Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB5/4510-180/16-4/BC
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2016-05-12
Teza: 1. Czy uzyskiwany przez Inwestora z Funduszu dochód z wypłat pieniężnych z tytułu wykupu i umorzenia certyfikatów inwestycyjnych, opisanych w punkcie a) zdarzenia przyszłego, będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych w Polsce? 2. Czy uzyskiwany przez Inwestora z Funduszu dochód z wypłat pieniężnych bez wykupu i umorzenia certyfikatów inwestycyjnych (tj. wypłaty z dochodów Funduszu lub przychodów ze zbycia lokat Funduszu), opisanych w punkcie b) zdarzenia przyszłego, będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych w Polsce? 3. Czy uzyskiwany przez Inwestora z Funduszu dochód z wypłat pieniężnych z tytułu umorzenia certyfikatów inwestycyjnych likwidowanego Funduszu, w tym wypłat dokonanych poprzez potrącenie wzajemnych wierzytelności Inwestora i Funduszu, opisanych w punkcie c) zdarzenia przyszłego, będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych w Polsce?
Słowa kluczowe: certyfikaty-certyfikat inwestycyjny; Cypr; fundusz-fundusz inwestycyjny; inwestycje; umorzenie; umowa-umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 15; [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm. ) oraz § 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 22 lutego 2016 r. (data wpływu 1 marca 2016 r.) uzupełnione pismami z dnia 5 maja 2016 r. (data wpływu 9 maja 2016 r.) oraz 9 maja 2016 r. (data wpływu 10 maja 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie:

*   opodatkowania w Polsce dochodu z wypłat z tytułu wykupu i umorzenia certyfikatów inwestycyjnych – **jest prawidłowe;**
*   opodatkowania w Polsce dochodu z wypłat pieniężnych bez wykupu i umorzenia certyfikatów inwestycyjnych – **jest prawidłowe;**
*   opodatkowania w Polsce dochodu z wypłat z tytułu umorzenia certyfikatów inwestycyjnych w związku z likwidacją Funduszu (w przypadku potrącenia wierzytelności) – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 1 marca 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie opodatkowania w Polsce dochodu w przypadku uzyskania wypłat z tytułu wykupu i umorzenia certyfikatów inwestycyjnych a także bez wykupu i umorzenia certyfikatów inwestycyjnych oraz z tytułu umorzenia certyfikatów inwestycyjnych w związku z likwidacją Funduszu (w przypadku potrącenia wierzytelności).

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Informacje ogólne

Wnioskodawca jest spółką kapitałową z siedzibą na Cyprze (dalej: „Inwestor” lub „Wnioskodawca”), która będzie właścicielem certyfikatów inwestycyjnych wyemitowanych przez polski fundusz inwestycyjny zamknięty aktywów niepublicznych (dalej: „Fundusz”). Fundusz będzie funkcjonował na podstawie ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. Nr 146, poz. 1546 ze zm.) (dalej: „Ustawa o Funduszach Inwestycyjnych”).

Inwestor posiada status rezydenta podatkowego na Cyprze w rozumieniu Umowy z Cyprem. Inwestor nie posiada w Polsce zakładu w rozumieniu Umowy z Cyprem. Statut Funduszu będzie przewidywał m.in. możliwość opłacania certyfikatów inwestycyjnych w postaci udziałów i akcji w polskich spółkach, możliwość wykupywania certyfikatów inwestycyjnych od uczestników funduszu, a także możliwość wypłacania dochodów Funduszu uczestnikom funduszu bez wykupywania certyfikatów inwestycyjnych. Inwestor planuje dokonanie opłacenia certyfikatów inwestycyjnych, które zostaną wyemitowane przez Fundusz, poprzez przeniesienie części akcji w spółce komandytowo-akcyjnej. Pozostałą część akcji w tej spółce komandytowo - akcyjnej posiadają inne podmioty. Co więcej, niewielka ilość certyfikatów wyemitowanych przez Fundusz może zostać nabyta przez Inwestora na podstawie umowy sprzedaży, od towarzystwa funduszy inwestycyjnych będącego organem zarządzającym Funduszu.

W przypadku wniesienia do Funduszu akcji w spółce komandytowo-akcyjnej, docelowo spółka ta zostanie przekształcona w spółkę komandytową.

W przyszłości Fundusz może działać na zasadach platformy inwestycyjnej dla projektów realizowanych przez Inwestora.

Niemniej, zgodnie z art. 145 Ustawy o Funduszach Inwestycyjnych oraz obowiązującymi wytycznymi Komisji Nadzoru Finansowego, w przedmiotowej sprawie Fundusz może lokować środki w spółkach wyłącznie poprzez nabywanie ich udziałów lub emitowanych papierów wartościowych. Nie jest więc możliwe przystąpienie funduszu inwestycyjnego do spółki komandytowej, bowiem ogół praw i obowiązków w spółce osobowej nie stanowi żadnej z kategorii wskazanych w tym przepisie.

Ze względu na powyższe, jak i możliwość rozszerzenia grupy Inwestora o kolejne podmioty oraz możliwość realizacji projektów przy współudziale innych inwestorów, co z kolei wymusza opracowanie i zastosowanie nowych rozwiązań w zakresie zarządzania przepływami pieniężnymi, podjęto decyzję o utworzeniu nowego podmiotu, spółki osobowej z siedzibą w Luksemburgu (dalej: „LuxLP” lub „Spółka”), która obejmie ogół praw i obowiązków w spółce komandytowej działającej w Polsce. LuxLP będzie utworzona i zarejestrowana według prawa luksemburskiego jako Société en Commandite Spéciale (dalej „SCSp”).

Zgodnie z regulacjami wewnętrznymi Luksemburga, SCSp może emitować papiery wartościowe, a co za tym idzie, możliwe jest ich objęcie przez polski fundusz inwestycyjny.

Podjęto już pierwsze działania zmierzające do założenia Spółki. Spółka będzie miała siedzibę w Wielkim Księstwie Luksemburga w mieście Luksemburg.

Lux LP będzie wspólnikiem spółki komandytowo-akcyjnej działającej po zmianie formy prawnej w postaci spółki komandytowej.

Ramy prawne działalności SCSp

Lux LP będzie zorganizowana i zarejestrowana wg prawa luksemburskiego jako SCSp, która w swoich założeniach jest zbliżona do konstrukcji prawnej polskiej spółki komandytowej. Według prawa luksemburskiego, SCSp jest spółką, która powinna posiadać co najmniej dwóch wspólników, z których jeden jest wspólnikiem z nieograniczoną odpowiedzialnością, a drugi wspólnikiem z ograniczoną odpowiedzialnością, z czego:

1.  wspólnicy z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają za zobowiązania SCSp jedynie do wysokości wniesionych wkładów, a
2.  wspólnicy z nieograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają za zobowiązania SCSp całym swoim majątkiem.

Co do zasady, osobami odpowiedzialnymi za prowadzenie spraw SCSp oraz jej reprezentację są wspólnicy o nieograniczonej odpowiedzialności, którzy mogą także delegować swoje uprawnienia osobom trzecim. Z kolei wspólnicy o ograniczonej odpowiedzialności nie są uprawnieni do reprezentacji i prowadzenia spraw SCSp, z zastrzeżeniem enumeratywnie wymienionych czynności w stosunkach wewnętrznych spółki.

SCSp na gruncie prawa luksemburskiego nie posiada osobowości prawnej. Niemniej, przepisy prawa luksemburskiego nadają SCSp pewną autonomię prawną, polegającą m.in. na możliwości posiadania własnego majątku, zdolności prawnej, zdolności do czynności prawnych oraz zdolności sądowej.

