Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-411/12-7/AF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2012-11-26
Teza: Czy podatnik zachowa ulgę podatkową, jeżeli po przeprowadzeniu postępowania spadkowego oraz wydaniu decyzji potwierdzającej ulgę zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5a oraz art. 16 ustawy z dnia 28 lipca 1983 roku o podatku od spadków i darowizn dokonał przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej – akt notarialny z dnia 23.10.2008 r. rep. A nr x/x?
Słowa kluczowe: lokal-prawo do lokalu-spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu; lokal-prawo do lokalu-spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu; przekształcanie; spadek; ulga
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 4; [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 4-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani przedstawione we wniosku z dnia 16.08.2012 r. (data wpływu 22.08.2011 r.) uzupełnionym pismem z dnia 23.10.2012 r. (data nadania 24.10.2012 r., data wpływu 26.10.2012 r.) na wezwanie z dnia 18.10.2012 r. Nr IPPB2/436-411/12-3/AF o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie zachowania prawa do ulgi, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5a oraz art. 16 ustawy - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 22.08.2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie zachowania prawa do ulgi, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5a oraz art. 16 ustawy.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 18 września 2007 r. Wnioskodawczyni nabyła spadek po matce E. w postaci wkładu mieszkaniowego na lokal spółdzielczy nr x położony w W. przy ul. W., o wartości 186.624,00. Decyzją z dnia 07.02.2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowił nie ustalać zobowiązania z tytułu nabycia praw do spadku po zmarłej 13 marca 2007 roku E. z uwagi na zastosowanie ulgi zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5a oraz art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn w związku ze złożeniem przez Wnioskodawczynię oświadczenia w dniu 21.01.2008 r. o spełnieniu warunków wynikających z ww. przepisów.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu 07.02.2008 r. wydał zaświadczenie warunkowe w którym na podstawie akt spadkowych stwierdził, że spadek po zmarłej E. został zgłoszony majątek spadkowy w postaci wkładu mieszkaniowego na lokal spółdzielczy nr x położony w W. przy ul. W., od nabycia spadku podatek się nie należy – wobec czego ze strony Naczelnik Urzędu Skarbowego nie ma przeszkód do ujawnienia praw majątkowych, zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 28 lipca 1983 roku o podatku od spadków i darowizn. Na podstawie art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn warunek zawieszający obowiązuje przez okres 5 lat tj. do dnia 21.01.2013 roku.

Jako członek Spółdzielni Mieszkaniowej „B.” zapisanej w jej rejestrze członków pod numerem 45907 przysługiwało Wnioskodawczyni oraz jej mężowi L. na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej – spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego nr x przy ul. W., zaświadczenie z dnia 06.05.2008 r.

Aktem notarialnym z dnia 23.10.2008 r. rep. A nr x/x Wnioskodawczyni dokonała przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego.

Z uwagi na sytuację zdrowotną i bytową Wnioskodawczyni dokonała sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr x przy ul. W., aktem notarialnym rep. A nr x/x w dniu 01.06.2009 r. za kwotę 280.000,00. Kwotę ze sprzedaży mieszkania Wnioskodawczyni przeznaczyła na budowę domu jednorodzinnego.

Pismem z dnia 18.10.2012 r. Nr IPPB2/436-411/12-3/AF wezwano Wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania poprzez:

*   uzupełnienie przedstawionego we wniosku stanu faktycznego poprzez wskazanie:
    *   czy przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawa do lokalu mieszkalnego zostało dokonane wyłącznie na rzecz Wnioskodawczyni czy też na rzecz Wnioskodawczyni i jej męża.
    *   czy zbycie lokalu mieszkalnego uzasadnione było koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych. Jeżeli tak, to należy wskazać co stanowiło konieczność zmiany warunków mieszkaniowych oraz czy Wnioskodawczyni nabyła inny budynek lub uzyskała pozwolenie na jego budowę albo nabyła inny lokal nie później niż w ciągu sześciu miesięcy od dnia zbycia.

