Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4014.200.2021.4.BB
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2021-08-31
Teza: Skoro pożyczka odnawialna, jaką Zainteresowany niebędący stroną postępowania otrzymał i będzie otrzymywał od Zainteresowanego będącego stroną postępowania (Pożyczkodawcy), będzie zwolniona z opodatkowania na podstawie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, to w analizowanej sprawie będzie miał zastosowanie art. 2 pkt 4 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W rezultacie na Zainteresowanym niebędącym stroną postępowania jako Pożyczkobiorcy, z tytułu zawarcia przedmiotowej umowy pożyczki, nie ciąży i nie będzie ciążył obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: pożyczka
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540) – Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Zainteresowanych przedstawione we wniosku wspólnym z 30 kwietnia 2021 r. (data wpływu do Organu – 12 maja 2021 r.), uzupełnionym 20 sierpnia 2021 r., o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy pożyczki odnawialnej – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 12 maja 2021 r. wpłynął do Organu ww. wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy pożyczki odnawialnej.

Z uwagi na fakt, że wniosek nie spełniał wymogów formalnych w piśmie z 30 lipca 2021 r., znak: 0112-KDIL1-2.4012.241.2021.2.PM, 0111-KDIB2-3.4014.200.2021.3.BB wezwano Zainteresowanych do jego uzupełnienia. Wniosek uzupełniono 20 sierpnia 2021 r.

We wniosku złożonym przez:

*   Zainteresowanego będącego stroną postępowania:
*   P. Sp. z o.o. (Pożyczkodawca);
*   Zainteresowanego niebędącego stroną postępowania:
*   E. Sp. z o.o. Sp. k. (Pożyczkobiorca);

przedstawiono następujący stan faktyczny/zdarzenie przyszłe:

W dniu 11 października 2019 roku Zainteresowany będący stroną postępowania, spółka z o.o. (dalej: Pożyczkodawca) zawarł z Zainteresowanym niebędącym stroną postępowania – spółką komandytową (dalej: Pożyczkobiorca) umowę pożyczki odnawialnej.

Przedmiotem przeważającej działalności Pożyczkodawcy jest dzierżawa własności intelektualnej i podobnych produktów, z wyłączeniem prac chronionych prawem autorskim (PKD 77.40.Z). Natomiast w przedmiocie pozostałej działalności ujawnionej w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego wskazano pozostałą działalność wspomagającą usługi finansowe z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszy emerytalnych (PKD 64.9.Z), która obejmuje między innymi pozostałe formy udzielania kredytów (PKD 64.92.Z).

Pożyczkodawca i Pożyczkobiorca są zarejestrowanymi czynnymi podatnikami podatku od towarów i usług oraz są podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 11a ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Na mocy zawartej umowy Pożyczkodawca zobowiązał się do udzielenia Pożyczkobiorcy pożyczki odnawialnej do wysokości ustalonego w umowie limitu, tj. 5.000.000,00 złotych. Wypłata każdej kolejnej kwoty pożyczki w ramach przyznanego limitu następowała i będzie następować na żądanie Pożyczkobiorcy. Wypłata kolejnych kwot pożyczki nie wymaga spłaty wcześniej już wypłaconej kwoty pożyczki, przy czym dopiero spłata całości wypłaconej kwoty pożyczki umożliwi ponowne wykorzystanie przyznanego limitu. Na moment sporządzania wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dokonano siedmiu wypłat kwoty pożyczki w łącznej wysokości 3.190.000,00 złotych.

Pożyczka została udzielona na cele związane z działalnością gospodarczą Pożyczkobiorcy. Z tytułu udzielonej pożyczki Pożyczkodawca otrzyma wynagrodzenie w postacie odsetek. Odsetki naliczone zostaną za każdy dzień od dnia wypłaty poszczególnych kwot pożyczki w ramach przyznanego limitu w odniesieniu do wykorzystanej części limitu. Pożyczkodawca zamierza udokumentować kwotę odsetek od pożyczki wystawioną w tym celu fakturą VAT.

Pożyczkobiorca z tytułu otrzymanych kwot pożyczki uiścił podatek od czynności cywilnoprawnych.

