Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT1-1.4012.171.2025.1.ŻR
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-03-19
Teza: Niepodleganie opodatkowaniu podatkiem VAT świadczonych usług nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz mediacji.
Słowa kluczowe: działalność-działalność gospodarcza-samodzielna działalność gospodarcza; podatnik; pomoc-pomoc prawna
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy, płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1. Podatnicy i płatnicy-Działalność gospodarcza ; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy, płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1. Podatnicy i płatnicy-Podatnicy
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15-ust. 3-pkt 3

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

dłowe
    Szanowny Panie,
    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

19 lutego 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 19 lutego 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT świadczonych
    usług nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz
    mediacji.
    Uzupełnił go Pan 12 marca 2025 r. i 13 marca 2025 r.
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    Wnioskodawca jest Radcą Prawnym, wpisanym na Listę Radców Prawnych prowadzoną
    przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w ... . Wnioskodawca prowadzi Kancelarię Radcy
    Prawnego, w ramach której świadczy usługi prawnicze na rzecz osób fizycznych
    nieprowadzących działalności gospodarczej oraz przedsiębiorców (osób fizycznych
    prowadzących działalność gospodarczą oraz jednostek organizacyjnych, w tym osób
    prawnych), dalej jako: Klienci, w zakresie, w jakim działalność radców prawnych została
    uregulowana w odrębnych przepisach prawa m.in. ustawie z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach
    prawnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 499).
    Działalność Wnioskodawcy obejmuje udzielanie porad prawnych, sporządzanie opinii
    prawnych, opracowywanie projektów aktów prawnych oraz reprezentowanie Klientów
    przed sądami. W związku ze świadczeniem usług prawniczych w ramach prowadzonej
    Kancelarii Radcy Prawnego –....
      1. ... Kancelaria Radcy Prawnego,
      2. ...,
    Wnioskodawca zarejestrował działalność gospodarczą wpisaną do CEiDG jako działalność
    prawniczą z kodem PKD 69.10.Z. Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem VAT, w
    konsekwencji usługi świadczone na rzecz Klientów dokumentuje, w zależności od ich
    statusu, poprzez wystawienie faktury VAT, paragonu z kasy fiskalnej.
    W ramach praktyki radcy prawnego, Wnioskodawca świadczy nieodpłatną pomoc prawną,
    udziela nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz prowadzi nieodpłatną mediację
    na zasadach określonych w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy
    prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (tekst jedn.: Dz.
    U. z 2021 r. poz. 945 z późn. zm.), dalej jako: ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej.
    Zgodnie z art. 8 ustęp 1 tej ustawy, zapewnienie osobom uprawnionym nieodpłatnej
    pomocy prawnej oraz poradnictwa obywatelskiego należą do zadań zleconych powiatu
    realizowanych przez Powiat samodzielnie albo w porozumieniu z gminami. Powiaty
    wykonują zadania związane z zapewnieniem nieodpłatnej pomocy prawnej poprzez
    utworzenie i organizację Punktów Nieodpłatnej Pomocy Prawnej. Punkt Nieodpłatnej
    Pomocy Prawnej jest jednostką organizacyjną, w ramach której osoby uprawnione do
    nieodpłatnej pomocy prawnej - tj. osoby, których dochody roczne nie przekraczają progu
    określonego w ustawie o nieodpłatnej pomocy prawnej - mają możliwość konsultacji
    istotnych dla nich kwestii prawnych z prawnikiem, co do zasady adwokatem albo radcą
    prawnym. Do obowiązków Powiatu należy prowadzenie Punktu Nieodpłatnej Pomocy
    Prawnej, w tym m.in. zapewnienie lokalu, w którym odbywają się konsultacje, oraz jego
    wyposażenie i udostępnienie bazy aktów prawniczych, jak również dokonanie wyboru
    prawników, zlecenie im wykonywania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz zawarcie
    odpowiednich umów. Zasady udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej m.in. liczbę
    adwokatów i radców prawnych, którzy będą udzielać nieodpłatnej pomocy prawnej,

    zasady wynagradzania oraz zasady wykorzystywania urządzeń technicznych w Punkcie
    Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, Powiat ma obowiązek ustalić z okręgową izbą adwokacką
    oraz okręgową izbą radców prawnych.
    Wnioskodawca zawarł z Powiatem ... umowę o świadczenie usług nieodpłatnej pomocy
    prawnej (dalej: Umowa o nieodpłatną pomoc prawną). Zgodnie z Umową o nieodpłatną
    pomoc prawną zawartą przez Wnioskodawcę, Wnioskodawca działając w charakterze
    radcy prawnego zobowiązał się do osobistego świadczenia za wynagrodzeniem należnym
    od Powiatu nieodpłatnej pomocy prawnej osobom uprawnionym w Punkcie Nieodpłatnej
    Pomocy Prawnej prowadzonym przez Powiat ... . Dodatkowo, w Umowie zostały określone
    miejsce i czas udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej (tj. adres Punktu Nieodpłatnej
    Pomocy Prawnej i czas dyżurów Wnioskodawcy), wynagrodzenie za udzielanie
    nieodpłatnej pomocy prawnej, a także zasady wyznaczania zastępstwa w odniesieniu do
    dyżurów wyznaczonych przez Powiat ... . Podobną umowę na świadczenie nieodpłatnej
    pomocy prawnej Wnioskodawca zawarł ze Stowarzyszeniem ... z siedzibą ul. ..., ... (dalej
    łącznie jako: Umowa o nieodpłatną pomoc prawną). Nie jest wykluczone, że w przyszłości
    umowa na tych samych zasadach będzie kontynuowana albo Wnioskodawca zawrze
    umowę z inną organizacją pozarządową, której Powiat zleci prowadzenie punktu
    nieodpłatnej pomocy prawnej. W trakcie dyżurów w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy
    Prawnej Wnioskodawca udziela porad prawnych osobom fizycznym (w tym osobom
    fizycznym prowadzącym jednoosobową działalność gospodarczą niezatrudniającym
    innych osób w ciągu ostatniego roku), które wykazały, że spełniają warunki do uzyskania
    nieodpłatnej pomocy prawnej oraz dokonały zgłoszenia w sposób określony przez Powiat,
    według kolejności zgłoszeń. Wynagrodzenie określone w Umowie o nieodpłatną pomoc
    prawną jest ustalone przez Powiat ... i Stowarzyszenie na podstawie przepisów Ustawy o
    nieodpłatnej pomocy prawnej oraz stosownego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.
    Wnioskodawca nie ma wpływu na wysokość wynagrodzenia należnego od Powiatu ani
    jego negocjacji, w szczególności wynagrodzenie nie jest zależne od ilości porad
    udzielonych w trakcie dyżurów, które Wnioskodawca odbył w tracie miesiąca.
    Poza praktyką w ramach Kancelarii Radcy Prawnego oraz świadczeniem nieodpłatnej
    pomocy prawnej na podstawie umowy z Powiatem ..., Wnioskodawca udziela nieodpłatne
    poradnictwo obywatelskie na zasadach określonych w Ustawie o nieodpłatnej pomocy
    prawnej. Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie obejmuje działania dostosowane do
    indywidualnej sytuacji osoby uprawnionej, zmierzające do podniesienia świadomości tej
    osoby o przysługujących jej uprawnieniach lub spoczywających na niej obowiązkach oraz
    wsparcia w samodzielnym rozwiązywaniu problemu, w tym, w razie potrzeby,
    sporządzenie wspólnie z osobą uprawnioną planu działania i pomoc w jego realizacji.
    Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie obejmuje w szczególności porady dla osób
    zadłużonych i porady z zakresu spraw mieszkaniowych oraz zabezpieczenia społecznego,
    jest zadaniem zleconym Powiatu. Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie nie jest tożsame
    z działalnością prawniczą, a do jego świadczenia nie jest wymagane posiadanie tytułu
    adwokata albo radcy prawnego. Niezbędne jest ukończenie szkolenia na zasadach
    określonych w Ustawie o nieodpłatnej pomocy prawnej. Powiat może powierzyć
    prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwa obywatelskiego
    organizacji pozarządowej prowadzącej działalność pożytku publicznego. Wnioskodawca
    zawiera umowy o udzielanie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i nieodpłatnej
    mediacji („Umowa o nieodpłatne poradnictwo obywatelskie”) z organizacjami
    pozarządowymi, z którymi w celu realizacji zadań zleconych współpracuje Powiat ... .
    Obecnie Wnioskodawca udziela nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na podstawie
    Umowy zawartej ze Stowarzyszeniem ... . Nie jest jednak wykluczone, że umowa będzie
    kontynuowana w kolejnych latach albo Wnioskodawca zawrze umowę z inną organizacją
    pozarządową, której Powiat zleci prowadzenie punktu poradnictwa obywatelskiego. Na
    podstawie Umowy o świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego,
    Wnioskodawca zobowiązał się lub zobowiąże do świadczenia poradnictwa obywatelskiego
    osobom uprawnionym w ramach wyznaczonych dyżurów w punktach nieodpłatnego

