Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP2/443-664/09/11-S1/ISN
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2011-08-03
Teza: Czy przy sprzedaży kolejnych nieruchomości w 2009 r. i latach następnych, nabytych za środki uzyskane ze sprzedaży domu jednorodzinnego, Zainteresowany obowiązany będzie do pobierania i odprowadzania podatku VAT?
Słowa kluczowe: czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu; działalność-działalność gospodarcza; działki; grunty; grunty-sprzedaż gruntów; opodatkowanie; podatek-podatek od towarów i usług; podatnik
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów – uwzględniając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Wr 1868/09 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2011 r. sygn. akt I FSK 710/10 – stwierdza, że stanowisko, przedstawione we wniosku z dnia 21 maja 2009 r. (data wpływu 25 maja 2009 r.) uzupełnionym pismem z dnia 5 sierpnia 2009 r. (data wpływu 10 sierpnia 2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania dostawy nieruchomości – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 25 maja 2009 r. Wnioskodawca złożył wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania dostawy nieruchomości. Wniosek został uzupełniony pismem z dnia 5 sierpnia 2009 r. (data wpływu 10 sierpnia 2009 r.) o informacje doprecyzowujące opis sprawy oraz podsumowanie i uzupełnienie uzasadnienia stanowiska Wnioskodawcy.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Zainteresowany w 2007 r. sprzedał dwie działki położone w C. gmina Z., stanowiące nieruchomość gruntową przeznaczoną pod budownictwo mieszkaniowe, które nabył razem z żoną na rynku wtórnym w 2004 r.

W 2008 r. sprzedał kolejną nieruchomość gruntową przeznaczoną pod budownictwo mieszkaniowe, położoną w miejscowości D. gmina B., którą nabył w 1992 r.

W 2009 r. sprzedał następną nieruchomość gruntową przeznaczoną pod budownictwo mieszkaniowe, położoną w miejscowości S. gmina Ż., nabytą w 2006 r.

Uzyskane ze sprzedaży środki finansowe przeznaczył na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, gdyż po sprzedaży domu jednorodzinnego w 2006 r. pozbawiony był własnego mieszkania.

W uzupełnieniu do wniosku Wnioskodawca wskazał, iż:

*   celem zakupu przedmiotowych nieruchomości była m.in. lokata środków finansowych uzyskanych ze sprzedaży domu oraz plany budowy budynków mieszkalnych dla niego i jego dzieci. Kupując przedmiotowe nieruchomości gruntowe nie miał on zamiaru prowadzenia handlu tymi nieruchomościami;
*   w przypadku dwóch działek posiadał informacje, iż przedmiotowe grunty w planie zagospodarowania przestrzennego widniały jako tereny budowlane, ponieważ jak powyżej wskazał, celem zakupu tych nieruchomości była budowa domów dla niego i jego dzieci. Tak więc naturalnym jest, iż kupując grunt pod budowę domu interesował się tym faktem;
*   przedmiotowe nieruchomości gruntowe nie są przedmiotem najmu ani też dzierżawy;
*   powodem sprzedaży przedmiotowych nieruchomości była m.in. ciężka choroba żony (nowotwór) i związana z tym konieczność zmiany planów życiowych jego i jego dzieci. Ponadto, część środków finansowych uzyskanych z odpłatnego zbycia tychże nieruchomości została przeznaczona na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jego rodziny, tj. remont i modernizację obecnego lokalu mieszkalnego i spłatę kredytu hipotecznego. Wnioskodawca nadmienił, iż znaczna kwota została przeznaczona na leczenie żony, ponieważ jej dochody z emerytury w wysokości 900 zł (netto) nie wystarczają na pokrycie kosztów leczenia. Gdyby w przyszłości doszło do sprzedaży kolejnych działek to znaczna część uzyskanych z ich sprzedaży środków finansowych przeznaczona będzie na zakup mieszkań lub budowę budynków mieszkalnych dla jego dzieci, a także spłatę kredytu hipotecznego;
*   poza sprzedażą działki wraz z domem (o którym mowa na wstępie) nie dokonywał wcześniej sprzedaży jakichkolwiek gruntów (działek);
*   posiada obecnie jeszcze trzy działki przeznaczone pod budownictwo (w tym jedna stanowi współwłasność). Nieruchomości te zostały nabyte w 2007 r. ze środków uzyskanych ze sprzedaży domu. Odnośnie celu nabycia - zob. odp. na pyt. powyżej;
*   Zainteresowany nie posiada jakiegoś planu sprzedaży działek. Wszystko zależy od bieżącej sytuacji materialnej, na którą istotny wpływ mają takie czynniki jak konieczność spłaty kredytu hipotecznego na zakup mieszkania, trudne do oszacowania koszty leczenia żony i rosnące koszty bieżącego utrzymania, jak również plany życiowe dzieci. Poza zamieszczeniem ogłoszenia o sprzedaży jednej działki nie podjął i nie zamierza podejmować jakichkolwiek działań zmierzających do uzbrojenia terenu i innych tego typu działań.