Z uwagi na to, że w ramach powyżej opisanego stanu faktycznego oba podmioty występują wspólnie, przygotowany został wspólny wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego. W ramach wspólnego wniosku Pożyczkodawca jest zainteresowany czy w związku z udzieleniem pożyczki występuje w roli podatnika podatku od towarów i usług i w konsekwencji czy transakcja udzielenia pożyczki korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Natomiast Pożyczkobiorca jest zainteresowany czy w przypadku gdy Pożyczkodawca z tytułu udzielonej pożyczki nie występuje w roli podatnika podatku od towarów i usług, to Pożyczkobiorca jest zobowiązany do uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnych.

W uzupełnieniu wniosku, Zainteresowani wskazali, że Pożyczkodawca nie jest wspólnikiem Pożyczkobiorcy.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy Pożyczkodawca z tytułu udzielonej pożyczki odnawialnej występuje w roli podatnika podatku od towarów i usług i w konsekwencji wynagrodzenie w postaci odsetek od udzielonej pożyczki korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług oraz Pożyczkodawca jest zobowiązany wystawić fakturę VAT dokumentującą otrzymanie odsetek?
2.  W przypadku udzielenia przez organ podatkowy pozytywnej odpowiedzi na pytanie nr 1, tj. uznania, że odsetki z tytułu udzielonej kwoty pożyczki korzystają ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, bowiem Pożyczkodawca jest podatnikiem podatku od towarów i usług z tytułu dokonanej czynności – czy na Pożyczkobiorcy ciąży obowiązek uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Zainteresowanych, w przypadku, gdy Organ podatkowy potwierdzi, że udzielenie pożyczki odnawialnej do wysokości ustalonego w umowie limitu stanowi odpłatne świadczenie usług, które na mocy art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku od towarów i usług, korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, to wówczas na Pożyczkodawcy (winno być: Pożyczkobiorcy) z tytułu otrzymanych kwot pożyczki nie ciąży obowiązek uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnych.

Co do zasady, podatkowi od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podlegają umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku.

Ponadto ust. 4 tego artykułu stanowi, że podatkowi podlegają także czynności cywilnoprawne jeżeli ich przedmiotem są:

1.  rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2.  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zasadniczo obowiązek podatkowy zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej. Przy czym jeżeli umowa pożyczki określa, że wypłata środków pieniężnych nastąpi niejednokrotnie i ich suma nie jest znana w chwili zawarcia umowy, to w myśl art. 3 ust. 1 pkt la ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą każdorazowej wypłaty środków pieniężnych.

Podstawę opodatkowania w takim przypadku zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych stanowi kwota każdorazowej wypłaty środków pieniężnych. Przy umowie pożyczki w myśl art. 4 pkt 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych ciąży na pożyczkobiorcy.

Stosowanie do art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, opodatkowaniu nie podlegają czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany:

1.  w zakresie, w jakim są opodatkowane podatkiem od towarów i usług,
2.  jeżeli przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona od podatku od towarów i usług z tytułu dokonania tej czynności, z wyjątkiem: - umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach, - umów sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych,

W ocenie Pożyczkobiorcy, w przypadku gdy umowa pożyczki będzie podlegała opodatkowaniu (zwolnieniu z opodatkowania) podatkiem od towarów i usług, to na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, z tytułu otrzymania określonej kwoty pożyczki nie będzie na nim ciążył obowiązek uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnych. Podstawą do skorzystania z wyłączenia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych będzie to, że Pożyczkodawca zostanie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w zakresie udzielenia przedmiotowej pożyczki.

Biorąc pod uwagę powyższe, jeżeli organ podatkowy potwierdzi, że udzielenie pożyczki odnawialnej do wysokości ustalonego w umowie limitu stanowi odpłatne świadczenie usług, które na mocy art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o od towarów i usług korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, to wówczas na Pożyczkobiorcy nie będzie ciążył obowiązek uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnych.

Wprawdzie Pożyczkobiorca uiścił podatek od czynności cywilnoprawnych od otrzymanych kwot pożyczki, ale zrobił to wyłącznie po to aby uniknąć ewentualnych negatywnych konsekwencji w przypadku gdyby otrzymał negatywną odpowiedź organu podatkowego na pytanie nr 1 wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.

Na potwierdzenie swojego stanowiska Zainteresowani przywołali interpretacje indywidualne.

