Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB4.4015.48.2018.1.AD
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2018-04-12
Teza: przy nabyciu praw do wkładów oszczędnościowych, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą śmierci wkładcy
Słowa kluczowe: obowiązek-obowiązek podatkowy; termin; wkład-wkłady oszczędnościowe; zwolnienie
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201, ze zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z 21 marca 2018 r. (data wpływu –22 marca 2018 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie terminu złożenia zgłoszenia SD-Z2 w związku z nabyciem tytułem dyspozycji wkładem – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 22 marca 2018 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn m.in. w zakresie terminu złożenia zgłoszenia SD-Z2 w związku z nabyciem tytułem dyspozycji wkładem.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

W dniu 2 stycznia 2018 r. zmarł ojciec Wnioskodawczyni – Stefan B. W dniu 2 lutego 2018 r., na podstawie testamentu sporządzonego przez ojca Wnioskodawczyni, zarejestrowany został akt poświadczenia dziedziczenia, z którego wynika, że Wnioskodawczyni jest jedynym spadkobiercą ojca.

Sytuacja prawna składników majątkowych, jakie posiadał ojciec Wnioskodawczyni w chwili śmierci, jest nieuregulowana. Od 12 czerwca 2015 r. toczy się przed Sądem Rejonowym postępowanie sądowe dotyczące podziału majątku zgromadzonego przez ojca Wnioskodawczyni i jego byłą żonę. Sprawa sądowa do dnia śmierci ojca Wnioskodawczyni nie została zakończona. W chwili obecnej Wnioskodawczyni złożyła do sądu dokumenty związane z dziedziczeniem po swoim ojcu i czeka na wznowienie sprawy. W miejsce ojca jako strona wejdzie Wnioskodawczyni.

W skład majątku wspólnego ojca Wnioskodawczyni i jego byłej żony wchodzą m.in. nieruchomości, środki pieniężne zgromadzone na rachunkach bankowych, papiery wartościowe i jednostki uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych zgromadzone na rachunkach inwestycyjnych.

Była żona ojca Wnioskodawczyni występuje o podział majątku w proporcjach 70% dla niej i 30% dla ojca Wnioskodawczyni wraz z uwzględnieniem odjęcia od części przypadającej ojcu Wnioskodawczyni darowizn jakich dokonał (choć odbyło się to za jej wiedzą i zgodą) na rzecz córek i wnuków do dnia 8 maja 2012 r. i z wyłączeniem jednej z nieruchomości (choć kupiona została w dużej mierze ze środków wspólnych małżonków), co może skutkować tym, że scheda spadkowa po ojcu Wnioskodawczyni może wynieść zero złotych.

Ojciec Wnioskodawczyni wnioskował do sądu o podział majątku w proporcji 60% dla niego i 40% dla byłej żony wraz z uwzględnieniem, że wspomniana wcześniej sporna nieruchomość stanowi składnik majątku wspólnego i z wyłączeniem z majątku do podziału darowizn dla córek i wnuków, które to darowizny zostały dokonane w trakcie trwania małżeństwa, za zgodą i wiedzą jego byłej żony. Wnioskodawczyni ze swojej strony podtrzymuje w sprawie o podział majątku stanowisko ojca.

Na dzień sporządzenia niniejszego wniosku:

*   nie zostało wydane stanowisko sądu dotyczące wznowienia sprawy o podział majątku zgromadzonego przez ojca Wnioskodawczyni i jego byłą żonę, z osobą Wnioskodawczyni jako stroną,
*   nie został wydany wyrok sądu dotyczący podziału majątku i określający jaki majątek (w rzeczach i w wartości) należał do ojca Wnioskodawczyni w chwili jego śmierci, a jaki do jego byłej żony,
*   Wnioskodawczyni nie ma dostępu do nieruchomości ani żadnej rzeczy przetrzymywanych przez byłą żonę ojca Wnioskodawczyni, ani do dokumentów ułatwiających wycenę jakiegokolwiek składniku majątku,
*   Wnioskodawczyni nie posiada wiedzy na temat tego, kiedy zostanie wznowiona sprawa o podział majątku ani jaki zapadnie ostateczny wyrok sądu w tej sprawie. W chwili obecnej nie jest to także jeszcze sprawa rozszerzona o dział spadku.