Na gruncie luksemburskiej ustawy o podatku dochodowym (Loi du 4 décembre 1967 concernant 1impôt sur le revenu), dochody SCSp nie podlegają opodatkowaniu na poziomie spółki, ale na poziomie jej wspólników (proporcjonalnie do posiadanego przez nich udziału). Należy zatem stwierdzić, że na gruncie prawa luksemburskiego SCSp jest transparentna podatkowo dla celów podatku dochodowego.

SCSp może jednak podlegać w Luksemburgu tzw. podatkowi municypalnemu (impôt commercial communal), pobieranemu w imieniu jednostek samorządu terytorialnego. Podatkowi temu podlegają podmioty prowadzące działalność gospodarczą, a jego celem jest zapewnienie finansowania infrastruktury niezbędnej do wykonywania takiej działalności. Podstawa opodatkowania tego podatku jest obliczana podobnie jak podstawa opodatkowania luksemburskiego podatku dochodowego.

W świetle przepisów luksemburskiego prawa SCSp podlega podatkowi municypalnemu w Luksemburgu w przypadku łącznego ziszczenia się następujących przesłanek:

1.  SCSp prowadzi działalność gospodarczą w Luksemburgu (zdefiniowaną jako „jakakolwiek niezależna działalność przynosząca dochód prowadzona w sposób stały, stanowiąca udział w ogólnej wspólnocie gospodarczej”) lub jest uznawana za podmiot prowadzący działalność gospodarczą (co ma miejsce, jeżeli jej luksemburski wspólnik z nieograniczoną odpowiedzialnością posiada co najmniej 5% udział w SCSp); oraz
2.  działalność jest prowadzona za pośrednictwem miejsca prowadzenia działalności gospodarczej położonego w Luksemburgu.

Podleganie SCSp podatkowi municypalnemu ma zatem charakter warunkowy, tj. o tym, czy SCSp podlega opodatkowaniu, decyduje spełnienie określonych warunków. LuxLP nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem municypalnym w Luksemburgu ze względu na niespełnienie tych warunków.

LuxLP będzie emitować papiery wartościowe. Fundusz przystąpi do LuxLP w charakterze wspólnika z ograniczoną odpowiedzialnością, obejmując wyemitowane przez nią papiery wartościowe. Komplementariuszem w LuxLP będzie natomiast luksemburska spółka będąca odpowiednikiem polskiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Nie jest wykluczone, iż w przyszłości do LuxLP przystąpią inne osoby prawne z siedzibą w Polsce lub innych krajach, jak również, iż LuxLP zostanie wspólnikiem innych spółek.

Reasumując, w celu osiągnięcia zamierzonych przez grupę Inwestora celów biznesowych, w tym m.in. zwiększenia płynności posiadanych aktywów oraz elastyczności zarządzania przepływami pieniężnymi przy jednoczesnym zachowaniu bezpiecznej prawnie struktury własnościowej grupy oraz utworzenia platformy inwestycyjnej dla przyszłych projektów, planowane jest osiągnięcie następującej struktury korporacyjnej:

1.  Inwestor stanie się właścicielem certyfikatów inwestycyjnych Funduszu,
2.  Fundusz stanie się jednym ze wspólników LuxLP,
3.  LuxLP stanie się jednym ze wspólników spółki komandytowo-akcyjnej,
4.  Spółka komandytowo-akcyjna zostanie przekształcona w spółkę komandytową.

W rezultacie, Inwestor stanie się posiadaczem certyfikatów inwestycyjnych Funduszu, który stanie się wspólnikiem w LuxLP, będącą z kolei wspólnikiem w polskiej spółce komandytowej (powstałej z przekształcenia spółki komandytowo-akcyjnej).

Fundusz będzie otrzymywał wypłaty z zysku LuxLP.

Celem uzyskania środków finansowych niezbędnych dla rozwoju działalności grupy Inwestora, Inwestor może podjąć decyzję o wypłacie zysków zgromadzonych w Funduszu.

Rodzaje wypłat dochodów Funduszu

Statut Funduszu będzie przewidywał m. in. możliwość wypłacania dochodów oraz przychodów Funduszu jego uczestnikom:

1.  w wyniku wykupienia i umorzenia certyfikatów inwestycyjnych przez Fundusz,
2.  bez wykupienia i umorzenia certyfikatów inwestycyjnych przez Fundusz, oraz
3.  w związku z likwidacją Funduszu.

Ad. a)

Wypłata środków pieniężnych Funduszu w wyniku wykupienia i umorzenia certyfikatów inwestycyjnych przez Fundusz

Na podstawie art. 139 ust. 1 Ustawy o Funduszach Inwestycyjnych, fundusz może wykupywać wyemitowane przez siebie certyfikaty, jeżeli jego statut tak stanowi. Z chwilą wykupienia przez fundusz, certyfikaty inwestycyjne podlegają umorzeniu z mocy prawa, a fundusz niezwłocznie dokonuje wypłat na rzecz uczestnika, którego certyfikaty były przedmiotem wykupu, stosownie do art. 139 ust. 6 i 7 Ustawy o Funduszach Inwestycyjnych oraz na zasadach określonych w statucie funduszu inwestycyjnego.

W analizowanej sytuacji, statut Funduszu będzie przewidywał możliwość wykupienia wyemitowanych certyfikatów inwestycyjnych. Mając to na uwadze, możliwe jest, iż Inwestor będzie otrzymywał w przyszłości wypłaty z tytułu wykupu i umorzenia certyfikatów inwestycyjnych przez Fundusz

Ad. b)

Wypłata środków pieniężnych Funduszu bez wykupienia i umorzenia certyfikatów inwestycyjnych przez Fundusz

Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 13 Ustawy o Funduszach Inwestycyjnych, statut funduszu inwestycyjnego określa zasady wypłacania uczestnikom funduszu inwestycyjnego zamkniętego dochodów funduszu, w przypadku gdy statut funduszu przewiduje wypłacanie tych dochodów. Z kolei, art. 198 Ustawy o Funduszach Inwestycyjnych przewiduje, że statut funduszu inwestycyjnego aktywów niepublicznych może przewidywać wypłacanie na rzecz uczestników funduszu przychodów ze zbycia lokat funduszu, pomniejszonych o koszty działania funduszu związane bezpośrednio ze zbytymi lokatami oraz o część kosztów działania funduszu przypadającą na takie lokaty proporcjonalnie do ich wartości w stosunku do wartości portfela inwestycyjnego funduszu. W żadnym z wyżej wymienionych wypadków nie dochodzi do wykupu i umorzenia certyfikatów inwestycyjnych przez fundusz inwestycyjny.

Ze względu na fakt, że statut Funduszu będzie przewidywał możliwość i zasady wypłacania dochodów Funduszu (na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 13 Ustawy o Funduszach Inwestycyjnych) i przychodów ze zbycia lokat Funduszu (na podstawie art. 198 Ustawy o Funduszach Inwestycyjnych), możliwe jest, iż Inwestor będzie otrzymywał od Funduszu wypłaty z tego tytułu (tj. wypłaty, które nie wiążą się z wykupem i umorzeniem certyfikatów inwestycyjnych przez Fundusz).

Ad. c)

Wypłata środków Funduszu w związku z likwidacją Funduszu

Zgodnie z art. 246 ust. 3 Ustawy o Funduszach Inwestycyjnych, rozwiązanie funduszu inwestycyjnego następuje po przeprowadzeniu likwidacji. Z dniem rozpoczęcia likwidacji fundusz inwestycyjny nie może m.in. emitować certyfikatów inwestycyjnych, a także wykupywać certyfikatów inwestycyjnych oraz wypłacać dochodów lub przychodów funduszu. Natomiast, na podstawie przepisu art. 249 ust. 1 Ustawy o Funduszach Inwestycyjnych, likwidacja funduszu inwestycyjnego polega na zbyciu jego aktywów, ściągnięciu należności funduszu, zaspokojeniu wierzycieli funduszu i umorzeniu certyfikatów inwestycyjnych przez wypłatę uzyskanych środków pieniężnych uczestnikom funduszu proporcjonalnie do liczby posiadanych przez nich certyfikatów inwestycyjnych. Zaznaczyć należy, że możliwa jest sytuacja, gdy nabywcą aktywów likwidowanego funduszu w trybie art. 249 Ustawy o Funduszach Inwestycyjnych jest uczestnik funduszu (przepisy nie wprowadzają ograniczeń w tym zakresie).

