Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB-2-1/4511-43/15/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2015-07-16
Teza: Czy otrzymane odszkodowanie z tytułu usuniętych drzew i krzewów, w związku z przebudową sieci ciepłowniczej, podlega wykazaniu w zeznaniu rocznym PIT-36 za 2014 r. jako przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym?
Słowa kluczowe: nieruchomości; odszkodowania; podatek-podatek dochodowy-podatek dochodowy od osób fizycznych; przychód; szkody; umowa; wynagrodzenia; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 20; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) w związku z § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U., poz. 643) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni, przedstawione we wniosku z 15 kwietnia 2015 r. (data wpływu do Biura – 16 kwietnia 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodu uzyskanego z tytułu odszkodowania za szkody spowodowane przebudową sieci ciepłowniczej:

*   w części dotyczącej zastosowania zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – **jest nieprawidłowe,**
*   w części dotyczącej zastosowania zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 16 kwietnia 2015 r. wpłynął do Biura ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodu uzyskanego z tytułu odszkodowania za szkody spowodowane przebudową sieci ciepłowniczej.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawczyni jest właścicielką nieruchomości położonej w J., niewchodzącej w skład gospodarstwa rolnego. Powierzchnia nieruchomości wynosi 0.24 ha (24 ary), Przez nieruchomość przebiega pod ziemią sieć ciepłownicza doprowadzająca ciepło do sąsiednich osiedli. Wnioskodawczyni nie prowadzi działalności gospodarczej i jest płatnikiem podatku od nieruchomości.

W 2014 r. X S.A., za pośrednictwem wybranego wykonawcy, dokonała remontu sieci ciepłowniczej, przebiegające przez nieruchomości należące do prywatnych właścicieli. Prowadzona inwestycja przebudowy sieci ciepłowniczej, zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami, była inwestycją celu publicznego, zapewniającą mieszkańcom miasta dostęp do przesyłanego ciepła. W trakcie przebudowy (remontu) sieci przesyłowej ciepła usunięto znajdujące się na trasie sieci krzewy i drzewa. Biegły rzeczoznawca majątkowy, działając na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, sporządził operat szacunkowy z określeniem wartości drzew i krzewów przeznaczonych do wycięcia na ww. nieruchomości, należącej do Wnioskodawczyni.

Na podstawie pisemnego porozumienia o korzystaniu z nieruchomości określono kwotę wypłaconego odszkodowania za uszkodzoną zieleń. Odszkodowanie w całości przelano na rachunek bankowy. Brak jest ustanowionej służebności przesyłu ciepła na rzecz X S.A. Udostępnienie nieruchomości na czas prowadzonych prac nastąpiło na zasadzie dobrowolnie wyrażonej zgody na wejście i podjęcie prac przez wykonawcę na terenie nieruchomości.

Za wypłacone w 2014 r. odszkodowanie X S.A. nie wystawiła informacji PIT-8C.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

*   Czy otrzymane odszkodowanie z tytułu usuniętych drzew i krzewów, w związku z przebudową sieci ciepłowniczej, podlega wykazaniu w zeznaniu rocznym PIT-36 za 2014 r. jako przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym?
*   Czy Wnioskodawczyni winna odprowadzić należny podatek dochodowy i czy inwestor, w tym przypadku X S.A. miał obowiązek wystawienia informacji PIT-8C?

Wnioskodawczyni uważa, że wypłacone jej odszkodowanie, jako właścicielowi nieruchomości, z tytułu poniesionych przez Wnioskodawczynię szkód w postaci utraty wartości nieruchomości stanowi rekompensatę a także ma na celu odtworzenie pierwotnego stanu, tj. uzupełnienie usuniętego drzewostanu i krzewów poprzez nowe nasadzenia i zasiew trawy. W opinii Wnioskodawczyni, otrzymane środki pieniężne w postaci jednorazowego odszkodowania nie stanowią przychodu, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych a X S.A. nie było obowiązane do wystawienia informacji PIT-8C.

