Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT1.4011.713.2024.1.AS
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-01-17
Teza: Skutki podatkowe podpisania ugody z bankiem dotyczącej
kredytu hipotecznego.
Słowa kluczowe: kredyt-kredyt hipoteczny
kredyt-przewalutowanie kredytu
odsetki-odsetki za zwłokę
przychód
umowa-nieważność umowy
zwrot-zwrot wydatków
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Zwolnienia przedmiotowe.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Źródła przychodów.-Przychody z innych źródeł.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 11-ust. 1
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 20-ust. 1
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 3-art. 21-ust. 1-pkt 95b

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

łowe

    Szanowna Pani,
    stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

28 października 2024 r. wpłynął Pani wniosek z 22 października 2024 r. o wydanie
    interpretacji indywidualnej, który dotyczy skutków podatkowych podpisania ugody z
    bankiem dotyczącej kredytu hipotecznego. Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

W 2021 r. spłaciła Pani kredyt hipoteczny waloryzowany kursem CHF, zaciągnięty w 2004 r.
    na kwotę 144.500 PLN, co stanowiło 49.515,013 CHF, i wytoczyła Pani pozew Bankowi
    dotyczący stwierdzenia nieważności umowy.
    Sąd Okręgowy w (...) Wydział Cywilny (...) 2023 r. uznał Pani roszczenia. Bank złożył
    apelację, lecz przed kolejną sprawą zaproponował ugodę, na którą się Pani zgodziła.
    Ugodę następującej treści:
    1. Strony potwierdzają, że Klientowi przysługują następujące roszczenia w stosunku do
      Banku wynikające ze świadczeń spełnionych w wykonaniu Umowy:
    – 108.626,85 PLN tytułem rat kapitałowo-odsetkowych;
    – 35.234,01 CHF tytułem rat kapitałowo-odsetkowych;
    – 378 PLN tytułem Ubezpieczenia Niskiego Wkładu Własnego;
    – 2.890 PLN tytułem opłaty i prowizje związane z kredytem;
    – 49.802,16 PLN tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie wyliczonych za okres od
      dnia wpływu pozwu do Banku, tj. (...) 2021 r. do dnia (...) 2024 r.
    Tym samym Klientowi przysługują w stosunku do Banku roszczenia o zapłatę w wysokości
    161.697,01 PLN oraz 35.234,01 CHF, a więc łączne roszczenie o zapłatę w wysokości
    317.480,66 PLN, przy czym spłaty dokonane w CHF zostały przeliczone na PLN po średnim
    kursie CHF z dnia 23 lipca 2024 r. według Tabeli kursów średnich walut obcych
    publikowanej przez Narodowy Bank Polski na stronie www.nbp.pl (dalej jako „Roszczenie
    Klienta”).
    2. Strony potwierdzają, iż w związku z wykonaniem Umowy (wypłatą kapitału kredytu)
      Bankowi przysługuje w stosunku do Klienta roszczenie o zapłatę 144.500 PLN (dalej
      jako „Roszczenie Banku”).
    3. Strony niniejszym dokonują potrącenia Roszczenia Klienta w wysokości 317.480,66
      PLN z Roszczeniem Banku w wysokości 144.500 PLN, wobec czego wierzytelności te
      umarzają się nawzajem do wysokości niższej z tych wierzytelności, a więc do
      wysokości 144.500 PLN.
    4. Na skutek dokonanego potrącenia Bank zobowiązany jest do zapłaty na rzecz Klienta
      pozostałej kwoty przysługującego mu roszczenia, tj. 172.980,66 PLN.
    5. Bank dodatkowo w ramach Ugody zobowiązuje się dokonać zwrotu na rzecz Klienta
      kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 9.450 PLN.
    Pytania
    Czy w związku z opisanym stanem faktycznym zachodzi konieczność podatkowa?
    Pani stanowisko w sprawie
    W Pani ocenie wzajemne potrącenia wzajemnych wierzytelności z Bankiem nie prowadzi
    do przysporzenia majątkowego, a więc nie podlega opodatkowaniu.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od
    osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.):
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art.
      24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy
      przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym.
      Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła
      przychodów.
    Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji
      praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b,
      art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w
      roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych
      świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od
    osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.
    Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad
    kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu.
    Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww.
    ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym
    pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych
    nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za
    przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym
    przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o
    charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.
    O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych
    można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania
    określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też
    innych nieodpłatnych świadczeń), czy też na skutek określonego zdarzenia powodującego
    zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone
    przysporzenie majątkowe.
    Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła
    przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
    Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10
    ust. 1 pkt 9 „inne źródła”.
    W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego
      wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu
      przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z
      tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z
      indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz
      osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z
      ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu

      umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14,
      dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja
    przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii
    zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.
    O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy
    u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
    W opisie sprawy wskazała Pani, że Sąd uznał Pani roszczenia. Bank złożył apelację, lecz
    przed kolejną sprawą zaproponował ugodę, na którą się Pani zgodziła. Zaproponowana
    przez bank ugoda stanowi o wzajemnych rozliczeniach pomiędzy Panią a bankiem. Na
    kwotę roszczenia, które przysługują Pani od banku składają się:
    a) kwoty, które mają swoje źródło w zawartej umowie kredytowej, tj. raty kapitałowo-
      odsetkowe, Ubezpieczenie Niskiego Wkładu Własnego, opłaty i prowizje związane z
      kredytem,
    b) odsetki ustawowe za opóźnienie,
    c) koszty zastępstwa procesowego.
    Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024
    r. poz. 1646):
      Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas
      oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a
      kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w
      umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych
      terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
    Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są
    obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy
    dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca
    osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych).
    W opisanej przez Panią sytuacji bank dokonując wyliczenia ostatecznej kwoty do wypłaty
    na Pani rzecz uwzględni poniesione wcześniej przez Panią koszty w związku z zawarciem
    umowy kredytowej. Przy czym kwota zwrotu stanowić będzie nadwyżkę wpłaconych przez
    Panią środków ponad wypłacony Pani kapitał. Zatem kwota zwrotu uwzględniona w
    ugodzie nie powoduje faktycznego przyrostu w Pani majątku, a jedynie „wyrównanie”
    wcześniejszego zmniejszenia w Pani majątku. Wobec tego zwrot ten nie spełnia celu
    przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika – ani poprzez zwiększenie aktywów
    ani poprzez zmniejszenie jego pasywów, a tym samym po Pani stronie jako kredytobiorcy
    nie powstanie przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od
    osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu.
    Z kolei instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego,
    zgodnie z którym:
      Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może
      żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby
      opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie
      ponosi.
    Jednocześnie stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych:
      Wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności
      niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku

      dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej
      zaniechano poboru podatku.
    Jak wynika z brzmienia tego przepisu zwolnienie to obejmuje tylko takie odsetki, które
    spełniają równocześnie dwa warunki:
    1) są naliczane z tytułu nieterminowej wypłaty należności,
    2) świadczenia, od których są naliczane, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem
      dochodowym, są wolne od podatku dochodowego lub na podstawie przepisów
      Ordynacji podatkowej zaniechano od nich poboru podatku.
    Skoro kwota zwrotu ustalona w ugodzie nie podlega opodatkowaniu podatkiem
    dochodowym od osób fizycznych, to wypłacone od tego odsetki ustawowe za opóźnienie
    korzystają ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych.
    W odniesieniu natomiast do zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, zwrot ten także nie
    stanowi przysporzenia majątkowego i nie podlega opodatkowaniu podatkiem
    dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem kosztów nie
    wystąpiło po Pani stronie realne przysporzenie majątkowe.
    Wynika to z tego, że koszty te w pierwszej kolejności zostały sfinansowane z własnych
    środków powoda, a następnie na podstawie ugody zostały mu zwrócone. W takim
    wypadku kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej nakładów – nie jest więc
    przychodem podlegającym opodatkowaniu. Dla celów podatkowych otrzymana kwota
    tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego jest obojętna podatkowo.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego,
    który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Wydając interpretacje indywidualne organ nie weryfikuje kwot i obliczeń. Zgodnie bowiem
    z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na
    podatniku spoczywa obowiązek określenia podstawy opodatkowania, a prawidłowość
    takiego obliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu
    podatkowym.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze
      zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pani sytuacja będzie
      zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się
      Pani do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
        1) z zastosowaniem art. 119a;
        2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5
        ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
        3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
      interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie
      ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.