Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/415-150/13-2/MK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2013-05-15
Teza: Zakres skutków podatkowych związanych z dokonywaniem przez Wnioskodawcę transakcji sprzedaży pożyczonych papierów wartościowych tzw. sprzedaży krótkiej , w części dotyczącej rozpoznania przychodu z tytułu dokonania transakcji krótkiej sprzedaży, powstałego w dniu dokonania zwrotu pożyczonych papierów wartościowych lub w dniu, w którym ten zwrot zgodnie z zawartą umową miał nastąpić, w części dotyczącej rozpoznania kosztu uzyskania przychodów w sytuacji, gdy dzień zwrotu pożyczonych papierów wartościowych ustalony w umowie pożyczki minął, natomiast Wnioskodawca dokona zwrotu pożyczonych papierów wartościowych po dniu, w którym zwrot ten miał nastąpić.
Słowa kluczowe: dochód; papier-papiery wartościowe; sprzedaż; umowa
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 5-art. 24; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 5-art. 24a; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 5-art. 24b; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 29 ; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30a; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30b; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30c; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30d (uchylony); [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 7-art. 39

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana przedstawione we wniosku z dnia 18.02.2013 r. (data wpływu 20.02.2013 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych związanych z dokonywaniem przez Wnioskodawcę transakcji sprzedaży pożyczonych papierów wartościowych tzw. sprzedaży krótkiej (pytanie Nr 1 i 3) – jest:

w zakresie pytania Nr 1:

*   **prawidłowe** – w części dotyczącej rozpoznania przychodu z tytułu dokonania transakcji krótkiej sprzedaży, powstałego w dniu dokonania zwrotu pożyczonych papierów wartościowych lub w dniu, w którym ten zwrot zgodnie z zawartą umową miał nastąpić,

*   **nieprawidłowe** – w części dotyczącej rozpoznania kosztu uzyskania przychodów w sytuacji, gdy dzień zwrotu pożyczonych papierów wartościowych ustalony w umowie pożyczki minął, natomiast Wnioskodawca dokona zwrotu pożyczonych papierów wartościowych po dniu, w którym zwrot ten miał nastąpić.

w zakresie pytania Nr 3 - **nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 20.02.2013 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych związanych z dokonywaniem przez Wnioskodawcę transakcji sprzedaży pożyczonych papierów wartościowych tzw. sprzedaży krótkiej (pytanie Nr 1 i 3).

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest osobą fizyczną, polskim rezydentem podatkowym (dalej: „Wnioskodawca”).

Wnioskodawca będzie uzyskiwał przychody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, w tym z odpłatnego zbycia pożyczonych papierów wartościowych, czyli będzie dokonywał tzw. krótkiej sprzedaży papierów wartościowych.

Podmioty, których papiery wartościowe będzie nabywał Wnioskodawca są notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych S.A. w Warszawie lub też nie są notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych S.A. w Warszawie. W ramach krótkiej sprzedaży Wnioskodawca jako pożyczkobiorca zawrze umowę pożyczki papierów wartościowych, które następnie sprzeda na własny rachunek. Następnie Wnioskodawca obowiązany będzie do odkupienia takich samych papierów wartościowych, aby zwrócić je pożyczkodawcy w określonym terminie. W związku ze zmianą kursów papierów wartościowych w czasie możliwe jest osiągnięcie dochodu albo straty na takiej transakcji. Określona ilość papierów wartościowych ma bowiem różną wartość pieniężną w czasie. Transakcja krótkiej sprzedaży polega zatem najpierw na sprzedaży pożyczonych papierów wartościowych, następnie ich odkupieniu i oddaniu pożyczkodawcy. Transakcja jest opłacalna dla Wnioskodawcy w sytuacji jeżeli wartość odkupu papierów wartościowych jest jak najniższa, a notowania na GPW lub wartość innych papierów wartościowych pozostają w trendzie malejącym.

Wnioskodawca będzie zaciągał pożyczki w papierach wartościowych od pożyczkodawców (dalej łącznie: „Pożyczkodawca”). Zawierane umowy pożyczki papierów wartościowych będą określały konkretną datę do jakiej ma nastąpić zwrot pożyczki. W zależności od sytuacji na rynku finansowym, w celu maksymalizacji zysków lub w celu minimalizacji straty, może zdarzyć się zawieranie aneksów (w tym kilkukrotnych) do umów pożyczek, określających późniejszy termin zwrotu pożyczki niż ten określony w pierwotnej umowie. Aneksy będą zawierane przed terminem zwrotu określonym w pierwotnej umowie i będą odraczały termin zwrotu pożyczki na kolejne miesiące lub lata.

