Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP2/443-989/13-3/KG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2013-12-12
Teza: opodatkowanie podatkiem VAT czynności nieodpłatnego udostępnienia organizacjom związkowym (związkom zawodowym) działającym w Spółce pomieszczeń biurowych wraz z mediami i możliwością korzystania z urządzeń technicznych
Słowa kluczowe: czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu; czynności-czynności opodatkowane; podatek-podatek należny; przekazanie; przekazanie-przekazanie nieodpłatne
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 5 września 2013 r. (data wpływu 16 września 2013 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT czynności nieodpłatnego udostępnienia organizacjom związkowym (związkom zawodowym) działającym w Spółce pomieszczeń biurowych wraz z mediami i możliwością korzystania z urządzeń technicznych – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 16 września 2013 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT czynności nieodpłatnego udostępnienia organizacjom związkowym (związkom zawodowym) działającym w Spółce pomieszczeń biurowych wraz z mediami i możliwością korzystania z urządzeń technicznych.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca jest polską spółką kapitałową wchodzącą w skład Grupy P., opodatkowaną na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej podatkiem dochodowym od osób prawnych od całości osiąganych dochodów. Rok podatkowy Spółki jest tożsamy z rokiem kalendarzowym. Spółka jest również zarejestrowanym polskim podatnikiem VAT czynnym.

Na mocy porozumienia z dnia 9 października 2007 roku, zawartego pomiędzy P. S.A a organizacjami związkowymi działającymi w P. S.A. (dalej: „Porozumienie”), P. S.A. zapewnia nieodpłatnie każdej organizacji związkowej działającej w Spółce jedno pomieszczenie biurowe wraz z mediami i możliwością korzystania z urządzeń technicznych.

Zgodnie z treścią § 5 ww. Porozumienia Spółka zapewnia:

1.  nieodpłatnie każdej ponadzakładowej organizacji związkowej działającej w Spółce jedno pomieszczenie biurowe o powierzchni nie mniejszej niż 15 m2 wraz z mediami oraz zapewnia możliwość korzystania z faksu i kserokopiarki, komputera i drukarki,
2.  pomieszczenie, o którym mowa w ww. punkcie, powinno być wyposażone w podstawowe meble biurowe, telefon sieci łączności P. S.A., z możliwością wyjścia na sieć T.P S.A.,
3.  nieodpłatnie wejście do Internetu i adres e-mail

Ponadto, na mocy § 6 P. S.A. zobowiązuje się zapewnić:

1.  nieodpłatnie każdej zakładowej organizacji związkowej, posiadającej powyżej 10 członków, jedno pomieszczenie biurowe o powierzchni nie mniejszej niż 15 m2 wraz z mediami oraz zapewni możliwość korzystania z faksu i kserokopiarki, komputera i drukarki,
2.  pomieszczenie, o którym mowa w ww. punkcie, powinno być wyposażone w podstawowe meble biurowe, telefon sieci łączności P. S.A., z możliwością wyjścia na sieć T.P. S.A.,
3.  nieodpłatnie wejście do Internetu i adres e-mail.

Dodatkowo Spółka zapewnia nieodpłatnie zakładowej organizacji związkowej na uzgodnionych wspólnie zasadach:

1.  możliwość organizowania zebrań związkowych w odpowiednich warunkach lokalowych,
2.  przesyłanie korespondencji w ramach zawartych przez Spółkę w Grupie P. umów w zakresie niezbędnym do prowadzenia działalności związkowej.

Powyższe ustalenia służyć mają realizacji obowiązku nałożonego na przedsiębiorców przepisami prawa, w szczególności art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. związkach zawodowych (Dz.U. z 1991 r., Nr 55, poz. 234 ze zm.) — dalej jako „ustawa o związkach zawodowych” lub „u.z.z.”.

Warunkiem przystąpienia do ww. Porozumienia jest złożenie oświadczenia przez organizację związkową.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w świetle przedstawionego stanu faktycznego, nieodpłatne udostępnienie organizacjom związkowym (związkom zawodowym) działającym w Spółce pomieszczeń biurowych wraz z mediami i możliwością korzystania z urządzeń technicznych (takich jak fax, kserokopiarki, drukarki, komputer, łącza teleinformatyczne) podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy, nieodpłatne udostępnienie organizacjom związkowym (związkom zawodowym) działającym w Spółce pomieszczeń biurowych wraz z mediami i możliwością korzystania z urządzeń technicznych (takich jak: fax, kserokopiarki, drukarki, komputer, łącza teleinformatyczne) nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 ustawy o VAT z uwzględnieniem pkt 1-7) natomiast świadczenie usług, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, to każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

Ponieważ nieodpłatne udostępnienie pomieszczenia biurowego wraz mediami i urządzeniami technicznymi niezbędnymi do wykonywania zadań organizacji związkowej w zakładzie pracy nie jest ani odpłatną dostawą towarów, ani odpłatnym świadczeniem usług, ewentualnej podstawy do opodatkowania tego świadczenia należy poszukiwać w treści art. 8 ust. 2 ustawy o VAT. Przepis ten wprowadza bowiem fikcję prawną uznania pewnych czynności nieodpłatnych za odpłatne, podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, o ile zostaną spełnione określone przesłanki. I tak art. 8 ust. 2 stanowi, iż przez odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

