Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP4/443-829/10/JP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2010-08-05
Teza: możliwość odliczenia podatku VAT w całości lub w części w związku z realizacją projektu pn. „…”
Słowa kluczowe: gmina; koszt-koszty kwalifikowane; odliczenia
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 31 maja 2010r. (data wpływu do tut. organu 2 czerwca 2010r.), uzupełnionym pismem z dnia 22 czerwca 2010r. (data wpływu 23 czerwca 2010r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości odliczenia podatku VAT w całości lub w części w związku z realizacją projektu pn. „…” jest:

*   **nieprawidłowe** w części dotyczącej zadania polegającego na budowie przyłączy;
*   **prawidłowe** w części dotyczącej zadania polegającego na budowie sieci wodociągowej.

UZASADNIENIE

W dniu 2 czerwca 2010r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości odliczenia podatku VAT w całości lub w części w związku z realizacją projektu pn. „…”. Ww. wniosek został uzupełniony pismem z dnia 22 czerwca 2010r. (data wpływu 23 czerwca 2010r.), będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z dnia 11 czerwca 2020r., nr IBPP4/443-829/10/JP.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Gmina jest zarejestrowanym i czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, rozliczającym się z podatku z tytułu zarejestrowanych umów cywilno-prawnych tj. umów użytkowania wieczystego oraz umów o najem lokali komunalnych.

Gmina otrzymała dofinansowanie ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach osi 4 - Rozwój Infrastruktury Ochrony Środowiska i Energetycznej. Działania 4.2 - Rozwój Systemów Lokalnej Infrastruktury Ochrony Środowiska i Energetycznej, Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2007-2013 na realizację projektu pn. „…”. Zgodnie z umową o dofinansowanie projektu beneficjent dla, którego VAT jest wydatkiem kwalifikowalnym zobowiązany jest przedkładać do instytucji zarządzającej RPOW na lata 2007-2013 informację o braku możliwości odliczenia podatku VAT.

Termin realizacji projektu: od 16 września 2008r. do 15 grudnia 2010r.

Przedmiotem projektu jest budowa sieci wodociągowej o łącznej długości 19,43 km, do której podłączonych zostanie 349 gospodarstw domowych. Przewiduje się, że docelowo liczba osób korzystających z podłączenia do wybudowanej sieci wodociągowej wyniesie 1.396 osób.

Powstałe w wyniku realizacji projektu produkty i osiągnięte rezultaty pozostaną na poziomie lokalnym i zachowają trwałość po zakończeniu okresu inwestycyjnego. Gmina jako beneficjent posiada pełną zdolność organizacyjną i finansową do zrealizowania i utrzymania trwałości projektu w okresie 5 lat od daty finansowego zakończenia projektu, a perspektywa dalszego utrzymania przedmiotu inwestycji należeć będzie w dalszym ciągu do Urzędu Gminy. Nie przewiduje się przekazania wybudowanej infrastruktury na własność innym jednostkom w całym okresie jej eksploatacji. Projekt będzie zarządzany przez Urząd Gminy, który prowadził całość procedur przetargowych i rozliczeniowych. Do zadań Urzędu należało też pełnienie nadzoru nad procesami wdrożeniowymi. Po zakończeniu realizacji inwestycji właścicielem zasobów materialnych powstałych w wyniku realizacji projektu będzie Gmina.

Po wykonaniu wodociągów wytworzony majątek przekazany zostanie nieodpłatnie w trwały zarząd zakładowi budżetowemu Gminy - Zakładowi Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej jako jednostce zarządzającej siecią wodno-kanalizacyjną Gminy od 1995r. Swoim zasięgiem obejmuje teren całej gminy. Koszty związane z eksploatacją wodociągu oraz utrzymaniem całości infrastruktury są ponoszone przez Zakład Gospodarki Mieszkaniowej i Komunalnej, będący odrębnym podatnikiem podatku od towarów i usług. ZGMiK wykorzystuje wytworzony majątek do prowadzenia działalności odpłatnej związanej ze zbiorowym zaopatrzeniem w wodę. Polityka cenowa ZGMiK jest określana w drodze podejmowania przez Radę Gminy stosownych uchwał. Realizacja projektu nie wpłynie na wzrost dochodów w Gminie.

