Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT1-1.4012.726.2023.2.MSU
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2024-01-11
Teza: Zwolnienie od podatku VAT dla świadczonych usług.
Słowa kluczowe: psycholog; zwolnienie-prawo do zwolnienia
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII. Wysokość opodatkowania -Rozdział 2. Zwolnienia -Zwolnienia przedmiotowe-Usługi w zakresie opieki medycznej świadczone w ramach zawodu psychologa
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43-ust. 1-pkt 19-lit. d

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
==================================================

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

5 listopada 2023 r. wpłynął Pani wniosek z 5 listopada 2023 r., o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy możliwości korzystania ze zwolnienia od podatku VAT dla świadczonych usług.

Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 20 grudnia 2023 r. (data wpływu 21 grudnia 2023 r.) oraz pismem z 9 stycznia 2024 r. (data wpływu 9 stycznia 2024 r.).

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego
-------------------------

Jest Pani magistrem psychologii, dyplom magistra psychologii uzyskała Pani w 2003 r. na Uniwersytecie …. Certyfikat \`(...)\` uzyskała Pani w roku 2012, certyfikat \`(...)\` w roku 2020. Uzyskała Pani także Certyfikat \`(...)\` oraz Certyfikat \`(...)\` (2018 rok).

Prowadzi Pani działalność gospodarczą, m.in. w zakresie działalności psychologicznej, psychoterapeutycznej i superwizyjnej. W ramach wyżej wymienionej działalności świadczy Pani m.in. usługi w zakresie superwizji indywidualnych i grupowych, które są prowadzone dla certyfikowanych specjalistów świadczących usługi medyczne w obszarze zdrowia psychicznego lub dla szkolących się w psychoterapii osób. Superwizje i konsultacje przeznaczone są dla osób, które zawodowo udzielają pacjentom pomocy lub wsparcia psychoterapeutycznego w różnych środowiskach, np. w poradniach, szpitalach, ośrodkach zdrowia psychicznego, jak również w ramach praktyki prywatnej. W pracy psychoterapeuty nie da się oddzielić leczenia pacjentów od nauki umiejętności zapobiegania wypaleniu emocjonalnemu i dbania o własne zdrowie psychiczne. Specyfika Pani zawodu wymaga stałego i konsekwentnego wglądu nie tylko w stan pacjenta, przebieg procesu terapeutycznego i własne umiejętności praktyczne, ale również we własny stan psychiczny. Ma to ogromne znaczenie dla skuteczności leczenia psychoterapeutycznego i jest obowiązkiem każdego psychoterapeuty, wpisanym w kodeksy etyczne wszystkich towarzystw psychoterapeutycznych (np. \`(...)\` i innych).

Poddawanie się procesowi superwizji: omawianie w obecności superwizora trudnych relacji z pacjentami, przedstawienie najbardziej kosztownych emocjonalnie przypadków (np. w sytuacji zagrożenia samobójstwem), służą poprawie zdrowia psychicznego pacjentów, jak również profilaktyce wypalenia zawodowego u terapeutów. W relacji z pacjentami u psychoterapeuty mogą się nieświadomie uruchamiać schematy utrudniające nie tylko przebieg procesu psychoterapeutycznego i oddziaływanie na pacjenta, ale również zaburzenia w stanie psychicznym osoby, która pomocy terapeutycznej udziela. Superwizja służy zatem dotarciu do dysfunkcyjnych schematów, radzenia sobie z nimi i tym samym podtrzymywaniu lub powrotowi do pożądanego stanu psychicznego terapeuty. Superwizja, zarówno w formie grupowej, jak i indywidualnej, przeprowadzana jest z zachowaniem tajemnicy co do danych wrażliwych pacjenta i wyłącznie za jego zgodą. Superwizja jest obowiązkowym elementem pracy i szkolenia we wszystkich podejściach psychoterapeutycznych, które starają się weryfikować swoją skuteczność poprzez badania naukowe. Superwizja i ciągłe szkolenie się to kluczowe elementy w pracy psychoterapeuty, które pełnią następujące funkcje: „wspomaganie monitorowania i dbania o dobrostan pacjenta”, „przywracanie i podtrzymywanie dobrostanu psychoterapeuty” (poprawa zdrowia psychicznego), zapobieganie zjawisku wypalenia emocjonalnego zarówno w obszarze osobistym, jak i profesjonalnym (prewencja utraty zdrowia).

