Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP2/443-973/14-4/SJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2014-12-17
Teza: Podatek od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT czynności odsprzedaży bonów oraz sposobu dokumentowania odsprzedaży bonów.
Słowa kluczowe: bony-bony towarowe; dostawa-dostawa towarów; działalność-działalność gospodarcza; kasa-kasa rejestrująca; opodatkowanie; pośrednictwo; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 7.; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106m; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106o; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106p; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106q; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 3-art. 111; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 3-art. 111a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 3-art. 111b

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z 29 sierpnia 2014 r. (data wpływu 5 września 2014 r.) uzupełnionym pismem z 24 listopada 2014 r. (data wpływu 27 listopada 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT czynności odsprzedaży bonów oraz sposobu dokumentowania odsprzedaży bonów – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 5 września 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT czynności odsprzedaży bonów oraz sposobu dokumentowania odsprzedaży bonów. Wniosek uzupełniono 27 listopada 2014 r. o doprecyzowanie opisu sprawy oraz dodatkowa opłatę za wydanie interpretacji indywidualnej.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca w 2013 roku podpisał z „A”. Sp. z o.o. umowę o współpracy, w myśl której w imieniu „A” Sp. z o.o. rozprowadza oryginalne bony sieci handlowych na zakup towarów w tychże sieciach handlowych.

Umowę Zainteresowany podpisał w ramach prowadzonej działalności gospodarczej pn. „B”.

Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej Wnioskodawca jest czynnym płatnikiem podatku od towarów i usług.

Zgodnie z cytowaną wyżej umową Zainteresowany kupuje od „A” Sp. z o.o. ww. bony po cenie nominalnej, które odsprzedaje odbiorcom indywidualnym i firmom zarejestrowanym w programie lojalnościowym „C” również po cenie nominalnej.

Bony występują w formie papierowej lub magnetycznych kart płatniczych w zależności od tego jaki system został uzgodniony przez „A” z sieciami handlowymi.

Jest więc to pewnego rodzaju pieniądz, za który posiadacze bonów mogą dokonywać zakupów w wybranych sieciach handlowych płacąc oryginalnymi bonami tychże sieci handlowych. Za bony otrzymują żądany towar oraz korzyści od „A’ Sp. z o.o. za uczestnictwo w programie lojalnościowym „C”.

„A” Sp. z o.o. każdorazowo przy nabyciu przez Wnioskodawcę bonów przysyła mu bony o wartości zadysponowanej i zapłaconej wg wcześniej złożonego zamówienia. Udokumentowaniem transakcji jest księgowa nota obciążeniowa.

Nabyte bony Zainteresowany odsprzedaje innym uczestnikom programu lojalnościowego „C” po cenie nominalnej, a sprzedaż również potwierdza księgową notą obciążeniową.

Z tytułu rozprowadzenia bonów Wnioskodawca otrzymuje wynagrodzenie od „A” Sp. z o.o. w postaci stosownej prowizji zgodnie z zawartą umową. Na otrzymane wynagrodzenie Zainteresowany wystawia fakturę VAT, w której nalicza stosowny (23%) podatek od towarów i usług. Fakturę ujmuje w rejestrze sprzedaży prowadzonego dla podatku od towarów i usług i następnie rozlicza występujący podatek należny w deklaracji VAT-7.

W uzupełnieniu do wniosku wskazano, że:

*   nabywane przez Wnioskodawcę bony sieci handlowych na zakup towarów w tychże sieciach handlowych, które następnie są odsprzedawane odbiorcom indywidualnym i firmom zarejestrowanym w programie lojalnościowym „A” nie są bonami rabatowymi i nie uprawniają nabywców do nabywania towarów i usług w niższej/promocyjnej cenie,
*   nabywca bonów sieci handlowej (odbiorcy indywidualni i firmy zarejestrowane w programie „A”) w celu ich nabycia nie muszą spełniać żadnych dodatkowych warunków,
*   w związku z prowadzoną przez Zainteresowanego działalnością gospodarczą (inną niż rozprowadzanie wymienionych wyżej bonów) powstał obowiązek prowadzenia ewidencji za pomocą kasy rejestrującej na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy w świetle ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 roku (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535, z późn. zm.) odsprzedaż wymienionych bonów podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów usług i jest udokumentowana fakturą VAT oraz czy istnieje obowiązek ewidencjonowania tych transakcji przy zastosowaniu kas rejestrujących?

Zdaniem Wnioskodawcy, sprzedaż bonów nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ nie spełnia definicji towaru określonej w art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Art. 5 i 7 cytowanej ustawy określają, że podatkiem od towarów i usług opodatkowana jest odpłatna sprzedaż towarów i usług.

Zdaniem Zainteresowanego, ponieważ bony nie są towarem nie podlegają art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, nie podlegają więc przepisom tej ustawy.

