Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP1-2.4012.235.2018.1.PC
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2018-04-17
Teza: miejsce opodatkowania usług szkoleniowych
Słowa kluczowe: podatnik; terytorium-terytorium państwa; usługi-usługi szkoleniowe; świadczenie-miejsce świadczenia; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 19 marca 2018 r. (data wpływu 22 marca 2018 r.), o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie miejsca opodatkowania usług szkoleniowych – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 22 marca 2018 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie miejsca opodatkowania usług szkoleniowych.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca („Spółka”) jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT i posiada siedzibę oraz zarząd na terytorium Polski. Wnioskodawca jest również zarejestrowany jako podatnik VAT UE.

Przedmiotem prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej jest tworzenie oprogramowania komputerowego dla firm. Wnioskodawca w swojej ofercie posiada produkty, które poprawiają efektywność działania przedsiębiorstw. W szczególności, Wnioskodawca oferuje rozwiązania informatyczne pozwalające na usprawnienie procesu sprzedażowego, podniesienia standardu obsługi klienta, tworzenia efektywniejszych kampanii reklamowych, etc. Przykładowym produktem skierowanym do przedsiębiorstw jest platforma S….., optymalizująca procesy sprzedażowe. Jednocześnie, Wnioskodawca świadczy również usługi szkoleniowe z zakresu IT, w tym związane z obsługą oferowanych rozwiązań informatycznych.

W związku z prowadzoną działalnością, Wnioskodawca nawiązał współpracę z podmiotem prawa brytyjskiego – Kontrahentem który jest spółką typu unlimited company, z siedzibą w Wielkiej Brytanii. Kontrahent jest zarejestrowany na potrzeby podatku od wartości dodanej, jest przy tym podatnikiem VAT UE, a w relacjach z Wnioskodawcą posługiwał się przypisanym mu numerem VAT-UE.

Kontrahent jest jednym z wiodących podmiotów w branży farmaceutycznej, a jego działalność opiera się na rozwoju i produkcji leków oraz handlu wyrobami farmaceutycznymi. Kontrahent wchodzi w skład ogólnoświatowej grupy kapitałowej, której część spółek zależnych ma swoje siedziby również w Polsce. W skład spółek zależnych z siedzibą na terytorium Polski wchodzą m.in. spółka akcyjna, której przedmiotem działalności jest produkcja leków oraz trzy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, z których poszczególne z nich zajmują się marketingiem produktów dostępnych na receptę, dostarczaniem leków na rynek krajowy oraz dystrybucją leków dostępnych bez recepty, suplementów diety i środków ochrony osobistej.

Działalność grupy kapitałowej Kontrahenta w Polsce jest prowadzona przede wszystkim przez powyższe spółki zależne, a sam Kontrahent nie posiada stałego miejsca prowadzenia działalności w rozumieniu przepisów w zakresie VAT na terytorium Polski. Wnioskodawca zawarł z Kontrahentem umowę, której przedmiotem było m.in. świadczenie usług szkoleniowych z zakresu IT. Przedmiotem szkoleń było przygotowanie do egzaminu certyfikującego S…… - platformy sprzedażowej, która jest używana przez podmioty wchodzące w skład grupy kapitałowej Kontrahenta na całym świecie oraz przekazanie niezbędnej wiedzy i informacji w zakresie obsługi oprogramowania S……\`(...)\` Po zakończeniu szkoleń, jego uczestnicy posiadali odpowiednie kompetencje, aby przy wsparciu pracowników Wnioskodawcy stworzyć własną aplikację, która funkcjonowała w ramach platformy S…….. W szkoleniach udział brali pracownicy podmiotów wchodzących w skład grupy kapitałowej, której członkiem jest Kontrahent, w tym w szczególności pracownicy zatrudnieni w spółkach mających siedzibę w Polsce.