Wnioskodawczyni uzupełniła wniosek w terminie pismem z dnia 23.10.2012 r. (data nadania 24.10.2012 r., data wpływu 26.10.2012 r.), wskazując, iż aktem notarialnym z dnia 23.10.2008 r. rep. A nr x/x dokonała wraz z mężem przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego (przekształcenie nastąpiło zgodnie z wymogami postawionymi przez Spółdzielnię Mieszkaniową „B.”, gdzie radca prawny spółdzielni wymagał, że jeśli Wnioskodawczyni z mężem nie mają rozdzielności majątkowej to do aktu Wnioskodawczyni ma przystąpić wspólnie z mężem na zasadach wspólności ustawowej).

Wnioskodawczyni wyjaśnia, że mieszkanie położone w W. przy ul. W. m. 47 nabyte przez nią tytułem dziedziczenia po zmarłej w dniu 13 marca 2007 roku mamie E. sprzedała z powodu nagłego pogorszenia się warunków materialno-bytowych oraz bezpieczeństwa i zdrowia, a całość kwoty ze sprzedaży mieszkania przeznaczyła na budowę domu w S. przy u. O., R.

Od września 1995 r. tj. od urodzenia syna Wnioskodawczyni zamieszkiwała z mężem i synem w domu jednorodzinnym wraz z męża rodzicami w miejscowości L. ul. C., I., tam wspólnie Wnioskodawczyni prowadziła gospodarstwo domowe oraz razem z mężem opiekowała się jego ciężko chorą mamą (teść zmarł 21.09.2007 r. – który też wymagał stałej opieki).

W dniu 31.03.2007 r. Wnioskodawczyni straciła pracę i do dnia dzisiejszego mąż jest jedynym żywicielem rodziny.

Odziedziczone po mamie mieszkanie wymagało gruntownego remontu przede wszystkim instalacji elektrycznej, sanitariatów itp. (blok wybudowany w 1971 r.), wysokie opłaty za lokal, konieczność prowadzenia dwóch gospodarstw i pomoc w opiece mężowi przy teściowej (zmarła 10.07.2012 r.), to wszystko spowodowało, że Wnioskodawczyni nie było stać na utrzymanie mieszkania.

Kolejnym powodem sprzedaży mieszkania było bezpieczeństwo (pod blokiem 11.11.2008 r. zamordowano dwóch mężczyzn, miesiąc później podpalono w nocy windę, której szyb windy graniczył z mieszkaniem Wnioskodawczyni, cały budynek był ewakuowany, a akcja gaśnicza trwała do rana, częste bójki pod klatką (między innymi na klatce mieszkał człowiek z wyrokami za rozbój).

Mieszkanie tam stwarzało realne zagrożenie zdrowia i życia Wnioskodawczyni i jej syna. Blok usytuowany jest na skrzyżowaniu ulic W. i B., pokoje mieszkania wychodziły od strony południowej na ul. B., gdzie jest przystanek głównym punktem przesiadkowym (12 linii, spaliny z autobusów oraz duże natężenie ruchu powodowało u Wnioskodawczyni i u jej syna częste ataki kaszlu (po konsultacjach z lekarzem rodzinnym istniało podejrzenie reakcji alergicznej) wcześniej takich objawów Wnioskodawczyni i jej syn nie mieli. Dlatego Wnioskodawczyni wraz z mężem zdecydowała się sprzedać mieszkanie i pieniądze przeznaczyć na budowę 128 m2 domu, gdzie koszty utrzymania są o wiele niższe, a także dało to Wnioskodawczyni poczucie bezpieczeństwa oraz zdrowia swojego i bliskich.

Reasumując sprzedaż podyktowana była zmianą warunków mieszkaniowych. Środki uzyskane ze sprzedaży Wnioskodawczyni w całości przeznaczyła na budowę domu, który został oddany do użytku 21.10.2010 r.

