Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB3/423-41/14-5/JG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2014-05-02
Teza: Podatek dochodowy od osób prawnych w zakresie momentu zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu, powstania przychodu podatkowego z tytułu ustanowienia nieodpłatnej służebności przesyłu, możliwości zaliczenia wydatków na wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, opłaty sądowe i opłaty notarialne związane z ustanowieniem służebności przesyłu oraz odszkodowania wypłacane w związku ze zniszczeniami plonów i innych zasadzeń do kosztów wytworzenia środka trwałego.
Słowa kluczowe: przychód; służebność-służebność przesyłu; świadczenie-świadczenie nieodpłatne
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2-art. 12

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przedstawione we wniosku z 31 stycznia 2014 r. (data wpływu 5 lutego 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie powstania przychodu podatkowego z tytułu ustanowienia nieodpłatnej służebności przesyłu - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 5 lutego 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie:

*   momentu zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu,
*   powstania przychodu podatkowego z tytułu ustanowienia nieodpłatnej służebności przesyłu,
*   możliwości zaliczenia wydatków na wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, opłaty sądowe i opłaty notarialne związane z ustanowieniem służebności przesyłu oraz odszkodowania wypłacane w związku ze zniszczeniami plonów i innych zasadzeń do kosztów wytworzenia środka trwałego.

We wniosku przedstawiono następujące stany faktyczne oraz opisy zdarzeń przyszłych.

Spółka (zwana dalej: „Wnioskodawcą”) posiada status przedsiębiorstwa wodociągowo- kanalizacyjnego w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 z późn. zm.) i świadczy usługi w zakresie zaopatrzenia w wodę, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych bezpośrednio na rzecz odbiorców.

Przedmiotem działalności Spółki jest między innymi:

*   pobór i uzdatnianie wody (PKD 41.00.A.);
*   działalność usługowa w zakresie rozprowadzania wody (PKD 41.00.B.);
*   odprowadzanie ścieków (PKD 90.00.D.);
*   wykonywanie robót ogólnobudowlanych w zakresie obiektów liniowych (45.21.C.);
*   wykonywanie robót ogólnobudowlanych w zakresie rozdzielczych obiektów liniowych (45.21.D.);
*   wykonywanie robót ogólnobudowlanych w zakresie obiektów inżynierskich, gdzie indziej niesklasyfikowanych (45.21.F.);
*   wykonywanie instalacji wodno-kanalizacyjnych (45.33.B.);
*   wykonywanie pozostałych instalacji budowlanych (45.34.Z.).

W związku z prowadzoną działalnością:

(Stan faktyczny 1)

Wnioskodawca ponosi wydatki w postaci wynagrodzeń za ustanowienia służebności przesyłu polegającej na możliwości korzystania z cudzych nieruchomości, przez które przebiega sieć wodno-kanalizacyjna będąca własnością Wnioskodawcy. Służebności przesyłu ustanawiane są na czas nieoznaczony w formie umów (aktów notarialnych) oraz w drodze orzeczeń sądowych. Wynagrodzenia wypłacane są jednorazowo lub w ratach. Wydatki na wynagrodzenie za ustanowienie służebności przesyłu, opisywane w tym stanie faktycznym, nie były ponoszone w związku z budową lub modernizacją środka trwałego.

Służebności dotychczas ustanowione na rzecz Wnioskodawcy powstały m.in. w następujących okolicznościach: w 2013 r. ustanowione zostały trzy służebności przesyłu, w zamian za co Wnioskodawca wypłacił wynagrodzenia w kwotach: 55.219,09 zł, 48.224,00 zł, 6.681,68 zł. Koszty wynagrodzenia ujmowane są na koncie czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów. Następnie co miesiąc obciążają koszty działalności operacyjnej (są zaliczane w księgach rachunkowych do kosztów działalności operacyjnej jako czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów w okresie 22,2 lata). Miesięcznie jest to kwota stanowiąca 1/12 kwoty obliczonej jako 4,5% kwoty wynagrodzenia za ustanowienie służebności, przy czym stawka 4,5% zastosowana została z uwagi na fakt, iż stawkę w tej samej wysokości stosuje się dla amortyzacji sieci wodno-kanalizacyjnej. Wobec powyższego, koszty służebności będą rozliczane przez okres około 22,2 lat. Wnioskodawca w taki sam sposób (w takich samych okresach i wysokości) zalicza te wydatki do kosztów uzyskania przychodu.

