Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB4.4015.136.2017.1.MPU
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-11-03
Teza: Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym Wnioskodawczyni będzie zwolniona z obowiązku zapłaty podatku od całości otrzymanej darowizny w kwocie wyższej niż kwota wolna od podatku?
Słowa kluczowe: darowizna; podatek-podatek od spadków i darowizn; zwolnienie; środek-środki pieniężne
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201, ze zm.) – Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z 11 września 2017 r. (data wpływu – 13 września 2017 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie opodatkowania darowizny środków pieniężnych – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 13 września 2017 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie opodatkowania darowizny środków pieniężnych.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Siostra Wnioskodawczyni, która pozostaje w związku małżeńskim (z obowiązującą małżonków wspólnością majątkową małżeńską), zamierza przekazać Wnioskodawczyni darowiznę pieniężną. Kwota darowizny będzie wyższa od kwoty wolnej od podatku. Wnioskodawczyni jest wdową.

Darowizna nastąpi z majątku wspólnego siostry i jej męża. Odbędzie się na podstawie umowy darowizny zawartej między Wnioskodawczynią i jej siostrą, a darczyńca (siostra Wnioskodawczyni) złoży oświadczenie woli w formie aktu notarialnego zgodnie z art. 890 § 1 zdanie 1 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z przepisem art. 37 § 1 pkt 4 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego umowa darowizny zostanie zawarta przez siostrę Wnioskodawczyni i Wnioskodawczynię za zgodą małżonka siostry Wnioskodawczyni wyrażoną w odpowiedniej formie, a w przypadku braku takiej uprzedniej zgody zostanie ona później potwierdzona w odpowiedniej formie przez małżonka siostry Wnioskodawczyni.

Względnie umowa darowizny zostanie zawarta bez wymaganej zgodnie z art. 890 § 1 zdanie 1 Kodeksu cywilnego dla oświadczenia darczyńcy formy aktu notarialnego poprzez spełnienie przyrzeczonego świadczenia zgodnie z art. 890 § 1 zdanie 2 Kodeksu cywilnego. W tej sytuacji zgodnie z przepisem art. 37 § 1 pkt 4 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego umowa darowizny zostanie zawarta przez siostrę Wnioskodawczyni i Wnioskodawczynię za zgodą małżonka siostry Wnioskodawczyni wyrażoną w odpowiedniej formie, a w przypadku braku takiej uprzedniej zgody zostanie ona później potwierdzona w odpowiedniej formie przez małżonka siostry Wnioskodawczyni.

Pieniądze będące przedmiotem darowizny zostaną przelane na rachunek bankowy Wnioskodawczyni. Przelew zostanie dokonany z rachunku bankowego prowadzonego dla siostry Wnioskodawczyni albo z rachunku bankowego prowadzonego dla siostry Wnioskodawczyni i jej męża.

W sytuacji zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej prawem formy aktu notarialnego (co najmniej dla oświadczenia darczyńcy) Wnioskodawczyni celem zwolnienia z podatku od spadków i darowizn dokona zgłoszenia w trybie art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn właściwemu Naczelnikowi Urzędu Skarbowego dotyczącego nabycia własności środków pieniężnych tytułem darowizny. Zgłoszenie takie zostanie dokonane w terminie 6 miesięcy od dnia spełnienia świadczenia (otrzymania przez Wnioskodawczynię środków pieniężnych). W sytuacji zawarcia umowy z zachowaniem przewidzianej prawem formy (oświadczenie darczyńcy złożone w formie aktu notarialnego lub oświadczenia obydwu stron umowy złożone w formie akt notarialnego) Wnioskodawczyni nie dokona zgłoszenia, o którym mowa wyżej, w związku z treścią art. 4a ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym Wnioskodawczyni będzie zwolniona z obowiązku zapłaty podatku od całości otrzymanej darowizny w kwocie wyższej niż kwota wolna od podatku?

**Zdaniem Wnioskodawczyni,** opisana w zdarzeniu przyszłym darowizna środków pieniężnych, którą w przyszłości otrzyma od siostry, będzie w całości korzystać ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, jeżeli zostaną spełnione łącznie warunki wymienione w powołanych wyżej przepisach ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Dla powyższego rozstrzygnięcia pozostaje bez wpływu fakt, że darowana kwota środków pieniężnych będzie pochodzić z majątku wspólnego siostry Wnioskodawczyni i jej męża. Okoliczność ta wywiera bowiem skutki jedynie w sferze prawa rodzinnego, gdyż stosownie do art. 37 § 1 pkt 4 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania darowizny z majątku wspólnego, z wyjątkiem drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych. W art. 37 § 4 ww. Kodeksu ustawodawca postanowił, że jednostronna czynność prawna dokonana bez wymaganej zgody drugiego małżonka jest nieważna. Jednakże, co wynika z § 2 omawianego przepisu ważność umowy, która została zawarta przez jednego z małżonków bez wymaganej zgody drugiego, zależy od potwierdzenia umowy przez drugiego małżonka. Z zacytowanych przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika, że zgoda małżonka niezbędna jest dla stwierdzenia ważności jednostronnej czynności drugiego małżonka, w przypadku gdy jej przedmiotem są środki objęte wspólnością majątkową. Z faktu tego nie można jednak wywodzić, że wyrażając taką zgodę drugi z małżonków również staje się stroną umowy darowizny.

