Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP4/443-602/11-6/EWW
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2011-12-08
Teza: Miejsce świadczenia i import usług (opłata drogowa, usługi telefoniczne, usługi naprawy i holowania samochodów służbowych, usługi parkingowe, usługi wi-fi).
Słowa kluczowe: import-import usług; usługi-usługi telekomunikacyjne; usługi-usługi transportowe; świadczenie-miejsce świadczenia
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 19 sierpnia 2011 r. (data wpływu 29 sierpnia 2011 r.) uzupełnionym pismem z dnia 20 listopada 2011 r. (data wpływu 24 listopada 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług jest:

1.  **prawidłowe** \- w zakresie importu usług związanych z naprawami samochodów służbowych udokumentowanych fakturami lub paragonami, oraz
2.  **nieprawidłowe** \- w zakresie importu holowania samochodów służbowych udokumentowanych fakturami lub paragonami.

UZASADNIENIE

W dniu 29 sierpnia 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie importu usług związanych z naprawami samochodów służbowych oraz importu usług holowania samochodów służbowych, udokumentowanych fakturami lub paragonami. Wniosek uzupełniono pismem z dnia 20 listopada 2011 r. (data wpływu 24 listopada 2011 r.) o doprecyzowanie stanu faktycznego oraz opłatę.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Spółka oddelegowuje swoich pracowników w zagraniczne podróże służbowe. Miejscami docelowymi podróży służbowych są kraje należące do Unii Europejskiej jak również kraje spoza Unii Europejskiej. Spółka nie posiada w żadnym z krajów docelowych stałego miejsca prowadzenia działalności. Pracownicy, po odbyciu podróży służbowych przedstawiają pracodawcy rozliczenie poniesionych wydatków.

Wśród wydatków znajdują się m.in.:

1.  opłaty drogowe zakupione poza granicami Polski udokumentowane paragonami,
2.  usługi telefoniczne zakupione poza granicami Polski, które są udokumentowane paragonami lub kartami telefonicznymi,
3.  usługi związane z naprawami samochodów służbowych, holowania samochodów służbowych udokumentowane fakturami lub paragonami,
4.  usługi parkingowe poza granicami Polski udokumentowane fakturami lub paragonami,
5.  usługi polegające na korzystaniu z sieci Wi-Fi w hotelach położonych poza granicami kraju, udokumentowane fakturami lub paragonami,
6.  usługi hotelarskie i gastronomiczne poza granicami Polski udokumentowane fakturami lub paragonami,
7.  usługi transportu pasażerskiego poza granicami Polski udokumentowane biletami, paragonami lub fakturami,
8.  zakup paliwa poza granicami Polski, udokumentowany paragonami lub fakturami.

Na podstawie przedkładanych przez pracowników rozliczeń wyjazdów służbowych, Spółka dokonuje zwrotu wydatkowanych przez nich kwot. Kwota wydatków udokumentowanych paragonami zawiera podatek VAT (poza pewnymi wyjątkami, np. paragon dokumentujący zakup opłaty drogowej nie zawiera podatku VAT). Wydatki udokumentowane paragonami nie zawierają danych nabywcy. Również wartości kart telefonicznych dokumentujących zakup usługi telekomunikacyjnej zawierają kwoty VAT i nie zawierają danych nabywcy tej usługi.

W uzupełnieniu do wniosku Spółka wskazała, iż przedmiotowe usługi nabywane są od podatników nieposiadających siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju. Poinformowała również, że usługa holowania samochodu w całości odbywa się poza terytorium Unii Europejskiej.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Czy w przypadku usług związanych z naprawami samochodów służbowych oraz usług holowania samochodów służbowych, Spółka powinna rozpoznać import usług?
2.  Czy do tych usług ma zastosowanie przepis art. 28b ust. 1 ustawy o VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, przez import usług rozumie się świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca (art. 2 pkt 9 ustawy o VAT).

Zgodnie z art. 28b ust. 1, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej.