Celem realizacji umowy dokonywane były zamówienia, w których strony umowy precyzowały szczegóły związane z realizacją usługi szkoleniowej, w tym miejsce realizacji konkretnego szkolenia oraz jego zakres. Zgodnie z zamówieniami, szkolenia były organizowane m.in. w Poznaniu, Łodzi i Warszawie. Tym samym, faktyczne czynności związane z realizacją umowy były wykonywane przez Wnioskodawcę w Polsce.

Świadczone usługi zostały udokumentowane fakturami VAT wystawionymi przez Spółkę na rzecz Kontrahenta. Obydwie strony transakcji posługiwały się numerami identyfikacyjnymi VAT UE.

Spółka potraktowała świadczone usługi jako podlegające opodatkowaniu VAT na zasadach odwrotnego obciążenia tj. jako usługi, których miejsce świadczenia znajduje się w Wielkiej Brytanii - państwie siedziby Kontrahenta.

Jednocześnie, Spółka nie wyklucza, że w przyszłości również mogą się zdarzyć sytuacje, w których będzie ona świadczyć usługi szkoleniowe z zakresu IT na rzecz Kontrahenta bądź innych zagranicznych kontrahentów (tj. kontrahentów z siedzibą w państwie innym niż Polska), na takich samych zasadach, jak opisane powyżej. Oznacza to, że usługi szkoleniowe będą świadczone w szczególności w następujących okolicznościach:

1.  stroną umowy o świadczenie usług szkoleniowych będzie podmiot zagraniczny z siedzibą w państwie innym niż Polska, który nie ma w Polsce stałego miejsca prowadzenia działalności dla celów VAT;
2.  usługi szkoleniowe będą faktycznie wykonywane przez Spółkę na terytorium Polski;
3.  uczestnikami szkoleń mogą być albo osoby zatrudnione przez inne spółki z grupy danego kontrahenta albo zupełnie inne osoby wyznaczone do udziału w szkoleniu przez zagranicznego kontrahenta Spółki;

Spółka wstawi fakturę VAT za przeprowadzenie szkolenia na rzecz zagranicznego kontrahenta, z którym zostanie zawarta umowa o świadczenie usług szkoleniowych.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy na gruncie zaprezentowanego zdarzenia przyszłego, prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że usługi szkoleniowe świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz Kontrahenta lub innych zagranicznych kontrahentów nie będą podlegać opodatkowaniu VAT w Polsce, lecz w państwie siedziby Kontrahenta lub innych zagranicznych kontrahentów na zasadach odwrotnego obciążenia?

Stanowisko Wnioskodawcy: w ocenie Wnioskodawcy, usługi szkoleniowe świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz Kontrahenta lub innych zagranicznych kontrahentów nie będą podlegać opodatkowaniu VAT w Polsce, lecz w państwie siedziby Kontrahenta lub innych zagranicznych kontrahentów na zasadach odwrotnego obciążenia. W konsekwencji, usługi te nie będą podlegać opodatkowaniu VAT w Polsce.

1.  Uwagi ogólne

W ocenie Wnioskodawcy, zgodnie z przepisami ustawy o VAT, jeśli podatnik (Wnioskodawca) świadczy usługi na rzecz innego podatnika (Kontrahent), co do zasady miejscem świadczenia usługi jest miejsce w którym ten podatnik - usługobiorca posiada siedzibę działalności gospodarczej. W rezultacie, jeśli usługobiorca nie posiada siedziby działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, to miejsce świadczenia usługi jest poza terytorium kraju - a zatem o contrario do treści art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT-świadczenie usługi nie podlega opodatkowaniu VAT w kraju.

1.  Kontrahent jako podatnik, o którym mowa w art. 28a ust. 1 ustawy o VAT

Jak zostało wskazane w treści opisu stanu faktycznego, Kontrahent Wnioskodawcy prowadzi działalność gospodarczą w branży farmaceutycznej - zajmuje się produkcją oraz dystrybucją leków oraz innych wyrobów farmakologicznych (suplementy diety, środki ochrony osobistej, etc.).

