Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/2/415-1608/12/JG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2013-03-18
Teza: Czy zwrot wywłaszczonej nieruchomości w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami jest określany nabyciem w rozumieniu prawa?
Słowa kluczowe: nieruchomości-sprzedaż nieruchomości; spadek; wywłaszczenie; zwrot-zwrot nieruchomości
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że Pana stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 12 grudnia 2012 r. (data wpływu do tut. Biura 18 grudnia 2012 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości uprzednio wywłaszczonej a następnie zwróconej poprzednim współwłaścicielom – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 18 grudnia 2012 r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości uprzednio wywłaszczonej a następnie zwróconej poprzednim współwłaścicielom.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca wraz z siostrą odziedziczył po zmarłym wuju po ½ części nieruchomości, a współwłaścicielami zostali na podstawie postanowienia Sądu z dnia 29 października 1969 r. Następnie na podstawie decyzji o zezwoleniu na dokonanie podziału nieruchomości i zatwierdzeniu podziału z dnia 13 marca 1972 r. w trybie przepisów ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach, osiedlach (Dz. U. Nr 31, poz. 138) na własność Skarbu Państwa bez odszkodowania przeszła m.in. przedmiotowa działka o pow. 137 m2 aktualnie oznaczona nr 1428/2. Z mocy prawa właścicielem przejętej działki stała się Gmina, co potwierdza decyzja. Wnioskodawca na podstawie znajomości stanu faktycznego oraz przepisów cytowanych informacji Urzędu Gminy i Miasta o istniejących możliwościach wystąpienia o zwrot wywłaszczonych nieruchomości zgodnie z ustawą z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami zwrócił się do starosty pismem z dnia 13 września 2006 r. o zwrot działki nr 1428/2 wywłaszczonej w 1972 r. i niezagospodarowanej przez Gminę zgodnie z pierwotnym celem i przeznaczeniem. Wnioskodawca wskazał, iż postępowanie administracyjne w tej sprawie trwało ponad 2 lata a jego pozytywnym zakończeniem jest decyzja Starosty z dnia 01 października 2008 r. o zwrocie przedmiotowej działki, prawnej pierwotnej własności wnioskodawcy i jego siostry w oparciu o art. 136 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wnioskodawca na podstawie powyższej decyzji dokonał stosownych zapisów – zmian w księgach wieczystych, rejestrach gruntów oraz ewidencji gruntów. Wnioskodawca od IV kwartału 2008 r. płaci należny podatek gruntowy od przedmiotowej działki. W związku z tym, że właściciel nieruchomości sąsiadującej z przedmiotową działką wyraził chęć nabycia tej działki, którą wcześniej wraz z rodziną zagospodarował i użytkował m.in. na zasadach dzierżawy od Urzędu Miasta i Gminy. Wnioskodawca postanowił skompletować wymagane dokumenty niezbędne do ewentualnej przyszłej transakcji i notarialnego aktu sprzedaży-kupna.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

Czy zwrot wywłaszczonej nieruchomości w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami tj. faktyczne przywrócenie prawa własności może być określany nabyciem w rozumieniu prawa podatkowego?

Jak byłby liczony (tj. różnica roczników których zdarzeń) graniczny okres pięcioletni, gdyby miało się okazać w ocenie prawnopodatkowej, że wnioskodawca ma zamiar sprzedać nieruchomość jednak nabytą?

Jakie będą obowiązki podatkowe wnioskodawcy w przypadku formalnego sfinalizowania planowanej transakcji sprzedaży przedmiotowej działki zwróconej po wywłaszczeniu?

Zdaniem wnioskodawcy, zwrot nieruchomości w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami nie jest nabyciem a praktycznie przywróceniem praw własności. Ewentualna planowana sprzedaż przedmiotowej działki nie będzie stanowić źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu. Wnioskodawca uważa, że opodatkowanie przychodu ze sprzedaży ww. działki nie powinno mieć zastosowania lub innymi słowy podatek od sprzedaży przedmiotowej nieruchomości jest nienależny.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.) podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych źródłem przychodu jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

\-jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Cytowany powyżej przepis formułuje generalną zasadę, iż sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Natomiast, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości, nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce nabycie - nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym przychód uzyskany ze sprzedaży w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Wobec powyższego, w przypadku sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych uzyskanego z tego tytułu przychodu ma moment jej nabycia.

