Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-1.4010.240.2018.2.AP
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2018-10-08
Teza: - Czy wynagrodzenie Wspólnika z tytułu zbycia na rzecz Spółki udziałów Spółki w celu ich umorzenia (w ramach dobrowolnego umorzenia udziałów), będzie stanowiło przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych w Polsce i w związku z tym, czy Spółka, wypłacając wynagrodzenie Wspólnikowi, będzie zobowiązana, jako płatnik, pobrać podatek u źródła, względnie dopełnić jakichkolwiek obowiązków podatkowych o charakterze formalnym (np. informacyjnym)? - Czy sposób określenia wynagrodzenia za udziały zbywane przez Wspólnika na rzecz Spółki w ramach procedury dobrowolnego umorzenia udziałów (w oparciu o wartość nominalną umarzanych udziałów lub w inny sposób), ma znaczenie dla ustalenia, czy zaistniał przychód po stronie Wspólnika lub Spółki, a w dalszej kolejności dla ewentualnych obowiązków Spółki związanych z wypłatą wynagrodzenia (pobór podatku u źródła, obowiązki formalne, informacyjne)?
Słowa kluczowe: przychód; płatnik; spółki-spółka z ograniczoną odpowiedzialnością; udział; wspólnik; wynagrodzenia; zbycie
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 1; [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 800), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 12 czerwca 2018 r. (data wpływu 25 czerwca 2018 r.), uzupełnionym 28 sierpnia 2018 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych, w zakresie obowiązków płatnika w związku z wypłatą wynagrodzenia z tytułu dobrowolnego zbycia udziałów na rzecz Spółki w celu ich umorzenia oraz kwestii ustalenia, czy zaistniał przychód po stronie Spółki – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 25 czerwca 2018 r. do tutejszego organu wpłynął ww. wniosek, o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych, w zakresie obowiązków płatnika w związku z wypłatą wynagrodzenia z tytułu dobrowolnego umorzenia udziałów na rzecz Spółki w celu ich umorzenia oraz ustalenia, czy zaistniał przychód po stronie Spółki.

Wniosek powyższy nie spełniał wymogów formalnych, dlatego też pismem z 14 sierpnia 2018 r., Znak: 0111-KDIB2-1.4010.240.2018.1.AP wezwano do jego uzupełnienia, co też nastąpiło 28 sierpnia 2018 r.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca  Spółka z o.o. (dalej: „Spółka” lub „Wnioskodawca”), jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, podlegającym nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce.

Większościowym udziałowcem Spółki jest Spółka X z siedzibą w Dubaju (Zjednoczone Emiraty Arabskie) (dalej: „Wspólnik”). Wspólnik posiada 2.029.440 udziałów o łącznej wysokości 101.472.000,00 PLN. Spółka ma także udziałowca mniejszościowego (osobę fizyczną niebędącą polskim rezydentem podatkowym), którego udział w kapitale zakładowym Spółki jest niższy niż 1 %.

Obecnie planowane jest zbycie części udziałów Wspólnika na rzecz Spółki w ramach tzw. dobrowolnego umorzenia udziałów. Spółka wypłaci Wspólnikowi wynagrodzenie za nabyte udziały, które zostanie sfinansowane z czystego zysku lub z obniżenia kapitału zakładowego (może również nastąpić częściowo z czystego zysku i częściowo z obniżenia kapitału zakładowego). Umorzenie udziałów nastąpi za zgodą Wspólnika, zgodnie z treścią umowy Spółki oraz na podstawie stosownej uchwały zgromadzenia wspólników, która określi podstawę prawną umorzenia i wysokość wynagrodzenia przysługującego Wspólnikowi za umorzony udział.

Umorzenie udziałów odbędzie się zatem w trybie określonym przepisami Kodeksu spółek handlowych (art. 199) poprzez zbycie udziałów Spółki przez Wspólnika na jej rzecz, celem ich umorzenia.

Wynagrodzenie Wspólnika za umorzone udziały może odpowiadać wartości nominalnej umarzanych udziałów lub może być od tej wartości wyższe (w szczególności, gdy podstawą ustalenia wynagrodzenia będzie wartość aktywów netto Spółki).

Wartość majątku nieruchomego Spółki położonego w Polsce stanowi mniej niż 50% wartości aktywów Spółki.