    poradnictwa obywatelskiego oraz w miejscu i czasie wyznaczonym w Umowie. Zasady
    świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego są tożsame z zasadami
    udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, które określa Ustawa o nieodpłatnej pomocy
    prawnej. Wynagrodzenie za udzielanie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego
    należne Wnioskodawcy jest określone w Umowie o świadczenie nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego jako ryczałtowe miesięczne wynagrodzenie. Jego wysokość
    wynika z zasad określonych w Ustawie o nieodpłatnej pomocy prawnej i jest uzależnione
    od ilości dni przepracowanych przez Wnioskodawcę w danym miesiącu, a nie od ilości
    porad albo innych zadań należących do zakresu nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego w danym miesiącu. Podobnie jak w przypadku nieodpłatnej pomocy
    prawnej. Wnioskodawca udziela nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego osobiście,
    osobom uprawnionym, które dokonały odpowiedniego zgłoszenia, w miejscu i czasie
    określonym w Umowie o nieodpłatne poradnictwo obywatelskie oraz za wynagrodzeniem
    ustalonym na zasadach określonych w Ustawie o nieodpłatnej pomocy prawnej.
    Wnioskodawca nie ma tym samym dowolności sposobu wykonania zlecenia, czasu i
    miejsca oraz możliwości wyboru osób, którym udziela nieodpłatne poradnictwo
    obywatelskie.
    Wnioskodawca zaznacza, że w momencie złożenia rozpatrywanego wniosku o
    interpretację indywidualną dokumentuje ww. świadczenia poprzez wystawienie faktury
    VAT na rzecz Powiatu/organizacji pozarządowej. Wnioskodawca uwzględnia VAT należny
    na ww. fakturach oraz rozlicza w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
    Niemniej, w związku ze specyficznymi zasadami świadczenia nieodpłatnej pomocy
    prawnej, w szczególności jej osobistym charakterem oraz poradnictwa obywatelskiego
    Wnioskodawca powziął wątpliwość czy świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
    poradnictwa obywatelskiego następuje w ramach prowadzonej przez Wnioskodawcę.
    Wykonywanie umowy zawartej ze Stowarzyszeniem ... (zwanym dalej: „Stowarzyszeniem”)
    oraz Powiatem ... (zwanym dalej: „Powiatem”) następuje poprzez osobiste świadczenie
    porad prawnych oraz poradnictwa obywatelskiego w trakcie dyżurów odbywających się w
    lokalizacjach wskazanych w zawartych umowach. Wnioskodawczyni nie będzie ich
    wykonywała z innymi osobami, w szczególności współpracownikami. Umowa z Powiatem
    zawiera zapis, że w przypadku niemożliwości osobistego świadczenia nieodpłatnej
    pomocy prawnej przez Radcę prawnego, nieodpłatnej pomocy prawnej udzielać będzie
    wskazany przez niego zastępca z Listy zastępców radców prawnych stanowiącej załącznik
    do umowy, o czym Radca prawny poinformuje Zamawiającego z wyprzedzeniem co
    najmniej jednego dnia przed datą dyżuru. Natomiast umowa ze Stowarzyszeniem zawiera
    uregulowanie, że w wyjątkowych przypadkach Zleceniobiorca, z którym podpisano
    harmonogram, wyznacza na swoje miejsce zastępcę, tj. osobę o porównywalnych
    kwalifikacjach i spełniającą wymogi ustawy, na okres, w którym nie będzie w stanie
    osobiście udzielać świadczeń. O zastępstwo w pierwszej kolejności Zleceniobiorca
    wnioskuje do zespołu stale obsługującego punkt lub punkty prowadzone przez ... na
    terenie realizacji zadania publicznego, wg danych przekazanych przez ... .
    Wynagrodzenie jest wypłacane Wnioskodawcy przez Powiat oraz Stowarzyszenie za
    osobiste świadczenie usług nieodpłatnych porad prawnych oraz nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego. Poniższe wyjaśnienia są wspólne dla obu zawartych przez
    Wnioskodawcę umów zlecenia. Wynagrodzenie określone w przedmiotowych umowach
    jest ustalone przez Powiat i Stowarzyszenie na podstawie przepisów Ustawy o
    nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji
    prawnej (zwanej dalej: „Ustawą”) oraz stosownego rozporządzenia Ministra
    Sprawiedliwości, które wskazuje stawkę bazową na dany rok kalendarzowy.
    Wnioskodawca nie ma wpływu na wysokość wynagrodzenia należnego od Powiatu
    /Stowarzyszenia ani jego negocjacji, w szczególności wynagrodzenie nie jest zależne od
    ilości porad udzielonych w trakcie dyżurów, które Wnioskodawczyni odbyła w tracie
    miesiąca. Łączne wynagrodzenie odpowiada rzeczywistej liczbie odbytych dyżurów
    nieodpłatnych porad prawnych lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w danym