Zlecenia krótkiej sprzedaży dokonywane przez Wnioskodawcę będą realizowane przez dom maklerski, w którym prowadzić będzie on swój rachunek (dalej „Dom maklerski”). Dom maklerski zgodnie z przepisem art. 39 ust. 3 Ustawy PIT będzie miał obowiązek, w terminie do końca lutego roku następującego po roku podatkowym, przesłać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, imienne informacje (na formularzu PIT-8C) o wysokości dochodu z odpłatnego zbycia papierów wartościowych.

Ze wstępnych informacji uzyskanych z Domu maklerskiego wynika, że w informacjach PIT-8C w poz. 45, które będą Wnioskodawcy przekazane w tym roku lub w kolejnych latach, zostaną uwzględnione wszystkie przychody jakie otrzyma on w danym roku kalendarzowym ze sprzedaży papierów wartościowych - także tych, które zostaną pożyczone i sprzedane w ramach tzw. krótkiej sprzedaży. Takie postępowanie Dom maklerski argumentuje tym, że będzie musiał zamknąć rozliczenia za dany rok podatkowy, a kwestia tego, czy Wnioskodawca odkupił papiery wartościowe, które pożyczył (i następnie sprzedał) oraz kwestia dokonania zwrotu tych papierów wartościowych pożyczkodawcy, jest dla niego nieistotna.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Czy dochód, tj. prawo do rozpoznania przychodu i kosztu jego uzyskania dla Wnioskodawcy z tytułu dokonania tzw. transakcji krótkiej sprzedaży (sprzedaży pożyczonych papierów wartościowych), powstaje w dniu dokonania zwrotu pożyczonych papierów wartościowych lub w dniu, w którym ten zwrot zgodnie z zawartą umową miał nastąpić?
2.  Czy zawarcie aneksów do umów pożyczek wydłużających termin zwrotu pożyczonych papierów wartościowych na rok kolejny lub kolejne lata wpływa na moment określenia dochodu (tj. prawa do rozpoznania przychodu i kosztu jego uzyskania) z tytułu dokonania transakcji krótkiej sprzedaży?
3.  Czy w przypadku gdy zwrot pożyczonych papierów wartościowych nie nastąpi w terminie zwrotu określonym w umowie lub aneksie do umowy, to Wnioskodawca w momencie późniejszego dokonania zwrotu będzie uprawniony do uwzględnienia tego kosztu w rozliczeniu za rok podatkowy, w którym minął termin zwrotu pożyczonych papierów wartościowych, tj. będzie uprawniony do korekty zeznania podatkowego PIT-38 za rok podatkowy, w którym powstał dla niego przychód z tytułu sprzedaży pożyczonych papierów wartościowych i ujęcia kosztu uzyskania przychodów w tym zeznaniu, natomiast jeżeli zwrot pożyczonych papierów wartościowych zostanie dokonany przed złożeniem zeznania podatkowego PIT-38 (tj. do dnia 30 kwietnia roku następnego) będzie miał on prawo do uwzględnienia tego kosztu w zeznaniu podatkowym za rok, w którym powinien nastąpić zwrot pożyczonych papierów wartościowych?
4.  Czy w przypadku gdy w otrzymanej od Domu Maklerskiego przez Wnioskodawcę informacji PIT-8C będzie wskazany przychód z tytułu sprzedaży papierów wartościowych w ramach krótkiej sprzedaży - mimo, iż zgodnie z umową lub aneksem do umowy nie upłynął jeszcze termin zwrotu pożyczonych papierów wartościowych - Wnioskodawca będzie uprawniony do nieuwzględnienia w swoim zeznaniu rocznym przychodów z tytułu sprzedaży papierów wartościowych w ramach transakcji krótkiej sprzedaży, w których nie nastąpił jeszcze (zgodnie z umową lub aneksem do umowy) zwrot pożyczonych papierów wartościowych?