W uzupełnieniu wniosku, ujętym w piśmie z 21 sierpnia 2018 r., wskazano ponadto, że:

*   w chwili obecnej nie zapadła ostateczna decyzja dotycząca wysokości wynagrodzenia z tytułu dobrowolnego umorzenia udziałów – zakłada się, że Wspólnik otrzyma wynagrodzenie w kwocie wyższej od wydatków poniesionych na nabycie tych udziałów,
*   we wniosku o interpretację Spółka chce potwierdzić, czy i jakie obowiązki – w świetle prawa podatkowego (ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych – t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1036 ze zm.) – ciążą na niej w związku z wypłatą wynagrodzenia za dobrowolne umorzenie udziałów na rzecz Wspólnika – nierezydenta. Przede wszystkim chodzi o obowiązek poboru podatku „u źródła”, ale także o inne obowiązki, o charakterze formalnym (informacyjnym), które dotyczą płatników podatków, czy – szerzej – podmiotów dokonujących wypłaty określonych świadczeń na rzecz podatników. Chodzi tu w szczególności o obowiązek złożenia:
    *   informacji o wysokości przychodu (dochodu) uzyskanego przez podatników podatku dochodowego od osób prawnych niemających siedziby lub zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tj. IFT-2/IFT-2R,
    *   deklaracji o wysokości pobranego przez płatnika zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych, od dochodów (przychodów) osiągniętych przez podatników niemających siedziby lub zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tj. CIT-10Z
    *   informacji o odliczeniach od dochodu i od podatku oraz o dochodach wolnych i zwolnionych od podatku tj. CIT-8/0 (stanowiącej załącznik do CIT-8), gdzie w części F.3. podawane są dane o wypłatach dokonanych zagranicznym osobom prawnym niemającym siedziby na terytorium RP oraz o pobranym od nich podatku.Wyjaśnić należy, iż dążeniem Spółki jest dochowanie wszelkich warunków i obowiązków określonych w przepisach prawa podatkowego i unikanie sporów z administracją podatkową, stąd też w pytaniach zawartych we wniosku o wydanie interpretacji posłużono się możliwie ogólnym sformułowaniem (jak czy spółka będzie zobowiązana „dopełnić jakichkolwiek obowiązków podatkowych o charakterze formalnym”).

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy wynagrodzenie Wspólnika z tytułu zbycia na rzecz Spółki udziałów Spółki w celu ich umorzenia (w ramach dobrowolnego umorzenia udziałów), będzie stanowiło przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych w Polsce i w związku z tym, czy Spółka, wypłacając wynagrodzenie Wspólnikowi, będzie zobowiązana, jako płatnik, pobrać podatek u źródła, względnie dopełnić jakichkolwiek obowiązków podatkowych o charakterze formalnym (np. informacyjnym)?
(pytanie oznaczone we wniosku Nr 1)2.  Czy sposób określenia wynagrodzenia za udziały zbywane przez Wspólnika na rzecz Spółki w ramach procedury dobrowolnego umorzenia udziałów (w oparciu o wartość nominalną umarzanych udziałów lub w inny sposób), ma znaczenie dla ustalenia, czy zaistniał przychód po stronie Wspólnika lub Spółki, a w dalszej kolejności dla ewentualnych obowiązków Spółki związanych z wypłatą wynagrodzenia (pobór podatku u źródła, obowiązki formalne, informacyjne)?
(pytanie oznaczone we wniosku Nr 2)

Ad. 1. Zdaniem Wnioskodawcy, wynagrodzenie Wspólnika z tytułu zbycia na rzecz Spółki udziałów Spółki w celu ich umorzenia (w ramach dobrowolnego umorzenia udziałów), nie będzie stanowiło przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych w Polsce. W związku z tym Spółka, wypłacając wynagrodzenie Wspólnikowi, nie będzie zobowiązana do poboru podatku u źródła, ani do dopełnienia jakichkolwiek obowiązków podatkowych o charakterze formalnym (np. informacyjnym).

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1036 ze zm., dalej: „updop”), podatnicy, jeżeli mają siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania.

Natomiast podatnicy, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedziby lub zarządu  na mocy art. 3 ust. 2 updop, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów, które osiągają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przywołane powyżej przepisy regulują kwestie nieograniczonego i ograniczonego obowiązku podatkowego. Wynika z nich, że nierezydenci, a więc podmioty nie posiadające na terytorium RP siedziby lub zarządu, objęci są ograniczonym obowiązkiem podatkowym. Oznacza to, że podlegają opodatkowaniu w Polsce wyłącznie w zakresie dochodów osiągniętych na terytorium RP.

