Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-383/13-5/MD
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2013-07-30
Teza: Obowiązek naliczenia i odprowadzenia do Urzędu Skarbowego podatku od towarów i usług w związku ze zbyciem gruntu
Słowa kluczowe: czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu; działki; grunty; grunty-sprzedaż gruntów; opodatkowanie; podatnik; zamiar
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko, przedstawione we wniosku z dnia 2 maja 2013 r. (data wpływu 6 maja 2013 r.), uzupełnionym pismami z dnia: 20 czerwca 2013 r. (data wpływu 24 czerwca 2013 r.) oraz 1 lipca 2013 r. (data wpływu 3 lipca 2013 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie obowiązku naliczenia i odprowadzenia do urzędu skarbowego podatku od towarów i usług w związku ze zbyciem gruntu – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 6 maja 2013 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie obowiązku naliczenia i odprowadzenia do urzędu skarbowego podatku od towarów i usług w związku ze zbyciem gruntu. Przedmiotowy wniosek uzupełniono pismami z dnia 20 czerwca 2013 r. oraz 1 lipca 2013 r. zawierającymi odpowiednio informację o wycofaniu wniosku w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych oraz informacje doprecyzowujące opisane zdarzenie przyszłe oraz własne stanowisko w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego w zakresie podatku od towarów i usług.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca posiada gospodarstwo rolne jako majątek odrębny, zakupione w kwietniu 1984 r. – o powierzchni 96 ha. Zainteresowany zamierza sprzedać część gruntów stanowiących 1-ną działkę o powierzchni 16,46 ha. Dla działki tej w roku 2009 został sporządzony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (MPZP). Działka ta przez cały czas jest przez Wnioskodawcę użytkowana rolniczo. Działkę tę Zainteresowany zamierza sprzedać w całości. Z informacji, jakie Wnioskodawca uzyskał, w przyszłości działka ta nie będzie użytkowana rolniczo, ma stanowić teren inwestycji. Na dzień dzisiejszy nie jest znany Zainteresowanemu rodzaj inwestycji.

Ponadto, w uzupełnieniu do wniosku z dnia 1 lipca 2013 r. (data wpływu 3 lipca 2013 r.) Wnioskodawca wskazał, iż:

1.  Jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, lecz ta sytuacja dotyczy prowadzonej przez Zainteresowanego działalności gospodarczej, a nie rolniczej. W gospodarstwie rolnym Wnioskodawca nie jest podatnikiem podatku VAT.
2.  Przedmiotowa działka nie była nigdy udostępniana innym osobom, jest od roku 1984 użytkowana tylko i wyłącznie przez Zainteresowanego rolniczo.
3.  Na przedmiotową działkę Wnioskodawca nie poczynił nakładów na cele, jakie są wymienione w piśmie, teren nie jest uzbrojony, bez ogrodzenia, Zainteresowany nie występował o warunki zabudowy, ani też o podział gruntu lub jego przekształcenie.
4.  Z wnioskiem o ustalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Wnioskodawca wystąpił w roku 2006, gdyż miał zamiar na tym gruncie prowadzić działalność gospodarczą gastronomiczną. Jednak plany zostały zniweczone gdy ruszyła budowa autostrady na odcinku \`(...)\`
5.  Zainteresowany planuje sprzedaż działki w celu wzmocnienia finansowego działalności rolniczej na pozostałych gruntach, tj. 126 ha, poprzez zakup sprzętu rolniczego i remont budynków.
6.  Wnioskodawca nie ogłaszał i nie zamierza ogłaszać sprzedaży w środkach masowego przekazu.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa podatkowego Wnioskodawca ma obowiązek naliczenia, a następnie odprowadzenia do właściwego urzędu skarbowego podatku od towarów i usług (VAT)?

Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku sprzedaży przedmiotowej działki nie należy naliczać, a następnie odprowadzać do urzędu skarbowego podatku od towarów i usług, ponieważ grunty te Zainteresowany nabył bez takiego podatku w roku 1984 z przyczyn oczywistych, gdyż wówczas takowy nie obowiązywał. Ponadto, grunty te nabył nie z zamiarem handlowania nimi, lecz w celu użytkowania rolniczego. Poza tym Wnioskodawca nie podzielił tej działki na mniejsze w celach handlowych, lecz ma zamiar ją zbyć w całości, tak jak nabył i użytkuje. Ta argumentacja wskazuje, w ocenie Zainteresowanego, iż nie należy naliczać w tym przypadku powyższego podatku.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Pojęcie towaru ustawodawca zdefiniował w art. 2 pkt 6 ustawy. Zgodnie z zapisem zawartym w tym przepisie, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Z kolei, w art. 8 ust. 1 ustawy wskazano, iż przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Zgodnie zatem z ww. przepisami, zarówno grunty, jak i budynki i budowle na nich posadowione spełniają definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a ich sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju.