Nie jest Pani zarejestrowana jako podatnik VAT, korzysta ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2021 roku poz. 685 z późn. zm.).

W uzupełnieniach wniosku na pytanie „Czy usługi w zakresie superwizji indywidualnych i grupowych, konsultacji, pracy nad rozwojem własnym dla psychoterapeutów są usługami w zakresie opieki medycznej służącymi profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia?”, wskazała Pani: „Tak, superwizje indywidualne są usługami w zakresie opieki medycznej służącymi profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia”.

Następnie wskazała Pani, iż profilaktyka, zachowanie, ratowanie i przywracanie zdrowia odbywa się na dwa sposoby:

\- po pierwsze dotyczy to superwizujących się terapeutów

Psychoterapeuci i ogólnie specjaliści świadczący usługi medyczne w obszarze zdrowia psychicznego zawodowo udzielają pomocy pacjentom pracując w różnych środowiskach – poradniach, szpitalach psychiatrycznych, ośrodkach zdrowia psychicznego i w ramach praktyki prywatnej. Pracując z zaburzonymi psychicznie osobami poddawani są znacznym obciążeniom poprzez kontakt z zaburzoną psychiką pacjentów. Dotyczy to zarówno obciążeń emocjonalnych związanych z zachowaniami pacjentów (agresją werbalną, samookaleczeniami, próbami samobójczymi), kiedy to psychoterapeuci przeżywają lęk, poczucie winy, znaczną niepewność, stany depresyjne i inne poważne reakcje emocjonalne, często towarzyszące im poza godzinami ich pracy i wpływające na ich równowagę psychiczną i dobrostan. Jak również dotyczy to obciążeń emocjonalnych związanych z samą próbą utrzymania głębokiego kontaktu emocjonalnego z pacjentami o zaburzonym sposobie przeżywania świata. To również bywa przyczyną znacznego niepokoju, niebezpieczeństwa odreagowań emocjonalnych w relacji z pacjentem, jak i we własnym życiu terapeuty. Superwizja za każdym razem prowadzi do możliwości podzielenia się przez terapeutę swoimi wątpliwościami i swoim stanem emocjonalnym. W kontakcie z grupą superwizyjną i superwizorem terapeuta nie tylko uzyskuje emocjonalne wsparcie, ale przede wszystkim zyskuje nową możliwość zrozumienia tego co dzieje się w relacji z pacjentem, zrozumienia psychopatologicznych wzorców funkcjonowania pacjenta i tego, w jaki sposób te zaburzone sposoby przeżywania i funkcjonowania wpływają na terapeutę. W relacji z pacjentami u terapeuty mogą się nieświadomie uruchamiać schematy utrudniające nie tylko przebieg procesu terapeutycznego i oddziaływanie na pacjenta, ale również zaburzenia w stanie psychicznej osoby, która pomocy terapeutycznej udziela. Superwizja służy zatem dotarciu do dysfunkcyjnych schematów, radzenia sobie z nimi i tym samym podtrzymywaniu lub powrotowi do pożądanego stanu psychicznego terapeuty. Dzięki uzyskiwanemu w trakcie superwizji rozumieniu możliwe staje się ustalenie najbardziej adekwatnych sposobów pracy z pacjentem, a poprzez to zmniejszenie stanu przeciążenia, lęku i niepewności w terapeucie. W tym sensie superwizja sprzyja zachowaniu dobrostanu psychicznego przez terapeutów, w przypadku bardzo trudnych pacjentów, którzy wciągają terapeutów w swoje patologiczne wzorce zachowania i przeżywania wręcz umożliwia odzyskanie zdrowia psychicznego, na pewno też zapobiega wypaleniu zawodowemu i umożliwia wieloletnią owocną pracę z możliwością utrzymania żywego zainteresowania światem pacjentów bez ponoszenia znaczących kosztów emocjonalnych tegoż.