Na podstawie dyspozycji na wypadek śmierci złożonej przez ojca, jeden z banków, w którym posiadał rachunki bankowe, 27 stycznia 2018 r. przekazał Wnioskodawczyni środki pieniężne w wysokości około 11.000 zł.

Wnioskodawczyni złożyła również wnioski o wpisanie jej, w miejsce ojca, do ksiąg wieczystych dwóch nieruchomości.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Jeśli w sytuacji, w której do chwili wydania prawomocnego orzeczenia w sprawie o podział majątku wspólnego ojca Wnioskodawczyni i jego byłej żony, Wnioskodawczyni nie zna wartości ani rodzaju majątku odziedziczonego po swoim ojcu, poza środkami pieniężnymi otrzymanymi z tytułu dyspozycji wkładem na wypadek śmierci, to w jakim terminie Wnioskodawczyni powinna złożyć zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (formularz SD-Z2), aby móc korzystać ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn?

Zdaniem Wnioskodawczyni, termin na złożenie zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych obejmujących: środki pieniężne otrzymane w ramach dyspozycji wkładem na wypadek śmierci, upływa w przeciągu 6 miesięcy od dnia śmierci ojca Wnioskodawczyni, tj. w dniu 2 lipca 2018 r.

Uzasadniając swoje stanowisko, Wnioskodawczyni przywołała treść art. 4a ust. 1 pkt 1, ust. 1a, ust. 2 oraz art. 6 ust. 1 pkt 3 i art. 1 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, wskazując, że jeśli na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci dana osoba nabędzie prawa do wkładu oszczędnościowego, to jeżeli jest małżonkiem, zstępnym, wstępnym, pasierbem, rodzeństwem, ojczymem lub macochą osoby wydającej dyspozycję, to wartość otrzymanego wkładu oszczędnościowego zostanie zwolniona z podatku od spadków i darowizn, o ile dana osoba zgłosi nabycie jego własności w terminie 6 miesięcy od dnia śmierci wkładcy.

Mając to na uwadze – w opinii Wnioskodawczyni – termin na zgłoszenie środków pieniężnych, które otrzymała z tytułu dyspozycji wkładem na wypadek śmierci dokonanej przez jej ojca, który zmarł w dniu 2 stycznia 2018 r., upłynie w dniu 2 lipca 2018 r.

Ze względu na zakres niniejszej interpretacji przywołano tylko tę część stanowiska Wnioskodawczyni, która odnosi się do zagadnienia dotyczącego terminu złożenia zgłoszenia SD-Z2 w odniesieniu do dyspozycji wkładem na wypadek śmierci.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Na wstępie zaznacza się, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena stanowiska Wnioskodawczyni wyłącznie w zakresie terminu złożenia zgłoszenia SD-Z2 w odniesieniu do nabycia tytułem dyspozycji. W pozostałym zakresie dotyczącym terminu złożenia zgłoszenia SD-Z2 w odniesieniu do nabycia spadku zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2018 r., poz. 644), podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:

1.  dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego,
2.  darowizny, polecenia darczyńcy,
3.  zasiedzenia,
4.  nieodpłatnego zniesienia współwłasności,
5.  zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu,
6.  nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

W myśl ust. 2 tegoż przepisu, podatkowi podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci.

Przepisy ww. ustawy nie definiują pojęcia spadek, a zatem należy odwołać się do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2017 r., poz. 459, ze zm.).

Zgodnie z art. 922 § 1 ww. ustawy, przez spadkobranie należy rozumieć przejście praw i obowiązków majątkowych zmarłego z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób. Nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami (art. 922 § 2 ww. ustawy).