    miesiącu. Podstawą wypłaty wynagrodzenia jest każdy zrealizowany w danym miesiącu
    dyżur, przeprowadzony według harmonogramu punktu świadczenia nieodpłatnej pomocy
    prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego zgodnie z przedstawioną podpisaną
    ewidencją czasu pracy. W wykonaniu umowy, poza wynagrodzeniem Wnioskodawczyni
    nie otrzymuje dodatkowych świadczeń. Wynagrodzenie za świadczenie usług nieodpłatnej
    pomocy prawnej na podstawie umowy zawartej z Powiatem nie stanowi kategorii
    przychodów, o których mowa w art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych. Wynagrodzenie za świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na podstawie umowy zawartej ze
    Stowarzyszeniem nie stanowi kategorii przychodów, o których mowa w art. 12 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych. Wynagrodzenie za świadczenie usług
    nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie umowy zawartej z Powiatem stanowi
    przychód, o którym mowa w art. W wyjątkowych przypadkach Zleceniobiorca, z którym
    podpisano harmonogram, wyznacza na swoje miejsce zastępcę, tj. osobę o
    porównywalnych kwalifikacjach i spełniającą wymogi ustawy, na okres w którym nie
    będzie w stanie osobiście udzielać świadczeń. O zastępstwo w pierwszej kolejności
    Zleceniobiorca wnioskuje do zespołu stale obsługującego punkt lub punkty prowadzone
    przez ... na terenie realizacji zadania publicznego, wg danych przekazanych przez ... od
    osób fizycznych. Wynagrodzenie za świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na podstawie umowy zawartej ze
    Stowarzyszeniem stanowi przychód, o którym mowa w art. 13 pkt 8 lit. a ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych. Umowa zawarta ze Stowarzyszeniem nic nie
    mówi na temat korzystania z wyposażenia, ale de facto Wnioskodawczyni korzysta na
    podstawie ww. umowy z infrastruktury stanowiącej własność Starostwa Powiatowego w ...
    lub poszczególnych Gmin, w których zlokalizowane są punkty pomocy. Powyższe
    wyjaśnienia są wspólne dla obu zawartych przez Wnioskodawcę umów zlecenia.
    Wnioskodawca nie ponosi gospodarczego, ekonomicznego ryzyka w związku z
    wykonywaniem czynności na podstawie umów zawartych zarówno z Powiatem, jak i ze
    Stowarzyszeniem. Poniższe wyjaśnienia są wspólne dla obu zawartych przez
    Wnioskodawczynię umów zlecenia. Udzielając pomocy prawnej lub poradnictwa
    obywatelskiego Wnioskodawca nie ponosi odpowiedzialności za świadczone usługi.
    Wnioskodawca obsługując osoby zainteresowane pomocą prawną/doradztwem
    obywatelskim tworzy dla nich m.in. projekty pism, których nie podpisuje własnym
    imieniem i nazwiskiem. Wypełniając kartę pomocy "A" w części obejmującej punkt i dyżur
    wyraźnie jest wskazane, iż punkt jest prowadzony przez Stowarzyszenie. Do wykonywania
    czynności wynikających z umowy zlecenia, Wnioskodawca wykorzystuje lokal i
    infrastrukturę zapewnioną przez Powiat i organizację wewnętrzną Stowarzyszenia.
    Kwestię zapewnienia infrastruktury reguluje § 5 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra
    Sprawiedliwości w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego z dnia 21 grudnia 2018 r. Wykorzystywanie infrastruktury i organizacji
    wewnętrznej Zlecającego powoduje, że jako zleceniobiorca Wnioskodawca nie ponosi
    również w tym zakresie ryzyka ekonomicznego. Istotną okolicznością jest także fakt, że
    Wnioskodawca nie ma wpływu na wysokość wynagrodzenia ani wysokość stawki za dyżur,
    która została narzucona przez Powiat/Stowarzyszenie. Umowy zlecenia przewidują
    bowiem stałe, zryczałtowane wynagrodzenie, niezależnie od liczby osób uprawnionych,
    które zgłoszą się na dyżur oraz efektu świadczonych usług. Zasady przyznawania
    wynagrodzenia zostały opisane powyżej. Od osób uprawnionych nie pobiera się żadnego
    wynagrodzenia za pomoc, której są beneficjentami. W świetle umowy zleceniobiorca nie
    może pobierać jakichkolwiek środków pieniężnych od osób obsługiwanych. W rezultacie,
    skoro umowa przewiduje stałe wynagrodzenie, nie można mówić o ponoszeniu przez
    Wnioskodawcę ryzyka ekonomicznego. Wnioskodawca nie wyraża i nie będzie wyrażał
    oświadczeń woli w imieniu i na rzecz na rzecz Powiatu oraz Stowarzyszenia. Świadcząc
    usługi objęte przedmiotowymi umowami Wnioskodawca nie działa jako pełnomocnik
    prowadzący swoją działalność gospodarczą, nie sporządza, ani nie podpisuje pism.
    Wnioskodawca nie używa w punkcie swoich pieczątek, szyldu, nie reprezentuje osób

    korzystających z darmowych porad prawnych przed sądem, nie ma również żadnego
    wpływu na dobór klientów. Powyższe wyjaśnienia są wspólne dla obu zawartych przez
    Wnioskodawczynię umów zlecenia. W umowach zawartych przez Wnioskodawcę nie
    zostały zawarte postanowienia odnośnie co do odpowiedzialności wobec osób trzecich.
    Ani umowa zawarta z Powiatem, ani umowa zawarta ze Stowarzyszeniem nie zobowiązuje
    Wnioskodawcy do zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności wobec osób
    trzecich. Jednak z racji wykonywanego zawodu, obowiązkowo podlega on takiemu
    ubezpieczeniu OC. W związku z powyższym, odpowiedzialność wobec osób trzecich
    ponoszą podmioty, z którymi Wnioskodawczyni zawarła umowy (odpowiednio Powiat lub
    Stowarzyszenie). Powyższe wyjaśnienia są wspólne dla obu zawartych przez
    Wnioskodawczynię umów zlecenia.
    W myśl art. 3 ww. ustawy, nieodpłatna pomoc prawna obejmuje:
      poinformowanie osoby uprawnionej o obowiązującym stanie prawnym oraz
      przysługujących jej uprawnieniach lub spoczywających na niej obowiązkach, w tym w
      związku z toczącym się postępowaniem przygotowawczym, administracyjnym,
      sądowym lub sądowo-administracyjnym;
      wskazanie osobie uprawnionej sposobu rozwiązania jej problemu prawnego;
      sporządzenie projektu pisma w sprawach, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyłączeniem
      pism procesowych w toczącym się postępowaniu przygotowawczym lub sądowym i
      pism w toczącym się postępowaniu sądowo-administracyjnym;
      nieodpłatną mediację;
      sporządzenie projektu pisma o zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie
      pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowym lub ustanowienie adwokata,
      radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w postępowaniu
      sądowo-administracyjnym oraz poinformowanie o kosztach postępowania i ryzyku
      finansowym związanym ze skierowaniem sprawy na drogę sądową.
    Wnioskodawca, w ramach umowy zarówno z Powiatem jak i Stowarzyszeniem wykonuje
    wszystkie powyższe świadczenia. Każdorazowo świadczenia dobrane są do szczególnej
    sytuacji osoby uprawnionej. W ramach umowy zawartej ze Stowarzyszeniem,
    Wnioskodawczyni zobowiązana jest do osobistego świadczenia za wynagrodzeniem
    nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, mediacji,
    którego zakres świadczeń wynika z art. 3a ww. ustawy i obejmuje działania dostosowane
    do indywidualnej sytuacji osoby uprawnionej, zmierzające do podniesienia świadomości
    tej osoby o przysługujących jej uprawnieniach lub spoczywających na niej obowiązkach
    oraz wsparcia w samodzielnym rozwiązywaniu problemu, w tym, w razie potrzeby,
    sporządzenie wspólnie z osobą uprawnioną planu działania i pomoc w jego realizacji.
    Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie obejmuje w szczególności porady dla osób
    zadłużonych i porady z zakresu spraw mieszkaniowych oraz zabezpieczenia społecznego.
    W uzupełnieniu wniosku wskazał Pan, że w ww. wniosku kilkukrotnie omyłkowo użyto
    sformułowania Wnioskodawczyni zamiast prawidłowego Wnioskodawca. Dodatkowo
    precyzuje Pan, iż wynagrodzenie za świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej,
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i mediacji na podstawie umowy zawartej z
    Powiatem nie stanowi kategorii przychodów, o których mowa w art. 12 ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych. Wynagrodzenie za świadczenie usług nieodpłatnej
    pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i mediacji na podstawie
    umowy zawartej ze Stowarzyszeniem nie stanowi kategorii przychodów, o których mowa
    w art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wynagrodzenie za
    świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa

    obywatelskiego i mediacji na podstawie umowy zawartej z Powiatem stanowi przychód, o
    którym mowa w art. 13 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W
    wyjątkowych przypadkach Zleceniobiorca, z którym podpisano harmonogram, wyznacza
    na swoje miejsce zastępcę, tj. osobę o porównywalnych kwalifikacjach i spełniającą
    wymogi ustawy, na okres w którym nie będzie w stanie osobiście udzielać świadczeń. O
    zastępstwo w pierwszej kolejności Zleceniobiorca wnioskuje do zespołu stale
    obsługującego punkt lub punkty prowadzone przez ... na terenie realizacji zadania
    publicznego, wg danych przekazanych przez ... od osób fizycznych. Wynagrodzenie za
    świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego i mediacji na podstawie umowy zawartej ze Stowarzyszeniem stanowi
    przychód, o którym mowa w art. 13 pkt 8 lit. a. Ponadto uzupełniająco w zakresie mediacji
    świadczonej zarówno w ramach umowy z Powiatem, jak i Stowarzyszeniem,
    Wnioskodawca wskazał, że tak samo jak w przypadku nieodpłatnej pomocy prawnej czy
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego nie ma wpływu na wysokość wynagrodzenia
    należnego od Powiatu czy Organizacji ani nie ma możliwości jego negocjacji, w
    szczególności wynagrodzenie nie jest zależne od ilości mediacji, które Wnioskodawca
    przeprowadził w trakcie miesiąca. Do wykonywania czynności związanych z mediacją
    Wnioskodawca wykorzystuje infrastrukturę zapewnioną przez Powiat i Stowarzyszenie.
    Wnioskodawca nie ponosi gospodarczego, ekonomicznego ryzyka w związku z mediacjami
    świadczonymi na podstawie umów zawartych zarówno z Powiatem, jak i ze
    Stowarzyszeniem.
    Pytanie (ostatecznie przedstawione w uzupełnieniu wniosku)
    Czy udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego i mediacji na zasadach przedstawionych we wniosku o interpretację
    indywidualną stanowi świadczenie usług w ramach prowadzonej przez Wnioskodawcę
    działalności gospodarczej, które podlega opodatkowaniu podatkiem VAT?
    Pana stanowisko w sprawie (doprecyzowane w uzupełnieniu wniosku)
    W ocenie Wnioskodawcy, świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego na zasadach przedstawionych we wniosku o interpretację
    indywidualną nie stanowi świadczenia usług w ramach prowadzonej przez Wnioskodawcę
    działalności gospodarczej, a tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.
    UZASADNIENIE
    Nieodpłatna pomoc prawna jako czynność niepodlegająca opodatkowaniu VAT.
    Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy VAT, opodatkowaniu podlegają m.in. odpłatna dostawa
    towarów i odpłatne świadczenie usług.
    Jak stanowi art. 8 ust. 1 ustawy VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust.
    1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub
    jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy
    towarów w rozumieniu art. 7.
    Mając na względzie powyższe, opodatkowaniu VAT podlega odpłatna dostawa towarów i
    odpłatne świadczenie usług wykonywane przez podatnika VAT.
    W świetle art. 15 ust. 1 ustawy VAT, status podatnika posiadają osoby prawne, jednostki
    organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące
    samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub
    usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także

    działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w
    szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości
    niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
    W konsekwencji, opodatkowaniu VAT podlegają czynności wykonywane w ramach
    prowadzonej działalności gospodarczej.
    Jak stanowi natomiast art. 15 ust. 3 ustawy VAT, za wykonywaną samodzielnie działalność
    gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie uznaje się czynności:
      1) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26
        lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
      2) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26
        lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania
        tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności
        prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie
        czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych
        czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych
        czynności wobec osób trzecich.
    Zgodnie natomiast z art. 13 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku
    dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 226 z późn. zm.), za
    przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2,
    uważa się m.in. przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub
    umowy o dzieło, uzyskiwane od osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą,
    osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej
    osobowości prawnej, z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów
    zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności
    gospodarczej. W konsekwencji, przychody z działalności wykonywanej osobiście to
    przychody ze świadczenia usług na podstawie umowy zlecenie, jeżeli nie są uzyskiwane w
    ramach pozarolniczej działalności gospodarczej.
    Mając na względzie powyższe, zdaniem Wnioskodawcy, przychody z nieodpłatnej pomocy
    prawnej świadczonej w ramach Umowy o nieodpłatną pomoc prawną powinny być
    kwalifikowane jako przychody z działalności wykonywanej osobiście, a nie prowadzonej
    przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej, co w konsekwencji, prowadzi do wniosku,
    że świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej przez Wnioskodawcę nie stanowi czynności
    podlegającej opodatkowaniu VAT. Należy bowiem podkreślić, że nie każda forma
    aktywności zawodowej osoby fizycznej wykonującej tzw. wolny zawód jest związana z
    wykonywaną działalnością gospodarczą, ale jedynie taka, która spełnia przesłanki do
    uznania za działalność gospodarczą w świetle regulacji VAT. Jak podkreśla się w doktrynie
    prawa, wykonywanie zawodu adwokata albo radcy prawnego cechują różnice w stosunku
    do prowadzenia działalności gospodarczej obejmujące m.in. odmienne relacje łączące z
    klientami oraz osobiste wykonywanie wolnego zawodu o charakterze intelektualnym (Por.
    J. Jacyszyn, Przedsiębiorca a wolny zawód, "Rejent" 2003, nr 10. s. 72-75).
    W konsekwencji, w celu ustalenia, czy osoba fizyczna wykonująca czynności związane z
    wykonywanym przez nią wolnym zawodem prowadzi działalność gospodarczą w
    rozumieniu ustawy VAT, należy każdorazowo zbadać, jaki jest kształt wzajemnych relacji,
    praw i obowiązków podmiotu w stosunku do podmiotu zlecającego te czynności. W
    szczególności, nie jest możliwe przypisanie wszystkich czynności osób fizycznych do
    prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. Możliwość uznania udzielania
    nieodpłatnej pomocy prawnej przez adwokata albo radcę prawnej za świadczenie usług w
    ramach działalności gospodarczej w istocie wyklucza sam charakter tej instytucji oraz
    przepisy ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 ustawy o
    nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnej pomocy prawnej udziela osobiście adwokat
    lub radca prawny, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach z ich upoważnienia
    aplikant adwokacki lub aplikant radcowski. Powyższe wskazuje, że udzielanie nieodpłatnej

