Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP4-2.4012.411.2022.4.KS
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2022-11-29
Teza: Opodatkowanie i dokumentowanie świadczonych usług oraz podziału wynagrodzenia niebędącego wynagrodzeniem za świadczenie usług w ramach konsorcjum oraz prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Słowa kluczowe: dostawa-dostawa towarów; konsorcjum; świadczenie-świadczenie usług
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i świadczenie usług -Dostawa towarów; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i świadczenie usług -Świadczenie usług; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX. Odliczenie i zwrot podatku. Odliczenie częściowe-Rozdział 1. Odliczenie i zwrot podatku-Odliczenie podatku naliczonego
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 7.-ust. 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8-ust. 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86-ust. 1

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
==================================================

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

30 sierpnia 2022 r. wpłynął Pana wniosek z 30 sierpnia 2022 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy opodatkowania i dokumentowania świadczonych usług oraz podziału wynagrodzenia niebędącego wynagrodzeniem za świadczenie usług w ramach konsorcjum oraz prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 15 listopada 2022 r. (wpływ 15 listopada 2022 r.).

Treść wniosku jest następująca:

**Opis zdarzenia przyszłego**

Wnioskodawca posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczony obowiązek podatkowy w świetle art. 3 ust. 1 w zw. z ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i rozlicza podatek dochodowy od osób fizycznych od dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej na zasadach, o których mowa w art. 30c UPDOF (opodatkowanie podatkiem liniowym). Dokumentację podatkową dla potrzeb rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych Wnioskodawca prowadzi w formie podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Wnioskodawca jednocześnie planuje zmienić formę opodatkowania na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych i opodatkowywać przychody zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Wnioskodawca jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Wnioskodawca zamierza zawrzeć Umowę Konsorcjum (umowę wspólnego przedsięwzięcia) w ramach, której to umowy spółka A. Sp. z o.o. będzie Liderem konsorcjum, zaś Wnioskodawca będzie członkiem konsorcjum (zwanym także Konsorcjantem). Ze względu na opracowanie przez Wnioskodawcę narzędzi umożliwiających sprzedaż internetową, realizacja sprzedaży internetowej przez firmę A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością bez udziału Wnioskodawcy byłaby niemożliwa lub wymagała dużego nakładu kosztów i czasu pracy na opracowanie odpowiednich narzędzi i wypozycjonowanie sklepu internetowego.

Wnioskodawca za pośrednictwem sklepu internetowego przedstawia ofertę sprzedażową, przyjmuje zamówienia sprzedażowe, przedstawia dostępne ilości towarów do sprzedaży, przesyła informacje w zakresie statusu realizacji zamówienia. Wnioskodawca będzie także odpowiedzialny za realizację strategii sprzedażowej za pośrednictwem Internetu.

A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w (\`(...)\`) jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych posiadającym nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce. Wnioskodawca i Spółka są podmiotami powiązanymi.

Możliwym jest, iż w ramach rozwoju biznesu, może dochodzić do przystąpienia nowych podmiotów do Konsorcjum, co zostanie uwzględnione w aneksowanej Umowie Konsorcjum.

Lider Konsorcjum prowadzi głównie działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży towarów za pośrednictwem sklepów internetowych i stacjonarnych, zaś Konsorcjant prowadzi działalność gospodarczą komplementarną skupiającą się na obsłudze sprzedaży oferowanej przez Internet. Konsorcjant w przeszłości prowadził działalność w zakresie sprzedaży detalicznej, a tym samym posiada bardzo dużą wiedzę praktyczna i teoretyczną, negocjował kontrakty handlowe jak również prowadził akcje sprzedażowe zwiększające potencjał sprzedażowy.

Szczegółowe warunki współpracy pomiędzy podmiotami zostaną określone w Umowie Konsorcjum, która stanowić będzie, iż strony działają na zasadzie wspólnego przedsięwzięcia nieposiadającego odrębnej podmiotowości prawnej oraz zobowiązują się do uczestniczenia we wspólnym przedsięwzięciu na zasadzie realizacji poszczególnych zadań (każdemu z podmiotów przydzielony zostanie do realizacji odrębny zakres zadań w zakresie realizacji inwestycji w ramach konsorcjum, co będzie wiązać się także z przypisaniem określonego zysku poszczególnym członkom Konsorcjum). Strony umowy dopuszczają możliwość modyfikacji postanowień Umowy Konsorcjum oraz okresową weryfikację realizowanych zadań w celu dostosowania podziału wynagrodzenia adekwatnie do ponoszonych nakładów i osiąganych celów.

Wspólne działanie jest podejmowane w celu wzajemnego połączenia potencjałów finansowych, logistycznych, technicznych i organizacyjnych przekraczających możliwości jednego podmiotu i tym samym sprostaniu rosnącym wymogom i konkurencji. Celem wspólnego przedsięwzięcia będzie powierzenie wyodrębnionych działań stronom umowy Konsorcjum w celu zwiększenia skuteczności działania i maksymalizacji zysku.

Umowa Konsorcjum określać będzie za jakie czynności jest odpowiedzialny dany członek konsorcjum. Każdy z członków konsorcjum we własnym zakresie ponosi koszty związane z wykonaniem umowy (zadaniowy podział pracy). Część kosztów może być zaś ponoszona wspólnie przez członków konsorcjum (np. opracowanie polityki prywatności, regulaminów funkcjonowania sklepu internetowego) i każdy z członków będzie obowiązany do ponoszenia kosztów przypadających na jego udział.