Przepis art. 28b ust. 4 stanowi, że w przypadku świadczenia usług, które są przeznaczone na osobiste cele podatnika albo jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych lub członków stowarzyszenia, miejscem świadczenia usług jest miejsce, gdzie usługodawca posiada siedzibę lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.

Na podstawie § 5 ust. 15 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawienia faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. nr 68, poz. 360), faktury stwierdzające dokonanie czynności, dla których podatnikiem, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 lub 5 ustawy jest nabywca usługi lub towaru, zamiast danych dotyczących stawki i kwoty podatku oraz kwoty należności wraz z podatkiem zawierają adnotację, iż podatek rozlicza nabywca, lub wskazanie właściwego przepisu ustawy lub dyrektywy, wskazującego, że podatek rozlicza nabywca.

W opinii Spółki, w przypadku usług wymienionych w pkt 2, 3 i 5 miejscem świadczenia usług jest terytorium Polski, zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28b ust. 1 ustawy o VAT. Mimo, że dokumenty przedkładane przez pracowników nie zawierają adnotacji, iż podatek rozlicza nabywca lub właściwego przepisu ustawy bądź dyrektywy wskazujących, że podatek rozliczany jest przez nabywcę, zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy o VAT, miejscem świadczenia i opodatkowania tych usług jest terytorium Polski, tj. miejsce, w którym usługobiorca posiada swoją siedzibę i bez znaczenia pozostaje fakt, iż podatek należny został rozliczony przez usługodawcę w kraju, w którym świadczona była usługa.

Podstawą opodatkowania importu usług w Polsce będzie wartość brutto faktury/paragonu, tj. zawierająca podatek należny rozliczony w innym kraju.

Wydatki ponoszone przez pracowników pozostają w ścisłym związku z prowadzoną przez Spółkę działalnością i są pracownikom zwracane po zakończeniu podróży służbowej. Ponieważ wydatki pracowników służą realizacji zadań służbowych na terytorium UE i poza terytorium UE, nie znajdzie zastosowania przepis art. 28b ust. 4. Powyższe stanowisko potwierdza Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, w interpretacji indywidualnej z dnia 1 września 2010 r., sygn. IPPP3/443-499/10-6/IB.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe - w zakresie importu usług związanych z naprawami samochodów służbowych udokumentowanych fakturami lub paragonami oraz nieprawidłowe - w zakresie importu usług holowania samochodów służbowych udokumentowanych fakturami lub paragonami.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. z 2011 r. Dz. U. Nr 177, poz. 1054), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Z opisu sprawy wynika, iż Wnioskodawca oddelegowuje swoich pracowników w zagraniczne podróże służbowe do krajów należących do Unii Europejskiej oraz krajów spoza Unii Europejskiej. Spółka nie posiada w żadnym z krajów docelowych stałego miejsca prowadzenia działalności. Pracownicy, po odbyciu podróży służbowych przedstawiają pracodawcy rozliczenie poniesionych wydatków. Wśród wydatków znajdują się usługi związane z naprawami samochodów służbowych oraz usługi holowania samochodów służbowych dokonywane w całości poza terytorium Unii Europejskiej, udokumentowane fakturami lub paragonami.

Na podstawie przedkładanych przez pracowników rozliczeń wyjazdów służbowych, Spółka dokonuje zwrotu wydatkowanych przez nich kwot. Kwota wydatków udokumentowanych paragonami zawiera podatek VAT. Wydatki udokumentowane paragonami nie zawierają danych nabywcy.

Zainteresowany zaznaczył również, że usługi związane z naprawami samochodów służbowych oraz holowania samochodów służbowych, które udokumentowano fakturami lub paragonami, świadczone są na jego rzecz, a nie na cele osobiste jego pracowników.

W przypadku świadczenia usług, bardzo istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Od poprawności określenia miejsca świadczenia zależy, czy dana usługa podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie.

Stosownie do art. 28a ustawy, na potrzeby stosowania niniejszego rozdziału:

1.  ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:
    1.  podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
    2.  osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;
2.  podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.

