Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB2/415-1325/08/CJS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2008-11-04
Teza: Czy wnioskodawczyni powinna zapłacić podatek dochodowy określony w art. 30e o podatku dochodowym od osób fizycznych ze sprzedaży nieruchomości nabytej w części w drodze podziału majątku dorobkowego małżeńskiego?
Słowa kluczowe: majątek-podział majątku; małżonek; nieruchomości; sprzedaż
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007r. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 25 lipca 2008r. (data wpływu do tut. Biura 30 lipca 2008r.) uzupełnionego w dniu 07 października 2008r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 30 lipca 2008r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości. Z uwagi na braki formalne pismem z dnia 27 sierpnia 2008r. znak: IBPB2/415-1325/08/CJS wezwano do ich uzupełnienia. Uzupełnienia dokonano w dniu 07 października 2008r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

W dniu 18 listopada 1999r. wnioskodawczyni zakupiła wraz z mężem nieruchomość. W dniu 18 stycznia 2007r. w wyniku podziału majątku dorobkowego wnioskodawczyni stała się wyłącznym właścicielem ww. nieruchomości. Między wnioskodawczynią a mężem nie doszło do żadnych spłat i dopłat. W skład ww. majątku dorobkowego wchodziła zabudowana działka o wartości 385. 000 zł oraz samochód osobowy o wartości 45. 000 zł. Łączna wartość majątku dorobkowego: 430.000 zł. Wnioskodawczyni otrzymała 100%, a mąż nic. W dniu 20 marca 2007r. nieruchomość została sprzedana. Wnioskodawczyni szczegółowo wskazała jakie przyczyny natury osobistej skłoniły ją do takiego a nie innego podziału majątku a następnie sprzedaży nieruchomości. Ponadto wnioskodawczyni wskazuje, że obecnie jest po rozwodzie, a celem rozdzielności majątkowej było zapewnienie warunków mieszkaniowych dla niej i jej dziecka. Z pieniędzy ze sprzedaży domu zostało zakupione mieszkanie, które wnioskodawczyni mogła urządzić, natomiast wyposażenie domu wymagałoby dużych nakładów finansowych, na które nie mogła sobie pozwolić. Obecnie mieszka z dzieckiem w mieście, gdzie ma blisko do przychodni, szpitala, sklepu, przedszkola itd.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy przychód ze sprzedaży nieruchomości, nabytej według wnioskodawczyni w 1999r. jest zwolniony z opodatkowania?

Zdaniem wnioskodawczyni i przepisów prawa podatkowego nieruchomość sprzedana po 5-ciu latach nie podlega opodatkowaniu. Wnioskodawczyni uważa, że przychód jest zwolniony z opodatkowania gdyż nabycie nastąpiło w 1999r. Była to współwłasność łączna i od momentu rozdzielności majątkowej nieruchomość ta była dalej jej własnością. Ustanowienie małżeńskiej rozdzielności majątkowej spowodowało tylko wyodrębnienie na wyłączna własność wnioskodawczyni już posiadanej przez nią nieruchomości. Za dzień nabycia nieruchomości wnioskodawczyni uznaje datę nabycia gruntu tj. 1999r. W związku z powyższym minęło 7 lat i 3 miesiące od daty nabycia nieruchomości. Wnioskodawczyni nie wyobraża sobie aby płacić podatek w swojej i tak bardzo trudnej sytuacji.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam co następuje

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) źródłem przychodów w podatku dochodowym od osób fizycznych jest odpłatne zbycie m. in. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, jeżeli nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie. Z powyższego wynika, że w przypadku sprzedaży nieruchomości decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ma moment jej nabycia. Ustawą z dnia 16 listopada 2006r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2006r., Nr 217, poz. 1588) wprowadzono obowiązujące od 01 stycznia 2007r. zasady opodatkowania dochodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)–c) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednak z uwagi na treść przepisu art. 7 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 16 listopada 2006r. do odpłatnego zbycia nieruchomości i praw, nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) do dnia 31 grudnia 2006r., stosuje się zasady określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007r. Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że wnioskodawczyni wraz z mężem w dniu 18 listopada 1999r. na zasadach wspólności ustawowej nabyła nieruchomość. Następnie w dniu 18 stycznia 2007r. małżonkowie zawarli umowę majątkową małżeńską i dokonali podziału majątku wspólnego w ten sposób, że cały majątek dorobkowy małżeński (w tym własność przedmiotowej nieruchomość zabudowanej budynkiem mieszkalnym) przypadła wyłącznie wnioskodawczyni bez żadnych spłat i dopłat na rzecz męża.

W rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nabyciem, o którym mowa w tym przepisie, nie jest przyznanie rzeczy na wyłączną własność jednemu z małżonków w wyniku podziału majątku wspólnego, jeśli:

*   podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty lub
*   jeżeli wartość otrzymanej przez daną osobę rzeczy w wyniku podziału tego majątku, mieści się w udziale, jaki byłemu małżonkowi przysługuje w majątku dorobkowym małżeńskim.

Stosunki majątkowe między małżonkami zostały uregulowane w ustawie z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1994r. Nr 9, poz. 59 ze zm.). Zgodnie z art. 31 § 1 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, z chwilą zawarcia małżeństwa między małżonkami z mocy prawa powstaje wspólność majątkowa obejmująca przedmioty nabyte w czasie jego trwania przez oboje małżonków lub jednego z nich. W świetle art. 43 § 1 Kodeksu oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.

Natomiast zgodnie z art. 47 Kodeksu małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa). Umowa taka może poprzedzać zawarcie małżeństwa. Umowa majątkowa małżeńska może być zmieniona albo rozwiązana. W razie jej rozwiązania w czasie trwania małżeństwa, powstaje między małżonkami wspólność ustawowa, chyba że strony postanowiły inaczej. Na skutek umowy majątkowej małżeńskiej zawartej przez wnioskodawczynię z mężem, małżonkowie dokonali podziału majątku wspólnego w ten sposób, że cały majątek dorobkowy małżeński przypadł na wyłączną własność wnioskodawczyni. Za datę nabycia nieruchomości, która przypadła danej osobie w wyniku podziału majątku wspólnego, należy przyjąć datę jej nabycia w czasie trwania związku małżeńskiego (do majątku wspólnego), ale wyłącznie wówczas, jeżeli wartość otrzymanej w wyniku podziału nieruchomości, mieści się w udziale, jaki przysługuje tej osobie w majątku dorobkowym małżeńskim. Jeżeli natomiast wartość otrzymanej przez małżonka nieruchomości przekracza jego udział w majątku dorobkowym małżeńskim, to wówczas za datę nabycia tej części nieruchomości, która przekracza udział małżonka w majątku dorobkowym małżeńskim, należy przyjąć dzień dokonania podziału majątku wspólnego. Przedstawiony przez wnioskodawczynię stan faktyczny wskazuje, że w 1999r. nabyła ona wraz z mężem, na prawach wspólności ustawowej, nieruchomość na której został wybudowany dom. W wyniku podziału majątku wspólnego, w dniu 18 stycznia 2007r. wnioskodawczyni otrzymała m. in. nieruchomość wraz z posadowionym na niej domem. W dniu 20 marca 2007r. wnioskodawczyni sprzedała nieruchomość.

Jak wynika z wniosku, wartość majątku dorobkowego małżonków w chwili podziału wynosiła 430. 000 zł, z czego na nieruchomość przypadało 385.000 zł. Pozostałe 45.000 zł stanowiła wartość samochodu małżonków. Na skutek zawartej między małżonkami umowy cały majątek otrzymała wnioskodawczyni. W przedmiotowej sprawie nie można zatem mówić o ekwiwalentności podziału, nawet jeśli odbył się bez spłat i dopłat. Podział taki ma nastąpić bowiem w naturze. Jeżeli natomiast jeden z małżonków bierze wszystko a drugi nic, to bez względu na motywy takiego działania podział nie jest ekwiwalentny w naturze. Również wartość rzeczy otrzymanych w wyniku podziału majątku nie odpowiadała udziałowi jaki posiadała w majątku wspólnym wnioskodawczyni. Z przepisów prawa rodzinnego wprost wynika, że udziały małżonków w majątku wspólnym są równe. Natomiast dokonany przez małżonków podział w ogóle nie czynił zadość tej zasadzie. Wnioskodawczyni otrzymała bowiem 100% wspólnego majątku, chociaż posiadała w nim jedynie udział równy udziałowi męża.

Z uwagi na powyższe, w przedmiotowej sprawie, należy zatem przyjąć, że:

1.  skoro w 1999r. wnioskodawczyni nabyła 50% udziału w nieruchomości na zasadzie współwłasności ustawowej, to w tej części przychód uzyskany ze zbycia tego prawa nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż zbycie nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nabyła to prawo;
2.  skoro w dniu podziału majątku dorobkowego małżeńskiego, tj. 18 stycznia 2007r., wskutek którego wnioskodawczyni uzyskała cały majątek w tym m. in. przedmiotową nieruchomość wraz z budynkiem mieszkalnym, nastąpiło nabycie przekraczające udział, jaki przysługiwał jej w majątku dorobkowym małżeńskim, to wówczas data dokonania podziału majątku wspólnego małżonków winna być utożsamiona z nabyciem tej części udziału (50%) i mają tu zastosowanie przepisy ustawy podatkowej w brzmieniu obowiązującym po 1 stycznia 2007r

I tak stosownie do art. 30e ust. 1 i 4 ustawy w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007r. od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku i płatny jest w terminie złożenia zeznania za rok podatkowy, w którym nastąpiło odpłatne zbycie. Podstawą obliczenia podatku zgodnie z art. 30e ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.