Biorąc powyższe pod uwagę, możliwe jest, iż w przypadku likwidacji Funduszu:

1.  Inwestor otrzyma środki pieniężne od likwidowanego Funduszu w związku z umorzeniem certyfikatów inwestycyjnych, lub
2.  Inwestor nabędzie aktywa likwidowanego Funduszu, w związku z czym stanie się zobowiązany względem Funduszu do zapłaty ceny za aktywa, a jednocześnie będzie mu przysługiwało roszczenie o wypłatę środków pieniężnych przez Fundusz w związku z umorzeniem certyfikatów inwestycyjnych; w takim przypadku wzajemne wierzytelności Inwestora, z jednej strony, i Funduszu, z drugiej strony, ulegną potrąceniu.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1.  Czy uzyskiwany przez Inwestora z Funduszu dochód z wypłat pieniężnych z tytułu wykupu i umorzenia certyfikatów inwestycyjnych, opisanych w punkcie a) zdarzenia przyszłego, będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych w Polsce?
2.  Czy uzyskiwany przez Inwestora z Funduszu dochód z wypłat pieniężnych bez wykupu i umorzenia certyfikatów inwestycyjnych (tj. wypłaty z dochodów Funduszu lub przychodów ze zbycia lokat Funduszu), opisanych w punkcie b) zdarzenia przyszłego, będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych w Polsce?
3.  Czy uzyskiwany przez Inwestora z Funduszu dochód z wypłat pieniężnych z tytułu umorzenia certyfikatów inwestycyjnych likwidowanego Funduszu, w tym wypłat dokonanych poprzez potrącenie wzajemnych wierzytelności Inwestora i Funduszu, opisanych w punkcie c) zdarzenia przyszłego, będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych w Polsce?

Wnioskodawca niniejszym pragnie wskazać, iż z analogicznym wnioskiem o wydanie interpretacji podatkowej w zakresie konsekwencji podatkowych otrzymywania wypłat środków pieniężnych z Funduszu pod tytułami określonymi w punktach a)-c) zdarzenia przyszłego wystąpi również Fundusz.

Zdaniem Wnioskodawcy,

Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 1

W opinii Wnioskodawcy, dochód,uzyskiwany przez Inwestora z tytułu wypłat, o których mowa w punkcie a) zdarzenia przyszłego, nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych w Polsce.

Wynika to z faktu, iż uzyskiwane przez Inwestora dochody w związku z dokonywanymi przez Fundusz wypłatami pieniężnymi z tytułu wykupu i umorzenia certyfikatów inwestycyjnych nie będą kwalifikowane jako dochody (przychody) z udziału w zyskach osób prawnych w rozumieniu art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 851, z późn. zm., dalej: „UPDOP”) . Z tego względu nie będą one podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych w Polsce na podstawie art. 7 ust. 1, art. 13 ust. 4 lub art. 22 umowy z dnia 4 czerwca 1992 r. między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Cypru w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu (Dz. U. 1993 r., Nr 117, poz. 523, z późn. zm., dalej: UPO).

Zgodnie z art. 3 ust. 2 Ustawy o PDOP, Inwestor, jako podatnik nie mający na terytorium Polski siedziby lub zarządu, podlega w Polsce obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów, które osiągnął na terytorium Polski. Generalną zasadą w polskim systemie podatkowym jest, iż w przypadku podmiotu zagranicznego posiadającego rezydencję podatkową państwa, z którym Polska podpisała umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania, zastosowanie znajdują postanowienia takiej umowy, które stanowią integralną część polskiego systemu prawnego (podatkowego). Oznacza to, że pierwszeństwo stosowania mają przepisy tych umów.

Umowa z Cyprem nie zawiera bezpośrednich regulacji dotyczących opodatkowania dochodu osiąganego przez osobę prawną z rezydencją podatkową na Cyprze z tytułu wykupu i umorzenia certyfikatów inwestycyjnych przez polski fundusz inwestycyjny.

W myśl art. 3 ust 2 Umowy z Cyprem: „Przy stosowaniu niniejszej Umowy w dowolnym czasie przez Umawiające się Państwo, jeżeli z kontekstu nie wynika inaczej, każde określenie w niej niezdefiniowane ma takie znaczenie jakie w tym czasie ma ono w prawie tego Państwa dla celów podatków, do których ma zastosowanie Umowa, przy czym jakiekolwiek znaczenie wynikające z ustawodawstwa podatkowego tego Państwa ma pierwszeństwo przed znaczeniem nadanym temu pojęciu przez inne przepisy prawne tego Państwa.”

W konsekwencji, w zakresie zasad opodatkowania wypłat z Funduszu należy w pierwszej kolejności odnieść się do uregulowań zawartych w ustawie o PDOP.

Klasyfikacja wypłat w świetle Ustawy o PDOP

Zdaniem Wnioskodawcy, wypłaty pieniężne uzyskiwane przez Inwestora w związku z wykupem i umorzeniem certyfikatów inwestycyjnych przez Fundusz należy uznać za przychody, o których mowa w art. 12 Ustawy o PDOP, tj. przychody podlegające ogólnym zasadom opodatkowania PDOP. Jednocześnie, przychody z tytułu wykupu i umorzenia certyfikatów w Funduszu nie stanowią dochodów (przychodów) z tytułu udziału w zyskach osób prawnych w rozumieniu art. 10 Ustawy o PDOP, tj. dochodów (przychodów) podlegających szczególnym zasadom opodatkowania PDOP.

Zgodnie z przepisem art. 12 ust. 1 pkt 1 Ustawy o PDOP, przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 13 i 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe. Na mocy ust. 3 powołanego artykułu, za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Przepisy ww. ustawy nie zawierają więc definicji przychodu. W odniesieniu do przychodów Ustawodawca zastosował technikę ustawodawczą polegającą na wymienieniu przykładowych kategorii pożytków, których otrzymanie implikuje powstanie przychodu podatkowego (art. 12 ust. 1 pkt 1-10 Ustawy o PDOP) pozostawiając jako otwarty katalog przysporzeń kreujących powstanie przychodu w rozumieniu ustawy. Jednocześnie, Ustawodawca ustanowił w art. 12 ust. 4 powołanej ustawy zamknięty katalog kategorii przychodów wyłączonych z opodatkowania. A contrario wszystkie inne przysporzenia majątkowe (zwiększające aktywa lub zmniejszające pasywa spółki) niż wymienione w art. 12 ust. 4 Ustawy o PDOP należy uznać za przychód skutkujący powstaniem obowiązku podatkowego. W konsekwencji za przychód należy uznać każde przysporzenie majątkowe o charakterze trwałym, definitywnym, bezzwrotnym. Co więcej, w przypadku przychodów uzyskiwanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej już sam fakt, że przychód staje się należny, powoduje powstanie obowiązku podatkowego.

Dodatkowo, w myśl art. 12 ust. 1 Ustawy o PDOP przychodami - z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14 - są m. in.:

1.  zgodnie z pkt 1 - otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym różnice kursowe,
2.  zgodnie z pkt 4a - dla uczestników funduszy inwestycyjnych otrzymane dochody funduszu, w przypadku, gdy statut przewiduje wypłacanie tych dochodów bez wykupywania certyfikatów inwestycyjnych.

