Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/4511-1-508/15-4/WS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2015-09-03
Teza: Kupno nieruchomości na preferencyjnych warunkach - Źródło przychodów.
Słowa kluczowe: opodatkowanie-podstawa opodatkowania; przetarg; wartość-wartość rynkowa
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) w zw. z § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 19 maja 2015 r. (data wpływu 21 maja 2015 r.), uzupełnionym pismem z dnia 21 sierpnia 2015 r. (data wpływu 27 sierpnia 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych jest:

*   **prawidłowe** – w zakresie powstania obowiązku podatkowego w związku z preferencyjnym nabyciem lokalu mieszkalnego,
*   **nieprawidłowe** – w zakresie ustalenia źródła przychodów.

UZASADNIENIE

W dniu 21 maja 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych określonych w ustawie Ordynacja podatkowa, w związku z powyższym pismem z dnia 13 sierpnia 2015 r. nr ILPB2/4511-1-508/15-2/WS, wezwano Wnioskodawcę do jego uzupełnienia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Jednocześnie poinformowano Wnioskodawcę, że stosownie do postanowień art. 139 § 4 w zw. z art. 14d Ordynacji podatkowej, okresu oczekiwania między wezwaniem przez organ, a uzupełnieniem wniosku nie wlicza się do trzymiesięcznego terminu przewidzianego na wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.

Wezwanie wysłano w dniu 13 sierpnia 2015 r., skutecznie doręczono dnia 19 sierpnia 2015 r., zaś w dniu 27 sierpnia 2015 r. (data nadania 22 sierpnia 2015 r.), do tut. organu wpłynęła odpowiedź, w której Wnioskodawca uzupełnił ww. wniosek.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Dnia 20 lutego 2015 jako pracownik z trzydziestoośmioletnim stażem pracy w Lasach Państwowych, Wnioskodawca kupił wraz z małżonką na prawach wspólności ustawowej, działkę gruntową, na której znajduje się budynek mieszkalny - pustostan, o obszarze 0,1695 ha, zabudowaną budynkiem mieszkalnym - pustostanem, mieszczącym tylko jeden lokal mieszkalny, składający się z pięciu pokoi, kuchni, łazienki z wc., zapisane w akcie notarialnym.

Powyższy lokal Zainteresowany nabył w drodze przetargu tzw. pustostan, kwalifikowany jako nieprzydatny Lasom Państwowym, na zasadach i w trybie określonym w rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 9 kwietnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu sprzedaży lokali (Dz. U. Nr 52, poz. 337 ze zm.) oraz na podstawie art. 40a ww. ustawy o Lasach Państwowych.

Sprzedaży dokonał Nadleśniczy w imieniu Skarbu Państwa, w trybie art. 40a ustawy z dnia 28 września 1991 roku o lasach (Dz.U. Nr 101, poz. 444 z 1992 r z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr. 80, poz. 903).

W związku z powyższym Nadleśnictwo - dział księgowości, zażądało wpłaty do kasy nadleśnictwa podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie 24 453,00 zł, którą to kwotę wpłaci do Urzędu Skarbowego, na co Wnioskodawca nie wyraził zgody. Oświadczył, że corocznie składa oświadczenie, że rozlicza się z małżonką (PIT-37), a nadleśnictwo nie posiada osobowości prawnej i nie ma obowiązku do pobierania takiego podatku od pracownika, który nabył pustostan na preferencyjnych warunkach zgodnie z ww. ustawą art. 40a i zobowiązane jest wystawić PIT-8C przychody z innych źródeł, które podlegają opodatkowaniu łącznie z innymi dochodami osiągniętymi w roku podatkowym, w zeznaniu rocznym, składanym na podstawie art. 45 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w terminie do dnia 30 kwietnia roku następnego po roku podatkowym. Jednak Wnioskodawca zmuszony został do zapłaty kwoty 4 429,00 zł na podatek dochodowy wiedząc, że płatnikiem jest jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej (art. 32 ww. ustawy o lasach), co wykazane będzie w PIT-11.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy powstaje obowiązek podatkowy w związku z preferencyjną sprzedażą lokali mieszkalnych, tzw. pustostanów na organizowanym przez Nadleśnictwo przetargu, w którym kupującymi są pracownicy Lasów Państwowych uprzywilejowani w oparciu o przepis art. 40a ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2000 r. Nr 56, poz. 679 ze zm.)?

Zdaniem Wnioskodawcy, Nadleśnictwo w drodze przetargu sprzedaje lokal mieszkalny tzw. pustostan, kwalifikowane jako nieprzydatne Lasom Państwowym, na zasadach i w trybie określonym w rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 9 kwietnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu sprzedaży lokali (Dz.U. nr 52, poz. 337 ze zm.).