Taki sposób rozliczenia ww. wydatków na wynagrodzenia za ustanowienie służebności uzasadnione jest tym, iż zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 330 z późn. zm.) jednostki dokonują czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów, jeżeli dotyczą one przyszłych okresów sprawozdawczych. Wydatki na wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu są kosztem dotyczącym przyszłych okresów sprawozdawczych, a dodatkowo takie ujęcie wydatków stanowi wyraz realizacji zasady współmierności przychodów i kosztów (art. 6 ust. 2 ustawy o rachunkowości).

(Zdarzenie przyszłe 1)

W przyszłości Wnioskodawca będzie ponosił wydatki w postaci wynagrodzeń wypłacanych (jednorazowo lub w ratach) za ustanowienie służebności przesyłu polegającej na możliwości korzystania z cudzych nieruchomości, przez które przebiega sieć wodno-kanalizacyjna będąca własnością Wnioskodawcy. Służebności przesyłu ustanawiane będą na czas nieoznaczony w formie umów (aktów notarialnych) oraz w drodze orzeczeń sądowych. Wydatki te nie będą ponoszone w związku z budową lub modernizacją środka trwałego.

Wnioskodawca ma zamiar dla celów bilansowych, zgodnie z ustawą o rachunkowości z dnia 29 września 1994 r. (Dz.U. z 2009 r. Nr 152, poz. 1223 ze zm.) zaliczać wydatki na wynagrodzenia za ustanowienia służebności przesyłu do kosztów działalności operacyjnej przez (jako) czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów przez okres 22,2 lat. Miesięcznie będzie to kwota stanowiąca 1/12 kwoty obliczonej jako 4,5% kwoty wynagrodzenia za ustanowienie służebności, przy czym stawka 4,5% zastosowana zostanie z uwagi na fakt, iż stawkę w tej samej wysokości stosuje się dla amortyzacji sieci wodno-kanalizacyjnej.

(Stan faktyczny 2)

Na rzecz Wnioskodawcy ustanowione zostały nieodpłatnie służebności przesyłu (na czas nieokreślony) polegające na możliwości korzystania z cudzych nieruchomości, przez które przebiega sieć wodnokanalizacyjna będąca własnością Wnioskodawcy. Wnioskodawca, w związku z ustanowieniem tych służebności wykazał przychód z tytułu nieodpłatnego lub częściowo odpłatnego otrzymania rzeczy lub praw, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

(Zdarzenie przyszłe 2)

Na rzecz Wnioskodawcy ustanawiane będą w przyszłości nieodpłatnie służebność przesyłu (na czas nieokreślony) polegającej na możliwości korzystania z cudzych nieruchomości, przez które przebiega sieć wodnokanalizacyjna będąca własnością Wnioskodawcy.

(Stan faktyczy 3)

Wnioskodawca ponosił wydatki dotyczące zakończonych, trwających oraz planowanych inwestycji (budowy środków trwałych, w postaci sieci wodno-kanalizacyjnych), takie jak: wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, opłaty sądowe i opłaty notarialne związane z ustanowieniem służebności przesyłu, odszkodowania wypłacane w związku ze zniszczeniami plonów i innych zasadzeń powstałymi w związku z realizacją inwestycji.

Ponoszone przez Wnioskodawcę do momentu oddania środka trwałego do używania ww. wydatki są zaliczane do kosztów wytworzenia tego środka trwałego w rozumieniu art. 16g ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.).

(Zdarzenie przyszłe 3)

Wnioskodawca będzie w przyszłości ponosić wydatki dotyczące trwających oraz planowanych inwestycji (budowy środków trwałych, w postaci sieci wodno-kanalizacyjnych), takie jak: wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, opłaty sądowe i opłaty notarialne związane z ustanowieniem służebności przesyłu, odszkodowania wypłacane w związku ze zniszczeniami plonów i innych zasadzeń, powstałymi w związku z realizacją inwestycji.

W związku z powyższymi opisami zadano następujące pytania.

