Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP4-3.4012.239.2020.11.S.KM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-09-19
Teza: Prawo do odliczenia podatku VAT z faktury wystawionej przez
wykonawcę zastępczego, który zrealizował prace na zlecenie
Wnioskodawcy w ramach wykonania zastępczego.
Słowa kluczowe: odliczenia-brak prawa do odliczenia
odliczenia-prawo do odliczenia
wykonanie (wykonywanie)-wykonanie zastępcze
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX. Odliczenie
i zwrot podatku. Odliczenie częściowe-Rozdział 1.
Odliczenie i zwrot podatku-Odliczenie podatku
naliczonego-Odliczenie podatku naliczonego z tytułu
nabycia towarów i usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-
Rozdział 1-art. 86-ust. 1

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

19 maja 2020 r. wpłynął Państwa wniosek z 11 maja 2020 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    A. sp. z o.o. („Spółka”, „A.” lub „Zamawiający”) jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem
    VAT.
    Miasto (...) („Miasto”) zawarło z A. w 2017 r. umowę w sprawie świadczenia usług
    publicznych w zakresie zagospodarowania odpadów, zawierając stosowną umowę
    wykonawczą „umowa wykonawcza”. Zawarcie umowy było wynikiem uchwały nr (...) Rady
    Miasta (...) z dnia 6 lipca 2017 r. w sprawie wyboru sposobu i formy wykonywania zadania
    własnego miasta (...) polegającego na zagospodarowaniu odpadów komunalnych, którą
    postanowiono, że zadanie własne Miasta z zakresu gospodarki komunalnej polegające na
    zagospodarowaniu odpadów komunalnych wykonywane będzie przez jednoosobową
    gminną spółkę prawa handlowego (spółką powołaną do realizacji zadań własnych Miasta
    w zakresie zagospodarowania odpadów jest A. - co wynika z aktu założycielskiego - które
    powstało w wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa komunalnego pod nazwą: A.).
    Na mocy upoważnienia wynikającego z umowy wykonawczej, w zakresie, w jakim
    zagospodarowanie odpadów nie będzie następowało w instalacjach prowadzonych przez
    A., A. mogło wyłonić, jako zamawiający, podmioty trzecie prowadzące instalacje do
    przetwarzania odpadów w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego na
    zagospodarowanie odpadów.
    Korzystając z upoważnienia wynikającego z umowy wykonawczej, A. zawarło umowę
    („Umowa”) z B. spółką z ograniczoną odpowiedzialnością („B.” lub „Wykonawca”).
    B., na mocy zawartych umów, zobowiązał się do świadczenia usług polegających na
    zagospodarowaniu odpadów komunalnych z terenu Miasta (...).
    Zgodnie z postanowieniami Umowy, miejscem świadczenia usługi są instalacje wskazane
    przez Wykonawcę w dołączonym do oferty oświadczeniu potwierdzającym miejsce
    zagospodarowania odpadów stanowiącym załącznik do Umowy, z zastrzeżeniem zmian
    dopuszczonych Umową. W przypadkach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 2012 r.
    o odpadach (Dz. U. z 2020 r. poz. 797) dotyczących Regionalnej Instalacji Przetwarzania

    Odpadów Komunalnych („RIPOK”), Wykonawca zobowiązany jest do przekazania odpadów
    do innej instalacji, wyznaczonej zgodnie z odpowiednimi przepisami wymienionej ustawy
    o odpadach, na własny koszt. Przekazanie odpadów do innej instalacji nie może
    powodować zwiększenia kosztów dla A.
    Zgodnie z Umową, również w przypadku awarii instalacji innej niż RIPOK wskazanej przez
    Wykonawcę, jest on zobowiązany do przekazania odpadów do innej instalacji na własny
    koszt.