\- po drugie dotyczy superwizowanych pacjentów

Specyfika zawodu psychoterapeuty wymaga stałego wglądu nie tylko w stan pacjenta, przebieg procesu terapeutycznego, ale także we własny stan psychiczny. Ma to ogromne znaczenie dla skuteczności leczenia psychoterapeutycznego i jest obowiązkiem każdego psychoterapeuty wpisanym w kodeksy etyczne wszystkich towarzystw psychoterapeutycznych. W trakcie superwizji terapeuta uzyskuje zarówno większy emocjonalny spokój niezbędny do pracy z pacjentem, jak i głębokie rozumienie problematyki pacjenta. Dzięki temu możliwa staje się adekwatna praca z danym pacjentem, konsekwentne podążanie najlepszą dla pacjenta drogą leczenia.

W przypadku superwizji grupowej terapeutów pracujących na jednym oddziale szpitalnym (bo takie też Pani prowadzi) umożliwia także uwspólnienie oddziaływań terapeutycznych przez cały zespół specjalistów (psychologów, psychiatrów, terapeutów zajęciowych). Superwizja jest jednym z głównych czynników, który umożliwia adekwatne leczenie pacjentów i nieuleganie ich patologicznym wzorcom relacyjnym i płynącym z nich naciskom.

W ramach każdego stowarzyszenia psychoterapeutów (\`(...)\`) obowiązek superwizji jest wpisany do kodeksu etycznego właśnie dlatego, że jako jeden z podstawowych czynników służy ona poprawie zdrowia psychicznego pacjentów i zachowaniu zdrowia psychicznego psychoterapeutów. Superwizja i ciągłe szkolenie się to kluczowe elementy w pracy psychoterapeuty, które pełnią następujące funkcje: „wspomaganie monitorowania i dbania o dobrostan pacjenta”, „przywracanie i podtrzymywanie dobrostanu terapeuty” (poprawa zdrowia psychicznego), zapobieganie zjawisku wypalenia emocjonalnego zarówno w obszarze osobistym, jak i profesjonalnym (prewencja utraty zdrowia).

Pytanie (ostatecznie przedstawione w uzupełnieniu wniosku z 9 stycznia 2024 r.)
-------------------------------------------------------------------------------

Czy po przekroczeniu limitu obrotów w wysokości 200 tyś. zł, do usług w zakresie superwizji indywidualnych i grupowych dla psychoterapeutów, będzie miało zastosowanie zwolnienie od podatku od towarów i usług, wskazane w art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. d) ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2021 roku poz. 685 z późniejszymi zmianami)?

Pani stanowisko w sprawie (ostatecznie przedstawione w uzupełnieniu wniosku z 9 stycznia 2024 r.)
-------------------------------------------------------------------------------------------------

Wskazana regulacja prawna - art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. d) ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2021 roku poz. 685 z późniejszymi zmianami), warunkuje możliwość uznania, iż dana czynność nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług poprzez spełnienie następujących przesłanek:

a. po stronie podmiotowej - podmiot świadczący usługi musi posiadać odpowiednie wykształcenie - w tym przypadku musi być psychologiem,

b. po stronie przedmiotowej - świadczone usługi winny być usługami w zakresie opieki medycznej, służącymi profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia.

W istniejącym stanie faktycznym obie przesłanki zostały spełnione: zarówno przesłanka podmiotowa (usługi świadczone są przez psychologa), jak też i przesłanka przedmiotowa (zakres świadczonych usług dotyczy usług medycznych, służących profilaktyce, przywracaniu i poprawie zdrowia) zostały spełnione.

Tym samym, w Pani opinii, usługi w postaci prowadzenia superwizji indywidualnych i grupowych skierowane do profesjonalistów - psychoterapeutów, powinny być zwolnione przedmiotowo z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Ocena stanowiska
----------------

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2023 r. poz. 1570 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Jednakże w tym miejscu należy wskazać, że czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług może być albo opodatkowana podatkiem albo może korzystać ze zwolnienia od podatku.