Przedmiot niniejszej interpretacji stanowi odpowiedź na pytanie Nr 1 i Nr 3 wniosku. Odpowiedź w zakresie pytania Nr 2 i 4 zostanie udzielona w odrębnych interpretacjach.

Zdaniem Wnioskodawcy,

Ad. 1

W ocenie Wnioskodawcy dochód (tj. prawo do rozpoznania przychodu i kosztu jego uzyskania) dla niego z tytułu dokonania transakcji krótkiej sprzedaży, powstaje w dniu dokonania zwrotu pożyczonych papierów wartościowych lub w dniu w którym ten zwrot zgodnie z zawartą umową miał nastąpić. Przychód ten nie powstaje zatem w dniu, w którym Wnioskodawca sprzedał pożyczone papiery wartościowe.

Stanowisko takie wynika wprost z literalnego brzmienia przepisu art. 24 ust. 13 i 14 Ustawy PIT. Zgodnie z ust. 13: „W przypadku odpłatnego zbycia pożyczonych papierów wartościowych na zasadach określonych w odrębnych przepisach (sprzedaż krótka), dochód ustala się na dzień, w którym nastąpił zwrot pożyczonych papierów wartościowych lub miał nastąpić, zgodnie z zawartą umową pożyczki tych papierów.”

Stosownie natomiast do brzmienia ust. 14: „Dochodem, o którym mowa w ust. 13, uzyskanym w roku podatkowym, jest różnica między sumą przychodów z odpłatnego zbycia pożyczonych papierów wartościowych a wydatkami poniesionymi na nabycie zwróconych papierów wartościowych.”

W związku z tym, w przypadku gdy umowa pożyczki została zawarta w jednym roku, a termin zwrotu (zgodnie z umową) jest wyznaczony na kolejne lata, to przychód będzie można określić dopiero w roku, w którym nastąpi zwrot zgodnie z umową, nawet jeżeli Wnioskodawca dokona sprzedaży pożyczonych papierów wartościowych w roku, w którym otrzyma od pożyczkodawcy papiery wartościowe. Z uwagi na fakt, iż wniosek taki znajduje wprost poparcie wykładni językowej wskazanego przepisu nie ma uzasadnienia dla określenia innego dnia, na który powinno ustalać się przychód. Co więcej, dochód lub stratę jaką Wnioskodawca zrealizuje na transakcji krótkiej sprzedaży można określić dopiero gdy Wnioskodawca odkupi papiery wartościowe, gdyż to ten wydatek stanowi dla niego koszt uzyskania przychodu. Nie można zatem uznać, że w jednym roku dla Wnioskodawcy powstaje przychód, a dopiero w kolejnych latach powstaje koszt uzyskania tego przychodu.

W sytuacji natomiast gdy dzień zwrotu pożyczki ustalony w umowie już minął a pożyczone papiery wartościowe nie zostały zwrócone przez podatnika to należy uznać, że przychód należy określić w dniu wskazanym w umowie. Koszt uzyskania przychodów będzie mógł natomiast zostać rozpoznany dopiero w chwili nabycia i zwrotu papierów wartościowych pożyczkodawcy. W przypadku krótkiej sprzedaży dochód powinien być określany na dzień zwrotu papierów wartościowych lub na dzień, w którym zwrot ten zgodnie z zawartą umową miał nastąpić.

Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych wydanych przez Ministra Finansów. Przykładowo można wskazać na interpretację indywidualną z dnia 4 stycznia 2008 r. (znak ILPB2/415-203/07-2/PW), w której Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu uznał za prawidłowe stanowisko podatnika zgodnie z którym:

