Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/415-843/14-2/AJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2014-08-13
Teza: Odkupienie jednostek uczestnictwa w funduszu kapitałowym.
Słowa kluczowe: fundusz-fundusz inwestycyjny; jednostka-jednostka uczestnictwa; koszt-koszty uzyskania przychodów; przychód-przychód z kapitału pieniężnego; spadek; sprzedaż
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 17; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 4-art. 22

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko, reprezentowanej przez pełnomocnika, przedstawione we wniosku z 12 maja 2014 r. (data wpływu: 15 maja 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zbycia jednostek uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15 maja 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zbycia jednostek uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawczyni (zwana dalej również jako: „Zainteresowana” lub „Podatniczka”) była posiadaczką 4 038,364 jednostek, które w listopadzie 2005 r. zostały nabyte za kwotę 80 000,00 zł w funduszu inwestycyjnym otwartym, po cenie 19,51 zł za jednostkę. Nabycia jednostek dokonała w imieniu i na rzecz Podatniczki pani X M. Zgodnie z umową zawartą pomiędzy Podatniczką a panią X M, pani M miała spieniężyć jednostki uczestnictwa i przelać całość uzyskanej kwoty na rachunek bankowy Podatniczki.

W lipcu 2011 r. zmarła pani X M, której Podatniczka udzieliła pełnomocnictwa do nabycia jednostek i dysponowania nimi. Wobec powyższego, Zainteresowana udzieliła pełnomocnictwa do dysponowania jednostkami uczestnictwa córce pani X M, tj. pani Y M.

Pani Y M w czerwcu 2012 r. otrzymała od Podatniczki dyspozycję spieniężenia jednostek uczestnictwa i przelania całości uzyskanej kwoty na rachunek bankowy Podatniczki. Pani Y M dokonała wykupienia 4 038,364 jednostek po cenie 25,29 zł za jednostkę. Bank przedstawił rozliczenie odkupienia jednostek uczestnictwa, zgodnie z którym jako zysk została uznana kwota brutto odkupienia, tj. 4 038,364 x 25,29 zł = 102 130,23 zł. Od tej kwoty, bank – powołując się na interpretację zawartą w postanowieniu z 26 lutego 2007 r. dokonaną przez Naczelnika (…) Urzędu Skarbowego w (…) (sygn. akt. (…)) – odliczył podatek w wysokości 19% i pomniejszył wypłatę o kwotę 19 405 zł. Zatem Bank odliczył podatek od całości kwoty 102 130,23 zł, a nie jedynie od zysków, tj. 22 130,23 zł, jakie zostały wypracowane.

W niniejszej sprawie znamiennym jest, że wbrew ustaleniom dokonanym przez Bank, pani Y M działała jedynie jako pełnomocnik, a nie jako właściciel jednostek uczestnictwa. Właścicielem jednostek uczestnictwa, jak ustalono w toku postępowania podatkowego prowadzonego przez Urząd Skarbowy (…) (decyzja z 28 grudnia 2012 r., sygn. akt (…), jest Podatniczka.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych z tytułu spieniężenia jednostek uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym podlega całość zainwestowanych pieniędzy wraz z zyskiem, tj. kwota brutto odkupienia, czy też sam zysk?

Zdaniem Wnioskodawczyni, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega wyłącznie zysk wypracowany z tytułu zainwestowania kapitału w jednostki uczestnictwa.

Zgodnie z brzmieniem art. 30a ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, opodatkowaniu podlega dochód z tytułu udziału w funduszach kapitałowych. Dochodem jest nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania. Już takie znaczenie dochodu oznacza, że dochód i przychód nie są tym samym, a pojęcie dochodu odróżnić należy od pojęcia przychodu.

Jak wskazują Adam Bartosiewicz, Ryszard Kubacki w „Komentarzu do art. 30a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych” (LEX 2013) w przypadku udziału w funduszach kapitałowych wyjątkowo podstawą opodatkowania nie jest przychód, lecz dochód. Wypłacane przez fundusz kapitałowy kwoty w przypadku umorzenia jednostek uczestnictwa w funduszu – dla celów poboru podatku dochodowego – powinny być zatem pomniejszone o koszty uzyskania przychodów. W przypadku funduszy inwestycyjnych wypłacane kwoty należy pomniejszać o koszty określone w art. 23 ust. 1 pkt 38, tj. o wydatki na nabycie jednostek uczestnictwa (certyfikatów inwestycyjnych) w funduszach kapitałowych. Wydatki na nabycie obejmują nie tylko cenę zakupu jednostek uczestnictwa, ale także prowizje i inne koszty ponoszone w związku z zakupem jednostek uczestnictwa.

