Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP1/443-301/09/BJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2009-06-19
Teza: Czy zamiana udziałów w prawie własności działek gruntu pomiędzy Wnioskodawcą a Jednostką podlega ustawie o podatku od towarów i usług (stawka 22%), czy nie podlega tej ustawie?
Słowa kluczowe: działki; grunty; towar; udział; zamiana
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 6; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 26 marca 2009 r., (data wpływu 2 kwietnia 2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania zamiany udziałów w prawie własności działek gruntu - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 2 kwietnia 2009 r. został złożony wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania zamiany udziałów w prawie własności działek gruntu.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca zamierza dokonać zamiany udziału ½ w prawie własności niezabudowanych działek gruntu nr: 137/4, 159/3, 138/7,142/17 obr. 8 położonych w W., będących własnością Wnioskodawcy, na udział ½ w prawie własności niezabudowanych działek gruntu nr: 140/4,140/5, 139/9 obr. 8 stanowiących własność T. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego wszystkie działki objęte przedmiotową zamianą przeznaczone są pod drogi wewnętrzne. Wartość nieruchomości przewidzianych do zamiany zostanie oszacowana przez rzeczoznawcę majątkowego i w razie wystąpienia różnicy wartości tych nieruchomości zostanie zastosowana dopłata w wysokości równej różnicy wartości zamienianych nieruchomości.

Gminie nie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z nabyciem tego gruntu. Jednostka (z którą Gmina dokona zamiany) jest spółką ze 100% udziałem gminy, jest czynnym podatnikiem podatku VAT i nie przysługiwało jej prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z nabyciem gruntu przeznaczonego do zamiany.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy zamiana udziałów w prawie własności działek gruntu pomiędzy Wnioskodawcą a Jednostką podlega ustawie o podatku od towarów i usług (stawka 22%), czy nie podlega tej ustawie?

Zdaniem Wnioskodawcy, udział w gruncie nie spełnia definicji towaru zawartej w art. 2 pkt 6 ustawy o podatku od towarów i usług. Udział wyraża zakres uprawnień względem rzeczy wspólnej. Żadnemu ze współwłaścicieli nie przysługuje wyłączne prawo do fizycznie określonej części rzeczy. Rozporządzenie udziałem obejmuje czynność przeniesienia tego udziału, a nie rzeczy. Przedmiotem zbycia w takim przypadku jest udział we własności rzeczy jako prawo majątkowe, a nie rzecz.

Wobec powyższego zbycie udziału w gruncie nie podlega ustawie o podatku od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54 poz. 535 ze zm.) podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów, w myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

W myśl art. 2 pkt 6 ustawy, przez towary rozumie się rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty.

Cała nieruchomość gruntowa, jak też (część) udział we współwłasności tej nieruchomości, objęty jest dyspozycją tego przepisu.

Z cyt. powyżej art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy nie wynika, że odpłatność za czynności dostawy towarów lub świadczenia usług musi mieć postać pieniężną. Odpłatność jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową - zapłatą może być inny towar lub usługa, albo mieszaną - zapłata w części pieniężna a w części rzeczowa. Innymi słowy, dla uznania czynności za odpłatną, wystarczające jest, by istniała możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie za tę czynność.

Przez umowę zamiany, zgodnie z art. 603 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę własność rzeczy w zamian za zobowiązanie się do przeniesienia własności innej rzeczy. Zatem w przypadku zamiany obie strony przenoszą na siebie wzajemnie własność rzeczy, występując jednocześnie w charakterze dostawcy jak i nabywcy.

Do zamiany, według dyspozycji zawartej w art. 604 Kodeksu cywilnego, stosuje się odpowiednio przepisy o sprzedaży. Umowa zamiany jest umową wzajemną, bardzo zbliżoną do umowy sprzedaży. Różnica w stosunku do umowy sprzedaży polega na tym, że w miejsce świadczenia ceny pojawia się obowiązek drugiej strony przeniesienia własności rzeczy. Ze względu na wzajemny charakter umowy, wartość świadczonych rzeczy powinna być ekwiwalentna.