Wnioskodawczyni, powołując art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stwierdziła, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają zatem wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione od podatku. Katalog zwolnień podatkowych od podatku dochodowego od osób fizycznych, obejmujący otrzymane odszkodowanie został sformułowany w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Następnie Wnioskodawczyni zacytowała początkowy fragment ww. przepisu.

Zdaniem Wnioskodawczyni, opisany przypadek dotyczy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Na podstawie wprowadzonego art. 124b ww. ustawy umożliwiono przeprowadzanie m.in. przedsiębiorcom z branży energetycznej prac związanych z konserwacją i utrzymywaniem w należytym stanie sieci i urządzeń przesyłowych. Wnioskodawczyni wskazała, że zgodnie ze znowelizowanymi przepisami starosta w drodze decyzji może zobowiązać właściciela nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją i remontem sieci. Na przedsiębiorstwie energetycznym ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po wykonaniu prac konserwacyjnych, a jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe, to właścicielowi nieruchomości przysługuje odszkodowanie za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek czynności konserwacyjnych, przysługuje również odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem nieruchomości a przedsiębiorstwem energetycznym, któremu udostępniono nieruchomość.

Wnioskodawczyni uważa, że otrzymane odszkodowanie można zaliczyć do kategorii odszkodowań, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw (w tym przypadku ustawy o gospodarce nieruchomościami). Otrzymane odszkodowanie za powstałe zniszczenia (usunięte krzewy i drzewa) na gruntach niewchodzących w skład gospodarstwa rolnego, a gwarantowane przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami – art. 124 ustawy, jest objęte zwolnieniem z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i nie podlega wykazaniu w zeznaniu podatkowym, natomiast na X S.A. nie ciąży obowiązek wystawienia informacji PIT-8C dla osób, którym takie odszkodowanie wypłaciło, pomimo, że poczynione szkody powstały na nieruchomości niewchodzącej w skład gospodarstwa rolnego (powierzchnia nieruchomości nie przekracza 1 ha, zgodnie z definicją gospodarstwa rolnego określonego w ustawie o podatku rolnym).

Wnioskodawczyni uważa, że w przypadku braku możliwości skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z uwagi na zawarte porozumienie stron, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g) ww. ustawy, możliwe jest skorzystanie ze zwolnienia opodatkowania otrzymanego odszkodowania podatkiem dochodowym na mocy art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W myśl tego przepisu wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam, co następuje:

Zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania wyrażoną w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z treści tego przepisu wynika zatem, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę w katalogu zwolnień przedmiotowych ustawy bądź, od których Minister Finansów zaniechał poboru podatku, w drodze rozporządzenia.

Na podstawie art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Z treści wniosku wynika, że w 2014 r. X S.A. (inwestor), za pośrednictwem wybranego wykonawcy, dokonała remontu sieci ciepłowniczej, przebiegającej m.in. przez nieruchomość stanowiącą własność Wnioskodawczyni i doprowadzającej ciepło do sąsiednich osiedli. Nieruchomość ta nie wchodzi w skład gospodarstwa rolnego. Prowadzona inwestycja przebudowy sieci ciepłowniczej była inwestycją celu publicznego, zapewniającą mieszkańcom miasta dostęp do przesyłanego ciepła. W trakcie przebudowy (remontu) sieci przesyłowej ciepła usunięto znajdujące się na trasie sieci krzewy i drzewa. Biegły rzeczoznawca majątkowy, działając na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, sporządził operat szacunkowy z określeniem wartości drzew i krzewów przeznaczonych do wycięcia na ww. nieruchomości, należącej do Wnioskodawczyni. Na podstawie pisemnego porozumienia o korzystaniu z nieruchomości określono kwotę wypłaconego odszkodowania za uszkodzoną zieleń. Odszkodowanie w całości przelano na rachunek bankowy. Brak jest ustanowionej służebności przesyłu ciepła na rzecz X S.A. Za wypłacone w 2014 r. odszkodowanie na rzecz Wnioskodawczyni X S.A. nie wystawiła informacji PIT-8C.

