Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP4/443-123/08/EJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2009-01-13
Teza: prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku realizacją przez Gminę projektu w części dot. wykonania przyłączy do sieci kanalizacyjnej na podstawie umów cywilnoprawnych
Słowa kluczowe: gmina; kanalizacja; odliczenia; odliczenia-prawo do odliczenia; przyłącze
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Urzędu Miejskiego w G., przedstawione we wniosku z dnia 14 listopada 2008r. (data wpływu 19 listopada 2008r.), uzupełnionym pismem z dnia 1 grudnia 2008r. (data wpływu 8 grudnia 2008r.) oraz pismem z dnia 19 grudnia 2008r. (data wpływu 30 grudnia 2008r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości odliczenia w całości lub w części podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług w związku z budową sieci kanalizacyjnej – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 19 listopada 2008r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości odliczenia w całości lub w części podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług w związku z budową sieci kanalizacyjnej. Ww. wniosek został uzupełniony pismem z dnia 1 grudnia 2008r. (data wpływu 8 grudnia 2008r.) oraz pismem z dnia 19 grudnia 2008r. (data wpływu 30 grudnia 2008r.), będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z dnia 12 grudnia 2008r. znak: IBPP4/443-123/08/EJ.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca wspólnie z gminami P. i R. zamierza zrealizować projekt PN „Budowa kanalizacji sanitarnej w Gminie P. w miejscowościach S., W., P. ul. P., Gminie G. w miejscowościach G. ul. O., J. oraz w Gminie R. miejscowość K.”, na który stara się o dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej w ramach regionalnego programu operacyjnego. Urząd Miejski w G. jest czynnym podatnikiem VAT. Realizacja ww. projektu jest częścią zadania strategicznego Gminy G. Celem projektu jest budowa kanalizacji sanitarnej, dzięki której osiągnięte zostaną cele: poprawa infrastruktury technicznej Gminy, poprawa stanu środowiska, podłączenie nowych użytkowników. Przedmiotem projektu jest budowa sieci kanalizacyjnej wraz z przyłączami. Wybudowana sieć kanalizacyjna w całości służyć będzie odbiorowi ścieków z gospodarstw domowych w budownictwie mieszkalnym. Wszelkie wydatki związane z powyższą inwestycją ponosić będzie Urząd (faktury wystawiane będą na Urząd Miejski w G.), realizując zadanie własne gminy (art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym Dz. U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Po wykonaniu zadania sieć kanalizacyjna zostanie przekazana do bezpłatnego użytkowania i eksploatacji własnemu zakładowi budżetowemu – Zakładowi Usług Komunalnych, do którego zadań należy m. in. dostawa, rozprowadzenie wody, odbiór ścieków oraz pobieranie opłat z tego tytułu. Zakład Usług Komunalnych to odrębny podatnik podatku od towarów i usług. Posiada swój nr NIP oraz sporządza deklaracje VAT we własnym imieniu.

Ponadto z pisma z dnia 1 grudnia 2008r. wynika, że budowa przyłączy kanalizacyjnych realizowana będzie zgodnie z założeniami projektu technicznego do granicy posesji indywidualnych gospodarstw domowych. Przyłącza do budynków na posesjach indywidualnych realizowane będą w ramach inwestycji na koszt właścicieli gospodarstw domowych.