Na potwierdzenie swojego stanowiska Wnioskodawczyni przywołała interpretacje indywidualne organów podatkowych oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2017 r., poz. 833 ze zm.) podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem m.in. darowizny.

Jako, że przepisy tej ustawy nie definiują pojęcia „darowizna” należy odwołać się do odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego.

Na podstawie art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2017 r., poz. 459 ze zm.) przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku.

Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Stosownie do art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy obowiązek podatkowy powstaje – przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę, od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej kwotę wolną w wysokości 9.637 zł, jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej.

W myśl art. 14 ust. 2 ww. ustawy zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe. Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy do I grupy podatkowej zalicza się: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.

Jednakże, w myśl art. 4a ust. 1 ustawy o podatku do spadków i darowizn, zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1.  zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2.  w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

Zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych dokonać należy na formularzu SD-Z2.

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej (art. 4a ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn). W takim przypadku należy złożyć zeznanie podatkowe na formularzu SD-3.

Stosownie do art. 4a ust. 4 ww. ustawy obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1.  wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2.  nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że siostra Wnioskodawczyni, która pozostaje w związku małżeńskim (z obowiązującą małżonków wspólnością majątkową małżeńską), zamierza przekazać Wnioskodawczyni darowiznę pieniężną. Kwota darowizny będzie wyższa od kwoty wolnej od podatku. Wnioskodawczyni jest wdową. Darowizna nastąpi z majątku wspólnego siostry i jej męża. Odbędzie się na podstawie umowy darowizny zawartej między Wnioskodawczynią i jej siostrą, a darczyńca (siostra Wnioskodawczyni) złoży oświadczenie woli w formie aktu notarialnego. Umowa darowizny zostanie zawarta przez siostrę Wnioskodawczyni i Wnioskodawczynię za zgodą małżonka siostry Wnioskodawczyni wyrażoną w odpowiedniej formie, a w przypadku braku takiej uprzedniej zgody zostanie ona później potwierdzona w odpowiedniej formie przez małżonka siostry Wnioskodawczyni. Pieniądze będące przedmiotem darowizny zostaną przelane na rachunek bankowy Wnioskodawczyni. Przelew zostanie dokonany z rachunku bankowego prowadzonego dla siostry Wnioskodawczyni albo z rachunku bankowego prowadzonego dla siostry Wnioskodawczyni i jej męża.

Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że darowizna środków pieniężnych siostry Wnioskodawczyni na rzecz Wnioskodawczyni, tj. osoby wymienionej w zamkniętym katalogu określonym w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, będzie w całości korzystać ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 4a powołanej ustawy o podatku od spadków i darowizn, jeżeli zostaną spełnione łącznie warunki wymienione w powołanych wyżej przepisach ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Należy zgodzić się z Wnioskodawczynią, iż dla powyższego rozstrzygnięcia pozostaje bez wpływu fakt, że darowizna pochodzić będzie z majątku wspólnego siostry i jej męża. Okoliczność ta wywiera bowiem skutki jedynie w sferze prawa rodzinnego, gdyż stosownie do art. 37 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2017 r., poz. 682), zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania darowizny z majątku wspólnego, z wyjątkiem drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych. W art. 37 § 4 ww. Kodeksu ustawodawca postanowił, że jednostronna czynność prawna dokonana bez wymaganej zgody drugiego małżonka jest nieważna. Jednakże, co wynika z § 2 omawianego przepisu ważność umowy, która została zawarta przez jednego z małżonków bez wymaganej zgody drugiego, zależy od potwierdzenia umowy przez drugiego małżonka. Z zacytowanych przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika, że zgoda małżonka niezbędna jest dla stwierdzenia ważności jednostronnej czynności drugiego małżonka, w przypadku gdy jej przedmiotem są środki objęte wspólnością majątkową. Z faktu tego nie można jednak wywodzić, że wyrażając taką zgodę drugi z małżonków również staje się stroną umowy darowizny.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawczyni należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu

Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowiecka 10, 31-511 Kraków w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zpóźn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.