Zarówno w treści ustawy o podatku od towarów i usług, jak i przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział m.in. zwolnienie od podatku.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy:

Zwalnia się od podatku usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone w ramach wykonywania zawodów:

a) lekarza i lekarza dentysty,

b) pielęgniarki i położnej,

c) medycznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2023 r. poz. 991),

d) psychologa.

Analizując powołane regulacje należy zauważyć, że warunkiem zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek:

\- przesłanki o charakterze przedmiotowym, dotyczącej rodzaju świadczonych usług, tj. usług w zakresie opieki medycznej, służących profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia,

\- przesłanki o charakterze podmiotowym, odnoszącej się do usługodawcy, który musi być osobą wykonującą zawód lekarza, lekarza dentysty, pielęgniarki, położnej, psychologa lub inny zawód medyczny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej.

Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że zwolnienie nie ma zastosowania.

Przytoczone powyżej przepisy krajowe w zakresie opieki medycznej stanowią implementację do polskiego porządku prawnego przepisu art. 132 ust. 1 lit. b) oraz lit. c) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L Nr 347, str. 1, ze zm.), zgodnie z którym:

Państwa członkowskie zwalniają następujące transakcje:

opieka szpitalna i medyczna oraz ściśle z nimi związane czynności podejmowane przez podmioty prawa publicznego lub, na warunkach socjalnych porównywalnych do stosowanych w odniesieniu do instytucji prawa publicznego, przez szpitale, ośrodki medyczne i diagnostyczne oraz inne odpowiednio uznane placówki o podobnym charakterze;

świadczenie opieki medycznej w ramach zawodów medycznych i paramedycznych, określonych przez zainteresowane państwo członkowskie.

Z powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że zwolnienie powyższe ma zatem charakter podmiotowo-przedmiotowy, co oznacza, że zwolnieniu od podatku podlega określony rodzaj usług wykonywanych przez ściśle zdefiniowany krąg podmiotów, wykonujących te usługi.

Należy mieć na uwadze, że analizowany przepis zwalnia od podatku wyłącznie usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, nie zwalnia zatem wszystkich świadczeń, które można wykonać w ramach działalności leczniczej przez podmioty lecznicze bądź w ramach zawodów medycznych, ale tylko służące określonemu celowi.

Precyzując czynności, których celem jest profilaktyka, zachowanie, ratowanie, przywracanie lub poprawa zdrowia należy zastosować wykładnię językową.

„Profilaktyka” to wszelkie działania i środki stosowane w celu zapobiegania czemuś niepożądanemu, likwidowanie przyczyn niekorzystnych zjawisk, to działania i środki stosowane w celu zapobiegania chorobom. Zatem profilaktyka zdrowotna obejmuje działania mające na celu zapobieganie chorobom bądź innemu niekorzystnemu zjawisku zdrowotnemu przed jej rozwinięciem, poprzez ich wczesne wykrycie i leczenie. Ma ona również na celu zahamowanie postępu lub powikłań już istniejącej choroby, czy też zapobieganie powstawaniu niekorzystnych wzorów zachowań społecznych, które przyczyniają się do podwyższania ryzyka choroby.

„Zachowanie” rozumiane jest zaś jako dochowanie czegoś w stanie niezmienionym, nienaruszonym lub niezniszczonym mimo upływu czasu lub niesprzyjających okoliczności, utrzymywanie.

Interpretując słowo „ratowanie” należy odwołać się do słów „ratować” i „ratownictwo”. Ratować to starać się ocalić, zachować coś, natomiast ratownictwo jest rozumiane jako ogół środków i metod ratowania życia ludzkiego i niesienia pomocy w warunkach zagrożenia.

Pojęcie „przywracać” oznacza doprowadzić coś do poprzedniego stanu, wprowadzić coś na nowo, odtworzyć coś w pierwotnej postaci, wznowić, odnowić, sprawić, że ktoś się znajdzie w takiej sytuacji, w takim stanie, w jakim był poprzednio. Pojęcie „przywracanie zdrowia” oznacza doprowadzenie zdrowia do poprzedniego stanu.