Powyżej przywołano tylko tę część stanowiska Zainteresowanych, która odnosi się do opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Zainteresowanych w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Na wstępie należy wskazać, że niniejsza interpretacja stanowi ocenę stanowiska Zainteresowanych wyłącznie w zakresie przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W zakresie podatku od towarów i usług wydano odrębne rozstrzygnięcie – interpretację z 30 sierpnia 2021 r. znak: 0112-KDIL1-2.4012.241.2021.3.PM.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 815 ze zm.) – podatkowi temu podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

Stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej. W myśl art. 4 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych obowiązek podatkowy – przy umowie sprzedaży – ciąży na kupującym.

W oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, podstawę opodatkowania – przy umowie sprzedaży – stanowi wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego, którą określa się na zasadach wskazanych w art. 6 ust. 2 ww. ustawy.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy stawki podatku wynoszą od umowy sprzedaży:

1.  nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym – 2%,
2.  innych praw majątkowych – 1%.

W związku z powyższymi regulacjami należy stwierdzić, że umowa sprzedaży podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tego podatku ciąży na kupującym.

W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano jednak sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych – nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany:

1.  w zakresie, w jakim są opodatkowane podatkiem od towarów i usług,
2.  jeżeli przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona od podatku od towarów i usług z tytułu dokonania tej czynności, z wyjątkiem: - umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach, - umów sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Z treści art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wynika, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają generalnie status podatnika podatku od towarów i usług, lecz wyłącznie fakt, że dana czynność (ta konkretna) jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub przynajmniej jedna ze stron tej czynności jest z tego podatku zwolniona. Przy czym, mimo zwolnienia z podatku od towarów i usług, wyłączenie z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie będzie miało miejsca, gdy czynność będzie dotyczyć m.in. umowy sprzedaży a jej przedmiotem będzie m.in. nieruchomość lub prawo użytkowania wieczystego.

W świetle art. 1a pkt 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, użyte w ustawie określenie podatek od towarów i usług oznacza podatek od towarów i usług w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r. poz. 106 i 568) lub podatek od wartości dodanej pobierany na podstawie przepisów obowiązujących w państwach członkowskich.

Ze stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku wynika, że Zainteresowany będący stroną postępowania udzielił na rzecz Zainteresowanego niebędącego stroną postępowania pożyczki odnawialnej. Pożyczkodawca nie jest wspólnikiem Pożyczkobiorcy.

W związku z tym należy podkreślić, że jakkolwiek zapytanie Zainteresowanych dotyczy opodatkowania umowy pożyczki podatkiem od czynności cywilnoprawnych, to jednak w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga kwestia czy powyższa transakcja – dokonana pomiędzy wskazanymi we wniosku Stronami – podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w świetle przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, bowiem ocena ta ma zasadnicze znaczenie dla ewentualnego objęcia umowy pożyczki podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Opodatkowanie tej czynności podatkiem od towarów i usług może bowiem skutkować wyłączeniem obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

W interpretacji indywidualnej wydanej 30 sierpnia 2021 r. znak: 0112-KDIL1-2.4012.241.2021.3.PM, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdził m.in., że Zainteresowany będący stroną postępowania z tytułu udzielonej pożyczki odnawialnej występuje/wystąpi w roli podatnika podatku od towarów i usług. Zainteresowany nie ma/nie będzie miał obowiązku wystawienia faktury, gdyż świadczona usługa jest/będzie zwolniona od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku od towarów i usług.

A zatem, skoro pożyczka odnawialna, jaką Zainteresowany niebędący stroną postępowania otrzymał i będzie otrzymywał od Zainteresowanego będącego stroną postępowania (Pożyczkodawcy), będzie zwolniona z opodatkowania na podstawie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, to w analizowanej sprawie będzie miał zastosowanie art. 2 pkt 4 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W rezultacie na Zainteresowanym niebędącym stroną postępowania jako Pożyczkobiorcy, z tytułu zawarcia przedmiotowej umowy pożyczki, nie ciąży i nie będzie ciążył obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych.

Wobec powyższego, stanowisko Zainteresowanych należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Zainteresowanych i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Zainteresowanych i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze zdarzeniem podanym przez Zainteresowanych w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Zainteresowanemu będącemu stroną postępowania (art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w … za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).

Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy). W przypadku wnoszenia skargi w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii jako najwłaściwszy proponuje się kontakt z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego ePUAP.

Zgodnie z art. 57a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.