W uzupełnieniu do wniosku Wnioskodawca podsumował i uzupełnił uzasadnienie swojego stanowiska.

W myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Przy czym, w myśl art. 15 ust. 2 ustawy, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Zdaniem Zainteresowanego - wskazanie w ustawie o VAT - opodatkowanie podatkiem od towarów i usług wskazuje, iż do tego aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Podkreślić przy tym należy, iż definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.

Wnioskodawca uważa, iż podatnikiem staje się ten tylko podmiot, który wykonał (wykonuje) czynność podlegającą opodatkowaniu jednorazowo lub częstotliwie, ale w okolicznościach wskazujących, że jest to zamiar wykonywania czynności w sposób stały i ma z góry powzięty zamiar prowadzenia działalności gospodarczej o danym charakterze.

Odnosząc się do pojęcia „częstotliwości”, w opinii Zainteresowanego, należy przez to rozumieć zamiar wykonywania danej czynności w sposób częstotliwy przejawiający się przez chęć, wolę powtarzalnego, a nie jednorazowego wykonywania określonych czynności, składających się na istotę prowadzenia działalności. O kwestii zaś częstotliwości nie decyduje czasookres wykonywania czynności (rok, dwa czy pięć lat), ani ilość dokonanych transakcji. Według Wnioskodawcy, organ rozstrzygający tą kwestię winien indywidualnie badać, czy intencją podatnika wykonującego określoną czynność (z którą łączą się skutki podatkowo-prawne) jest lub był z góry powzięty (obiektywny) zamiar prowadzenia działalności gospodarczej w danym zakresie.

Zainteresowany uważa, iż w świetle opisu sprawy przedstawionego we wniosku i uzupełnionego pismem z dnia 5 sierpnia 2009 r., a także powołanych we wniosku przepisów wynika, że jeśli osoba fizyczna dokonuje sprzedaży ze swojego majątku prywatnego nieruchomości gruntowej przeznaczonej pod zabudowę, a czynność ta wykonywana jest okazjonalnie i nie zmierza do nadania mu stałego charakteru, transakcje takie nie mogą być uznane za działalność gospodarczą, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.

W kontekście powyższego należy stwierdzić, iż nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności gospodarczej. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie - według Wnioskodawcy - nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.

Dodatkowo Zainteresowany wskazał, że działalność gospodarcza powinna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością jej wykonywania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym. Nie jest natomiast działalnością handlową, a zatem i gospodarczą, sprzedaż majątku osobistego. Aby zatem dostawę towarów (nawet jednorazową) uznać za działalność gospodarczą należy wykazać, że w momencie jej realizacji podatnik miał zamiar dokonywać takich czynności wielokrotnie, a wykorzystywane przez niego towary, czy usługi zostały nabyte w celu spożytkowania ich do wykonywania tej czynności.

Wnioskodawca uważa, iż w jego przypadku okoliczności będące przyczyną dokonanych transakcji sprzedaży nieruchomości gruntowych nie wskazują, iż miałyby być czynione z zamiarem wykonywania w sposób stały, częstotliwy i z zamiarem prowadzenia działalności gospodarczej.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy przy sprzedaży kolejnych nieruchomości w 2009 r. i latach następnych, nabytych za środki uzyskane ze sprzedaży domu jednorodzinnego, Zainteresowany obowiązany będzie do pobierania i odprowadzania podatku VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Natomiast, przez towary, w świetle art. 2 pkt 6 ustawy, rozumie się rzeczy ruchome jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (\`(...)\`).