    pomocy prawnej stanowi przejaw osobistej działalności profesjonalnej adwokata albo
    radcy prawnego, a nie jego działalności gospodarczej. W tym kontekście należy stwierdzić,
    że radca prawny udzielając nieodpłatnej pomocy prawnej na rzecz osób uprawnionych w
    ramach Punktu Nieodpłatnej Pomocy Prawnej działa jako osoba fizyczna posiadająca
    uprawnienia i kwalifikacje, a nie jako przedsiębiorca prowadzący Kancelarię Radcy
    Prawnego. Wnioskodawca nie reprezentuje bowiem swojej Kancelarii, nie może również
    działać na rzecz swojej Kancelarii (np.: poprzez wręczanie wizytówek, itd.). Ponadto,
    stosunek prawny i faktyczny pomiędzy Wnioskodawcą a Powiatem znacząco odbiega od
    stosunku łączącego Wnioskodawcę z Klientami.
    W odniesieniu do definicji działalności wykonywanej osobiście w tym przez przedstawicieli,
    tzw. wolnych zawodów oraz rozróżnienia pomiędzy działalnością wykonywaną osobiście, a
    działalnością gospodarczą, należy zauważyć, że kwestia ta była przedmiotem licznych
    wyroków Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) oraz
    krajowych sądów administracyjnych.
    W świetle wyroków TSUE, akceptowanych przez orzecznictwo sądów administracyjnych, za
    samodzielną działalność gospodarczą nie może być uznana działalność prowadzona przy
    wykorzystaniu zasobów innego podmiotu, która nie powoduje ryzyka ekonomicznego po
    stronie usługodawcy, nie jest związana z powstaniem odpowiedzialności usługodawcy
    wobec osób trzecich za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością oraz
    jest związana z podporządkowaniem osoby wykonującej taką działalność (wyrok TSUE z 15
    grudnia 1987 r., C-235/85, Komisja Wspólnot Europejskich v Królestwo Niderlandów, EU:C:
    1987:161, dalej: wyrok C-235/85, Komisja, oraz wyrok TSUE z 25 lipca 1991 r., C-202/90,
    Ayuntamiento de Sevilla v. Recaudadores de Tributos de las Zonas primera y segunda, EU:
    C: 1991:332, dalej: wyrok C-202/90. Ayuntamiento).
    Mając na względzie wskazane powyżej orzecznictwo TSUE oraz przesłanki prowadzonej
    działalności gospodarczej określone w ustawie VAT należy uznać, że świadczenie
    nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie umowy zawartej z Powiatem nie spełnia
    przesłanek działalności gospodarczej. Wnioskodawca wykonuje czynności nieodpłatnej
    pomocy prawnej w ramach dyżurów w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej. Nie ma
    swobody miejsca i czasu świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej, a zasady określa
    Umowa o nieodpłatną pomoc prawną zawarta z Powiatem. Jeżeli z różnych przyczyn nie
    może wykonać zadań w trakcie dyżuru, musi zapewnić zastępstwo, nie może w
    szczególności zmienić dnia albo godzin dyżuru, lub wyznaczyć dyżur w miejscu przez niego
    wyznaczonym (np.: w siedzibie prowadzonej Kancelarii). Wnioskodawca (w
    przeciwieństwie do usług świadczonych na rzecz Klientów) nie ma swobody wyboru osób,
    na rzecz których świadczy pomoc prawną. Nieodpłatna pomoc prawna jest bowiem
    świadczona na rzecz osób uprawnionych, które zgłosiły się do Punktu Nieodpłatnej
    Pomocy Prawnej. W wyjątkowych sytuacjach wynikających m.in. z konfliktu interesów
    Wnioskodawca może odmówić nieodpłatnej pomocy prawnej, ale jest zobowiązany do
    wskazania osobie uprawnionej innego Punktu Nieodpłatnej Pomocy Prawnej na
    terytorium Powiatu. Wnioskodawca nie wykorzystuje zasobów należących do Kancelarii do
    świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej. Co do zasady, wszystkie niezbędne zasoby
    powinien dostarczyć Wnioskodawcy Powiat, a Wnioskodawca wykorzystuje zasoby
    Powiatu zgromadzone w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej. Wnioskodawca
    wykorzystuje własne zasoby jedynie w takim zakresie, w jakim wykorzystują własne zasoby
    pracownicy i zleceniobiorcy (np.: samochód prywatny w celu dojazdu do Punktu
    Nieodpłatnej Pomocy Prawnej). Mając powyższe na względzie, Wnioskodawca nie ponosi
    ryzyka ekonomicznego ani gospodarczego udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej w
    ramach umowy zawartej z Powiatem. Wynagrodzenie Wnioskodawcy jest z góry określone
    (uzależnione m.in. od obowiązujących stawek oraz ilości dyżurów). Wnioskodawca nie ma
    możliwości negocjowania wynagrodzenia, a wynagrodzenie nie jest rezultatem ilości
    porad udzielonych w trakcie dyżurów. W odniesieniu do relacji pomiędzy Powiatem a
    Wnioskodawcą należy wskazać, że nie ma ona charakteru współpracy opartej na woli
    wyrażonej przez strony oraz równorzędności pomiędzy Wnioskodawcą a Powiatem.

    Wnioskodawca nie ma możliwości kształtowania zasad współpracy z Powiatem na takich
    zasadach, na jakich kształtuje zasady świadczenia usług na rzecz Klientów. Z drugiej
    strony, Powiat zawierając Umowę również nie ma swobody ustalania warunków
    współpracy, ale jest związany przepisami ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej. Umowa
    o świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej zawarta przez Wnioskodawcę ze
    Stowarzyszeniem ... została określona jako umowa o wykonywanie świadczeń. Niezależnie
    jednak od powyższego, o charakterze umowy świadczy jej cel oraz postanowienia, a także
    wola stron, a nie nazwa. Zastosowanie do Umowy o nieodpłatnej pomocy prawnej znajdą
    przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące umowy zlecenia.
    Wobec powyższego, czynności nieodpłatnej pomocy prawnej wykonywane przez
    Wnioskodawcę nie są wykonywane w ramach jego działalności gospodarczej, ale
    działalności wykonywanej osobiście, a tym samym nie podlegają opodatkowaniu VAT.
    Wnioskodawca wskazuje, że ww. stanowisko było potwierdzane przez Dyrektora KIS w
    licznych interpretacjach indywidualnych, przykładowo:
      w interpretacji indywidualnej z 5 maja 2024 r., o sygn. 0112-KDIL1-3.4012.66.2023.2.
      AKS,
      w interpretacji indywidualnej z 10 sierpnia 2024 r., o sygn. 0114-KDIP4-
      2.4012.401.2023.1.MC,
      w interpretacji indywidualnej z 16 kwietnia 2024 r. o sygn. 0112-KDIL1-
      1.4012.80.2024.2.HW.
    Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie jako czynność niepodlegająca opodatkowaniu VAT.
    W ocenie Wnioskodawcy, przychody z tytułu udzielania nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego uzyskiwane przez Wnioskodawcę stanowią przychody ze świadczenia
    usług na podstawie umowy zlecenia, nie uzyskiwane w ramach działalności gospodarczej,
    a tym samym powinny być kwalifikowane jako przychody z działalności wykonywanej
    osobiście na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy PIT. W konsekwencji, nie stanowią
    czynności podlegających opodatkowaniu VAT.
    Wnioskodawca podkreśla, że uzasadnienie do pytania nr 1 jest adekwatne również w
    przypadku poradnictwa obywatelskiego. Udzielanie poradnictwa obywatelskiego stanowi
    osobistą działalność osoby fizycznej, która posiada wiedzę, kwalifikacje oraz
    doświadczenie niezbędne do prawidłowego i rzetelnego wykonania zadań należących do
    zakresu poradnictwa obywatelskiego (m.in. mediacji). W swojej istocie nie może być
    uznana za przejaw prowadzenia działalności gospodarczej. Dodatkowo, udzielanie
    poradnictwa obywatelskiego nie jest związane z prowadzeniem profesjonalnej działalności
    prawniczej. Należy bowiem wskazać, że poradnictwo obywatelskie może być udzielane
    przez osoby fizyczne, które ukończyły odpowiednie szkolenie, a nie wyłącznie przez
    adwokatów i radców prawnych (chociaż powiaty najczęściej powierzają takie zadania
    prawnikom, których wiedza i umiejętności zostały potwierdzone złożeniem
    odpowiedniego egzaminu). Podobnie jak w przypadku świadczenia nieodpłatnej pomocy
    prawnej, udzielanie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na podstawie umowy
    zawartej z powiatem nie nosi znamion działalności gospodarczej. Wnioskodawca nie ma
    bowiem samodzielności w zakresie udzielania poradnictwa, udziela go osobom
    uprawnionym w ramach punktu poradnictwa obywatelskiego, w czasie i miejscu
    określonym w umowie, nie wykorzystuje do świadczenia poradnictwa własnych zasobów,
    ale zasoby należące do organizacji pozarządowej, nie ponosi odpowiedzialności ani ryzyka
    związanego z udzielanymi poradami, a jego wynagrodzenie jest ustalone na zasadach
    określonych w ustawie o nieodpłatnej pomocy prawnej i niezależne od ilości porad
    udzielonych w miesiącu.

    Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że udzielanie nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego nie jest wykonywane przez Wnioskodawcę w ramach działalności
    gospodarczej, a tym samym nie podlega opodatkowaniu VAT.
    Powyższy wniosek był potwierdzony w interpretacjach indywidualnych wydawanych przez
    Dyrektora KIS, m.in.:
      interpretacja indywidualna z dnia 20 kwietnia 2023 r. o sygn. 0111-KDIB3-
      1.4012.111.2023.2.10,
      interpretacja indywidualna z dnia 16 kwietnia 2024 r. o sygn. 0112-KDIL1-
      1.4012.80.2024.2.HW.
    W uzupełnieniu wniosku wskazał Pan, że w ocenie Wnioskodawcy, świadczenie
    nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i mediacji
    na podstawie umowy zawartej zarówno z Powiatem, jak i Stowarzyszeniem, na zasadach
    przedstawionych we wniosku o interpretację indywidualną nie stanowi świadczenia usług
    w ramach prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej, a tym samym nie
    podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j.
    Dz. U. z 2024 poz. 361 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”,
      podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium
      kraju.
    W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    W świetle art. 8 ust. 1 ustawy:
      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7 (...).
    Pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres. Przez świadczenie należy rozumieć
    każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie
    czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie, powstrzymanie się od działania
    (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy
    mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest
    dostawą w myśl art. 7 ustawy. Należy jednak zaznaczyć, że usługą będzie tylko takie
    świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia
    odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.
    W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy
    wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może
    zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, przy czym związek pomiędzy

    otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć
    charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w
    zamian za to świadczenie.
    Aby dana czynność stanowiąca świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, była
    opodatkowana podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podmiot, który w
    związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
    W oparciu o art. 15 ust. 1 ustawy:
      Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
      prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
      której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:
      Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz
      rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność
      gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu
      towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów
      zarobkowych.
    Według art. 15 ust. 3 ustawy:
      Za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie
      uznaje się czynności:
      1) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26
        lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
      2) (uchylony)
      3) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26
        lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu
        wykonania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych
        czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym
        wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków
        wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego
        wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
    Na mocy art. 13 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.
    U. z 2025 r. poz. 163):
      Za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1
      pkt 2, uważa się:
      1) (uchylony)
      2) przychody z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej,
      naukowej, trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w
      konkursach z dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, przychody z
      tytułu udziału w badaniach i eksperymentach prowadzonych przez podmioty
      tworzące system szkolnictwa wyższego i nauki, jak również przychody z uprawiania
      sportu, stypendia sportowe przyznawane na podstawie odrębnych przepisów oraz
      przychody sędziów z tytułu prowadzenia zawodów sportowych;
      3) przychody z działalności duchownych, osiągane z innego tytułu niż umowa o pracę;
      4) przychody z działalności polskich arbitrów uczestniczących w procesach
      arbitrażowych z partnerami zagranicznymi;
      5) przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z
      pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób
      powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z
      wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7;

      6) przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo
      samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił
      wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu
      sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art.
      14 ust. 2 pkt 10, i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z
      tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji
      państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9;
      7) przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania,
      należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów
      stanowiących osób prawnych;
      7a) przychody otrzymywane przez członków Rady Mediów Narodowych;
      8) przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy
      o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:
      a) osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej
      jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości
      prawnej,
      b) właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub
      działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora - jeżeli podatnik wykonuje
      te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością,
      c) przedsiębiorstwa w spadku
      - z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach
      prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz
      przychodów, o których mowa w pkt 9;
      9) przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem,
      kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z
      tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika
      pozarolniczej działalności gospodarczej - z wyjątkiem przychodów, o których mowa
      w pkt 7.
    Z cytowanego przepisu art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy wynika, że dla uznania, że określone
    czynności wykonywane przez osobę fizyczną nie stanowią samodzielnie wykonywanej
    działalności gospodarczej i tym samym pozostają poza regulacjami ustawy, istotne jest
    łączne spełnienie wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, tj. związanie
    zleceniobiorcy ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi
    stosunek prawny pomiędzy zlecającym a wykonującym zlecane czynności co do warunków:
      wykonywania tych czynności,
      wynagrodzenia, oraz
      odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
    Zatem, użycie słowa „samodzielnie” w kontekście art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy, wyklucza
    opodatkowanie pracowników i innych osób, o ile są one związane z pracodawcą przez
    umowę o pracę lub inny stosunek prawny tworzący więzi (stosunek podporządkowania)
    między pracodawcą a pracownikiem co do (w zakresie) warunków pracy, wynagrodzenia i
    odpowiedzialności pracodawcy.
    Oznacza to, że przychody z tytułu wykonywanych czynności nie tylko powinny być
    wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, lecz
    także spełnione muszą zostać pozostałe kryteria przedmiotowe określające m.in., czy
    działanie usługodawcy odbywa się na warunkach ryzyka gospodarczego, a tym samym kto
    ponosi odpowiedzialność za wykonane usługi. Nie stanowią bowiem samodzielnej
    działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i
    usług, tylko i wyłącznie te czynności, gdy pomiędzy zlecającym ich wykonanie i
    wykonującym zlecone czynności istnieją więzy tworzące stosunek prawny w zakresie

    warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego
    wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
    Odnośnie dwóch pierwszych warunków stwierdzić należy, że każdy w zasadzie stosunek
    prawny o charakterze odpłatnym, istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie
    danej czynności a podmiotem, który daną czynność wykonuje, jest w jakimś sensie
    określony co do warunków wykonywania danych czynności oraz wynagrodzenia.
    Nie będzie więc podatnikiem w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług osoba,
    która w ramach podpisanej umowy, tworzyć będzie ze zlecającym więzi analogiczne ze
    stosunkiem pracy, nie ponosząc tym samym ryzyka ekonomicznego w związku z
    wykonywanymi czynnościami. Tylko spełnienie wymogów wyłączających samodzielność
    działania, poprzez zawarcie więzi prawnej między zleceniodawcą a zleceniobiorcą co do
    warunków wykonywania zleconych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności
    zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich, pozwala wyłączyć
    wykonywane czynności z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
    Mając na uwadze fakt, że w zasadzie każdy stosunek prawny o charakterze odpłatnym,
    istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie danej czynności a podmiotem,
    który daną czynność wykonuje, określa wynagrodzenie oraz przynajmniej podstawowe
    warunki wykonywania czynności, należy uznać, że „odpowiedzialność zlecającego wobec
    osób trzecich” jest kryterium kluczowym dla oceny charakteru prawnopodatkowego
    danego podmiotu. Jest to czynnik odróżniający na gruncie ustawy o podatku VAT
    prowadzenie działalności gospodarczej (przesłanki warunkującej status podatnika
    podatku VAT) od innego rodzaju aktywności zawodowej niepowodującej powstania
    podmiotowości prawnopodatkowej na gruncie ustawy.
    Znacząca jest w tym przypadku analiza istoty odpowiedzialności, wynikającej z charakteru
    stosunku prawnego łączącego Pana oraz Powiat i Stowarzyszenie.
    Pojęcie działalności gospodarczej zdefiniowane zostało również w drugim akapicie art. 9
    ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu
    podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 11.12.2006 Nr 347, str. 1, ze zm.), zwanej
    dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady. Na podstawie tego artykułu:
      „Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu
      jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej
      działalności.
      „Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem
      wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w
      szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości
      niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
    Przepis ten stwierdza, że wykorzystywanie własności dóbr materialnych lub
    niematerialnych do celów zarobkowych w sposób ciągły, należy w szczególności uznać za
    działalność gospodarczą.
    W akapicie pierwszym, art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady, określa osobę, która
    może stać się podatnikiem, jako każdą osobę, która niezależnie prowadzi w dowolnym
    miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej
    działalności.
    Przepis art. 10 Dyrektywy 2006/112/WE Rady wyjaśnia znaczenie terminu „samodzielnie”
    użytego w art. 9. Jak stanowi ww. art. 10 Dyrektywy 2006/112/WE:
      Warunek, o którym mowa w art. 9 ust. 1, przewidujący, że działalność gospodarcza
      jest prowadzona samodzielnie wyklucza opodatkowanie VAT pracowników i innych
      osób, o ile są one związane z pracodawcą umową o pracę lub jakimikolwiek innymi