    Postanowienia zawartej Umowy przewidują również uregulowania dotyczące
    zabezpieczenia należytego jej wykonania. Wykonawca przed podpisaniem Umowy wniósł
    zabezpieczenie należytego wykonania Umowy w wysokości 3% całkowitej ceny brutto
    przedstawionej w ofercie. Zgodnie z zapisami Umowy, zabezpieczenie należytego
    wykonania Umowy służy do pokrycia roszczeń A. z tytułu niewykonania lub nienależytego
    wykonania Umowy, w tym potrąceń kar umownych bez potrzeby uzyskania akceptacji
    Wykonawcy.
    Postanowienia Umowy nie odnoszą się wprost do sytuacji realizacji usług w ramach
    wykonawstwa zastępczego, jednakże zgodnie z postanowieniami Umowy Wykonawca
    ponosi wobec Zamawiającego odpowiedzialność za wyrządzone szkody będące
    następstwem niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązań objętych Umową.
    Wykonawca zobowiązany jest do naprawienia lub poniesienia kosztów napraw szkód
    wyrządzonych podczas wykonywania usługi związanej z zagospodarowaniem odpadów.
    Zgodnie z postanowieniami Umowy Wykonawca zobowiązany jest do zapłaty
    Zamawiającemu kary umownej m.in. za każdy przypadek (z wyłączeniem sytuacji
    wskazanych w Umowie) niezagospodarowania w RIPOK zmieszanych odpadów
    komunalnych oraz odpadów zielonych - w wysokości stanowiącej wartość iloczynu ilości
    odpadów niezagospodarowanych w tych instalacjach i ceny jednostkowej netto za
    zagospodarowanie jednej tony odpadów wskazanej w formularzu cenowym zawartym w
    załączniku do Umowy powiększonej o podatek od towarów i usług („podatek VAT”)
    naliczony zgodnie z przepisami obowiązującymi w dniu naliczenia kary. Podobnie
    uregulowane zostały zasady naliczania kar za każdy przypadek zagospodarowania
    odpadów w instalacji innej niż określona w Umowie. Za każdy przypadek odmowy
    przyjęcia odpadów do instalacji lub punktu przeładunkowego Umowa przewiduje kary w
    wysokości 0,2% łącznego wynagrodzenia określonego w Umowie powiększonego o
    podatek VAT. Na podobnych zasadach Wykonawca ponosi kary za uniemożliwienie
    realizacji uprawnień A. dotyczących wykonania Umowy przez Wykonawcę lub
    podwykonawców, itp. Ponadto Umowa przewiduje, że A. może dochodzić na zasadach
    ogólnych odszkodowania przenoszącego wysokość kar umownych do wysokości
    rzeczywiście poniesionej szkody.
    W związku z niewywiązaniem się przez Wykonawcę z zawartej z A. Umowy (przerwanie
    realizowania usługi, niewskazanie innych niż należących do B. instalacji dla odbioru i
    przetwarzania odpadów), A. w celu realizacji powierzonych przez Miasto zadań (usług),
    zawarło umowy o wykonanie usług zagospodarowania odpadów zastępczo przez inne
    podmioty (m.in. umowa z C., z podmiotem D. a także E.).
    A. złożyło pozew o zapłatę przez B. tytułem zwrotu kosztów wykonania zastępczego, na
    podstawie art. 480 k.c.

## Pytanie

Czy prawidłowe jest stanowisko Spółki, zgodnie z którym Spółka nabywając usługi
    zagospodarowania odpadów od podmiotów realizujących te usługi na podstawie umów
    o wykonanie zastępcze, ma prawo do odliczenia podatku VAT wynikającego z faktur
    wystawionych przez te podmioty, jako od usług związanych z opodatkowaną
    działalnością gospodarczą A.
    Państwa stanowisko w sprawie

    Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 Ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem VAT podlega, co
    do zasady, odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
    Zgodnie z art. 7 ust. 1 Ustawy o VAT przez dostawę towarów rozumie się, co do zasady,
    przeniesienie prawa do rozporządzaniem towarem jak właściciel. Usługą zaś jest, co do
    zasady, każde świadczenie niebędące dostawą towarów (art. 8 ust. 1 Ustawy o VAT).