Zgodnie z art. 19 ust. 1 ww. ustawy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej. Za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn ( art. 22 ust 6d ww. ustawy). Wysokość tych nakładów, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych (art. 22 ust. 6e ww. ustawy). Nowe zasady opodatkowania, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej, mają zastosowanie do dochodów uzyskanych ze zbycia nieruchomości i praw nabytych po 1 stycznia 2007r., a więc będą miały zastosowanie w przedmiotowej sprawie. W związku z powyższym z uwagi na fakt, że nabycie zbytej nieruchomości nastąpiło w części w 1999r., a w części w 2007r. w przedmiotowej sprawie zastosowanie będzie miał przepis art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007r.

Zgodnie z zapisem art. 21 ust. 1 pkt 126 ww. ustawy wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z odpłatnego zbycia:

1.  budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku,
2.  lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu,
3.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie,
4.  prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie

– jeżeli podatnik był zameldowany w budynku lub lokalu wymienionym w lit a)-d) na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą zbycia, z zastrzeżeniem ust. 21 i 22.

Jak wynika z powołanych przepisów ustawy, jednym z warunków zwolnienia od podatku dochodowego przychodów uzyskanych z odpłatnego zbycia, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy, jest zameldowanie podatnika w zbywanym budynku lub lokalu na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą zbycia. Przepis ten nie określa daty, od której należy liczyć okres zameldowania, nie uzależnia zameldowania, a tym samym prawa do zwolnienia, od posiadania tytułu własności do nieruchomości lub lokalu, lecz stanowi, że istotny jest fakt zameldowania podatnika na pobyt stały w zbywanym lokalu czy też budynku przez wyżej wskazany okres. Zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 126 ww. ustawy ma zastosowanie do przychodów podatnika, który w terminie 14 dni od dnia dokonania odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa majątkowego, złoży oświadczenie, że spełnia warunki do zwolnienia, w urzędzie skarbowym, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika (art. 21 ust. 21 tej ustawy). W odniesieniu do osób, które uzyskały tego rodzaju przychody w 2007r. termin do złożenia tego oświadczenia został przedłużony do 30 kwietnia 2008r., co wynika z postanowień § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 kwietnia 2008r. w sprawie przedłużenia terminu do złożenia oświadczenia o spełnieniu warunków do zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych przychodów uzyskanych z odpłatnego zbycia nieruchomości i określonych praw majątkowych (Dz. U. Nr 51 poz. 361).

W związku z powyższym przedmiotowe zwolnienie uzależnione jest od spełnienia łącznie dwóch warunków:

*   okres zameldowania na pobyt stały nie krótszy niż dwunastomiesięczny przed datą zbycia,
*   złożenie oświadczenia o spełnieniu warunków do zwolnienia w terminie 14 dni od dnia odpłatnego zbycia nieruchomości - w przypadku uzyskania przychodu z tego tytułu w 2007r. termin ten przedłużono do 30 kwietnia 2008r.

Należy zaznaczyć, że zwolnieniem określonym w tym przepisie objęty jest wyłącznie przychód ze sprzedaży budynku mieszkalnego. Przychód ze sprzedaży gruntu lub udziału w gruncie związanego z tym budynkiem podlega opodatkowaniu na zasadach wymienionych w art. 30e ustawy.

Wobec wyżej powołanych regulacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w oparciu o stan faktyczny przedstawiony we wniosku stwierdzić należy, iż przychód uzyskany ze sprzedaży budynku mieszkalnego w części nabytego w 1999r. na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowej nie będzie w ogóle podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym z uwagi na fakt, iż okres pięcioletni, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy już upłynął. Natomiast przychód uzyskany ze sprzedaży części budynku mieszkalnego nabytego w 2007r. w drodze podziału majątku dorobkowego będzie wolny od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007r., o ile wnioskodawczyni była zameldowana w przedmiotowym budynku mieszkalnym na pobyt stały przez okres co najmniej 12 miesięcy i o ile złożyła stosowne oświadczenie we wskazanym powyżej terminie. W przeciwnym wypadku połowa przychodu ze zbycia nieruchomości podlegać będzie opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30e ustawy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.