Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-311/11-2/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2011-10-19
Teza: Darowizna środków pieniężnych dokonana w sposób opisany w stanie faktycznym będzie korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, o ile Wnioskodawca spełni wszystkie wymienione w tym przepisie warunki, w szczególności jeżeli w terminie sześciu miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego złoży we właściwym urzędzie skarbowym zgłoszenie SD-Z2.
Słowa kluczowe: darowizna; podatek-podatek od spadków i darowizn; umowa-umowa darowizny; urząd-urząd skarbowy; zwolnienie-zwolnienie podatkowe; środek-środki pieniężne
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana, przedstawione we wniosku z dnia 09.08.2011 r. (data wpływu 11.08.2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie umowy darowizny środków pieniężnych - **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 11.08.2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie umowy darowizny środków pieniężnych.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

W dniu 24 maja 2011 r. Wnioskodawca otrzymał na swój rachunek bankowy prowadzony przez Bank P. S.A. (dalej: „Rachunek”) wpłatę środków pieniężnych, będących darowizną od obojga rodziców. Środki pieniężne pochodziły ze sprzedaży działki gruntowej, której właścicielem byli rodzice Wnioskodawcy. Środki pieniężne ze sprzedaży przedmiotowej działki gruntowej zostały przekazane wprost na rachunek Wnioskodawcy, a wpłacającym była bezpośrednio osoba będąca stroną umowy sprzedaży działki zawartej pomiędzy obojgiem rodziców a nabywcą. Przed otrzymaniem środków pieniężnych została podpisana Umowa Darowizny pomiędzy Wnioskodawcą a obojgiem rodziców, w której zawarto zapis, że środki pieniężne przekazane Wnioskodawcy w darowiźnie zostaną wpłacone na Wnioskodawcy rachunek bezpośrednio przez nabywcę działki gruntowej. Umowa Darowizny nie została sporządzona w formie aktu notarialnego. Kwota darowizny zostanie zgłoszona do właściwego Urzędu Skarbowego w terminie określonym w art. 4a ust. 1 pkt 1 Upsd na właściwym druku. Zgodnie z wymogiem art. 4a ust. 1 pkt 2 darowizna zostanie udokumentowana dowodem przekazania na Rachunek bankowy Wnioskodawcy środków pieniężnych.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy środki pieniężne przekazane na podstawie Umowy Darowizny zawartej pomiędzy Wnioskodawcą a obojgiem rodziców wpłacone na Wnioskodawcy Rachunek bankowy, zgłoszone na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 1 Upsd w terminie 6 miesięcy od dnia nabycia, podlegają zwolnieniu od podatku od spadku i darowizn zgodnie z art. 4a Upsd, pomimo, iż wpłacającym je fizycznie na Wnioskodawcy Rachunek bankowy nie byli rodzice?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Środki pieniężne przekazane Wnioskodawcy na podstawie Umowy Darowizny przez rodziców na Rachunek bankowy, w sposób przedstawiony w stanie faktycznym, podlegają zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 4a Upsd.

Zgodnie z brzmieniem art. 4a Upsd – zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1.  zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2 (…), oraz
2.  udokumentują – w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy (…).

W przypadku Wnioskodawcy, oba warunki determinujące zwolnienie zostaną spełnione. Darowizna bowiem zostanie zgłoszona do właściwego Naczelnika Urzędu Skarbowego w terminie określonym w Upsd oraz jej nabycie zostanie udokumentowane dowodem przekazania tych środków pieniężnych na Rachunek Wnioskodawcy, darowanych Wnioskodawcy na podstawie Umowy Darowizny, o której mowa w stanie faktycznym.

Odwołując się do treści i wykładni art. 4a ust. 1 pkt 2 Upsd należy podkreślić, że przepis ten nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, iż udokumentowanie ma jednoznacznie potwierdzać, że wpłacającym środki pieniężne jest darczyńca lub też, że to on ma wykonać osobiście dyspozycję wpłaty.

Nawet w przypadku, gdy wykładnia językowa nie prowadzi do nie budzących wątpliwości wniosków, wskazane jest dokonanie wykładni celowościowej, która powinna być oparta na ratio legis tego przepisu. Należy zatem podkreślić jakie było uzasadnienie wprowadzenia takiego przepisu przez ustawodawcę do Upsd.

Jak wynika z uzasadnienia rządowego projektu nowelizacji, wprowadzone zmiany miały na celu zapewnienie ochrony interesów majątkowych członków najbliższej rodziny, poprzez zniesienie obciążeń podatkowych dla nabywających nieodpłatnie majątek od osób najbliższych. W wyrokach Sądów Administracyjnych, wydawanych w podobnych sprawach (np. w wyroku NSA z dnia 09.03.2011 o sygn. akt II FSK 1953/09) z projektu tego wynika, że obowiązek udokumentowania otrzymania darowizny pieniężnej dowodem przekazania na rachunek bankowy obdarowanego albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem bankowym, wprowadzono jedynie po to, aby podatnicy nie mogli powoływać się na rzekome (fikcyjne) kwoty uzyskane z darowizn od najbliższych członków rodziny, np. w postępowaniach dotyczących tzw. nieujawnionych źródeł przychodów, poprzez uzyskanie pewności prawno podatkowej w zakresie nabytego majątku. Cel wprowadzenia tych regulacji był istotny i powinien zostać uwzględniony przy ich wykładni. A zatem, należy wziąć pod uwagę fakt, iż w powołanym przepisie nie wskazano, że z dowodu wpłaty lub przekazu pocztowego wynikać powinno, że wpłacającym kwotę darowizny jest darczyńca.