    Zgodnie z art. 86 ust. 1 Ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są
    wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje
    prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (z
    pewnymi zastrzeżeniami określonymi w ustawie). Kwotę podatku naliczonego stanowi
    suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu
    nabycia towarów i usług (art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a Ustawy o VAT).
    Zasada powyższa wyklucza zatem odliczenie podatku naliczonego związanego z
    towarami lub usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności
    opodatkowanych, tj. gdy są wykorzystywane do wykonywania czynności zwolnionych od
    podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
    A. jest czynnym podatnikiem VAT, wykonującym czynności opodatkowane podatkiem
    VAT w zakresie zagospodarowania odpadów.
    Kwestią zatem zasadniczą dla odpowiedzi na pytanie, czy A. jako czynny podatnik VAT,
    nabywający usługi zagospodarowania odpadów realizowane w ramach wykonawstwa
    zastępczego, ma prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany
    w fakturach wystawionych przez wykonawców zastępczych, jest ustalenie, czy nabycie
    takich usług (realizowanych w ramach wykonawstwa zastępczego) wiąże się z
    opodatkowaną działalnością gospodarczą podatnika (A.).
    Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego, A. zawarło Umowę z Wykonawcą,
    korzystając z upoważnienia zawartego w umowie wykonawczej, w celu realizacji
    powierzonych jej przez Miasto zadań (usług). Realizacja tych usług przez A. następuje,
    co do zasady, w ramach opodatkowanej działalności gospodarczej w rozumieniu
    przepisów Ustawy o VAT. Zgodnie z zawartą z Miastem umową A. realizuje usługi
    zagospodarowania odpadów, co zgodnie z zawartą umową może zostać zrealizowane
    również w drodze nabycia takich usług przez A. W takim też celu została zawarta
    Umowa pomiędzy A. a Wykonawcą.
    Uwzględniając powyższe, nabycie usług zagospodarowania odpadów na podstawie
    zawartej Umowy służy realizacji działalności gospodarczej A., podlegającej, co do
    zasady, opodatkowaniu podatkiem VAT. Tym samym, podatek VAT zawarty w fakturach
    wystawionych przez Wykonawcę w związku z realizacją zamówionych usług
    zagospodarowania odpadów podlegałby odliczeniu od podatku należnego A., zgodnie z
    art. 86 ust. 1 Ustawy o VAT.
    W opisanym stanie faktycznym mamy do czynienia z sytuacją nabycia przez A. usług
    zagospodarowania odpadów, które zostały zrealizowane w ramach umów o wykonanie
    zastępcze (w związku z niewywiązaniem się B. z zobowiązań wynikających z Umowy).
    Zdaniem Spółki, fakt, że usługi zagospodarowania odpadów zostały nabyte od
    podmiotów, które realizują te usługi na podstawie umów o wykonanie zastępcze, a
    także fakt, że A. wystąpiło z pozwem o zapłatę przez B. kosztów wykonania zastępczego
    w trybie art. 480 k.c. - pozostaje bez wpływu na możliwość odliczenia przez A. podatku
    zawartego na fakturach wystawionych przez wykonawców zastępczych z tytułu
    realizacji usług wykonawstwa zastępczego. Nabyte bowiem usługi zagospodarowania
    odpadów związane są z realizacją opodatkowanej działalności gospodarczej A.