Powyższy artykuł wprowadza drugą definicję podatnika do ustawy. Definicja ta ma zastosowanie tylko w przypadku ustalenia miejsca świadczenia usług. Podatnikiem według tej regulacji jest podmiot wykonujący samodzielnie działalność gospodarczą. Ustawodawca odwołuje się w tym celu do definicji działalności gospodarczej ustalonej w art. 15 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Za podatników są uznawane również podmioty wykonujące działalność gospodarczą zgodnie z regulacjami innych państw członkowskich oraz państw trzecich.

Z opisu sprawy wynika, że przedmiotowe usługi nabywane są od podatników nieposiadających siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, a Wnioskodawca spełnia definicję podatnika, zawartą w cytowanym powyżej art. 28a ustawy.

Zgodnie z regułą wyrażoną w art. 28b ust. 1 ustawy, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j i art. 28n.

Z powyższego przepisu wynika zatem, iż w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika, miejscem ich świadczenia jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę, czyli opodatkowanie usług zostaje przeniesione do państwa, gdzie następuje faktyczna ich konsumpcja.

W przypadku świadczenia usług, które są przeznaczone wyłącznie na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych lub członków stowarzyszenia, do określenia miejsca świadczenia stosuje się odpowiednio przepisy art. 28c (art. 28b ust. 4 ustawy).

W niniejszej sprawie mamy do czynienia m.in. z sytuacją, gdzie pracownicy Wnioskodawcy dokonują zakupu usług naprawy samochodów służbowych poza terytorium kraju, które to usługi udokumentowane są fakturami lub paragonami bez wykazywania na nich danych nabywcy. Zainteresowany podkreślił jednak, iż przedmiotowe usługi nabywane są na jego rzecz i służą realizacji zadań służbowych na terytorium Unii Europejskiej, jak i poza terytorium Unii Europejskiej. Zatem nie znajdzie tu zastosowania przepis art. 28b ust. 4 ustawy.

Po dokonaniu analizy informacji zawartych we wniosku stwierdzić należy, iż do nabywanych usług naprawy samochodów służbowych poza terytorium kraju, zastrzeżenia wskazane w art. 28b ust. 1 ustawy nie mają zastosowania. Zatem miejsce świadczenia usług naprawy samochodów służbowych, ustalane jest na podstawie zasady ogólnej wyrażonej w tym przepisie.

Reasumując, miejscem świadczenia, a tym samym opodatkowania usług naprawy samochodów służbowych nabywanych na rzecz Zainteresowanego przez jego pracowników od podatników spoza terytorium Polski, jest terytorium kraju, gdzie posiada on swoją siedzibę, zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy.

Stosownie do art. 2 pkt 9 ustawy, przez import usług rozumie się świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4.

Podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące usługobiorcami usług świadczonych przez podatników nieposiadających siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium kraju (art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy).

Art. 17 ust. 2 ustawy stanowi, iż w przypadkach wymienionych w ust. 1 pkt 4, 5, 7 i 8, usługodawca lub dokonujący dostawy towarów nie rozlicza podatku należnego.

Przepis ust. 1 pkt 4 stosuje się, jeżeli usługobiorcą jest podatnik, o którym mowa w art. 15, a w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b, również osoba prawna niebędąca takim podatnikiem zarejestrowana jako podatnik VAT UE, zgodnie z art. 97 (art. 17 ust. 3 ustawy).

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż to Wnioskodawca zobowiązany jest do opodatkowania importu usług naprawy samochodów służbowych, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa podatkowego na terytorium Polski.

W związku z powyższym, tut. Organ uznał stanowisko Zainteresowanego w tej części za prawidłowe.

Dodatkowo tut. Organ wskazuje, iż na podstawie § 5 ust. 15 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawienia faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 68 poz. 360), faktury stwierdzające dokonanie dostawy towarów lub wykonanie usługi, dla których podatnikiem zgodnie z przepisami ustawy jest nabywca towaru lub usługi, zamiast danych dotyczących stawki i kwoty należności wraz z podatkiem zawierają:

1.  adnotację, że podatek rozlicza nabywca lub
2.  wskazanie właściwego przepisu ustawy lub dyrektywy, wskazującego, że podatek rozlicza nabywca, lub
3.  oznaczenie „odwrotne obciążenie”.

