Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/415-1174/10/ENB
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2011-03-18
Teza: Czy w zaistniałej sytuacji Wnioskodawca jest zobowiązany do złożenia PIT-39 do kwietnia 2011 r. czy też wystarczającym było złożenie w styczniu 2010 roku PIT-23?
Słowa kluczowe: małżonkowie-majątek wspólny małżonków; mieszkanie-sprzedaż mieszkania; nieruchomości-sprzedaż nieruchomości; wspólność-wspólność ustawowa
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana, przedstawione we wniosku z dnia 21 grudnia 2010 r. (data wpływu 23 grudnia 2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków podatkowych związanych ze sprzedażą nieruchomości - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 23 grudnia 2010 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków podatkowych związanych ze sprzedażą nieruchomości.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

W czerwcu 2002 r. Pana obecna małżonka nabyła wraz ze swoim pierwszym mężem mieszkanie własnościowe na zasadach wspólności ustawowej, za środki pochodzące z majątku dorobkowego. W listopadzie 2005 r. małżeństwo to rozwiązano poprzez rozwód. W grudniu 2005 r. byli małżonkowie aktem notarialnym sporządzili umowę o częściowy podział majątku wspólnego. Przedmiotem podziału było mieszkanie byłych małżonków. Wskutek tego podziału Pana obecna małżonka nabyła w całości własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego. Jednocześnie dokonała spłaty na rzecz swojego byłego męża w wysokości 50% t.j. 60.000 zł, ustalonej przez byłych małżonków, wartości mieszkania t.j. 120.000 zł.

We wrześniu 2009 r. zawarł Pan związek małżeński. Pana małżonka wskutek opisanej wyżej sytuacji była jedyną właścicielką mieszkania.

W grudniu 2009 r. wraz małżonką zawarł Pan notarialną umowę majątkową małżeńską oraz przedwstępną umowę sprzedaży przedmiotowego mieszkania. Wskutek zawartej umowy majątkowej rozszerzony został zakres obowiązującej dotychczas wspólności ustawowej (powstałej wskutek zawarcia małżeństwa) na wszelkie przedmioty i prawa nabyte niezależnie od tytułu i czasu nabycia.

Następnie aktem notarialnym, w styczniu 2010 r. wraz z małżonką sprzedał Pan przedmiotowe mieszkanie, które wcześniej weszło w skład majątku wspólnego małżonków. Cena, za którą dokonano sprzedaży mieszkania to 240.000 złotych. Był Pan przekonany, że w związku z tym, iż małżonka nabyła z pierwszym mężem mieszkanie w 2002 r. a następnie wskutek podziału majątku stała się właścicielką całości mieszkania w 2005 r. to oznacza, że 50% nabyła w 2002 r. a drugą połowę w 2005 r. W związku z tym, że od 2002 r. minęło 5 lat 50% mieszkania nie podlega w ogóle opodatkowaniu, natomiast pozostała część nabyta w 2005 r. podlega opodatkowaniu w połowie wartości. Urząd Skarbowy również w ten sposób przyjął rozliczenie mieszkania w stosunku do Pana żony. Jednocześnie uznał, że Pan nabył mieszkanie wskutek rozszerzenia wspólności majątkowej, wobec czego winien Pan rozliczyć się z mieszkania tak jakbym nabył go w 50% (współwłasność) w grudniu 2009 roku.

Wskutek takiej wykładni Urząd Skarbowy uważa, że Pana małżonka winna złożyć PIT-23 i rozliczyć 50% z połowy mieszkania (druga była jej własnością od 2002 r.), czyli kwotę 60.000 zł w 10% skali podatkowej, natomiast Pan powinienem złożyć do kwietnia 2011 r. (sprzedaż nastąpiła w styczniu 2010 r.) PIT-39, w którym rozliczy się z 50% wartości sprzedaży mieszkania, czyli kwotę 120.000 zł w 19% skali podatkowej.

Rozszerzenie wspólności majątkowej nastąpiło głównie wskutek rozmów przeprowadzonych z notariuszem oraz po kilkukrotnej konsultacji w Krajowej Informacji Podatkowej. Zasięgał Pan bowiem informacji w jaki sposób najlepiej zawrzeć umowę sprzedaży, tak by móc następnie już z majątku wspólnego nabyć kolejne mieszkanie na zasadzie wspólności majątkowej. Zapewniono Pana, że włączenie do majątku małżonków w drodze umowy rozszerzającej ustawową wspólność majątkową nieruchomości stanowiącej majątek odrębny jednego małżonka nie jest nabyciem tej nieruchomości przez drugiego małżonka (art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Oznacza to, że za datę nabycia lokalu mieszkalnego, który stanowił wcześniej majątek odrębny małżonka należy przyjąć dzień, w którym małżonek nabył ten lokal do majątku odrębnego. Przekładając to bezpośrednio na Pana sytuację oznaczałoby to, że Pan nabył nieruchomość w terminach, w których nabyła ją Pana małżonka, czyli 50% w 2002 r. i 50% w 2005 r. Tak rozumując przepisy ustawy oraz posiłkując się wiedzą uzyskaną od notariusza i od ekspertów z Krajowej Informacji Podatkowej, złożył Pan wraz z małżonką w Urzędzie Skarbowym PIT-23 i każde wskazało do opodatkowania 50% (nabytej w 2005 r.) z połowy wartości sprzedaży mieszkania (druga połowa nabyta w 2002 r. nie podlega opodatkowaniu) o wartości 60.000 zł każdy.

