Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP3/443-428/11-2/LK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2011-06-10
Teza: opodatkowanie nabycia usług transportu pasażerskiego
Słowa kluczowe: import-import usług; transport; usługi-usługi transportowe; świadczenie-miejsce świadczenia
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 17; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 17a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28m (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28o

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 14.03.2011 r. (data wpływu 17.03.2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania nabycia usług transportu pasażerskiego - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17.03.2011 r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania nabycia usług transportu pasażerskiego.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

W. jest biurem podróży, należącym do grupy W., na czele której stoi W. GmbH (dalej „W. Niemcy”) - wiodący organizator wycieczek autokarowych do Europy Środkowej i Wschodniej dla zorganizowanych grup turystów.

(I) obecny profil działalności

W. świadczy na rzecz spółki matki – W. Niemcy, usługi w zakresie organizacji wycieczek do różnych miast Polski, przy czym ostatecznymi beneficjentami tych usług są niemieccy turyści. W szczególności W. zajmuje się organizacją poszczególnych elementów składowych wycieczek do Polski, takich jak hotele, wyżywienie usługi przewodnika, bilety do teatru. Wykonanie powyższych usług każdorazowo potwierdzane jest fakturą wystawioną na rzecz W. Niemcy.

Zgodnie z przyjętym modelem biznesowym Grupy W., W. Niemcy świadczy wyłącznie usługi typu B2B, tj. sprzedaje pakiety turystyczne innym firmom (W. Niemcy nie sprzedaje swoich usług klientom indywidualnym / turystom).

W związku z powyższym wycieczki do Polski (pakiety turystyczne obejmujące różne polskie elementy, takie jak hotel, wyżywienie, bilety na imprezy itp.) są następnie odsprzedawane przez W. Niemcy niemieckim przewoźnikom autobusowym lub firmom organizującym wycieczki, którzy z kolei dokonują za pośrednictwem swoich biur i agentów sprzedaży powyższych pakietów turystycznych do niemieckich indywidualnych klientów – turystów. Jednocześnie W. Polska wskazuje, iż jest polskim podatnikiem VAT, stosującym procedurę VAT – marża w stosunku do opisanych wyżej usług turystycznych, świadczonych na rzecz W. Niemcy. Natomiast W. Niemcy nie jest zarejestrowany na potrzeby VAT w Polsce, nie posiada również w Polsce siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności.

(ii) planowany schemat działalności

W chwili obecnej W. Polska rozważa rozszerzenie swojej działalności o organizację i sprzedaż na rzecz W. Niemcy również usług transportu pasażerskiego związanych z wycieczkami autobusowymi do Polski.

W szczególności Spółka będzie uczestniczyć w następującym schemacie sprzedaży usług:

1.  W. Polska będzie nabywać od niemieckich przewoźników autobusowych usługi transportu pasażerskiego, przebiegającego zarówno na terytorium Niemiec jak i Polski (np. transport autobusowy na trasie Frankfurt – Wrocław – Frankfurt). Należy wskazać, że usługi będą nabywane od podmiotów niemających siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności i niezarejestrowanych na potrzeby podatku VAT w Polsce.
2.  W. Polska będzie wystawiał na rzecz W. Niemcy faktury tytułem organizacji całej wycieczki do Polski (tj. obejmującej wszystkie elementy podróży – transport, zakwaterowanie, wyżywienie zwiedzanie miasta, wycieczki, bilety, itp.).
3.  następnie W. Niemcy odsprzeda, nabyte uprzednio od W. Polska wycieczki do niemieckich przedsiębiorców zajmujących się organizacją wycieczek. W szczególności taki pakiet turystyczny może być odsprzedany niemieckiemu przewoźnikowi autobusowemu, pierwotnie wykonującemu usługę transportową na rzecz W. Polska, (co jest przedmiotem niniejszego wniosku).
4.  na ostatnim etapie transakcji niemiecka firma autobusowa odsprzeda kompleksową usługę turystyczną do odbiorców końcowych – klientów indywidualnych z Niemiec, oferując za całość świadczenia jedną (łączną) cenę.

W efekcie powyższego, niemieccy turyści, co do zasady niezainteresowani kupnem wyłącznie usługi transportu pasażerskiego, nabędą kompleksową usługę turystyczną od niemieckiej firmy autobusowej.

Spółka wyjaśnia, iż wyżej wymienione usługi turystyczne sprzedawane będą przez niemiecką firmę autobusową na terytorium Niemiec na rzecz turystów z Niemiec, poprzez sieć biur tej firmy autobusowej lub za pośrednictwem innych niemieckich biur podróży działających na zasadzie prowizji. Jednocześnie Wnioskodawca pragnie podkreślić, iż niemieccy przedsiębiorcy sprzedający opisane wyżej wycieczki klientom indywidualnym, nie posiadają w Polsce biur i żadne usługi nie są faktycznie sprzedawane na terytorium Polski.

Podróżni płacą za całą wycieczkę (pakiet turystyczny) z góry w jednym z biur na terytorium Niemiec lub za pośrednictwem Internetu, w szczególności nie jest możliwy zakup biletu od kierowcy autobusu. Ponadto spółka informuje, iż sprzedaż wycieczek dokumentowana jest jedną fakturą wystawioną przez niemiecką firmę autobusową na rzecz prywatnego turysty.