Zgodnie z dokonanymi ustaleniami w niniejszej sprawie, podatnikiem zobowiązanym do rozliczenia podatku z tytułu nabycia usługi naprawy samochodu służbowego poza granicami kraju, jest Zainteresowany.

Jednakże nawet w przypadku, gdy podatek należny został rozliczony przez usługodawcę w kraju, w którym świadczona jest usługa i dokumenty potwierdzające jej wykonanie nie zawierają stosownych adnotacji, o których mowa w § 5 ust. 15 ww. rozporządzenia, zastosowanie w sprawie znajduje art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy.

Powyższe dowodzi, że dla rozliczenia podatku z tytułu importu usług nie ma znaczenia wskazanie na dokumencie, która ze stron transakcji (usługodawca, czy usługobiorca) dokona tego rozliczenia, gdyż zawsze do rozliczenia podatku na terytorium kraju zobowiązany jest z mocy ustawy, usługobiorca.

Inaczej jest jednak w stosunku do nabywanych poza terytorium Unii Europejskiej usług holowania samochodów służbowych. Bowiem jednym z zastrzeżeń zawartych w art. 28b ust. 1 ustawy jest przepis art. 28f ust. 1a ustawy, dotyczący usług transportu towarów.

W myśl tego przepisu, miejscem świadczenia usług transportu towarów na rzecz podatnika posiadającego na terytorium kraju siedzibę działalności gospodarczej, stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, dla którego są świadczone te usługi, a w przypadku braku takiej siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej posiadającego na terytorium kraju stałe miejsce zamieszkania albo zwykłe miejsce pobytu, jeżeli transport ten jest wykonywany w całości poza terytorium Unii Europejskiej, jest terytorium znajdujące się poza terytorium Unii Europejskiej.

W uzupełnieniu do wniosku Spółka poinformowała, iż usługi holowania samochodów odbywają się w całości poza terytorium Unii Europejskiej.

Zatem w przypadku usług holowania samochodów służbowych, stanowiących usługi transportu towarów, zastosowanie znajdzie ww. przepis. Dla usług tych nie ma bowiem zastosowania art. 28b ust. 1 ustawy. Tym samym miejsce świadczenia (opodatkowania) tych usług znajduje się poza terytorium Unii Europejskiej.

Mając na uwadze dokonane ustalenia stwierdzić należy, że cyt. już powyżej przepisy art. 2 pkt 9 oraz art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy nie mają zastosowania w sprawie. Miejsce opodatkowania usług holowania samochodów służbowych znajduje się bowiem na terytorium państw poza terytorium Unii Europejskiej. Zatem nie dochodzi tu do importu tych usług na terytorium kraju.

W związku z powyższym, tut. Organ uznał stanowisko Spółki w tej części za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Informuje się, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytań) Zainteresowanego. Inne kwestie przedstawione w opisie sprawy oraz stanowisku własnym, które nie zostały objęte pytaniami nie mogą być - zgodnie z art. 14b § 1 oraz art. 14f § 2 Ordynacji podatkowej rozpatrzone.

W niniejszej interpretacji indywidualnej rozpatrzono wniosek w zakresie importu usług związanych z naprawami samochodów służbowych udokumentowanych fakturami lub paragonami oraz w zakresie importu usług holowania samochodów służbowych udokumentowanych fakturami lub paragonami. W pozostałych zakresach wydane zostały w dniu 8 grudnia 2011 r. interpretacje indywidualne nr ILPP4/443-602/11-4/EWW, nr ILPP4/443 602/11 5/EWW, nr ILPP4/443-602/11-7/EWW i nr ILPP4/443-602/11-8/EWW.

Natomiast w podatku dochodowym od osób prawnych wydane zostało odrębne rozstrzygnięcie.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.