Z pisma z dnia 19 grudnia 2008r. wynika, że w ramach prowadzonej inwestycji tj. budowy sieci kanalizacyjnej realizowane również zostaną przyłącza do budynków. Prace będą realizowane na podstawie umów cywilno-prawnych pomiędzy właścicielami nieruchomości a Gminą, która będzie inwestorem. Wpłaty za wykonane roboty będą dokonywane na konto Gminy i potwierdzone dowodem wpłaty. Za wykonane roboty właściciele nie będą otrzymywać oddzielnych faktur VAT. Roboty te będą stanowiły całość zadania inwestycyjnego, które obciążało będzie Gminę i na jej rzecz będą wystawiane faktury za wykonane roboty. Rozliczenie kosztów inwestycji następować będzie odrębnie dla każdej z gmin z zakresu robót zrealizowanych na terenie poszczególnych gmin. Gminy zostaną właścicielami sieci zrealizowanej na terenie Gminy.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy realizując projekt pn „Budowa kanalizacji sanitarnej w Gm. P. w miejscowościach S., W., P. ul. P., Gm. G. w miejscowościach G. ul. O., J. oraz w Gm. R. miejscowość K.” Urząd Miejski w G. ma możliwość odliczenia podatku od towarów i usług w całości lub w części?

Zdaniem Wnioskodawcy, realizując powyższe zadanie urzędowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT w całości lub w części. Nieodpłatne przekazanie wybudowanej sieci kanalizacyjnej własnej spółce komunalnej nie stanowi czynności opodatkowanej w rozumieniu art. 5 ustawy o podatku od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

W myśl postanowień art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, w zakresie, w jakim towary są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest bezpośredni i bezsporny związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi.

Zgodnie z przepisem § 13 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212, poz. 1336), obowiązującym od dnia 1 grudnia 2008r., zwalnia się od podatku czynności związane z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami, wykonywane w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność przez jednostki samorządu terytorialnego, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. W szczególności zadania własne obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz (art. 7 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy o samorządzie gminnym).

W celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi (art. 9 ust. 1 cyt. ustawy).

Zgodnie z art. 11a ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy o samorządzie gminnym, organami gminy są rada gminy (rada miasta) i wójt (burmistrz, prezydent).

W myśl art. 33 ust. 1 cyt. wyżej ustawy o samorządzie gminnym, Wójt (burmistrz, prezydent miasta) wykonuje zadania przy pomocy urzędu gminy (miasta).

Jak wynika z powyższego, urząd gminy nie jest jednostką organizacyjną w rozumieniu ww. art. 9 ustawy o samorządzie gminnym. Jest wyłącznie zorganizowanym zespołem osób i środków służących do pomocy organowi administracyjnemu. Urząd gminy jest jednostką pomocniczą służącą do wykonywania zadań gminy oraz obsługi techniczno-organizacyjnej gminy. Biorąc pod uwagę nierozerwalne i niepodzielne powiązania podmiotowe gminy i urzędu gminy, również na gruncie podatku od towarów i usług należy stwierdzić, iż nie występuje odrębna od podmiotowości gminy podmiotowość urzędu gminy.

Zatem Urząd Gminy działając w imieniu Gminy realizuje zadania własne Gminy i w tym zakresie jest zwolniony z podatku od towarów i usług.

Z przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego wynika, iż Wnioskodawca w ramach realizacji swoich zadań zamierza wybudować sieć kanalizacji. Inwestycja realizowana będzie wspólnie z Gminami P. i R. Rozliczenie kosztów inwestycji następować będzie odrębnie dla każdej z gmin z zakresu robót zrealizowanych na terenie poszczególnych gmin. Gminy zostaną właścicielami sieci zrealizowanej na terenie gminy. Inwestycja będzie dofinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach regionalnego programu operacyjnego. W ramach prowadzonej inwestycji tj. budowy sieci kanalizacyjnej, zrealizowane zostaną również przyłącza do budynków. Prace te realizowane będą na podstawie umów cywilno-prawnych pomiędzy właścicielami nieruchomości a Gminą, która będzie Inwestorem. Wpłaty za wykonane roboty będą dokonywane na konto Gminy i potwierdzone dowodem wpłaty.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (t.j. Dz. U. z 2006r. Nr 123, poz. 858) realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci.