Odszkodowanie jest szczególnym rodzajem świadczenia polegającego na naprawieniu szkody, czyli uszczerbku, jakiego doznaje poszkodowany we wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. Chodzi zarówno o uszczerbek majątkowy jak i niemajątkowy. Naprawienie szkody obejmuje, zarówno straty jakie poszkodowany poniósł, jak i korzyści, które mógł osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym od 4 października 2014 r., wprowadzonym ustawą z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2014 r., poz. 1328), wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.), z wyjątkiem:

1.  określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
2.  odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
3.  odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
4.  odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
5.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
6.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
7.  odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Powołane wyżej przepis wskazuje jednoznacznie, że nie wszystkie odszkodowania otrzymane przez osoby fizyczne wolne są od podatku dochodowego.

Zwolnieniem określonym w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych objęte są tylko te odszkodowania, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw. Oznacza to, że zwolnienie nie obejmuje wszystkich odszkodowań, a tylko te, które wypełniają dyspozycję ww. normy prawnej. Ponadto, wskazać należy, iż z treści art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g) cyt. ustawy jednoznacznie wynika, że zwolnieniu nie podlegają odszkodowania, które zostały wypłacone na podstawie umowy czy też ugody innej niż sądowa. To oznacza, że nawet wówczas gdyby wysokość lub zasady ustalania omawianego odszkodowania wynikały z przepisów rangi ustawowej (lub aktów wykonawczych na podstawie takich przepisów wydanych), to i tak odszkodowanie nie może korzystać ze zwolnienia na podstawie tegoż przepisu, gdyż zostało otrzymane na podstawie pozasądowej umowy zawartej z inwestorem. Wobec tego stanowisko Wnioskodawczyni, że wypłacone odszkodowanie objęte jest zwolnieniem z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należało uznać za nieprawidłowe.

Natomiast w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 29 ww. ustawy.

Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 29 ww. ustawy wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami; nie dotyczy to przypadków, gdy właściciel nieruchomości, o której mowa w zdaniu pierwszym, nabył jej własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu.

Zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, z późn. zm.; od 23 kwietnia 2014 r. – Dz.U. z 2014 r., poz. 518, z późn. zm.) starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Z treści art. 124 ust. 4 tej ustawy wynika, iż na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4.

Przepis art. 128 ust. 4 ww. ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, iż odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.

Zgodnie z art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych.

W myśl art. 156 ust. 1 ww. ustawy rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego.

W świetle zacytowanych przepisów oraz przedstawionej we wniosku sytuacji należy uznać, że wypłacone Wnioskodawczyni odszkodowanie zostało wypłacone na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami i korzysta ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Należy zaznaczyć, że w tej sprawie nie ma zastosowania wyłączenie ze zwolnienia zawarte w zdaniu drugim art. 21 ust. 1 pkt 29 ww. ustawy. Aby miało miejsce wyłączenie ze zwolnienia muszą łącznie zostać spełnione dwie przesłanki:

 nabycie nieruchomości musiało nastąpić w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego lub przed odpłatnym zbyciem nieruchomości,

 cena jej nabycia była o co najmniej 50% niższa od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia.

W opisanej we wniosku sytuacji nie miało miejsca ani postępowanie wywłaszczeniowe ani zbycie nieruchomości. Tym samym nie ma miejsca wyłączenie ze zwolnienia i w konsekwencji wypłacone odszkodowanie korzysta ze zwolnienia od podatku.

W świetle powyższego stanowisko Wnioskodawczyni w części dotyczącej zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Do wniosku Wnioskodawczyni dołączyła dokument. Należy jednak zauważyć, że wydając interpretacje w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, nie przeprowadza postępowania dowodowego w związku z czym nie jest obowiązany, ani uprawniony do oceny (weryfikacji) dołączanych dokumentów; jest związany wyłącznie opisem stanu faktycznego przedstawionym przez Wnioskodawczynię i jej stanowiskiem.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.2a, 43-300 Bielsko-Biała.