Treść dalszych przepisów art. 3 updop służy doprecyzowaniu ograniczonego obowiązku podatkowego. Istotne jest w szczególności, iż zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 4 i 5 updop, za dochody (przychody) osiągane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podatników nie mających na tym terytorium siedziby ani zarządu uważa się dochody (przychody) m. in. z tytułu:

*   przeniesienia własności udziałów (akcji) w spółce jeżeli co najmniej 50% wartości aktywów takiej spółki, bezpośrednio i pośrednio stanowią nieruchomości położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa do takich nieruchomości,
*   należności regulowanych, w tym stawianych do dyspozycji, wypłacanych lub potrącanych, przez osoby fizyczne, osoby prawne albo jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, mające miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezależnie od miejsca zawarcia umowy i wykonania świadczenia.

Jednocześnie art. 3 ust. 5 updop, przewiduje, że za dochody (przychody), o których mowa w ust. 3 pkt 5, uważa się przychody wymienione w art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1, jeżeli nie stanowią dochodów (przychodów), o których mowa w ust. 3 pkt 1-4.

Jako przychody wymienione w art. 22 ust. 1 updop wskazane zostały, określone w art. 7b ust. 1 pkt 1 przychody z dywidend oraz innych przychodów (dochodów) z tytułu udziału w zyskach osób prawnych mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Określone w art. 7b ust. 1 pkt 1 updop przychody z udziału w zyskach osób prawnych to m.in. dywidendy, przychody z umorzenia udziału (akcji) lub ze zmniejszenia ich wartości.

Natomiast stosownie do art. 7b ust. 1 pkt 3 przychody z udziału (akcji) w osobie prawnej lub spółce, inne niż określone w pkt 1 i 2, to m.in. przychody ze zbycia udziału (akcji), w tym zbycia dokonanego celem ich umorzenia.

Z przytoczonych przepisów wynika, że kwalifikacja przychodów z tytułu umorzenia udziałów na gruncie przepisów updop uzależniona jest od trybu, w jakim przeprowadzane jest umorzenie. Jednoznacznie rozróżnia się tu bowiem przychód z tytułu przymusowego lub automatycznego umorzenia udziałów od przychodu z tytułu dobrowolnego umorzenia udziałów.

Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1577 ze zm., dalej: „Ksh”) udział może być umorzony w przypadku, gdy umowa spółki tak stanowi. Udział może być umorzony za zgodą wspólnika w drodze nabycia udziału przez spółkę (umorzenie dobrowolne) albo bez zgody wspólnika (umorzenie przymusowe). Ponadto umowa spółki może stanowić, że udział ulega umorzeniu w razie ziszczenia się określonego zdarzenia bez powzięcia uchwały zgromadzenia wspólników (stosuje się wówczas przepisy o umorzeniu przymusowym).

Z przepisów Ksh wynika, że umorzenie dobrowolne następuje za zgodą wspólnika, w drodze nabycia udziału przez spółkę (zbycia udziału przez wspólnika na rzecz spółki). Z kolei umorzenie przymusowe i automatyczne występuje wówczas, gdy nie potrzeba dodatkowej zgody wspólnika tj. żadnej dodatkowej umowy w celu przeprowadzenia takiego umorzenia, bowiem następuje ono w przypadku spełnienia się przesłanek do tego umorzenia, które określa umowa spółki.

Oznacza to, że przy procedurze przymusowego i automatycznego umorzenia udziałów nie następuje nabycie udziałów przez spółkę w celu ich umorzenia. Umorzenie przymusowe i automatyczne dokonuje się bowiem w ramach „jednolitej” czynności  umorzenia udziałów, bez wymogu ich zbycia w celu umorzenia.

Reasumując, przychód z tytułu przymusowego lub automatycznego umorzenia udziałów na gruncie updop kwalifikowany jest jako przychód z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, zgodnie z art. 7b ust. 1 pkt 1 updop, gdzie mowa jest o „przychodach z umorzenia udziałów” (lit.b). Natomiast przychód ze zbycia udziałów w celu ich dobrowolnego umorzenia, jako przypadek przychodu ze zbycia udziałów w ogólności, kwalifikowany jest jako przychód z udziału w osobie prawnej, inny niż przychód z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, co wynika bezpośrednio z art. 7b ust. 1 pkt 3 updop, gdzie mowa jest o „przychodach ze zbycia udziałów, w tym zbycia dokonanego celem ich umorzenia”.