Jednakże, nie każda czynność stanowiąca dostawę w rozumieniu art. 7 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem był podatnikiem podatku od towarów i usług.

Art. 15 ust. 1 ustawy stanowi, iż podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Stosownie do ust. 2 tego artykułu, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W związku z powyższym, pojawia się wątpliwość, czy w przedmiotowej sprawie Wnioskodawca będzie uznany za osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą i tym samym zostanie uznany za podatnika VAT?

Otóż, biorąc pod uwagę orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2008 r. (sygn. akt l FSK 692/07), Zainteresowany uważa, iż sprzedaż przedmiotowych działek nie jest działalnością handlową i gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, ponieważ sprzedaż majątku osobistego nie jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zatem transakcje te nie podlegają opodatkowaniu VAT.

Za prawidłowością powyższego stanowiska przemawia wykładnia art. 15 ust. 1 i 2 ustawy, w kontekście treści Pierwszej Dyrektywy Rady z dnia 11 kwietnia 1967 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych (67/227/EWG - Dz. U. WE 071 z 14.04.1967, ze zm.), zwanej dalej w skrócie „l Dyrektywą”, jak i Szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (77/388/EWG - Dz. U. WE L 145 z 13.06.1977 ze zm.), zwanej dalej w skrócie „VI Dyrektywą”.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 VI Dyrektywy, podatnikiem jest każdy, kto spełnia łącznie następujące warunki: prowadzi działalność gospodarczą, w sposób obiektywny (niezależny), w sposób odpłatny i w sposób ciągły (stały) i ma zamiar obiektywny bycia tym podatnikiem, tj. działania w charakterze podatnika. Przy czym, pod pojęciem działalności gospodarczej należy rozumieć wszelką działalność producentów, handlowców i osób świadczących wolne zawody włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów (art. 4 ust. 2 zd. pierwsze VI Dyrektywy). Za działalność gospodarczą uważa się również wykorzystywanie w sposób ciągły, własności dóbr materialnych lub niematerialnych do celów zarobkowych (art. 4 ust. 2 zd. drugie VI Dyrektywy). Z powyższego wynika zatem, że działalność gospodarcza obejmuje także wykorzystywanie majątku rzeczowego oraz wartości niematerialnych i prawnych w celu uzyskania z tego tytułu stałego dochodu. Jednakże zakres działalności gospodarczej nie ma nieograniczonego charakteru. Granice wyznaczają bowiem operacje pod tytułem prywatnym lub tzw. „czyste” zarządzanie własnością, które nie powodują uzyskania statusu podatnika przez wykonawcę tych operacji. Podkreślić należy także, iż nawet podmiot będący podatnikiem podatku od towarów i usług może w określonych sytuacjach dokonywać transakcji, nawet odpłatnej, która jednak nie spowoduje opodatkowania tym podatkiem jeśli ma charakter prywatny. Bowiem, podatek ten ma zastosowanie wyłącznie do transakcji związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą. System podatku od wartości dodanej powinien z założenia dotyczyć obrotu profesjonalnego, a nie transakcji indywidualnych o charakterze prywatnym.

Uwzględniając powyższe aspekty definicji, należy zatem uznać, że podatnikiem podatku od wartości dodanej w rozumieniu VI Dyrektywy jest każdy, kto spełnia łącznie następujące warunki: prowadzi działalność gospodarczą w sposób obiektywny (niezależny), w sposób odpłatny i w sposób ciągły (stały) i ma zamiar obiektywny bycia tym podatnikiem, tj. działania w charakterze podatnika (zob. wyrok ETS Memento Pratique Francis Lefebvre „Communaute Européenne”).

