Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/4514-210/16-4/JG1
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2016-06-03
Teza: Reasumując należy stwierdzić, iż zniesienie współwłasności Nieruchomości bez spłat i dopłat nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tym samym zniesienie współwłasności Nieruchomości bez spłat i dopłat nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: nieruchomości; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; współwłasność; zniesienie
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) oraz § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 18 kwietnia 2016 r. (data wpływu 19 kwietnia 2016 r.) uzupełnionym pismem z dnia 23 maja 2016 r. (data wpływu 30 maja 2016 r.) na wezwanie IPPB6/4510-223/16-2/AZ, IPPB2/4514-210/16-2/JG1, IPPP3/4512-296/16-2/RM z 13 maja 2016 r. o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zniesienia współwłasności Nieruchomości - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 19 kwietnia 2016 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zniesienia współwłasności Nieruchomości.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

H. sp. z o.o. (zwana dalej: „Wnioskodawcą” lub „Inwestorem 1”) jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością założoną zgodnie z prawem polskim będącą członkiem grupy kapitałowej z przedmiotem działalności obejmującym realizację i komercjalizację inwestycji w zakresie nieruchomości. Wnioskodawca planuje realizację inwestycji biurowej (zwanej dalej: „Inwestycją 1”). Inwestycja 1 zostanie zlokalizowana na części nieruchomości gruntowej (zwanej dalej: „Nieruchomością”) będącej obecnie własnością spółki należącej do tej samej grupy kapitałowej co Wnioskodawca (zwanej dalej: „Inwestorem 2”). Inwestor 2 zamierza zrealizować w drugiej części Nieruchomości inwestycję o charakterze mieszkaniowo-usługowym (zwanej dalej: „Inwestycją 2”).

Po realizacji Inwestycji 1, zamiarem Inwestora 1 jest przeznaczenie powierzchni biurowej w Inwestycji 1 na wynajem. W chwili złożenia niniejszego wniosku, Nieruchomość stanowi jedną działkę ewidencyjną. Z uwagi na przepisy prawa w zakresie planowania przestrzennego oraz terminy procedur niezbędnych do podziału Nieruchomości, planowane jest, iż Inwestor 1 nabędzie od Inwestora 2 udział w prawie własności Nieruchomości odpowiadający powierzchni działki przeznaczonej pod Inwestycję 1.

Następnie Inwestor 1 dokona z Inwestorem 2 podziału cywilnego Nieruchomości (quoad usum) przewidującego wydzielenie dla Inwestora 1 i Inwestora 2 części Nieruchomości przeznaczonych do wyłącznego korzystania, które to części Nieruchomości będą odpowiadały w zakresie powierzchni wielkości udziału każdego z Inwestorów w prawie współwłasności Nieruchomości.

Ponadto umowa quoad usum określi podział pożytków z Nieruchomości i kosztów w taki sposób, że Inwestor 1 i Inwestor 2 uzyskają prawo do wyłącznego pobierania pożytków z przyznanej im do wyłącznego korzystania części Nieruchomości. Analogicznie w umowie quoad usum zostaną zawarte postanowienia, na mocy których każdy z Inwestorów będzie zobowiązany do ponoszenia tylko tych kosztów oraz uzyskania przychodów, które są związane z przyznaną danemu Inwestorowi do wyłącznego korzystania częścią Nieruchomości. Zgodnie z planowanymi postanowieniami umowy quoad usum, każdy z Inwestorów będzie wyłącznie zobowiązanym do ponoszenia kosztów i uprawnionym do pożytków z tej części Nieruchomości jaka mu przypadnie do wyłącznego korzystania zgodnie z umową quoad usum.