Strony ustaliły, iż w kontaktach z podmiotami trzecimi (kontrahentami) tylko jeden z członków konsorcjum funkcjonować będzie jako podmiot realizujący sprzedaż towarów lub podmiot nabywający towary/usługi, zaś Umowa Konsorcjum określać będzie podział czynności i wynagrodzenia między członków konsorcjum oraz podział kosztów wspólnych. Członek konsorcjum zawierający umowę handlową sprzedaży realizowaną w ramach Konsorcjum, wystawia dokument sprzedaży (fakturę/paragon) za realizowaną sprzedaż na podmiot trzeci na całość wynagrodzenia.

W ramach rozliczeń finansowych pomiędzy Wnioskodawcą i Liderem mogą występować dwa rodzaje rozliczeń pieniężnych - wynagrodzenie będące udziałem w zysku wygenerowany przez spółkę oraz kwoty przekazywane przez Lidera w zamian za wyświadczone na jego rzecz przez Wnioskodawcę usługi w ramach umowy Konsorcjum.

Większość kwot stanowić będzie wynagrodzenie z tytułu zysku wygenerowanego przez Konsorcjum, które to wynagrodzenie w części jest należne Wnioskodawcy. Jednakże Wnioskodawca może także wykonywać także czynności zlecone przez Lidera, które to czynności mają służyć zwiększeniu rozpoznawalności Lidera jako sprzedawcy czy też korzystać z usług Lidera. Poprzez działania zlecone Wnioskodawca świadczy w ramach umowy Konsorcjum na rzecz Lidera głównie usługi dotyczące pozyskiwania klientów za pośrednictwem sieci Internet oraz promowania marki handlowej w sieci.

W kontaktach z Kontrahentami jedynie Lider będzie funkcjonował jako podmiot realizujący sprzedaż lub nabycie towarów/usług.

Przewiduje się następujący sposób rozliczeń: członek konsorcjum zawierający umowę handlową z podmiotem trzecim realizowaną w ramach Konsorcjum wystawia dokument sprzedaży na podmiot trzeci na całość wynagrodzenia, jednakże zgodnie z art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w przypadku podatnika podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 5 ust. 1 i 2) jako przychód podatkowy tego podmiotu rozstanie rozpoznana kwota pomniejszona o wynagrodzenie należne innym członkom konsorcjum. Jednocześnie każdy z członków konsorcjum wystawia notę księgową na swoją część wynagrodzenia wynikającą z Umowy Konsorcjum, które to wynagrodzenie będzie ich przychodem podatkowym z tytułu realizowanych czynności w ramach Umowy Konsorcjum.

Jednocześnie jeżeli w ramach świadczenia usług członek Konsorcjum wyświadczy usługi na rzecz innego członka Konsorcjum/Lidera (np. czynności w zakresie promocji czy pozyskiwania klientów), to tego typu wynagrodzenie będzie rozliczone na podstawie faktur jako świadczenie usług między członkami Konsorcjum.

Każda ze Stron ponosi we własnym zakresie koszty własnej działalności, w tym podatki i opłaty. Wspólne wydatki takie jak np. przygotowanie polityki ochrony danych osobowych dla Konsorcjum, będą ponoszone przez jednego z członków Konsorcjum (co do zasady Lidera), a następnie będą rozliczane proporcjonalnie według zaangażowania w realizację przedsięwzięcia, co do zasady uwzględniając wielkości udziału w przychodzie Konsorcjum.

W realizowanym wspólnie przedsięwzięciu, udział finansowy stron w ramach Konsorcjum w zyskach i stratach może być różny i będzie zależny od wielkości udziału każdego członka Konsorcjum w realizacji przedsięwzięcia za dany miesiąc, w tym wielkości poniesionych kosztów przez każdą ze Stron i wielkości przychodu.

Strony okresowo dokonują rozliczenia udziałów członków Konsorcjum w realizowanych za ten okres przedsięwzięciach. Należy także wskazać, iż w sytuacji gdyby realizowane czynności w ramach Konsorcjum nie przyniosłyby zysku (pomimo podjętych działań), możliwa jest sytuacja, w której Wnioskodawca nie otrzyma wynagrodzenia za czynności wykonywane w ramach umowy Konsorcjum. Każdy z uczestników może ponosić koszty na realizację przedsięwzięcia i każdy z uczestników ponosi także ryzyko gospodarcze związane z umową Konsorcjum.

Uzupełnienie wniosku

Konsorcjum zostało zawiązane w celu wspólnego wykonania przedsięwzięcia polegającego na sprzedaży sprzętu telekomunikacyjnego oraz sprzętów sportowych. Połączenie potencjałów spółki i jednoosobowej działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży pozwala osiągnąć efekt synergii oraz zwiększyć sprzedaż i atrakcyjność przedsiębiorców. Jest to także możliwość dla uczestników konsorcjum na rozszerzenie zakresu świadczenia usług o kolejne zadania.

Konsorcjum specjalizuje się w sprzedaży detalicznej zakupionych towarów oraz usług towarzyszących (np. wynajem różnego rodzaju sprzętów posiadanych przez członków konsorcjum).

Wnioskodawca posiada sklep internetowy, posiada zasoby oraz wiedzę co do obsługi posprzedażowej. Udział Wnioskodawcy w transakcjach sprzedaży pozwala uwiarygodnić sprzedawcę jako podmiot posiadający doświadczenie, ułatwia kontakt bezpośredni, pozwala dotrzeć do określonych grup nabywców, zaś synergia działań (np. sprzedaż w formie zestawów towarów Wnioskodawcy i Lidera) pozwala osiągnąć znaczne oszczędności biznesowe (Wnioskodawca nie musi budować zespołu ludzkiego, ograniczone są koszty funkcjonowania, może ograniczyć zakres działania).

Wnioskodawca w głównej mierze będzie obsługiwał sprzedaż towarów za pośrednictwem udostępnionego sklepu/sklepów internetowych z wykorzystaniem odpowiednich narzędzi. Wnioskodawca będzie także odpowiedzialny za realizację strategii sprzedażowej.