    Zgodnie z art. 480 § 3 k.c., w wypadkach nagłych wierzyciel może, zachowując
    roszczenie o naprawienie szkody, wykonać bez upoważnienia sądu czynność na koszt
    dłużnika lub usunąć na jego koszt to, co dłużnik wbrew zobowiązaniu uczynił. W

    konsekwencji niesolidny wykonawca powinien zwrócić koszty wykonawstwa
    zastępczego, a więc ponieść ciężar ekonomiczny wykonanych za niego prac i
    poniesionych za niego wydatków. Dochodzenie świadczenia odszkodowawczego w tym
    trybie nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu, ale też nie jest celem samym
    w sobie dla A. Zakup usług w tym trybie (wykonanie zastępcze) jest jedynie skutkiem
    niewywiązania się Wykonawcy z Umowy. Świadczenia odszkodowawcze natomiast są
    zasadniczo formą rekompensaty dla Zamawiającego, w związku z niewypełnieniem
    Umowy przez Wykonawcę, przewidzianą w k.c.
    Poniesienie przez A. wydatków (kosztów) związanych z nabyciem usług wykonania
    zastępczego jest bezpośrednio związane z realizacją działalności gospodarczej
    podatnika i jest niezbędne dla realizacji tej działalności. A. bowiem zobowiązane jest na
    podstawie umowy wykonawczej z Miastem realizować usługi zagospodarowania
    odpadów, w tym również poprzez zakup usług zagospodarowania odpadów od innych
    podmiotów (w przypadku braku możliwości realizacji takich usług we własnych
    instalacjach). Niewywiązanie się Wykonawcy z zawartej Umowy zmusiło A. do nabycia
    przedmiotowych usług u innych podmiotów niż pierwotnie wybrany Wykonawca.
    Nabycie usług zagospodarowania odpadów u innych niż Wykonawca podmiotów, nie
    zmienia ani przeznaczenia tych usług (realizacja opodatkowanej działalności
    gospodarczej A.), ani celu ich realizacji (tj. zagospodarowania odpadów na terenie
    Miasta). Cel nabycia tych usług jest taki sam jak w sytuacji, gdyby usługi te nabywane
    były od podmiotu, z którym zawarto Umowę o ich wykonanie (tj. od B.). Nabycie usług
    ma służyć prowadzonej działalności gospodarczej. A. realizuje działalność gospodarczą
    opodatkowaną podatkiem VAT, a nabycie usług zagospodarowania odpadów - bez
    względu czy zakupionych od B. czy od innego podmiotu (wykonawcy zastępczego) służy
    prawidłowej realizacji opodatkowanej działalności gospodarczej A. Celem samym w
    sobie nabycia tych usług nie jest roszczenie odszkodowawcze od Wykonawcy.
    Roszczenie to jest jedynie rekompensatą za niewykonanie Umowy przez Wykonawcę a
    koszt nabycia usług wykonawstwa zastępczego stanowi punkt odniesienia dla
    określenia wysokości rekompensaty za niewywiązanie się kontrahenta z Umowy. Samo
    nabycie tego typu usług służy jednak bezpośrednio realizacji działalności gospodarczej
    A. i wywiązaniu się z zobowiązań wobec Miasta. Działalność gospodarcza A. jest
    działalnością opodatkowaną VAT.
    Uwzględniając powyższe, zdaniem Spółki przysługuje jej prawo do odliczenia podatku
    VAT z faktur dokumentujących nabycie usług zagospodarowania odpadów
    realizowanych w ramach wykonawstwa zastępczego - zgodnie z art. 86 ust. 1 Ustawy o
    VAT, jako od usług związanych z opodatkowaną działalnością gospodarczą A.
    Zaprezentowane stanowisko znajduje swoje potwierdzenie m.in. w wyroku z 18 stycznia
    2019 r., sygn. akt III SA/Wa 799/18, a pośrednio również w wyroku z 20 października
    2015 r., sygn. akt V ACa 169/15.
    Interpretacja indywidualna
    Rozpatrzyłem Państwa wniosek – 30 lipca 2020 r. wydałem interpretację indywidualną
    znak 0114#KDIP4-3.4012.239.2020.1.KM, w której uznałem Państwa stanowisko za
    nieprawidłowe.
    Interpretację doręczono Państwu 3 sierpnia 2020 r.
