Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB1/415-414/12/PSZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2012-07-19
Teza: Czy przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłaconego w oparciu o przepisy o gospodarce nieruchomościami podlegają zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: nieruchomości; odszkodowania; wywłaszczenie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012r., poz. 749) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana, przedstawione we wniosku z dnia 12 kwietnia 2012 r. (data wpływu 16 kwietnia 2012 r.) uzupełnionym pismem z dnia 11 lipca 2012 r. (data wpływu 12 lipca 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia z opodatkowania otrzymanego odszkodowania - **jest nieprawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 16 kwietnia 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia z opodatkowania otrzymanego odszkodowania.

Wniosek uzupełniono pismem z dnia 11 lipca 2012 r. (data wpływu 12 lipca 2012 r.).

W przedmiotowym wniosku i jego uzupełnieniu przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Od dnia 15 czerwca 1996 r. prowadzi Pan działalność gospodarczą zarejestrowaną jako osoba fizyczna w zakresie handlu artykułami technicznymi, narzędziami i maszynami budowlanymi, a także świadczy usługi w zakresie serwisu maszyn budowlanych. Prowadzi Pan również wypożyczalnię maszyn budowlanych. Dla celów podatku dochodowego prowadzona jest księga handlowa (pełna księgowość), a podatek dochodowy rozliczany jest na zasadach określonych w art. 30c o podatku dochodowym, tj. 19% podatkiem liniowym.

Jest Pan także „płatnikiem” podatku od towarów i usług. W dniu 25 października 2006 r. nabył Pan nieruchomość gruntową zabudowaną halami magazynowo - składowymi, pomieszczeniami socjalnymi i biurowymi. Nieruchomość została zakupiona na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Nieruchomość gruntowa wraz z zabudowaniami nabyta była na podstawie aktu notarialnego.

Podatek od towarów i usług nie wystąpił, a więc nie mógł być odliczony. Nieruchomość została przekazana do użytkowania i wprowadzona do ewidencji środków trwałych z chwilą nabycia. Od budynków naliczano odpisy amortyzacyjne.

W całym okresie użytkowania w obiektach nie były prowadzone żadne inwestycje, a jedynie bieżące utrzymywanie budynków w należytym stanie pozwalającym na korzystanie z nich na potrzeby firmy: prace malarskie, konserwatorskie, wymiana wykładziny podłogowej itp. ale wydatki te w najmniejszym stopniu nie przekroczyły 30% wartości początkowej budynków.

Decyzją z dnia 25 września 2008 r. Prezydent Miasta, zgodnie z ustawą z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, wydał decyzję o lokalizacji drogi „Budowa i rozbudowa połączenia dróg krajowych nr X i nr Y realizowanej jako zadanie pod nazwą (…)”

Lokalizacja wspomnianej drogi objęła między innymi nieruchomość gruntową zabudowaną budynkami, będącą Pana własnością jako osoby fizycznej. W dniu 19 marca 2012 r. Prezydent Miasta wydał decyzję wywłaszczającą i orzekł na Pana rzecz odszkodowanie, zgodne z wyceną sporządzoną przez rzeczoznawcę majątkowego na zlecenie Urzędu Miejskiego. Decyzję tę otrzymał Pan w dniu 30 marca 2012 r.

Kwota za odszkodowanie ma zostać przelana przelewem bankowym na Pana konto po uprawomocnieniu się decyzji o wywłaszczeniu.

Cena nabycia nieruchomości była niższa niż 50% wartości odszkodowania, a nabycie miało miejsce w okresie przekraczającym 2 lata przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłaconego w oparciu o przepisy o gospodarce nieruchomościami podlegają zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych zgodnie z art. 21 ust.1 pkt 29 ustawy o podatku od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawcy, na podstawie art. 21 ust.1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami. Wobec powyższego w Pana przypadku podatek dochodowy od osób fizycznych nie występuje.

Wskazuje Pan, iż z analizy przepisu art. 21 ust.1 pkt 29 ustawy wynika, że przedmiotowe zwolnienie nie będzie przysługiwało, gdy łącznie spełnione zostaną następujące warunki:

*   nabycie nieruchomości nastąpiło w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego lub jej odpłatnym zbyciem,
*   cena jej nabycia była o co najmniej 50% niższa od wysokości odszkodowania lub ceny zbycia.

Natomiast, gdy spełniony będzie jeden ze wskazanych w przepisie warunków albo, gdy żaden z nich nie zostanie spełniony, wówczas uzyskany przychód będzie korzystał ze zwolnienia.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c oraz dochodów, od których na podstawie Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, źródłem przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza.

Zgodnie z art. 14 ust. 1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

Natomiast w myśl art. 14 ust. 2 pkt 12 ww. ustawy, przychodem z działalności gospodarczej są również otrzymane odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej.

Jednakże na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami; nie dotyczy to przypadków, gdy właściciel nieruchomości, o której mowa w zdaniu pierwszym, nabył jej własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu.

Z pierwszego zdania zacytowanego przepisu wynika, że podstawowym warunkiem uprawniającym do skorzystania z tego zwolnienia jest, aby uzyskany przychód z tytułu odszkodowania lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości był wypłacany stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami.

Natomiast w zdaniu drugim analizowanego przepisu zawarte zostały warunki dodatkowe, według których zwolnienie to nie przysługuje, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

*   nabycie nieruchomości nastąpiło w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego lub jej odpłatnym zbyciem,
*   cena jej nabycia była o co najmniej 50% niższa od wysokości odszkodowania lub ceny zbycia.