Kupującymi są pracownicy Lasów Państwowych, którzy korzystają z przywilejów i ulg przewidzianych w przepisie art. 40a ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2000 r. Nr 56, poz. 679 ze zm.). Zatem przywilej pierwszeństwa (pierwokupu) oraz związane z nim ulgi, określone w przepisie ust. 4 ww. art. 40a, odnoszą się do grupy osób, które są lub były pracownikami Lasów Państwowych w ogóle, a nie np. konkretnej jednostki dokonującej sprzedaży. Powołane wyżej przepisy umiejscowione zostały przez pracodawcę w rozdziale 6a ustawy o lasach, która reguluje dziedzinę gospodarowania mieniem Skarbu Państwa będącym w zarządzie Lasów Państwowych.

W tej sytuacji nie można uznać, iż powołane przepisy normują kwestie wynikające ze stosunku pracy.

Dlatego też ewentualne świadczenia, wynikające z preferencji określonych w powoływanej ustawie o lasach (skierowane nie tylko do pracowników), jakie kupujący uzyskują w związku z faktem nabycia lokalu mieszkalnego (tzw. pustostan), nie można zaliczyć do źródła przychodu jakim jest stosunek pracy, o którym mowa art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym.

Wnioskodawca uważa, że ww. przywilej należy rozpatrywać w kontekście innych źródeł przychodów wymienionych w przepisie art. 10 ust. 1 pkt 9 i określonych w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym.

Nadleśnictwo, sprzedając pustostan, zgodnie z przepisem art. 40a ust. 2 po cenie rynkowej, jaka kształtuje się w danej miejscowości, ustalonej przez osobę posiadającą uprawnienia z zakresu szacowania nieruchomości, powoduje, że ewentualnym przychodem, który należy wykazać w informacji PIT-8C, jest różnica pomiędzy ceną rynkową a kwotą uiszczoną przez osobę nabywającą lokal, a nie jak twierdzi Nadleśnictwo, że należny podatek należy wpłacić do kasy Nadleśnictwa, a kwota wpłacona ujęta będzie w PIT-11, co jest niezgodne z prawem podatkowym.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest:

*   **prawidłowe** – w zakresie powstania obowiązku podatkowego w związku z preferencyjnym nabyciem lokalu mieszkalnego,
*   **nieprawidłowe** – w zakresie ustalenia źródła przychodów.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 20 ust. 3 i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Przepis art. 10 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że źródłami przychodów są m.in.:

*   stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta (pkt 1),
*   inne źródła (pkt 9).

Stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Z kolei, zgodnie z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Użyty w powyższych przepisach zwrot „w szczególności” oznacza, że wymienione kategorie przychodów zostały wymienione jedynie przykładowo.

Należy podkreślić, że przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem przysporzenia majątkowego, mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy lub stosunku pokrewnym.

Zgodnie natomiast z art. 31 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, zwane dalej „zakładami pracy”, są obowiązane jako płatnicy obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez zakłady pracy, a w spółdzielniach pracy - wypłaty z tytułu udziału w nadwyżce bilansowej.

Z powyższego przepisu wynika zatem, że pracodawcą zobowiązanym do obliczania i pobierania w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy, jest nie tylko – jak twierdzi Wnioskodawca -podmiot posiadający osobowość prawną, ale również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca dnia 20 lutego 2015 jako pracownik z trzydziestoośmioletnim stażem pracy w Lasach Państwowych, kupił wraz z małżonką na prawach wspólności ustawowej, działkę gruntową, na której znajduje się budynek mieszkalny - pustostan, o obszarze 0,1695 ha, zabudowaną budynkiem mieszkalnym - pustostanem.

Powyższy lokal Zainteresowany nabył w drodze przetargu tzw. pustostan, kwalifikowany jako nieprzydatny Lasom Państwowym, na zasadach i w trybie określonym w rozporządzeniu Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 9 kwietnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu sprzedaży lokali (Dz. U. Nr 52, poz. 337 ze zm.) oraz na podstawie art. 40a ww. ustawy o Lasach Państwowych.

Stosownie do art. 40a ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1153 z późn. zm.) – Lasy Państwowe mogą sprzedawać nieruchomości zabudowane budynkami mieszkalnymi i samodzielne lokale mieszkalne, zwane dalej „lokalami”, oraz grunty z budynkami mieszkalnymi w budowie, nieprzydatne Lasom Państwowym.

W myśl art. 40a ust. 2 ww. ustawy, ustalenie ceny nieruchomości przy sprzedaży, o której mowa w ust. 1, następuje na zasadach określonych w przepisach o gospodarce nieruchomościami.