    Skarga na interpretację indywidualną
    1 września 2020 r. wnieśli Państwo skargę na tę interpretację do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w Warszawie.
    Wnieśli Państwo o:

        uchylenie zaskarżonej Interpretacji,
        zasądzenie kosztów postępowania, według norm prawem przepisanych.
    Postępowanie przed sądem administracyjnym/sądami administracyjnymi
    Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił skarżoną interpretację – wyrokiem z
    13 maja 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 1927/20.
    Wniosłem skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
    Naczelny Sąd Administracyjny – wyrokiem z 5 marca 2025 r. sygn. akt I FSK 2234/21 oddalił
    skargę kasacyjną.
    Wyrok, który uchylił interpretację indywidualną stał się prawomocny od 5 marca 2025 r.
    Odpis prawomocnego wyroku wpłynął 27 czerwca 2025 r.
    Ponowne rozpatrzenie wniosku – wykonanie wyroku
    Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed
    sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.):
      Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu
      sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe
      prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że
      przepisy prawa uległy zmianie.
    Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:
        uwzględniam ocenę prawną i wskazania dotyczące postępowania, które wyraził
        Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz Naczelny Sąd Administracyjny
        w ww. wyrokach;
        ponownie rozpatruję Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej –
        stwierdzam, że stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części
        prawidłowe i w części nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i
    usług (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 106 ze zm.), zwanej dalej ustawą:
      W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności
      opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do
      obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem
      art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
    W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy:
      Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur
      otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
    Z powołanych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o
    kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone
    warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy
    towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do
    wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest
    określenie podatku należnego.

    Zasada ta wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o
    kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są
    wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich
    wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu
    podatkowi.
    Ustawodawca przyznał podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości
    lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego przesłanek pozytywnych,
    wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy, oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych,
    określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają
    podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
    Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z
    którym:
      Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy
      podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku
      gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest
      zwolniona od podatku.
    Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do
    podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w
    sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
    Zatem podstawowym warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do
    odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami
    opodatkowanymi.
    Z opisu sprawy wynika, że są Państwo (A.) zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT.
    Miasto (...) zawarło z Państwem w 2017 r. umowę w sprawie świadczenia usług
    publicznych w zakresie zagospodarowania odpadów, zawierając stosowną umowę
    wykonawczą. Zawarcie umowy było wynikiem uchwały Rady Miasta (...) z 6 lipca 2017 r. w
    sprawie wyboru sposobu i formy wykonywania zadania własnego miasta (...) polegającego
    na zagospodarowaniu odpadów komunalnych, którą postanowiono, że zadanie własne
    Miasta z zakresu gospodarki komunalnej polegające na zagospodarowaniu odpadów
    komunalnych wykonywane będzie przez jednoosobową gminną spółkę prawa
    handlowego (spółką powołaną do realizacji zadań własnych Miasta w zakresie
    zagospodarowania odpadów jest A. - co wynika z aktu założycielskiego - które powstało w
    wyniku przekształcenia przedsiębiorstwa komunalnego pod nazwą: A.). Na mocy
    upoważnienia wynikającego z umowy wykonawczej, w zakresie, w jakim
    zagospodarowanie odpadów nie będzie następowało w instalacjach prowadzonych przez
    Państwa, mogli Państwo wyłonić, jako zamawiający, podmioty trzecie prowadzące
    instalacje do przetwarzania odpadów w postępowaniach o udzielenie zamówienia
    publicznego na zagospodarowanie odpadów.
    Korzystając z upoważnienia wynikającego z umowy wykonawczej, zawarli Państwo umowę
    z B. spółką z ograniczoną odpowiedzialnością (B. lub Wykonawca). B., na mocy zawartych
    umów, zobowiązał się do świadczenia usług polegających na zagospodarowaniu odpadów
    komunalnych z terenu Miasta (...).