Zgodnie z powyższym należy uznać, że do dochodów wymienionych w art. 22 ust. 1 updop zaliczane są wyłącznie dochody z tytułu przymusowego i automatycznego umorzenia udziałów. Przepis ten nie obejmuje swym zakresem dochodów uzyskanych z dobrowolnego umorzenia udziałów.

Tym samym wynagrodzenie otrzymane z tytułu dobrowolnego umorzenia udziałów nie będzie stanowiło dochodu (przychodu) osiągniętego na terytorium RP, o którym umowa w art. 3 ust. 3 pkt 5 updop. Potencjalnie mogłoby być ono zakwalifikowane jako dochód (przychód) osiągnięty na terytorium RP, o którym mowa w art. 3 ust. 3 pkt 4 updop. Przepis ten wymienia bowiem dochody (przychody) z tytułu przeniesienia własności udziałów w spółce, ale wyłącznie w sytuacji, gdy spółka jest tzw. spółką nieruchomościową (co najmniej 50% wartości jej aktywów stanowią nieruchomości położone na terytorium RP lub prawa do takich nieruchomości). Przez przeniesienie własności udziałów w spółce należy rozumieć ich zbycie, w tym również zbycie na rzecz tej spółki, w celu ich umorzenia.

W analizowanej sprawie planowane jest nabycie przez Spółkę od Wspólnika części jej własnych udziałów w ramach dobrowolnego umorzenia udziałów. Nastąpi zatem przeniesienie własności udziałów w Spółce. Z tytułu nabycia części udziałów własnych, Spółka wypłaci Wspólnikowi wynagrodzenie. Wynagrodzenie to nie będzie jednak stanowiło dochodu (przychodu) osiągniętego na terytorium RP, gdyż Spółka nie jest spółką nieruchomościową z uwagi, że nieruchomości położone na terytorium RP nie stanowią co najmniej 50% wartości jej aktywów.

Podsumowując: wynagrodzenie Wspólnika z tytułu zbycia na rzecz Spółki jej udziałów własnych w celu ich umorzenia (w ramach dobrowolnego umorzenia udziałów), nie będzie stanowiło przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych w Polsce.

W związku z powyższym Spółka nie będzie zobowiązana do poboru podatku u źródła, ani do dopełnienia jakichkolwiek obowiązków podatkowych o charakterze formalnym (np. informacyjnym).

Ad. 2. Zdaniem Wnioskodawcy, sposób określenia wynagrodzenia za udziały zbywane przez Wspólnika na rzecz Spółki w ramach procedury dobrowolnego umorzenia udziałów (w oparciu o wartość nominalną umarzanych udziałów lub w inny sposób), nie ma znaczenia dla ustalenia, czy zaistniał przychód po stronie Wspólnika lub Spółki, a w dalszej kolejności nie ma znaczenia dla ewentualnych obowiązków Spółki związanych z wypłatą wynagrodzenia (pobór podatku u źródła, obowiązki formalne, informacyjne).

Jak zostało już wspomniane procedura umorzenia udziałów uregulowana jest w art. 199 Ksh. Zgodnie z treścią § 2 tego artykułu umorzenie udziału wymaga uchwały zgromadzenia wspólników, która powinna określać w szczególności podstawę prawną umorzenia i wysokość wynagrodzenia przysługującego wspólnikowi za umorzony udział. Wynagrodzenie to, w przypadku umorzenia przymusowego, nie może być niższe od wartości przypadających na udział aktywów netto, wykazanych w sprawozdaniu finansowym za ostatni rok obrotowy, pomniejszonych o kwotę przeznaczoną do podziału między wspólników. Na mocy art. 199 § 3 Ksh za zgodą wspólnika umorzenie udziału może nastąpić bez wynagrodzenia.

