Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-166/09-4/AK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2009-08-03
Teza: Czy czynność polegająca na jednorazowym lub kilkukrotnym udzieleniu przez spółkę z o. o. pożyczki wspólnikom podlega obowiązkowemu podatkowi od czynności cywilnoprawnych zważywszy na brzmienie i dotychczasową interpretację art. 2 pkt. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. 2005 r. Nr 41 poz. 399 ze zm.)?
Słowa kluczowe: odsetki; spółki; umowa-umowa pożyczki
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 2-art. 4; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 2-art. 5

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana, przedstawione we wniosku z dnia 04.05.2009 r. (data wpływu 11.05.2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie umowy pożyczki - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 11.05.2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie umowy pożyczki.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujący stan faktyczny.

Dnia 23 kwietnia 2009 r. B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (dalej zwana Spółką”) zawarła łącznie trzy odrębne umowy pożyczki z trzema wspólnikami Spółki na kwotę w wysokości 33.333,33 USD każda. Dokonane czynności nie mieszczą się w zakresie bieżącej działalności Spółki. Udzielenie pożyczki miało charakter incydentalny, odpłatny. Pożyczki zostały udzielone wspólnikom w celu wykupienie udziałów Spółki od czwartego wspólnika. Z tytułu zawarcia umowy pożyczki Spółce przysługują odsetki umowne.

Pismem z dnia 13.07.2009 r. Nr IPPB2/436-166/09-2/AK wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez:

*   Wskazanie czy Wnioskodawca występuje we własnym imieniu z wnioskiem o interpretację przepisów prawa podatkowego (tzn. czy jest udziałowcem B. Sp. z o. o., któremu została udzielona pożyczka), czy też w imieniu B. Sp. z o.o.

Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie (data wpływu uzupełnienia 22.07.2009 r.).

Wnioskodawca wskazał, iż złożył wniosek w imieniu swoim jest wspólnikiem B. Sp. z o.o. i jest odpowiedzialny za zapłatę podatku od otrzymanej pożyczki.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy czynność polegająca na jednorazowym lub kilkukrotnym udzieleniu przez spółkę z o. o. pożyczki wspólnikom podlega obowiązkowemu podatkowi od czynności cywilnoprawnych zważywszy na brzmienie i dotychczasową interpretację art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. 2005 r. Nr 41 poz. 399 ze zm.)?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. b ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych, umowy pożyczki podlegają opodatkowaniu PCC. Jednakże zgodnie z art. 2 pkt 4 tej ustawy, nie są objęte tym podatkiem czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest opodatkowana podatkiem VAT lub jest z niego zwolniona.

Spółka oraz wspólnicy stoją na stanowisku, że udzielenie przedmiotowych pożyczek które zalicza się do grupy usług pośrednictwa finansowego (sklasyfikowanych w sekcji J dział 65.22.10 PKWiU - usługi udzielania pożyczek, świadczone poza systemem bankowym), i jako takie nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, podatkowi nie podlegają czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług, lub jest z niego zwolniona.

Oznacza to, że wymienione czynności nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, jeżeli ich dokonanie rodzi obowiązek podatkowy w podatku VAT.

Udzielanie pożyczek przez podatnika podatku od towarów i usług spełnia przesłanki pozwalające na uznanie tych czynności za opodatkowane podatkiem VAT.

Jak wynika z art. 43 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług - zwalnia się od tego podatku usługi wymienione w załączniku Nr 4 do ustawy (pozycja nr 3), tj. usługi pośrednictwa finansowego sklasyfikowane w sekcji J ex (65-67) PKWiU z wyłączeniem:

1.  działalności lombardów, z wyjątkiem usług świadczonych przez banki;
2.  usług polegających na oddaniu w odpłatne użytkowanie rzeczy ruchomej;
3.  usług doradztwa finansowego (PKWiU ex 67.13.10-00.20);
4.  usług doradztwa ubezpieczeniowego oraz wyceny dla towarzystw ubezpieczeniowych (PKWiU ex 67.20.10-00.20,-00.30), z wyjątkiem świadczonych przez zakład ubezpieczeń w rozumieniu przepisów o działalności ubezpieczeniowej oraz świadczonych w tym zakresie przez podmioty działające w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń;
5.  usług ściągania długów oraz faktoringu;
6.  usług zarządzania akcjami, udziałami w spółkach lub związkach, obligacjami i innymi rodzajami papierów wartościowych, z wyjątkiem wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy;
7.  usług przechowywania akcji, udziałów w spółkach lub związkach, obligacji i innych rodzajów papierów wartościowych, z wyjątkiem wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy;
8.  transakcji dotyczących dokumentów ustanawiających tytuł własności;
9.  transakcji dotyczących praw w odniesieniu do nieruchomości.