Koszty ponoszonego podatku VAT Gmina wpisała w koszty kwalifikowane projektu z powodu braku możliwości jego odliczenia.

Gmina realizuje projekt w ramach zadań własnych gminy. Zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, zadania obejmują m.in. sprawy: wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych.

Towary i usługi nabyte w związku z realizacją ww. inwestycji nie są wykorzystywane przez Gminę do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Zrealizowana inwestycja nie jest przeznaczona na cele gospodarcze ani też komercyjne. Inwestycja ta została zrealizowana celem zaspokojenia zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej.

Jak wskazał Wnioskodawca w piśmie z dnia 22 czerwca 2010r. wydatki poniesione w związku z realizacją wskazanego we wniosku projektu są udokumentowane fakturami VAT wystawionymi na Gminę.

Przedmiotem projektu jest budowa sieci wodociągowej o łącznej długości 19,43 km do której podłączonych zostanie łącznie 349 gospodarstw domowych.

W trakcie realizacji inwestycji zamawiający – Gmina, zleca wykonawcy budowę przyłączy wodociągowych, które na własny koszt zapewnia osoba ubiegająca się o przyłącza, zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Wnioskodawca podpisał umowy cywilno-prawne z właścicielami nieruchomości, którzy ubiegali się o podłączenie do sieci. W umowie osoba ubiegająca się o przyłączenie oświadcza, że zamierza wybudować przyłącze w całości z własnych środków oraz zobowiązuje się do wpłaty za przyłącze na podane w umowie konto Gminy. Wnioskodawca (Gmina) nie wystawia faktur VAT dla osoby ubiegającej się o przyłącze.

Na podstawie wpłat dokonanych przez osoby ubiegające się o przyłącze Wnioskodawca (Gmina) sporządził listę osób, które przekazał Wykonawcy, i na podstawie której Wykonawca zrealizował odcinek przyłącza. Mieszkańcy ubiegający się o przyłączenie do sieci wodociągowej na podstawie umów zobowiązali się do wnoszenia opłat na rzecz wykonania przyłącza wodociągowego i koszty te nie stanowiły udziału w kosztach budowy sieci. Są to wpłaty wyłącznie z przeznaczeniem wykonania przyłącza do budynku tylko w zakresie nałożonym na właściciela nieruchomości.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy Gmina jako beneficjent w odniesieniu do realizowanego projektu pn. „…” ma możliwość odliczenia podatku VAT w całości lub w części?

Zdaniem wnioskodawcy, w przedstawionej sytuacji brak jest związku nabywanych towarów i usług ze sprzedażą opodatkowaną, nie zachodzą zatem przesłanki wymienione w art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, stąd podatnik nie ma prawa do obniżenia kwoty podatku należnego lub zwrotu różnicy podatku.