Ze względu na szczególny reżim opodatkowania dochodów z udziału w zyskach osób prawnych, Ustawodawca wprowadził w Ustawie o PDOP definicję tych dochodów. Zgodnie z art. 10 ust. 1 Ustawy o PDOP, dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1 pkt 4a i 4b, jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału, w tym także:

1.  dochód z umorzenia udziałów (akcji):
2.  przychód z wystąpienia wspólnika ze spółki, o której mowa w art. 1 ust. 3, które następuje w inny sposób niż określony w pkt 1;
3.  przychód ze zmniejszenia udziału kapitałowego wspólnika w spółce, o której mowa w art. 1 ust. które następuje w inny sposób niż określony w pkt 1;
4.  wartość majątku otrzymanego w związku z likwidacją osoby prawnej lub spółki;
5.  dochód spółki przeznaczony na podwyższenie kapitału zakładowego, a w spółdzielniach - dochód przeznaczony na podwyższenie funduszu udziałowego oraz dochód stanowiący równowartość kwot przekazanych na ten kapitał (fundusz) z innych kapitałów (funduszy) takiej spółki albo spółdzielni;
6.  w przypadku połączenia lub podziału spółek - dopłaty w gotówce otrzymane przez wspólników spółki przejmowanej, spółek łączonych lub dzielonych;
7.  w przypadku podziału spółek, jeżeli majątek przejmowany na skutek podziału, a przy podziale przez wydzielenie majątek przejmowany na skutek podziału lub majątek pozostający w spółce, nie stanowią zorganizowanej części przedsiębiorstwa - ustalona na dzień podziału nadwyżka nominalnej wartości udziałów (akcji) przydzielonych w spółce przejmującej lub nowo zawiązanej nad kosztami nabycia lub objęcia udziałów (akcji) w spółce dzielonej, obliczonymi zgodnie z art. 15 ust. 1k albo art. 16 ust. 1 pkt 8; jeżeli podział spółki następuje przez wydzielenie, kosztem uzyskania przychodów jest wartość lub kwota wydatków poniesionych przez udziałowca (akcjonariusza) na objęcie lub nabycie udziałów (akcji) w spółce dzielonej, ustalona w takiej proporcji, w jakiej pozostaje u tego udziałowca wartość nominalna unicestwianych udziałów (akcji) w spółce dzielonej do wartości nominalnej udziałów (akcji) przed podziałem;
8.  zapłata, o której mowa w art. 12 ust. 4d;
9.  wartość niepodzielonych zysków w spółce oraz wartość zysku ,przekazanego na inne kapitały niż kapitał zakładowy w spółce przekształcanej - w przypadku przekształcenia spółki w spółkę niebędącą osobą prawną; przychód określa się na dzień przekształcenia;
10.  odsetki od udziału kapitałowego, wypłacane na rzecz wspólnika przez spółkę, o której mowa w art. 1 ust. 3.

W opinii Wnioskodawcy, uzyskiwane przez Inwestora środki pieniężne w związku z wykupem i umorzeniem certyfikatów inwestycyjnych przez Fundusz nie mogą być klasyfikowane jako dochody (przychody) w rozumieniu art. 10 ust. 1 Ustawy o PDOP, gdyż nie spełniają kryteriów dochodu (przychodu) z udziału w zyskach osób prawnych. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny, kategoria dochodów w zyskach osób prawnych obejmuje (za wyjątkiem sytuacji wyraźnie wskazanych przez ustawodawcę podatkowego) wszelkie dochody wynikające z uprawnień korporacyjnych. Certyfikaty inwestycyjne natomiast nie są ani udziałami, ani akcjami spółek kapitałowych, a fundusz inwestycyjny zamknięty jest kategorią prawną odrębną od spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej. Certyfikaty inwestycyjne reprezentują określone prawa majątkowe uczestników mające odmienny charakter niż prawa z akcji lub udziałów - co wynika z innej funkcji ekonomicznej, jaką te certyfikaty inwestycyjne pełnią. Z perspektywy uczestnika, fundusz inwestycyjny jest formą lokowania środków pieniężnych, a nie formą prowadzenia działalności gospodarczej. Certyfikaty nie dają więc uczestnikowi prawa do udziału w samych zyskach osiąganych z działalności funduszu, tak jak to ma miejsce w odniesieniu do akcji spółek akcyjnych lub udziałów spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. W rezultacie, brak jest podstaw, aby uznać, iż kwoty uzyskiwane przez Inwestora z tytułu wykupu i umorzenia tych certyfikatów przez Fundusz, stanowią dochody z udziału w zyskach osób prawnych.

Ponadto, należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 139 Ustawy o Funduszach Inwestycyjnych, fundusz inwestycyjny zamknięty może wykupywać certyfikaty inwestycyjne, które wyemitował, jeżeli statut funduszu tak stanowi. W związku z tym, zdaniem Wnioskodawcy, wynagrodzenie otrzymane przez Inwestora za certyfikaty inwestycyjne wykupione przez Fundusz nie może być uważane za identyczne z wynagrodzeniem z tytułu umorzenia udziałów, wymienione w art. 10 ust. 1 pkt 1 Ustawy o PDOP.

Przedstawiona powyżej specyfika inwestycji prowadzonych za pośrednictwem funduszy inwestycyjnych znalazła odzwierciedlenie w przepisach ustawy o PDOP. Mianowicie, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 4a ustawy o PDOP, przychodami dla uczestników funduszy inwestycyjnych są otrzymane dochody funduszu, w przypadku gdy statut funduszu przewiduje wypłacanie tych dochodów bez odkupywania jednostek uczestnictwa albo wykupywania certyfikatów inwestycyjnych. Należy przy tym stwierdzić, że wprowadzenie do przepisów ustawy o PDOP przepisu art. 12 ust. 1 pkt 4a miało na celu doprecyzowanie brzmienia art. 12 ust. 1 poprzez wyraźne wskazanie, że tego rodzaju dochody są opodatkowane według zasad ogólnych.

Mając na uwadze powyższe, zasadne jest twierdzenie, iż intencją ustawodawcy było opodatkowanie wszelkich przychodów związanych z uczestnictwem w zamkniętym funduszu inwestycyjnym na zasadach ogólnych, w tym również w odniesieniu do dochodów uzyskiwanych w ramach wykupu i umorzenia certyfikatów inwestycyjnych.

Powyższe stanowisko potwierdza fakt, że zgodnie z art. 16 ust 1 pkt 8 Ustawy o PDOP, wydatki na nabycie tytułów uczestnictwa lub jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych stanowią koszt uzyskania przychodu m.in. z tytułu umorzenia jednostek uczestnictwa, tytułów uczestnictwa oraz certyfikatów inwestycyjnych w funduszach kapitałowych. Równocześnie Wnioskodawca chciałby zaznaczyć, iż zgodnie z art. 16 ust. 7f Ustawy o PDOP, przez fundusze kapitałowe rozumie się fundusze inwestycyjne oraz fundusze zagraniczne, o których mowa w Ustawie o Funduszach Inwestycyjnych.

W świetle powyższego, nie ulega wątpliwości, iż w przypadku wykupienia certyfikatów inwestycyjnych przez Fundusz, Inwestorowi przysługuje prawo do rozpoznania kosztu uzyskania przychodu z tego tytułu.

Należy przy tym zauważyć, że rozpoznawanie kosztów związanych z uzyskaniem danego przychodu charakterystyczne jest dla tych przychodów, które opodatkowane są na zasadach ogólnych. W takim przypadku, opodatkowaniu podlega nadwyżka przychodów osiągniętych w ciągu roku podatkowego nad kosztami uzyskania tych przychodów. Natomiast, w przypadku dochodów (przychodów) z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, o którym mowa w art. 10 ust. 1 Ustawy o PDOP, przychody podlegają, co do zasady, opodatkowaniu w sposób zryczałtowany, tj. bez określania kosztów uzyskania przychodów (z wyjątkiem uprawnień do obniżenia przychodu, o których mowa w art. 12 ust. 4 pkt 3 Ustawy o PDOP).