„Aby Dom Maklerski mógł pożyczyć papiery wartościowe będące własnością klienta Domu Maklerskiego podpisywana jest ramowa umowa pożyczki pomiędzy klientem a Domem Maklerskim, określająca ogólne zasady udzielania takich pożyczek. Doprecyzowanie ramowej umowy pożyczki w zakresie konkretnych papierów wartościowych, będących przedmiotem pożyczek następuje poprzez złożenie przez klienta dyspozycji udzielenia pożyczki papierów wartościowych. Na jej podstawie Dom Maklerski w przypadku gdy znajdzie się osoba zainteresowana pożyczeniem tych papierów, pożycza wskazane w niej papiery innej osobie w celu ich sprzedaży. Osoba ta ma obowiązek zwrotu tych samych papierów co do rodzaju, w tej samej ilości. W przypadku krótkiej sprzedaży regulowanej przez wskazane wyżej rozporządzenie pożyczkobiorca zobowiązany jest do ustanowienia zabezpieczenia dla pożyczanych mu papierów, a Dom Maklerski w przypadku jeśli pożyczkodawca będący klientem domu maklerskiego zażąda zwrotu pożyczonych papierów, może zażądać od pożyczkobiorcy natychmiastowego odkupienia i zwrotu pożyczonych papierów. W takim przypadku Dom Maklerski w pewnym stopniu pilnuje obowiązku zwrotu przez pożyczkobiorcę pożyczonych mu papierów.

W przypadku opisywanej powyżej umowy pożyczki pomiędzy klientami Domu Maklerskiego, która jest jedynie przedstawiona Domowi Maklerskiemu do wykonania, Dom Maklerski nie może wymusić na pożyczkobiorcy zwrotu papierów w określonej w umowie dacie.

Jednak nawet przy założeniu, że pożyczkobiorca nie zwróci pożyczonych papierów przychód uzyskany przez pożyczkobiorcę z ich sprzedaży zostanie wykazany przez Dom Maklerski w informacji PIT-8C jako dochód, ponieważ pożyczkobiorca nie będzie mógł wykazać się żadnymi kosztami uzyskania tego przychodu,”

Z tych względów Wnioskodawca stoi na stanowisku, że przychód z dokonywanych przez niego transakcji krótkiej sprzedaży powinien wystąpić oraz zostać wykazany w zeznaniu podatkowym za rok, w którym Wnioskodawca dokonana zwrotu pożyczonych papierów wartościowych lub w roku, w którym zwrot ten, zgodnie z umową pożyczki, powinien nastąpić.

Z kolei koszt podatkowy również powinien wystąpić oraz zostać wykazany w zeznaniu podatkowym za rok, w którym Wnioskodawca dokona zwrotu pożyczonych papierów wartościowych lub w dniu w którym zgodnie z umową powinien nastąpić zwrot papierów wartościowych, w wysokości wydatku poniesionego na nabycie papierów wartościowych następnie zwróconych Pożyczkodawcy.

Ad. 3

W ocenie Strony w przypadku gdy zwrot pożyczonych papierów wartościowych nie nastąpi w terminie zwrotu określonym w umowie pożyczki lub aneksie do umowy pożyczki, to Wnioskodawca w momencie późniejszego dokonania zwrotu będzie uprawniony do uwzględnienia tego kosztu w rozliczeniu za rok podatkowy, w którym minął termin zwrotu pożyczonych papierów wartościowych czyli będzie uprawniony do korekty zeznania podatkowego PIT-38 za rok podatkowy, w którym powstał dla niego przychód z tytułu sprzedaży pożyczonych papierów wartościowych. Natomiast jeżeli zwrot pożyczonych papierów wartościowych zostanie faktycznie dokonany przed złożeniem zeznania podatkowego PIT-38 (tj. w roku kolejnym jednakże nie później niż do dnia 30 kwietnia tego roku) Wnioskodawca będzie miał prawo do uwzględnienia tego kosztu w tym zeznaniu podatkowym.

Z uwagi na fakt, iż dochód z transakcji krótkiej sprzedaży (tj. określenie przychodu i kosztu jego uzyskania) powinien być określony na moment zwrotu papierów wartościowych, w przypadku gdy zwrot tych papierów wartościowych nie nastąpi, to Wnioskodawca nie będzie uprawniony do rozpoznania kosztu uzyskania przychodu na ten moment. Prawo do wykazania kosztu podatkowego powstanie natomiast w chwili dokonania faktycznego zwrotu pożyczonych papierów wartościowych. W takim przypadku uzyskany przychód będzie musiał zostać opodatkowany na zasadach określonych w art. 24 ust. 13 i 14 Ustawy PIT.

Jeżeli natomiast w późniejszym okresie Wnioskodawca dokona zwrotu pożyczonych papierów wartościowych Pożyczkodawcy, to będzie uprawniony do rozpoznania kosztu uzyskania przychodu, jakim jest wydatek na nabycie papierów wartościowych, które mają zostać zwrócone.

Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku gdy dokona on zwrotu pożyczonych papierów wartościowych przed złożeniem rocznego zeznania, tj. zakupi papiery wartościowe i dokona ich zwrotu do dnia 30 kwietnia roku następnego, to będzie miał możliwość uwzględnienia kosztu (jakim jest wydatek na nabycie zwracanych papierów wartościowych) w zeznaniu PIT-38 za rok, w którym miał nastąpić zwrot papierów wartościowych. W ten sposób uniknie on konieczności późniejszego dokonywania korekty zeznania rocznego PIT-38.

W przypadku gdy Wnioskodawca uwzględni w złożonym zeznaniu rocznym PIT-38 przychód ze sprzedaży papierów wartościowych, których zwrotu nie dokonał w terminie, a następnie dokona zwrotu pożyczonych papierów wartościowych, już po dniu 30 kwietnia roku kolejnego, to będzie on uprawniony do uwzględnienia tego kosztu w rozliczeniu za okres, za który powstał przychód. Będzie on zatem uprawniony do wstecznego uwzględnia kosztu uzyskania przychodu w skorygowanym rocznym zeznaniu PIT-38 za rok, w którym powinien nastąpić zwrot pożyczonych papierów wartościowych (zgodnie z umową lub aneksem do umowy).

W ocenie Wnioskodawcy koszt jakim jest wydatek na nabycie papierów wartościowych, które mają zostać zwrócone jest kosztem bezpośrednio powiązanym z przychodem - zbyciem pożyczonych papierów wartościowych. Z tego względu konieczne jest uwzględnienie tego kosztu w roku podatkowym, w którym powstał przychód ze zbycia pożyczonych papierów wartościowych. W Ustawie PIT nie ma przepisu (analogicznego do art. 22 ust. 5a mającego zastosowanie np. w odniesieniu do podatników prowadzących księgi rachunkowe), który rozstrzygałby kiedy uwzględnić należy ten koszt w przypadku dochodu z tytułu krótkiej sprzedaży, a zatem należy uznać, iż koszt uzyskania przychodów jest kosztem bezpośrednio związanym z uzyskanym przychodem.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się w zakresie pytania Nr 1 za prawidłowe – w części dotyczącej rozpoznania przychodu z tytułu dokonania transakcji krótkiej sprzedaży, powstałego w dniu dokonania zwrotu pożyczonych papierów wartościowych lub w dniu, w którym ten zwrot zgodnie z zawartą umową miał nastąpić, natomiast w części dotyczącej rozpoznania kosztu uzyskania przychodów w sytuacji gdy dzień zwrotu pożyczonych papierów wartościowych ustalony w umowie pożyczki minął, natomiast Wnioskodawca dokona zwrotu pożyczonych papierów wartościowych po dniu, w którym zwrot ten miał nastąpić - za nieprawidłowe oraz w zakresie pytania Nr 3 – za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Ustawodawca w art. 10 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy wymienił jako odrębne źródło przychodu kapitały pieniężne i prawa majątkowe, określając jednocześnie, że do tego źródła zaliczone zostały również przychody z odpłatnego zbycia prawa majątkowych, innych niż wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy.

Stosownie do treści art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) ww. ustawy przychodem z kapitałów pieniężnych są m.in. należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane przychody z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych.

Podkreślenia wymaga, iż zgodnie z definicją zawartą w art. 5a pkt 11 ww. ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o papierach wartościowych - oznacza to papiery wartościowe, o których mowa w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2010 r. Nr 211, poz. 1384 oraz z 2011 r. Nr 106, poz. 622, Nr 131, poz. 763 i Nr 234, poz. 1391).

Stosownie do przepisu art. 30b ust. 1 ww. ustawy, podatek dochodowy od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych i z realizacji praw z nich wynikających oraz odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną z tytułu albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, wynosi 19% uzyskanego dochodu.

Dochodem, o którym mowa w ust. 1 art. 30b, zgodnie z dyspozycją przepisu art. 30b ust. 2 ww. ustawy, jest między innymi osiągnięta w roku podatkowym różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 22 ust. 1f lub ust. 1g, lub art. 23 ust. 1 pkt 38, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 13 i 14 ww. ustawy.