1.  Czy w Stanie faktycznym 1 Wnioskodawca postąpił prawidłowo zaliczając dla potrzeb podatku dochodowego od osób prawnych wydatki w postaci wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu do kosztów uzyskania przychodu innych niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, o których mowa w art. 15 ust. 4d ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.) i rozliczając je przez okres 22,2 lat, czyli w taki sam sposób (w takich samych okresach i w wysokości) w jaki koszty wynagrodzeń są zaliczane w księgach rachunkowych do kosztów działalności operacyjnej (jako) przez czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów?
2.  Czy w Zdarzeniu przyszłym 1 Wnioskodawca jest uprawniony do tego, aby zaliczyć dla potrzeb podatku dochodowego od osób prawnych wydatki w postaci wynagrodzeń z tytułu ustanowienia służebności przesyłu do kosztów uzyskania przychodu innych niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, o których mowa w art. 15 ust. 4d ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.) i rozliczyć je przez okres 22,2 lat, czyli w taki sam sposób (w takich samych okresach i w wysokości) w jaki koszty wynagrodzeń są zaliczane w księgach rachunkowych do kosztów działalności operacyjnej (jako) przez czynne rozliczenia międzyokresowe kosztów?
3.  Czy w Stanie faktycznym 2 Wnioskodawca postąpił prawidłowo uznając, iż powstanie (ustanowienie) na rzecz Wnioskodawcy nieodpłatnej służebności przesyłu, w celu korzystania z cudzej nieruchomości stanowi przychód Wnioskodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.)?
4.  Czy w Zdarzeniu przyszłym 2 po stronie Wnioskodawcy powstanie przychód w rozumieniu ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.) w związku z powstaniem (ustanowieniem) na jego rzecz nieodpłatnej służebności przesyłu, w celu korzystania z cudzej nieruchomości?
5.  Czy w Stanie faktycznym 3 Wnioskodawca postąpił prawidłowo zaliczając wydatki dotyczące zakończonych, trwających oraz planowanych inwestycji (budowa środków trwałych, w postaci sieci wodno-kanalizacyjnych), takie jak: wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, opłaty sądowe i opłaty notarialne związane z ustanowieniem służebności przesyłu, odszkodowania wypłacane w związku ze zniszczeniami plonów i innych zasadzeń powstałymi w związku z realizacją inwestycji, poniesione przez Wnioskodawcę do momentu oddania środka trwałego do używania, do kosztów wytworzenia środka trwałego (z budową którego wydatek został poniesiony) w rozumieniu art. 16g ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.)?
6.  Czy w Zdarzeniu przyszłym 3 wydatki dotyczące trwającej oraz planowanej inwestycji (budowa środków trwałych, w postaci sieci wodno-kanalizacyjnych), takie jak: wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, opłaty sądowe i opłaty notarialne związane z ustanowieniem służebności przesyłu, odszkodowania wypłacane w związku ze zniszczeniami plonów i innych zasadzeń powstałymi w związku z realizacją inwestycji, ponoszone przez Wnioskodawcę do momentu oddania środka trwałego do używania są kosztami wytworzenia tego środka trwałego wymienionymi w art. 16g ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.)?

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytanie nr 4.

Wniosek Spółki w zakresie:

*   pytania nr 1 został rozpatrzony odrębną interpretacją indywidualną wydaną w dniu 2 maja 2014 r. nr ILPB3/423-41/14-2/JG,
*   pytania nr 2 został rozpatrzony odrębną interpretacją indywidualną wydaną w dniu 2 maja 2014 r. nr ILPB3/423-41/14-3/JG,
*   pytania nr 3 został rozpatrzony odrębną interpretacją indywidualną wydaną w dniu 2 maja 2014 r. nr ILPB3/423-41/14-4/JG,
*   pytania nr 5 został rozpatrzony odrębną interpretacją indywidualną wydaną w dniu 2 maja 2014 r. nr ILPB3/423-41/14-6/JG,
*   pytania nr 6 został rozpatrzony odrębną interpretacją indywidualną wydaną w dniu 2 maja 2014 r. nr ILPB3/423-41/14-7/JG.

Zdaniem Wnioskodawcy, postąpił on nieprawidłowo uznając, iż powstanie (ustanowienie) na rzecz Wnioskodawcy nieodpłatnej służebności przesyłu, w celu korzystania z cudzej nieruchomości stanowi przychód Wnioskodawcy w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W przyszłości - zdaniem Wnioskodawcy - nie powstanie przychód w rozumieniu ww. ustawy w związku z powstaniem (ustanowieniem) na jego rzecz nieodpłatnej służebności przesyłu, w celu korzystania z cudzej nieruchomości.