Jeśli udzielanie przez Spółkę pożyczek mieści się w zakresie czynności pośrednictwa finansowego i nie mają do niej zastosowania ww. wyłączenia, to opisana czynność jest zwolniona z VAT. Tym samym, udzielanie pożyczek przez podmiot w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą należy do jego płaszczyzny zawodowej i rodzi obowiązek w podatku od towarów i usług, nawet gdy te czynności nie znajdują się w jego zakresie przedmiotowym. Udzielenie pożyczki przez Spółkę jest bowiem czynnością mieszczącą się w definicji działalności gospodarczej określonej w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.

Tak więc, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że jak wynika z przytoczonych przepisów - udzielenie pożyczki przez Spółkę tj. dokonanie czynności korzystającej ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy o podatku VAT - nie będzie podlegać podatkowi od czynności cywilnoprawnych na mocy art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 450 ze zm.) podatkowi temu podlegają wymienione w tym przepisie czynności cywilnoprawne, w tym między innymi umowy pożyczki.

Elementami przedmiotowo istotnymi określonej w art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) umowy pożyczki są: obowiązek pożyczkodawcy przeniesienia na własność pożyczkobiorcy określonej ilości pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku oraz obowiązek pożyczkobiorcy zwrotu tej samej ilości pieniędzy albo rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Do elementów znamionujących umowę pożyczki należy obowiązek jej zwrotu. Przy czym, nie tyle dotyczy to oznaczenia terminu zwrotu, ile chodzi o zaznaczenie samego obowiązku zwrotu – który, jak wskazuje się w orzecznictwie, w myśl art. 720 § 1 K. c. jest elementem przedmiotowo istotnym tego rodzaju umowy, bez którego nie ma umowy pożyczki. W zależności od tego, jak zostanie ukształtowana przez strony umowa pożyczki, może ona przyjąć postać umowy nieodpłatnej bądź też odpłatnej, gdzie pożyczkobiorca zobowiązany będzie do zapłaty odsetek.

Umowa pożyczki jest umową konsensualną. Dochodzi do skutku poprzez zgodne oświadczenia woli.

Czynności cywilnoprawne zawarte w katalogu zamkniętym określonym w art. 1 wymienionej ustawy podlegają omawianemu podatkowi od czynności cywilnoprawnych o ile spełniają przesłanki zawarte w art. 1 ust. 4 cytowanej ustawy.

Zgodnie z powyższym artykułem czynności cywilnoprawne w tym pożyczka podlegają omawianemu podatkowi, jeżeli ich przedmiotem są:

1.  rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2.  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z uwagi na powyższe, należy stwierdzić, że pożyczki będą podlegać podatkowi od czynności cywilnoprawnych jeżeli w chwili zawarcia umowy pożyczki jej przedmiot, tj. pieniądze znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wówczas nie ma znaczenia, gdzie umowa została zawarta i gdzie mają miejsce zamieszkania (siedzibę) strony umowy.

Pożyczka będzie podlegać podatkowi od czynności cywilnoprawnych, także jeśli pieniądze będące przedmiotem pożyczki w chwili jej zawarcia znajdują się za granicą oraz nabywca – pożyczkobiorca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a czynność zostanie dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Na podstawie art. 4 pkt 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych obowiązek podatkowy przy umowie pożyczki ciąży na biorącym pożyczkę.

W ustawie przewidziano jednak sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Stosownie do art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.  opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
2.  zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:

*   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,

*   umowy spółki i jej zmiany,

*   umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

O wyłączeniu czynności spod działania przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie decyduje przy tym okoliczność, że strony tej umowy są podatnikami podatku od towarów i usług, lecz wyłącznie fakt, że przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest zwolniona z tego podatku.

W związku z tym podkreślić należy, iż jakkolwiek zapytanie Wnioskodawcy dotyczy opodatkowania umów pożyczek podatkiem od czynności cywilnoprawnych, to jednak w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga kwestia czy powyższe transakcje podlegają regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług, bowiem ocena ta ma zasadnicze znaczenie dla ewentualnego objęcia ich podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Objęcie tych czynności podatkiem od towarów i usług może bowiem skutkować wyłączeniem obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych.

A zatem, jeżeli umowa pożyczki została objęta zakresem ustawy o podatku od towarów i usług, czynność taka nie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia przedstawionego w stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.