Zgodnie z art. 24 ust. 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w przypadku odpłatnego zbycia pożyczonych papierów wartościowych na zasadach określonych w odrębnych przepisach (sprzedaż krótka), dochód ustala się na dzień, w którym nastąpił zwrot pożyczonych papierów wartościowych lub miał nastąpić, zgodnie z zawartą umową pożyczki tych papierów. Dochodem z tego tytułu, uzyskanym w roku podatkowym jest różnica między sumą przychodów z odpłatnego zbycia pożyczonych papierów wartościowych a wydatkami poniesionymi na nabycie zwróconych papierów wartościowych (art. 24 ust. 14 ww. ustawy).

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca jest osobą fizyczną, polskim rezydentem podatkowym. Wnioskodawca będzie uzyskiwał przychody z odpłatnego zbycia pożyczonych papierów wartościowych podmiotów notowanych na giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie lub też podmiotów nie notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych, czyli będzie dokonywał tzw. krótkiej sprzedaży papierów wartościowych.

Wnioskodawca jako pożyczkobiorca będzie zawierał umowę pożyczki papierów wartościowych, które następnie sprzeda na własny rachunek. Wnioskodawca obowiązany będzie do odkupienia takich samych papierów wartościowych, aby zwrócić je pożyczkodawcy w określonym terminie. Zlecenia krótkiej sprzedaży dokonywane przez Wnioskodawcę będą realizowane przez dom maklerski, w którym Wnioskodawca prowadzić będzie swój rachunek.

Wątpliwości Wnioskodawcy budzi kwestia prawidłowości ustalenia dochodu, tj. prawa do rozpoznania przychodu i kosztu jego uzyskania dla Wnioskodawcy z tytułu dokonania tzw. transakcji krótkiej sprzedaży, powstałego w dniu dokonania zwrotu pożyczonych papierów wartościowych lub w dniu, w którym ten zwrot zgodnie z zawartą umową miał nastąpić.

Z podatkowego punktu widzenia „sprzedaż krótką” o której mowa w art. 24 ust. 13 ww. ustawy należy traktować analogicznie jak sprzedaż papierów wartościowych, z tym zastrzeżeniem, że przepisy podatkowe odrębnie regulują sposób ustalenia dochodu z tej transakcji.

Transakcja krótkiej sprzedaży polega najpierw na sprzedaży pożyczonych papierów wartościowych, następnie ich odkupieniu i oddaniu pożyczkodawcy.

Z powyższego wynika, że transakcja krótkiej sprzedaży składa się z kilku etapów. Na początku inwestor pożycza od innego uczestnika rynku akcje spółki. W drugiej fazie transakcji krótkiej sprzedaży inwestor sprzedaje pożyczone akcje na rynku. Aby zamknąć transakcję krótkiej sprzedaży, inwestor odkupuje na rynku akcje spółki, które wcześniej sprzedał i oddaje je pożyczkodawcy.

Należy zauważyć, iż wyżej przywołany przepis art. 24 ust. 13 i ust. 14 ww. ustawy jest przepisem odnoszącym się do szczególnych zasad ustalania dochodu związanego ze sprzedażą krótką.

W związku z powyższym odnosząc się do stanowiska Wnioskodawcy w przedmiocie zadanego pytania Nr 1 przy ustalaniu dochodu z tytułu sprzedaży pożyczonych papierów wartościowych Wnioskodawca rozpozna przychód z tytułu dokonania transakcji krótkiej sprzedaży, powstały w dniu dokonania zwrotu pożyczonych papierów wartościowych lub w dniu, w którym ten zwrot zgodnie z zawartą umową miał nastąpić.

Natomiast nie można zgodzić się ze stanowiskiem Wnioskodawcy, iż przy ustalaniu dochodu ze sprzedaży pożyczonych papierów wartościowych w sytuacji, gdy dzień zwrotu pożyczonych papierów wartościowych ustalony w umowie pożyczki minął, natomiast Wnioskodawca dokona zwrotu pożyczonych papierów wartościowych po dniu, w którym zwrot ten miał nastąpić - Wnioskodawca rozpozna koszt uzyskania przychodów w chwili nabycia i zwrotu papierów wartościowych pożyczkodawcy - ponieważ w zaistniałej sytuacji koszt uzyskania przychodu nie wystąpi.

