Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP1/443-265/13/JJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2013-06-13
Teza: Zwolnienie od podatku świadczonych usług.
Słowa kluczowe: usługi-usługi medyczne; zwolnienie-zwolnienie podatkowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112 poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 12 marca 2013 r. (data wpływu 18 marca 2013 r.), uzupełnionym w dniu 12 czerwca 2013 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku świadczonych usług – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 18 marca 2013 r. został złożony wniosek, uzupełniony w dniu 12 czerwca 2013 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku świadczonych usług.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Spółka jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, wpisanym do księgi rejestrowej prowadzonej przez Wojewodę, jako podmiot leczniczy z nadanym kodem resortowym specjalności - 2740 ośrodek leczenia uzależnień bliżej niescharakteryzowanych HC. 1.1 — leczenie stacjonarne — 30 Psychiatria. W prowadzonym przez Spółkę ośrodku terapię odbywają wyłącznie osoby chore z wpisaną do karty jednostką chorobową w zależności od uzależnienia od F10 do F19. Celem Spółki jest więc opieka medyczna, służąca nie tylko profilaktyce, ale bezpośrednio zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia osób uzależnionych głównie od nadużywania alkoholu i narkotyków. Podmiot zleca badania analityczne mające na celu zapoznanie się ze stanem fizycznym pacjenta, zdiagnozowaniem i oceną zaburzeń w kierunku określenia procesu leczenia, i w tym zakresie współpracuje z lekarzami posiadającymi specjalizację w psychiatrii, którzy prowadzą działania terapeutyczne według schematu:

1.  diagnoza stanu uzależnienia pacjenta poprzez konsultacje specjalisty terapii uzależnień z wpisaniem do karty choroby symbolu jednostki chorobowej,
2.  motywacja do leczenia poprzez konsultacje specjalisty terapii uzależnień,
3.  rozpoczęcie terapii grupowej lub indywidualnej, mającej na celu poznanie mechanizmów choroby, co pomaga w utrzymaniu abstynencji i zatrzymaniu choroby i umożliwia dalsze funkcjonowania pacjenta bez zażywania substancji uzależniających,
4.  w terapii wprowadzone są elementy nauki nowych zachowań, takich jak m.in. treningi: asertywnych zachowań abstynenckich, radzenia sobie z uczuciami trudnymi i z głodem alkoholowym, pozytywnego myślenia, antystresowy, relacji rodzinnych, psychoedukacja, unikania wyzwalaczy, itp.,
5.  po odbyciu terapii pacjent otrzymuje informację o przebytym leczeniu w ośrodku oraz zalecenia, co do dalszej kontynuacji profilaktyki leczenia.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 18 i 19 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), wymienione wyżej i prowadzone przez Spółkę usługi są zwolnione od podatku VAT ?

