Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT1-1.4012.779.2017.1.MM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2018-01-08
Teza: Zwolnienie od podatku od towarów i usług usług wsparcia rodziny i pieczy zastępczej oraz tzw. wizyt studyjnych.
Słowa kluczowe: czynności-czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług; podatek-podatek od towarów i usług-zwolnienia z podatku od towarów i usług
; pomoc-pomoc społeczna; usługi-usługi edukacyjne; zwolnienie; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy – przedstawione we wniosku z dnia 3 listopada 2017 r. (data wpływu 8 listopada 2017 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie:

*   zwolnienia od podatku, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 lit. c ustawy, usług wsparcia rodziny i pieczy zastępczej i terminu, od którego przysługuje to zwolnienie – **jest prawidłowe,**
*   zwolnienia od podatku, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 26 lit. a ustawy, tzw. wizyt studyjnych na rzecz osób z instytucji społecznych i „osób wykluczonych” – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 8 listopada 2017 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 lit. c ustawy, usług wsparcia rodziny i pieczy zastępczej i terminu, od którego przysługuje to zwolnienie oraz zwolnienia od podatku, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 26 lit. a ustawy, tzw. wizyt studyjnych na rzecz pracowników instytucji społecznych i „osób wykluczonych”.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

… Stowarzyszenie P. (zwane dalej Stowarzyszeniem) powstało 29 sierpnia 2006 r. w …. Działa na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. o Stowarzyszeniach (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 210), własnego statutu oraz zgodnie z ustawą z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1817, ze zm.).

Stowarzyszenie jest wpisane do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Prezydenta Miasta … (już od dawna) oraz wpisane do Rejestru Jednostek Specjalistycznego Poradnictwa Województwa … (zwanego dalej Rejestrem) od 11 sierpnia 2017 r. Ponadto, w ramach Stowarzyszenia, działa Centrum Integracji Społecznej (zwane dalej CIS) na podstawie decyzji nr …. CIS powstało na podstawie ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1828, ze zm.), zwanej dalej UZS, i na mocy tej ustawy realizuje reintegrację zawodową i społeczną przez następujące usługi:

1.  kształcenie umiejętności pozwalających na pełnienie ról społecznych i osiąganie pozycji społecznych dostępnych osobom niepodlegającym wykluczeniu społecznemu;
2.  nabywanie umiejętności zawodowych oraz przyuczenie do zawodu, przekwalifikowanie lub podwyższanie kwalifikacji zawodowych;
3.  naukę planowania życia i zaspokajania potrzeb własnym staraniem, zwłaszcza przez możliwość osiągnięcia własnych dochodów przez zatrudnienie lub działalność gospodarczą;
4.  uczenie umiejętności racjonalnego gospodarowania posiadanymi środkami pieniężnymi.

Jednym z celów działalności Stowarzyszenia jest (w ramach szeroko rozumianej pomocy społecznej) realizacja usług wsparcia rodziny i pieczy zastępczej. W związku z tym Stowarzyszenie rozpoczęło współpracę w zakresie świadczenia usług wsparcia rodziny i pieczy zastępczej, które są realizowane w ramach projektu partnerskiego pn. „….” w ramach Osi Priorytetowej 9 Solidarne społeczeństwo, Działania 9.3 Rozwój usług zdrowotnych i społecznych, Poddziałanie 9.3.2 Rozwój usług społecznych w ramach części RPO … 2014-2020 współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego. Usługi są wykonywane w ramach Centrów Wspierania Rodzin, działających przy Powiatowych Centrach Pomocy Rodzinie zlokalizowanych w poszczególnych miastach – powiatach (np. B., Ż.) województwa …. Z tego tytułu Stowarzyszenie zawarło stosowne umowy z Województwem \`(...)\`– Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w …. Usługi skierowane są i będą do: 1) osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczonych społecznie, w tym: osób przebywających w pieczy zastępczej, osób opuszczających pieczę zastępczą, osób w rodzinach przeżywających trudności w pełnieniu funkcji opiekuńczo- wychowawczych, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. 2016 r. poz. 575); 2) otoczenia osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, w tym osób sprawujących rodzinną pieczę zastępczą. W praktyce czynności wykonywane przez Stowarzyszenie są kierowane do wszystkich członków rodzin naturalnych i zastępczych (rodzice i dzieci), bo one wszystkie mają związek z wykluczeniem konkretnych osób.

W ramach realizacji przedmiotu umowy Stowarzyszenie jest zobowiązane, w szczególności, do zrealizowania następujących usług wsparcia rodziny i pieczy zastępczej: specjalistycznego poradnictwa rodzinnego-pedagogicznego, specjalistycznego poradnictwa rodzinnego-prawnego, specjalistycznego poradnictwa rodzinnego-psychologicznego, mediacji rodzinnych, warsztatów wzmacniających kompetencje rodzicielskie dla rodziców naturalnych i zastępczych, zajęć animacyjnych dla dzieci rodziców korzystających z warsztatów wzmacniających kompetencje, warsztatów socjoterapeutycznych, grup wsparcia/samopomocowych dla rodzin naturalnych i zastępczych, warsztatów dla osób przebywających i opuszczających pieczę zastępczą, warsztatów dla dzieci przebywających w rodzinach zastępczych i naturalnych, szkoleń dla wolontariuszy, superwizji rodzin zastępczych, terapii rodzinnej grupowej i indywidualnej. Stowarzyszenie ma przekazać uczestnikom warsztatów i szkoleń zaświadczenia o ich ukończeniu oraz ma przygotować karty udzielonego poradnictwa, mediacji, sprawozdań, ankiet, wywiadów. Stowarzyszenie ma zapewnić też usługi gastronomiczne dla uczestników grup wsparcia, warsztatów, szkoleń dla wolontariuszy.

Specjalistyczne poradnictwo rodzinne-pedagogiczne ma na celu m. in. wzmocnienie kompetencji rodzicielskich, poprawę relacji rodzic-dziecko, wspomaganie rozwoju dziecka, ukierunkowanie procesu wychowawczego w przypadku dziecka zagrożonego niedostosowaniem społecznym, wzrost umiejętności wykorzystania przez rodzinę własnego potencjału, doświadczeń, możliwości, wzorców i tradycji. Efektem poradnictwa pedagogicznego ma być umiejętność samodzielnego funkcjonowania społecznie i wewnątrzrodzinnie, posiadanie umiejętności konstruktywnego rozwiązywania problemów opiekuńczych-wychowawczych i rodzinnych, posiadanie umiejętności prawidłowej komunikacji, „interesują się stanem dziecka i jego rozwojem”. Stowarzyszenie zobowiązane jest na podstawie obserwacji i wywiadu do weryfikacji efektów poradnictwa dla każdego uczestnika i określenie ich w karcie poradnictwa.

Specjalistyczne poradnictwo rodzinne-prawne obejmuje m. in. regulacje, w szczególności z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego, świadczone w celu umożliwienia rodzinie uregulowania spraw, których rozstrzygnięcie zależy od decyzji sądu, instytucji i organów, udzielenie informacji o prawach, uprawnieniach i możliwościach rozwiązania sytuacji trudnych/konfliktowych/kryzysowych lub sytuacji mogących prowadzić do konfliktu lub kryzysu w rodzinie z dziećmi, zaznajomienie z obowiązkami związanymi z pełnieniem ról w rodzinie, pomoc w pisaniu pism urzędowych i procesowych w kontekście zgłaszanych problemów. Efektem poradnictwa prawnego ma być znajomość i przestrzeganie prawa i realizacja wynikających z niego obowiązków, znajomość konsekwencji ich nieprzestrzegania. Specjalistyczne poradnictwo rodzinne-psychologiczne obejmuje m. in. relacje rodzinne, komunikację wewnątrzrodzinną, pełnienie ról w rodzinie, wartości rodziny i jej poszczególnych członków. Ma na celu poprawę funkcjonowania społecznego rodzin z dziećmi w ich środowisku zamieszkania, pomoc w rozwiązywaniu kryzysów rozwojowych, rodzinnych, problemów emocjonalnych, trudności wychowawczych, wzmocnienie umiejętności.