Dokonując porównania regulacji prawa krajowego i unijnego, należy stwierdzić, że polska ustawa o VAT stanowi prawie dosłowne powielenie VI Dyrektywy w zakresie definicji podatnika, z pewnymi wyjątkami. Otóż w art. 5 ust. 1 ustawy, definiującym zakres przedmiotowy podatku od towarów i usług, pominięto sformułowanie ujęte w art. 2 VI Dyrektywy, tj. „dokonywanej przez podatnika działającego w takim charakterze”. Ponadto w definicji działalności gospodarczej dodano sformułowanie: „czynności, która została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania tej czynności w sposób częstotliwy”. W związku z tym konstrukcja art. 15 ust. 1 ustawy, stanowi połączenie definicji z art. 4 ust. 2 VI Dyrektywy i art. 5 ust. 1 pkt 1 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). Takie połączenie definicji spowodowało niejasność, która powoduje, iż organy podatkowe stosując wykładnię literalną - powołując się na tzw. „zamiar częstotliwy” - niejako „podciągają” pod definicję działalności gospodarczej powtarzające się transakcje sprzedaży nieruchomości i tym samym uznają za podatnika podatku od towarów i usług zbywcę nieruchomości gruntowych, co zdaniem Wnioskodawcy jest wykładnią sprzeczną z przepisami VI Dyrektywy.

W związku z tym, iż definicja zawarta w art. 15 ust. 1 ustawy, budzi spore niejasności przepis ten winien być interpretowany w sposób dostosowujący przepis prawa krajowego do postanowień VI Dyrektywy. A zatem, podatnikiem podatku od towarów i usług jest ten kto dokonuje czynności handlu, produkcji, świadczenia usługi także wtedy, gdy czynność taka dokonywana jest przez niego jednorazowo, lecz w taki sposób, że wyraźnie wynika z niej zamiar handlu, produkcji, świadczenia usługi, tj. obiektywny zamiar prowadzenia takiej działalności, którego brak w wyżej przytoczonym opisie sprawy.

Reasumując, uznanie osoby za podatnika w myśl ustawy, uzależnione jest od prowadzenia działalności gospodarczej, bowiem wykonywanie czynności podlegających opodatkowaniu skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego tylko wtedy, gdy czynność ta została wykonana w ramach działalności gospodarczej. Zatem, osoba fizyczna wykonująca czynność dostawy towarów, polegającą na zbyciu części majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego sprzedaży - nie jest podatnikiem VAT. Zamiar częstotliwego wykonywania czynności ujawniony być musi już w momencie nabycia towaru, a nie w momencie jego sprzedaży; natomiast brak takiego zamiaru wyklucza możliwość uznania danego podmiotu za podatnika podatku od towarów i usług.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika jednoznacznie, że przedmiotowe działki nie były związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, stanowiły i stanowią majątek osobisty Zainteresowanego. Dlatego też, jego zdaniem, zbycie przedmiotowych działek, będących jego majątkiem osobistym nie stanowiło działalności gospodarczej i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, tym bardziej, że środki finansowe uzyskane ze sprzedaży tychże nieruchomości zostały lub zostaną w całości przeznaczone na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, działając z upoważnienia Ministra Finansów, wydał w dniu 20 sierpnia 2009 r. interpretację indywidualną nr ILPP2/443-664/09-5/ISN, w której stanowisko Wnioskodawcy uznał za nieprawidłowe.

Biorąc pod uwagę stan sprawy oraz przepisy ustawy o podatku od towarów i usług w ww. interpretacji indywidualnej stwierdzono, że sprzedaż działek przeznaczonych pod zabudowę nosi znamiona działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy, a Wnioskodawca działa w przedmiotowej sprawie w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, dokonując dostawy towarów (gruntów), tym samym zobowiązany będzie do opodatkowania dostawy wszystkich działek przeznaczonych pod zabudowę 22% stawką podatku VAT. Ponadto wskazano, iż Wnioskodawca w odniesieniu do transakcji, o których mowa we wniosku, w świetle art. 9 Dyrektywy 2006/112/WE Rady (poprzednio art. 4 VI Dyrektywy), działa w charakterze podatnika, tj. jako podmiot działający w warunkach niepewności co do popytu, konkurencji, a także ostatecznego rezultatu finansowego podjętych działań.

Pismem z dnia 7 września 2009 r. Wnioskodawca wezwał tut. Organ podatkowy do usunięcia naruszenia prawa w interpretacji indywidualnej z dnia 20 sierpnia 2009 r. nr ILPP2/443-664/09-5/ISN.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 7 października 2009 r. nr ILPP2/443/W-88/09-2/ISN Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w wyniku ponownej analizy sprawy, z uwzględnieniem zarzutów przytoczonych w wezwaniu, stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej w przedmiotowej sprawie.