Przy składaniu PIT-23 uzyskał Pan jednak informację, że małżonka postąpiła słusznie i w jej przypadku taką właśnie deklarację powinna złożyć, natomiast Pan jest zobowiązany do złożenia do kwietnia 2011 roku PIT-39. Jednocześnie przyjęto od Pana PIT-23, informując, że musi Pan złożyć PIT-39 do kwietnia 2011 r.

Nabywając nowe mieszkanie na wspólność ustawową wpłacił Pan wraz z małżonką gotówką kwotę 170.000 zł i jednocześnie wydano na cele mieszkaniowe kwotę ponad 10.000 zł, czyli nawet przyjmując interpretację US może Pan rozliczyć kwotę żądaną przez Urząd t.j. 180.000 zł, jednak nie wie Pan czy w tej sytuacji jest zobowiązany do złożenia dodatkowego PIT-39 czy wystarczającym jest złożony w styczniu 2010 roku PIT-23.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy w zaistniałej sytuacji Wnioskodawca jest zobowiązany do złożenia PIT-39 do kwietnia 2011 r. czy też wystarczającym było złożenie w styczniu 2010 roku PIT-23.

Zdaniem Wnioskodawcy, w zaistniałym stanie faktycznym wypełnił obowiązek złożenia deklaracji PIT-23, gdyż w Jego przypadku nie nastąpiło nabycie (kupno) mieszkania a jedynie rozszerzenie wspólności ustawowej małżeńskiej i istotne są terminy nabycia nieruchomości przez małżonkę. Zatem rozliczenie dochodu osiągniętego wskutek zbycia nieruchomości powinno nastąpić zgodnie z przepisami dotyczącymi rozliczenia PIT-23 i nie ma Pan obowiązku składania do kwietnia 2011 roku PIT-39.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,
4.  innych rzeczy,

jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)–c) – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Zatem przychód z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości lub jej części oraz udziału w nieruchomości nie powstanie, jeżeli spełnione są łącznie dwa warunki:

*   odpłatne zbycie nieruchomości nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej (nie stanowi przedmiotu działalności gospodarczej) oraz
*   zostało dokonane po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie.

Jak wskazano we wniosku, w czerwcu 2002 r. małżonka Wnioskodawcy nabyła wraz ze swoim pierwszym mężem mieszkanie własnościowe na zasadach wspólności ustawowej, za środki pochodzące z majątku dorobkowego. W listopadzie 2005 r. małżeństwo to rozwiązano poprzez rozwód. W grudniu 2005 r. byli małżonkowie aktem notarialnym sporządzili umowę o częściowy podział majątku wspólnego. Przedmiotem podziału było mieszkanie byłych małżonków. Wskutek tego podziału małżonka Wnioskodawcy nabyła w całości własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego. Jednocześnie dokonała spłaty na rzecz swojego byłego męża w wysokości 50% t.j. 60.000 zł, ustalonej przez byłych małżonków, wartości mieszkania t.j. 120.000 zł.

We wrześniu 2009 r. Wnioskodawca zawarł związek małżeński. Małżonka Wnioskodawcy wskutek opisanej wyżej sytuacji była jedyną właścicielką mieszkania.

W grudniu 2009 r. Wnioskodawca wraz małżonką zawarł notarialną umowę majątkową małżeńską oraz przedwstępną umowę sprzedaży przedmiotowego mieszkania. Wskutek zawartej umowy majątkowej rozszerzony został zakres obowiązującej dotychczas wspólności ustawowej (powstałej wskutek zawarcia małżeństwa ) na wszelkie przedmioty i prawa nabyte niezależnie od tytułu i czasu nabycia.

Następnie aktem notarialnym, w styczniu 2010 r. Wnioskodawca wraz z małżonką sprzedał przedmiotowe mieszkanie, które wcześniej weszło w skład majątku wspólnego małżonków. Cena, za którą dokonano sprzedaży mieszkania to 240.000 złotych. Wnioskodawca wraz z małżonką złożył PIT-23.

Zatem dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy istotne jest ustalenie, czy włączenie prawa własności nieruchomości do majątku wspólnego małżonków w drodze umowy rozszerzającej ustawową wspólność majątkową stanowi jego nabycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy.

Zgodnie z art. 31 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Do majątku osobistego każdego z małżonków należą m.in. przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej, przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił (art. 33 ww. ustawy).

Małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa). Umowa taka może poprzedzać zawarcie małżeństwa (art. 47 § 1 ww. ustawy).