„Poprawa” to zmiana stanu czegoś na lepsze, poprawienie czegoś, poprawianie się, polepszanie. Z kolei termin „poprawa zdrowia”, którym posługuje się ustawodawca określając zakres zwolnień, zgodnie z wykładnią literalną, oznacza zmianę stanu zdrowia na lepsze, poprawienie zdrowia, jego polepszanie.

Zatem dokonując ustalenia, czy dana usługa korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług należy ustalić, czy będzie spełniała wyżej określone warunki.

Dodatkowo należy wskazać, że z utrwalonego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE wynika, że zwolnienia stanowią autonomiczne pojęcia prawa wspólnotowego, które służą unikaniu rozbieżności w stosowaniu systemu podatku VAT w poszczególnych państwach członkowskich i które należy postrzegać w ogólnym kontekście wspólnego systemu podatku VAT (wyrok C-473/08, pkt 25). Jak również wielokrotnie podkreślał Trybunał Sprawiedliwości UE w swym orzecznictwie: pojęcia używane do opisania zwolnień wymienionych w art. 13 VI Dyrektywy (obecnie art. 132 Dyrektywy 2006/112/WE Rady) powinny być interpretowane w sposób ścisły, ponieważ stanowią one odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem VAT objęta jest każda dostawa towarów i każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika.

W tym kontekście należy zauważyć, że definicja opieki medycznej nie została zawarta ani w krajowych, ani wspólnotowych przepisach podatkowych. Zatem w tym zakresie należy szukać wyjaśnienia w bogatym dorobku orzecznictwa wspólnotowego.

I tak, w wyroku C-106/05, pkt 27 Trybunał stwierdził, że pojęcia „opieki medycznej” oraz „świadczeń opieki medycznej” (…) odnoszą się do usług, które służą diagnozie, opiece oraz w miarę możliwości, leczeniu chorób lub zaburzeń zdrowia. Pojęcie to zdefiniowano również w wyroku C-307/01, pkt 57, gdzie podkreślono, że pojęcia świadczenia opieki medycznej nie można interpretować w sposób, który obejmuje świadczenia medyczne realizowane w innym celu niż postawienie diagnozy, udzielenie pomocy medycznej oraz w zakresie, w jakim to możliwe, leczenie chorób lub zaburzeń zdrowotnych.

Należy więc uznać, że pojęcie „usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia” odpowiada określeniom używanym przez Trybunał „postawienie diagnozy, udzielenie pomocy medycznej oraz w zakresie, w jakim jest to możliwe, leczenie chorób lub zaburzeń zdrowotnych”. W pojęciu tym zawierają się również usługi medyczne realizowane w celach profilaktycznych (wyrok C-212/01, pkt 40).

Należy podkreślić, że ani przepisy Dyrektywy, ani orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE nie dają podstaw do tego, aby zakresem opieki medycznej podlegającej zwolnieniu objąć wszystkie działania medyczne wynikające z procesu leczenia. Zatem czynności, których celem nie jest ochrona zdrowia, nie mogą być uznane za świadczenia opieki medycznej i nie mogą podlegać zwolnieniu od podatku od towarów i usług. Stanowisko takie wynika z powołanego powyższej wyroku.

Ponadto Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w ww. wyroku stwierdził, że „(…) to cel usługi medycznej decyduje o tym, czy powinna ona być zwolniona z podatku VAT. Dlatego też, jeśli kontekst, w jakim taka usługa jest wykonywana, pozwala ustalić, że jej głównym celem nie jest ochrona zdrowia, włączając w to utrzymanie lub przywrócenie zdrowia, lecz udzielanie porad wymaganych przed podjęciem decyzji wywołujących skutki prawne, zwolnienie nie ma zastosowania do takiej usługi”.