Jak wynika z cytowanego wyżej § 13 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług zwalnia się od podatku czynności związane z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami, wykonywane w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność przez jednostki samorządu terytorialnego, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Skoro Wnioskodawca w ramach prowadzonej inwestycji przejął do realizacji na podstawie umów cywilnoprawnych również zadanie, które jest w obowiązku osób ubiegających się o przyłączenie nieruchomości do sieci na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, nie można uznać, iż działania te wykonuje w ramach zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami objętych zwolnieniem na mocy cyt. wyżej § 13 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Finansów.

Zatem w myśl powyższych przepisów nabywane towary i usługi, związane z realizacją ww. projektu w części dotyczącej realizacji przyłączy do indywidualnych gospodarstw domowych wyłączone są ze zwolnienia, o którym stanowi przepis § 13 ust. 1 pkt 11 ww. rozporządzenia, a zatem będą służyły czynnościom opodatkowanym. Zwolnienie z podatku VAT w zakresie wykonywania przyłączy na podstawie umów cywilnoprawnych nie będzie Gminie przysługiwało.

Skoro w części prowadzonej inwestycji na terenie działania Wnioskodawcy tj. na terenie Gminy G. w zakresie wykonywania sieci kanalizacyjnej wraz z przyłączami w Gminie wystąpi sprzedaż opodatkowana, związana z realizacją przyłączy na podstawie umów cywilnoprawnych zawartych z właścicielami nieruchomości, zatem na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT Gminie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego w tej części.

Z treści wniosku wynika, iż po zakończeniu inwestycji, zostanie ona przekazana do bezpłatnego użytkowania i eksploatacji innemu podmiotowi - zakładowi budżetowemu Gminy, który w imieniu Gminy wykonuje zadania w zakresie dostawy, rozprowadzenia wody, odbioru ścieków oraz pobierania opłat z tego tytułu. Zakład Usług Komunalnych to odrębny podatnik podatku od towarów i usług, posiada swój numer NIP oraz sporządza deklaracje VAT we własnym imieniu.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez świadczenie usług, rozumie się - zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT - każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.

Nieodpłatna dostawa towarów oraz nieodpłatne świadczenie usług, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, za wyjątkiem ściśle określonych sytuacji, wskazanych w art. 7 ust. 2 oraz art. 8 ust. 2 ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o VAT za odpłatne świadczenie usług uznaje się także nieodpłatne świadczenie usług niebędące dostawą towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług, jeżeli nie są one związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami w całości lub w części.

Zatem przesłanką do opodatkowania podatkiem VAT usług świadczonych nieodpłatnie jest istnienie prawa do odliczenia podatku z tytułu nabycia towarów i usług, które są związane ze świadczoną usługą, a także realizowanie usług na cele niezwiązane z prowadzoną działalnością.

W myśl cytowanych przepisów o samorządzie gminnym, zadania z zakresu gospodarki komunalnej, dotyczące odprowadzania ścieków tj. budowa sieci kanalizacyjnych oraz ich wykorzystanie w celu wykonywania tych zadań, należą do zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego. Oznacza to, że czynność przekazania tych sieci podmiotowi, które te zadania także będzie wykonywał, jest czynnością związaną z prowadzeniem przedsiębiorstwa.

Wobec powyższego, nieodpłatne przekazanie do użytkowania i eksploatacji Z. sieci kanalizacyjnej nie podlega opodatkowaniu VAT.

Reasumując, przy realizacji projektu pn „Budowa kanalizacji sanitarnej w Gm. P. w miejscowościach S., W., P. ul. Pilawy, Gm. G. w miejscowościach G. ul. Oleska, J. oraz w Gm. R. miejscowość K.” Wnioskodawca ma możliwość odliczenia podatku naliczonego w części związanej z realizacją przyłączy dla indywidualnych gospodarstw domowych, realizowanych na podstawie umów cywilnoprawnych, które wyłączone są ze zwolnienia od podatku VAT.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy oceniane całościowo należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, ul. A. Kośnego 70, 45-372 Opole, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.