Ustawodawca w cytowanym wyżej przepisie posługuje się terminem nabycie. Termin „nabycie” oznacza każde przeniesienie na nabywcę własności rzeczy w ramach spadku, innej jednostronnej czynności, na podstawie aktu prawnego, umowy sprzedaży, zamiany, darowizny lub innej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności rzeczy oznaczonej co do tożsamości. Tak więc nabycie rozumiane jest jako uzyskanie tytułu własności (nabycie własności) lub uzyskanie określonego prawa (nabycie prawa).

Wywłaszczenie nieruchomości jest instytucją, za pomocą której Państwo wkracza w sferę indywidualnych praw obywateli dla osiągnięcia celów o szczególnej doniosłości publicznej. W drodze decyzji dochodzi m.in. do pozbawienia dotychczasowego właściciela prawa własności nieruchomości, z drugiej zaś strony przejścia prawa własności na rzecz Skarbu Państwa lub gminy. Jednocześnie ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102 poz. 651) zawiera swoistą gwarancję, że wywłaszczona nieruchomość będzie wykorzystywana wyłącznie zgodnie z celem, na który dokonano wywłaszczenia. Gwarancją tą jest instytucja zwrotu nieruchomości w przypadku, kiedy nieruchomość stała się zbędna z punktu widzenia celu, na jaki dokonano wywłaszczenia.

Jak stanowi art. 136 ust. 3 ww. ustawy poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli zgodnie z treścią art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W przedmiotowej sprawie nieruchomość została zwrócona wnioskodawcy, jako poprzedniemu właścicielowi, decyzją Starosty z dnia 01 października 2008 r.

Jak wynika z powyższego, zwrotu - a tym samym zmiany stanu prawnorzeczowego - dokonano w trybie postępowania administracyjnego, którego celem było przywrócenie stosunków własnościowych sprzed wywłaszczenia. Decyzja o zwrocie nieruchomości pełni zatem funkcję restytucyjną, przywraca bowiem prawo własności nieruchomości - w tym przypadku poprzedniemu właścicielowi. W przypadku zwrotu nieruchomości nie mamy więc do czynienia z kreowaniem prawa własności, tylko z jego przywróceniem. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie nie można mówić o przeniesieniu prawa własności na zasadach ogólnych wynikających z przepisów o charakterze cywilnoprawnym, ale jedynie o restytucji (przywróceniu) stanu sprzed wywłaszczenia.

W związku z powyższym tut. Organ zgadza się ze stanowiskiem wnioskodawcy, iż zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie jest nabyciem w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, lecz zwrot taki jest jedynie przywróceniem prawa własności na rzecz współwłaścicieli.

Zauważyć należy również, że zgodnie z art. 924 i 925 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, natomiast otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy. Oznacza to, iż dniem nabycia spadku jest data śmierci spadkodawcy. Postanowienie o nabyciu spadku potwierdza prawo spadkobiercy do spadku od momentu jego otwarcia. Istotny dla podatku dochodowego jest zatem dzień otwarcia spadku czyli data śmierci spadkodawcy, a nie data postanowienia sądu o nabyciu spadku.

W przedmiotowej sprawie, nabycie przez wnioskodawcę zwróconej nieruchomości będzie tożsame z datą jej nabycia w drodze spadku po zmarłym wuju czyli datą jej nabycia będzie data zanim dokonano wywłaszczenia, a nie data jej zwrotu. Wnioskodawca nie podaje wprawdzie daty śmierci wuja, ale skoro postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku wydano dnia 29 października 1969 r. to oczywistym jest, że śmierć spadkodawcy musiała nastąpić przed tą datą. Data śmierci spadkodawcy jest zaś istotna dla ustalenia pięcioletniego okresu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Oznacza to, że przychód uzyskany z ewentualnej sprzedaży odzyskanej nieruchomości nie będzie stanowił w ogóle źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Tym samym na wnioskodawcy nie będzie ciążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego.

Wobec tego stanowisko wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.