Efektem poradnictwa psychologicznego ma być znajomość swoich zasobów i możliwości niezbędnych w pokonywaniu trudnych sytuacji, w relacjach małżeńskich, relacjach rodzic- dziecko oraz w relacjach ze środowiskiem lokalnym, wiedza gdzie uzyskać pomoc i wsparcie psychologiczne, wzmocnienie więzi między członkami rodziny, szanowanie godności i podmiotowości każdego członka rodziny. Efektem mediacji ma być poszukiwanie rozwiązań dotyczących spornych kwestii, ustalenie warunków pojednania, zaplanowanie przyszłości, przedstawienie swojego stanowiska w sprawie, argumentacja i wysłuchanie przez drugą stronę. Efektem warsztatów wzmacniających kompetencje rodzicielskie dla rodziców naturalnych i zastępczych ma być podniesienie i wzmocnienie kompetencji rodzicielskich rodziców naturalnych i zastępczych. Efektem zajęć animacyjnych dla dzieci rodziców korzystających z warsztatów wzmacniających kompetencje ma być zorganizowany czas dzieci rodziców uczestniczących w warsztatach wzmacniających kompetencje rodzicielskie dla rodziców naturalnych i zastępczych. Efektem warsztatów socjoterapeutycznych ma być umiejętność właściwego odreagowania napięć emocjonalnych, zbudowanie poczucia bezpieczeństwa i zaufania do otaczających osób, umiejętność dostrzegania potrzeb własnych i drugiego człowieka, umiejętności interpersonalne, umiejętność pełnienia ról społecznych. Efektem grup wsparcia/samopomocowych dla rodzin naturalnych i zastępczych ma być wsparcie emocjonalne w pokonywaniu trudności, zwalczenie bezradności wobec problemu, wymiana informacji i doświadczeń, poszukiwanie rozwiązań. Efektem warsztatów dla osób przebywających i opuszczających pieczę zastępczą ma być podniesienie umiejętności społecznych i komunikacyjnych, umiejętność planowania i gospodarowania budżetem domowym, umiejętność autoprezentacji i podniesienie samooceny. Efektem szkoleń dla wolontariuszy ma być umiejętność organizowania czasu wolnego oraz pomocy w nauce, znajomość form spędzania czasu wolnego, gier i zabaw. Efektem superwizji rodzin zastępczych ma być wzmocnienie/poprawa kompetencji wychowawczych, wzmocnienie emocjonalne rodziców zastępczych, wymiana doświadczeń. Efektem terapii rodzinnej grupowej i indywidualnej ma być poprawa stanu psychicznego osoby, rodziny, grupy, poprawa relacji z innymi, wzmocnienie samooceny, prawidłowe funkcjonowanie w sytuacji rodzącej kryzys, uczenie się nowych rozwiązań problemów/umiejętność analizy związków przyczynowo skutkowych.

Stowarzyszanie podpisało umowy na wykonanie rzeczonych usług (z Województwem … – Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w …) w trybie dwóch różnych postępowań. Pierwsze postępowanie toczyło się w oparciu o przetarg nieograniczony, gdzie w specyfikacji istotnych warunków zamówienia (zwanej dalej SIWZ) Zamawiający określił CPV 80500000-9 usługi szkoleniowe, dla całego zakresu usług wsparcia i pieczy zastępczej oraz zamieścił zapis, że: „W związku z tym, iż zgodnie z treścią art. 43 ust. 1 pkt 29 lit c) ustawy o VAT usługi kształcenia zawodowego i przekwalifikowania zawodowego są zwolnione z VAT w sytuacjach określonych w niniejszym przepisie, w przypadku złożenia przez Wykonawcę oferty zawierającej w cenie podatek VAT zobowiązany jest on wykazać, iż w stosunku do niego nie zachodzą przesłanki warunkujące zwolnienie oferowanych usług. W związku z powyższym w przypadku wyboru jako najkorzystniejszej oferty złożonej przez Wykonawcę, który dokonał naliczenia podatku VAT zobowiązany jest do przedłożenia przed podpisaniem umowy indywidualnej interpretacji podatkowej, która będzie potwierdzała obowiązek naliczenia podatku VAT od oferowanych usług lub przedłożenie uzasadnienia, iż obowiązek naliczenia podatku wynika z odpowiednich przepisów ustawy wraz ze wskazaniem okoliczności faktycznych oraz podstawy prawnej uzasadniającej ww. obowiązek”. Drugie postępowania toczyło się na podstawie zapytania ofertowego, gdzie Zamawiający określił we wspólnym słowniku zamówień następujące CPV: 80500000-9 usługi szkoleniowe, 80000000-4 usługi edukacyjne i szkoleniowe, 85320000-8 usługi społeczne, 55520000-1 usługi dostarczania posiłków, 551100 00-4 hotelarskie usługi noclegowe, dla całego zakresu usług wsparcia i pieczy zastępczej. Co godne podkreślenia – mimo różnych trybów (przetarg nieograniczony i zapytanie ofertowe) w obydwu postępowaniach przedmiot zamówienia został zdefiniowany w sposób identyczny, tj. przedmiotem zamówienia jest świadczenie usług wsparcia rodziny i pieczy zastępczej realizowane w ramach projektu partnerskiego pn. „…” w remach Osi Priorytetowej 9 Solidarne społeczeństwo, Działania 9.3 Rozwój usług zdrowotnych i społecznych, Poddziałanie 9.3.2 Rozwój usług społecznych w ramach części RPO … 2014- 2020 współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego. Warto dodać, że na podstawie przetargu nieograniczonego (którego dotyczy SIWZ) Stowarzyszanie zawarło tylko jedną umowę dotyczącą rzeczonych usług (dotyczącą jednego powiatu) i została ona zawarta w dniu 6 lutego 2017 r. Natomiast na skutek zapytania ofertowego kilka umów (dotyczących kilku powiatów), bo na każdy powiat jest podpisana odrębna umowa – wszystkie te umowy zostały zawarte w dniu 19 kwietnia 2017 r. Jeżeli chodzi o zapytanie ofertowe, to jest w nim podział zadań do wykonania na części, z których każda zatytułowana jest „świadczenie usług specjalistycznych wsparcia rodziny” i dookreślona o obszar (powiat), na którym będzie świadczona oraz wyspecyfikowane są usługi składające się na daną usługę specjalistycznego wsparcia rodziny (z przyczyn oczywistych w umowie zawartej na skutek przetargu nieograniczonego takiego podziału na powiaty nie ma, bo tam jest tylko jeden powiat). Innymi słowy, jest to podział czynności, jakie ma wykonać Stowarzyszenie pod kątem miejsca ich wykonywania. Istotnym jest, że poszczególne części usług specjalistycznego wsparcia rodziny (przypadające na dane powiaty) nie zwierają dokładnie takiego samego katalogu usług, np. jedna z części obejmuje: specjalistyczne poradnictwo rodzinne-pedagogiczne, specjalistyczne poradnictwo rodzinne-prawne, specjalistyczne poradnictwo rodzinne-psychologiczne, mediacje rodzinne, warsztaty wzmacniające kompetencje rodzicielskie dla rodziców naturalnych i zastępczych, zajęcia animacyjne dla dzieci rodziców korzystających z warsztatów wzmacniających kompetencje, warsztaty socjoterapeutyczne, grupy wsparcia/samopomocowe dla rodzin naturalnych i zastępczych, warsztaty dla osób przebywających i opuszczających pieczę zastępczą, szkolenia dla wolontariuszy, superwizje rodzin zastępczych, terapie rodzinną grupową i indywidualną, a inna obejmuje: mediacje rodzinne, grupy wsparcia/samopomocowe dla rodzin naturalnych i zastępczych, szkolenia dla wolontariuszy, warsztaty dla osób przebywających i opuszczających pieczę zastępczą. Jest to o tyle logiczne, że każdy powiat definiuje swoje potrzeby uzyskania pomocy w omawianym zakresie (znając lokalny rynek tego powiatu). Stąd w umowach na poszczególne powiaty – mimo zawarcia ich wszystkich na podstawie jednego zapytania ofertowego – są częściowo odmienne rodzaje czynności, jakie ma wykonać Stowarzyszenie.