W myśl art. 2 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym, na własną odpowiedzialność. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Do zadań własnych gminy należy zaspokojenie zbiorowych potrzeb wspólnoty. W szczególności zaś zadania własne obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenie w wodę, kanalizacji oraz usuwanie i oczyszczanie ścieków komunalnych (art. 7 ust. 1 pkt 3 cytowanej ustawy o samorządzie gminnym). Zaznaczyć należy, że j.s.t. takie jak gminy są uczestnikami sektora finansów publicznych objętych zwolnieniem z opodatkowania o którym mowa w § 8 ust 1 pkt 13 rozporządzenia ministra finansów z dnia 27 kwietnia 2004r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, w myśl którego zwalnia się od podatku czynności związane z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami, wykonane w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność przez j.s.t. z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilno-prawnych. Uregulowanie to zostało powtórzone w tym samym brzmieniu w § 12 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia z dnia 24 grudnia 2009r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. W myśl cytowanych powyżej przepisów zadania z zakresu gospodarki komunalnej dotyczące budowy wodociągu należą do zadań własnych (publicznych) j.s.t. i podlegają zwolnieniu od podatku VAT. Ponadto infrastruktura powstała w wyniku inwestycji przekazana zostanie do zakładu budżetowego w formie trwałego zarządu. Z przepisów art. 43 ust. 1 i 5, art. 44 ust. 1 oraz art. 45 ust. 112 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami wynika że oddanie nieruchomości gminnych w trwały zarząd ich jednostkom organizacyjnym wskazuje na inny niż cywilno-prawny charakter przekazania, ustanawia się go bowiem w drodze decyzji wójta gminy. W konsekwencji czynności te nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Wnioskodawca wyraża więc stanowisko, iż w powyżej przedstawionym stanie faktycznym i prawnym nie ma możliwości odzyskania podatku VAT zapłaconego w cenie nabytych towarów i usług w całości lub w części przy realizacji ww. inwestycji.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za

*   nieprawidłowe w części dotyczącej zadania polegającego na budowie przyłączy,
*   prawidłowe w części dotyczącej zadania polegającego na budowie sieci wodociągowej.

Stosownie do art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy o VAT kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o VAT, w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Zasady dokonywania zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika określone zostały w art. 87 ust. 2-6 ustawy.

Jak wynika z powyższego, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wyłącznie podatnikom podatku od towarów i usług, w sytuacji gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest bezpośredni i bezsporny związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi.

Z przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego wynika, iż Gmina otrzymała dofinansowanie ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach osi 4 - Rozwój Infrastruktury Ochrony Środowiska i Energetycznej. Działania 4.2 - Rozwój Systemów Lokalnej Infrastruktury Ochrony Środowiska i Energetycznej, Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2007-2013 na realizację projektu pn. „…”. Termin realizacji projektu: od 16 września 2008r. do 15 grudnia 2010r.

Przedmiotem projektu jest budowa sieci wodociągowej o łącznej długości 19,43 km, do której podłączonych zostanie 349 gospodarstw domowych. Przewiduje się, że docelowo liczba osób korzystających z podłączenia do wybudowanej sieci wodociągowej wyniesie 1.396 osób.

Powstałe w wyniku realizacji projektu produkty i osiągnięte rezultaty pozostaną na poziomie lokalnym i zachowają trwałość po zakończeniu okresu inwestycyjnego. Gmina jako beneficjent posiada pełną zdolność organizacyjną i finansową do zrealizowania i utrzymania trwałości projektu w okresie 5 lat od daty finansowego zakończenia projektu, a perspektywa dalszego utrzymania przedmiotu inwestycji należeć będzie w dalszym ciągu do Urzędu Gminy. Nie przewiduje się przekazania wybudowanej infrastruktury na własność innym jednostkom w całym okresie jej eksploatacji. Projekt będzie zarządzany przez Urząd Gminy, który prowadził całość procedur przetargowych i rozliczeniowych. Do zadań Urzędu należało też pełnienie nadzoru nad procesami wdrożeniowymi. Po zakończeniu realizacji inwestycji właścicielem zasobów materialnych powstałych w wyniku realizacji projektu będzie Gmina. Po wykonaniu wodociągów wytworzony majątek przekazany zostanie nieodpłatnie w trwały zarząd zakładowi budżetowemu Gminy - Zakładowi Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej jako jednostce zarządzającej siecią wodno-kanalizacyjną Gminy od 1995r. Swoim zasięgiem obejmuje teren całej gminy. Koszty związane z eksploatacją wodociągu oraz utrzymaniem całości infrastruktury są ponoszone przez Zakład Gospodarki Mieszkaniowej i Komunalnej, będący odrębnym podatnikiem podatku od towarów i usług. ZGMiK wykorzystuje wytworzony majątek do prowadzenia działalności odpłatnej związanej ze zbiorowym zaopatrzeniem w wodę. Realizacja projektu nie wpłynie na wzrost dochodów w Gminie.