Lider Konsorcjum będzie zajmował się kompleksową obsługą sprzedaży oraz obsługą zleceń (kupno towarów, wysyłka do klientów, obsługa reklamacji, kontakt bezpośredni z Kontrahentem). Lider będzie także zajmował kwestiami administracyjnymi i kwestią pozyskania personelu.

Przykładem przyszłych przedsięwzięć i ich realizacji jest następujący schemat działania - Wnioskodawca poszukuje nabywców na oferowany towar należący zarówno do Wnioskodawcy, jak i należący do Lidera (osobiste pozyskiwanie zleceń, oferowanie towarów w sklepie internetowym), zaś Lider Konsorcjum przy współpracy Wnioskodawcy realizuje dostawę towarów i obsługę posprzedażową. Sprzedawany towar może być zarówno własnością Wnioskodawcy, jak również Lidera. W zależności od skali przedsięwzięcia i wzajemnych ustaleń, Wnioskodawca może być odpowiedzialny za niektóre czynności z zakresu uzyskiwania stosownych pozwoleń.

Wnioskodawca zamierza zawrzeć Umowę Konsorcjum (umowę wspólnego przedsięwzięcia) w ramach której to umowy spółka A. Sp. z o.o. będzie Liderem konsorcjum oraz będzie realizować sprzedaż oferowanych towarów, zaś Wnioskodawca będzie członkiem konsorcjum (zwanym także Konsorcjantem) biorącym aktywną rolę w procesie sprzedaży towarów i usług.

A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w (…) jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych posiadającym nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce. Wybrana forma opodatkowania to ryczałt od dochodów spółek.

Wnioskodawca jest zaś osobą fizyczną, podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych posiadającym nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce, wybrana forma opodatkowania to podatek liniowy (art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), zaś w następnym roku Wnioskodawca planuje wybrać formę opodatkowania ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.

Ze względu na posiadane przez Wnioskodawcę narzędzia umożliwiające sprzedaż internetową, posiadaną wiedzę oraz wypracowane kanały dystrybucji, realizacja sprzedaży przez firmę A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością bez udziału Wnioskodawcy byłaby niemożliwa lub wymagała dużego nakładu kosztów i czasu pracy na opracowanie odpowiednich narzędzi i wypozycjonowanie sklepu internetowego.

Wnioskodawca i A. Sp. z o.o. są podmiotami powiązanymi.

Możliwym jest, iż w ramach rozwoju biznesu, może dochodzić do przystąpienia nowych podmiotów do Konsorcjum, co zostanie uwzględnione w aneksowanej Umowie Konsorcjum.

Lider Konsorcjum jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Lider Konsorcjum zawrze z podmiotami trzecimi umowę handlową sprzedaży oraz będzie reprezentował Konsorcjum na zewnątrz.

Lider Konsorcjum zawrze z podmiotami trzecimi umowę handlową sprzedaży wystawiając fakturę dokumentującą całość zamówienia (wynagrodzenia).

Wnioskodawca w głównej mierze będzie udostępniał do sprzedaży towarów sklep/sklepy internetowe z wykorzystaniem posiadanych narzędzi (programy do zarządzania sklepem internetowym). Za pośrednictwem udostępnionych sklepów będą sprzedawane towary należące do wszystkich uczestników Umowy Konsorcjum. Wnioskodawca będzie także odpowiedzialny za realizację strategii sprzedażowej oraz pozyskiwanie i obsługę przetargów publicznych, w przetargach będzie spełniał konieczną przesłankę wymaganego doświadczenia (renomy). Wnioskodawca będzie także wnosił znaki towarowe i posiadane zalegalizowane procedury na produkcję i posiadanie biodegradowalnych urządzeń telekomunikacyjnych.

Lider Konsorcjum będzie zajmował się kompleksową obsługą sprzedaży za pośrednictwem sklepów stacjonarnych oraz obsługą zleceń internetowych (kupno towarów, wysyłka do klientów, obsługa reklamacji, kontakt bezpośredni z Kontrahentem). Lider będzie także zarządzał całym Konsorcjum i zajmował się jego obsługą. Będzie też się zajmował kwestiami administracyjnymi i kwestią pozyskania personelu. Lider Konsorcjum będzie realizował procedurę przetargową, w tym rozliczenie i sprawozdawczość.

Każda ze Stron ponosi we własnym zakresie koszty własnej działalności, w tym podatki i opłaty. Wspólne wydatki takie jak np. przygotowanie polityki ochrony danych osobowych dla Konsorcjum będą ponoszone przez jednego z członków Konsorcjum (co do zasady Lidera) a następnie będą rozliczane proporcjonalnie według zaangażowania w realizację przedsięwzięcia, co do zasady uwzględniając wielkości udziału w przychodzie Konsorcjum.

W realizowanym wspólnie przedsięwzięciu, udział finansowy stron w ramach Konsorcjum w zyskach i stratach może być różny i będzie zależny od wielkości udziału każdego członka Konsorcjum w realizacji przedsięwzięcia za dany miesiąc, w tym udziału w przedsięwzięciu i wielkości poniesionych kosztów przez każdą ze Stron i wielkości przychodu.

Strony w ostatnim dniu każdego miesiąca dokonują rozliczenia udziału członków Konsorcjum w realizowanych za ten okres przedsięwzięciach, przy czym obecnie przychód Konsorcjanta (Wnioskodawcy) kształtuje się wysokości 3,0 % przychodów.

Udział Konsorcjanta został ustalony jako udział w przedsięwzięciu z tytułu sprzedaży internetowej realizowanej przez Sklep internetowy wykorzystywany do bezpośredniej sprzedaży towarów oraz wynagrodzenie za udział w przychodzie z tytułu przetargów publicznych w części odpowiadającej za czynności zrealizowane przez Wnioskodawcę.