Z treści przywołanych przepisów wynika, że umorzenie dobrowolne może zostać dokonane za wynagrodzeniem lub bez wynagrodzenia. Wartość wynagrodzenia jest gwarantowana przez ustawodawcę jedynie w przypadku umorzenia przymusowego i automatycznego, ale nie dobrowolnego, które będzie miało miejsce w niniejszej sprawie. W przypadku dobrowolnego umorzenia udziałów, Ksh nie określa bowiem ani minimalnej, ani też maksymalnej wysokości wynagrodzenia przy umorzeniu dobrowolnym, pozostawiając w tym zakresie swobodę stronom. Ksh potwierdza też, że przeniesienie własności udziałów może nastąpić nieodpłatnie.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia za umorzone dobrowolnie udziały, istnieje swoboda w ustalaniu kwot wynagrodzenia za umorzone udziały na mocy zasady swobody umów. W związku z powyższym, wynagrodzenie (w szczególności) może być równe wartości nominalnej umarzanych udziałów, a może też być określone w inny sposób, na poziomie wyższym od wartości nominalnej (w tym w oparciu o wartość aktywów netto Spółki).

W każdym przypadku na gruncie updop Wspólnik nie osiągnie na terytorium RP dochodu (przychodu) podlegającego opodatkowaniu, z którym mogłyby się wiązać po stronie Spółki obowiązki płatnika lub inne obowiązki podatkowe o charakterze instrumentalnym. Taki przychód nie powstanie także wprost po stronie Wnioskodawcy. Spółka nie otrzyma bowiem od Wspólnika żadnego trwałego przysporzenia majątkowego, które powiększałoby jej majątek i które mogłoby być potraktowane jako osiągnięcie przez Spółkę podlegającego opodatkowaniu przychodu podatkowego. Wypłacając Wspólnikowi wynagrodzenie za umorzone udziały, Spółka dokona uszczuplenia własnego majątku.

Powyższe stanowisko potwierdzają również organy podatkowe, przykładowo w interpretacjach:

*   DIS w Łodzi z 15 stycznia 2016 r., Znak: IPTPB3/4511-287/15-2/PW,
*   DIS w Katowicach z 22 stycznia 2016 r., Znak: IBPB-1-2/4510-784/15/JW,
*   DIS w Warszawie z 25 listopada 2016 r., Znak: 1462-IPPB5.4510.854.2016.2.PW.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Obowiązki płatnika na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych normuje art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. 2018 r., poz. 1036 ze zm. dalej: „updop”). Zgodnie ze zdaniem 1 tego przepisu, osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące przedsiębiorcami, które dokonują wypłat należności z tytułów wymienionych w art. 21 ust. 1 oraz art. 22 ust. 1, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 2, 2b i 2d, w dniu dokonania wypłaty zryczałtowany podatek dochodowy od tych wypłat, z uwzględnieniem odliczeń przewidzianych w art. 22 ust. 1a-1e.

W świetle art. 22 ust. 1 ww. ustawy, podatek dochodowy od określonych w art. 7b ust. 1 pkt 1 przychodów z dywidend oraz innych przychodów (dochodów) z tytułu udziału w zyskach osób prawnych mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ustala się w wysokości 19% uzyskanego przychodu (dochodu).

W art. 7b ust. 1 pkt 1 ustawy, wśród przychodów z zysków kapitałowych ustawodawca wymienił przychody z umorzenia udziału (akcji) lub ze zmniejszenia ich wartości (lit. b). W katalogu zysków kapitałowych nie zostały ujęte przychody ze zbycia udziałów (akcji) w celu ich umorzenia.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że stosownie do uregulowań zawartych w art. 10 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w brzemieniu obowiązującym do końca 2010 r, dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1 pkt 4a i 4b, był dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału (akcji), w tym także:

*   dochód z umorzenia udziałów (akcji),
*   dochód uzyskany z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) na rzecz spółki, w celu umorzenia tych udziałów (akcji).

Z dniem 1 stycznia 2011 r. – mocą art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 25 listopada 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U. Nr 226, poz. 1478) – uchylono pkt 2 w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Tym samym, na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2011 r., dochód uzyskany z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) na rzecz spółki, w celu umorzenia tych udziałów (akcji) nie należy do kategorii dochodów (przychodów) z udziału w zyskach osób prawnych. Również w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2018 r., dochód ten nie należy do zysków kapitałowych.

Oznacza to, że dobrowolne umorzenie udziałów (akcji) zostało wyłączone z kategorii czynności, które mogą powodować powstanie dochodu (przychodu), o którym mowa w art. 22 ust. 1 analizowanej ustawy.