Spółka uważa, iż działania w zakresie psychoterapii indywidualnej, jak i grupowej należą do usług w zakresie opieki medycznej, mających na celu profilaktykę, zachowanie, ratowanie, przywracanie i poprawę zdrowia osób uzależnionych. Zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 18 i 19 ww. ustawy o VAT ma charakter podmiotowo-przedmiotowy z uwzględnieniem celu świadczenia usługi. Z uwagi na wpis do księgi rejestrowej Wojewody, Spółka posiada status podmiotu leczniczego i z tego punktu widzenia — jest podmiotem uprawnionym do korzystania ze zwolnienia od podatku VAT. Poza tym, prowadzenie przez Spółkę terapii i psychoterapii uzależnień oraz treningów pod kierunkiem lekarzy specjalistów w zakresie chorób związanych z uzależnieniami spełnia założenia ustawy o zwolnieniu z podatku VAT, ponieważ uzależnienie jest chorobą, a wszystkie sposoby jego leczenia, w tym o charakterze terapeutycznym służą profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia człowieka. Psychoterapia prowadzona przez podmiot jest celowym i planowanym oddziaływaniem psychologicznym, zmierzającym do złagodzenia lub usunięcia zaburzeń funkcjonowania psychicznego i społecznego, wspierającym dążenia osoby chorej do zdrowia i rozwoju i opiera się o wdrożony proces specjalistycznej pomocy. Odwołuje się do metod, określanych ogólnie jako psychologiczne, które poprzez rozmowę, refleksję, analizę życiowej sytuacji, emocje, sposoby myślenia i zachowania danej osoby pomagają w leczeniu uzależnienia. Natomiast działania Spółki w zakresie psychiatrii, dotyczą leczenia zaburzeń i chorób psychicznych wywołanych uzależnieniami w drodze farmakoterapii, jak i psychoterapii. Działania psychoterapeutyczne i psychiatryczne opierają się na traktowaniu uzależnienia (np. alkoholizm, narkomania), jako choroby przewlekle postępującej i zagrażającej życiu, wymagającej prowadzenia terapii, systemowego podejścia w leczeniu przy założeniu, że jego celem jest zatrzymanie choroby, a co za tym idzie ratowanie, przywracanie i poprawa zdrowia chorego. W związku z powyższym, Spółka wypełnia przesłankę o charakterze przedmiotowym, uprawniającą do zastosowania zwolnienia, bowiem usługi, o których mowa we wniosku bez wątpienia są usługami w zakresie opieki medycznej, służącymi profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu oraz poprawie zdrowia.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) opodatkowaniu tym podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

Stosownie do art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a ustawy o podatku od towarów i usług stawka podatku w okresie od 1 stycznia 2011r. do dnia 31 grudnia 2013 r. wynosi 23% z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1 oraz art. 146f.

Jednakże zarówno w treści wskazanej ustawy, jak i przepisów wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku.

Stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy, zwalnia się od podatku usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane w ramach działalności leczniczej przez podmioty lecznicze.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy, zwalnia się od podatku usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone w ramach wykonywania zawodów:

1.  lekarza i lekarza dentysty,
2.  pielęgniarki i położnej,
3.  medycznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. Nr 112, poz. 654, Nr 149, poz. 887 i Nr 174, poz. 1039),
4.  psychologa.

Z powyższego wynika, że zwolnieniu od podatku podlegają usługi opieki medycznej, które spełniają określone warunki – służą mianowicie profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz świadczone są przez konkretne, wymienione przez ustawodawcę podmioty (lekarzy, lekarzy dentystów, pielęgniarki, położne, psychologów i osoby świadczące powyższe usługi w ramach wykonywania zawodów medycznych). Zwolnienie obejmuje zatem tylko świadczenia medyczne wykonywane w określonym celu (wyłącznie te, które realizują cel związany z profilaktyką, zachowaniem, ratowaniem, przywracaniem i poprawą zdrowia) przez określone osoby (podmioty).

Przepisy te stanowią implementację do polskiego porządku prawnego przepisów art. 132 ust. 1 lit. b) i c) Dyrektywy 2006/112/WE Rady, zgodnie z którymi zwolnieniu od podatku przez państwa członkowskie podlegają:

b. opieka szpitalna i medyczna oraz ściśle z nimi związane czynności podejmowane przez podmioty prawa publicznego lub, na warunkach socjalnych porównywalnych do stosowanych w odniesieniu do instytucji prawa publicznego, przez szpitale, ośrodki medyczne i diagnostyczne oraz inne odpowiednio uznane placówki o podobnym charakterze;

c. świadczenie opieki medycznej w ramach zawodów medycznych i paramedycznych, określonych przez zainteresowane państwa członkowskie.

Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Trybunału Sprawiedliwości UE, zwolnienia zawarte w art. 132 Dyrektywy 2006/112/WE Rady stanowią autonomiczne pojęcie prawa wspólnotowego i mają na celu unikniecie rozbieżności w stosowaniu systemu VAT w poszczególnych państwach członkowskich. Oznacza to, że zakres przedmiotowy tych zwolnień powinien być taki sam we wszystkich krajach członkowskich, zatem przy jego definiowaniu nie jest zasadne odwoływanie się wyłącznie do ustawodawstwa krajowego, ponieważ takie działania mogłyby prowadzić do rozbieżności w stosowaniu zwolnień w poszczególnych państwach UE. Ponadto, jak wskazuje Trybunał, pojęcia dotyczące zwolnień należy interpretować w sposób ścisły, ponieważ zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem VAT objęta jest każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika.