Wnioskodawczyni zwraca również uwagę na fakt, że w sytuacji, gdy podstawą opodatkowania jest dochód, zastosowanie mają koszty uzyskania przychodów, które pomniejszają przychód uzyskany z danego rodzaju strumienia przychodów. Jak podkreśla Mariusz Pogański w „Komentarzu do art. 30a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych” (LEX 2012) dochodem jest różnica między kwotą uzyskaną z odkupienia jednostek uczestnictwa funduszu bądź ich umorzenia a kwotą poniesioną przez posiadacza tych jednostek na ich nabycie (art. 30a ust. 1 pkt 5 oraz art. 23 ust. 1 pkt 38).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl ogólnej zasady ustalania dochodu wyrażonej w art. 9 ust. 2 powołanej ustawy, dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 24 – 25 nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym (…).

Przepis art. 10 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy stanowi, że źródłami przychodów są kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c.

Za przychody z kapitałów pieniężnych – w myśl art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – uważa się przychody z tytułu udziału w funduszach kapitałowych.

Powyższy przepis stosuje się z zastrzeżeniem ustępu 1c, zgodnie z którym nie ustala się przychodu z tytułu umorzenia jednostek uczestnictwa subfunduszu funduszu inwestycyjnego z wydzielonymi subfunduszami, w przypadku zamiany jednostek uczestnictwa subfunduszu na jednostki uczestnictwa innego subfunduszu tego samego funduszu inwestycyjnego, dokonanej na podstawie ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz.U. Nr 146, poz. 1546, z późn. zm.).

Stosownie do art. 5a pkt 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ilekroć w ustawie jest mowa o funduszach kapitałowych – oznacza to fundusze inwestycyjne oraz fundusze zagraniczne, o których mowa w przepisach o funduszach inwestycyjnych, oraz ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe działające na podstawie przepisów ustawy o działalności ubezpieczeniowej, z wyjątkiem funduszy emerytalnych, o których mowa w przepisach o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych.

Z analizy stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika, że Zainteresowana nabyła jednostki uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym otwartym. Przedmiotowe jednostki zostały zakupione w listopadzie 2005 r. przez panią X M, która działała w imieniu i na rzecz Wnioskodawczyni, stosownie do zawartej umowy. W lipcu 2011 r. pani X M zmarła. Następnie Zainteresowana udzieliła pełnomocnictwa do dysponowania ww. jednostkami uczestnictwa córce pani X M, tj. pani Y M.

W czerwcu 2012 r. nowo ustanowiony przez Wnioskodawczynię pełnomocnik otrzymał od mocodawcy dyspozycję spieniężenia jednostek uczestnictwa i przelania całości uzyskanej kwoty na rachunek bankowy Zainteresowanej. Jednostki uczestnictwa zostały odkupione przez fundusz za 102 130,23 zł i od tej kwoty został potrącony 19% podatek. Zatem płatnik obliczył podatek od całości kwoty, a nie jedynie od zysków, które wyniosły 22 130,23 zł.

Z uwagi na fakt, że jednostki uczestnictwa zostały odkupione na rzecz i w imieniu Wnioskodawczyni, na podstawie dyspozycji złożonej w czerwca 2012 r., na gruncie przedmiotowej sprawy zastosowanie znajdą przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym do końca 2012 r.

I tak, zgodnie z art. 30a ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, od dochodu z tytułu udziału w funduszach kapitałowych pobiera się 19% zryczałtowany podatek dochodowy (…).

Z kolei, na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38 ww. ustawy, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną oraz innych papierów wartościowych, a także wydatków na nabycie tytułów uczestnictwa lub jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych; wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji), wkładów oraz innych papierów wartościowych, w tym z tytułu wykupu przez emitenta papierów wartościowych, a także z odkupienia tytułów uczestnictwa lub jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych, albo umorzenia jednostek uczestnictwa, tytułów uczestnictwa oraz certyfikatów inwestycyjnych w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 3e.

Zatem, wydatki na nabycie jednostek uczestnictwa nie podlegają zaliczeniu w koszty uzyskania przychodów w momencie ich poniesienia, lecz dopiero w momencie ich odkupienia albo umorzenia.

W świetle powyższego, stwierdzić należy, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych z tytułu odkupienia jednostek uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym podlega wyłącznie dochód stanowiący różnicę między kwotą uzyskaną z odkupienia jednostek uczestnictwa a wydatkami poniesionymi na ich nabycie.

Końcowo, odnosząc się do przywołanego we wniosku postanowienia z 26 lutego 2007 r. Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w (…), sygn. akt (…), wskazać należy, że została ona wydana w indywidualnej sprawie i nie ma zastosowania, ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego, czy też zdarzenia przyszłego.

Ponadto, wskazać należy, że przywołane postanowienie odnosi się do zagadnienia dotyczącego zakwalifikowania do kategorii kosztów uzyskania przychodu wydatków poniesionych przez spadkodawcą, bądź darczyńcę na zakup jednostek uczestnictwa. Taki zaś element stanu faktycznego nie występuje na gruncie analizowanej sprawy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.