Zatem, skoro - jak wspomniano powyżej - Ustawa o PDOP określa koszty uzyskania przychodów z tytułu wykupu i umorzenia certyfikatów inwestycyjnych funduszu inwestycyjnego zamkniętego, wskazuje to, iż przychody osiągnięte z tego tytułu przez uczestnika funduszu inwestycyjnego zamkniętego (tu: Inwestora) podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych, wynikających z Ustawy o PDOP. Zatem przedmiotowe przychody nie mogą być klasyfikowane jako dochody (przychody) z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, podlegające opodatkowaniu podatkiem u źródła, o których mowa w art. 10 ust. 1 Ustawy o PDOP.

Podsumowując, wypłaty uzyskiwane przez Inwestora w związku z wykupem i umorzeniem certyfikatów inwestycyjnych przez Fundusz powinny być klasyfikowane jako przychody w rozumieniu art. 12 ust. 1 Ustawy o PDOP, nie zaś jako dochody (przychody) z udziału w zyskach osób prawnych w rozumieniu art. 10 ust. 1 Ustawy o PDOP.

Prawidłowość stanowiska Wnioskodawcy została potwierdzona w licznych interpretacjach wydawanych przez organy podatkowe, w tym m.in. w interpretacjach Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 12 maja 2015 r., sygn. IPPB5/4510-204/15-2/RS, z dnia 5 marca 2015 r., sygn. IPPB5/423-1258/14-2/JC, z dnia 18 lutego 2015 r., IPPB5/423-1201/14-5/JC, z dnia 20 listopada 2014 r., sygn. IPPB5/423-851/14-2/JC, z dnia 17 listopada 2014 r., sygn. IPPB5/423 -848/14-2/JC, z dnia 11 maja 2012 r., sygn. IPPB5/423-124/12-3/AJ, z dnia 13 września 2010 r., sygn. IPPB5/423-486/10-4/AJ, z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. IPPB5/423-195/10-2/IŚ, z dnia 12 lipca 2010 r., sygn. IPPB5/423-246/10-4/PS, z dnia 12 lipca 2010 r., sygn. IPPB5/423-245/ 10-4/PS, z dnia 5 marca 2010 r., sygn. IPPB3/423-937/09-2/PD, z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. IPPB5/423-611/09-2/PS, z dnia 7 lutego 2011 r., sygn. IPPB5/423-877/10-2/AJ, z dnia 7 lutego 2011 r., sygn. IPPB5/423-876/10-2/AJ, z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. IPPB5/423 -761/10-2/AJ, z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. IPPB5/423-749/10-2/AJ, z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. IPPB5/423-564/10-2/AJ, z dnia 12 października 2010 r., sygn. IPPB5/423-482/10-2/AJ oraz interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. IBPBI/2/423-1130/10/BG.

Klasyfikacja wypłat w świetle Umowy z Cyprem

Klasyfikacja na gruncie Ustawy o PDOP wypłat uzyskiwanych przez Inwestora w związku z wykupem i umorzeniem certyfikatów inwestycyjnych przez Fundusz ma istotne znaczenie dla klasyfikacji tych wypłat w świetle Umowy z Cyprem.

Biorąc pod uwagę fakt, iż w świetle Ustawy o PDOP wypłaty uzyskiwane przez Inwestora w związku z wykupem i umorzeniem certyfikatów inwestycyjnych przez Fundusz nie stanowią dochodu (przychodu) z udziału w zyskach osób prawnych, wypłaty te nie mogą być uznane za dywidendy w rozumieniu art. 10 ust. 3 Umowy z Cyprem. Zgodnie, bowiem z art. 10 ust. 3 Umowy z Cyprem, „określenie „dywidendy” oznacza dochody z akcji lub innych praw związanych z udziałem w zyskach i nie odnoszących się do roszczeń z tytułu wierzytelności jak również dochody z innych udziałów w spółce które są traktowane w ten sam sposób, jak dochód z akcji, zgodnie z ustawodawstwem podatkowym Państwa, w którym spółka dokonująca jego podziału ma siedzibę”.

Tym samym do opodatkowania dochodów uzyskiwanych przez Inwestora w związku z wykupem i umorzeniem certyfikatów inwestycyjnych przez Fundusz mogą znaleźć zastosowanie wyłącznie uregulowania zawarte w art. 7 Umowy z Cyprem (w świetle tego przepisu zyski przedsiębiorstwa Umawiającego się Państwa będą podlegać opodatkowaniu tylko w tym Państwie, chyba że przedsiębiorstwo prowadzi działalność w drugim Umawiającym się Państwie przez położony tam zakład), w art. 13 ust. 4 Umowy z Cyprem (zgodnie z tym przepisem zyski z przeniesienia tytułu własności majątku nie wymienionego w ustępach 1, 2, 3 art. 13 podlegają opodatkowaniu tylko w tym Umawiającym się Państwie, w którym przenoszący tytuł własności ma miejsce zamieszkania lub siedzibę) lub art. 22 (zgodnie z tym przepisem części dochodu osoby mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie, bez względu na to, skąd one pochodzą, a o których nie było mowy w poprzednich artykułach umowy, podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie).

Jednocześnie jednak, niezależnie od tego, czy przedmiotowe dochody powinny zostać ostatecznie uznane za zyski przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 7 Umowy z Cyprem, czy też za zyski ze sprzedaży majątku w rozumieniu art. 13 ust. 4 Umowy z Cyprem czy inne dochody w rozumieniu art. 22 tej umowy, we wszystkich tych przypadkach skutki podatkowe będą identyczne. Przepisy Umowy z Cyprem pozwalają bowiem na opodatkowanie tych kategorii przychodów wyłącznie przez umawiające się państwo, w którym podmiot osiągający dochód jest rezydentem podatkowym (tj. na Cyprze).

Zatem, biorąc pod uwagę, źe Inwestor w chwili wykupu i umorzenia certyfikatów inwestycyjnych przez Fundusz nie będzie posiadać w Polsce zakładu w rozumieniu Umowy z Cyprem, stwierdzić należy, źe analizowane dochody Inwestora nie będą podlegały w Polsce opodatkowaniu podatkiem dochodowym, albowiem Umowa z Cyprem pozwala na opodatkowanie tego rodzaju dochodów wyłącznie w państwie rezydencji podatkowej podatnika, tj. na Cyprze.

Dodatkowo, Wnioskodawca pragnie wskazać, iż zaprezentowane przez niego stanowisko znajduje potwierdzenie w licznych interpretacjach organów podatkowych, m.in. w interpretacjach Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 12 maja 2015 r., sygn. IPPB5/4510-204/15-2/RS, z dnia 5 marca 2015 r., sygn. IPPB5/423-1258/14-2/JC, z dnia 18 lutego 2015 r., IPPB5/423-1201/14-5/JC, z dnia 20 listopada 2014 r., sygn. IPPB5/423-851/14 -2/JC, z dnia 17 listopada 2014 r., sygn. IPPB5/423-848/14-2/JC, z dnia 13 września 2010 r., sygn. IPPB5/423-486/10-4/AJ, z dnia 6 marca 2013 r., sygn. IPPB5/423-1216/12-2/AS z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. IPPB5/423-44/12-4/IŚ, z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. IPPB5/423 -47/12-4/IŚ, z dnia 19 października 2012 r., sygn. IPPB5/423-692/12-3/AS, z dnia 16 września 2011 r., sygn. IPPB5/423-690/11-4/AM, z dnia 11 maja 2012 r., sygn. IPPB5/423-124/12-3/AJ, z dnia 7 lutego 2011 r., sygn. IPPB5/423-877/10-2/AJ i 1PPB5/423-876/10-2/AJ, z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. IPPB5/423-761/10-2/AJ, z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. IPPB5/423 -749/10-2/AJ, z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. 1PPB5/423-564/10-2/AJ, z dnia 12 października 2010 r., sygn. IPPB5/423-482/10-2/AJ, z.dnia 10 grudnia 2009 r., sygn, IPPB5/423-611/09-2/PS czy interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 2 grudnia 2010 r, sygn. IBPBI/2/423-1130/10/BG.

Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 2

W opinii Wnioskodawcy, dochód uzyskiwany przez Inwestora z tytułu wypłat, o których mowa w punkcie b) zdarzenia przyszłego, nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych w Polsce. Wynika to z faktu, iż uzyskiwane przez Inwestora dochody w związku z dokonywanymi przez Fundusz wypłatami pieniężnymi bez wykupu i umorzenia certyfikatów inwestycyjnych (tj. z wypłat z dochodów Funduszu lub przychodów ze zbycia lokat Funduszu) nie będą kwalifikowane jako dochody (przychody) z udziału w zyskach osób prawnych w rozumieniu art. 10 ust. 1 Ustawy o PDOP. Z tego względu nie będą one podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych w Polsce na podstawie art. 7 ust. 1 Umowy z Cyprem.

Jak wskazano powyżej, zgodnie z art. 3 ust. 2 Ustawy o PDOP, Inwestor, jako podatnik nie mający na terytorium Polski siedziby lub zarządu, podlega w Polsce obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów, które osiągnął na terytorium Polski.

Generalną zasadą w polskim systemie podatkowym jest, iż w przypadku podmiotu zagranicznego pochodzącego z państwa, z którym Polska podpisała umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania, zastosowanie znajdują postanowienia takiej umowy, które stanowią integralną część polskiego systemu prawnego (podatkowego). Oznacza to, że pierwszeństwo stosowania mają przepisy tych umów.

Umowa z Cyprem nie zawiera bezpośrednich regulacji dotyczących opodatkowania dochodu osiąganego przez osobę prawną posiadającą rezydencję podatkową w Cyprem z tytułu wypłat pieniężnych z dochodów lub przychodów polskiego funduszu inwestycyjnego.

W myśl art. 3 ust. 2 Umowy z Cyprem: „Przy stosowaniu niniejszej Umowy w dowolnym czasie przez Umawiające się Państwo, jeżeli z kontekstu nie wynika inaczej, każde określenie w niej niezdefiniowane ma takie znaczenie jakie w tym czasie ma ono w prawie tego Państwa dla celów podatków, do których ma zastosowanie Umowa, przy czym jakiekolwiek znaczenie wynikające z ustawodawstwa podatkowego tego Państwa ma pierwszeństwo przed znaczeniem nadanym temu pojęciu przez inne przepisy prawne tego Państwa.”.

W konsekwencji, w zakresie zasad opodatkowania wypłat z Funduszu należy odnieść się w pierwszej kolejności do uregulowań zawartych w ustawie o PDOP.

Klasyfikacja wypłat w świetle Ustawy o PDOP

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 4a Ustawy o PDOP, przychodami dla uczestników funduszy inwestycyjnych są otrzymane dochody funduszu, w przypadku, gdy statut przewiduje wypłacanie tych dochodów bez wykupywania certyfikatów inwestycyjnych. W niniejszej sprawie, statut Funduszu będzie przewidywać wypłatę dochodów Funduszu bez umorzenia certyfikatów inwestycyjnych. Zdaniem Wnioskodawcy, przychody uzyskiwane przez Inwestora z takich wypłat powinny być klasyfikowane jako przychody w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 4a Ustawy o PDOP. W konsekwencji, przychody te nie będą kwalifikowane jako dochody (przychody) z udziału w zyskach osób prawnych, o których mowa w art. 10 ust. 1 Ustawy o PDOP. Dodatkowo, zdaniem Wnioskodawcy, analogiczna zasada powinna znaleźć zastosowanie do wypłat z przychodów ze zbycia lokat Funduszu. Skoro Ustawodawca zdecydował się na wyłączenie z zakresu dochodów (przychodów) podlegających szczególnym zasadom opodatkowania PDOP udziału w zyskach funduszu, to tym bardziej brak jest podstaw, aby do dochodów (przychodów) określonych w art. 10 ust. 1 Ustawy o PDOP zaliczyć wypłaty z przychodów ze zbycia lokat funduszu. W związku z powyższym, zarówno uzyskiwane przez Inwestora wypłaty z dochodów Funduszu (na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 13 Ustawy o Funduszach Inwestycyjnych), jak i wypłaty z przychodów ze zbycia lokat Funduszu (na podstawie art. 198 Ustawy o Funduszach Inwestycyjnych) powinny być klasyfikowane jako przychody w rozumieniu art. 12 ust. 1 Ustawy o PDOP, a nie jako dochody (przychody) z udziału w zyskach osób prawnych określone w art. 10 ust. 1 Ustawy o PDOP.

Dodatkowo, Wnioskodawca pragnie wskazać, iż zaprezentowane przez niego stanowisko znajduje potwierdzenie w licznych interpretacjach organów podatkowych, m.in. w interpretacjach Dyrektora izby Skarbowej w Warszawie z dnia 5 marca 2015 r., sygn. IPPB5/423-1257/14-2/JC, z dnia 18 lutego 2015 r., IPPB5/423-1201/14-5/JC, z dnia 20 listopada 2014 r., sygn. IPPB5/423-853/14-2/JZ dnia 6 marca 2013 r., sygn. IPPB5/423-1215/12 -2/AS, z dnia 23 listopada 2012 r., sygn. IPPB5/423-727/12-4/AS, z dnia 19 października 2012 r., sygn. IPPB5/423-692/12-3/AS, z dnia 3 sierpnia 2012 r., sygn. IPPB5/423-388/12-2/AS, z dnia 30 kwietnia 2012 r., sygn. IPPB5/423-90/12-4/AS, jak również w interpretacji z dnia 24 kwietnia 2012 r., sygn. IPPB5/423-43/12-4/IŚ oraz z dnia 22 marca 2012 r., sygn. IPPB5/423-31/12 -2/AM. Podobne konkluzje wynikają także z innych interpretacji indywidualnych wydanych przez organy podatkowe np. interpretacje indywidualne wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 7 lutego 2011 r., sygn. 1PPB5/423-877/10-2/AJ oraz sygn. IPPB5/423 -876/10-2/AJ, z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. IPPB5/423-761/10-2/AJ, z dnia 12 października 2010 r., sygn. IPPB5/423-482/10-2/AJ, z dnia 13 września 2010 r., sygn. IPPB5/423-490/10 -4/AJ, z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. IPPB5/423-611/09-2/PS, z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. IPPB3/423-563/09-2/PD.

Klasyfikacja wypłat w świetle Umowy z Cyprem

Klasyfikacja na gruncie Ustawy o PDOP wypłat uzyskiwanych przez inwestora od Funduszu ma istotne znaczenie dla klasyfikacji tych wypłat w świetle Umowy z Cyprem.

Biorąc pod uwagę fakt, iż w świetle Ustawy o PDOP uzyskiwane przez inwestora wypłaty z dochodów Funduszu, jak i wypłaty z przychodów ze zbycia lokat Funduszu nie stanowią dochodu z udziału w zyskach osób prawnych, wypłaty te nie mogą być uznane za dywidendy w rozumieniu art. 10 ust. 3 Umowy z Cyprem.

