Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/4511-105/15/MU
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2015-04-24
Teza: Opodatkowanie otrzymanej dopłaty związanej z działem spadku.
Słowa kluczowe: przychód-źródła przychodu; spadek-dział spadku; spadkobiercy; spłata; udział
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko, przedstawione we wniosku z dnia 23 stycznia 2015 r. (data wpływu 28 stycznia 2015 r.), uzupełnionym w dniu 8 kwietnia 2015 r. o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania otrzymanej dopłaty związanej z działem spadku - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 28 stycznia 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania otrzymanej dopłaty związanej z działem spadku. Wniosek został uzupełniony w dniu 8 kwietnia 2015 r.

We wniosku tym przedstawiono następujący stan faktyczny.

W dniu 15 maja 2011 r. zmarła siostra Wnioskodawcy. Oprócz niej Wnioskodawca ma jeszcze dwóch braci. Wszyscy czworo, kilka lat wcześniej otrzymali w spadku po zmarłych rodzicach nieruchomość gruntową o powierzchni 1,9061 ha, w której każdy z nich tj. Wnioskodawca z trójką rodzeństwa miał udział wynoszący 1/4. W dniu 16 listopada 2011 r. z wniosku męża zmarłej siostry, Sąd Rejonowy wydał postanowienie o nabyciu spadku po zmarłej siostrze w następujących częściach:

*   mąż 3/6 części
*   bracia A., W. i J. po 1/6 części.

W stosownym terminie wszyscy spadkobiercy złożyli deklarację SD-3. Następnie mąż siostry złożył w Sądzie Rejonowym wniosek o dział spadku i podział majątku dorobkowego małżonków. W skład tego majątku wchodziło:

1.  Lokal mieszkalny o powierzchni 48m2,
2.  Samochód osobowy Chevrolet Spark, rok produkcji 2005,
3.  Środki pieniężne zgromadzone przez siostrę na indywidualnym koncie emerytalnym,
4.  Udział wynoszący 1/4 wyżej opisanej nieruchomości gruntowej.

Zaproponowany przez męża siostry podział majątku dorobkowego okazał się dla Wnioskodawcy i Jego braci niekorzystny więc Sąd Rejonowy zlecił dokonanie wyceny przedmiotu sporu.

1.  Lokal mieszkalny - na podstawie operatu szacunkowego opracowanego na zlecenie Sądu przez rzeczoznawcę majątkowego - wartość 160.500 zł,
2.  Samochód osobowy - wartość przyjęta na dzień składania wniosku tj. 20 lutego 2012 r. - 9.000 zł,
3.  Środki pieniężne zgromadzone na indywidualnym koncie emerytalnym (stan środków na dzień 1 lutego 2012 r.) - 7.343 zł,
4.  Nieruchomość gruntowa - na podstawie operatu szacunkowego z dnia 30 października 2013 r. opracowanego na zlecenie Sądu przez rzeczoznawcę majątkowego - wartość 42.000 zł.

W związku ze zgodnym porozumieniem stron w dniu 12 maja 2014 r. Sąd Rejonowy wydał prawomocne postanowienie o umorzeniu postępowania. Ponadto zawarł, w nim ugodę o zgodnym podziale majątku polegającym na tym, że:

*   Wnioskodawca i Jego bracia (rodzeństwo zmarłej siostry), zrzekli się roszczeń do mieszkania, samochodu i środków pieniężnych,
*   mąż siostry zrzekł się roszczeń do 1/4 części nieruchomości gruntowej należącej do siostry,
*   tytułem dopłaty mąż zmarłej siostry wypłaci każdemu z trzech braci po 10.000 zł. Sąd w postanowieniu wskazał termin zapłaty na maj 2015 r.