Gmina realizuje projekt w ramach zadań własnych gminy. Towary i usługi nabyte w związku z realizacją ww. inwestycji nie są wykorzystywane przez Gminę do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Zrealizowana inwestycja nie jest przeznaczona na cele gospodarcze ani też komercyjne. Inwestycja ta została zrealizowana celem zaspokojenia zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej.

W trakcie realizacji inwestycji zamawiający – Gmina, zleca wykonawcy budowę przyłączy wodociągowych, które na własny koszt zapewnia osoba ubiegająca się o przyłącza, zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Wnioskodawca podpisał umowy cywilno-prawne z właścicielami nieruchomości, którzy ubiegali się o podłączenie do sieci. W umowie osoba ubiegająca się o przyłączenie oświadcza, że zamierza wybudować przyłącze w całości z własnych środków oraz zobowiązuje się do wpłaty za przyłącze na podane w umowie konto Gminy. Wnioskodawca (Gmina) nie wystawia faktur VAT dla osoby ubiegającej się o przyłącze.

Na podstawie wpłat dokonanych przez osoby ubiegające się o przyłącze Wnioskodawca (Gmina) sporządził listę osób, które przekazał Wykonawcy, i na podstawie której Wykonawca zrealizował odcinek przyłącza. Mieszkańcy ubiegający się o przyłączenie do sieci wodociągowej na podstawie umów zobowiązali się do wnoszenia opłat na rzecz wykonania przyłącza wodociągowego i koszty te nie stanowiły udziału w kosztach budowy sieci. Są to wpłaty wyłącznie z przeznaczeniem wykonania przyłącza do budynku tylko w zakresie nałożonym na właściciela nieruchomości.

W oparciu o tak przedstawiony stan faktyczny w celu udzielenia interpretacji indywidualnej niezbędne staje się rozważenie dwóch sytuacji prawnopodatkowych, które wystąpiły w obrębie jednego projektu i jednego przepisu prawa podatkowego tj. art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.

W kwestii związanej z ewentualnym prawem do odliczenia i ubiegania się o zwrot podatku VAT z tytułu nabycia towarów i usług związanych z realizacją części zadania polegającego na budowie sieci wodociągowej, która po wybudowaniu zostanie przekazana w trwały zarząd zakładowi budżetowemu gminy należy wziąć pod uwagę następujące uregulowania.

Stosownie do przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Zgodnie z obowiązującym do dnia 30 listopada 2008r. przepisem § 8 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970 ze zm.) zwalnia się od podatku czynności związane z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami, wykonywane w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność przez jednostki samorządu terytorialnego, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych. Ww. przepis został powtórzony w niezmienionym brzmieniu w obowiązującym od dnia 1 grudnia 2008r. do końca 2009r. § 13 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212, poz. 1336) a następnie w obowiązującym od dnia 1 stycznia 2010r. § 12 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 grudnia 2009r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 224, poz. 1799).

Należy zauważyć, iż ze zwolnienia od podatku mogą korzystać wyłącznie czynności, które generalnie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, tj. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług. Czynność budowy sieci wodociągowej nie rodzi po stronie nabywcy (Gminy) żadnych konsekwencji w podatku należnym, dlatego czynność ta (nabycie) nie może korzystać ze zwolnienia od podatku. Dopiero dysponowanie powstałym mieniem może być rozpatrywane w kategorii czynności opodatkowanych podatkiem VAT, co w konsekwencji ma wpływ na prawo do odliczenia podatku VAT. W rezultacie o prawie do odliczenia podatku VAT z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług związanych z realizowanym projektem w części dotyczącej budowy sieci wodociągowej, decyduje sposób wykorzystania przez Gminę powstałej w wyniku realizacji projektu sieci wodociągowej, tj. wykorzystanie jej do czynności opodatkowanych podatkiem VAT lub do czynności nieopodatkowanych.