Umowa rozszerzająca wspólność majątkową małżeńską uregulowana została w art. 47 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Jest to umowa, której celem jest ustanowienie ustroju majątkowego między małżonkami w sposób odmienny od przewidzianego w przepisach o wspólności ustawowej. Umowa ta jest czynnością prawną organizacyjną, która reguluje stosunki majątkowe małżonków przez czas trwania ich związku małżeńskiego.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażono pogląd, że umowa rozszerzająca wspólność majątkową małżeńską ma charakter czynności prawnej rozporządzającej o charakterze nieodpłatnym, co stanowi w swej istocie darowiznę dokonaną w ramach małżeńskiej umowy majątkowej. Wspólność małżeńską, która jest współwłasnością łączną cechuje bezudziałowy charakter. Oznacza to, że w przypadku sprzedaży nieruchomości, każdy z małżonków zbywa całą nieruchomość a nie udziały w tej nieruchomości a cały przychód ze sprzedaży wchodzi niepodzielnie do majątku wspólnego.

Włączenie do majątku małżonków w drodze umowy rozszerzającej ustawową wspólność majątkową nieruchomości stanowiącej majątek odrębny jednego małżonka, nie jest nabyciem tej nieruchomości przez drugiego małżonka, w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 powołanej wyżej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z powyższym sprzedaż lokalu mieszkalnego, w części nabytej przez małżonkę Wnioskodawcy w 2002 r. do majątku wspólnego małżonki i Jej ówczesnego małżonka, na który to lokal została w 2009 r. rozszerzona współwłasność małżeńska Wnioskodawcy i małżonki nie będzie stanowiła dla Wnioskodawcy źródła przychodu z uwagi na to, że upłynął okres pięcioletni od momentu nabycia tej części lokalu przez małżonkę.

Natomiast sprzedaż lokalu mieszkalnego, w części nabytej przez małżonkę Wnioskodawcy w 2005 r. w drodze podziału majątku, będzie stanowiła źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bowiem została dokonana przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie tej części lokalu przez małżonkę Wnioskodawcy.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2006 r., Nr 217, poz. 1588), do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)–c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) do dnia 31 grudnia 2006 r., stosuje się zasady określone w tej ustawie, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r.

W myśl art. 19 ust. 1 ustawy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości jest jej wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej, którą zgodnie z ust. 3 tegoż artykułu określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca odpłatnego zbycia.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r., przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)–c) nie łączy się z przychodami (dochodami) z innych źródeł.

Natomiast w myśl art. 28 ust. 2 i 2a podatek od przychodu, o którym mowa w ust. 1, ustala się w formie ryczałtu w wysokości 10% uzyskanego przychodu. Podatek ten jest płatny bez wezwania w terminie 14 dni od dnia dokonania odpłatnego zbycia na rachunek urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania podatnika, chyba że podatnik w terminie 14 dni od dnia dokonania tej sprzedaży złoży oświadczenie, że przychód uzyskany ze sprzedaży przeznaczy na cele określone w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) lub lit. e).

Art. 28 ust. 3 stanowi, iż jeżeli nie zostaną spełnione warunki, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) lub lit. e) - podatek jest płatny najpóźniej następnego dnia po upływie terminów określonych w tym przepisie wraz z odsetkami naliczanymi:

1.  od terminu płatności określonego w ust. 2 do dnia, w którym upłynęły dwa lata, licząc od dnia sprzedaży - w wysokości połowy odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych,
2.  począwszy od następnego dnia po upływie dwóch lat, licząc od dnia sprzedaży, aż do dnia zapłaty - w pełnej wysokości odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych.

Na podstawie art. 28 ust. 4 ustawy, w terminie płatności podatku podatnik jest obowiązany złożyć deklarację według ustalonego wzoru.

W myśl powołanego art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) i lit. e) wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c)

1.  w części wydatkowanej nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży:

1.  na nabycie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
2.  na nabycie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
3.  na nabycie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie przeznaczonych pod budowę budynku mieszkalnego, w tym również gruntu lub udziału w gruncie albo prawa wieczystego użytkowania gruntu lub udziału w takim prawie z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego,
4.  na budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę, remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego, położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
5.  na rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację - na cele mieszkalne - własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego, położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

1.  w części wydatkowanej, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży, na spłatę kredytu lub pożyczki, a także odsetek od kredytu lub pożyczki zaciągniętych na cele, o których mowa w lit. a), w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym również na spłatę kredytu lub pożyczki oraz odsetek od tego kredytu lub pożyczki zaciągniętych przed dniem uzyskania tych przychodów.

Reasumując, sprzedaż w 2010 r. lokalu mieszkalnego w części nabytej w 2005 r. przez małżonkę Wnioskodawcy, w sytuacji gdy lokal ten był przedmiotem zawartej w 2009 r. umowy rozszerzającej współwłasność małżeńską Wnioskodawcy i małżonki, stanowiła dla Wnioskodawcy źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegającego opodatkowaniu na podstawia art. 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednocześnie przychód ten w sytuacji wydatkowania go w ciągu dwóch lat od daty sprzedaży na cele wskazane w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) lub lit. e) ustawy, może korzystać ze zwolnienia przedmiotowego.

Stosownie zaś do treści art. 28 ust. 4 ustawy, w terminie płatności podatku Wnioskodawca był zobowiązany złożyć wyłącznie deklarację PIT-23.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, ul. Staromłyńska 10, 70-561 Szczecin, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.