Skutki podatkowe umorzenia udziałów (akcji) spółki kapitałowej, które to udziały (akcje) zostały uprzednio nabyte przez wspólnika, są uzależnione od trybu, w jakim jest dokonywane to umorzenie. I tak:

*   w przypadku umorzenia przymusowego, dochód wspólnika z tego tytułu jest objęty hipotezą art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych – należy zatem do kategorii przychodów z udziału w zyskach osób prawnych, podlegających opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób prawnych pobieranym przez płatnika;
*   w przypadku umorzenia dobrowolnego, które następuje poprzez zbycie akcji przez wspólnika na rzecz spółki, w celu ich umorzenia, dochód wspólnika z tego tytułu nie należy do kategorii przychodów z udziału zyskach osoby prawnej i podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych – w drodze samoobliczenia podatku przez podatnika (wspólnika).

Umarzanie udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością stanowi odrębną instytucję prawa prywatnego. Umorzenie udziałów polega na ich prawnym unicestwieniu, tj. wygaśnięciu wszelkich praw zarówno o charakterze majątkowym, jak i korporacyjnym wynikających z udziałów. Tryb umarzania udziałów uregulowany został w art. 199 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1577 , dalej: „Ksh”).

Zgodnie z art. 199 § 1 Ksh, udział może być umorzony jedynie po wpisie spółki do rejestru i tylko w przypadku, gdy jej umowa tak stanowi. Umorzenie udziału może nastąpić za zgodą wspólnika w drodze nabycia udziału przez spółkę (umorzenie dobrowolne) albo bez zgody wspólnika (umorzenie przymusowe), przy czym przesłanki i tryb przymusowego umorzenia określa umowa spółki. Stosownie do § 6 omawianego artykułu, umorzenie udziału z czystego zysku nie wymaga obniżenia kapitału zakładowego.

W przedstawionym opisie sprawy Wnioskodawca wskazuje, że planowane jest zbycie części udziałów wspólnika na rzecz Wnioskodawcy w ramach tzw. dobrowolnego umorzenia udziałów. Spółka wypłaci wynagrodzenie za nabyte udziały, które zostanie sfinansowane z czystego zysku lub obniżenia kapitału zakładowego lub częściowo z zysku, a częściowo z obniżenia kapitału.

Jak wskazano wyżej dobrowolne umorzenie udziałów zostało wyłączone z kategorii czynności, które mogą powodować powstanie dochodu (przychodu), o którym mowa w art. 22 ust. 1 updop. Wnioskodawca planuje nabyć własne udziały od Wspólnika celem ich dobrowolnego umorzenia w trybie art. 199 § 1 Kodeksu spółek handlowych. Skoro wynagrodzenie wypłacone Wspólnikowi za nabyte w celu umorzenia udziały własne, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym nie stanowi przychodów z udziału w zyskach osób prawnych, zatem w opisanej sprawie nie znajdzie zastosowania art. 26 ust. 1 updop. W konsekwencji Wnioskodawca nie będzie zobowiązany poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych. Wnioskodawca nie stanie się bowiem płatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych od wypłacanego wynagrodzenia.

W związku z tym rozważania na temat podlegania wypłacanego wynagrodzenia opodatkowaniu, po stronie Wspólnika, są bezzasadne. Odnosząc się z kolei do kwestii skutków sposobu określenia wynagrodzenia za udziały zbywane w celu ustalenia, czy powstał przychód po stronie Wnioskodawcy wyjaśnia się, że odpłatne zbycie udziałów na rzecz Spółki nie wywołuje skutku w postaci powstania przychodu po stronie Wnioskodawcy. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie przewidują bowiem powstania przychodu po stronie podmiotu nabywającego za wynagrodzeniem udziały w celu ich umorzenia. Tym samym rozważania, co do sposobu określenia wynagrodzenia w tym zakresie, również są bezzasadne.

Wobec powyższego, Skoro Wnioskodawca nie jest płatnikiem z tytułu wypłaty wynagrodzenia w związku ze zbyciem udziałów przez Wspólnika w celu ich umorzenia oraz operacja ta nie powoduje powstania przychodu po stronie Wnioskodawcy, nie ciążą na nim obowiązki informacyjne w tym zakresie.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej, przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a,
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy przedstawionego przez Wnioskodawcę zdarzenia przyszłego oraz stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.