1.  użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;
2.  nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Mając na uwadze treść powyższego przepisu oraz przedmiotowy stan faktyczny należy stwierdzić, iż nieodpłatne udostępnienie pomieszczenia biurowego wraz z mediami i urządzeniami technicznymi niezbędnymi do wykonywania działalności związkowej w zakładzie pracy nie stanowi użycia towarów, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT. Niewątpliwie mamy do czynienia z nieodpłatnym świadczeniem usług, jednakże ich uznanie za odpłatne świadczenie usług (tym samym opodatkowanie podatkiem od towarów i usług) może mieć miejsce wyłącznie po spełnieniu się warunku, jakim jest wykonywanie danego świadczenia w celu innym, niż działalność gospodarcza podatnika. A contrario, jeżeli nieodpłatne świadczenie usług, inne niż usługi na cele osobiste osób wskazanych w art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT, wykonywane jest dla celów służących działalności podatnika, usługa nieodpłatna nie jest uznawana za odpłatną, a tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Analiza art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT oraz stanu faktycznego podanego w niniejszym wniosku prowadzi do konkluzji, iż nieodpłatne udostępnianie zakładowym organizacjom związkowym pomieszczeń biurowych wraz mediami oraz urządzeniami technicznymi niezbędnymi do wykonywania ich statutowej działalności związkowej w zakładzie pracy, stanowi działalność związaną z prowadzeniem przedsiębiorstwa podatnika. Fakt ten wynika z jednej strony z wielu zadań i obowiązków, jakie przepisy prawa nakładają na zakładowe organizacje związkowe, a z drugiej strony z obowiązków nałożonych na pracodawców.

Jak wynika z treści art. 6 ustawy o związkach zawodowych, związki zawodowe współuczestniczą w tworzeniu korzystnych warunków pracy, bytu i wypoczynku. Z kolei art. 23 tej ustawy stanowi, iż związki zawodowe uczestniczą w nadzorze nad przestrzeganiem przepisów oraz zasad bezpieczeństwa pracy.

Na szeroki zakres działań zakładowej organizacji związkowej wskazuje art. 26 u.z.z. Działania te obejmują m.in.: zajmowanie stanowiska w indywidualnych sprawach pracowniczych w zakresie unormowanym w przepisach prawa pracy, zajmowanie stanowiska wobec pracodawcy i organu samorządu załogi w sprawach dotyczących zbiorowych interesów i praw pracowników, sprawowanie kontroli nad przestrzeganiem w zakładzie pracy przepisów prawa pracy, a w szczególności przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, kierowanie działalnością społecznej inspekcji pracy i współdziałanie z państwową inspekcją pracy.

Wskazać również należy, iż zakładowe organizacje związkowe biorą czynny udział w życiu przedsiębiorstwa m.in. w okolicznościach takich jak: przejście zakładu pracy lub jego części na nowego pracodawcę, uzgadnianie regulaminu dotyczącego zasad wykorzystania środków z funduszu socjalnego (cele i rodzaje działalności), uzgadnianie zasad przyznawania pracownikom świadczeniu z funduszu socjalnego, uzgadnianie regulaminów nagród i premiowania pracowników czy podejmowanie działań zmierzających do zabezpieczenia warunków pracy w zakładzie pracy (vide art. 26-29 u.z.z.).

Z drugiej zaś strony, pracodawca/przedsiębiorca zobowiązany jest do współdziałania z organizacją związkową i na nim również spoczywa wiele obowiązków związanych z funkcjonowaniem organizacji związkowych w danym zakładzie pracy. Na przykład:

*   pracodawca jest obowiązany udzielić na żądanie związku zawodowego informacji niezbędnych do prowadzenia działalności związkowej, w szczególności informacji dotyczących warunków pracy i zasad wynagradzania (art. 26 u.z.z.);

*   pracodawca na pisemny wniosek zakładowej organizacji związkowej i za pisemną zgodą pracownika, jest obowiązany pobierać z wynagrodzenia pracownika składkę związkową w zadeklarowanej przez niego wysokości (art. 331 u.z.z);

*   jeżeli przepisy prawa pracy przewidują współdziałanie pracodawcy z zakładową organizacją związkową w indywidualnych sprawach ze stosunku pracy, pracodawca ma obowiązek współdziałać w takich sprawach z zakładową organizacją związkową reprezentującą pracownika z tytułu jego członkostwa w związku zawodowym albo wyrażenia zgody na obronę praw pracownika nie zrzeszonego w związku - zgodnie z ustawą o związkach zawodowych (art. 232 Kodeksu pracy).