Jeżeli do końca miesiąca nie zostanie obliczona inna wielkość udziału Konsorcjanta w przychodzie, to wartość ta jest uznana za właściwą i wypłacona Wnioskodawcy.

Po każdym kwartale obejmującym trzy miesiące następuje weryfikacja przychodowości sprzedaży i tym samym udziału w przychodzie Konsorcjanta, po czym zostaje dokonana dopłata w kolejnym miesiącu o różnicę udziału lub zwrot przez potrącenie nadpłaconej wartości.

W sytuacji zlecenia czynności przez Lidera, które mają na celu realizację usług, Wnioskodawca będzie wystawiać fakturę za świadczone usługi, które to koszty powinien ponieść Lider na podstawie faktury VAT. Analogicznie przeniesienie prawa do dysponowania towarami jak właściciel będzie dokonywane poprzez wystawienie faktur.

Udziałem w zysku będzie kwota zysku przypadająca na Wnioskodawcę, a wygenerowana z tytułu świadczenia usług bądź sprzedaży towarów na rzecz kontrahentów.

W ramach rozliczeń finansowych pomiędzy Wnioskodawcą i Liderem mogą występować dwa rodzaje rozliczeń pieniężnych - wynagrodzenie będące udziałem w zysku wygenerowany przez Konsorcjum oraz kwoty przekazywane przez Lidera w zamian za wyświadczone na jego rzecz przez Wnioskodawcę usługi w ramach umowy Konsorcjum lub przeniesienia prawa do dysponowania towarem jak właściciel.

Większość kwot może stanowić wynagrodzenie z tytułu zysku wygenerowanego przez Konsorcjum, które to wynagrodzenie w części jest należne Wnioskodawcy (np. wynagrodzenie za udział w przetargach publicznych), jednakże Wnioskodawca może także wykonywać czynności zlecone przez Lidera (np. promocja Lidera w Internecie, czynności mają służyć zwiększeniu rozpoznawalności Lidera jako sprzedawcy, nadzór autorski, podnajem powierzchni biurowej).

Przedmiotem fakturowania i rozliczeń VAT-owskich będzie tylko kwestia świadczenia usług pomiędzy Konsorcjantami bądź przeniesienia prawa do dysponowania towarami jak właściciel.

Lider może świadczyć usługi zlecone na rzecz Wnioskodawcy, np. podnajem powierzchni magazynowej, transport towarów, produkcja towarów na zlecenie Wnioskodawcy, obsługa zgłoszeń celnych.

Większość usług świadczonych na rzecz Wnioskodawcy będą to usługi opodatkowane stawką podstawową (23%). Na obecnym etapie nie przewiduje się świadczenia usług zwolnionych z VAT, jednakże w przypadku wystąpienia tego typu usług zakupy związane z takimi czynnościami jako przypisane do sprzedaży zwolnionej nie będą korzystały z odliczenia podatku VAT naliczonego.

W celu wyeliminowania wszelkich wątpliwości Wnioskodawca wskazuje, iż pytanie dotyczące prawa do odliczenia podatku VAT nie dotyczy usług związanych ze sprzedażą zwolnioną z VAT.

Członkowie Konsorcjum nie będą stanowić grupy VAT w rozumieniu art. 15a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, który to przepis zacznie obowiązywać z dniem 1 stycznia 2023 r. Kwestia ta jest jednakże przedmiotem analiz i nie można wykluczyć, iż w dacie obowiązywania przepisów nastąpi zawiązanie grupy VAT - nie jest to jednakże obecnie przedmiotem zapytania.

**Pytanie**

1\. Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług realizowanych między uczestnikami Konsorcjum podlega opodatkowaniu podatkiem VAT i w rezultacie powinno być dokumentowane fakturami VAT na podstawie art. 106 ust. 1 ustawy o VAT, zaś podział wynagrodzenia wypracowanego przez Konsorcjum niebędącym wynagrodzeniem za świadczenie usług nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT?

2\. Czy Wnioskodawcy będzie przysługiwać prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wykazanego na fakturach wystawianych przez innych członków Konsorcjum dokumentujących świadczenie usług realizowanych przez pozostałych Konsorcjantów na rzecz Wnioskodawcy?

### Pana stanowisko w sprawie

Pana zdaniem, wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług realizowanych między uczestnikami Konsorcjum podlega opodatkowaniu podatkiem VAT i w rezultacie powinno być dokumentowane fakturami na podstawie art. 106 ust. 1 ustawy o VAT, zaś podział wynagrodzenia wypracowanego przez Konsorcjum niebędącym wynagrodzeniem za świadczenie usług nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Pana zdaniem przysługiwać będzie prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wykazanego na fakturach wystawianych przez innych członków Konsorcjum dokumentujących świadczenie usług realizowanych przez pozostałych Konsorcjantów na rzecz Wnioskodawcy.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Natomiast w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

Na mocy art. 106 ust. 1 ustawy o VAT, podatnicy VAT są zobowiązani wystawiać faktury stwierdzające w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku podstawę opodatkowania stawkę i kwotę, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy. Sprzedażą, zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy o VAT jest m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W rezultacie, w sytuacji gdy podatnik VAT dokonuje odpłatnej dostawy towarów lub odpłatnego świadczenia usług na terytorium kraju, to jest zobowiązany udokumentować taką transakcję fakturą.

Jak wskazano w stanie faktycznym, umowa Konsorcjum będzie opisywać zakres wzajemnych praw i obowiązków oraz realizowanych zadań, a także podział wynagrodzenia między członków Konsorcjum. Realizowane czynności będą tak podzielone, iż ich efektem będzie sprzedaż towarów i usług na rzecz klientów. Czynności te mogą polegać bądź na zakupie towarów i usług od podmiotów trzecich bądź na wzajemnym świadczeniu usług lub dostawie towarów.