Kontrahent jest przy tym podmiotem zarejestrowanym dla potrzeb podatku od wartości dodanej w Wielkiej Brytanii i został mu nadany numer VAT-UE. W tym kraju posiada również siedzibę działalności gospodarczej.

Przenosząc powyższe na grunt regulacji ustawy o VAT, podatnikami w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Nie ma przy tym znaczenia, czy podmiot taki ma siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Polski, na terytorium Unii Europejskiej, czy też w jakimkolwiek innym miejscu na świecie. Definicja podatnika nie odwołuje się bowiem w żadnym stopniu do kryterium terytorialności. Podatnikiem w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT będzie zatem również spółka z siedzibą w innym państwie Unii Europejskiej, jeżeli tylko prowadzi ona działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT.

Ustawa o VAT definiuje również pojęcie działalności gospodarczej, które determinuje uznanie danego podmiotu za podatnika dla celów VAT. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W myśl art. 28a ustawy o VAT, na potrzeby stosowania przepisów regulujących miejsce świadczenia przy świadczeniu usług:

1.  ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:
    1.  podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
    2.  osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;
2.  podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.

Podatnikiem według powyższej regulacji jest podmiot wykonujący samodzielnie działalność gospodarczą. Ustawodawca odwołuje się w tym celu do definicji działalności gospodarczej ustalonej w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.

Z uwagi na fakt, że działalność Kontrahenta wypełnia wszelkie przesłanki do uznania jej za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, dla celów ustalania miejsca świadczenia przy świadczeniu usług szkoleniowych należy uznać, że Kontrahent wypełnia znamiona podatnika zdefiniowanego w art. 28a ustawy o VAT.

1.  Miejsce świadczenia usługi szkoleniowej - siedziba działalności podatnika (art. 28b ust. 1 ustawy o VAT)

Zasadą jest, że w sytuacji, gdy usługa świadczona jest na rzecz podatnika (według definicji ustawowej z art. 28a ustawy o VAT), miejsce jej świadczenia będzie znajdować się w kraju, w którym podatnik posiada siedzibę lub stałe miejsce zamieszkania (art. 28b ust. 1 ustawy o VAT). Ta ogólna zasada znajdzie zastosowanie w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika, w sytuacji gdy przepisy art. 28e, 28f, 28g, 28i, 28j, 28n ustawy o VAT nie będą przewidywać specjalnych zasad ustalania miejsca świadczenia.

3.1. Definicja siedziby podatnika występującego w charakterze usługobiorcy

Jako miejsce siedziby działalności gospodarczej podatnika należy rozumieć miejsce, w którym wykonywane są funkcje naczelnego zarządu przedsiębiorstwa. W celu ustalenia tego miejsca uwzględnia się miejsce, w którym zapadają istotne decyzje dotyczące ogólnego zarządzania przedsiębiorstwem, adres zarejestrowanej siedziby przedsiębiorstwa i miejsce posiedzeń zarządu przedsiębiorstwa. W przypadku, gdy te kryteria nie pozwalają z całkowitą pewnością określić miejsca siedziby działalności gospodarczej podatnika, decydującym kryterium jest miejsce, w którym zapadają istotne decyzje dotyczące ogólnego zarządzania przedsiębiorstwem. Sam adres pocztowy nie może być uznany za miejsce siedziby działalności gospodarczej podatnika. Z powyższego wynika zatem, że dla potrzeb ustalenia miejsca siedziby podatnika liczą się aspekty faktyczne, a nie formalne (dane wynikające z rejestrów).

Powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (tak np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 18 października 2017 r., sygn. akt I FSK 100/16 oraz z 20 marca 2017 r., sygn. akt I FSK 1884/14).

Analizując powyższe należy wskazać, że w świetle okoliczności stanu faktycznego, Kontrahent posiada siedzibę działalności gospodarczej w Wielkiej Brytanii.