W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. W szczególności zadania własne obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz (art. 7 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy o samorządzie gminnym).

W celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi (art. 9 ust. 1 cyt. ustawy).

Z treści wniosku wynika, iż Gmina nie będzie wykorzystywać infrastruktury powstałej w efekcie projektu (sieci wodociągowej) do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów, bowiem po wybudowaniu zostanie ona przekazana nieodpłatnie w trwały zarząd zakładowi budżetowemu Gminy.

W myśl powołanych wyżej przepisów, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ustawy o podatku od towarów i usług uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Według art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów, stosownie do przepisu art. 7 ust. 1 ustawy, należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…). Natomiast świadczenie usług, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy, to każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady podlega opodatkowaniu VAT jedynie wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie. Ustawodawca jednakże przewidział od powyższej reguły wyjątki, które zostały zawarte - w przypadku dostawy towarów - w art. 7 ust. 2 i ust. 3 oraz - w przypadku świadczenia usług - w art. 8 ust. 2 ustawy.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy, nieodpłatne świadczenie usług niebędące dostawą towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług, jeżeli nie są one związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub w części, traktuje się jako odpłatne świadczenie usług.

Z powyższego wynika, iż aby nieodpłatne świadczenie usług podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług muszą być spełnione łącznie dwa warunki, a mianowicie:

*   brak związku świadczonych usług z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem,
*   istnienie prawa podatnika do odliczenia w całości lub w części podatku naliczonego związanego ze świadczonymi usługami.

Za usługi niezwiązane z prowadzeniem przedsiębiorstwa należy uznać wszelkie usługi, których świadczenie odbyło się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej. Niedopełnienie któregokolwiek z warunków określonych w art. 8 ust. 2 ustawy jest podstawą do traktowania nieodpłatnej usługi jako niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Wnioskodawca (Gmina), oddając w trwały zarząd powstałe w efekcie projektu mienie (sieć wodociągową) zakładowi budżetowemu Gminy, zwolni go z ponoszenia opłat rocznych z tytułu trwałego zarządu. Z treści wniosku jednoznacznie wynika, iż po zakończeniu rzeczowej realizacji projektu wytworzone mienie zostanie nieodpłatnie przekazane w trwały zarząd zakładowi budżetowemu Gminy. Tym samym, czynność ta nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, z uwagi na brak odpłatności oraz fakt, iż nie będzie miał w tym przypadku zastosowania art. 8 ust. 2 ustawy – oddanie w bezpłatny trwały zarząd (używanie) odbędzie się w związku z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością (wykonywanie we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność zadań publicznych).

Mając zatem na uwadze wskazany wyżej przepis art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie, w części związanej z budową sieci wodociągowej, nie został spełniony podstawowy warunek uprawniający do odliczenia podatku od towarów i usług zawartego w fakturach dokumentujących nabywane towary i usługi, bowiem nie wystąpi związek dokonanych zakupów z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT. Wnioskodawca nie będzie wykonywać żadnych czynności opodatkowanych związanych z funkcjonowaniem powstałej w efekcie projektu sieci wodociagowej.

Wnioskodawcy nie będzie przysługiwało zatem prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT dokumentujących nabycie towarów i usług w związku z realizacją zadania pod nazwą „…”, jednakże tylko w części w jakiej projekt dotyczy budowy sieci wodociągowej.

Natomiast w kwestii związanej z realizacją części zadania polegającego na budowie przyłączy należy wziąć pod uwagę unormowania wynikające z ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz. U. z 2006r. Nr 123, poz. 858 ze zm.).

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz. U. z 2006r. Nr 123, poz. 858 ze zm.) stanowi, iż zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy.