Podkreślenia wymaga fakt, że podmioty tworzące Konsorcjum zachowają pełną niezależność w zakresie działalności nieobjętej umową Konsorcjum, w szczególności Konsorcjum nie będzie stanowić spółki w rozumieniu prawa cywilnego ani prawa handlowego, nie będzie posiadać osobowości prawnej ani nie będzie odrębnym podmiotem gospodarczym. Członkowie Konsorcjum zachowają swoją odrębność zarówno z prawnego, jak i podatkowego punktu widzenia.

Lider Konsorcjum, jako podmiot reprezentujący Konsorcjum przed Klientem będzie wystawiał faktury lub paragony fiskalne na rzecz Klientów dokumentując całość wynagrodzenia należnego Konsorcjum (w tym również część wynagrodzenia przypadającą na Konsorcjanta) oraz będzie przyjmował płatności.

Konsorcjant udostępni swoje doświadczenie oraz zdobyty know-how niezbędne dla skutecznego realizowania sprzedaży oraz dostarczy środki materialne (w tym oprogramowanie wspomagającą sprzedaż) w celu zwiększenia efektywności sprzedaży.

Niezależnie od podziału funkcji i zadań realizowanych w ramach Konsorcjum, obaj konsorcjanci będą ponosić odpowiedzialność solidarną wobec Klienta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zamówienia.

Pana zdaniem w celu wskazania, czy przekazanie środków pieniężnych w ramach Konsorcjum pomiędzy Liderem Konsorcjum a Konsorcjantem stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie faktur, czy też nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i powinno zostać udokumentowane notą księgową sprowadza się w istocie do zbadania, czy następuje świadczenie usług pomiędzy stronami umowy Konsorcjum.

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do katalogu usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy.

Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym, związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności, musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie. Zatem, aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

Konsorcjum - w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego - nie może być uznane za podatnika VAT. Oznacza to, że relacji zachodzących pomiędzy stronami umowy konsorcjum (podatnikami VAT), dla potrzeb podatku od towarów i usług, nie należy oceniać na zasadach wewnętrznych rozliczeń konsorcjum. Powyższego nie zmienia okoliczność, że w przypadku umów konsorcjum dopuszczalne jest zawarcie ustaleń, że rozliczenia gospodarcze i księgowe, w tym dotyczące podpisywania umów i wystawiania faktur za prace wykonane przez uczestników konsorcjum na rzecz podmiotów zamawiających te prace na podstawie zawartego z nimi kontraktu - będzie dokonywał wytypowany przez uczestników konsorcjum podmiot wiodący.

Okolicznością, która w świetle art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT decyduje o opodatkowaniu, jest odpłatność za świadczoną usługę, którą należy rozumieć jako wynagrodzenie należne za dane świadczenie. Jest ono najczęściej określane umową pomiędzy stronami transakcji i stanowi skutek określonego przysporzenia. Trudno taką cechę przypisywać operacji księgowej dokonywanej przez lidera na rzecz konsorcjanta. Brak jest takiego stosunku prawnego, z którego wynikałaby wzajemność świadczenia lidera przybierającego postać rozdziału przychodów całego przedsięwzięcia. Nie jest to zatem świadczenie wzajemne lidera konsorcjum, a jedynie umownie określony obowiązek „rozdziału” przychodów całego przedsięwzięcia. Lider konsorcjum nie pozostaje dłużnikiem partnera z tytułu świadczenia na jego rzecz usługi rozdziału przychodów. Rozdział ten w odpowiednich proporcjach wynika z mocy samej umowy konsorcjum, a nie z jakiegoś świadczenia wzajemnego, do którego zobligowany został jego lider (wyrok NSA z 10 października 2014 r. sygn. akt I FSK 1418/13).

Tym samym należy wskazać, iż sam podział wynagrodzenia nie powinien być opodatkowany VAT i nie powinien być dokumentowany za pośrednictwem faktur, zaś świadczenia usług realizowane pomiędzy członkami Konsorcjum stanowią czynności opodatkowane podatkiem VAT uznawane za sprzedaż w rozumieniu art. 2 pkt 22 ustawy o VAT i w rezultacie, zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o VAT powinny być dokumentowane fakturami.

Podejście takie jest zgodne ze stanowiskiem Ministra Finansów ujawnionym w piśmie z 24 lutego 2004 r. na interpelację poselską nr 5849, gdzie Minister Finansów wskazał, iż w ustawie o VAT „brak jest szczególnych regulacji dotyczących wzajemnych rozliczeń pomiędzy przedsiębiorcami, którzy zawarli umowę o wspólnym przedsięwzięciu i działają w ramach konsorcjum” oraz, że przepisy o VAT „definiując pojęcie podatnika nie przewidują uznania za jednego podatnika większej liczby przedsiębiorców pozostających w bliskich związkach, np. o charakterze ekonomicznym.” Ponadto, Minister Finansów jednoznacznie stwierdził, iż „przedsiębiorcy działający w ramach konsorcjum są odrębnymi podatnikami VAT, w tym także lider konsorcjum. Powyższe oznacza, że przedsiębiorcy działający w ramach konsorcjum powinni do wzajemnych rozliczeń stosować ogólne reguły (\`(...)\`) w zakresie wystawiania faktur VAT dokumentujących wykonywane przez nich czynności.”