Z treści art. 40a ust. 4 cyt. ustawy wynika, że pracownicy i byli pracownicy Lasów Państwowych mający co najmniej trzyletni okres zatrudnienia w Lasach Państwowych, z wyjątkiem osób, z którymi stosunek pracy rozwiązany został bez wypowiedzenia z winy pracownika, posiadają pierwszeństwo nabycia lokali, których są najemcami, i w których mieszkają. Cena sprzedaży lokalu podlega łącznemu obniżeniu o 6% za każdy rok zatrudnienia w jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych i o 3% za każdy rok najmu tego lokalu, nie więcej jednak niż o 95%, a spłata należności może zostać rozłożona na 60 rat miesięcznych, przy czym oprocentowanie nie może przekraczać w stosunku rocznym stopy referencyjnej, określającej minimalne oprocentowanie podstawowych operacji otwartego rynku prowadzonych przez Narodowy Bank Polski, powiększonej o 2 punkty procentowe. Jeżeli osobą uprawnioną jest emeryt lub rencista, cena nabycia lokalu ustalona jest na 5% jego wartości.

Stosownie do art. 40a ust. 9 ustawy o lasach, pracownicy i byli pracownicy Lasów Państwowych niebędący najemcami lokali przeznaczonych do sprzedaży, pozostających w zarządzie Lasów Państwowych, mają pierwszeństwo nabycia lokali wolnych (pustostanów) lub gruntów z budynkami mieszkalnymi w budowie na warunkach określonych w ust. 4.

Jak wskazano powyżej do przychodów ze stosunku pracy zalicza się każde świadczenie, które pracownik otrzyma w związku z faktem pozostawania w stosunku pracy z pracodawcą. Do przychodów ze stosunku pracy zalicza się więc zarówno otrzymane przez pracownika pieniądze, jak i wartość pieniężną świadczeń w naturze, świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Wobec tego należy zauważyć, że przyjęcie oceny uznającej konkretne świadczenie ze strony pracodawcy za przychód pracownika ze stosunku pracy podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, winno opierać się na przesłankach wynikających z ww. przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zatem nieodpłatne świadczenie jest przychodem pracownika ze stosunku pracy – gdy świadczenie to powoduje wystąpienie po stronie pracownika przysporzenia: w postaci nabycia wymiernej korzyści majątkowej lub w postaci również wymiernego zaoszczędzenia wydatku.

Przychód pracownika będzie obejmował nieodpłatne świadczenie, gdy świadczenie to zostanie spełnione w interesie pracownika (a nie w interesie pracodawcy) i przynosi pracownikowi korzyść w postaci powiększenia jego aktywów lub uniknięcia wydatku, który musiałby ponieść. W zakresie tego kryterium należy wskazać, że chodzi o realny charakter przysporzenia jako warunku objęcia nieodpłatnego świadczenia podatkiem dochodowym. Oznacza to, że wartości świadczeń w naturze są przychodem tylko wtedy, gdy są otrzymane – w rozumieniu ich skonkretyzowania i przypisania do przychodu wpływającego na określenie podstawy opodatkowania w podatku dochodowym od osób fizycznych . Bez elementu realnego w postaci otrzymania korzyści przez pracownika nie uzyskuje on przychodu, ponieważ nie występuje wówczas zdarzenie, z którym ustawa wiąże powstanie obowiązku podatkowego.

Nieodpłatne świadczenie jest przychodem pracownika, gdy korzyść jest wymierna i przypisana indywidualnemu pracownikowi, tj. nie jest dostępna w sposób ogólny dla wszystkich podmiotów. W przedmiotowej sprawie Wnioskodawca jako pracownik Lasów Państwowych uzyskał pierwszeństwo nabycia lokalu wolnego (pustostanu), inaczej mówiąc gdyby Zainteresowany nie był pracownikiem Lasów Państwowych nie mógłby nabyć przedmiotowej nieruchomości na preferencyjnych warunkach, stąd uzyskany z tego tytułu przychód należy do przychodów ze stosunku pracy.

Zakup bowiem przez Wnioskodawcę nieruchomości (pustostanu) po cenie preferencyjnej spełnia kryterium wystąpienia po stronie Wnioskodawcy przysporzenia majątkowego (korzyści). Gdyby bowiem nie możliwość zakupu po cenie preferencyjnej, Wnioskodawca musiałby ponieść koszty zakupu przedmiotowej nieruchomości w pełnej wysokości. Niewątpliwie zatem Wnioskodawca dokonując zakupu z bonifikatą uzyskał wymierną korzyść.

Reasumując, stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie powstanie po stronie Wnioskodawcy (pracownika jednostki, która zbywa przedmiotowy lokal) obowiązek podatkowy w związku z preferencyjnym nabyciem lokalu mieszkalnego.

Uzyskany z ww. tytułu przychód, należy zakwalifikować do przychodów ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ww. ustawy, a nie do przychodów z innych źródeł, określonych w art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.