3.2. Wyjątki od zasady opodatkowania świadczonych usług w miejscu siedziby działalności podatnika - usługobiorcy

Przepis artykułu 28b ust. 1 ustawy o VAT wyraża zasadę ogólną dotyczącą miejsca świadczenia usług na rzecz podatników. Nie ma ona zastosowania w przypadku wyjątków przewidzianych w ustawie, które dotyczą usług:

1.  świadczonych na potrzeby stałego miejsca prowadzenia działalności podatnika;
2.  nabywanych przez podatnika na potrzeby prywatne jego bądź innych osób;
3.  związanych z nieruchomościami (art. 28e ustawy o VAT);
4.  transportu pasażerskiego (art. 28f ustawy o VAT);
5.  wstępu na imprezy kulturalne, artystyczne, sportowe, naukowe, edukacyjne, rozrywkowe lub podobne, takie jak targi i wystawy, oraz usług pomocniczych (art. 28g ustawy o VAT);
6.  restauracyjnych i cateringowych (art. 28i ustawy o VAT);
7.  krótkoterminowego wynajmu środków transportu (art. 28j ustawy o VAT);
8.  turystyki (art. 28n ustawy o VAT).

Rozpatrując powyższe wyjątki od zasady ogólnej uznania jako miejsce świadczenia usług siedziby usługobiorcy, należy wskazać że nie znajdują one zastosowania w sytuacji Spółki.

Pierwszy z wyjątków dotyczy sytuacji, w której usługa jest świadczona dla „stałego miejsca prowadzenia działalności”. Wyjątek ten obejmuje przypadek, w którym usługa jest świadczona na potrzeby tego „stałego miejsca prowadzenia działalności”, kiedy „miejsce” to jest odbiorcą nabywanej usługi.

Stałe miejsce prowadzenia działalności, jako część przedsiębiorstwa podatnika, powinno charakteryzować się m.in. odpowiednią strukturą w zakresie zaplecza personalnego i technicznego. Zaplecze to powinno być odpowiednie do tego, aby umożliwić albo odbiór i wykorzystanie nabywanych usług, albo świadczenie usług. Co więcej, charakteryzować się powinno pewnym minimum stałości wynikającej ze stałej obecności zarówno osób, jak i zaplecza technicznego, a poszukując argumentów uzasadniających istnienie stałego miejsca prowadzenia działalności, należy przede wszystkim brać pod uwagę namacalne fakty przemawiające za istnieniem odpowiedniej struktury personalno-technicznej umożliwiającej odbiór i świadczenie usług w danym kraju (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 września 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 3107/16, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 15 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Wr 1150/16, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 16 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Wr 593/16).

W niniejszym stanie faktycznym nie można uznać, że świadczenie przez Wnioskodawcę usług szkoleniowych dokonywane jest na rzecz stałej placówki Kontrahenta, która znajduje się w kraju. Kontrahent nie posiada zaplecza i zasobów pozwalających na prowadzenie przez siebie działalności gospodarczej w Polsce.

Jednocześnie, nie można przyjąć, że odrębne i samodzielne podmioty gospodarcze (spółki) będące odrębnymi podatnikami VAT z Grupy Kontrahenta, których pracownicy byli uczestnikami szkoleń - mogą zostać uznane za stałe miejsce prowadzenia działalności Wnioskodawcy. Podmioty te, choć powiązane z Kontrahentem, stanowią odrębne, samodzielne spółki prowadzące działalność gospodarczą w Polsce i odrębnych podatników VAT.

Usługi świadczone przez Wnioskodawcę są przy tym ściśle związane z gospodarczym charakterem działalności Kontrahenta i są bezpośrednio skorelowane z jego celami biznesowymi. Przeprowadzone szkolenie nie zostało więc nabyte w celach prywatnych, ani samego Kontrahenta, ani też dla jego pracowników. Pomiędzy Wnioskodawcą a Kontrahentem zachodzi relacja profesjonalna, w standardzie B2B. Z tej też przyczyny nie można uznać, że w przedstawionym stanie faktycznym dochodzi do świadczenia usług na cele prywatne, o którym mowa w art. 28b ust. 3 ustawy o VAT.