Nadto, jak wynika z treści unormowań prawnych zawartych w powołanej ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, do zapewnienia budowy urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych (określonych w art. 2 pkt 14 i 16 wymienionej ustawy) obowiązane jest – zgodnie z przepisem art. 15 ust. 1 ww. ustawy – przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne. Natomiast osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci zapewnia – zgodnie z przepisem art. 15 ust. 2 ww. ustawy – na własny koszt realizację budowy przyłączy do sieci, oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego.

Z powołanych wyżej przepisów wynika zatem, iż gmina w ramach zadań własnych zobowiązana jest do zapewnienia budowy urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych (w rozumieniu przepisów cyt. wyżej ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków), nie jest natomiast zobowiązana do realizacji budowy przyłączy do sieci, gdyż powyższe zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci. Tym samym budowa przyłączy nie mieści się w ramach zadań własnych gminy.

Jak wynika z cytowanego powyżej § 8 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia, zwalnia się od podatku czynności związane z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami, wykonywane w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność przez jednostki samorządu terytorialnego, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Zwolnienie od podatku VAT jednostek samorządu terytorialnego jest zatem możliwe tylko wtedy gdy wykonują one czynności w ramach przypisanych im specyficznych zadań i funkcji samorządowych (publicznych). Natomiast nie jest objęta zwolnieniem z opodatkowania działalność tych podmiotów na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych, nie byłoby bowiem konieczne podpisywanie umowy cywilnoprawnej, gdyby świadczenie tych usług wynikało z przepisów prawa publicznego.

W następstwie powyższego, należy stwierdzić, że w sytuacji gdy Gmina, w efekcie zawartych z mieszkańcami umów, przejęła do realizacji zadanie, polegające na budowie przyłączy, w związku z realizacją którego mieszkańcy zobowiązali się do wnoszenia opłat, to wykonywała ona na rzecz mieszkańców czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W takim przypadku znajdą bowiem zostawanie przepisy art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy o podatku VAT. Wmyśl art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m. in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, natomiast w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy.

W kwestii związanej z budową przyłączy bezsprzecznie mamy do czynienia z sytuacją, w której Gmina dokonuje świadczenia usług na podstawie umów cywilnoprawnych, bowiem jak już wskazano wyżej realizacja inwestycji polegającej na budowie przyłączy do sieci wodociągowych dotyczy zadań których obowiązek wykonania spoczywa na osobach ubiegających się o przyłączenia, jednakże ich realizację przejęła na siebie jednostka samorządu terytorialnego w oparciu o umowy zawarte z mieszkańcami.

W przedstawionej sytuacji nie ma zatem zastosowania, zwolnienie o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o VAT.

Odpłatnie realizowane w ramach umów cywilnoprawnych świadczenie usług przez Gminę na rzecz mieszkańców podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Innymi słowy w związku z budową przyłączy w zakresie będącym w obowiązku osób ubiegających się o przyłączenie nieruchomości do sieci, Gmina osiągnęła obrót podlegający opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W świetle powyższego, ze względu na związek poniesionych wydatków, w części dotyczącej budowy przyłączy do sieci wodociągowej na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych, z czynnościami opodatkowanymi, Gmina nabyła prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących ich poniesienie w tej części.

W tym przypadku zatem znajdzie zastosowanie przepis art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, bowiem jak już wskazano wyżej obniżenie podatku należnego o podatek naliczony może nastąpić jedynie na ściśle określonych przez ustawodawcę zasadach, a jedną z podstawowych przesłanek pozytywnych jest bezpośredni i bezsporny związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi.

Zatem stanowisko Wnioskodawcy należało uznać:

*   za nieprawidłowe w części dotyczącej zadania polegającego na budowie przyłączy,
*   za prawidłowe w części dotyczącej zadania polegającego na budowie sieci wodociągowej.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.