W nowo nabytym domu Wnioskodawczyni mieszka i jest zameldowana na pobyt stały od 10.04.2010 r. Łączny okres zamieszkania w zbytym mieszkaniu i nabytym budynku będzie wynosił co najmniej 5 lat, pozwolenie na budowę zostało uzyskane przed upływem 6 miesięcy od sprzedaży mieszkania.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy podatnik zachowa ulgę podatkową, jeżeli po przeprowadzeniu postępowania spadkowego oraz wydaniu decyzji potwierdzającej ulgę zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5a oraz art. 16 ustawy z dnia 28 lipca 1983 roku o podatku od spadków i darowizn dokonał przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej – akt notarialny z dnia 23.10.2008 r. rep. A nr x/x?

Zdaniem Wnioskodawczyni, zachowuje ona ulgę podatkową, jeżeli po przeprowadzeniu postępowania spadkowego oraz wydaniu decyzji potwierdzającej ulgę zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5a oraz art. 16 ustawy z dnia 28 lipca 1983 roku o podatku od spadków i darowizn dokonała przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 142, poz. 1514 ze zm.) podatkowi temu podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, m.in. tytułem dziedziczenia.

Powyższe oznacza więc, że w analizowanej sprawie będą miały zastosowanie przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007 r.

Zgodnie bowiem z treścią art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 222, poz. 1629) do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem 1 stycznia 2007 r., stosuje się przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2006 r.

Z uwagi na to, iż mieszkanie zostało nabyte w drodze spadku w 2007 r., w analizowanej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007 r.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5a) ustawy o podatku od spadków i darowizn zwalnia się od podatku nabycie w drodze dziedziczenia praw do wkładu mieszkaniowego w spółdzielni mieszkaniowej przez osobę zaliczoną do I lub II grupy podatkowej, jeżeli spełnia warunki określone w art. 16 ust. 2 pkt 2-5 oraz spółdzielcze prawo do tego lokalu będzie przysługiwało nabywcy wkładu przez okres co najmniej 5 lat od dnia jego ustanowienia; warunek ten uważa się za zachowany także w przypadku przeniesienia przez spółdzielnię własności tego lokalu na nabywcę.

Stosownie do art. 16 ust. 1 ww. ustawy, w przypadku nabycia własności (współwłasności) budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, spółdzielczego prawa do domu jednorodzinnego albo udziału w takim prawie:

1.  w drodze dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu, polecenia testamentowego, darowizny lub polecenia darczyńcy przez osoby zaliczane do I grupy podatkowej,
2.  w drodze dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do II grupy podatkowej,
3.  w drodze dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do III grupy podatkowej, które sprawowały opiekę nad wymagającym takiej opieki spadkodawcą, na podstawie pisemnej umowy z podpisem notarialnie poświadczonym, przez co najmniej dwa lata od dnia poświadczenia podpisów przez notariusza

\- nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich czystej wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu. W przypadku nabycia części (udziału) budynku mieszkalnego lub lokalu albo udziału w spółdzielczym prawie do budynku mieszkalnego lub lokalu ulga przysługuje stosownie do wielkości udziału.

W myśl art. 16 ust. 2 analizowanej ustawy, ulga, o której wyżej mowa, przysługuje osobom, które łącznie spełniają następujące warunki:

1.  spełniają wymogi określone w art. 4 ust. 4;
2.  nie są właścicielami innego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość bądź będąc nimi przeniosą własność budynku lub lokalu na rzecz zstępnych, Skarbu Państwa lub gminy w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
3.  nie przysługuje im spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub wynikające z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawo do domu jednorodzinnego lub prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym, a w razie dysponowania tymi prawami przekażą je zstępnym lub przekażą do dyspozycji spółdzielni, w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
4.  nie są najemcami lokalu lub budynku lub będąc nimi rozwiążą umowę najmu w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
5.  będą zamieszkiwać będąc zameldowanymi na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku i nie dokonają jego zbycia przez okres 5 lat:
    1.  od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego - jeżeli w chwili złożenia zeznania lub zawarcia umowy darowizny nabywca mieszka i jest zameldowany na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku,
    2.  od dnia zamieszkania potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku - jeżeli nabywca zamieszka i dokona zameldowania na pobyt stały w ciągu roku od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że zasadniczym celem ustawodawcy jest zwolnienie bliskich spadkodawcy od obciążeń podatkowych z tytułu nabycia nieruchomości mieszkaniowej, gdy nie dysponują innym mieszkaniem czy domem i będą mieszkać w uzyskanej nieruchomości przez 5 lat.