W każdej z podpisanych przez Stowarzyszanie umów dotyczących poszczególnych powiatów (bez względu na tryb ich popisania – czy na skutek przetargu nieograniczonego, czy to na skutek zapytania ofertowego) przewidziano dla Stowarzyszenia stosowne wynagrodzenie. Jest ono podane w konkretnej kwocie, przy czym jednocześnie podano sposób jego wyliczenia, jako sumę wynagrodzeń za poszczególne zadania z danej umowy, jakie ma wykonać Stowarzyszenie – np. jako suma odpłatności za specjalistyczne poradnictwo rodzinne-pedagogiczne + zajęcia animacyjne dla dzieci rodziców korzystających z warsztatów wzmacniających kompetencje itd. Innymi słowy, jest to suma odpłatności za poszczególne rodzaje zadań, jakie na mocy podpisanych umów wzięło na siebie Stowarzyszenie, a wymienionych wyżej. Warto tutaj nadmienić, iż taki podział wynagrodzenia na jego elementy składowe jest odbiciem założeń z przetargu nieograniczonego lub zapytania ofertowego – tam podano ilości godzin przypadające na poszczególne części działań dla danego powiatu (np. specjalistyczne poradnictwo rodzinne- pedagogiczne – liczna godzin zegarowych 400) i w oparciu o te godziny wyznaczono odpłatności za te poszczególne elementy składowe.

Zgodnie z art. 36 pkt 2 lit. g ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U z 2017 r. poz. 1789), zwanej dalej UPS, „Świadczeniami z pomocy społecznej są świadczenia niepieniężne: poradnictwo specjalistyczne.” Z kolei na mocy art. 46 UPS „Poradnictwo specjalistyczne, w szczególności prawne, psychologiczne i rodzinne, jest świadczone osobom i rodzinom, które mają trudności lub wykazują potrzebę wsparcia w rozwiązywaniu swoich problemów życiowych, bez względu na posiadany dochód (ust. 1). Poradnictwo prawne realizuje się przez udzielanie informacji o obowiązujących przepisach z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego, zabezpieczenia społecznego, ochrony praw lokatorów (ust. 2). Poradnictwo psychologiczne realizuje się przez procesy diagnozowania, profilaktyki i terapii (ust. 3). Poradnictwo rodzinne obejmuje problemy funkcjonowania rodziny, w tym problemy opieki nad osobą niepełnosprawną, a także terapię rodzinną (ust. 4).”

Jak napisano wyżej, Stowarzyszenie jest wpisane do Rejestru (rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa) od 11 sierpnia 2017 r. Wymóg wpisu w takim Rejestrze wynika z art. 46a ust. 1 UPS, gdzie zapisano, że Wojewoda prowadzi rejestr jednostek specjalistycznego poradnictwa. Rejestr jest jawny (ust. 2 art. 46a). Widać wyraźnie, iż data wpisu Stowarzyszenia do Rejestru jest późniejsze w stosunku do dat podpisania przez Stowarzyszenie umów na realizację projektu partnerskiego „…” (daty podpisania tych umów to 6 lutego 2017 r. i 19 kwietnia 2017 r.). Czyli Stowarzyszenie zaczęło wykonywać czynności związane z poradnictwem specjalistycznym – w zakresie projektu partnerskiego „…” – jeszcze przed uzyskaniem wpisu do Rejestru takich placówek. Dodać koniecznie trzeba, iż jeszcze przed uzyskaniem wpisu do Rejestru Stowarzyszenie – jako CIS – zajmowało się faktycznie tym poradnictwem (w latach wcześniejszych) przy okazji innych projektów niż „…”. Chodzi tutaj o zajmowanie się tzw. osobami wykluczonymi, o których mówi art. 1 ust. 2 UZS.

Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 lipca 2015 r., o sygnaturze OSK 185/14 „W świetle tych uwarunkowań trafne było wnioskowanie Sądu Wojewódzkiego, który przyjął, że wpisanie danego podmiotu do rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa jest czynnością wtórną w stosunku do nabycia uprawnień w zakresie realizacji zleconego zadania. Innymi słowy wpis do rejestru prowadzonego na podstawie art. 46a ustawy jest możliwy po uprzednim zawarciu umowy w przedmiocie zlecenia realizacji zadania w zakresie specjalistycznego poradnictwa świadczonego w ramach pomocy społecznej. Uzupełniająco wskazać trzeba, że przewidziany w art. 46a ustawy obowiązek rejestracji jednostek specjalistycznego poradnictwa dotyczy takich podmiotów, które usługi poradnictwa realizują w ramach instytucjonalnej struktury pomocy społecznej.” Tak więc, w świetle zacytowanego wyroku NSA, Stowarzyszenie zachowało się słusznie, ponieważ dopiero po podpisaniu umów na realizację projektu „…” złożyło wniosek i uzyskało wpis w Rejestrze. Ten wyrok dowodzi także, iż wpis do Rejestru ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny. Nawiasem mówiąc, to wynika z uzasadnienia tego wyroku, gdzie skarżący twierdził, iż najpierw musi być wpis do Rejestru, aby wykonywać poradnictwo specjalistyczne (uznając, że bez tego wpisu nie może tego poradnictwa w ogóle wykonywać), a NSA stwierdził, iż kolejność ma być dokładnie odwrotna.

Jednym z rodzajów działalności prowadzonej przez Stowarzyszenie jest także organizacja tzw. wizyt studyjnych. Ich idea polega na tym, że Stowarzyszenie prezentuje dobre praktyki związane z działalnością społeczną osobom, które do poznania tych praktyk zostały wyznaczone. Owe dobre praktyki to po prostu sposób i metody działania instytucji udzielających szeroko rozumianej pomocy społecznej. Stowarzyszenie pokazuje te dobre praktyki na swoim przykładzie (uczestnicy wizyty biorą udział w prelekcji dotyczącej działalności podmiotów ekonomii społecznej, sposobów ich powstawania, realizacji działań oraz studyjnej oglądają sposób pracy Stowarzyszenia) lub w tym celu jedzie z uczestnikami takiej wizyty studyjnej do innego podmiotu zajmującego się wspieraniem osób wykluczonych społecznie i na jej przykładzie przekazuje, jak i gdzie można pomagać takim osobom.

Konkretnie, w ramach wizyt studyjnych Stowarzyszanie musi wykonać następujące czynności:

1.  ubezpieczyć uczestników;
2.  zagwarantować transport uczestników;
3.  zagwarantować noclegi dla uczestników;
4.  zagwarantować wyżywienie dla uczestników;
5.  zagwarantować opiekuna/pilota odpowiedzialnego za organizację wizyty, terminową realizację wszystkich spotkań przewidzianych w programie, zakwaterowanie w hotelu/pensjonacie itp.;
6.  zagwarantować wizyty w instytucjach (tematycznie wskazanych przez zamawiającego); jedną z takich instytucji może być również Stowarzyszenie;
7.  zagwarantować prezentację każdej z instytucji, jako realizującej dobrą praktykę w oparciu o doświadczenie praktyczne (prezentacja może być realizowana, jako przedstawienie slajdów, ćwiczenia indywidualne i grupowe, zajęcia warsztatowe, wymiana doświadczeń, konsultacje indywidualne i dyskusje w grupie, wykład); za przekazywanie wiedzy o owych dobrych praktykach (tłumaczenie tego uczestnikom wizyty studyjnej) odpowiada albo osoba ze Stowarzyszenia (w tym także dla tego celu zatrudniona przez Stowarzyszenie), albo osoba reprezentująca instytucję, w której ma miejsce wizyta studyjna.
8.  zagwarantować przerwy kawowe podczas wizyt w instytucjach;
9.  zagwarantować materiały szkoleniowe i dydaktyczne dla uczestników.