    Zgodnie z postanowieniami Umowy, miejscem świadczenia usługi są instalacje wskazane
    przez Wykonawcę w dołączonym do oferty oświadczeniu potwierdzającym miejsce
    zagospodarowania odpadów stanowiącym załącznik do Umowy, z zastrzeżeniem zmian
    dopuszczonych Umową. W przypadkach określonych w ustawie o odpadach dotyczących
    Regionalnej Instalacji Przetwarzania Odpadów Komunalnych (RIPOK), Wykonawca
    zobowiązany jest do przekazania odpadów do innej instalacji, wyznaczonej zgodnie z
    odpowiednimi przepisami wymienionej ustawy o odpadach, na własny koszt. Przekazanie
    odpadów do innej instalacji nie może powodować zwiększenia kosztów dla A.

    Zgodnie z Umową, również w przypadku awarii instalacji innej niż RIPOK wskazanej przez
    Wykonawcę, jest on zobowiązany do przekazania odpadów do innej instalacji na własny
    koszt.
    Postanowienia zawartej Umowy przewidują również uregulowania dotyczące
    zabezpieczenia należytego jej wykonania. Wykonawca przed podpisaniem Umowy wniósł
    zabezpieczenie należytego wykonania Umowy w wysokości 3% całkowitej ceny brutto
    przedstawionej w ofercie. Zgodnie z zapisami Umowy, zabezpieczenie należytego
    wykonania Umowy służy do pokrycia roszczeń A. z tytułu niewykonania lub nienależytego
    wykonania Umowy, w tym potrąceń kar umownych bez potrzeby uzyskania akceptacji
    Wykonawcy.
    Postanowienia Umowy nie odnoszą się wprost do sytuacji realizacji usług w ramach
    wykonawstwa zastępczego, jednakże zgodnie z postanowieniami Umowy Wykonawca
    ponosi wobec Zamawiającego odpowiedzialność za wyrządzone szkody będące
    następstwem niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązań objętych Umową.
    Wykonawca zobowiązany jest do naprawienia lub poniesienia kosztów napraw szkód
    wyrządzonych podczas wykonywania usługi związanej z zagospodarowaniem odpadów.
    Zgodnie z postanowieniami Umowy Wykonawca zobowiązany jest do zapłaty
    Zamawiającemu kary umownej m.in. za każdy przypadek (z wyłączeniem sytuacji
    wskazanych w Umowie) niezagospodarowania w RIPOK zmieszanych odpadów
    komunalnych oraz odpadów zielonych - w wysokości stanowiącej wartość iloczynu ilości
    odpadów niezagospodarowanych w tych instalacjach i ceny jednostkowej netto za
    zagospodarowanie jednej tony odpadów wskazanej w formularzu cenowym zawartym w
    załączniku do Umowy powiększonej o podatek od towarów i usług naliczony zgodnie z
    przepisami obowiązującymi w dniu naliczenia kary. Podobnie uregulowane zostały zasady
    naliczania kar za każdy przypadek zagospodarowania odpadów w instalacji innej niż
    określona w Umowie. Za każdy przypadek odmowy przyjęcia odpadów do instalacji lub
    punktu przeładunkowego Umowa przewiduje kary w wysokości 0,2% łącznego
    wynagrodzenia określonego w Umowie powiększonego o podatek VAT. Na podobnych
    zasadach Wykonawca ponosi kary za uniemożliwienie realizacji Państwa uprawnień
    dotyczących wykonania Umowy przez Wykonawcę lub podwykonawców, itp. Ponadto
    Umowa przewiduje, że mogą Państwo dochodzić na zasadach ogólnych odszkodowania
    przenoszącego wysokość kar umownych do wysokości rzeczywiście poniesionej szkody.
    W związku z niewywiązaniem się przez Wykonawcę z zawartej z Państwem Umowy
    (przerwanie realizowania usługi, niewskazanie innych niż należących do B. instalacji dla
    odbioru i przetwarzania odpadów), w celu realizacji powierzonych przez Miasto zadań
    (usług), zawarli Państwo umowy o wykonanie usług zagospodarowania odpadów
    zastępczo przez inne podmioty.