Potwierdzenie transakcji odsprzedaży bonów księgową notą obciążeniową jest prawidłowe, ponieważ bony nie są towarem i nie podlegają przepisom ustawy o podatku od towarów i usług.

Z tego też powodu, zdaniem Wnioskodawcy, nie ma on obowiązku odsprzedaży bonów udokumentować fakturą VAT, czy też ewidencjonować za pomocą kas rejestrujących.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą – opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przepis art. 2 pkt 6 ustawy stanowi, że przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy – przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Przez pojęcie „dostawy towarów”, należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Interpretując zawarty w ww. artykule zwrot „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel” należy podkreślić, że jest to czynność, która daje otrzymującemu towar prawo do postępowania z nim jak właściciel. Uznaje się przy tym, że chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym. Istotą dostawy towarów nie jest bowiem przeniesienie prawa własności. Zwrotu „prawo do rozporządzania jak właściciel” nie można interpretować jako „prawo własności”. Istotny jest przede wszystkim aspekt ekonomiczny, a nie prawny transakcji, w ramach której podatnik przenosi na nabywcę prawo do rozporządzania towarami jak właściciel. Akcent sformułowanej definicji położony został głównie na podkreślenie przeniesienia ekonomicznego władztwa nad rzeczą w taki sposób, aby nabywca mógł nią dysponować podobnie jak właściciel.

Natomiast, przez świadczenie usług – w myśl art. 8 ust. 1 ustawy – rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Zgodnie z wyżej wskazanymi regulacjami, przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa o podatku od towarów i usług zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie stanowi dostawy w rozumieniu art. 7 ustawy. Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni jego odbiorca odnoszący korzyść związaną z tym świadczeniem.

Tak więc czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter na tyle wyraźny, aby można było powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca (czynny podatnik podatku VAT) w 2013 r. podpisał z „A’ Sp. z o.o.. umowę o współpracy, w myśl której w imieniu „A” Sp. z o.o. rozprowadza oryginalne bony sieci handlowych na zakup towarów w tychże sieciach handlowych. Umowę Zainteresowany podpisał w ramach prowadzonej działalności gospodarczej pn. Z. Zgodnie z cytowaną wyżej umową Zainteresowany kupuje od Spółki z o.o. ww. bony po cenie nominalnej, które odsprzedaje odbiorcom indywidualnym i firmom zarejestrowanym w programie lojalnościowym „C” również po cenie nominalnej. Bony występują w formie papierowej lub magnetycznych kart płatniczych w zależności od tego jaki system został uzgodniony przez „A” z sieciami handlowymi. Jest więc to pewnego rodzaju pieniądz, za który posiadacze bonów mogą dokonywać zakupów w wybranych sieciach handlowych płacąc oryginalnymi bonami tychże sieci handlowych. Za bony otrzymują żądany towar oraz korzyści od „A” Sp. z o.o. za uczestnictwo w programie lojalnościowym „C”.

„A” Sp. z o.o. każdorazowo przy nabyciu przez Wnioskodawcę bonów przysyła mu bony o wartości zadysponowanej i zapłaconej wg wcześniej złożonego zamówienia. Udokumentowaniem transakcji jest księgowa nota obciążeniowa.

Nabyte bony Zainteresowany odsprzedaje innym uczestnikom programu lojalnościowego „A” po cenie nominalnej, a sprzedaż również potwierdza księgową notą obciążeniową. Z tytułu rozprowadzenia bonów Wnioskodawca otrzymuje wynagrodzenie od „A” Sp. z o.o. w postaci stosownej prowizji zgodnie z zawartą umową. Na otrzymane wynagrodzenie Zainteresowany wystawia fakturę VAT, w której nalicza stosowny (23%) podatek od towarów i usług. Jak wskazał Wnioskodawca, nabywane przez niego bony sieci handlowych na zakup towarów w tychże sieciach handlowych, które następnie są odsprzedawane odbiorcom indywidualnym i firmom zarejestrowanym w programie lojalnościowym „A” nie są bonami rabatowymi i nie uprawniają nabywców do nabywania towarów i usług w niższej/promocyjnej cenie; nabywca bonów sieci handlowej (odbiorcy indywidualni i firmy zarejestrowane w programie „C”) w celu ich nabycia nie muszą spełniać żadnych dodatkowych warunków; w związku z prowadzoną przez Zainteresowanego działalnością gospodarczą (inną niż rozprowadzanie wymienionych wyżej bonów) powstał obowiązek prowadzenia ewidencji za pomocą kasy rejestrującej na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych.

Przedmiotem wątpliwości Wnioskodawcy jest to, czy odsprzedaż bonów sieci handlowych stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i czy należy tę czynność dokumentować fakturą oraz ewidencjonować na kasie rejestrującej.