Wystawiana jest wówczas faktura na kompleksową organizację wizyty studyjnej, bądź rozpisanie na fakturze poszczególnych elementów (wyżywienie, transport, prelekcje itp.). Zdarza się, że zamawiana wizyta studyjna obejmuje kompleksowo wszystkie wymienione wyżej elementy lub tylko niektóre z nich (np. bez transportu, czy noclegu.). Wynagrodzenie za taką działalność Stowarzyszenie kalkuluje, jako suma ww. kosztów + jakiś zysk (czasami bez zysku).

Jeżeli chodzi o uczestników wizyt studyjnych to są to dwie kategorie osób.

1.  osoby z różnych instytucji społecznych (udzielających pomocy społecznej), które chcą polepszenia jakości swojej pracy ze skutkiem dla siebie i dla instytucji, które reprezentują, i dlatego chcą poznać dobre praktyki stosowane przez instytucje, w których ma miejsce wizyta studyjna.
2.  tzw. osoby wykluczone; są to osoby, o których mówi art. 1 ust. 2 UZS, np. uczestnicy Centrum Integracji Społecznej z innego miasta. Chodzi konkretnie, między innymi o bezdomnych realizujących indywidualny program wychodzenia z bezdomności, w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej, uzależnionych od alkoholu, długotrwale bezrobotnych w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Jak już wyżej napisano, podczas trwania wizyt studyjnych mają miejsce prelekcje i zajęcia warsztatowe. Podczas takich warsztatów osoby pracujące w podobnych instytucjach uzupełniają i poszerzają swoją wiedzę na temat form i metod pracy z osobami wykluczonymi społecznie, a w przypadku, gdy uczestnikami są same osoby wykluczone – poznają różne formy aktywności, dowiadują się o innych podmiotach działających na rzecz aktywizacji społecznej. Często też uczestniczą w warsztatach dotyczących założenia spółdzielni socjalnej, którą mogą założyć. W tym zakresie osoby wykluczane zdobywają wiedzę ogólną, tzn. jak mogą podnieść poziom swoich pewnych umiejętności osobistych, jak pokonywać swoje pewne słabości, gdzie mogą się udać (do jakiej instytucji), aby jeszcze bardziej sobie pomóc w omawianym przedmiocie. Stowarzyszenie zamierza wydawać uczestnikom wizyt studyjnych zaświadczenia o ukończeniu takich zajęć.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1.  Czy wykonywane przez Stowarzyszenie usługi w ramach projektu „…”, korzystają ze zwolnienia z podatku od towarów i usług (zwanego dalej podatkiem VAT) na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 lit. c ustawy o VAT?
2.  Czy, jeżeli wykonywane przez Stowarzyszenie usługi w ramach projektu „…” korzystają ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 lit. c ustawy o VAT, to czy zwolnienie to przysługuje dopiero od daty uzyskania przez Stowarzyszenie wpisu do Rejestru, czy też od początku wykonywania tych usług, czyli także przed wpisem do Rejestru?
3.  Czy wykonywane przez Stowarzyszenie usługi tzw. wizyt studyjnych na rzecz osób z różnych instytucji społecznych (udzielających pomocy społecznej) korzystają ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 26 lit. a ustawy o VAT?
4.  Czy wykonywane przez Stowarzyszenie usługi tzw. wizyt studyjnych na rzecz tzw. osób wykluczonych korzystają ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 26 lit. a ustawy o VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy,

Ad. 1

Wykonywane przez Stowarzyszenie usługi w ramach projektu „…” korzystają ze zwolnienia z podatku VAT na podstawę art. 43 ust. 1 pkt 22 lit. c ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem „Zwalnia się od podatku usługi pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej oraz usługi określone w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, a także dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, na rzecz beneficjenta tej pomocy, wykonywane przez placówki specjalistycznego poradnictwa.”

Wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, iż omawiane zwolnienie wchodzi w rachubę jak są spełnione dwa warunki naraz:

1.  są to usługi pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej oraz usługi określone w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, oraz
2.  usługi te są wykonywane przez placówki specjalistycznego poradnictwa.

Stowarzyszenie spełnia oba omawiane warunki do zwolnienia, i tak:

1.  usługi w ramach projektu „…” są bezspornie usługami pomocy społecznej w rozumieniu UPS i wynika to z wielu przepisów tej ustawy. Zgodnie z art. 2 ust 1 UPS, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Z kolei na mocy art. 3 UPS, pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka (ust 1). Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem (ust. 2). Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (ust. 3). Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (ust. 4). Zgodnie z art. 7 UPS, pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu ubóstwa; bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych; zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej. Jak napisano w stanie faktycznym, program „…” jest kierowany do osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, w tym osób przebywających lub opuszczających pieczę zastępczą, otoczenia osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, w tym osób sprawujących pieczę zastępczą. Oczywistym jest wniosek, iż adresaci projektu „…” są osobami, o których mówią zacytowane przepisy UPS, tzn. są osobami, do których jest kierowana pomoc społeczna na podstawie tej ustawy. Konkretnie osoby zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym sensu largo (w tym przebywające lub opuszczające pieczę zastępczą), oraz otoczenie osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym (w tym osoby sprawujące pieczę zastępczą) są osobami, które potrzebują i korzystają z pomocy społecznej w rozumieniu UPS. Wynika to z tego. iż ubóstwo, czy fakt przebywania danej osoby w pieczy zastępczej (co znamionuje albo brak rodziców tej osoby, albo duże kłopoty uniemożlwiające rodzicom naturalnym prawidłowe i bezpieczne wychowanie ich dzieci – dlatego trafiają one do pieczy zastępczej) kwalifikuje (uprawnia) takie osoby do korzystania z pomocy społecznej. Z drugiej strony, otoczenie osoby korzystającej z pieczy zastępczej też ma kłopoty z wychowaniem takiej osoby zagrożonej ubóstwem/wykluczonej społecznie, dlatego także jest uprawnione do korzystania z pomocy społecznej. W związku z tym śmiało można postawić tezę, że realizacja programu „…” wprost wpisuje się w cele pomocy społecznej w rozumieniu UPS, na skutek czego trzeba uznać czynności Stowarzyszenia wykonywane w ramach tego programu za realizację celów – wykonywanie usług pomocy społecznej w rozumieniu UPS.
2.  ponieważ Stowarzyszenie jest placówką specjalistycznego poradnictwa, to także ten warunek do zwolnienia z podatku VAT jest spełniony. Stanowi o tym konkretnie zacytowany w stanie faktycznym art. 36 pkt 2 lit. g UPS, gdzie zapisano wprost, że świadczeniami z pomocy społecznej są świadczenia niepieniężne: poradnictwo specjalistyczne, innymi słowy, specjalistyczne poradnictwo jest formą świadczeń z pomocy społecznej i takową działalność – jako placówka takiego specjalistycznego poradnictwa – prowadzi właśnie Stowarzyszenie. To, iż Stowarzyszenie jest jednostką specjalistycznego poradnictwa wynika także wprost z zadań, które robi w ramach projektu „…”, a które to zadania są tożsame z zadaniami przydzielonymi placówkom specjalistycznego poradnictwa w UPS. W zacytowanym już wyżej art. 46 ust. 1 UPS jest mowa o tym, że poradnictwo specjalistyczne, w szczególności prawne, psychologiczne i rodzinne, jest świadczone osobom i rodzinom, które mają trudności lub wykazują potrzebę wsparcia w rozwiązywaniu swoich problemów życiowych, bez względu na posiadany dochód. Dokładnie te same terminy pojawiają się w umowach dotyczących poszczególnych powiatów (bez względu na tryb ich popisania – czy na skutek przetargu nieograniczonego, czy to na skutek zapytania ofertowego), dotyczących programu „…”. Tam też jest mowa o specjalistycznym poradnictwie rodzinnym, prawnym, psychologicznym a także o jego licznych odmianach (np. warsztatach wzmacniających kompetencje rodzicielskie dla rodziców naturalnych i zastępczych). Trzeba stwierdzić to jednoznacznie – wszelkie działania Stowarzyszenia w związku z programem „…” uznać trzeba za wykonywane „jako placówka specjalistycznego poradnictwa”. To specjalistyczne poradnictwo stanowi tutaj esencję działań Stowarzyszenia.