    Złożyli Państwo pozew o zapłatę przez B. tytułem zwrotu kosztów wykonania zastępczego,
    na podstawie art. 480 k.c.
    W związku z tak przedstawionym opisem sprawy Państwa wątpliwości dotyczą kwestii
    prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury otrzymanej od
    wykonawcy zastępczego.
    Jak już wskazano powyżej, obowiązkiem podatnika jest przypisanie konkretnych wydatków
    do określonego rodzaju czynności, z którymi wydatki te są związane. Podatnik ma zatem
    obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem czynności będzie związany podatek
    wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. alokacji podatku do
    czynności podlegających opodatkowaniu i czynności niepodlegających opodatkowaniu.
    Z uwagi na przedstawiony opis stanu faktycznego stwierdzić należy, że nie wykonują
    Państwo czynności niepodlegających opodatkowaniu, z którymi związane byłyby zakupy
    usług od wykonawców zastępczych. Podkreślić należy to, że na skutek niesolidności
    wykonawcy, tj. niewywiązania się przez niego z umowy i niewykonania zamówionych usług

    zagospodarowania odpadów, zlecili Państwo wykonanie tych usług podmiotom trzecim na
    podstawie umów o wykonanie zastępcze. Z opisu stanu faktycznego nie wynika, aby
    wykonawca zastępczy był w zaistniałej sytuacji podwykonawcą niesolidnego wykonawcy.
    Wręcz przeciwnie - realizuje on usługi na Państwa rzecz na podstawie odrębnej umowy. Z
    całą pewnością nie dochodzi w tym przypadku do świadczenia usług na rzecz wykonawcy
    pierwotnego przez wykonawcę zastępczego ani też przez Państwa. Ponadto, nie
    refakturują Państwo usług wykonawcy zastępczego na wykonawcę. Występują Państwo
    natomiast o zwrot od niesolidnego wykonawcy kosztów poniesionych w związku z
    wykonawstwem zastępczym, na podstawie art. 480 k.c., który to zwrot ma charakter
    odszkodowawczy.
    Zauważyć należy, że usługi wykonawcy wynikające z zawartej pierwotnie umowy z
    założenia miały służyć realizacji umowy wykonawczej zawartej z Miastem, a zatem miały
    służyć Państwa opodatkowanej działalności gospodarczej. Natomiast następczo, w
    związku z niewywiązaniem się wykonawcy z zobowiązań zawartych w umowie, zagrożona
    została realizacja Państwa zobowiązań wobec Miasta.
    W konsekwencji, nabycie usług zagospodarowania odpadów od wykonawców zastępczych
    bez wątpienia służy realizacji Państwa działalności gospodarczej związanej z realizacją
    umowy zawartej z Miastem. Stwierdzić zatem należy, że zakup usług zagospodarowania
    odpadów od wykonawców zastępczych jest ściśle związany z Państwa opodatkowaną
    działalnością gospodarczą. Nadmienić należy, że w opisie stanu faktycznego, wskazali
    Państwo, że są czynnym podatnikiem VAT prowadzącym opodatkowaną działalność
    gospodarczą i wykonują Państwo usługi na rzecz Miasta w zakresie zagospodarowania
    odpadów. Zgodnie z umową wykonawczą, realizują Państwo usługi zagospodarowania
    odpadów, w tym poprzez zakup usług od innych podmiotów. Niewywiązanie się
    wykonawcy z zawartej umowy zmusiło Państwa do nabycia zamówionych u wykonawcy
    usług od wykonawców zastępczych, tj. u innych podmiotów niż pierwotnie wybrany
    wykonawca. Przy czym, jak Państwo wskazali usługi nabywane od wykonawców
    zastępczych są usługami analogicznymi do tych, których wykonania podjął się w umowie
    wykonawca.