Również z orzeczenia C-384/98 wynika, że preferencji podlegać mogą jedynie te usługi, które mają cel terapeutyczny bądź profilaktyczny, a nie podlegają mu takie, które mają charakter czysto ekspercki i doradczy (np. orzekanie o stanie zdrowia dla potrzeb przyznania renty, bądź dla instytucji ubezpieczeniowych dla ustalenia wysokości składki ubezpieczenia na życie).

Ponadto jak zauważył Rzecznik Generalny w sprawie C-262/08: „Cel usługi medycznej określa, czy powinna ona korzystać ze zwolnienia, jeżeli z kontekstu wynika, że jej głównym celem nie jest ochrona, utrzymanie bądź przywrócenie zdrowia, lecz inny cel, to wówczas zwolnienie nie będzie miało zastosowania”. Rzecznik zauważa również, że: „działalność, którą uznano za części składowe opieki medycznej (leczenia medycznego), obejmuje: opiekę terapeutyczną jako część usługi ambulatoryjnej świadczonej przez wykwalifikowane pielęgniarki; leczenie psychoterapeutyczne świadczone przez wykwalifikowanych psychologów; prowadzenie badań lekarskich bądź pobieranie krwi lub innych próbek do badania pod kątem występowania choroby, na rzecz pracodawców lub ubezpieczycieli, albo poświadczanie zdolności medycznej do odbycia podróży, jeżeli celem tych usług zasadniczo pozostaje ochrona zdrowia zainteresowanych osób; oraz badania medyczne umożliwiające obserwację i zbadanie pacjentów, zanim zajdzie konieczność diagnozowania, rozciągnięcia opieki bądź leczenia potencjalnej choroby, zlecone przez internistów i wykonywane przez zewnętrzne laboratoria prywatne”.

W tym miejscu warto wskazać na wyrok TSUE C-141/00 w którym wskazano, że „zwolnienie przyznane w art. 13(A)(J)(c,) Szóstej Dyrektywy (aktualnie art. 132 ust. 1 lit. c) Dyrektywy 2006/112/WE Rady) nie zależy od formy prawnej podatnika świadczącego usługi medyczne lub paramedyczne, o których mowa w tym przepisie”.

W wyroku tym TSUE wyjaśnił również: „W dosłownej interpretacji, przepis ten (art. 132 ust. 1 lit. c) dyrektywy) nie wymaga, by usługi medyczne były świadczone przez podatnika o konkretnej formie prawnej, aby objąć je zwolnieniem. Spełnione muszą być tylko dwa warunki: musi to obejmować usługi medyczne i muszą one być świadczone przez osoby posiadające konieczne kwalifikacje zawodowe” (pkt 27).

Dokonując oceny przedstawionych okoliczności sprawy należy mieć na względzie zasadę wykładni zwolnień, stanowiących w istocie odstępstwo od generalnej zasady powszechności opodatkowania podatkiem VAT. Tym samym, wszelkie zwolnienia należy interpretować możliwie ściśle i wąsko tak, aby nie doprowadzić do rozszerzenia zwolnień.

Warunkiem zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek:

\- przesłanki o charakterze podmiotowym, odnoszącej się do usługodawcy, który musi być osobą wykonującą zawód lekarza, lekarza dentysty, pielęgniarki, położnej, psychologa lub inny zawód medyczny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej,

\- przesłanki o charakterze przedmiotowym, dotyczącej rodzaju świadczonych usług, tj. usług w zakresie opieki medycznej, służących profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia.

Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że zwolnienie to nie ma zastosowania.

W tym miejscu wskazania wymaga, że zasady wykonywania zawodu psychologa zostały uregulowane w ustawie z 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1026).

Zgodnie z art. 3 ustawy o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów:

Zawód psychologa może wykonywać osoba, która spełnia wymagania określone niniejszą ustawą.

W myśl natomiast art. 4 ust. 1 ustawy o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów:

Wykonywanie zawodu psychologa polega na świadczeniu usług psychologicznych, a w szczególności na:

a) diagnozie psychologicznej,

b) opiniowaniu,

c) orzekaniu, o ile przepisy odrębne tak stanowią,

d) psychoterapii,

e) udzielaniu pomocy psychologicznej.