Zgodnie, bowiem z art. 10 ust. 3 Umowy z Cyprem, „określenie „dywidendy” oznacza dochody z akcji lub innych praw związanych z udziałem w zyskach i nie odnoszących się do roszczeń z tytułu wierzytelności jak również dochody z innych udziałów w spółce, które są traktowane w ten sam sposób, jak dochód z akcji, zgodnie z ustawodawstwem podatkowym Państwa, w którym spółka dokonująca jego podziału ma siedzibę”.

Tym samym do opodatkowania dochodów uzyskiwanych przez Inwestora z tytułu wypłat pieniężnych otrzymywanych z Funduszu bez wykupu i umorzenia certyfikatów inwestycyjnych (tj. wypłat z dochodów Funduszu lub przychodów ze zbycia lokat Funduszu) mogą znaleźć zastosowanie wyłącznie uregulowania zawarte w art. 7 Umowy z Cyprem (w świetle tego przepisu zyski przedsiębiorstwa Umawiającego się Państwa będą podlegać opodatkowaniu tylko w tym Państwie, chyba że przedsiębiorstwo prowadzi działalność w drugim Umawiającym się Państwie przez położony tam zakład. Jeżeli przedsiębiorstwo wykonuje działalność w ten sposób, zyski przedsiębiorstwa mogą być opodatkowane w drugim Państwie, jednak tylko w takiej mierze, w jakiej mogą być przypisane temu zakładowi). Biorąc zatem pod uwagę fakt, iż Inwestor nie posiada zakładu na terytorium Polski, uzyskiwane przez Inwestora wypłaty z dochodów Funduszu (na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 13 Ustawy o Funduszach Inwestycyjnych), jak i wypłaty z przychodów ze zbycia lokat Funduszu (na podstawie art. 198 Ustawy o Funduszach Inwestycyjnych), powinny być opodatkowane wyłącznie w państwie rezydencji podatkowej podatnika, tj. na Cyprze.

Na marginesie, Wnioskodawca pragnie zauważyć, że rozważanie klasyfikacji powyższych wypłat w świetle art. 13 ust. 4 Umowy z Cyprem (zyski ze sprzedaży majątku) jest bezprzedmiotowe, ze względu na fakt, iż uzyskanie tych wypłat nie wiąże się ze zbyciem certyfikatów inwestycyjnych na rzecz Funduszu. Również zaklasyfikowanie tych wypłat jako innych dochodów w rozumieniu art. 22 Umowy z Cyprem prowadziłoby do wniosku, iż nie mogą one podlegać opodatkowaniu w Polsce.

Dodatkowo, Wnioskodawca pragnie wskazać, iż zaprezentowane przez niego stanowisko znajduje potwierdzenie w licznych interpretacjach organów podatkowych, m.in. w interpretacjach Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 5 marca 2015 r., sygn. IPPB5/423-1257/14-2/JC, z dnia 18 lutego 2015 r., IPPB5/423-1201/14-5/JC, z dnia 10 października 2012 r., sygn. IPPB5/423-603/12-3/AS, z dnia 3 sierpnia 2012 r., sygn. IPPB5/423 -388/12-2/AS z dnia 19 listopada 2009 r., sygn. IPPB3/423-563/09-2/PD, z dnia 13 września 2010 r., sygn. IPPB5/423-490/10-4/AJ, z dnia 7 lutego 2011 r., sygn. IPPB5/423-877/10-2/AJ i IPPB5/423-876/10-2/AJ, z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. IPPB5/423-761/10-2/AJ, z dnia 12 października 2010 r., sygn. IPPB5/423-482/10-2/AJ oraz z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. IPPB5/423-611/09-2/PS.

Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 3

W opinii Wnioskodawcy, dochód uzyskiwany przez Inwestora z tytułu wypłat, o których mowa w punkcie c) zdarzenia przyszłego, nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych w Polsce. Wynika to z faktu, iż dochody z tytułu wypłat pieniężnych z umorzenia certyfikatów inwestycyjnych uzyskiwane przez Inwestora od likwidowanego Funduszu, w tym dochody z tytułu wypłat dokonanych poprzez potrącenie wzajemnych wierzytelności Funduszu i Inwestora, nie będą kwalifikowane jako dochody (przychody) z udziału w zyskach osób prawnych w rozumieniu art. 10 ust. 1 Ustawy o PDOP. Z tego względu nie będą one podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych w Polsce na podstawie art. 7 Umowy z Cyprem.

Jak wskazano powyżej, zgodnie z art. 3 ust. 2 Ustawy o PDOP, Inwestor, jako podatnik nie mający na terytorium Polski siedziby lub zarządu, podlega w Polsce obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów, które osiągnął na terytorium Polski.

Generalną zasadą w polskim systemie podatkowym jest, iż w przypadku podmiotu zagranicznego pochodzącego z państwa, z którym Polska podpisała umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania, zastosowanie znajdują postanowienia takiej umowy, które stanowią integralną część polskiego systemu prawnego (podatkowego). Oznacza to, że pierwszeństwo stosowania mają przepisy tych umów.

Umowa z Cyprem nie zawiera bezpośrednich regulacji dotyczących opodatkowania dochodu osiąganego przez osobę prawną posiadającą rezydencję podatkową na Cyprze z tytułu wypłat pieniężnych z likwidowanego polskiego funduszu inwestycyjnego. W myśl art. 3 ust. 2 Umowy z Cyprem: „Przy stosowaniu niniejszej Umowy w dowolnym czasie przez Umawiające się Państwo, jeżeli z kontekstu nie wynika inaczej, każde określenie w niej niezdefiniowane ma takie znaczenie jakie w tym czasie ma ono w prawie tego Państwa dla celów podatków, do których ma zastosowanie Umowa, przy czym jakiekolwiek znaczenie wynikające z ustawodawstwa podatkowego tego Państwa ma pierwszeństwo przed znaczeniem nadanym temu pojęciu przez inne przepisy prawne tego Państwa.”

W konsekwencji, w zakresie zasad opodatkowania wypłat z Funduszu w związku z jego likwidacją należy odnieść się w pierwszej kolejności do uregulowań zawartych w ustawie o PDOP.

Klasyfikacja wypłat w świetle Ustawy o PDOP

Zdaniem Wnioskodawcy, dochody z wypłat z tytułu umorzenia certyfikatów inwestycyjnych w likwidowanym Funduszu należy uznać za przychody, o których mowa w art. 12 Ustawy o PDOP. Jednocześnie stwierdzić należy, że przychody z tytułu umorzenia certyfikatów w likwidowanym Funduszu nie stanowią dochodów (przychodów), o których mowa w art. 10 Ustawy o PDOP, gdyż nie mogą być klasyfikowane jako dochody (przychody) z udziału w zyskach osób prawnych.

Jak wskazano powyżej, zgodnie ze stanowiskiem doktryny kategoria przychodów w zyskach osób prawnych obejmuje (za wyjątkiem sytuacji wyraźnie wskazanych przez ustawodawcę podatkowego) wszelkie dochody wynikające z uprawnień korporacyjnych.

Certyfikaty inwestycyjne natomiast nie są ani udziałami, ani akcjami spółek kapitałowych, a fundusz inwestycyjny zamknięty jest kategorią prawną odrębną od spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej. Certyfikaty inwestycyjne reprezentują określone prawa majątkowe uczestników mające odmienny charakter niż prawa z akcji lub udziałów - co wynika z innej funkcji ekonomicznej, jaką te certyfikaty inwestycyjne pełnią. Z perspektywy uczestnika, fundusz inwestycyjny jest formą lokowania środków pieniężnych, a nie formą prowadzenia działalności gospodarczej. Certyfikaty nie dają więc uczestnikowi prawa do udziału w samych zyskach osiąganych z działalności funduszu. W rezultacie, brak jest podstaw, aby uznać, iż dochody uzyskiwane przez Inwestora z tytułu umorzenia tych certyfikatów przez likwidowany Fundusz stanowią dochody z udziału w zyskach osób prawnych. Konkluzja ta jest prawidłowa także w odniesieniu do tych wypłat, które Inwestor uzyska w drodze potrącenia wzajemnych wierzytelności, odpowiednio, Inwestora z jednej strony, oraz Funduszu z drugiej strony.