    W związku z powyższym stwierdzić należy, że przysługuje Państwu prawo do odliczenia
    VAT naliczonego z faktur za usługi wykonane przez wykonawców zastępczych, z którymi
    byli Państwo zmuszeni zawrzeć umowy na realizację usług zagospodarowania odpadów.
    Zlecenie przez Państwa wykonania usług zagospodarowania odpadami w trybie
    wykonawstwa zastępczego występuje, gdy podmiot zobowiązany do ich wykonania
    faktycznie ich nie wykonuje. W takiej sytuacji zlecają Państwo realizację wykonania w
    zastępstwie innego podmiotu a następnie koszt wykonania tych usług, w wyniku pozwu o
    zwrot kosztów, może zostać przeniesiony na podmiot, który pierwotnie był zobowiązany
    do ich wykonania – tj. na Wykonawcę.
    W konsekwencji, obciążenie Wykonawcy przez Państwa kosztem zrealizowanych przez
    wykonawców zastępczych usług stanowi dla Państwa formę rekompensaty. Gdyby
    bowiem Wykonawca wykonał swoje zobowiązania wobec Państwa, nie zostałby obciążony
    kosztem usług wykonanych przez inne podmioty. Przysługująca Państwu należność w tym
    zakresie od Wykonawcy stanowi w istocie rekompensatę poniesionych kosztów (bez kwoty
    VAT). W związku z odszkodowawczym charakterem należności przysługującej Państwu od
    Wykonawcy, otrzymana rekompensata nie stanowi wynagrodzenia za jakiekolwiek
    świadczenie wykonane przez Państwa na rzecz tego Wykonawcy.
    Ponadto nabycie przez Państwa usług zagospodarowania odpadów od wykonawcy
    zastępczego jest związane z prowadzoną przez Państwa działalnością gospodarczą. W
    związku z powyższym przysługuje Państwu prawo do odliczenia podatku VAT z faktury
    wystawionej przez wykonawcę zastępczego, który zrealizował prace na Państwa zlecenie
    w ramach wykonania zastępczego, jednak tylko wtedy, gdy rekompensata otrzymana od
    Wykonawcy nie zawiera podatku VAT.

    Natomiast w przypadku, gdy kwota należnej Państwu rekompensaty od Wykonawcy z
    tytułu wykonania zastępczego, obejmuje całą kwotę należności wynikającej z faktury
    wystawionej na Państwa przez wykonawcę zastępczego, a więc również kwotę VAT -
    pomimo tego, że nabywane przez Państwa usługi są wykorzystywane do czynności
    opodatkowanych VAT - nie przysługuje Państwu prawo do odliczenia VAT naliczonego z
    faktury wystawionej przez wykonawcę zastępczego.
    W związku z powyższym Państwa stanowisko jest:
        prawidłowe, w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT z faktury wystawionej
        przez wykonawcę zastępczego, który zrealizował prace na Państwa zlecenie w
        ramach wykonania zastępczego, w sytuacji gdy kwota należnej Państwu
        rekompensaty od Wykonawcy z tytułu wykonania zastępczego, obejmuje kwotę
        należności bez podatku VAT,
        nieprawidłowe, w zakresie prawa do odliczenia VAT z faktury wystawionej przez
        wykonawcę zastępczego, w przypadku gdy kwota należnej Państwu rekompensaty
        od Wykonawcy z tytułu wykonania zastępczego, obejmuje całą kwotę należności
        wynikającej z faktury wystawionej na Państwa przez wykonawcę zastępczego, a
        więc również kwotę VAT.
    Powyższe stanowisko potwierdzają zapadłe w niniejszej sprawie wyroki: Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 maja 2021 r. sygn. akt III SA/Wa 1927/20 i
    Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 marca 2025 r. sygn. akt I FSK 2234/21.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego,
    który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
        ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz.
        111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa
        sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia
        przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
                                                      
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje
    ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
    (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.