Odkupienie przez Wnioskodawcę pożyczonych papierów wartościowych po terminach wskazanych w art. 24 ust. 13 w związku z art. 14 ww. ustawy skutkować będzie tym, że nie zostaną spełnione przesłanki do uznania przedmiotowej transakcji jako sprzedaży krótkiej w rozumieniu wyżej przywołanego art. 24 ust. 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ do dnia, w którym zgodnie z zawartą umową pożyczki zwrot ten miał nastąpić, Wnioskodawca zwrotu pożyczonych papierów nie dokonał.

Uzyskany przychód ze sprzedaży przedmiotowych papierów wartościowych Wnioskodawca powinien opodatkować zgodnie z przepisem art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z dyspozycją przepisu art. 30b ust. 2 pkt 1 ww. ustawy.

Następnie odnosząc się do wątpliwości Wnioskodawcy, wynikającej z treści pytania Nr 3, tj. czy w przypadku gdy zwrot pożyczonych papierów wartościowych nie nastąpi w terminie zwrotu określonym w umowie lub aneksie do umowy, to Wnioskodawca w momencie późniejszego dokonania zwrotu będzie uprawniony do uwzględnienia tego kosztu w rozliczeniu za rok podatkowy, w którym minął termin zwrotu pożyczonych papierów wartościowych, tj. będzie uprawniony do korekty zeznania podatkowego PIT-38 za rok podatkowy, w którym powstał dla niego przychód z tytułu sprzedaży pożyczonych papierów wartościowych i ujęcia kosztu uzyskania przychodów w tym zeznaniu, natomiast jeżeli zwrot pożyczonych papierów wartościowych zostanie dokonany przed złożeniem zeznania podatkowego PIT-38 (tj. do dnia 30 kwietnia roku następnego) będzie miał on prawo do uwzględnienia tego kosztu w zeznaniu podatkowym za rok, w którym powinien nastąpić zwrot pożyczonych papierów wartościowych, należy wskazać, jak niżej.

Wyżej przywołany przepis art. 24 ust. 13 i ust. 14 ww. ustawy jest przepisem odnoszącym się do szczególnych zasad ustalania dochodu związanego ze sprzedażą krótką. Zatem nie można uznać, iż w opisanym przez Wnioskodawcę opisie zdarzenia przyszłego będziemy mieli do czynienia ze sposobem ustalenia tego dochodu na zasadach określonych w art. 24 ust. 13 ww. ustawy.

W opisanej sytuacji, gdy Wnioskodawca dokona odpłatnego zbycia pożyczonych papierów wartościowych, jednakże nie dokona odkupienia i zwrotu pożyczonych papierów wartościowych w ustalonym w umowie terminie, nie nastąpi tym samym zamknięcie transakcji krótkiej sprzedaży.

Powyższe będzie skutkować tym, że nie będziemy mieli do czynienia ze sprzedażą krótką, w rozumieniu przepisu art. 24 ust. 13 ww. ustawy. W konsekwencji, Wnioskodawca zobowiązany będzie ustalić dochód z tytułu zbycia pożyczonych papierów wartościowych w oparciu o przepis art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zgodnie z dyspozycją przepisu art. 30b ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, który w przedstawionym zdarzeniu przyszłym będzie równy uzyskanemu przychodowi. Wnioskodawca nie rozpozna kosztów uzyskania przychodów.

Zatem nie można zgodzić się ze stanowiskiem Wnioskodawcy, iż w momencie późniejszego dokonania zwrotu będzie uprawniony do uwzględnienia tego kosztu w rozliczeniu za rok podatkowy, w którym minął termin zwrotu pożyczonych papierów wartościowych, poprzez dokonanie korekty zeznania podatkowego PIT-38 za rok podatkowy, w którym powstał dla niego przychód z tytułu sprzedaży pożyczonych papierów wartościowych i ujęcia kosztu uzyskania przychodów w tym zeznaniu, jak również w sytuacji, gdy zwrot pożyczonych papierów wartościowych zostanie dokonany przed złożeniem zeznania podatkowego PIT-38 (tj. do dnia 30 kwietnia roku następnego) Wnioskodawca będzie miał prawa do uwzględnienia tego kosztu w zeznaniu podatkowym za rok, w którym powinien nastąpić zwrot pożyczonych papierów wartościowych.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.