Zatem, na podstawie przepisów ustawy o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów, udzielanie świadczeń zdrowotnych zastrzeżonych dla zawodu psychologa wykonywać mogą jedynie osoby posiadające określone ustawowo kwalifikacje, potwierdzone odpowiednimi dokumentami.

Zawód psychologa został wprost wymieniony w przepisie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. d ustawy. Jak Pani wskazała, jest Pani magistrem psychologii, dyplom magistra psychologii uzyskała Pani w 2003 r. na Uniwersytecie …. Certyfikat \`(...)\` uzyskała Pani w roku 2012, certyfikat \`(...)\` w roku 2020. Uzyskała Pani także Certyfikat \`(...)\` oraz Certyfikat \`(...)\` (2018 rok).

Prowadzi Pani działalność gospodarczą, m.in. w zakresie działalności psychologicznej, psychoterapeutycznej i superwizyjnej. W ramach wyżej wymienionej działalności świadczy Pani m.in. usługi w zakresie superwizji indywidualnych i grupowych, które są prowadzone dla certyfikowanych specjalistów świadczących usługi medyczne w obszarze zdrowia psychicznego lub dla szkolących się w psychoterapii osób. Superwizje przeznaczone są dla osób, które zawodowo udzielają pacjentom pomocy lub wsparcia psychoterapeutycznego w różnych środowiskach, np. w poradniach, szpitalach, ośrodkach zdrowia psychicznego jak również w ramach praktyki prywatnej. Superwizje są usługami w zakresie opieki medycznej służącymi profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia. W ramach każdego stowarzyszenia psychoterapeutów (\`(...)\`) obowiązek superwizji jest wpisany do kodeksu etycznego właśnie dlatego, że jako jeden z podstawowych czynników służy ona poprawie zdrowia psychicznego pacjentów i zachowaniu zdrowia psychicznego psychoterapeutów. Ponadto nie jest Pani zarejestrowana jako podatnik VAT, korzysta ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy.

Należy zaznaczyć, że ustawodawca przewiduje zwolnienie od podatku VAT dla pewnej grupy podatników. Regulacje w tym zakresie zostały zawarte w art. 113 ustawy.

Według art. 113. ust. 1 ustawy:

Zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatników, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 200 000 zł. Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku.

Na mocy art. 113 ust. 2 ustawy:

Do wartości sprzedaży, o której mowa w ust. 1, nie wlicza się:

1) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów oraz wewnątrzwspólnotowej sprzedaży towarów na odległość, która nie podlega opodatkowaniu podatkiem na terytorium kraju;

1a) sprzedaży na odległość towarów importowanych, która nie podlega opodatkowaniu podatkiem na terytorium kraju;

2) odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, z wyjątkiem:

a) transakcji związanych z nieruchomościami,

b) usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41,

c) usług ubezpieczeniowych

– jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych.

Zatem, w treści art. 113 ust. 2 ustawy został wymieniony katalog czynności, których nie wlicza się do limitu sprzedaży pozwalającego na korzystanie ze zwolnienia podmiotowego z VAT. Przy obliczaniu limitu obrotów określonych w art. 113 ust. 1 nie uwzględnia się m.in. odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy.

Analiza okoliczności sprawy i obowiązujących przepisów prowadzi do wniosku, że w odniesieniu do świadczonych przez Panią usług superwizji indywidualnych i grupowych spełnione są przesłanki: podmiotowa i przedmiotowa warunkujące zastosowanie zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. d ustawy.

W konsekwencji świadczone przez Panią jako psychologa usługi superwizji indywidualnych i grupowych, będące usługami w zakresie opieki medycznej służącymi profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, będą podlegały zwolnieniu od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. d ustawy. Przy czym ich wartości nie należy uwzględniać w limicie, o którym mowa w art. 113 ust. 1 ustawy jako wartości sprzedaży zwolnionej.

Dodatkowe informacje
--------------------

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
-------------------------------------

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
-------------------------------------------

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm. dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

~·~w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.).