Przedmiot umowy jakim są usługi szkoleniowe nakazuje również wykluczyć zastosowanie regulacji szczególnych, odnoszących się do innych metod ustalenia miejsca świadczenia przy świadczeniu usług. Zakres umowy zawartej pomiędzy Wnioskodawcą a Kontrahentem nie wypełnia bowiem żadnych elementów przedmiotowo istotnych ze wskazanych w art. 28e, 28f, 28g, 28i, 28j, 28n ustawy o VAT i z tej przyczyny brak jest przesłanek by uznać, że którakolwiek ze wskazanych regulacji znalazłaby zastosowanie na gruncie przedstawionego stanu faktycznego.

1.  Brak opodatkowania świadczonych przez Wnioskodawcę usług na terytorium kraju

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu VAT podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Z powyższego przepisu wynika tzw. zasada terytorialności, zgodnie z którą opodatkowaniu VAT podlega m.in. odpłatne świadczenie usług, ale tylko w sytuacji, gdy miejscem ich świadczenia (określanym na podstawie przepisów ustawy) jest terytorium kraju, przez które - w myśl definicji zawartej w art. 2 pkt 1 ustawy o VAT- rozumie się terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Stosownie natomiast do art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT.

Jednocześnie, przez terytorium państwa członkowskiego rozumie się terytorium państwa wchodzącego w skład terytorium Unii Europejskiej, z zastrzeżeniem art. 2a ustawy o VAT (art. 2 pkt 4 ustawy o VAT).

Jak zostało wskazane powyżej, miejsce siedziby Kontrahenta znajduje się w Wielkiej Brytanii, a więc na terytorium państwa wchodzącego w skład Unii Europejskiej. Z uwagi na fakt, że miejscem świadczenia usługi szkoleniowej dla celów VAT, zgodnie z przywołanymi powyżej regulacjami ustawy o VAT, nie jest terytorium Polski, lecz państwo siedziby Kontrahenta, nie będzie ona podlegać opodatkowaniu VAT na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W konsekwencji, usługi te powinny podlegać opodatkowaniu VAT w państwie siedziby Kontrahenta na zasadach odwrotnego obciążenia.

Należy bowiem podkreślić, że w przypadku usług szkoleniowych świadczonych na rzecz podatnika żadnego znaczenia dla celów ustalenia miejsca świadczenia nie ma miejsce faktycznego wykonania usługi szkoleniowej. Zgodnie z regulacjami ustawy o VAT, w szczególności art. 28b ustawy o VAT, istotna dla określenia miejsca świadczenia przedmiotowych usług jest wyłącznie siedziba działalności gospodarczej usługobiorcy.

Odnośnie zasad ustalania miejsca świadczenia przy świadczeniu usług szkoleniowych na rzecz zagranicznego podatnika, który nie posiada miejsca siedziby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Wnioskodawca pragnie wskazać na następujące interpretacje indywidualne przepisów prawa podatkowego, które potwierdzają jego stanowisko:

*   interpretacja indywidualna przepisów prawa podatkowego Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 6 października 2017 r., nr 0114-KDIP1-2.4012.326.2017.2.PC;

*   interpretacja indywidualna przepisów prawa podatkowego Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 30 kwietnia 2015 r., nr IPPP3/4512-105/15-2/KT;

*   interpretacja indywidualna przepisów prawa podatkowego Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 23 listopada 2017 r., nr 0113-KDIPT1-2.4012.592.2017.2.SM.