Jednakże nie każda czynność stanowiąca dostawę w rozumieniu art. 5 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podatnika.

I tak, na mocy art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – w świetle art. 15 ust. 2 ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 kwietnia 2013 r. – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Określony w cytowanej ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, iż do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie o VAT, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.

Analizując powyższe przepisy stwierdzić należy, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy, mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.

Właściwym zatem jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej.

W kontekście powyższego, nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności gospodarczej. Dokonywanie określonych czynności poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.

Przyjęcie, że dany podmiot sprzedając grunt działa w charakterze podatnika prowadzącego handlową działalność gospodarczą (jako handlowiec) wymaga ustalenia, czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną). Przejawem zaś takiej aktywności określonej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną może być np.: nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym, na tego rodzaju aktywność „handlową” wskazywać musi ciąg powyżej przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.

W rozumieniu powyższych twierdzeń pomóc mogą zapisy orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3/07, w myśl którego formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, a także okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo, lecz z zamiarem częstotliwości nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności bez każdorazowego ustalenia, czy w odniesieniu do konkretnej czynności podmiot ten występował w charakterze podatnika podatku VAT.

Zatem, w kwestii opodatkowania dostawy gruntów istotne jest, czy w świetle zaprezentowanego we wniosku opisu sprawy Wnioskodawca w celu dokonania sprzedaży gruntu podjął aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producenta, handlowca i usługodawcę w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, co skutkuje koniecznością uznania go za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od towarów i usług, czy też sprzedaż nastąpi w ramach zarządu majątkiem prywatnym. Zwykłe nabycie lub sprzedaż rzeczy nie stanowi wykorzystywania w sposób ciągły majątku rzeczowego w celu uzyskania z tego tytułu dochodu w rozumieniu art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – Dz. U. UE L 347.1 ze zm. – (a tym samym art. 15 ust. 2 ustawy) jako, że jedynym przychodem z takich transakcji może być ewentualny zysk ze sprzedaży tej rzeczy.

Ponadto, jak wynika z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 15 września 2011 r. w sprawach C-180/10 i C-181/10, dostawę gruntu przeznaczonego pod zabudowę należy uznać za objętą podatkiem od wartości dodanej, pod warunkiem, że transakcja ta nie stanowi jedynie czynności związanej ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. Przy spełnieniu powyższych warunków nie ma znaczenia fakt, iż podmiot dokonujący dostawy jest „rolnikiem ryczałtowym”.

W tym miejscu – dla wyjaśnienia zakresu zwykłego wykonywania prawa własności – konieczne jest sięgnięcie do zapisów prawa cywilnego, tj. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.).

Zgodnie z art. 140 ww. Kodeksu, w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą.

Rozporządzanie rzeczą jest drugim spośród wymienionych wyraźnie w art. 140 k.c. uprawnień właściciela do rozporządzania rzeczą (ius disponendi). Podkreślić także należy, iż ustawodawca nie definiuje używanego pojęcia rozporządzenia. Nie klasyfikuje też postaci rozporządzenia. W literaturze zaś podkreśla się zazwyczaj, że chodzi o uprawnienie do wyzbycia się własności i uprawnienie do obciążania prawa własności. Wyzbycie się własności w pierwszym rzędzie obejmuje dokonywaną (inter vivos) czynność przeniesienia własności, dalej zaś czynność rozporządzenia testamentowego (…) (Edward Gniewek „Kodeks cywilny, Księga Druga. Własność i inne prawa rzeczowe. Komentarz, Zakamycze, 2001, Komentarz do art. 140 k.c.).

Z powyższych wyjaśnień wynika zatem, iż dokonanie sprzedaży określonej rzeczy materialnej stanowi naturalny (oczywisty, podstawowy) element wykonywania prawa własności.

Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca posiada gospodarstwo rolne jako majątek odrębny, zakupione w roku 1984 o powierzchni 96 ha. Zainteresowany zamierza sprzedać część gruntów stanowiących 1-ną działkę o powierzchni 16,46 ha. Dla działki tej w roku 2009 został sporządzony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Działka ta przez cały czas jest przez Wnioskodawcę użytkowana rolniczo. Działkę tę Zainteresowany zamierza sprzedać w całości. Wnioskodawca jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, lecz ta sytuacja dotyczy prowadzonej przez Zainteresowanego działalności gospodarczej, a nie rolniczej. W gospodarstwie rolnym Wnioskodawca nie jest podatnikiem podatku VAT. Przedmiotowa działka nie była nigdy udostępniana innym osobom, jest od roku 1984 użytkowana tylko i wyłącznie przez Zainteresowanego rolniczo. Na przedmiotową działkę Wnioskodawca nie poczynił nakładów, teren nie jest uzbrojony, bez ogrodzenia, Zainteresowany nie występował o warunki zabudowy, ani też o podział gruntu lub jego przekształcenie. Z wnioskiem o ustalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Wnioskodawca wystąpił w roku 2006, gdyż miał zamiar na tym gruncie prowadzić działalność gospodarczą gastronomiczną. Jednak plany zostały zniweczone gdy ruszyła budowa autostrady. Zainteresowany planuje sprzedaż działki w celu wzmocnienia finansowego działalności rolniczej na pozostałych gruntach, tj. 126 ha, poprzez zakup sprzętu rolniczego i remont budynków. Wnioskodawca nie ogłaszał i nie zamierza ogłaszać sprzedaży w środkach masowego przekazu.

Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, iż z zawartego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego nie wynika taka aktywność Zainteresowanego, która wykraczałaby poza ramy czynności związanych ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. W niniejszej sprawie Wnioskodawca nie podjął bowiem ciągu działań (takich jak: uzbrojenie terenu, ogrodzenie działki, ogłoszenie w prasie w celu poszukiwaniu nabywców itd.), które wskazywałyby na aktywność w zakresie obrotu nieruchomościami.

W konsekwencji, w niniejszej sprawie brak jest przesłanek pozwalających uznać Zainteresowanego za podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzącego działalność gospodarczą, w myśl art. 15 ust. 2 ustawy, polegającą na handlu nieruchomościami. Jak wcześniej wyjaśniono, aby uznać określoną sprzedaż za opodatkowaną podatkiem VAT nie wystarcza stwierdzić jedynie dostawę towarów, lecz wymagane jest określenie podmiotu dokonującego dostawy za występującego w związku ze sprzedażą jako podatnika podatku od towarów i usług. W niniejszej sprawie takich przesłanek brak. Zainteresowany nie występował o warunki zabudowy, ani też o podział gruntu lub jego przekształcenie Przedmiotowy grunt przez cały czas jest przez Wnioskodawcę użytkowany rolniczo, a z opisu sprawy nie wynika, aby poza wystąpieniem z wnioskiem o ustalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Zainteresowany wykonał inne czynności, mające na celu przygotowanie gruntu do sprzedaży. Powyższe wyklucza zatem handlowy cel transakcji.

W efekcie, sprzedaż przez Wnioskodawcę nieruchomości gruntowej, wykorzystywanej rolniczo, stanowi zwykłe wykonywanie prawa własności. Tym samym, w przedmiotowej sprawie Zainteresowany, zbywając działkę stanowiącą jego majątek prywatny, korzysta z przysługującego mu prawa do rozporządzania własnym majątkiem. Skutkiem powyższego – stosownie do zapisów orzecznictwa – transakcja zbycia nieruchomości gruntowej nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Dodatkowo należy zaznaczyć, iż Zainteresowany przedmiotową nieruchomość nabył w celu prowadzenia gospodarstwa rolnego, a z wnioskiem o ustalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Wnioskodawca wystąpił z zamiarem prowadzenia działalności gospodarczej gastronomicznej na tym gruncie, a nie z zamiarem jego sprzedaży w przyszłości. Wobec tego Wnioskodawcy, w związku z zamierzonym zbyciem opisanego gruntu, nie można uznać za profesjonalnego handlowca.

Biorąc zatem pod uwagę opisane zdarzenie przyszłe oraz przedstawiony wyżej stan prawny stwierdzić należy, iż sprzedaż przez Wnioskodawcę działki, o której mowa we wniosku, nie będzie stanowiła działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy i nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zainteresowany bowiem, w związku z dostawą przedmiotowej działki, korzysta z przysługującego mu prawa do rozporządzania własnym majątkiem, co oznacza, że nie wypełni przesłanek zdefiniowanych w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy i nie wystąpi w roli podatnika podatku od towarów i usług.

Reasumując, dokonując sprzedaży działki opisanej we wniosku Zainteresowany nie będzie miał obowiązku naliczenia, a następnie odprowadzenia do właściwego urzędu skarbowego podatku od towarów i usług.

Dodatkowo, w sprawie będącej przedmiotem wniosku należy zwrócić uwagę, iż stosownie do przepisu art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Zatem, wydając przedmiotową interpretację tut. Organ oparł się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu opisanego zdarzenia przyszłego, udzielona interpretacja traci swą aktualność.

Niniejszą interpretacją załatwiono wniosek w części dotyczącej zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie obowiązku naliczenia i odprowadzenia do urzędu skarbowego podatku od towarów i usług w związku ze zbyciem gruntu. Natomiast, wniosek w części dotyczącej zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych został rozstrzygnięty odrębnym pismem.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.