Z przepisu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wynika, że przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności i między innymi wartość otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, z wyjątkiem świadczeń związanych z używaniem środków trwałych otrzymanych przez zakłady budżetowe, gospodarstwa pomocnicze jednostek budżetowych, spółki użyteczności publicznej z wyłącznym udziałem jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków od Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków w nieodpłatny zarząd lub używanie - określone nim wyłączenia, co jest istotne, mają enumeratywny charakter.

Przyjąć przy tym należy, iż z „otrzymaniem nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw” nie mamy do czynienia w sytuacji, gdy czynność prawna jest ze swej istoty zawsze nieodpłatna (np. gdy nieodpłatne nabycie realizowane jest w ramach prawnie dopuszczalnej zasady swobody umów i kształtowania sytuacji prawnej stron).

Istotą służebności przesyłu jest możliwość korzystania przez przedsiębiorcę z nieruchomości stanowiącej własność innych podmiotów w określonym zakresie, tj. wybudowania i korzystania z urządzeń określonych w art. 49 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) w sposób zgodny z przeznaczeniem tych urządzeń (art. 305 (1) - 305 (4) KC). Ustanowienie tej służebności może być zarówno odpłatne, jak i nieodpłatne - zależne jest to tylko od woli stron.

Mając na uwadze fakt, iż przepisy KC dopuszczają ustanowienie służebności przesyłu w ramach czynności nieodpłatnej, to po stronie przedsiębiorstwa, na rzecz którego tę służebność ustanowiono nie powstaje przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a w szczególności przychód z tytułu odpłatnego lub częściowo odpłatnego otrzymania rzeczy lub praw, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.

Powyższy wniosek znajduje pełne uzasadnienie w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym między innymi w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 kwietnia 2013 r. (sygn. akt II FSK 1717/11), w uzasadnieniu którego sformułowana została następująca teza: „ Art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 6 pkt 1-4 u.p.d.o.p. wskazują na trafność tezy, że zawarcie przez strony nieodpłatnej umowy ustanowienia służebności przesyłu na podstawie art. 305 1 k.c. nie stanowi dla przedsiębiorstwa, na rzecz którego tę służebność ustanowiono nieodpłatnego lub częściowo odpłatnego otrzymania rzeczy lub praw, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p.”.

Zaprezentowany powyżej pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego został powielony również w innych orzeczeniach sądów administracyjnych, w tym m.in. w wyroku NSA z 25 września 2013 r. (sygn. II FSK 2642/11), jak również w wyroku NSA z 23 kwietnia 2013 r. (sygn. II FSK 1715/11).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe.

Służebność przesyłu została uregulowana w art. 3051 - 3054 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 121). Istotą służebności przesyłu jest możliwość korzystania przez przedsiębiorcę z nieruchomości stanowiącej prywatną własność w określonym zakresie, tj. wybudowania i korzystania z urządzeń określonych w art. 49 Kodeksu cywilnego w sposób zgodny z przeznaczeniem tych urządzeń (art. 3051 Kodeksu cywilnego).

Ustanowienie służebności przesyłu może być zarówno odpłatne, jak i nieodpłatne - zależne jest to od woli kontrahentów.

Zgodnie z treścią art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.), przychodem, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, jest wartość otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, z wyjątkiem świadczeń związanych z używaniem środków trwałych otrzymanych przez samorządowe zakłady budżetowe w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz spółki użyteczności publicznej z wyłącznym udziałem jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków od Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków w nieodpłatny zarząd lub używanie.

Niezależnie od formy nieodpłatnej realizacji praw lub innych tego rodzaju świadczeń do wyceny przychodu podatkowego tego rodzaju świadczeń stosuje się wartości rynkowe.

Na podstawie bowiem art. 12 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wartość otrzymanych nieodpłatnie praw określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem m.in. czasu i miejsca ich uzyskania. Stosownie natomiast do art. 12 ust. 6 pkt 4 ww. ustawy, wartość nieodpłatnych świadczeń ustala się m.in. na podstawie cen rynkowych stosowanych przy udostępnianiu praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności czasu i miejsca udostępnienia.

