Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL3-1.4011.122.2017.2.KS
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-08-23
Teza: Podatek dochodowy od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych umorzenia należności pieniężnych.
Słowa kluczowe: czynsz; należność; płatnik; umorzenie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 11

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 30 maja 2017 r. (data wpływu 9 czerwca 2017 r.), uzupełnionym dnia 12 lipca 2017 r. o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych umorzenia należności pieniężnych – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 9 czerwca 2017 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych umorzenia należności pieniężnych.

W związku z tym, że wniosek nie spełniał wymogów formalnych, pismem z dnia 26 czerwca 2017 r., nr 0112-KDIL3-1.4011.122.2017.1.KS wezwano Wnioskodawcę do usunięcia braków w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia podania bez rozpatrzenia.

Wezwanie skutecznie doręczono w dniu 30 czerwca 2017 r., natomiast 12 lipca 2017 r. (nadano w polskiej placówce pocztowej w dniu 6 lipca 2017 r.) do tut. Organu wpłynęło pismo stanowiące uzupełnienie.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

W zasobach zarządzanych przez SM użytkownicy lokali mieszkalnych zajmują lokale o statusie: spółdzielczego, lokatorskiego i własnościowego prawa do lokalu, odrębnej własności, umowy najmu oraz zajmują lokale bez tytułu prawnego uiszczając odszkodowanie za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego.

Członkowie spółdzielni oraz osoby niebędące członkami spółdzielni zajmujący lokale o statusie spółdzielczego lokatorskiego i własnościowego prawa oraz prawa odrębnej własności zobowiązani są uiszczać opłaty zgodnie z art. 4 Ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych. Osoby zajmujące lokale mieszkalne na podstawie zawartych umów najmu na warunkach zgodnych z przepisami Ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego, z późniejszymi zmianami, zobowiązani są ponosić wydatki określone w art. 2 ust. 1 pkt 8a ww. ustawy poprzez uiszczanie czynszu najmu.

Osoby zajmujące lokale bez tytułu prawnego zgodnie z art. 18 ust. 1 Ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego, z późniejszymi zmianami, do dnia opróżnienia lokalu są zobowiązane co miesiąc uiszczać odszkodowanie.

Bez względu na tytuł prawny związany z zajmowanym lokalem mieszkalnym każdy z użytkowników zobowiązany jest wnosić opłaty za zużycie wody i odprowadzenie ścieków.

Zdarza się, że użytkownicy lokali mieszkalnych nie wywiązują się z obowiązków wnoszenia opłat. Naliczane są wówczas odsetki ustawowe oraz obciążani są kosztami postępowań sądowych i egzekucyjnych.

Niejednokrotnie osoby te zwracają się do Spółdzielni z prośbą o umorzenie zaległych opłat, czynszu najmu, opłat za zużycie wody, odszkodowania lub o umorzenie odsetek ustawowych, czy też kosztów zastępstwa procesowego i egzekucyjnego.

Ponadto w uzupełnieniu wniosku wskazano, że w przypadku umorzenia należności spółdzielnia na podstawie art. 42a Ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych wystawia PIT-8C.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku.

Czy w związku z wejściem w życie Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z 27 lutego 2017 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów (przychodów) z tytułu umorzenia należności pieniężnych związanych z użytkowaniem lokalu mieszkalnego Spółdzielnia nie będzie miała obowiązku wystawienia PIT-u 8C w przypadkach umorzenia: zaległych opłat, czynszu najmu, odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu, opłat za zużycie wody, odsetek ustawowych lub też kosztów postępowania sądowego i egzekucyjnego?

Zdaniem Wnioskodawcy, rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z 27 lutego 2017 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów (przychodów) z tytułu umorzenia należności pieniężnych związanych z użytkowaniem lokalu mieszkalnego nie dotyczy należności umarzanych użytkownikom lokali mieszkalnych w zasobach zarządzanych przez spółdzielnie.

W uzupełnieniu wniosku wskazano również, że w przypadkach umorzenia: zaległych opłat, czynszu najmu, odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu, opłat za zużycie wody, odsetek ustawowych lub kosztów postępowania sądowego i egzekucyjnego, Spółdzielnia ma obowiązek wystawić PIT-8C na podstawie art. 42a Ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2032, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 25b i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Faktem jest, że enumeratywne wyliczenie wszystkich podlegających opodatkowaniu rodzajów przychodów nie jest możliwe. Z racji tego została ustanowiona na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (w art. 10 ust. 1 pkt 9) kategoria przychodów z innych źródeł.

Zgodnie z brzmieniem art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Jak dowodzi użycie sformułowania „w szczególności”, definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy i jednocześnie niekwalifikowane do żadnej z kategorii przychodów wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8 ustawy.

W przepisie tym ustawodawca posługuje się pojęciem „nieodpłatnego świadczenia”. Wobec jego niezdefiniowania w ustawie podatkowej odwołać się należy do stanowiska wyrażanego w tej mierze, a więc co do sposobu rozumienia tego pojęcia, w dotychczasowym orzecznictwie sądowym, w tym zwłaszcza uchwały NSA z dnia 16 października 2006 r., II FPS 1/06, w której przyjęto, iż ma ono szerszy zakres niż w prawie cywilnym, obejmuje bowiem wszelkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze (\`(...)\`), których skutkiem jest nieodpłatne, tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie mające konkretny wymiar finansowy.

W świetle powyższych uwag stwierdzić należy, że w opisanej sytuacji umorzenie wymagalnych należności ciążących na osobach fizycznych z tytułu zawartych przez nie ze Spółdzielnią umów lub użytkowania lokalu bez tytułu prawnego, stanowi dla tych osób przysporzenie skutkujące powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu.

Przysporzenie to jest realne i wymierne, bowiem dzięki takiemu umorzeniu osoba będąca jego beneficjentem zwolniona zostaje z obowiązku świadczenia kosztem swojego majątku, a więc konieczności jego uszczuplenia. Umorzenie wymagalnych należności wiąże się z przyznaniem korzyści majątkowej innemu podmiotowi bez ekwiwalentu, stanowi zatem dla tego podmiotu przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia. Poprzez umorzenie następuje bowiem uzyskanie korzyści majątkowej przez dany podmiot kosztem innego podmiotu, poprzez uzyskanie nieekwiwalentnego przysporzenia majątkowego, tu – poprzez umorzenie należnych Spółdzielni należności cywilnoprawnych. Przychodem są natomiast nie tylko aktywa, które ulegają zwiększeniu u podatnika, ale także zmniejszenie jego pasywów.

Wartość umorzonych zaległych opłat, czynszu najmu, odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu, opłat za zużycie wody, odsetek ustawowych lub też kosztów postępowania sądowego i egzekucyjnego stanowi więc przychód z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Na podstawie art. 42a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego, z zastrzeżeniem art. 45ba ust. 4, przesłać ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania.

Należy również wskazać, ze rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z 27 lutego 2017 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów (przychodów) z tytułu umorzenia należności pieniężnych związanych z użytkowaniem lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 380) dotyczy należności umorzonych przez jednostki samorządu terytorialnego lub ich jednostki organizacyjne wymienione w art. 9 pkt 3, 4 i 13 ustawy o finansach publicznych. Nie dotyczy więc należności umarzanych przez spółdzielnie mieszkaniowe.

W tej sytuacji należy stwierdzić, że umorzenie opisanych we wniosku należności stanowić będzie dla osób, którym będą one umarzane przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu w myśl art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym Wnioskodawca winien sporządzić informację PIT-8C.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.