Po zakończeniu procedur administracyjnych niezbędnych do podziału Nieruchomości na dwie działki ewidencyjne, Inwestor 1 i Inwestor 2 dokonają zniesienia współwłasności Nieruchomości zgodnie z dokonanym wcześniej podziałem quoad usum (działki gruntu które zostaną wyodrębnione wskutek takiego podziału będą odpowiadały powierzchniowo częściom Nieruchomości wyodrębnionym do wyłącznego korzystania na podstawie umowy quoad usum). W wyniku takiego zniesienia współwłasności (zwanego dalej: „Zniesieniem Współwłasności”) każdy z Inwestorów otrzyma prawo własności gruntu stanowiącego przed podziałem część Nieruchomości wyodrębnioną do wyłącznego korzystania przez danego Inwestora. W przypadku gdyby przed Zniesieniem Współwłasności została rozpoczęta realizacja Inwestycji 1 lub Inwestycji 2, to w wyniku Zniesienia Współwłasności, każdemu z Inwestorów przypadnie również prawo własności nakładów poczynionych przez niego w celu realizacji odpowiednio Inwestycji 1 lub Inwestycji 2.

Jak wskazano powyżej, zgodnie z planowanymi postanowieniami umowy quoad usum, dany Inwestor będzie wyłącznie uprawniony do wszelkich nakładów poniesionych przez danego Inwestora w celu realizacji Inwestycji 1 lub Inwestycji 2 na części Nieruchomości przyznanej temu Inwestorowi do wyłącznego korzystania. Tym samym, Zniesienie Współwłasności odbędzie się bez dokonywania pomiędzy Inwestorem 1 oraz Inwestorem 2 jakichkolwiek spłat lub dopłat, również w przypadku gdy w wyniku rozpoczęcia realizacji Inwestycji 1 i Inwestycji 2 i ich stopnia zaawansowania wartość części Nieruchomości otrzymanych przez Inwestora 1 lub Inwestora 2 w wyniku Zniesienia Współwłasności będzie różna od proporcji udziałów Inwestorów w prawie współwłasności Nieruchomości.

Jednym z planowanych sposobów zapłaty uzgodnionej pomiędzy Inwestorem 1 i Inwestorem 2 ceny za nabycie udziału w Nieruchomości jest potrącenie zobowiązania Inwestora 1 do zapłaty Ceny z zobowiązaniem Inwestora 2 do zapłaty wynagrodzenia na rzecz Inwestora 1 z tytułu przejęcia przez Inwestora 1 części długu Inwestora 2 wynikającego z pożyczki otrzymanej przez Inwestora 2 w 2014 r. odpowiadającego kwotowo wysokości udziału w Nieruchomości nabywanego przez Inwestora 1 (zwanego dalej: „Długiem”). W zależności od ustaleń stron, wartość Długu może zostać powiększona o odsetki naliczone od Długu do dnia przejęcia Długu przez Inwestora 1. Kwota Długu, kwota wynagrodzenia należnego Inwestorowi 1 za przejęcie Długu oraz cena za nabycie udziału w Nieruchomości będą równej wartości.

Przeznaczeniem pożyczki otrzymanej przez Inwestora 2 w 2014 r. (zwanej dalej: „Pożyczką”) było sfinansowanie nabycia Nieruchomości przez Inwestora 2. Pożyczka została udzielona przez spółkę z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki będącej udziałowcem podmiotu będącego właścicielem wszystkich udziałów w kapitale zakładowym zarówno Inwestora 1 jak i Inwestora 2.

Planowana operacja przejęcia przez Inwestora 1 Długu za wynagrodzeniem i potrącenie wynagrodzenia z ceną za udział w Nieruchomości ma na celu zapłatę przez Inwestora 1 ceny za udział w Nieruchomości bez konieczności zaciągania przez Inwestora 1 nowego długu w celu sfinansowania zapłaty ceny z tytułu nabycia udziału w Nieruchomości i dokonywania operacji kasowych, co wiązałoby się z powstaniem dla Inwestora 1 dodatkowych kosztów. Tym samym, ewentualne przejęcie przez Inwestora 1 Długu za wynagrodzeniem będzie operacją bezpośrednio związaną z nabyciem przez Inwestora 1 udziału w Nieruchomości tj. jedyną przyczyną przejęcia Długu za wynagrodzeniem będzie nabycie przez Inwestora 1 udziału w Nieruchomości a przejęcie Długu nie nastąpi jeżeli Inwestor 1 i Inwestor 2 zadecydują o wyborze innej formy płatności lub też gdy transakcja nabycia udziału w Nieruchomości nie dojdzie do skutku.