      więzami prawnymi tworzącymi stosunek prawny między pracodawcą a
      pracownikiem w zakresie warunków pracy, wynagrodzenia i odpowiedzialności
      pracodawcy.
    W celu określenia granic pojęcia „działalności gospodarczej” i „podatnika” należy
    przypomnieć art. 9 ust. 2 i art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady.
    Przepis art. 9 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady stwierdza, że:
      Poza osobami, o których mowa w ust. 1, za podatnika uznawana jest każda osoba,
      która okazjonalnie dokonuje dostawy nowego środka transportu wysyłanego lub
      transportowanego do nabywcy przez sprzedawcę, przez nabywcę albo na rzecz
      sprzedawcy lub nabywcy, do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza
      terytorium państwa członkowskiego, ale na terytorium Wspólnoty.
    Przy czym, zgodnie z art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady:
      Państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje
      transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi (...).
    Dyrektywa 2006/112/WE Rady wskazuje na bardzo szeroki zakres działalności
    gospodarczej, obejmujący wszystkie etapy produkcji, dystrybucji i dostarczania towarów i
    usług.
    To, że działalność gospodarcza, która ma być traktowana jako taka, nie jest działalnością
    wykonywaną okazjonalnie, nie oznacza, że działalność ta, aby mieścić się w zakresie
    podatku VAT, musi osiągnąć pewną liczbę operacji lub osiągnąć określony poziom
    dochodu. Decydującym elementem jest wola lub zamiar osoby dokonującej czynności, aby
    brać udział w produkcji, dystrybucji lub dostarczaniu dóbr lub usług. Elementem
    definiującym działalność gospodarczą na gruncie przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady
    jest to, że osoba, w celu wykonywania swoich działań, wykorzystuje zasoby ludzkie lub
    rzeczowe w taki sam sposób, jak są one wykorzystywane przez producenta, handlowca
    lub osoby świadczące usługi. Działalność gospodarcza w rozumieniu Dyrektywy 2006/112
    /WE Rady będzie miała miejsce, gdy zaistnieje zamiar wykorzystania i zorganizowania
    środków w celu wzięcia udziału w produkcji, dystrybucji towarów lub świadczeniu usług.
    Przedmiotowe zagadnienie było również przedmiotem rozważań Trybunału
    Sprawiedliwości Unii Europejskiej (orzeczenia w sprawie C-202/90 Ayuntamiento de Sevilla
    przeciwko Recaudadores de Tributos de las Zonas Primera y Segunda, C-235/85 Komisja
    Wspólnot Europejskich przeciwko Królestwu Niderlandów). TSUE w ww. orzeczeniach
    wskazał, że za samodzielną nie będzie mogła być uznana działalność gospodarcza, która
    wykonywana jest przy wykorzystaniu infrastruktury i organizacji wewnętrznej podmiotu,
    na rzecz którego jest prowadzona, nie powoduje żadnego ryzyka ekonomicznego po
    stronie usługodawcy, a nadto nie powoduje odpowiedzialności usługodawcy wobec osób
    trzecich za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością.
    Ponadto, zgodnie z opinią RG M.G. Tesauro z 4 czerwca 1991 r. do sprawy C-202/90, co się
    tyczy warunków pracy należy przeanalizować czy pracownik jest niejako zintegrowany z
    organizacją pracodawcy (...) czy i w jakim zakresie może swobodnie zorganizować swoją
    działalność. Jest oczywistym, że możliwość swobodnego zorganizowania (wybór
    współpracowników, struktury niezbędne do wykonywania zadań, godziny pracy), jak też
    brak zintegrowania w przedsiębiorstwie czy w administracji stanowią elementy typowe dla
    działalności wykonywanej w sposób samodzielny. Jednakże poddanie się niektórym
    dyrektywom jak też pewnej kontroli czy władzy dyscyplinarnej pracodawcy, które
    odnajdujemy również w stosunku pracy nie wykluczają charakteru samodzielnego
    działalności. Co się tyczy warunków wynagrodzenia, okoliczność, że wynagrodzenie (także
    to określone ustawą) jest proporcjonalne do usług i charakter przypadkowy, który z tego
    wynika stanowią jasne wskaźniki istnienia stosunku samodzielnej pracy. Nie ma
    wątpliwości, że ryzyko w ramach stosunku pracy podporządkowanej spoczywa tylko na

    pracodawcy. W zakresie odpowiedzialności wskazano, że należy badać czy pracownik jest
    odpowiedzialny wobec osób trzecich za czynności i działania, które można mu przypisać
    (pkt 6).
    Zauważenia wymaga, że sformułowanie w powołanym art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy
    odnoszące się do odpowiedzialności, należy rozumieć jako odpowiedzialność
    zleceniodawcy, w stosunku do osób trzecich, za czynności realizowane przez
    zleceniobiorcę w ramach wykonywania zlecenia. Tylko w takim przypadku ryzyko
    wykonania czynności zleconych przechodzi z faktycznego wykonawcy na osobę zlecającą
    ich wykonanie, co wyklucza samodzielny charakter działalności zleceniobiorcy. Tak
    bowiem rozumiana odpowiedzialność za wykonanie czynności wskazuje, kto ponosi
    ryzyko prowadzonej działalności, a tym samym wskazuje na wyłączenie ze sfery
    samodzielności (i z grona podatników podatku od towarów i usług) tego podmiotu, który
    nie odpowiada za efekt wykonywanej pracy wobec osób trzecich.
    O wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od towarów i usług można zatem mówić w
    przypadku, gdy zleceniobiorcę będą łączyć ze zleceniodawcą więzi analogiczne jak w
    przypadku stosunku pracy, jako że nie będzie on ponosił ryzyka ekonomicznego w
    związku z wykonywaniem czynności, będących przedmiotem wskazanych umów, a
    odpowiedzialność za te czynności w stosunku do osób trzecich będzie bezwzględnie
    ponosił zlecający. Oznacza to, że z treści zawartych umów wynikać powinno zobowiązanie,
    które w swej istocie kładzie na zlecającego odpowiedzialność, zamiast na zleceniobiorcę,
    podobnie jak ma to miejsce w przypadku stosunku pracy.
    Powyższe oznacza, że jeżeli analiza umowy cywilnoprawnej (stosunku prawnego)
    pomiędzy zleceniobiorcą – Panem a zleceniodawcami – Powiatem lub Stowarzyszeniem
    wykaże, że spełnione są wszystkie trzy warunki, to nie można uznać Pana za podatnika
    VAT. Jednocześnie brak spełnienia któregokolwiek warunku oznacza, że zleceniobiorca
    występuje w charakterze podatnika VAT.
    Warunek pierwszy – warunki wykonywania czynności: należy uznać, że co do zasady w
    istotę typowej umowy zlecenia, której przedmiotem jest pomoc prawna, poradnictwo
    obywatelskie oraz mediacja świadczone przez osobę fizyczną, wpisane jest
    wykorzystywanie infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego – w niniejszej
    sprawie Powiatu i Stowarzyszenia.
    W tym kontekście zauważenia wymaga, że wykorzystywanie infrastruktury i organizacji
    wewnętrznej zlecającego powoduje, że zleceniobiorca nie ponosi również w tym zakresie
    ryzyka ekonomicznego (co ma ścisły związek z tym, jak kształtuje się wynagrodzenie –
    warunek drugi).
    Warunek drugi – wynagrodzenie: zakładając, że umowa przewiduje, że zleceniobiorca
    korzysta z infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego (spełniony warunek
    pierwszy), ustalenie, że warunek drugi jest spełniony w praktyce sprowadza się do
    weryfikacji czy umowa przewiduje stałe wynagrodzenie. Jeżeli umowa przewiduje stałe
    wynagrodzenie, to nie można mówić o ponoszeniu ryzyka ekonomicznego przez
    zleceniobiorcę.
    Warunek trzeci – odpowiedzialność zlecającego wobec osób trzecich: warunek będzie
    spełniony jeżeli zgodnie z umową odpowiedzialność jest po stronie zlecającego, a nie po
    stronie faktycznego wykonawcy – zleceniobiorcy, co wyklucza samodzielny charakter jego
    działalności. Warunek będzie także spełniony, gdy dana umowa nie przewiduje (nie
    wprowadza) takiej odpowiedzialności.
    Z opisu sprawy wynika, że w ramach praktyki radcy prawnego, świadczy Pan nieodpłatną
    pomoc prawną, udziela nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz prowadzi
    nieodpłatną mediację na zasadach określonych w ustawie z 5 sierpnia 2015 r. o
    nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji
    prawnej. Zawarł Pan z Powiatem umowę o świadczenie usług nieodpłatnej pomocy
    prawnej. Podobną umowę na świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej zawarł Pan