Do tej kategorii praw, między innymi, zalicza się nabycie prawa, po śmierci wkładcy, do wkładu oszczędnościowego posiadacza rachunku przez osobę, którą posiadacz wskazał w umowie na wypadek jego śmierci.

Powyższe kwestie regulują przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. prawo bankowe (Dz.U. z 2017 r., poz. 1876, ze zm.), które umożliwiają posiadaczowi rachunku oszczędnościowego, rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowego lub rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej wskazać pisemnie bankowi osobę, której – po śmierci wkładcy – bank zobowiązany jest wypłacić z rachunku określoną kwotą pieniężną (art. 56 ust. 1 ustawy). Kwota wypłaty określona została w ust. 2 tegoż przepisu.

W myśl art. 56 ust. 5 cyt. ustawy, kwota wypłacona zgodnie z ust. 1 nie wchodzi do spadku po posiadaczu rachunku.

Oznacza to, że osoba wskazana przez posiadacza w umowie rachunku bankowego, ma możliwość zadysponowania środkami zgromadzonymi na rachunku, bezpośrednio po śmierci, bez konieczności stwierdzenia praw do spadku przez sąd w drodze prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub wydania aktu poświadczenia dziedziczenia.

Ustawodawca określając przedmiot opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn, objął zatem opodatkowaniem również nabycie praw, o jakich mowa powyżej, które do spadku nie wchodzą, co wynika wprost z art. 1 ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Stosownie do art. 5 i art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn, obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych i powstaje − przy nabyciu praw do wkładów oszczędnościowych określonych w art. 1 ust. 2 – z chwilą śmierci wkładcy.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli przed dokonaniem wymiaru podatku nastąpi ubytek rzeczy spowodowany siłą wyższą, do ustalenia wartości przyjmuje się stan rzeczy w dniu dokonania wymiaru, a odszkodowanie za ubytek należne z tytułu ubezpieczenia wlicza się do podstawy wymiaru.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych przyjmuje się w wysokości określonej przez nabywcę, jeżeli odpowiada ona wartości rynkowej tych rzeczy i praw, a wartość praw do wkładów oszczędnościowych – w wysokości tych wkładów.

Stosownie do treści art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy, opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę, od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 9.637 zł, jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej.

Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe. Do I grupy podatkowej zalicza się małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów (art. 14 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn).

W myśl art. 17a ust. 1 ww. ustawy podatnicy podatku są obowiązani, z zastrzeżeniem ust. 2, złożyć, w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru (SD-3). Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ na określenie podstawy opodatkowania.

Zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4.

Zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych dokonać należy na formularzu SD-Z2, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (Dz.U., poz. 2060).

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej (art. 4a ust. 3 ww. ustawy).

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że 2 stycznia 2018 r. zmarł ojciec Wnioskodawczyni. W dniu 2 lutego 2018 r., na podstawie testamentu sporządzonego przez ojca Wnioskodawczyni, zarejestrowany został akt poświadczenia dziedziczenia, z którego wynika, że Wnioskodawczyni jest jedynym spadkobiercą ojca.

Na podstawie dyspozycji na wypadek śmierci złożonej przez ojca, jeden z banków, w którym posiadał rachunki bankowe, 27 stycznia 2018 r. przekazał Wnioskodawczyni środki pieniężne w wysokości około 11.000 zł.

Jak wyżej wskazano, przy nabyciu praw do wkładów oszczędnościowych, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą śmierci wkładcy. Skoro zatem ojciec Wnioskodawczyni zmarł 2 stycznia 2018 r., to od tego dnia (dnia powstania obowiązku podatkowego) zaczął biec przewidziany w art. 4a ustawy 6-miesięczny termin do dokonania właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych – na formularzu SD-Z2.

Wobec powyższego, stanowisko Wnioskodawczyni należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji będzie pokrywał się z opisem zdarzenia podanym przez Wnioskodawczynię w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.