Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP3/4512-49/16-2/KP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2016-03-11
Teza: Wyłączenie z opodatkowania podatkiem VAT zbycia przedsiębiorstwa darowizną na rzecz żony.
Słowa kluczowe: czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu; darowizna; przedsiębiorstwa
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 6

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) oraz § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 20 stycznia 2016 r. (data wpływu 21 stycznia 2016 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie wyłączenia z opodatkowania podatkiem VAT zbycia przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego w związku z jego darowizną na rzecz żony – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 21 stycznia 2016 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie wyłączenia z opodatkowania podatkiem VAT zbycia przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego w związku z jego darowizną na rzecz żony.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Od dnia 1 stycznia 2000 r. Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. Przeważająca działalność gospodarcza (kod PKD) to sprzedaż hurtowa mleka, wyrobów mleczarskich, jaj, olejów i tłuszczów jadalnych (kod PKD 46.33.Z). Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem VAT. W prowadzonej działalności Zainteresowany posiada środki trwałe, którymi między innymi są lokale użytkowe będące przedmiotem amortyzacji, nabycie wspomnianych nieruchomości nastąpiło na zasadach wspólności ustawowej z małżonką Wnioskodawcy i zostało dokonane w ramach prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej i w celu przeznaczenia na tą działalność. Ponadto przy nabyciu lokali użytkowych Zainteresowanemu przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT.

Obecnie Wnioskodawca zamierza zbyć w formie darowizny (na mocy aktu notarialnego) prowadzoną przez siebie firmę na rzecz swojej obecnej małżonki, z którą posiada małżeńską wspólność majątkową. Tym samym Wnioskodawca chciałby zakończyć prowadzenie przez siebie działalności gospodarczej, natomiast rozpoczęcie działalności planuje obecnie małżonka Wnioskodawcy. Zbycie w formie darowizny dotyczyłoby całości prowadzonej przez Wnioskodawcę firmy, włącznie ze wszystkimi składnikami majątkowymi firmy oraz zobowiązaniami.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy przekazanie firmy w całości w formie darowizny mieści się w pojęciu „zbycie przedsiębiorstwa” i tym samym jest wyłączone z opodatkowania podatkiem VAT, pomimo, że przy nabyciu składników majątkowych firmy przysługiwało Wnioskodawcy prawo do odliczenia podatku VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Tak, przekazanie małżonce Wnioskodawcy prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej jest wyłączone z opodatkowania podatkiem VAT i nie rodzi zobowiązań na gruncie tego podatku.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem VAT podlega odpłatna dostawa towarów oraz odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Towarami, w myśl art. 2 pkt 6 ustawy, są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Natomiast przez świadczenie usług – w świetle art. 8 ust. 1 ww. ustawy – rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Jednocześnie na mocy art. 6 pkt 1 ustawy, przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Zatem w przypadku, gdy przedmiotem transakcji jest zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa – czynność ta nie podlega przepisom ustawy o podatku od towarów i usług.

Pojęcie „transakcji zbycia”, należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawy towarów” w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, darowizna, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz przepisy wykonawcze do niej nie zawierają definicji „przedsiębiorstwa”. Zatem dla potrzeb przepisów ustaw podatkowych należy stosować definicję zawartą w art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r., poz. 121). Zgodnie z art. 551 Kodeksu cywilnego, przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

1.  oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
2.  własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
3.  prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
4.  wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
5.  koncesje, licencje i zezwolenia;
6.  patenty i inne prawa własności przemysłowej;
7.  majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
8.  tajemnice przedsiębiorstwa;
9.  księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Należy tu wskazać również art. 552 Kodeksu cywilnego, którym ustawodawca wprowadza zasadę, że czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

Zatem składniki materialne i niematerialne wchodzące w skład przedsiębiorstwa powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach w ten sposób, że można mówić o nich jako o zespole, a nie zbiorze pewnych elementów. Istotne jest, aby w zbywanym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami, tak żeby przekazana masa mogła posłużyć kontynuowaniu określonej działalności gospodarczej. Powyższa definicja opisuje przedsiębiorstwo w ujęciu przedmiotowym jako zespół niematerialnych i materialnych składników stanowiący przedmiot prawa w szerokim znaczeniu. Przedsiębiorstwo jako przedmiot zbycia, musi stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym, co oznacza, iż najistotniejsze dla przedmiotowego zagadnienia jest ustalenie, czy przenoszony majątek stanowi na tyle zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy, iż zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu.

Wobec powyższego, przedsiębiorstwem w rozumieniu Kodeksu cywilnego jest takie przedsiębiorstwo, które jest zorganizowane i wyposażone w składniki zapewniające realizowanie celów gospodarczych, jest samodzielnym podmiotem prawa funkcjonującym w obrocie gospodarczym.