    również ze Stowarzyszeniem. Na podstawie Umowy o świadczenie nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego, zobowiązał się Pan lub zobowiąże do świadczenia
    poradnictwa obywatelskiego osobom uprawnionym w ramach wyznaczonych dyżurów w
    punktach nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz w miejscu i czasie
    wyznaczonym w Umowie. Zasady świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego
    są tożsame z zasadami udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, które określa ustawa o
    nieodpłatnej pomocy prawnej. Nie ponosi Pan gospodarczego, ekonomicznego ryzyka w
    związku z wykonywaniem czynności na podstawie umów zawartych zarówno z Powiatem,
    jak i ze Stowarzyszeniem. Udzielając pomocy prawnej lub poradnictwa obywatelskiego nie
    ponosi Pan odpowiedzialności za świadczone usługi. Do wykonywania czynności
    wynikających z umowy, wykorzystuje Pan lokal i infrastrukturę zapewnioną przez Powiat i
    organizację wewnętrzną Stowarzyszenia. Wykorzystywanie infrastruktury i organizacji
    wewnętrznej Zlecającego powoduje, że jako zleceniobiorca nie ponosi Pan również w tym
    zakresie ryzyka ekonomicznego. Nie ma Pan wpływu na wysokość wynagrodzenia ani
    wysokość stawki za dyżur, która została narzucona przez Powiat/Stowarzyszenie. Umowy
    zlecenia przewidują bowiem stałe, zryczałtowane wynagrodzenie, niezależnie od liczby
    osób uprawnionych, które zgłoszą się na dyżur oraz efektu świadczonych usług. W
    wykonaniu umowy, poza wynagrodzeniem nie otrzymuje Pan dodatkowych świadczeń.
    Nie wyraża Pan i nie będzie wyrażał oświadczeń woli w imieniu i na rzecz na rzecz Powiatu
    oraz Stowarzyszenia. W umowach zawartych przez Pana nie zostały zawarte
    postanowienia odnośnie co do odpowiedzialności wobec osób trzecich. Ani umowa
    zawarta z Powiatem, ani umowa zawarta ze Stowarzyszeniem nie zobowiązuje Pana do
    zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności wobec osób trzecich.
    Odpowiedzialność wobec osób trzecich ponoszą podmioty, z którymi zawarł Pan umowy
    (odpowiednio Powiat lub Stowarzyszenie). Wynagrodzenie za świadczenie usług
    nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i mediacji na
    podstawie umowy zawartej z Powiatem i Stowarzyszeniem nie stanowi kategorii
    przychodów, o których mowa w art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych. Wynagrodzenie za świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej,
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i mediacji na podstawie umowy zawartej z
    Powiatem i Stowarzyszeniem stanowi przychód, o którym mowa w art. 13 pkt 8 lit. a
    ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ponadto wskazał Pan, że w zakresie
    mediacji świadczonej zarówno w ramach umowy z Powiatem, jak i Stowarzyszeniem, nie
    ma wpływu na wysokość wynagrodzenia należnego od Powiatu czy Organizacji ani nie ma
    możliwości jego negocjacji, w szczególności wynagrodzenie nie jest zależne od ilości
    mediacji, które przeprowadził Pan w trakcie miesiąca. Do wykonywania czynności
    związanych z mediacją wykorzystuje Pan infrastrukturę zapewnioną przez Powiat i
    Stowarzyszenie. Nie ponosi gospodarczego, ekonomicznego ryzyka w związku z
    mediacjami świadczonymi na podstawie umów zawartych zarówno z Powiatem, jak i ze
    Stowarzyszeniem.
    Analiza okoliczności sprawy i powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że świadczenie
    przez Pana usługi z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego oraz mediacji na podstawie zawartej umowy z Powiatem i
    Stowarzyszeniem, nie będzie mieściło się w definicji działalności gospodarczej określonej
    w ustawie o podatku od towarów i usług.
    Realizując czynności na podstawie ww. umów o świadczenie usług nieodpłatnej pomocy
    prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz mediacji nie ponosi Pan
    odpowiedzialności wobec osób trzecich za wykonywane czynności oraz nie ponosi Pan
    ryzyka gospodarczego i ekonomicznego związanego z wykonywanymi ww. czynnościami.
    Powyższe wskazuje, że zawarcie opisanych umów o świadczenie usług nieodpłatnej
    pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i mediacji, powoduje
    powstanie stosunku prawnego posiadającego cechy zbliżone do stosunku pracy, w
    ramach którego Pan jako Zleceniobiorca związany jest ze Zleceniodawcą (Powiatem i
    Stowarzyszeniem) więzami prawnymi co do warunków wykonywania czynności,

    wynagrodzenia, a także odpowiedzialności Zleceniodawcy wobec osób trzecich. Jak
    bowiem wskazano wyżej, warunek ten będzie także spełniony, gdy dana umowa nie
    przewiduje (nie wprowadza) takiej odpowiedzialności.
    Wobec powyższego, przy spełnieniu wszystkich warunków określonych w art. 15 ust. 3 pkt
    3 ustawy, świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego i mediacji, na zasadach przedstawionych we wniosku o interpretację
    indywidualną nie stanowi świadczenia usług w ramach prowadzonej przez Pana
    działalności gospodarczej, a tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.
    Wobec powyższego, w odniesieniu do świadczonych przez Pana usług z zakresu
    nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz mediacji,
    zaistnieją przesłanki z art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy, co oznacza, że zostaną spełnione kryteria
    wyłączające świadczenie ww. usług, objętych zawartymi umowami współpracy z Powiatem
    oraz Stowarzyszeniem, z czynności podlegających ustawie.
    Zatem świadczenie przez Pana, w okolicznościach przedstawionych we wniosku,
    opisanych usług nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego i mediacji, nie stanowi wykonywanej samodzielnie działalności
    gospodarczej i w efekcie nie jest Pan z tego tytułu podatnikiem podatku od towarów i
    usług, a wykonywane czynności nie podlegają opodatkowaniu tym podatkiem.
    Tym samym, Pana stanowisko uznałem za prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Tut. Organ informuje, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem
    wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte
    pytaniem, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.
    Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający
    wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego
    przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle
    związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego).
    Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym
    przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego).
    Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile
    rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie
    z opisem stanu faktycznego podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z
    powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie
    sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
    W interpretacji tej, jako element stanu faktycznego przyjęto Pana wskazanie, że
    wynagrodzenie za świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego i mediacji na podstawie umowy zawartej z Powiatem nie
    stanowi kategorii przychodów, o których mowa w art. 12 ustawy o podatku dochodowym
    od osób fizycznych. Wynagrodzenie za świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej
    oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i mediacji na podstawie umowy zawartej
    ze Stowarzyszeniem nie stanowi kategorii przychodów, o których mowa w art. 12 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych. Wynagrodzenie za świadczenie usług
    nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i mediacji na
    podstawie umowy zawartej z Powiatem stanowi przychód, o którym mowa w art. 13 pkt 8
    lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wynagrodzenie za świadczenie
    usług nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i

    mediacji na podstawie umowy zawartej ze Stowarzyszeniem stanowi przychód, o którym
    mowa w art. 13 pkt 8 lit. a.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
      ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.
      111). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie
      zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.
      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
      /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.