Jednym z istotnych obowiązków pracodawcy, wynikającym z art. 33 u.z.z., jest udostępnienie zakładowej organizacji związkowej, na warunkach określonych w umowie, pomieszczenia i urządzeń technicznych niezbędnych do wykonywania działalności związkowej w zakładzie pracy. Obligatoryjny charakter tej regulacji nie pozostawia pracodawcy wyboru - musi on udostępnić lokal organizacji związkowej, choć ustawa o związkach zawodowych nie przesądza o szczegółowych warunkach takiego udostępnienia, w szczególności czy ma ono odbywać się za odpłatnością, czy też bez odpłatności. Niemniej jednak, odmowa ze strony pracodawcy udostępnienia pomieszczenia albo uporczywe i niezasadne uchylanie się od zawarcia takiej umowy może być uznane za utrudnianie wykonywania działalności związkowej prowadzonej zgodnie z przepisami ustawy, które jest zagrożone sankcją grzywny lub kary ograniczenia wolności (vide art. 35 ust. 1 u.z.z.).

Podsumowując powyższe Wnioskodawca nie ma wątpliwości, iż istnieje silny, nierozerwalny związek działalności związków zawodowych w zakładzie pracy z przedsiębiorstwem podatnika. Związki zawodowe służą interesom pracowników. Pracownicy zaś stanowią zasoby ludzkie niezbędne do funkcjonowania przedsiębiorstwa i prowadzenia przez nie działalności gospodarczej. Działalność gospodarcza przedsiębiorców prowadzona jest w określonym otoczeniu prawnym, którego naruszenie wiąże się z odpowiedzialnością. Chodzi w tym przypadku nie tylko o przestrzeganie podstawowych zasad prawa pracy czy przepisów ustawy o związkach zawodowych, ale również o poszanowanie ogólnych praw zagwarantowanych przez Konstytucję Rzeczypospolitej Polskiej, tj. prawo do tworzenia i działania związków zawodowych oraz wolności zrzeszania się z związkach zawodowych (vide art. 12 oraz art. 59 Konstytucji RP).

Na niewątpliwy związek działalności organizacji związkowych w zakładzie pracy z przedsiębiorstwem podatnika zwrócił uwagę również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, w wyroku z dnia 19.12.2007 r., (sygn. akt I SA/Łd 905/07), w którym zostało sformułowane stanowisko, iż „należy przyjąć z całą pewnością, że związek z prowadzeniem przedsiębiorstwa ma \[\`(...)\`\] między innymi cały katalog obowiązków obciążając tych pracodawców w ramach obowiązującego systemu prawa. W systemie tym znaczące miejsce mają wszelkie uregulowania dotyczące praw pracowniczych, w tym prawa do tworzenia i funkcjonowania dobrowolnych i samorządnych organizacji ludzi pracy, powołanych do reprezentowania i obrony ich praw, interesów zawodowych i socjalnych to jest związków zawodowych \[\`(...)\`\]”. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w ww. wyroku zauważył, że „Z całą pewnością każdy podmiot prowadzący przedsiębiorstwo musi brać pod uwagę i uwzględniać w swoich strategiach obowiązki wynikające z funkcjonowania związków zawodowych”.

Również organy podatkowe potwierdzają istnienie ścisłej korelacji pomiędzy działalnością związków zawodowych a działalnością gospodarczą przedsiębiorcy. I tak Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, w indywidualnej interpretacji prawa podatkowego z dnia 02.09.2011 r., znak: ILPP2/443-894/11-2/EN, podsumował, iż „udostępnienie związkom zawodowym pomieszczeń biurowych wraz z wyposażeniem i mediami ma związek z prowadzonym przez Spółkę przedsiębiorstwem, nie może być traktowane jako odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 2 ustawy”.

Identyczną konkluzję zawarto w indywidualnej interpretacji prawa podatkowego wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach w dniu 28.05.2012 r. (znak: IBPP1/443-157/12/ES) podsumowując równocześnie, że udostępnienie związkom zawodowym pomieszczenia biurowego wraz z telefonem, stanowiące nieodpłatne świadczenie usług, nie podlega opodatkowaniu VAT. Ponadto organ podatkowy argumentował, że „(\`(...)\`) Spółka w ramach prowadzonej działalności gospodarczej jest zobowiązana na mocy przepisów ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych do ponoszenia określonych wydatków na rzecz związków zawodowych. W opisanym we wniosku stanie faktycznym mamy do czynienia z udostępnieniem na ich rzecz pomieszczenia wraz z telefonem. Z uwagi na fakt, iż działanie to ma miejsce w ramach wypełniania obowiązków nałożonych przepisami prawa, należy uznać je za czynność związaną z ogólną działalnością gospodarczą prowadzoną przez Spółkę”.

Ujmując w konkluzji powyższe argumenty Wnioskodawca uważa, że nieodpłatne udostępnienie organizacjom związkowym (związkom zawodowym) działającym w Spółce pomieszczeń biurowych wraz z mediami i możliwością korzystania z urządzeń technicznych nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Czynności te stanowią nieodpłatne świadczenie usług, wykonywane do celów ściśle związanych z przedsiębiorstwem podatnika, a zatem nie mogą być uznane za odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy o VAT i w rezultacie opodatkowane.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Niniejsza interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego w złożonym wniosku, w zakresie stanu faktycznego zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.