W konsekwencji powyższego stwierdzić trzeba, że wykonywane przez Stowarzyszenie usługi w ramach programu „…” będą zwolnione z podatku VAT na mocy wskazanego przepisu ustawy o VAT. Nie zmienia tego w żaden sposób mylna kwalifikacja omawianych usług, dokonana przez Zamawiającego, jako usług kształcenia zawodowego i przekwalifikowania zawodowego, zwolnionych z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT. Taka kwalifikacja nie ma wiążącego charakteru.

Ad. 2

W związku z faktem, iż wykonywane przez Stowarzyszenie usługi w ramach programu „…” będą zwolnione z podatku VAT, to zwolnienie to będzie przysługiwać od początku ich wykonywania w ramach tego projektu, a nie dopiero od daty wpisania Stowarzyszenia do Rejestru. Taki wniosek wynika z tego, co napisano wyżej w stanie faktycznym. Mówiąc krótko, wpis do Rejestru na podstawie art. 46a UPS ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co potwierdził NSA w zacytowanym wyżej wyroku z dnia 10 lipca 2015 r. o sygnaturze OSK 185/14. Liczy się to, iż Stowarzyszenie pełni funkcję placówki specjalistycznego poradnictwa już od początku zajęcia się programem „…” (a nawet wcześniej) – czyli przed wpisem do Rejestru – i jako taka jednostka taką działalność faktycznie już wykonywało. Potwierdzenie deklaratoryjnej roli wpisu do Rejestru można znaleźć także na gruncie ustawy o VAT, a konkretnie w analizowanym art. 43 ust. 1 pkt 22 tej ustawy. Otóż zwolnienie dla placówek specjalistycznego poradnictwa jest pod literą c analizowanego przepisu. Nie ma w nim mowy (jako warunku zwolnienia) o placówkach już wpisanych do rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa. Z kolei pod literą b analizowanego przepisu wpisano zwolnienie z podatku VAT o następującej treści: wpisane do rejestru prowadzonego przez wojewodę: – domy pomocy społecznej prowadzone przez podmioty posiadające zezwolenie wojewody, – placówki opiekuńczo-wychowawcze i ośrodki adopcyjno-opiekuńcze. Wyraźnie widać, iż ustawodawca, jako racjonalny, zauważył odmienność między placówkami specjalistycznego poradnictwa, gdzie wpis ma charakter deklaratoryjny, a domami pomocy społecznej prowadzonymi przez podmioty posiadające zezwolenie wojewody i placówkami opiekuńczo-wychowawczymi i ośrodkami adopcyjno-opiekuńczymi, gdzie wpis do rejestru powadzonego przez wojewodę ma charakter kreujący (konstytutywny) i bez takiego wpisu zwolnienie z podatku VAT nie byłoby możliwe (podobnie zresztą jak niemożliwe byłoby w ogóle prowadzenie działalności o wskazanym tutaj profilu). To celowe zróżnicowanie istnienia zwolnienia z podatku VAT, raz od wpisu w Rejestrze mającego charakter konstytutywny (dla domów pomocy społecznej prowadzonych przez podmioty posiadające zezwolenie wojewody i placówek opiekuńczo-wychowawczych i ośrodków adopcyjno-opiekuńczych), a drugi raz, gdzie wpis ma charakter tylko deklaratoryjny (dla placówek specjalistycznego poradnictwa) jest dokładnie przeniesieniem na grunt ustawy o VAT regulacji z UPS i nie jest to zabieg przypadkowy. To wszystko potwierdza, że Stowarzyszenie ma zwolnione przedmiotowo z podatku VAT usługi wykonywane w ramach programu „…” od początku ich realizacji, a nie dopiero od daty wpisu Stowarzyszenia do Rejestru.

Ad. 3

Wykonywane przez Stowarzyszenie usługi tzw. wizyt studyjnych na rzecz osób z różnych instytucji społecznych (udzielających pomocy społecznej) są zwolnione z podatku VAT na podstawie art. art. 43 ust. 1 pkt 26 lit. a ustawy o VAT. Omawiany przepis brzmi następująco: zwalnia się od podatku usługi świadczone przez jednostki objęte systemem oświaty w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, w zakresie kształcenia i wychowania. Aby z takiego zwolnienia skorzystać trzeba być jednostką oświatową objętą system oświaty w rozumieniu przepisów o systemie oświaty i te usługi muszą dotyczyć kształcenia i wychowania. Oba te warunki Stowarzyszenie spełnia. Jest jednostką oświatową objętą systemem oświaty. Na to jest koronny dowód – Stowarzyszenie jest wpisane do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Prezydenta Miasta …, o której to ewidencji mówi art. 168 obowiązującej od 1 września 2017 r. ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2016 r. poz. 59). Stowarzyszenie jest oczywiście placówką niepubliczną. Drugi warunek do zwolnienia z podatku VAT Stowarzyszenie także spełnia – ponieważ zdecydowanie trzeba uznać wykonywane przez nie usługi w ramach wizyt studyjnych jako usługi kształcenia. Pracownicy instytucji społecznych biorący udział w takich wizytach studyjnych poszerzają swoją wiedzę z zakresu działania instytucji społecznych (innych CIS¬ÓW także) i dzięki temu się w tym zakresie kształcą. Taka wiedza przyda im się w codziennej pracy zawodowej w swoich macierzystych instytucjach.

Ad. 4

Wykonywane przez Stowarzyszenie usługi tzw. wizyt studyjnych na rzecz tzw. osób wykluczonych korzystają ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 26 lit. a ustawy o VAT (treść tego przepisu w Ad. 3). Jak napisano wyżej w stanie faktycznym, Stowarzyszenie działa także jako CIS, oraz jest wpisane do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Prezydenta Miasta …. Czyli pierwszy warunek do skorzystania z omawianego zwolnienia z podatku VAT jest spełniony. W ramach swojej działalności oświatowej Stowarzyszenie kształci także osoby wykluczone, aby im umożliwić powrót do normalnego życia (wyjście z wykluczenia społecznego). Takie kształcenie jest realizowane, między innymi przez wizyty studyjne. O formach i celach takiej formy kształcenia napisano w stanie faktycznym. Logicznym jest tutaj wniosek, iż zdobycie przez te osoby wiedzy z zakresu form realizacji pomocy społecznej stanowi formę kształcenia tych osób z zakresu ich wiedzy ogólnej. Taka poszerzona w wyniku kształcenia przez wizyty studyjne wiedza pomaga tym osobom pokonać barierę wykluczenia społecznego i wrócić do normalnego życia w społeczeństwie. Często takie osoby w wyniku zdobycia omawianej wiedzy zakładają spółdzielnie socjalne. Dlatego także drugi warunek do zwolnienia z podatku VAT Stowarzyszenia spełnia.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 – w myśl art. 7 ust. 1 ustawy – rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Według art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Z przywołanych przepisów jednoznacznie wynika, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są realizowane odpłatnie przez podatnika i wykonywane w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług.

Stawka podatku – na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy – wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

W myśl art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2018 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Jednakże zarówno w treści ustawy o podatku od towarów i usług, jak i przepisów wykonawczych wydanych na jej podstawie, przewidziano stawki obniżone lub zwolnienie od podatku.