Przedstawiona powyżej specyfika inwestycji prowadzonych za pośrednictwem funduszy inwestycyjnych znalazła odzwierciedlenie w przepisach ustawy o PDOP. Mianowicie, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 4a ustawy o PDOP, przychodami dla uczestników funduszy inwestycyjnych są otrzymane dochody funduszu, w przypadku gdy statut funduszu przewiduje wypłacanie tych dochodów bez odkupywania jednostek uczestnictwa albo wykupywania certyfikatów inwestycyjnych. Należy przy tym stwierdzić, że wprowadzenie do przepisów ustawy o PDOP przepisu art. 12 ust. 1 pkt 4a miało na celu doprecyzowanie brzmienia art. 12 ust. 1 poprzez wyraźne wskazanie, że tego rodzaju dochody są opodatkowane według zasad ogólnych.

Mając na uwadze powyższe, zasadne jest twierdzenie, iż intencją ustawodawcy było opodatkowanie wszelkich przychodów związanych z uczestnictwem w zamkniętym funduszu inwestycyjnym na zasadach ogólnych, w tym również w odniesieniu do dochodów uzyskiwanych w ramach umorzenia certyfikatów inwestycyjnych w związku z likwidacją funduszu.

W rezultacie, brak jest podstaw, aby uznać, iż dochody uzyskiwane przez Inwestora z tytułu umorzenia tych certyfikatów przez likwidowany Fundusz stanowią dochody z udziału w zyskach osób prawnych.

Konkluzja ta jest prawidłowa także w odniesieniu do tych wypłat, które Inwestor uzyska w drodze potrącenia wzajemnych wierzytelności, odpowiednio, Inwestora z jednej strony, oraz Funduszu z drugiej strony.

Klasyfikacja wypłat w świetle Umowy z Cyprem

Jak wskazano powyżej, klasyfikacja na gruncie Ustawy o PDOP wypłat pieniężnych z tytułu umorzenia certyfikatów inwestycyjnych, uzyskiwanych przez Inwestora od likwidowanego Funduszu, ma istotne znaczenie dla klasyfikacji tych wypłat w świetle Umowy z Cyprem.

Biorąc pod uwagę fakt, iż w świetle Ustawy o PDOP uzyskiwane przez Inwestora wypłaty od likwidowanego Funduszu (w związku z umorzeniem certyfikatów inwestycyjnych) nie stanowią dochodu z udziału w zyskach osób prawnych, wypłaty te nie mogą być uznane za dywidendy w rozumieniu art. 10 ust. 3 Umowy z Cyprem. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 3 Umowy z Cyprem, „określenie ”dywidendy” oznacza dochody z akcji lub innych praw związanych z udziałem w zyskach nie odnoszących się do roszczeń z tytułu wierzytelności, jak również dochody z innych udziałów w spółce, które są traktowane w ten sam sposób, jak dochód z akcji, zgodnie z ustawodawstwem podatkowym Państwa, w którym spółka dokonująca jego podziału ma siedzibę’’.

Tym samym do opodatkowania tych dochodów może znaleźć zastosowanie wyłącznie uregulowanie zawarte w art. 7 Umowy z Cyprem (w świetle tego przepisu zyski przedsiębiorstwa Umawiającego się Państwa będą podlegać opodatkowaniu tylko w tym Państwie, chyba że przedsiębiorstwo prowadzi działalność w drugim Umawiającym się Państwie przez położony tam zakład. Jeżeli przedsiębiorstwo wykonuje działalność w ten sposób, zyski przedsiębiorstwa mogą być opodatkowane w drugim Państwie, jednak tylko w takiej mierze, w jakiej mogą być przypisane temu zakładowi). Biorąc pod uwagę fakt, iż Inwestor nie posiada zakładu na terytorium Polski, wypłaty pieniężne z umorzenia certyfikatów inwestycyjnych uzyskiwane przez Inwestora od likwidowanego Funduszu, w tym wypłaty dokonane poprzez potrącenie wzajemnych wierzytelności Inwestora z jednej strony, oraz Funduszu z drugiej strony, powinny być opodatkowane wyłącznie w państwie rezydencji podatkowej podatnika, tj. na Cyprze.

Na marginesie, Wnioskodawca pragnie zauważyć, źe rozważanie klasyfikacji powyższych wypłat w świetle art. 13 ust. 4 Umowy z Cyprem (zyski ze sprzedaży majątku) jest bezprzedmiotowe ze względu na fakt, iż w świetle art. 246 ust. 3 Ustawy o Funduszach Inwestycyjnych, z dniem otwarcia likwidacji fundusz nie może wykupywać certyfikatów inwestycyjnych, a zatem nie dochodzi do zbycia certyfikatów inwestycyjnych przez Inwestora na rzecz Funduszu. Niemniej jednak, niezależnie od tego, czy przedmiotowe dochody powinny zostać ostatecznie uznane za zyski przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 7 Umowy z Cyprem, czy też za zyski ze sprzedaży majątku w rozumieniu art. 13 ust. 4 tej umowy, czy inne dochody w rozumieniu art. 22 tej umowy, we wszystkich tych przypadkach skutki podatkowe będą identyczne. Przepisy Umowy z Cyprem pozwalają, bowiem na opodatkowanie tych kategorii przychodów (objętych zakresem przedmiotowym art. 7, art. 13 albo art. 22 umowy) wyłącznie przez umawiające się państwo, w którym podmiot osiągający dochód jest rezydentem podatkowym (tj. na Cyprze).

Zaprezentowane przez Wnioskodawcę stanowisko znajduje potwierdzenie w licznych interpretacjach organów podatkowych, m.in. w interpretacjach Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 14 maja 2015 r., sygn. IPPB5/4510-209/15-2/RS, z dnia 5 marca 2015 r., sygn. IPPB5/423-1259/14-2/JC, z dnia 18 lutego 2015 r., IPPB5/423-1201/14-5/JC, z dnia 12 grudnia 2014 r., sygn. IPPB5/423-918/14-4/MW, z dnia 23 września 2011 r., sygn. IPPB5/423 -627/11-2/AJ, z dnia 11 lipca 2011 r. sygn.IPPB5/423-523/11 -3/AJ, z dnia 7 lutego 2011 r. sygn. IPPB5/423-876/10-2/AJ, a w ostatnim okresie także w interpretacji z dnia 19 października 2012 r., sygn. IPPB5/423-692/12-3/AS oraz w interpretacji z dnia 22 marca 2012 r., sygn. IPPB5/423-31/12-2/AM.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się w zakresie:

*   opodatkowania w Polsce dochodu z wypłat z tytułu wykupu i umorzenia certyfikatów inwestycyjnych – **za prawidłowe;**
*   opodatkowania w Polsce dochodu z wypłat pieniężnych bez wykupu i umorzenia certyfikatów inwestycyjnych – **za prawidłowe;**
*   opodatkowania w Polsce dochodu z wypłat z tytułu umorzenia certyfikatów inwestycyjnych w związku z likwidacją Funduszu (w przypadku potrącenia wierzytelności) – **za prawidłowe.**

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Odnosząc się do argumentacji Wnioskodawcy opartej na treści wskazanych interpretacji w uzasadnieniu własnego stanowiska, należy stwierdzić, że interpretacje te co do zasady wiążą w sprawie, w której zostały wydane i nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Tym samym nie stanowią podstawy prawnej przy wydawaniu interpretacji.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.