Mając na uwadze powyższą argumentację, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w przypadku świadczenia w przyszłości na rzecz Kontrahenta bądź innych zagranicznych kontrahentów (tj. kontrahentów z siedzibą w państwie innym niż Polska) usług szkoleniowych w sytuacji, gdy:

1.  stroną umowy o świadczenie usług szkoleniowych będzie podmiot zagraniczny z siedzibą w państwie innym niż Polska, który nie ma w Polsce stałego miejsca prowadzenia działalności dla celów VAT;
2.  usługi szkoleniowe będą faktycznie wykonywane przez Spółkę na terytorium Polski;
3.  uczestnikami szkoleń będą albo osoby zatrudnione przez inne spółki z grupy danego kontrahenta albo zupełnie inne osoby wyznaczone do udziału w szkoleniu przez zagranicznego kontrahenta Spółki;
4.  Spółka wystawi fakturę VAT za przeprowadzenie szkolenia na rzecz zagranicznego kontrahenta, z którym zostanie zawarta umowa o świadczenie usług szkoleniowych;

usługi te nie będą podlegać opodatkowaniu VAT w Polsce.

Zgodnie z regulacjami w zakresie VAT, szczegółowo omówionymi powyżej, w analizowanych sytuacjach, usługi te powinny podlegać opodatkowaniu VAT w państwie siedziby Kontrahenta lub innych zagranicznych kontrahentów na zasadach odwrotnego obciążenia.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r. poz. 1221, z późn. zm.) – zwanej dalej ustawą – opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Z powyższego przepisu wynika tzw. zasada terytorialności, zgodnie z którą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m.in. odpłatne świadczenie usług, ale tylko w sytuacji, gdy miejscem ich świadczenia (określanym na podstawie przepisów ustawy) jest terytorium kraju, przez które - w myśl definicji zawartej w art. 2 pkt 1 ustawy – rozumie się terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT i posiada siedzibę oraz zarząd na terytorium Polski. Wnioskodawca jest również zarejestrowany jako podatnik VAT UE. Wnioskodawca nawiązał współpracę z podmiotem prawa brytyjskiego. Kontrahent jest zarejestrowany na potrzeby podatku od wartości dodanej, jest przy tym podatnikiem VAT UE. Kontrahent nie posiada stałego miejsca prowadzenia działalności w rozumieniu przepisów w zakresie VAT na terytorium Polski. Przedmiotem umowy zawartej z Kontrahentem było m.in. świadczenie usług szkoleniowych z zakresu IT. Celem realizacji umowy dokonywane były zamówienia, w których strony umowy precyzowały szczegóły związane z realizacją usługi szkoleniowej, w tym miejsce realizacji konkretnego szkolenia oraz jego zakres. Zgodnie z zamówieniami, szkolenia były organizowane m.in. w Poznaniu, Łodzi i Warszawie. Tym samym, faktyczne czynności związane z realizacją umowy były wykonywane przez Wnioskodawcę w Polsce. Jednocześnie, Wnioskodawca nie wyklucza, że w przyszłości również mogą się zdarzyć sytuacje, w których będzie on świadczyć usługi szkoleniowe z zakresu IT na rzecz Kontrahenta bądź innych zagranicznych kontrahentów (tj. kontrahentów z siedzibą w państwie innym niż Polska). Oznacza to, że usługi szkoleniowe będą świadczone w szczególności w następujących okolicznościach:

1.  stroną umowy o świadczenie usług szkoleniowych będzie podmiot zagraniczny z siedzibą w państwie innym niż Polska, który nie ma w Polsce stałego miejsca prowadzenia działalności dla celów VAT;
2.  usługi szkoleniowe będą faktycznie wykonywane przez Spółkę na terytorium Polski;
3.  uczestnikami szkoleń mogą być albo osoby zatrudnione przez inne spółki z grupy danego kontrahenta albo zupełnie inne osoby wyznaczone do udziału w szkoleniu przez zagranicznego kontrahenta Spółki;

Spółka wstawi fakturę VAT za przeprowadzenie szkolenia na rzecz zagranicznego kontrahenta, z którym zostanie zawarta umowa o świadczenie usług szkoleniowych.