Opierając się na postanowieniach sądu i operatach szacunkowych rozliczenie wygląda następująco:

Wnioskodawca powinien otrzymać;

mieszkanie - wartość 160.500 : 2 = 80.250 x 1/6 (jego udział) = 13.375 zł,

samochód - wartość 9.000 : 2 = 4.500 x l/6 (jego udział) = 750 zł,

środki pieniężne - kwota 7.343 : 2 = 3.671 x l/6 (jego udział) = 611 zł

RAZEM: 14.736 zł.

Wnioskodawca otrzymał:

gotówkę w kwocie 10.000 zł,

część nieruchomości gruntowej - wartość 42.000 : 4 = 10.500 x 1/6 = 1.750 zł (wartość, której zrzekł się mąż siostry na rzecz Wnioskodawcy)

RAZEM: 11.750 zł.

Różnica pomiędzy kwotą, którą Wnioskodawca powinienem otrzymać, a którą otrzymał wynosi 2.986 zł.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy od kwoty otrzymanej od męża zmarłej siostry Wnioskodawca jest zobowiązany zapłacić podatek dochodowy od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawcy nie powinienem zapłacić podatku dochodowego od osób fizycznych ponieważ kwota, którą otrzymał (na podstawie ugody) od męża zmarłej siostry jest niższa od kwoty, którą powinienem otrzymać tytułem spadku, gdyby takowej ugody nie było.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 10 ust. 1 ww. ustawy, źródłami przychodów są:

1.  stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta;
2.  działalność wykonywana osobiście;
3.  pozarolnicza działalność gospodarcza;
4.  działy specjalne produkcji rolnej;
5.  (uchylony)
6.  najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą;
7.  kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c;
8.  odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,
4.  innych rzeczy, - jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany;

10.  inne źródła.

W myśl art. 922 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121 z późn. zm.) spadek stanowią prawa i obowiązki majątkowe zmarłego, które z chwilą jego śmierci przechodzą na jedną lub kilka osób. W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 Kodeksu cywilnego). Oznacza to, iż dniem nabycia spadku jest data śmierci spadkodawcy. Zatem dla podatku dochodowego istotna z punktu widzenia ustalenia daty nabycia nieruchomości, praw majątkowych i rzeczy będących przedmiotem spadku jest data śmierci spadkodawcy.

Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Wskutek działu spadku poszczególni spadkobiercy stają się podmiotami wyłącznie uprawnionymi względem przyznanych im praw majątkowych, stanowiących do chwili działu przedmiot wspólności. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.

Zgodnie z art. 1035 Kodeksu cywilnego jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych.

Stosownie zaś do art. 1037 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców. Jeżeli do spadku należy nieruchomość, umowa o dział powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w dniu 15 maja 2011 r. zmarła siostra Wnioskodawcy. Oprócz niej Wnioskodawca ma jeszcze dwóch braci. Wszyscy czworo, kilka lat wcześniej otrzymali w spadku po zmarłych rodzicach nieruchomość gruntową o powierzchni 1,9061 ha, w której każdy z nich tj. Wnioskodawca z trójką rodzeństwa miał udział wynoszący 1/4. W dniu 16 listopada 2011 r. z wniosku męża zmarłej siostry, Sąd Rejonowy wydał postanowienie o nabyciu spadku po zmarłej siostrze w następujących częściach:

*   mąż 3/6 części
*   bracia A., W. i J. po 1/6 części.

W stosownym terminie wszyscy spadkobiercy złożyli deklarację SD-3. Następnie mąż siostry złożył w Sądzie Rejonowym wniosek o dział spadku i podział majątku dorobkowego małżonków. W skład tego majątku wchodziło:

1.  Lokal mieszkalny o powierzchni 48m2,
2.  Samochód osobowy Chevrolet Spark, rok produkcji 2005,
3.  Środki pieniężne zgromadzone przez siostrę na indywidualnym koncie emerytalnym,
4.  Udział wynoszący 1/4 wyżej opisanej nieruchomości gruntowej.

Zaproponowany przez męża siostry podział majątku dorobkowego okazał się dla Wnioskodawcy i Jego braci niekorzystny więc Sąd Rejonowy zlecił dokonanie wyceny przedmiotu sporu.