I tak, jak stanowi art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy, zwalnia się od podatku usługi pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej oraz usługi określone w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, a także dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, na rzecz beneficjenta tej pomocy, wykonywane przez:

1.  regionalne ośrodki polityki społecznej, powiatowe centra pomocy rodzinie, ośrodki pomocy społecznej, rodzinne domy pomocy, ośrodki wsparcia i ośrodki interwencji kryzysowej,
2.  wpisane do rejestru prowadzonego przez wojewodę:
    1.  domy pomocy społecznej prowadzone przez podmioty posiadające zezwolenie wojewody,
    2.  placówki opiekuńczo-wychowawcze i ośrodki adopcyjno-opiekuńcze,
3.  placówki specjalistycznego poradnictwa,
4.  inne niż wymienione w lit. a–c placówki zapewniające całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku na podstawie zezwolenia wojewody, wpisane do rejestru prowadzonego przez wojewodę,
5.  specjalistyczne ośrodki wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie.

Wskazać należy, że art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy odpowiada rozwiązaniu przewidzianemu w art. 132 ust. 1 lit. g Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347, str. 1, z późn. zm.), zgodnie z którym, państwa członkowskie zwalniają świadczenie usług i dostawę towarów ściśle związanych z opieką i pomocą społeczną, wraz z usługami świadczonymi przez domy spokojnej starości, dokonywane przez podmioty prawa publicznego lub inne podmioty uznane za podmioty o charakterze społecznym przez dane państwo członkowskie.

Jak wynika z przywołanego przepisu Dyrektywy, warunkiem zastosowania zwolnienia od podatku od wartości dodanej jest spełnienie zarówno przesłanki o charakterze przedmiotowym, dotyczącej rodzaju świadczonych usług (usług pomocy społecznej), jak również przesłanki podmiotowej odnoszącej się do usługodawcy, będącego ściśle określonym podmiotem. Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że zwolnienie nie ma zastosowania.

Zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zajętym w wyroku C-473/08 z dnia 28 stycznia 2010 r. w sprawie Eulitz, pojęcia używane do opisania zwolnień wymienionych w art. 13 VI Dyrektywy (art. 132 Dyrektywy 2006/112/WE) powinny być interpretowane w sposób ścisły, ponieważ stanowią one odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem VAT objęta jest każda dostawa towarów i każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika. Jednakże interpretacja tych pojęć powinna być zgodna z celami, do jakich dążą owe zwolnienia, oraz powinna spełniać wymogi zasady neutralności podatkowej, na której zasadza się wspólny system podatku VAT. Zatem, zdaniem Trybunału, powyższa zasada ścisłej interpretacji nie oznacza, że pojęcia użyte w celu opisania zwolnień z art. 13 powinny być interpretowane w sposób, który uniemożliwiałby osiągnięcie zakładanych przez nie skutków.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U z 2017 r., poz. 1769), pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

W myśl ust. 2 tego artykułu, pomoc społeczną organizują organy administracji rządowej i samorządowej, współpracując w tym zakresie, na zasadzie partnerstwa, z organizacjami społecznymi i pozarządowymi, Kościołem Katolickim, innymi kościołami, związkami wyznaniowymi oraz osobami fizycznymi i prawnymi.

Według art. 3 ust. 1 przywołanej ustawy, pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.

Jak stanowi ust. 2 tego artykułu, zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem.

Użyte w ustawie określenia oznaczają jednostka organizacyjna pomocy społecznej – regionalny ośrodek polityki społecznej, powiatowe centrum pomocy rodzinie, ośrodek pomocy społecznej, dom pomocy społecznej, placówkę specjalistycznego poradnictwa, w tym rodzinnego, ośrodek wsparcia i ośrodek interwencji kryzysowej. (art. 6 pkt 5 ustawy o pomocy społecznej)

Stosownie do art. 7 cytowanej ustawy, pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu:

1) ubóstwa; 2) sieroctwa; 3) bezdomności; 4) bezrobocia; 5) niepełnosprawności; 6) długotrwałej lub ciężkiej choroby; 7) przemocy w rodzinie; 7a) potrzeby ochrony ofiar handlu ludźmi; 8) potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności; 9) bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych; 10) (uchylony) 11) trudności w integracji cudzoziemców, którzy uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy, ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach; 12) trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu zakładu karnego; 13) alkoholizmu lub narkomanii; 14) zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej; 15) klęski żywiołowej lub ekologicznej.

W myśl art. 16 ust. 1 ww. ustawy, pomoc społeczna polega w szczególności na:

1.  przyznawaniu i wypłacaniu przewidzianych ustawą świadczeń;
2.  pracy socjalnej;
3.  prowadzeniu i rozwoju niezbędnej infrastruktury socjalnej;
4.  analizie i ocenie zjawisk rodzących zapotrzebowanie na świadczenia z pomocy społecznej;
5.  realizacji zadań wynikających z rozeznanych potrzeb społecznych;
6.  rozwijaniu nowych form pomocy społecznej i samopomocy w ramach zidentyfikowanych potrzeb.

Stosownie do art. 16 ust. 1 tej ustawy, obowiązek zapewnienia realizacji zadań pomocy społecznej spoczywa na jednostkach samorządu terytorialnego oraz na organach administracji rządowej w zakresie ustalonym ustawą.

Gmina i powiat, obowiązane zgodnie z przepisami ustawy do wykonywania zadań pomocy społecznej, nie mogą odmówić pomocy osobie potrzebującej, mimo istniejącego obowiązku osób fizycznych lub osób prawnych do zaspokajania jej niezbędnych potrzeb życiowych (art. 16 ust. 2 tejże ustawy).

Pomocy nie mogą również odmówić podmioty, którym jednostki samorządu terytorialnego zleciły realizację zadań, na zasadach określonych w art. 25, o czym stanowi ust. 3 ww. ustawy.

Jak wskazuje art. 19 przywołanej ustawy, do zadań własnych powiatu należy:

1) opracowanie i realizacja powiatowej strategii rozwiązywania problemów społecznych, ze szczególnym uwzględnieniem programów pomocy społecznej, wspierania osób niepełnosprawnych i innych, których celem jest integracja osób i rodzin z grup szczególnego ryzyka – po konsultacji z właściwymi terytorialnie gminami; 2) prowadzenie specjalistycznego poradnictwa; (…) 7) pomoc w integracji ze środowiskiem osób mających trudności w przystosowaniu się do życia, młodzieży opuszczającej domy pomocy społecznej dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych intelektualnie, domy dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży oraz schroniska dla nieletnich, zakłady poprawcze, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze, specjalne ośrodki wychowawcze, młodzieżowe ośrodki socjoterapii zapewniające całodobową opiekę lub młodzieżowe ośrodki wychowawcze, mających braki w przystosowaniu się; (…) 13) udzielanie informacji o prawach i uprawnieniach; 14) szkolenie i doskonalenie zawodowe kadr pomocy społecznej z terenu powiatu; 15) doradztwo metodyczne dla kierowników i pracowników jednostek organizacyjnych pomocy społecznej z terenu powiatu; 16) podejmowanie innych działań wynikających z rozeznanych potrzeb, w tym tworzenie i realizacja programów osłonowych; 17) sporządzanie sprawozdawczości oraz przekazywanie jej właściwemu wojewodzie, w formie dokumentu elektronicznego, z zastosowaniem systemu teleinformatycznego; 18) sporządzanie, zgodnie z art. 16a, oceny w zakresie pomocy społecznej; 19) utworzenie i utrzymywanie powiatowego centrum pomocy rodzinie, w tym zapewnienie środków na wynagrodzenia pracowników.

Według art. 20 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, do zadań z zakresu administracji rządowej realizowanych przez powiat należy realizacja zadań wynikających z rządowych programów pomocy społecznej, mających na celu ochronę poziomu życia osób, rodzin i grup społecznych oraz rozwój specjalistycznego wsparcia.