Zgodnie zaś z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, w zakresie, w jakim nabywane towary i usługi wykorzystywane są do wykonywania czynności opodatkowanych. Z kolei, na podstawie art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

W świetle przywołanych przepisów, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wykazanego na fakturach otrzymanych przez podatnika przysługuje wówczas, gdy odliczenia tego dokonuje podatnik VAT, a nabywane towary i usługi wykorzystywane są do wykonywanych przez niego czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

Przedstawiona zasada wyklucza zatem możliwość dokonania odliczenia naliczonego podatku VAT związanego z nabyciem towarów i usług, wyłącznie wówczas, gdy nabywane towary/usługi wykorzystywane są do czynności zwolnionych lub niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.

W przedstawionym stanie faktycznym, wzajemne świadczenia członków Konsorcjum są, co do zasady, w całości wykorzystywane do wykonywania przez nich czynności opodatkowanych. Wszelkie wzajemne świadczenia będą każdorazowo dokumentowane fakturami VAT.

W rezultacie, Pana zdaniem, stronom umowy Konsorcjum będzie przysługiwać prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wykazanego na fakturach dokumentujących wzajemne świadczenia w ramach Konsorcjum wystawianych przez drugiego członka Konsorcjum. Prawo do odliczenia będzie przysługiwać Wnioskodawcy niezależnie od przyjętego przez strony modelu rozliczeń dla potrzeb podatku dochodowego.

Mając na uwadze powyższe, Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie prawidłowości zaprezentowanego stanowiska.

Ocena stanowiska
----------------

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2022 r. poz. 931 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy:

przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do katalogu usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy.

Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym, związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności, musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie. Zatem, aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

Czynność może być albo odpłatna albo nieodpłatna. Na gruncie podatku od towarów i usług nie występują czynności częściowo odpłatne. Jeśli tylko czynność została wykonana za wynagrodzeniem, to jest ona odpłatna. Nie ma żadnego znaczenia, czy wynagrodzenie to pokrywa koszty świadczenia tej czynności poniesione przez podatnika, ewentualnie kreuje dla podatnika zysk. Także czynności wykonane „po kosztach” ich świadczenia, bądź poniżej tych koszów, są czynnościami odpłatnymi, o ile tylko pobrano za nie wynagrodzenie.

Kwestia „odpłatności” była niejednokrotnie przedmiotem rozstrzygania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Jak zauważył Trybunał w wyroku w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council, EU:C:1988:120: „czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem”.

Należy też zwrócić uwagę na wyrok w sprawie C-16/93 Tolsma, EU:C:1994:80, gdzie Trybunał zauważył, że czynność: „podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.

Zatem, za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:

\- istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,

\- wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,

\- istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,

\- odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,

\- istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

Ponadto, zgodnie z art. 106b ust. 1 ustawy:

podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:

1) sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;

2) wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik korzysta z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;

3) wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;

4) otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:

a) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,

b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4,

c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 1b.

Przepis art. 106b ust. 2 ustawy stanowi, że:

podatnik nie jest obowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3.

Na mocy art. 2 pkt 22 ustawy:

przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Jak wynika z przywołanych wyżej przepisów – co do zasady – podatnik VAT jest zobowiązany wystawiać fakturę dokumentującą sprzedaż towarów i usług na rzecz innego podatnika. Generalnie ustawodawca nie nakłada na podatników obowiązku wystawiania faktur dokumentujących sprzedaż zwolnioną od podatku na podstawie przepisów ustawy lub rozporządzeń wykonawczych do niej oraz sprzedaż realizowaną na rzecz podmiotów niebędących podatnikami VAT.

Wątpliwości dotyczą między innymi ustalenia, czy wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług realizowanych przez Pana na rzecz członka Konsorcjum (Lidera Konsorcjum) podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i w konsekwencji powinno być dokumentowane fakturą oraz ustalenia, czy czynność podziału wynagrodzenia wypracowanego przez Konsorcjum niebędącego wynagrodzeniem za świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W odniesieniu do przedstawionych wątpliwości wskazać należy, że umowa konsorcjum nie występuje ani w prawie cywilnym, ani podatkowym. Zawieranie takich porozumień jest jednak dopuszczalne (w ramach swobody umów).

Stosownie do art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm.):

strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

Co do zasady, konsorcjum jest organizacją zrzeszającą kilka podmiotów gospodarczych na określony czas, w konkretnym celu. Konsorcjum nie jest jednak podmiotem gospodarczym, nie posiada osobowości prawnej ani podmiotowości prawnej, nie musi być rejestrowane, ani mieć odrębnej nazwy czy też siedziby. Podmioty tworzące konsorcjum są, co do zasady, niezależne w swoich dotychczasowych działaniach (czyli w działaniach niezwiązanych z konsorcjum), a w działaniach związanych z konsorcjum, realizują wspólne przedsięwzięcie objęte porozumieniem.

Zawierając umowę konsorcyjną podmioty mogą określić, kto będzie reprezentował konsorcjum na zewnątrz (może to być także osoba trzecia). Co do zasady, konsorcja nie mają też wspólnego majątku (chociaż mogą mieć wspólne konto rozliczeniowe), a wszelkie formy płatności regulowane są przez firmę lub osobę reprezentującą konsorcjum.

Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług musi być wykonana przez podatnika.

Jak stanowi art. 15 ust. 1 ustawy:

podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:

działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Konsorcjum – w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego – nie może być uznane za podatnika VAT. Oznacza to, że relacji zachodzących pomiędzy stronami umowy konsorcjum (podatnikami VAT), dla potrzeb podatku od towarów i usług, nie należy oceniać na zasadach wewnętrznych rozliczeń konsorcjum. Powyższego nie zmienia okoliczność, że w przypadku umów konsorcjum dopuszczalne jest zawarcie ustaleń, że rozliczenia gospodarcze i księgowe, w tym dotyczące podpisywania umów i wystawiania faktur za prace wykonane przez uczestników konsorcjum na rzecz podmiotów zamawiających te prace na podstawie zawartego z nimi kontraktu – będzie dokonywał wytypowany przez uczestników konsorcjum podmiot wiodący.