Jak wynika z powyższego realizowane w oparciu o umowę zamiany przeniesienie własności towaru (w tym gruntu) stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jako odpłatna dostawa towarów.

Problematyka współwłasności została uregulowana w art. 195–221 ustawy Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Ze współwłasnością mamy do czynienia wtedy, gdy własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom. W przypadku współwłasności nieruchomości określonej w częściach ułamkowych, każdy ze współwłaścicieli ma określony ułamkiem udział w nieruchomości.

Nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności (art. 46 § 1 k.c.).

Podkreślić należy, że współwłaściciel ma względem swego udziału pozycję wyłącznego właściciela. Ze względu na charakter udziału, każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli (art. 198 k.c.). Rozporządzanie udziałem polega na tym, że współwłaściciel może zbyć swój udział.

Wbrew twierdzeniu Wnioskodawcy, na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług zarówno sprzedaż udziału we współwłasności gruntu na podstawie art. 198 k.c., jak i sprzedaż wspólnego gruntu za zgodą wszystkich współwłaścicieli na podstawie art. 199 k.c. stanowi odpłatną dostawę towarów.

W świetle definicji zawartej w art. 7 ust. 1 ww. ustawy o podatku od towarów i usług sprzedaż udziału we współwłasności nieruchomości należy traktować w kategorii sprzedaży towaru.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca zamierza dokonać zamiany udziału ½ w prawie własności niezabudowanych działek gruntu na udział ½ w prawie własności niezabudowanych gruntów należących do Jednostki. Grunty będące przedmiotem zamiany w planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczone są pod drogi wewnętrzne. Jednocześnie wartość nieruchomości przewidzianych do zamiany zostanie oszacowana przez rzeczoznawcę majątkowego i w razie wystąpienia różnicy wartości tych nieruchomości zostanie zastosowana dopłata w wysokości równej różnicy wartości zamienianych nieruchomości.

Zatem opisana we wniosku transakcja zamiany przedmiotowych udziałów w gruncie spełnia definicję odpłatnej dostawy towaru.

Stawka podatku - na podstawie art. 41 ust. 1 cyt. ustawy - wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-2c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Jednakże zarówno w treści ustawy, jak i przepisów wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy zwalnia się od podatku od towarów i usług dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane oraz przeznaczone pod zabudowę. Opodatkowane są zatem dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe, zabudowane i niezabudowane, przy czym w przypadku dostaw gruntów niezabudowanych – tylko te, których przedmiotem są tereny budowlane lub przeznaczone pod zabudowę.

W związku z powyższym istotne jest ustalenie czy przedmiot sprzedaży (zamiany) – droga wewnętrzna jest budowlą, o której mowa w art. 2 pkt 6 ustawy. Należy zauważyć, że ustawa z dnia 11 marca 2004 r. nie definiuje pojęcia „budowla”. W tej sytuacji, skoro prawo podatkowe nie definiuje na swój użytek pojęć utrwalonych w innych dziedzinach systemu prawnego – w tym przypadku pojęcia budowli – zasadnym jest sięgnięcie do definicji legalnej, która znajduje się w przepisach prawa budowlanego.

Stosownie do brzmienia art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.

Oznacza to, że drogi (wewnętrzne) trwale związane z gruntem spełniają definicję obiektu budowlanego.

Ze złożonego wniosku, wynika, iż zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego działki mające być przedmiotem zamiany przeznaczone są pod drogi wewnętrzne, a zatem stanowią tereny przeznaczone pod zabudowę.

Reasumując dostawa przedmiotowych działek w ramach planowanej zamiany udziałów w prawie własności niezabudowanych działek gruntu przeznaczonych pod zabudowę, zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy podlegać będzie opodatkowaniu według stawki 22%.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu datowania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem Skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.