Z przedmiotowego wniosku wynika, że Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą. Przeważająca działalność gospodarcza (kod PKD) to sprzedaż hurtowa mleka, wyrobów mleczarskich, jaj, olejów i tłuszczów jadalnych (kod PKD 46.33.Z). Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem VAT. W prowadzonej działalności Zainteresowany posiada środki trwałe, którymi między innymi są lokale użytkowe będące przedmiotem amortyzacji, nabycie wspomnianych nieruchomości nastąpiło na zasadach wspólności ustawowej z małżonką Wnioskodawcy i zostało dokonane w ramach prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej i w celu przeznaczenia na tą działalność. Ponadto przy nabyciu lokali użytkowych Zainteresowanemu przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT. Obecnie Wnioskodawca zamierza zbyć w formie darowizny (na mocy aktu notarialnego) prowadzoną przez siebie firmę na rzecz swojej obecnej małżonki, z którą posiada małżeńską wspólność majątkową. Tym samym Wnioskodawca chciałby zakończyć prowadzenie przez siebie działalności gospodarczej, natomiast rozpoczęcie działalności planuje obecnie małżonka Wnioskodawcy. Zbycie w formie darowizny dotyczyłoby całości prowadzonej przez Wnioskodawcę firmy, włącznie ze wszystkimi składnikami majątkowymi firmy oraz zobowiązaniami.

W związku z tak przedstawionym opisem sprawy, Wnioskodawca ma wątpliwości czy przekazanie firmy w całości w formie darowizny mieści się w pojęciu „zbycie przedsiębiorstwa” i tym samym jest wyłączone z opodatkowania podatkiem VAT, pomimo, że przy nabyciu składników majątkowych firmy przysługiwało Wnioskodawcy prawo do odliczenia podatku VAT.

O tym, czy nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.

Wskazać należy, że zbycie przedsiębiorstwa ma miejsce wówczas, gdy cały majątek przedsiębiorstwa przechodzi na własność jednego nabywcy, który kontynuuje działalność gospodarczą zbywcy. O tym czy doszło do wyodrębnienia przedsiębiorstwa decyduje pełen zakres przekazanego majątku, praw i zobowiązań, wyodrębnienie to musi dotyczyć przedsiębiorstwa jako całości. Nie może ono obejmować dowolnej części danego przedsiębiorstwa, żeby można było uznać, że doszło do powstania zespołu składników, które mogłyby stanowić niezależne przedsiębiorstwo.

W niniejszych okolicznościach Wnioskodawca zamierza dokonać zbycia całego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego. Jak jednoznacznie wskazał Wnioskodawca zbycie w formie darowizny będzie dotyczyło całości prowadzonej przez Wnioskodawcę firmy, włącznie ze wszystkimi składnikami majątkowymi oraz zobowiązaniami. Z wniosku nie wynika, aby jakiekolwiek składniki wchodzące w skład przedsiębiorstwa Wnioskodawcy z planowanej transakcji zbycia (darowizny) zostały wyłączone. Zatem należy uznać, że na nabywcę przejdą wszystkie składniki majątku niezbędne do podjęcia przez nabywcę działalności gospodarczej. Przy tym jak wskazuje Wnioskodawca żona Wnioskodawcy zamierza kontynuować działalność przedsiębiorstwa. Zatem w zbywanym zespole składników materialnych i niematerialnych przedsiębiorstwa Wnioskodawcy zachowane zostaną funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami i przekazana masa będzie mogła posłużyć kontynuowaniu przez nabywcę działalności gospodarczej w zakresie podlegającym przejęciu.

W świetle przedstawionej treści wniosku i przywołanych przepisów należy stwierdzić, że czynność zbycia całego przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego postaci przekazania przedsiębiorstwa żonie w formie darowizny, która po dokonaniu czynności rejestracyjnych zamierza kontynuować działalność przedsiębiorstwa - stanowić będzie czynność wyłączoną z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług. W związku z tym, że przedmiotem zbycia będzie przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego zamierzana ww. czynność nie będzie opodatkowana na gruncie podatku od towarów i usług. Tym samym, w przypadku darowizny przedsiębiorstwa żonie u Wnioskodawcy nie wystąpi konieczność opodatkowania podatkiem od towarów i usług ww. transakcji.

Dodatkowo należy zauważyć, że bez znaczenia w sprawie będzie to, że transakcja w przypadku przekazania przedsiębiorstwa Wnioskodawcy w formie darowizny żonie będzie miała miejsce pomiędzy osobami, których łączy małżeńska wspólność majątkowa. Na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług Wnioskodawca i jego małżonka są traktowani jako odrębne podmioty. Odrębnie więc spełniają definicję podatnika zawartą w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT. Autonomiczność prawa podatkowego wyklucza możliwość takiej interpretacji jego przepisów, która zakładałaby, że wspólność majątkowa istniejąca pomiędzy małżonkami na podstawie przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ma wpływ na zakres praw i obowiązków podatników podatku od towarów i usług. Dopuszczalne jest dokonywanie czynności cywilno‑prawnych pomiędzy małżonkami pozostającymi w małżeńskiej wspólności majątkowej, w sytuacji kiedy czynności te dotyczyć będą sfery objętej zakresem ich działalności gospodarczej. Przekazywany przez podatnika podatku od towarów i usług majątek na rzecz małżonka, który w analizowanym przypadku stanowi całe przedsiębiorstwo, w świetle Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowi (przy istnieniu wspólności majątkowej) niewątpliwie majątek wspólny małżonków, jednakże w świetle ustawy o podatku VAT są to składniki, które podatnik (małżonek) nabył, wykorzystuje i zbywa w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Zatem stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Tut. Organ informuje, że fakt, iż Wnioskodawcy przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu nabycia lokali użytkowych wchodzących w skład przedsiębiorstwa Wnioskodawcy nie wpływa na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. 2012, poz. 270, z późn. zm.).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.