Na tle tak przedstawionego opisu sprawy, Wnioskodawca ma wątpliwości czy w przyszłości usługi szkoleniowe świadczone na rzecz Kontrahenta lub innych zagranicznych kontrahentów nie będą podlegać opodatkowaniu VAT w Polsce.

W przypadku świadczenia usług, istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Od poprawności określenia miejsca świadczenia zależeć będzie, czy dane świadczenie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie. Regulacje prawne obowiązujące w tym zakresie, zostały zawarte w ustawie o podatku od towarów i usług w rozdziale 3 działu V „Miejsce świadczenia przy świadczeniu usług”.

W myśl art. 28a ustawy, na potrzeby stosowania przepisów regulujących miejsce świadczenia przy świadczeniu usług:

1.  ilekroć jest mowa o podatniku – rozumie się przez to:
    1.  podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarcza, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarcza odpowiadająca tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
    2.  osobę prawną niebędąca podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;
2.  podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.

Działalność gospodarcza – na mocy art. 15 ust. 2 ustawy – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Art. 28a ustawy wprowadza drugą definicję podatnika do ustawy. Definicja ta ma zastosowanie tylko w przypadku ustalania miejsca świadczenia usług. Podatnikiem według tej regulacji, jest podmiot wykonujący samodzielnie działalność gospodarczą. Ustawodawca odwołuje się w tym celu do definicji działalności gospodarczej ustalonej w art. 15 ust. 2 ustawy. Za podatników są uznawane również podmioty wykonujące działalność gospodarczą zgodnie z regulacjami innych państw członkowskich oraz państw trzecich.

Zgodnie z generalną zasadą dotyczącą miejsca świadczenia usług określoną w art. 28b ust. 1 ustawy, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.

W świetle regulacji przepisu art. 28b ust. 2 ustawy, w przypadku gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.

Z powyższych przepisów wynika, że miejscem świadczenia usług na rzecz podatnika w rozumieniu art. 28a ustawy jest miejsce, w którym podatnik ten posiada siedzibę swojej działalności gospodarczej. Jeżeli jednak usługi te są świadczone na rzecz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika znajdującego się w miejscu innym niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. Powołaną powyżej zasadę ogólną należy stosować, gdy usługa jest świadczona na rzecz podatnika, a przepisy wskazane w art. 28b ust. 1 ustawy nie przewidują innych zasad ustalenia miejsca świadczenia usług.

Do powołanej w art. 28b ust. 1 ustawy zasady ogólnej, ustawodawca przewidział szereg zastrzeżeń, wskazując szczególne zasady ustalania miejsca świadczenia usług. Jednakże w przedmiotowej sprawie nie mają one zastosowania. Jednocześnie należy stwierdzić, że Kontrahent Wnioskodawcy spełnia definicję podatnika, o którym mowa w art. 28a ustawy. Ponadto, jak wskazał w opisie sprawy Wnioskodawca Kontrahent nie posiada na terytorium Polski stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.

Zatem mając powyższe na względzie należy wskazać, że w przyszłości w przypadku gdy stroną umowy o świadczenie usług szkoleniowych będzie Kontrahent mający siedzibę na terytorium Wielkiej Brytanii i nie posiadający na terytorium Polski stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej lub inny kontrahent tj. podmiot zagraniczny z siedzibą w państwie innym niż Polska, który również nie posiada w Polsce stałego miejsca prowadzenia działalności dla celów VAT - miejscem świadczenia opisanych usług szkoleniowych będzie – zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy – miejsce, w którym podatnik, będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej. Tym samym przedmiotowe usługi szkoleniowe nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce.

W konsekwencji, stanowisko Wnioskodawcy w powyższym zakresie należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Tut. Organ informuje ponadto, że wydana interpretacja indywidualna rozstrzyga tylko i wyłącznie w zakresie pytania 2 przedstawionego we wniosku. W zakresie pytania 1 zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.