Jednakże, w myśl postanowień art. 16 ust. 7 omawianej ustawy, nie stanowi podstawy do wygaśnięcia decyzji lub ustalenia zobowiązania podatkowego:

1.  zbycie udziału w budynku lub lokalu mieszkalnym stanowiącym odrębną nieruchomość, albo spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego na rzecz innego ze spadkobierców lub obdarowanych, albo
2.  zbycie budynku lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (udziału w budynku lub lokalu), albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), jeżeli było ono uzasadnione koniecznością zmiany warunków lub miejsca zamieszkania, a przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży na nabycie innego budynku lub lokalu mieszkalnego (udziału w budynku lub lokalu) albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), albo budowę innego budynku lub lokalu nastąpiło w całości w okresie dwóch lat od dnia zbycia i łączny okres zamieszkiwania w zbytym i nabytym budynku lub lokalu, potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały, wynosi 5 lat.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 18 września 2007 r. Wnioskodawczyni nabyła spadek po matce w postaci wkładu mieszkaniowego na lokal spółdzielczy o wartości 186.624,00. Decyzją z dnia 07.02.2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowił nie ustalać zobowiązania z tytułu nabycia praw do spadku po zmarłej 13 marca 2007 roku matce z uwagi na zastosowanie ulgi zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5a oraz art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn w związku ze złożeniem przez Wnioskodawczynię oświadczenia w dniu 21.01.2008 r. o spełnieniu warunków wynikających z ww. przepisów. Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu 07.02.2008 r. wydał zaświadczenie warunkowe w którym na podstawie akt spadkowych stwierdził, że spadek po zmarłej matce został zgłoszony majątek spadkowy w postaci wkładu mieszkaniowego na lokal spółdzielczy, od nabycia spadku podatek się nie należy – wobec czego ze strony Naczelnik Urzędu Skarbowego nie ma przeszkód do ujawnienia praw majątkowych, zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 28 lipca 1983 roku o podatku od spadków i darowizn. Na podstawie art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn warunek zawieszający obowiązuje przez okres 5 lat tj. do dnia 21.01.2013 roku. Jako członek Spółdzielni Mieszkaniowej zapisanej w jej rejestrze członków przysługiwało Wnioskodawczyni oraz jej mężowi na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej – spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego. Aktem notarialnym z dnia 23.10.2008 r. Wnioskodawczyni wraz z mężem dokonała przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego.

Prawo do zwolnienia od podatku zawarte w art. 4 pkt 5a) uważa się za zachowane wyłącznie w przypadku przeniesienia przez spółdzielnię własności tego lokalu na nabywcę. Utratę ulgi powoduje zatem przeniesienie własności lokalu lub jego części na rzecz innej osoby niż nabywca. Takie same konsekwencje powoduje rozszerzenie na ten przedmiot wspólności majątkowej małżeńskiej, w efekcie czego spółdzielnia przeniosła własność lokalu na Wnioskodawczynię i jej męża. W konsekwencji nabywca odziedziczonego wkładu, tj. Wnioskodawczyni utraciła prawo do ulgi w dniu przeniesienia przez spółdzielnię własności tego lokalu na Wnioskodawczynię i jej małżonka.

Reasumując, należy stwierdzić, iż Wnioskodawczyni nie zachowała prawa do ulgi podatkowej, bowiem po przeprowadzeniu postępowania spadkowego oraz wydaniu decyzji potwierdzającej ulgę zawartą w art. 4 ust. 1 pkt 5a oraz art. 16 ustawy o podatku od spadków i darowizn, Spółdzielnia dokonała przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, nabytego przez Wnioskodawczynię w drodze spadku, na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego na rzecz Wnioskodawczyni i małżonka. Wobec tego bezprzedmiotowa jest ocena prawnopodatkowa zdarzenia, którym jest zbycie lokalu – przez obojga małżonków w kontekście art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.