Należy podkreślić, że ostateczna odsprzedaż przez W. Niemcy całego pakietu turystycznego (wycieczki obejmującej różne elementy składowe takie jak hotel, wyżywienie, transport, przewodnik miejski) do niemieckiego organizatora wycieczek (w szczególności niemieckich firm autobusowych) jest konieczna z uwagi na fakt, iż przyjęty przez Grupę W. model biznesowy przewiduje świadczenie wyłącznie usług na rzecz innych przedsiębiorców (tzw. B2B). Ponadto zarówno W. Polska jak i W. Niemcy nie posiadają sieci biur umożliwiających sprzedaż usług do indywidualnych podróżnych.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy W. Polska - jako nabywca usług transportu pasażerskiego świadczonych przez niemiecką firmę autobusową w okolicznościach opisanych w stanie faktycznym niniejszego wniosku - będzie zobowiązana do rozliczenia podatku VAT w odniesieniu do części usługi świadczonej na odcinku trasy przebiegającym na terytorium Polski?

Zdaniem Wnioskodawcy, fakt iż niemiecka firma autobusowa nie posiada siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności w Polsce, jak również nie jest zarejestrowana na potrzeby VAT w Polsce powoduje, iż W. Polska jako nabywca usług transportu pasażerskiego, będzie zobowiązany do rozliczenia podatku VAT w odniesieniu do części usługi świadczonej na odcinku trasy przebiegającym na terytorium Polski. W konsekwencji, niemiecka firma autobusowa będzie zwolniona z obowiązku rejestracji dla potrzeby VAT w Polsce.

1.  Zakup usług transportu pasażerskiego od niemieckiej firmy autobusowej.

Zgodnie z art. 28f ustawy o VAT, miejscem świadczenia (a tym samym opodatkowania VAT) usług transportu pasażerów jest miejsce, gdzie odbywa się transport, z uwzględnieniem pokonanych odległości. Dlatego też, w opisanym stanie faktycznym opodatkowaniu polskim VAT podlega wyłącznie część usługi transportu pasażerskiego, świadczona przez niemiecką firmę autobusową na odcinku przebiegającym na terytorium Polski.

Ponadto zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT, w odniesieniu do powyższych usług świadczonych przez podatnika nieposiadającego siedziby, stałego miejsca zamieszkania ani stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium kraju, jest nabywca tych usług. Powyższe nie miałoby zastosowania wyłącznie w sytuacji, kiedy podatek VAT zostałby rozliczony przez usługodawcę.

Mając na uwadze fakt, iż niemiecka firma autobusowa nie posiada siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności, a także, z uwagi na brak rejestracji na potrzeby VAT w Polsce, nie rozliczy VAT z tytułu świadczenia powyższych usług na terytorium kraju, zdaniem Wnioskodawcy, W. Polska wystąpi w charakterze podatnika zobowiązanego do rozliczenia podatku należnego z tytułu nabycia usług transportu pasażerskiego od niemieckiej firmy autobusowej, w oparciu o zasadę samonaliczenia.

W konsekwencji W. Polska powinien rozliczyć podatek należny z tytułu importu usług (przy zastosowaniu właściwej dla usług autobusowego transportu pasażerów, obniżonej stawki VAT w wysokości 8%). Jednocześnie Wnioskodawca pragnie zaznaczyć, iż znany mu jest obecny projekt zmian przepisów VAT w odniesieniu do podmiotu zobowiązanego do rozliczenia VAT w przypadku usług świadczonych przez zagraniczne firmy nieposiadające siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności w Polsce.

Zgodnie z planowanymi zmianami w zakresie treści artykułu 17 ustawy o VAT, polski usługobiorca będzie zobowiązany do samonaliczenia polskiego podatku VAT ( tzw. odwrotne obciążenie) od usług świadczonych przez podmiot niemający siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności w Polsce we wszystkich przypadkach, (co oznacza, iż zagraniczny usługodawca nie będzie miał możliwości dobrowolnego zarejestrowania się na potrzeby VAT i rozliczania podatku należnego z tytułu świadczenia na terytorium usług, o których mowa w art. 28f ustawy o VAT).

Wobec powyższego należy stwierdzić, iż planowane zmiany pozostaną bez wpływu na przyszłą sytuację Spółki w odniesieniu do rozliczeń VAT z tytułu nabycia usług transportu pasażerów. Innymi słowy, W. Polska będzie bezwarunkowo zobowiązany do samonaliczenia polskiego podatku VAT należnego z tytułu nabycia usług pasażerskiego transportu autobusowego świadczonych na odcinku przebiegającym przez terytorium Polski przez niemiecką firmę autobusową.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem, podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Podatnikami, stosownie do art. 15 ust. 1 ww. ustawy, są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Pojęcie importu usług zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 9 ustawy jako świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy. W myśl art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące usługobiorcami usług świadczonych przez podatników nieposiadających siedziby, stałego miejsca zamieszkania lub stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium kraju. Stosownie do art. 17 ust. 1a ustawy przepisy ust. 1 pkt 4 i 5 stosuje się również w przypadku, gdy usługodawca lub dokonujący dostawy towarów posiada stałe miejsce prowadzenia działalności na terytorium kraju, przy czym to stałe miejsce prowadzenia działalności lub inne miejsce prowadzenia działalności usługodawcy lub dokonującego dostawy towarów, jeżeli usługodawca lub dokonujący dostawy towarów posiada takie inne miejsce prowadzenia działalności na terytorium kraju, nie uczestniczy w tych transakcjach.

Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy w przypadkach wymienionych w ust. 1 pkt 4, 5, 7 i 8, usługodawca lub dokonujący dostawy towarów nie rozlicza podatku należnego. Stosownie do art. 17 ust. 3 ustawy przepis ust. 1 pkt 4 stosuje się, jeżeli usługobiorcą jest podatnik, o którym mowa w art. 15, a w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b, również osoba prawna niebędąca takim podatnikiem, zarejestrowana jako podatnik VAT UE, zgodnie z art. 97.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika iż Wnioskodawca jest biurem podróży, jest polskim podatnikiem VAT, stosującym procedurę VAT – marża w stosunku do opisanych wyżej usług turystycznych, świadczonych na rzecz W. Niemcy. Wnioskodawca będzie nabywać od niemieckich przewoźników autobusowych usługi transportu pasażerskiego, przebiegającego zarówno na terytorium Niemiec jak i Polski (np. transport autobusowy na trasie Frankfurt – Wrocław – Frankfurt). Należy wskazać, że usługi będą nabywane od podmiotów niemających siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności i niezarejestrowanych na potrzeby podatku VAT w Polsce.

Wątpliwość Wnioskodawcy budzi fakt czy Wnioskodawca, jako nabywca usług transportu pasażerskiego świadczonych przez niemiecką firmę autobusową w okolicznościach opisanych w stanie faktycznym niniejszego wniosku - będzie zobowiązany do rozliczenia podatku VAT w odniesieniu do części usługi świadczonej na odcinku trasy przebiegającym na terytorium Polski?

W przypadku świadczenia usług bardzo istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Od poprawności określenia miejsca świadczenia zależeć będzie, czy dane świadczenie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie.

Dla celów określenia miejsca świadczenia usług ustawodawca odrębnie zdefiniował pojęcie podatnika. I tak zgodnie z art. 28a pkt 1 stwierdza się, że przez to pojęcie rozumiemy:

1.  podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6;
2.  osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana do celów podatku lubpodatku od wartości dodanej;

oraz podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.

Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28b ust. 1 ustawy o VAT, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę lub stałe miejsce zamieszkania, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1, art. 28g ust. 1, art. 28i, 28j i 28n.

Ustawodawca przewidział szczególny sposób określenia miejsca świadczenia dla usług transportu pasażerów. Sposób ten reguluje art. 28f ust. 1 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem, miejscem świadczenia usług transportu pasażerów jest miejsce, gdzie odbywa się transport, z uwzględnieniem pokonanych odległości.

Biorąc pod uwagę powyższe przepisy oraz zasadę terytorialności opodatkowania podatkiem VAT, nabywane przez Wnioskodawcę usługi przewozu osób na odcinku Niemcy - Polska i z powrotem, podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na trasie przebiegającej na terytorium Polski. Oznacza to, że Wnioskodawca nabywając od kontrahenta z terytorium Unii Europejskiej usługę transportu osób przebiegającą na terenie kraju jest podatnikiem, z tytułu nabycia tych usług, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT. Usługa transportu osób podlega opodatkowaniu na trasie przebiegającej na terytorium Polski, natomiast usługa transportu osób na odcinku przebiegającym na terytorium innego państwa nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zatem na terytorium kraju wystąpi import usług. Jak wskazano powyżej, miejsce świadczenia usługi transportu pasażerów, a więc jej faktycznego opodatkowania, odnosi się proporcjonalnie do pokonanych odległości, co oznacza, że Wnioskodawca jako podatnik z tytułu importu usług, powinien dokonać ich szacowania zgodnie z przepisem art. 28f ust. 1 ustawy.

Reasumując w sytuacji, gdy transport pasażerów odbywa się między krajem UE tj. Federalną Republiką Niemiec, a Polską opodatkowaniu w Polsce, podlegać będzie tylko ta część usługi transportu, która wykonana została na terytorium Polski i w tej części wystąpi import usług na terenie kraju. Pozostała część usługi, wykonana poza granicami RP nie będzie podlegała w Polsce opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W związku z powyższym stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Wskazać należy iż przedmiotowa interpretacja indywidualna rozstrzyga kwestię dotyczącą przedstawionego pytania tj. Czy W. Polska - jako nabywca usług transportu pasażerskiego świadczonych przez niemiecką firmę autobusową w okolicznościach opisanych w stanie faktycznym niniejszego wniosku - będzie zobowiązana do rozliczenia podatku VAT w odniesieniu do części usługi świadczonej na odcinku trasy przebiegającym na terytorium Polski? Natomiast w pozostałym zakresie zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.