Pismem z dnia 13 maja 2016 r. znak IPPB6/4510-223/16-2/AZ, IPPB2/4514-210/16-2/JG1, IPPP3/4512-296/16-2/RM wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, poprzez:

\- wskazanie adresu elektronicznego radcy prawnego w systemie teleinformatycznym wykorzystywanym przez organ podatkowy, tj. w systemie ePUAP, bądź informacji o odbiorze w siedzibie Organu.

Pismem z dnia 23 maja 2016 roku (data nadania 23 maja 2016 r.) Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie wskazując adres elektroniczny radcy prawnego w systemie teleinformatycznym wykorzystywanym przez organ podatkowy.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy wynagrodzenie które Wnioskodawca może otrzymać z tytułu przejęcia Długu stanowi przychód Wnioskodawcy do opodatkowania na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
2.  Czy Wnioskodawca będzie uprawniony do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wypłaconych odsetek od przejętego Długu naliczonych po przyjęciu udziału w Nieruchomości do ewidencji środków trwałych Wnioskodawcy o ile nie znajdą zastosowania ograniczenia wynikające z przepisów w zakresie niedostatecznej kapitalizacji?
3.  Czy do odsetek naliczanych i wypłacanych przez Wnioskodawcę od Długu znajdą zastosowanie przepisy art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 oraz ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2014 r.?
4.  Czy cena zapłacona przez Wnioskodawcę za udział w Nieruchomości w formie potrącenia z wynagrodzeniem należnym Wnioskodawcy z tytułu przejęcia Długu będzie kosztem podatkowym Wnioskodawcy w przypadku sprzedaży Inwestycji 1?
5.  Czy Wnioskodawca będzie uprawniony do uwzględnienia w wartości początkowej Inwestycji 1 dla celów podatku dochodowego od osób prawnych całości wydatków poniesionych przez Wnioskodawcę na realizację Inwestycji 1 przed Zniesieniem Współwłasności Nieruchomości i zaliczania do kosztów uzyskania przychodu pełnej kwoty odpisów amortyzacyjnych od tej części wartości początkowej Inwestycji 1?
6.  Czy zniesienie Współwłasności Nieruchomości spowoduje powstanie po stronie Wnioskodawcy przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych?
7.  Czy Zniesienie Współwłasności Nieruchomości będzie stanowiło dla Wnioskodawcy czynność opodatkowaną na gruncie przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych?
8.  Czy Zniesienie Współwłasności Nieruchomości będzie stanowiło czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

Niniejsza interpretacja indywidualna dotyczy pytania Nr 7 w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych. W pozostałym zakresie zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Zdaniem Wnioskodawcy, Zniesienie Współwłasności Nieruchomości nie będzie stanowiło dla Wnioskodawcy czynności opodatkowanej na gruncie przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

UZASADNIENIE

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych (zwana dalej: „Ustawą o PCC”) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających temu podatkowi. Wśród czynności wskazanych w art. 1 ust. 1 pkt 1 Ustawy o PCC jako podlegających temu podatkowi zostały wskazane umowy o zniesienie współwłasności w części dotyczącej spłat lub dopłat.

Planowane Zniesienie Współwłasności nastąpi bez jakichkolwiek spłat lub dopłat pomiędzy Inwestorem 1 i Inwestorem 2. Tym samym, wobec faktu, iż Zniesienie Współwłasności nie mieści się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych wskazanych w art. 1 pkt 1 Ustawy o PCC, Zniesienie Współwłasności nie spowoduje powstania u Wnioskodawcy obowiązku podatkowego w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych.