Zatem przedsiębiorcy działający w ramach konsorcjum są odrębnymi podatnikami VAT. Powyższe oznacza, że działając w ramach konsorcjum, powinni oni do wzajemnych rozliczeń stosować ogólne reguły wynikające z ustawy o podatku od towarów i usług oraz aktów wykonawczych do niej, w tym także w zakresie wystawiania faktur dokumentujących wykonywane przez nich czynności.

Z wniosku wynika, że zamierza Pan zawrzeć Umowę Konsorcjum (umowę wspólnego przedsięwzięcia) w ramach, której to umowy Sp. z o.o. będzie Liderem konsorcjum, zaś Pan będzie członkiem konsorcjum (zwanym także Konsorcjantem). Może również dochodzić do przystąpienia nowych podmiotów do Konsorcjum. Celem Konsorcjum jest wspólne wykonanie przedsięwzięcia polegającego na sprzedaży sprzętu telekomunikacyjnego oraz sprzętów sportowych. Konsorcjum specjalizuje się w sprzedaży detalicznej zakupionych towarów oraz usług towarzyszących (np. wynajem różnego rodzaju sprzętów posiadanych przez członków konsorcjum). Za pośrednictwem udostępnionych sklepów będą sprzedawane towary należące do wszystkich uczestników Umowy Konsorcjum. Będzie Pan głównie obsługiwał sprzedaż towarów za pośrednictwem udostępnionego sklepu/sklepów internetowych z wykorzystaniem odpowiednich narzędzi oraz będzie odpowiedzialny za realizację strategii sprzedażowej oraz pozyskiwanie i obsługę przetargów publicznych. Będzie Pan także wnosił znaki towarowe i posiadane zalegalizowane procedury na produkcję i posiadanie biodegradowalnych urządzeń telekomunikacyjnych. Z kolei Lider Konsorcjum będzie zajmował się kompleksową obsługą sprzedaży oraz obsługą zleceń internetowych (kupno towarów, wysyłka do klientów, obsługa reklamacji, kontakt bezpośredni z Kontrahentem) oraz kwestiami administracyjnymi i kwestią pozyskania personelu. W przedstawionym schemacie działania poszukuje Pan nabywców na oferowany towar należący zarówno do Pana, jak i należący do Lidera (osobiste pozyskiwanie zleceń, oferowanie towarów w sklepie internetowym), zaś Lider Konsorcjum przy współpracy z Panem realizuje dostawę towarów i obsługę posprzedażową. Sprzedawany towar może być zarówno własnością Pana, jak również Lidera. Lider Konsorcjum zawrze z podmiotami trzecimi umowę handlową sprzedaży wystawiając fakturę dokumentującą całość zamówienia (wynagrodzenia) oraz będzie reprezentował Konsorcjum na zewnątrz. Udział Konsorcjanta został ustalony jako udział w przedsięwzięciu z tytułu sprzedaży internetowej realizowanej przez sklep internetowy wykorzystywany do bezpośredniej sprzedaży towarów oraz wynagrodzenie za udział w przychodzie z tytułu przetargów publicznych w części odpowiadającej za czynności zrealizowane przez Pana. W sytuacji zlecenia czynności przez Lidera, które mają na celu realizację usług, będzie Pan wystawiać fakturę za świadczone usługi, które to koszty powinien ponieść Lider na podstawie faktury. Analogicznie przeniesienie prawa do dysponowania towarami jak właściciel będzie dokonywane poprzez wystawienie faktur. Udziałem w zysku będzie kwota zysku przypadająca na Pana, a wygenerowana z tytułu świadczenia usług bądź sprzedaży towarów na rzecz kontrahentów. W ramach rozliczeń finansowych pomiędzy Panem i Liderem mogą występować dwa rodzaje rozliczeń pieniężnych - wynagrodzenie będące udziałem w zysku wygenerowany przez Konsorcjum oraz kwoty przekazywane przez Lidera w zamian za wyświadczone na jego rzecz przez Pana usługi w ramach umowy Konsorcjum lub przeniesienia prawa do dysponowania towarem jak właściciel. Większość kwot może stanowić wynagrodzenie z tytułu zysku wygenerowanego przez Konsorcjum, które to wynagrodzenie w części jest należne Panu (np. wynagrodzenie za udział w przetargach publicznych), jednakże może Pan także wykonywać czynności zlecone przez Lidera (np. promocja Lidera w Internecie, czynności mają służyć zwiększeniu rozpoznawalności Lidera jako sprzedawcy, nadzór autorski, podnajem powierzchni biurowej).

Odnosząc się zatem do wątpliwości dotyczących opodatkowania usług świadczonych przez Pana na rzecz innych członków Konsorcjum/Lidera wskazać należy, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlegają jedynie takie rozliczenia między uczestnikami konsorcjum, które nie są związane ze świadczeniem usług lub dostawą towarów.

Biorąc pod uwagę obowiązujące przepisy prawa oraz zasady funkcjonowania konsorcjum, w tym zasadę odrębności podatników, którzy występują wobec siebie w relacji lider konsorcjum – konsorcjant, stwierdzić należy, że uczestnicy konsorcjum zobowiązani są do dokumentowania wzajemnych świadczeń oraz wyboru podmiotu, który będzie odpowiedzialny za rozliczenia ze zleceniodawcą.

Okoliczności sprawy wskazują, że w sytuacji zlecenia czynności przez Lidera, które mają na celu realizację usług, będzie Pan wystawiać fakturę za świadczone usługi. Analogicznie przeniesienie prawa do dysponowania towarami jak właściciel będzie dokonywane poprzez wystawienie faktur.