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że w dniu 25 października 2006 r. nabył Pan nieruchomość gruntową zabudowaną halami magazynowo - składowymi, pomieszczeniami socjalnymi i biurowymi. Nieruchomość została zakupiona na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Przekazana została do użytkowania i wprowadzona do ewidencji środków trwałych z chwilą nabycia. Od budynków naliczano odpisy amortyzacyjne.

Decyzją z dnia 25 września 2008 r. Prezydent Miasta, zgodnie z ustawą z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, wydał decyzję o lokalizacji drogi „Budowa i rozbudowa połączenia dróg krajowych nr X i nr Y realizowanej jako zadanie pod nazwą (…)”

Lokalizacja wspomnianej drogi objęła między innymi nieruchomość gruntową zabudowaną budynkami, będącą Pana własnością jako osoby fizycznej.

Stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 721 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 września 2008 r., wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych wydają decyzję o ustaleniu lokalizacji drogi na wniosek właściwego zarządcy drogi. Decyzję o ustaleniu lokalizacji drogi wydaje się w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1 (art. 2 ust. 2 ustawy).

Przepis art. 5 ust. 5 ww. ustawy stanowi, że o wszczęciu postępowania o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi wojewoda zawiadamia w drodze obwieszczeń w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi oraz w prasie lokalnej.

W myśl art. 7 ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych doręczają decyzje o ustaleniu lokalizacji drogi wnioskodawcy oraz zawiadamiają o jej wydaniu pozostałe strony w drodze obwieszczeń w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi oraz w prasie lokalnej. Ponadto wysyłają zawiadomienie o wydaniu decyzji o lokalizacji drogi dotychczasowemu właścicielowi na adres określony w ewidencji gruntów.

Przepisy rozdziału 2 – lokalizacja dróg (art. 2 – art. 11) ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, zostały uchylone ustawą z dnia z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r., nr 154, poz. 958). Jednakże do spraw wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 6 ustawy zmieniającej).

Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy, w brzmieniu obowiązującym do 10 września 2008 r., linie rozgraniczające teren ustalone decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi stanowią linie podziału nieruchomości.

W myśl natomiast art. 12 ust. 3 wskazanej ustawy, decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i w katastrze nieruchomości.

Stosownie do treści art. 12 ust. 4 wskazanej ustawy, nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6, stają się z mocy prawa:

1.  własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych,
2.  własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych,

*   z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.

Wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy, ustala się według jej stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi i według jej wartości rynkowej w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości.

W myśl postanowień art. 23 ww. ustawy - w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale (tj. rozdziale 3 Nabywanie nieruchomości pod drogi) stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Na mocy przytoczonego uprzednio art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zwolniony od opodatkowania został m.in. przychód z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami. Zaznaczyć należy, że zwolnienie nie będzie przysługiwać, gdy warunki dotyczące okresu sprzedaży oraz ceny nabycia - będą spełnione łącznie. W przypadku gdy spełniony będzie tylko jeden z nich (albo żaden z nich), wówczas zwolnienie będzie podatnikowi przysługiwać.

Z wniosku wynika, iż otrzymane przez Pana odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, wypłacono stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami, zatem odszkodowanie to mogłoby korzystać ze zwolnienia z opodatkowania, gdyby którakolwiek z przesłanek wynikających z art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie została spełniona.

Jak wynika z uzupełnienia wniosku cena nabycia nieruchomości była niższa niż 50% wartości odszkodowania. Jedna z przesłanek została więc spełniona.

Jednakże, wbrew oświadczeniu zawartemu w uzupełnieniu wniosku, z treści przedstawionego zdarzenia przyszłego wynika, że postępowanie wywłaszczeniowe dotyczące przedmiotowej działki zostało wszczęte przed upływem 2 lat od nabycia tej nieruchomości (które miało miejsce w dniu 25 października 2006 r.).

Podał Pan bowiem, iż w dniu 25 września 2008 r. Prezydent Miasta wydał decyzję o lokalizacji drogi „Budowa i rozbudowa połączenia dróg krajowych nr X i nr Y”.

Jak wynika z cytowanych uprzednio przepisów decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi wydawana jest na wniosek właściwego zarządcy drogi. Wniosek ten więc wszczyna postępowanie w sprawie lokalizacji drogi. Postępowanie to nie jest wprawdzie prowadzone na zasadach przewidzianych w ustawie o gospodarce nieruchomościami jest jednak postępowaniem wywłaszczeniowym, w którym w sposób władczy z mocy prawa następuje odjęcie prawa własności na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego na cel publiczny. Datą wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego jest zatem dzień, w którym złożony został stosowny wniosek o wydanie decyzji o ustalenie lokalizacji drogi. Skoro decyzja o lokalizacji drogi wydana została przed upływem 2 lat od dnia nabycia nieruchomości, wszczęcie postępowania nastąpiło przed upływem tego terminu.

Należy również zauważyć, iż nie jest postępowaniem wywłaszczeniowym postępowanie w sprawie odszkodowania z tytułu przejęcia nieruchomości. Dlatego też dla upływu okresu dwuletniego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy, nie ma znaczenia data wszczęcia tego postępowania.

Reasumując, w niniejszej sprawie spełnione są łącznie dwa warunki, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. warunki dotyczące okresu sprzedaży oraz ceny nabycia, dlatego też otrzymane odszkodowanie, o którym mowa we wniosku nie może korzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie tego przepisu.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.