W tym miejscu należy jednocześnie zauważyć, że stanowiąc o nieodpłatnych świadczeniach, jako o przychodzie kształtującym podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym, ustawodawca nie zdefiniował przy tym tego pojęcia. Zgodnie jednak z ugruntowanym poglądem, pojęcie to obejmuje wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób prawnych, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy. Bez znaczenia w związku z tym pozostaje forma w jakiej doszło do uzyskania danej korzyści, istotą nieodpłatnego świadczenia jest bowiem sam fakt uzyskania danej korzyści.

Nieodpłatnym świadczeniem jest zatem uzyskana przez podatnika wymierna korzyść majątkowa niezwiązana z poniesieniem wydatków, powstaniem kosztów, z obowiązkiem uiszczenia wynagrodzenia lub inną formą ekwiwalentu. Należy więc przyjąć, że nieodpłatne świadczenie ma miejsce, gdy świadczeniu jednego z podmiotów nie towarzyszy świadczenie drugostronne, co w konsekwencji wyraża się w zaistnieniu stanu, w którym po stronie przyjmującego dochodzi do zwiększenia aktywów bądź zmniejszenia pasywów.

Ustalenie, czy określone świadczenie uzyskane przez podatnika nieodpłatnie stanowi dla niego przychód, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy, wymaga oceny charakteru dokonanego rodzaju czynności, w szczególności zbadania, czy należy ona do czynności przysparzających, w przypadku których strona dokonująca przysporzenia otrzymuje w zamian korzyść majątkową.

Powstanie przychodu ze świadczeń nieodpłatnych należy zatem rozważyć zawsze wtedy, gdy podatnik podatku dochodowego od osób prawnych otrzymuje bez obowiązku świadczenia wzajemnego rzeczy lub prawa, bądź inne świadczenia lub też możliwość korzystania z rzeczy lub praw.

Odnosząc zatem powołane powyżej normy prawne do przedstawionego opisu sprawy należy stwierdzić, że ustanowienie na rzecz Spółki nieodpłatnej służebności przesyłu będzie stanowić dla niej nieodpłatne świadczenie, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Podstawową cechą nieodpłatnego świadczenia jest bowiem sytuacja, w której otrzymujący przysporzenie podmiot nie będzie zobowiązany do jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego. W ujęciu prawnym i gospodarczym zasadnicza cecha służebności przesyłu tkwi w regule ustalenia odpowiedniego wynagrodzenia. Jeżeli zatem zostanie ustanowiona służebność przesyłu bez wynagrodzenia wystąpi przysporzenie majątkowe mające konkretny wymiar finansowy, polegające na tym, że Spółka nie będzie zobowiązana płacić za korzystanie z cudzej nieruchomości. Przy ocenie skutków podatkowych konieczne jest przy tym uwzględnienie stosowanych instrumentów rynkowych.

Biorąc pod uwagę powyższe nie można uznać, że ustanowiona nieodpłatnie służebność przesyłu nie spowoduje dla Spółki przysporzenia majątkowego na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych, albowiem wykorzystywanie przez nią w sposób nieodpłatny cudzych nieruchomości w celu prowadzenia działalności gospodarczej będzie rodzić przysporzenie mające konkretny wymiar finansowy. Spółka nie musi płacić za grunt, przez który przebiega sieć wodnokanalizacyjna służąca prowadzonej przez nią działalności. Dla właścicieli gruntów, na których ustanowiona jest służebność stanowi natomiast obciążenie, tj. nie mogą oni w pełni wykorzystywać posiadanych gruntów.

Podsumowując - w myśl art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - Spółka powinna rozpoznać przychód podatkowy z tytułu ustanowionej na jej rzecz nieodpłatnej służebności przesyłu.

Jednocześnie należy wskazać, że powołane w treści wniosku orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego nie mogą wpłynąć na ocenę prawidłowości przedmiotowej kwestii. Nie negując tych orzeczeń, jako cennego źródła w zakresie wskazywania kierunków wykładni norm prawa podatkowego należy stwierdzić, że zdaniem organu podatkowego, tezy badanych rozstrzygnięć nie mają zastosowania w przedmiotowym postępowaniu, gdyż rozstrzygnięcia te zapadły w indywidualnych sprawach konkretnego podatnika w oparciu o przedstawiony przez nich stan faktyczny i nie są wiążące dla organu wydającego niniejszą interpretację, podobnie jak inne orzeczenia - przeciwne do stanowiska Spółki, np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 czerwca 2011 r. sygn. akt II FSK 788/10 oraz II FSK 1064/10.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.