetle przedstawionego powyżej stanu faktycznego oraz zakładając, że okoliczności w nim przedstawione nie ulegną znaczącej zmianie, Wnioskodawca podlega ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce w rozumieniu przepisów UPDOF oraz nie ma miejsca zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce w rozumieniu Umowy o UPO w okresie od 1 września 2015 roku do 31 sierpnia 2018 roku (tj. w okresie kiedy Wnioskodawca okresowo towarzyszyć będzie małżonce w Polsce)?

Zdaniem Wnioskodawcy,

W świetle art. 3 ust. 1 UPDOF, osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Polski, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów), bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (tzw. nieograniczony obowiązek podatkowy). Jednocześnie, zgodnie z art. 3 ust. 2a UPDOF, osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tzw. ograniczony obowiązek podatkowy).

Powyższe przepisy należy stosować z uwzględnieniem odpowiednich zapisów dotyczących rezydencji podatkowej przewidzianych w Umowie o UPO z Czechami.

Na podstawie art. 3 ust. 1a UPDOF, za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Polski uważa się osobę fizyczną, która:

1.  przebywa na terytorium Polski dłużej niż 183 dni w roku podatkowym, lub
2.  posiada na terytorium Polski centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych).

Ad.1.

W przypadku Wnioskodawcy, z uwagi na liczne podróże w celu kontynuacji leczenia i korzystania z czeskiego systemu opieki zdrowotnej oraz podróże prywatne do Czech, warunek pierwszy może nie być spełniony. Jednakże, nie można w chwili obecnej jednoznacznie i z całą pewnością wykluczyć, że pobyt Wnioskodawcy w Polsce, w każdym z lat 2015-2018 przekroczy 183 dni.

Ad. 2

W ocenie Wnioskodawcy, na podstawie przedstawionego powyżej stanu faktycznego, należy go uznać za niespełniony, co zostanie poniżej uzasadnione.

Kryterium centrum interesów osobistych

W odniesieniu do kryterium osobistego, Wnioskodawca wraz z małżonką wiążą swoją przyszłość z Republiką Czeską. Dom mieszkalny Wnioskodawcy położony jest na terytorium Czech, i tam znajduje się ognisko domowe Wnioskodawcy i jego małżonki. Wnioskodawca i jego małżonka regularnie odbywają podróże do Czech (spędzają tam każdą wolną chwilę) – w szczególności z uwagi na konieczność przebywania pod stałą i specjalistyczną opieką lekarską Wnioskodawcy.

O braku ogniska domowego w Polsce świadczy ponadto fakt, że pozostali członkowie rodziny, w szczególności dzieci Wnioskodawcy z poprzedniego małżeństwa, z którymi Wnioskodawca pozostaje w stałym kontakcie, oraz przyjaciele i znajomi rodziny nie przebywają w Polsce.

W kontekście osobistych planów życiowych, w subiektywnym odczuciu Wnioskodawca, czuje się bardziej związany z Republiką Czeską, o czym świadczy jego zamiar powrotu na stałe do Czech po zakończeniu oddelegowania małżonki do Polski.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Wnioskodawcy ośrodek jego interesów osobistych niewątpliwie znajduje się na terytorium Czech.

Kryterium centrum interesów gospodarczych

W odniesieniu do kryterium gospodarczego, w całym okresie – od dnia 1 września 2015 roku do dnia 31 sierpnia 2018 roku – istnieć będą jedynie związki z Republiką Czeską ponieważ jedyne źródło dochodów Wnioskodawcy znajduje się w Czechach. Ze źródeł czeskich Wnioskodawca uzyskuje bowiem dochody z tytułu emerytury oraz dochody z tytułu długoterminowych inwestycji o charakterze finansowym.

W związku z tym Wnioskodawca stoi na stanowisku, że jego centrum interesów gospodarczych znajduje się, i będzie w dalszym ciągu znajdować się w całym okresie – od dnia 1 września 2015 roku do dnia 31 sierpnia 2018 roku – w Czechach.

W opinii Wnioskodawcy, jego pobyt w Polsce ma charakter jedynie przejściowy, tj. gdyby nie fakt oddelegowania małżonki do pracy w Polsce, Wnioskodawca nie przyjechałby w ogóle do Polski i nie miałby żadnego związku z Polską. Po zakończeniu oddelegowania małżonki Wnioskodawca wróci do Czech i jego wszelkie więzi z Polską zostaną przerwane.

Na podstawie informacji uzyskanej od swojego doradcy podatkowego w Czechach, Wnioskodawca rozumie, że spełnia i spełniać będzie warunki przewidziane w czeskim prawie podatkowym, aby uznać go za osobę o nieograniczonym obowiązku podatkowym w Republice Czeskiej.

Gdyby uznać, że którykolwiek z warunków wskazanych w art. 3 ust. 1a UPDOF jest jednak w odniesieniu do Wnioskodawcy spełniony, to w celu finalnego rozstrzygnięcia miejsca zamieszkania dla celów podatkowych należałoby zastosować stosowną Umowę o UPO, zawartą między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Czeską, a w szczególności odnieść się zaś do tzw. „reguł kolizyjnych” przewidzianych w art. 4 tejże umowy.