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w interpretacjach prawa podatkowego wydawanych przez organy podatkowe, w tym m.in. interpretacji wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 4 lipca 2014 r. sygn. IPPB2/436-252/14-2/AF.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 223) podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  (uchylona)
4.  umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowy dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7.  (uchylona)
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają również zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu opodatkowaniu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób, to dla oceny czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym.

Z treści art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wynika zatem zasada, że opodatkowaniu podlegają wyłącznie czynności cywilnoprawne tam wymienione. Czynności te stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. f) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych obejmują również zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat.

Współwłasność jest instytucją prawa cywilnego uregulowaną w Dziale IV Księgi Drugiej ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121 z późń. zm.). Zgodnie z art. 195 Kodeksu cywilnego współwłasność polega na tym, że własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom. W myśl art. 196 § 1 Kodeksu cywilnego, współwłasność jest albo własnością w częściach ułamkowych albo współwłasnością łączną. Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy Działu IV Księgi Drugiej Kodeksu cywilnego – art. 196 § 2 tej ustawy. Zgodnie z art. 210 Kodeksu cywilnego, każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Natomiast stosownie do art. 212 § 1 Kodeksu jeżeli zniesienie współwłasności następuje na mocy orzeczenia sądu, wartość poszczególnych udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne. Stosownie do art. 212 § 3 Kodeksu, jeżeli ustalone zostały dopłaty lub spłaty, sąd oznaczy termin i sposób ich uiszczenia, wysokość i termin uiszczenia odsetek, a w razie potrzeby także sposób ich zabezpieczenia.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca planuje realizację inwestycji biurowej zlokalizowanej w Gdańsku. Inwestycja 1 zostanie zlokalizowana na części nieruchomości gruntowej będącej obecnie własnością spółki należącej do tej samej grupy kapitałowej co Wnioskodawca. Inwestor 2 zamierza zrealizować w drugiej części Nieruchomości inwestycję o charakterze mieszkaniowo-usługowym. (…) Następnie Inwestor 1 dokona z Inwestorem 2 podziału cywilnego Nieruchomości (quoad usum) przewidującego wydzielenie dla Inwestora 1 i Inwestora 2 części Nieruchomości przeznaczonych do wyłącznego korzystania, które to części Nieruchomości będą odpowiadały w zakresie powierzchni wielkości udziału każdego z Inwestorów w prawie współwłasności Nieruchomości.

Ponadto umowa quoad usum określi podział pożytków z Nieruchomości i kosztów w taki sposób, że Inwestor 1 i Inwestor 2 uzyskają prawo do wyłącznego pobierania pożytków z przyznanej im do wyłącznego korzystania części Nieruchomości. Analogicznie w umowie quoad usum zostaną zawarte postanowienia, na mocy których każdy z Inwestorów będzie zobowiązanym do ponoszenia tylko tych kosztów oraz uzyskania przychodów, które są związane z przyznaną danemu Inwestorowi do wyłącznego korzystania częścią Nieruchomości. Zgodnie z planowanymi postanowieniami umowy quoad usum, każdy z Inwestorów będzie wyłącznie zobowiązanym do ponoszenia kosztów i uprawnionym do pożytków z tej części Nieruchomości jaka mu przypadnie do wyłącznego korzystania zgodnie z umową quoad usum. Tym samym, Zniesienie Współwłasności odbędzie się bez dokonywania pomiędzy Inwestorem 1 oraz Inwestorem 2 jakichkolwiek spłat lub dopłat.

Reasumując należy stwierdzić, iż zniesienie współwłasności Nieruchomości bez spłat i dopłat nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tym samym zniesienie współwłasności Nieruchomości bez spłat i dopłat nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji indywidualnych, wskazać należy, iż rozstrzygnięcia te zapadły w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego interpretację.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.