Udokumentowanie otrzymania darowizny środków pieniężnych dowodem wpłaty na rachunek bankowy, Zdaniem Wnioskodawcy, umożliwia skorzystanie z ulgi podatkowej określonej w przepisie art. 4a ust. 1 pkt 2 Upsd; przepis ten nie daje podstawy do stwierdzenia, że dla uzyskania ulgi koniecznym było wpłacenie kwoty darowizny jedynie przez rodziców, czyli darczyńców.

Tym bardziej wątpliwość co do zwolnienia nie powinna powstać w związku z faktem, iż w zawartej pomiędzy Wnioskodawcą a rodzicami Umowie Darowizny widnieje zapis, który jednoznacznie stwierdza, iż środki pieniężne przekazane Wnioskodawcy, pochodzą ze sprzedaży działki gruntowej i zostaną przekazane wprost na Wnioskodawcy Rachunek przez nabywcę przedmiotowej działki. Fakt, iż osobą wpłacającą, widniejącą w potwierdzeniu przelewu nie są Wnioskodawcy rodzice, nie pozbawia tej transakcji charakteru darowizny. Środki pieniężne były w momencie ich wpłaty własnością moich rodziców, gdyż stanowiły one zapłatę za działkę gruntową, której właścicielem byli Wnioskodawcy rodzice. Ich intencją było przekazanie Wnioskodawcy tych środków w formie darowizny, zatem dla zastosowania zwolnienia nie powinno mieć znaczenia, kto był wpłacającym środki, lecz z czyjej własności one pochodziły. Pogląd taki został wielokrotnie potwierdzony w orzecznictwie Sądów Administracyjnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 ze zm.) podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem m.in. darowizny.

W myśl art. 888 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Celem darowizny jest dokonanie nieodpłatnego przysporzenia na rzecz obdarowanego kosztem majątku darczyńcy. Może ona polegać zarówno na przesunięciu do majątku obdarowanego określonych przedmiotów majątkowych, jak i na innych formach dyspozycji majątkowych darczyńcy prowadzących do zmniejszenia jego majątku, a po stronie majątku obdarowanego – do zwiększenia aktywów lub zmniejszenia pasywów. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Zgodnie z art. 890 § 1 Kodeksu oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione. Przedmiotem darowizny mogą być rzeczy, prawa i inne świadczenia.

Art. 5 ww. ustawy stanowi, iż obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. Natomiast na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy obowiązek podatkowy powstaje – przy nabyciu w drodze darowizny - z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Według art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej kwotę wolną w wysokości 9 637 zł, jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej. W myśl art. 14 ust. 2 ww. ustawy zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe. Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy do I grupy podatkowej zalicza się: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.

Jednakże zgodnie z art. 4a ust.1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1.  zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2.  udokumentują - w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 (tj. dla I grupy podatkowej 9 637 zł) - ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych winno być dokonane na formularzu SD-Z2 określonym przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych (Dz. U. Nr 243, poz. 1762 ze zm.).

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, przedmiotowe nabycie podlega opodatkowaniu na ogólnych zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej - art. 4a ust. 3 ww. ustawy.

Z kolei w myśl art. 4a ust. 4 przedmiotowej ustawy obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków jedynie, gdy:

1.  wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2.  gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

W cytowanych przepisach nie zostały wyszczególnione ani rodzaj, czy charakter darowanych składników majątku objętych zwolnieniem, ani sposób, czy czas ich użytkowania jak również ich maksymalna wartość. Dla skorzystania ze zwolnienia nie ma więc znaczenia wartość majątku jaki będzie przedmiotem darowizny. Należy jednak mieć na uwadze, że podstawowym kryterium uprawniającym do skorzystania ze zwolnienie, o którym mowa w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn jest zakwalifikowanie obdarowanego jako jednej z osób wymienionych w tym przepisie oraz, w przypadku darowizny środków pieniężnych dokonanej bez zachowania formy aktu notarialnego, spełnienie dyspozycji zawartej w art. 4a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż w dniu 24 maja 2011 r. Wnioskodawca otrzymał na swój rachunek bankowy prowadzony przez Bank P. S.A. (dalej: „Rachunek”) wpłatę środków pieniężnych, będących darowizną od obojga rodziców. Środki pieniężne pochodziły ze sprzedaży działki gruntowej, której właścicielem byli rodzice Wnioskodawcy. Środki pieniężne ze sprzedaży przedmiotowej działki gruntowej zostały przekazane wprost na rachunek Wnioskodawcy, a wpłacającym była bezpośrednio osoba będąca stroną umowy sprzedaży działki zawartej pomiędzy obojgiem rodziców a nabywcą. Przed otrzymaniem środków pieniężnych została podpisana Umowa Darowizny pomiędzy Wnioskodawcą a obojgiem rodziców, w której zawarto zapis, że środki pieniężne przekazane Wnioskodawcy w darowiźnie zostaną wpłacone na Wnioskodawcy rachunek bezpośrednio przez nabywcę działki gruntowej. Umowa Darowizny nie została sporządzona w formie aktu notarialnego. Kwota darowizny zostanie zgłoszona do właściwego Urzędu Skarbowego w terminie określonym w art. 4a ust. 1 pkt 1 Upsd na właściwym druku.

Reasumując, stwierdzić należy, iż darowizna środków pieniężnych dokonana w sposób opisany w stanie faktycznym będzie korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, o ile Wnioskodawca spełni wszystkie wymienione w tym przepisie warunki, w szczególności jeżeli w terminie sześciu miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego złoży we właściwym urzędzie skarbowym zgłoszenie SD-Z2.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.