W myśl art. 21 ustawy o pomocy społecznej, do zadań samorządu województwa należy:

1) opracowanie, aktualizowanie i realizacja strategii wojewódzkiej w zakresie polityki społecznej będącej integralną częścią strategii rozwoju województwa obejmującej w szczególności programy: przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu, wyrównywania szans osób niepełnosprawnych, pomocy społecznej, profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, współpracy z organizacjami pozarządowymi – po konsultacji z powiatami; 2) organizowanie kształcenia, w tym prowadzenie publicznych szkół służb społecznych oraz szkolenia zawodowego kadr pomocy społecznej; 3) rozpoznawanie przyczyn ubóstwa oraz opracowywanie regionalnych programów pomocy społecznej wspierających samorządy lokalne w działaniach na rzecz ograniczania tego zjawiska; 3a) diagnozowanie i monitorowanie wybranych problemów społecznych w regionie; 4) inspirowanie i promowanie nowych rozwiązań w zakresie pomocy społecznej; 4a) koordynowanie działań na rzecz sektora ekonomii społecznej w regionie; 5) organizowanie i prowadzenie regionalnych jednostek organizacyjnych pomocy społecznej; (…)

Jak wynika z art. 21a przywołanej ustawy, działania, o których mowa w art. 21 pkt 4a, obejmują w szczególności:

1.  rozwój infrastruktury usług aktywizacji, integracji oraz reintegracji społecznej i zawodowej na rzecz osób i rodzin zagrożonych wykluczeniem społecznym;
2.  inspirowanie i promowanie nowych metod działań w zakresie aktywizacji, integracji oraz reintegracji społecznej i zawodowej osób i rodzin zagrożonych wykluczeniem społecznym;
3.  wspieranie rozwoju partnerskiej współpracy pomiędzy samorządami lokalnymi a podmiotami świadczącymi usługi aktywizacji, integracji oraz reintegracji społecznej i zawodowej na rzecz osób i rodzin zagrożonych wykluczeniem społecznym;
4.  monitorowanie rozwoju lokalnej przedsiębiorczości społecznej służącej zwiększeniu aktywności społecznej i zawodowej osób i rodzin zagrożonych wykluczeniem społecznym;
5.  zwiększanie kompetencji służb zajmujących się aktywizacją, integracją oraz reintegracją społeczną i zawodową osób i rodzin zagrożonych wykluczeniem społecznym.

Zgodnie z art. 36 tej ustawy, świadczeniami z pomocy społecznej są:

1) świadczenia pieniężne: a) zasiłek stały, b) zasiłek okresowy, c) zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy, d) zasiłek i pożyczka na ekonomiczne usamodzielnienie, e) (uchylona) f) pomoc na usamodzielnienie oraz na kontynuowanie nauki, g) świadczenie pieniężne na utrzymanie i pokrycie wydatków związanych z nauką języka polskiego dla cudzoziemców, którzy uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy, ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, h) wynagrodzenie należne opiekunowi z tytułu sprawowania opieki przyznane przez sąd; 2) świadczenia niepieniężne: (…) g) poradnictwo specjalistyczne, h) interwencja kryzysowa, i) schronienie, j) posiłek, k) niezbędne ubranie, l) usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania, w ośrodkach wsparcia oraz w rodzinnych domach pomocy, m) specjalistyczne usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania oraz w ośrodkach wsparcia, n) mieszkanie chronione, o) pobyt i usługi w domu pomocy społecznej, p) (uchylona) q) pomoc w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, w tym w mieszkaniu chronionym, pomoc w uzyskaniu zatrudnienia, pomoc na zagospodarowanie – w formie rzeczowej dla osób usamodzielnianych. r) (uchylona).

W myśl art. 46 ust. 1 tej ustawy, poradnictwo specjalistyczne, w szczególności prawne, psychologiczne i rodzinne, jest świadczone osobom i rodzinom, które mają trudności lub wykazują potrzebę wsparcia w rozwiązywaniu swoich problemów życiowych, bez względu na posiadany dochód.

Według ust. 2 przywołanego artykułu, poradnictwo prawne realizuje się przez udzielanie informacji o obowiązujących przepisach z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego, zabezpieczenia społecznego, ochrony praw lokatorów.

Stosownie do ust. 3 tego artykułu, poradnictwo psychologiczne realizuje się przez procesy diagnozowania, profilaktyki i terapii.

Jak wynika z ust. 4 tegoż artykułu, poradnictwo rodzinne obejmuje problemy funkcjonowania rodziny, w tym problemy opieki nad osobą niepełnosprawną, a także terapię rodzinną.

Artykuł 46a ust. 1-3 ustawy o pomocy społecznej stanowi:

1.  Wojewoda prowadzi rejestr jednostek specjalistycznego poradnictwa.
2.  Rejestr jest jawny.
3.  Wojewoda corocznie, do dnia 30 czerwca, ogłasza rejestr w wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz publikuje na przedmiotowej stronie internetowej.

Wskazać również należy, że kwestie świadczeń z tytułu pieczy zastępczej reguluje ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2017 r., poz. 697).

Zgodnie z art. 2 ust. 1 przywołanej ustawy, wspieranie rodziny przeżywającej trudności w wypełnianiu funkcji opiekuńczo-wychowawczych to zespół planowych działań mających na celu przywrócenie rodzinie zdolności do wypełniania tych funkcji.

System pieczy zastępczej to zespół osób, instytucji i działań mających na celu zapewnienie czasowej opieki i wychowania dzieciom w przypadkach niemożności sprawowania opieki i wychowania przez rodziców (art. 2 ust. 2 cyt. ustawy).

Stosownie do ust. 3 tego artykułu, jednostkami organizacyjnymi wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej są jednostki organizacyjne jednostek samorządu terytorialnego wykonujące zadania w zakresie wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej, placówki wsparcia dziennego, organizatorzy rodzinnej pieczy zastępczej, placówki opiekuńczo-wychowawcze, regionalne placówki opiekuńczo-terapeutyczne, interwencyjne ośrodki preadopcyjne, ośrodki adopcyjne oraz podmioty, którym zlecono realizację zadań z zakresu wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej.

W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym. (Dz. U. z 2017 r., poz. 1868), powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Według ust. 2 przywołanego artykułu, powiat ma osobowość prawną.

Stosownie do art. 4 ust. 1 ww. ustawy, powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie:

1) edukacji publicznej; 2) promocji i ochrony zdrowia; 3) pomocy społecznej; 3a) wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej; (…).

W celu wykonywania zadań powiat może tworzyć jednostki organizacyjne i zawierać umowy z innymi podmiotami (art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym).

Analiza opisu sprawy w kontekście przywołanych przepisów prawa prowadzi do stwierdzenia, że usługi wsparcia rodziny i pieczy zastępczej, o których mowa we wniosku, wykonywane przez Stowarzyszenie w ramach projektu „…” (zarówno gdy realizowane są w związku z przetargiem nieograniczonym, jak i na podstawie zapytania ofertowego) podlegały/podlegają zwolnieniu od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 lit. c ustawy o podatku od towarów i usług, gdyż okoliczności sprawy wskazują, że usługi te stanowią usługi pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej, a Stowarzyszenie wykonuje je będąc placówką specjalistycznego poradnictwa.

W związku z tym, że ww. przepis ustawy nie uzależnia zastosowania przedmiotowego zwolnienia od posiadania wpisu do rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa prowadzonego przez wojewodę, zwolnienie to – w ocenie tut. organu – przysługuje od chwili rozpoczęcia świadczenia tych usług, skoro w tym momencie – jak wynika z treści wniosku – Stowarzyszenie było placówką specjalistycznego poradnictwa.

Wobec powyższego stanowisko przedstawione we wniosku do pytań 1 i 2 uznano za prawidłowe.

Wątpliwości Stowarzyszenia dotyczą również kwestii zwolnienia od podatku od towarów i usług, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy, tzw. wizyt studyjnych na rzecz pracowników instytucji społecznych i „osób wykluczonych”.

Należy zauważyć, że stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy, zwalnia się od podatku usługi świadczone przez:

1.  jednostki objęte systemem oświaty w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, w zakresie kształcenia i wychowania,
2.  uczelnie, jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk oraz jednostki badawczo-rozwojowe, w zakresie kształcenia na poziomie wyższym

*   oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane.