Zauważyć należy, że przepisy w zakresie podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia bonu. Natomiast Słownik Języka Polskiego (Wydawnictwo Naukowe PWN) definiuje „bon” jako „dowód uprawniający do otrzymania w wyznaczonym terminie pewnych towarów, sumy pieniędzy lub usług”.

W świetle powyższego, a także przywołanego wcześniej przepisu art. 2 pkt 6 ustawy oryginalny bon sieci handlowej, nie mieści się w definicji towaru w rozumieniu ww. przepisu ustawy, gdyż nie jest towarem, lecz jedynie dokumentem uprawniającym do odbioru towarów. Zastępuje on środki pieniężne, za które zwyczajowo nabywa się towary, natomiast wydanie tego bonu następuje w zamian za dokonanie wpłaty środków pieniężnych przez klienta na rzecz Wnioskodawcy. Jak wskazał Wnioskodawca: „(…) Jest to więc pewnego rodzaju pieniądz, za który posiadacze bonów mogą dokonywać zakupów w wybranych sieciach handlowych płacąc oryginalnymi bonami tychże sieci handlowych”. Konsekwentnie zatem, czynności sprzedaży ww. bonów klientom nie można utożsamiać z dostawą towarów, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Dokonania wpłaty środków pieniężnych przez nabywcę bonu sieci handlowej na rzecz Wnioskodawcy, a w konsekwencji wydania bonu nie można również uznać za świadczenie usług za odpłatnością, bowiem z wniosku nie wynika aby Wnioskodawca stawiał jakiekolwiek ograniczenia lub warunki jakie klient musiałby spełnić aby nabyć bony sieci handlowych. W konsekwencji w przedmiotowej sytuacji nie mamy również do czynienia ze świadczeniem usług na rzecz klientów Wnioskodawcy.

A zatem, czynność odsprzedaży bonów sieci handlowych nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem nie mieści się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem, wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT.

Odnośnie kwestii obowiązku ewidencjonowania za pomocą kasy rejestrującej lub poprzez wystawienie faktury na odsprzedaż bonów sieci handlowych należy wskazać, że zgodnie z art. 2 pkt 31 ustawy – ilekroć jest mowa o fakturze – rozumie się przez to dokument w formie papierowej lub formie elektronicznej zawierający dane wymagane ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie.

Z kolei, zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy – przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Stosownie do art. 106b ust. 1 ustawy – podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:

1.  sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;
2.  sprzedaż wysyłkową z terytorium kraju i sprzedaż wysyłkową na terytorium kraju na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;
3.  wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;
4.  otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów lub czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4.

W myśl art. 106i ust. 1 ustawy – fakturę wystawia się nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru lub wykonano usługę, z zastrzeżeniem ust. 2-8.

Jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4, fakturę wystawia się nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym otrzymano całość lub część zapłaty od nabywcy (art. 106i ust. 2 ustawy).

Ponadto zgodnie z art. 111 ust. 1 ustawy – podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących.

Z uwagi na to, że czynność odsprzedaży bonów sieci handlowych nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem nie będąc odpłatną dostawą towarów ani odpłatnym świadczeniem usług nie mieści się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem, wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, a zatem nie stanowi sprzedaży w rozumieniu art. 2 pkt 22 ustawy o VAT, Wnioskodawca nie może tych transakcji, w świetle art. 106b ust. 1 ustawy dokumentować fakturą.

Z tych samych względów przedmiotowa odsprzedaż bonów sieci handlowych osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej lub rolnikom ryczałtowym nie podlega również ewidencjonowaniu za pomocą kas rejestrujących, o którym mowa w art. 111 ust. 1 ustawy o VAT, gdyż obowiązek stosowania kas rejestrujących związany jest z realizacją sprzedaży a więc wydaniem towaru lub wyświadczeniem usługi. Należy podkreślić, że obowiązek ten dotyczy wyłącznie sprzedaży, która została dokonana na rzecz tych wyżej wymienionych podmiotów.

Przy czym nadmienić należy, że przepisy o podatku od towarów i usług nie zawierają zakazu dokumentowania odsprzedaży bonów innym dokumentem wewnętrznym. Zatem w przypadku, kiedy transakcji między dwoma podmiotami nie można udokumentować fakturą, czy też paragonem, wówczas w celu potwierdzenia transakcji może zostać wystawiona nota księgowa lub dokument wewnętrzny.

Dodatkowo należy zauważyć, że realizacja bonu, czyli fizyczne nabycie towaru przez klienta, regulującego zapłatę poprzez wręczenie bonu sieci handlowej, będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT. Wydanie towarów za bony podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem VAT na zasadach ogólnych według stawek właściwych dla danego towaru.

Reasumując, czynność odsprzedaży bonów sieci handlowych nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem nie mieści się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem, wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Tym samym Wnioskodawca nie ma obowiązku dokumentowania transakcji odsprzedaży bonów sieci handlowych fakturą, ani rejestracji tej sprzedaży na kasie rejestrującej.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.