W związku z powyższym, Wnioskodawca, wniósł w dniu 13 listopada 2009 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu sprawy, wydał wyrok w dniu 28 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Wr 1868/09, w którym uchylił zaskarżoną interpretację.

W dniu 22 marca 2010 r. Minister Finansów złożył skargę kasacyjną od wyżej powołanego wyroku.

Wyrokiem z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt I FSK 710/10 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

W świetle obowiązującego stanu prawnego - biorąc pod uwagę rozstrzygnięcie zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Wr 1868/09 oraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2011 r. sygn. akt I FSK 710/10 - stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju,
2.  eksport towarów,
3.  import towarów,
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju,
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

W myśl art. 2 pkt 6 ustawy, przez towary rozumie się rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty.

Art. 7 ust. 1 ustawy stanowi, iż przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza - mocą ust. 2 powołanego artykułu - obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. z 2006 r. UE L 347.1 ze zm.) (poprzednio: art. 4 ust. 1 VI Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku - 77/388/EWG - Dz. U. z 1977 r. UE L 145.1 ze zm.), za podatnika uważa się każdą osobę, która prowadzi w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel, czy też rezultaty tej działalności. Definicja ta wprowadza szerokie rozumienie pojęcia "podatnik", którym jest każda osoba prowadząca działalność gospodarczą w dowolnym miejscu, zarówno na terenie Wspólnoty, jak i poza jej granicami.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że Zainteresowany w 2007 r. sprzedał dwie działki położone w C. gmina Z., stanowiące nieruchomość gruntową przeznaczoną pod budownictwo mieszkaniowe, które nabył razem z żoną na rynku wtórnym w 2004 r. W 2008 r. sprzedał kolejną nieruchomość gruntową przeznaczoną pod budownictwo mieszkaniowe, położoną w miejscowości D. gmina B., którą nabył w 1992 r. W 2009 r. sprzedał następną nieruchomość gruntową przeznaczoną pod budownictwo mieszkaniowe, położoną w miejscowości S. gmina Ż., nabytą w 2006 r. Uzyskane ze sprzedaży środki finansowe przeznaczył m.in. na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, gdyż po sprzedaży domu jednorodzinnego w 2006 r. pozbawiony był własnego mieszkania. Część środków finansowych uzyskanych z odpłatnego zbycia tychże nieruchomości została przeznaczona na remont i modernizację obecnego lokalu mieszkalnego i spłatę kredytu hipotecznego. Natomiast znaczna kwota została przeznaczona na leczenie żony, ponieważ jej dochody z emerytury w wysokości 900 zł (netto) nie wystarczają na pokrycie kosztów leczenia. Wnioskodawca poinformował, iż gdyby w przyszłości doszło do sprzedaży kolejnych działek, to znaczna część uzyskanych z ich sprzedaży środków finansowych przeznaczona będzie na zakup mieszkań lub budowę budynków mieszkalnych dla jego dzieci, a także spłatę kredytu hipotecznego.

W tym miejscu wyjaśnić należy, że wprowadzona w art. 15 ust. 2 ustawy definicja działalności gospodarczej powoduje, że podatnikiem może być każdy samodzielny podmiot prawny, o ile zostaną spełnione określone wymogi.

Tak więc aby móc przypisać określonym czynnościom cechy działalności gospodarczej, muszą być one wykonywane w sposób profesjonalny, a co za tym idzie dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, nie pozwała na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.

Kolejnym z wymogów, jaki musi być spełniony jest wystąpienie zamiaru wykonywania czynności w sposób częstotliwy, co nie oznacza jednak automatycznego wykluczenia z kręgu opodatkowania podmiotów, które dokonały jednorazowej czynności. Przez zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy należy bowiem rozumieć istnienie w chwili wykonywania czynności chęci, woli powtarzalnego ich wykonywania. Innymi słowy o tym czy mamy do czynienia z czynnością dokonaną w ramach działalności gospodarczej decyduje treść zamiaru w chwili dokonywania pierwszej czynności, a nie to, co nastąpiło później (na przykład zaprzestanie prowadzenia dalszej działalności gospodarczej).