Zgodnie z art. 4 ust. 2 Umowy o UPO, jeśli osoba fizyczna ma miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, wówczas stosuje się następujące zasady (z uwagi na fakt, że warunki art. 4 ust. 2 pkt a) – d) Umowy o UPO, należy rozpatrywać autonomicznie i w kolejności przewidzianej w umowie, przytoczono jedynie treść pkt a) – c) tej umowy, które powinny być rozstrzygające w przypadku Wnioskodawcy):

1.  uważa się ją (osobę) za mającą miejsce zamieszkania tylko w tym Państwie, w którym ma ona stałe miejsce zamieszkania; jeżeli ma ona stałe miejsce zamieszkania w obu Państwach, wówczas uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania tylko w tym Państwie, z którym ma ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze (ośrodek interesów życiowych);
2.  jeżeli nie jest możliwe ustalenie, w którym Państwie osoba ma ośrodek interesów życiowych albo nie ma ona stałego miejsca zamieszkania w żadnym z Państw, wówczas uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania tylko w tym Państwie, w którym zazwyczaj przebywa;
3.  jeżeli przebywa ona zazwyczaj w obu Państwach lub nie przebywa zazwyczaj w żadnym z nich, wówczas uważa się ją za mającą miejsca zamieszkania tylko w tym Państwie, którego jest obywatelem.

W ocenie Wnioskodawcy, także na gruncie przytoczonych wyżej przepisów Umowy o UPO należy uznać, że w całym okresie – od dnia 1 września 2015 roku do dnia 31 sierpnia 2018 roku – posiadać on będzie stałe miejsce zamieszkania dla celów podatkowych (rezydencję podatkową) w Republice Czeskiej, z uwagi na następujące fakty:

*   to dom mieszkalny w Czechach należy uznać w przypadku Wnioskodawcy za stałe miejsce zamieszkania, gdyż to tam znajduje się ognisko domowe Wnioskodawcy (regularne przyjazdy do rzeczonego domu małżonki Wnioskodawcy) i jest to główne miejsce (ośrodek) kontaktów Wnioskodawcy; mieszkanie, w którym Wnioskodawca zamieszkuje w trakcie pobytu w Polsce zostało wynajęte dla jego małżonki przez jej polskiego pracodawcę, z uwagi na niepraktyczność częstych dojazdów małżonki Wnioskodawcy do siedziby Spółki polskiej z domu położonego na terytorium Czech;

*   to w Czechach Wnioskodawca posiada w swojej ocenie ściślejsze powiązania osobiste (gospodarstwo domowe i kontakty z członkami rodziny, przyjaciółmi i znajomymi; raz jeszcze podkreślić należy, że pobyt Wnioskodawcy na terytorium Polski związany jest wyłącznie z chęcią towarzyszenia małżonce w trakcie jej oddelegowania do Polski) i gospodarcze (dochody z tytułu emerytury, dochody z tytułu długoterminowych inwestycji o charakterze finansowym);

*   posiadanie przez Wnioskodawcę (i jego małżonkę) wyłącznie obywatelstwa czeskiego.

Warto wskazać również, że o miejscu zamieszkania przesądzają dwa elementy: obiektywny, czyli pobyt stały w jednej miejscowości, i subiektywny, czyli uzewnętrzniony zamiar woli pobytu. Elementy te muszą wystąpić łącznie, co zostało pokreślone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w niedawnym wyroku z dnia 15 grudnia 2015 roku, sygn. I SA/Bd 948/15. W odniesieniu do Wnioskodawcy w żadnym wypadku nie można uznać za spełniony warunek o zamiarze woli Wnioskodawcy do stałego przebywania na terytorium Polski.

Dodatkowo, zgodnie z komentarzem do Modelowej Konwencji OECD (B. Brzeziński \[red.\], Model Konwencji OECD. Komentarz, Warszawa 2010, s. 291) „przy definiowaniu ośrodka interesów życiowych nie można opierać się na prostej, wybiórczej interpretacji, lecz trzeba podjąć próbę analizy wszystkich możliwych do uchwycenia zachowań podatnika, jego aktywności. Dopiero całościowa analiza dostarcza wyczerpującej ilości informacji, w oparciu o które można wyciągnąć wniosek o wystąpieniu bądź nie rezydencji podatkowej.”

W świetle przedstawionego stanu faktycznego Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w całym okresie – od dnia 1 września 2015 roku do dnia 31 sierpnia 2018 roku – nie posiada miejsca zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce w rozumieniu przepisów Umowy o UPO, a więc we wskazanym okresie powinien podlegać w Polsce ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

Mając na uwadze powyższe, wnoszę jak na wstępie.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Odnosząc się do powołanych przez Wnioskodawcę wyroków sądów administracyjnych, należy stwierdzić, że powołane orzeczenie dotyczy konkretnej sprawy podatnika osądzonego w określonym stanie faktycznym lub zdarzeniu przyszłym i w tej sprawie rozstrzygnięcie w nim zawarte jest wiążące.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.