A zatem wynagrodzenie, które otrzyma Pan od członka Konsorcjum (Lidera Konsorcjum), odnoszące się do rzeczywiście wykonanych przez Pana czynności, m.in. w zakresie świadczonych na rzecz Lidera usług w ramach umowy Konsorcjum stanowić będzie zapłatę za wykonane usługi na rzecz Lidera Konsorcjum i powinno zostać uznane za czynności opodatkowane w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1 ustawy oraz powinno zostać udokumentowane przez Pana fakturą wystawioną na rzecz Lidera Konsorcjum, zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy.

Natomiast odnośnie podziału zysku wypracowanego przez Konsorcjum należy stwierdzić, że rozliczenia dokonywane w ramach udziału we wspólnym przedsięwzięciu, nie będą stanowić dostawy towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy, jak również świadczenia usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy, a zatem nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W przypadku tym nie dojdzie bowiem do rzeczywistych świadczeń pomiędzy konsorcjantami. Nie można zidentyfikować korzyści o charakterze majątkowym, jakie w związku z takim rozliczeniem uzyskuje konsorcjant.

Okolicznością, która w świetle art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy decyduje o opodatkowaniu, jest odpłatność za świadczoną usługę, którą należy rozumieć jako wynagrodzenie należne za dane świadczenie. Jest ono najczęściej określane umową pomiędzy stronami transakcji i stanowi skutek określonego przysporzenia. Trudno taką cechę przypisywać operacji księgowej dokonywanej przez lidera na rzecz konsorcjanta. Brak jest takiego stosunku prawnego, z którego wynikałaby wzajemność świadczenia lidera przybierającego postać rozdziału przychodów całego przedsięwzięcia. Nie jest to zatem świadczenie wzajemne lidera konsorcjum, a jedynie umownie określony obowiązek „rozdziału” przychodów całego przedsięwzięcia. Lider konsorcjum nie pozostaje dłużnikiem partnera z tytułu świadczenia na jego rzecz usługi rozdziału przychodów. Rozdział ten w odpowiednich proporcjach wynika z mocy samej umowy konsorcjum, a nie z jakiegoś świadczenia wzajemnego, do którego zobligowany został jego lider (wyrok NSA z 10 października 2014 r. sygn. akt I FSK 1418/13).

W tym miejscu należy raz jeszcze podkreślić, że opodatkowaniu podatkiem VAT podlega czynność (tj. dostawa towarów lub świadczenie usług), a nie sama płatność.

Zatem w analizowanym przypadku podział wynagrodzenia wypracowanego przez Konsorcjum (zysku wypracowanego przez Konsorcjum z tytułu realizacji wspólnego przedsięwzięcia) nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Tym samym wynagrodzenie należne Panu z tytułu wypracowanego zysku przez Konsorcjum, które to wynagrodzenie nie będzie stanowiło odpłatności z tytułu świadczeń wykonanych przez Pana na rzecz Lidera Konsorcjum, nie będzie stanowić zapłaty za dostawy towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy, jak również nie będzie stanowić zapłaty za świadczenie usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy, a zatem nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Podsumowując, realizowane przez Pana świadczenia na rzecz członka Konsorcjum (Lidera Konsorcjum) w zamian za otrzymywane wynagrodzenie stanowić będą czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług, a w rezultacie powinny być dokumentowane fakturami. Natomiast podział wynagrodzenia wypracowanego przez Konsorcjum nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i w rezultacie wynagrodzenie to nie powinno być dokumentowane fakturami.

Zatem Pana stanowisko w zakresie opodatkowania i dokumentowania świadczonych usług oraz podziału wynagrodzenia niebędącego wynagrodzeniem za świadczenie usług w ramach konsorcjum należało uznać za prawidłowe.

Ponadto wątpliwości dotyczą ustalenia, czy będzie Panu przysługiwać prawo do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na fakturach wystawianych przez innych członków Konsorcjum (Lidera konsorcjum) dokumentujących świadczenie usług realizowanych na Pana rzecz.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy:

w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Stosownie do treści art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy:

kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Podkreślić należy, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:

nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

W świetle art. 88 ust. 4 ustawy:

obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.

Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Z opisu sprawy wynika, że jest Pan zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Lider może świadczyć usługi zlecone na Pana rzecz np. podnajem powierzchni magazynowej, transport towarów, produkcja towarów, obsługa zgłoszeń celnych. Większość usług świadczonych na Pana rzecz będzie opodatkowane stawką podstawową. Jednocześnie treść wniosku wskazuje, że Pana wątpliwości w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego nie dotyczą usług związanych ze sprzedażą zwolnioną z VAT.

Zatem będzie Panu przysługiwać prawo do odliczenia podatku naliczonego wykazanego w fakturach wystawianych na Pana rzecz przez innego członka Konsorcjum (Lidera Konsorcjum) w zakresie w jakim świadczenie usług będą realizowane na Pana rzecz. Prawo to będzie przysługiwać pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych wymienionych w art. 88 ustawy.

W konsekwencji Pana stanowisko w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego należało uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje
--------------------

### Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja rozstrzyga w zakresie podatku od towarów i usług, w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Pana wniosku (zadanych pytań). Inne kwestie przedstawione we własnym stanowisku w sprawie, które nie zostały objęte pytaniami nie mogą być rozpatrzone zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, w myśl którego:

dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).

Ponadto interpretacja rozstrzyga jedynie w zakresie zastosowania przepisów regulujących podatek od towarów i usług względem Pana. Przedmiotowa interpretacja indywidualna nie wywiera zatem skutku prawnego dla innych członków Konsorcjum (Lidera Konsorcjum).

### Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

\- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Aby interpretacja mogła pełnić funkcję ochronną: Pana sytuacja musi być zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i musi się Pan zastosować do interpretacji.

\- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

\- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

\- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.).