1.  Lokal mieszkalny na podstawie operatu szacunkowego opracowanego na zlecenie Sądu przez rzeczoznawcę majątkowego - wartość 160.500 zł,
2.  Samochód osobowy - wartość przyjęta na dzień składania wniosku tj. 20 lutego 2012 r. - 9.000 zł,
3.  Środki pieniężne zgromadzone na indywidualnym koncie emerytalnym (stan środków na dzień 1 lutego 2012 r. - 7.343 zł,
4.  Nieruchomość gruntowa - na podstawie operatu szacunkowego z dnia 30 października 2013 r. opracowanego na zlecenie Sądu przez rzeczoznawcę majątkowego - wartość 42.000 zł.

W związku ze zgodnym porozumieniem stron w dniu 12 maja 2014 r. Sąd Rejonowy wydał prawomocne postanowienie o umorzeniu postępowania. Ponadto zawarł, w nim ugodę o zgodnym podziale majątku polegającym na tym, że:

*   Wnioskodawca i Jego bracia (rodzeństwo zmarłej siostry), zrzekli się roszczeń do mieszkania, samochodu i środków pieniężnych,
*   mąż siostry zrzekł się roszczeń do 1/4 części nieruchomości gruntowej należącej do siostry,
*   tytułem dopłaty mąż zmarłej siostry wypłaci każdemu z trzech braci po 10.000 zł. Sąd w postanowieniu wskazał termin zapłaty na maj 2015 r.

Opierając się na postanowieniach sądu i operatach szacunkowych rozliczenie wygląda następująco:

Wnioskodawca powinien otrzymać;

mieszkanie - wartość 160.500 : 2 = 80.250 x 1/6 (jego udział) = 13.375 zł,

samochód - wartość 9.000 : 2 = 4.500 x l/6 (jego udział) = 750 zł,

środki pieniężne - kwota 7.343 : 2 = 3.671 x l/6 (jego udział) = 611 zł

RAZEM: 14.736 zł.

Wnioskodawca otrzymał:

gotówkę w kwocie 10.000 zł,

część nieruchomości gruntowej - wartość 42.000 : 4 = 10.500 x 1/6 = 1.750 zł (wartość, której zrzekł się mąż siostry na rzecz Wnioskodawcy)

RAZEM: 11.750 zł.

Różnica pomiędzy kwotą, którą Wnioskodawca powinienem otrzymać, a którą otrzymał wynosi 2.986 zł.

Mając na uwadze powyższe regulacje prawne oraz przedstawiony we wniosku stan faktyczny stwierdzić należy, że otrzymana dopłata tylko wówczas nie jest przychodem spadkobiercy podlegającym opodatkowaniu, kiedy jej kwota oraz wartość otrzymanego majątku będącego składnikiem masy spadkowej nie przekracza wartości przysługującego udziału w spadku a dział spadku zostaje dokonany wyłącznie między spadkobiercami. Otrzymanie zatem przez Wnioskodawcę w wyniku działu spadku dopłaty oraz udziału w nieruchomości – jak twierdzi Wnioskodawca – w kwocie niższej do posiadanego udziału w spadku świadczy o tym, że nie uzyska on w związku z czynnością działu spadku żadnego przysporzenia majątkowego względem odziedziczonej ułamkowej części masy spadkowej. W takim przypadku brak jest podstaw do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych kwoty dopłaty otrzymanej w wyniku działu spadku.

W konsekwencji na Wnioskodawcy nie będzie ciążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od kwoty dopłaty otrzymanej w wyniku działu spadku od męża zmarłej siostry.

Jednocześnie tut. organ zauważa że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretację opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku - nie prowadzi postępowania dowodowego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa jest sam przepis prawa. Jeżeli zatem przedstawiony we wniosku stan faktyczny różni się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Wnioskodawcy w zakresie rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, ul. Emilii Plater 1, 10-562 Olsztyn po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.