Dodatkowo dla działalności gospodarczej polegającej na wykorzystywaniu swego majątku ustawodawca wprowadził inne kryterium, a mianowicie czynności podejmowane przez podmiot powinny cechować się stałością, ciągłością wykorzystywania majątku, a więc niejednorazowością czy też, nieincydentalnością wykorzystywania składników majątku.

Podsumowując więc należy postawić tezę, iż o charakterze sprzedaży działek budowlanych (czy też w ogóle gruntów) przez osoby fizyczne, które nie prowadzą formalnie zarejestrowanej działalności gospodarczej, w każdym przypadku powinna zadecydować w pierwszej kolejności treść zamiaru w momencie nabywania tych gruntów, a w dalszej kolejności okoliczności związane z ich sprzedażą.

Zatem, jeżeli sprzedawca gruntów nabył te grunty do majątku prywatnego, a ich odsprzedaż nie była głównym celem nabycia, to wówczas w zakresie dokonywanej sprzedaży gruntów nie powinien być on traktowany, co do zasady, jako podatnik podatku od towarów i usług.

W niniejszym stanie sprawy grunty Wnioskodawca nabył głównie za środki finansowe uzyskane ze sprzedaży domu mieszkalnego, ponieważ zamierzał on w przyszłości rozpocząć budowę nowego domu mieszkalnego, zaspakajającego aktualne potrzeby rodziny, lecz na skutek innych okoliczności życiowych (choroba żony) musiał od tych planów odstąpić. Poza tym uzyskane w przyszłości środki pieniężne ze sprzedaży gruntów, według oświadczenia Zainteresowanego, będą przeznaczone na zaspokojenie osobistych potrzeb rodziny.

Z przytoczonych okoliczności trudno jest więc wywieść, iż głównym celem zakupu nieruchomości będących przedmiotem pytania będzie prowadzenie przez Wnioskodawcę w sposób profesjonalny działalności gospodarczej, a nie zaspokojenie potrzeb osobistych, dlatego też bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy pozostanie okoliczność dokonania wielu sprzedaży posiadanych nieruchomości, bowiem jak wskazano w opisie sprawy nie ma planu sprzedaży nieruchomości, a wszystko zależeć będzie od sytuacji materialnej Zainteresowanego, uzależnionej od czynników osobistych.

W konsekwencji brak jest podstaw do przypisania Wnioskodawcy przymiotu podatnika podatku od towarów i usług z tytułu dokonanych czynności sprzedaży gruntu pod zabudowę. Zarówno z art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy, jak i z art. 9 Dyrektywy 2006/112/WE wyraźnie bowiem wynika, że warunkiem niezbędnym do uznania danego podmiotu za podatnika podatku od towarów i usług jest ustalenie, że działa on niezależnie jako producent, handlowiec czy usługodawca, pozyskujący zasoby naturalne, rolnik czy też jako wykonujący wolny zawód. W stanie sprawy taka okoliczność nie będzie zachodziła.

Zatem, Zainteresowany przy sprzedaży kolejnych nieruchomości w 2009 r. i latach następnych, nabytych za środki uzyskane ze sprzedaży domu jednorodzinnego we Wrocławiu, nie będzie obowiązany do odprowadzania podatku VAT, bowiem sprzedaż tych nieruchomości nie będzie stanowiła działalności gospodarczej, lecz związana będzie z przysługującym mu prawem do rozporządzania własnym majątkiem i dlatego nie będzie podlegała opodatkowaniu tym podatkiem.

Ponadto wskazać należy, iż zgodnie z art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wobec powyższego udzielona interpretacja indywidualna jest wiążąca tylko dla Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania pierwszej interpretacji, tj. w sierpniu 2009 r.

Informuje się, że w niniejszej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej zdarzenia przyszłego w zakresie opodatkowania dostawy nieruchomości. Natomiast pozostała część wniosku dotycząca stanu faktycznego w ww. zakresie została rozstrzygnięta w odrębnej interpretacji indywidualnej z dnia 3 sierpnia 2011 r. Nr ILPP2/443-664/09/11-S/ISN.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.