Jak już wskazano, zgodnie z art. 43 ust. 17 ustawy, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a, nie mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, jeżeli:

1.  nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a lub
2.  ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.

Stosownie do treści ust. 17a przywołanego artykułu, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18a, 23, 26, 28, 29 i 33 lit. a, mają zastosowanie do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, dokonywanych przez podmioty świadczące usługi podstawowe.

Z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 26 lit. a wynika, że ograniczenie umożliwiające skorzystanie ze zwolnienia określonego w tym przepisie ma charakter przedmiotowo-podmiotowy. Aby możliwe było skorzystanie z niniejszego zwolnienia nie wystarczy by dany podmiot był jednostką objętą systemem oświaty w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, ale podmiot ten musi świadczyć usługi w zakresie kształcenia i wychowania. Nie jest przy tym konieczne, by usługa w zakresie kształcenia była jednocześnie usługą w zakresie wychowania. Na podstawie przywołanego przepisu zwolnieniem od podatku są objęte zarówno usługi w zakresie kształcenia, jak i usługi w zakresie wychowania.

Powyższy przepis ma jednak zastosowanie wyłącznie do tych usług kształcenia, które są przedmiotem zakresu działania podmiotu jako jednostki objętej systemem oświaty.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego wynika, że Stowarzyszenie jest wpisane do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Prezydenta Miasta.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 56, z późn. zm.), system oświaty zapewnia w szczególności:

1) realizację prawa każdego obywatela Rzeczypospolitej Polskiej do kształcenia się oraz prawa dzieci i młodzieży do wychowania i opieki, odpowiednich do wieku i osiągniętego rozwoju; 2) wspomaganie przez szkołę wychowawczej roli rodziny; 3) wychowanie rozumiane jako wspieranie dziecka w rozwoju ku pełnej dojrzałości w sferze fizycznej, emocjonalnej, intelektualnej, duchowej i społecznej, wzmacniane i uzupełniane przez działania z zakresu profilaktyki problemów dzieci i młodzieży; 4) możliwość zakładania i prowadzenia szkół i placówek przez różne podmioty; 5) dostosowanie treści, metod i organizacji nauczania do możliwości psychofizycznych uczniów, a także możliwość korzystania z pomocy psychologiczno-pedagogicznej i specjalnych form pracy dydaktycznej; (…) 9) możliwość uzupełniania przez osoby dorosłe wykształcenia ogólnego, zdobywania lub zmiany kwalifikacji zawodowych i specjalistycznych; (…).

W myśl art. 2 przywołanej ustawy, system oświaty obejmuje:

1.  przedszkola, w tym z oddziałami integracyjnymi lub specjalnymi, przedszkola integracyjne i specjalne oraz inne formy wychowania przedszkolnego;
2.  szkoły:
    1.  podstawowe, w tym: specjalne, integracyjne, z oddziałami przedszkolnymi, integracyjnymi, specjalnymi, przysposabiającymi do pracy, dwujęzycznymi, sportowymi i mistrzostwa sportowego, sportowe i mistrzostwa sportowego,
    2.  ponadpodstawowe, w tym: specjalne, integracyjne, dwujęzyczne, z oddziałami integracyjnymi, specjalnymi, dwujęzycznymi, sportowymi i mistrzostwa sportowego, sportowe, mistrzostwa sportowego, rolnicze, leśne, morskie, żeglugi śródlądowej oraz rybołówstwa,
    3.  artystyczne;
3.  placówki oświatowo-wychowawcze, w tym szkolne schroniska młodzieżowe, umożliwiające rozwijanie zainteresowań i uzdolnień oraz korzystanie z różnych form wypoczynku i organizacji czasu wolnego;
4.  placówki kształcenia ustawicznego, placówki kształcenia praktycznego oraz ośrodki dokształcania i doskonalenia zawodowego, umożliwiające uzyskanie i uzupełnienie wiedzy, umiejętności i kwalifikacji zawodowych;
5.  placówki artystyczne – ogniska artystyczne umożliwiające rozwijanie zainteresowań i uzdolnień artystycznych;
6.  poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym poradnie specjalistyczne udzielające dzieciom, młodzieży, rodzicom i nauczycielom pomocy psychologiczno-pedagogicznej, a także pomocy uczniom w wyborze kierunku kształcenia i zawodu;
7.  młodzieżowe ośrodki wychowawcze, młodzieżowe ośrodki socjoterapii, specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze oraz specjalne ośrodki wychowawcze dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod pracy i wychowania, a także ośrodki rewalidacyjno-wychowawcze umożliwiające dzieciom i młodzieży, o których mowa w art. 36 ust. 17, a także dzieciom i młodzieży z niepełnosprawnościami sprzężonymi, z których jedną z niepełnosprawności jest niepełnosprawność intelektualna, realizację odpowiednio obowiązku, o którym mowa w art. 31 ust. 4, obowiązku szkolnego i obowiązku nauki;
8.  placówki zapewniające opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania;
9.  placówki doskonalenia nauczycieli;
10.  biblioteki pedagogiczne;
11.  kolegia pracowników służb społecznych.

Według art. 3 ust. 1 tej ustawy, system oświaty wspierają organizacje pozarządowe, w tym organizacje harcerskie, a także osoby prawne prowadzące statutową działalność w zakresie oświaty i wychowania.

Stosownie do art. 4 tejże ustawy, ilekroć w dalszych przepisach jest mowa bez bliższego określenia o:

1) szkole – należy przez to rozumieć także przedszkole; (…) 14) placówce – należy przez to rozumieć jednostki organizacyjne wymienione w art. 2 pkt 3-8 i 10; (…) 30) kształceniu ustawicznym – należy przez to rozumieć kształcenie w szkołach dla dorosłych, a także uzyskiwanie i uzupełnianie wiedzy, umiejętności i kwalifikacji zawodowych w formach pozaszkolnych przez osoby, które spełniły obowiązek szkolny; 31) formach pozaszkolnych – należy przez to rozumieć formy uzyskiwania i uzupełniania wiedzy, umiejętności i kwalifikacji zawodowych w placówkach i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 4, a także kwalifikacyjne kursy zawodowe; (…)

Stosownie do art. 8 ust. 1 tejże ustawy, szkoła i placówka może być szkołą i placówką publiczną albo niepubliczną.

Jak stanowi ust. 2 tego artykułu, szkoła i placówka, z zastrzeżeniem ust. 4-13, może być zakładana i prowadzona przez:

1.  jednostkę samorządu terytorialnego;
2.  inną osobę prawną;
3.  osobę fizyczną.

Analiza przedstawionego stanu faktycznego w kontekście przywołanych przepisów prawa prowadzi do stwierdzenia, że skoro – jak wskazuje treść wniosku – „wizyty studyjne” polegają na prezentacji dobrych praktyk, tj. sposobu i metod działania instytucji udzielających szeroko rozumianej pomocy społecznej (w tym także Stowarzyszenia), poprzez przedstawienie slajdów, ćwiczenia indywidualne i grupowe, zajęcia warsztatowe, wymianę doświadczeń, konsultacje indywidualne i dyskusje w grupie, wykład, to – w ocenie tut. organu – stanowią usługi kształcenia. O ile więc usługi te są przedmiotem zakresu działania Stowarzyszenia jako jednostki objętej systemem oświaty, to – przy uwzględnieniu treści art. 43 ust. 1 pkt 26 lit. a, ust. 17 i 17a ustawy o podatku od towarów i usług – podlegają zwolnieniu od podatku zarówno w przypadku, gdy wykonywane są na rzecz osób z instytucji społecznych (udzielających pomocy społecznej), jak i w przypadku gdy wykonywane są na rzecz „osób wykluczonych”.

Wobec powyższego stanowisko do pytań 3 i 4 uznano za prawidłowe.

Niniejszej interpretacji udzielono na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że jeżeli w toku ewentualnego postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, zostaną ustalone odmienne od przedstawionych we wniosku stanów faktycznych, niniejsza interpretacja nie wywrze skutków prawnych.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia, a w przypadku zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę – stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.