Z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE jednoznacznie wynika, że zwolnieniu od podatku nie powinny podlegać takie usługi, których celem nie jest ochrona zdrowia. W wyroku w sprawie L.u.P. GmbH (C-106/05) Trybunał stwierdził: „(\`(...)\`) pojęcie „opieki medycznej” oraz „świadczeń opieki medycznej” (\`(...)\`) odnosi się do świadczeń, które służą diagnozie, opiece oraz, w miarę możliwości leczeniu chorób lub zaburzeń zdrowia”. Innymi słowy, aby podlegać zwolnieniu świadczenie powinno mieć cel terapeutyczny. Tym samym liczy się nie charakter, ale cel usługi.

Zdefiniowanie w art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o podatku od towarów i usług zakresu zwolnienia poprzez zawężenie go wyłącznie do usług opieki medycznej służących profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, odpowiada, co do zasady, używanym przez Trybunał określeniom „postawienie diagnozy, udzielenie pomocy medycznej oraz, w zakresie, w jakim jest to możliwe, leczenie chorób lub zaburzeń zdrowotnych”. Podkreślenia wymaga, iż orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE wskazuje, że ze zwolnienia mogą korzystać również usługi medyczne realizowane w celach profilaktycznych (wyrok w sprawie Unterpertinger, C-212/01). Zgodnie z orzeczeniem w tej sprawie „celu terapeutycznego nie należy określać w sposób szczególnie wąski, świadczenie profilaktycznych usług medycznych może być również zwolnione od podatku nawet, jeśli okaże się że osoby, które są poddane badaniom lub innym zabiegom medycznym o charakterze profilaktycznym nie cierpią na żadną chorobę lub anomalię zdrowotną.”

Zdefiniowanie w art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o podatku od towarów i usług zakresu zwolnienia poprzez zawężenie go wyłącznie do usług opieki medycznej służących profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, odpowiada, co do zasady, używanym przez Trybunał określeniom „postawienie diagnozy, udzielenie pomocy medycznej oraz, w zakresie, w jakim jest to możliwe, leczenie chorób lub zaburzeń zdrowotnych”.

Z opisu sprawy wynika, iż Spółka jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, wpisanym do księgi rejestrowej prowadzonej przez Wojewodę, jako podmiot leczniczy z nadanym kodem resortowym specjalności - 2740 ośrodek leczenia uzależnień bliżej niescharakteryzowanych HC. W ramach świadczonych usług Spółka prowadzi w ośrodku terapię odbywają wyłącznie osoby chore z wpisaną do karty jednostką chorobową. W prowadzonym przez Spółkę ośrodku terapię odbywają wyłącznie osoby chore z wpisaną do karty jednostką chorobową w zależności od uzależnienia od F10 do F19. Celem Spółki jest opieka medyczna służąca nie tylko profilaktyce, ale bezpośrednio zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia osób uzależnionych głównie od nadużywania alkoholu i narkotyków. Jak wynika z treści wniosku działania terapeutyczne polegają m. in. na diagnozie stanu uzależnienia pacjenta, motywacji do leczenia poprzez konsultacje, prowadzeniu terapii grupowej lub indywidualnej, wprowadzaniu elementów nauki nowych zachowań.

Mając na uwadze przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz treść powołanych przepisów stwierdzić należy, że świadczone w ramach prowadzonej działalności leczniczej przez Spółkę, będącą podmiotem leczniczym, usługi polegające na prowadzeniu psychoterapii indywidualnej i grupowej mieszczą się w pojęciu opieki medycznej jako czynności mające na celu profilaktykę, ratowanie i przywracanie zdrowia korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o podatku od towarów i usług, albowiem stanowią usługi w zakresie opieki medycznej, służącej profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, ul. Jana Kazimierza 5, 85-035 Bydgoszcz, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – ( t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.