Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP1/443-633b/10/AJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2010-09-27
Teza: Zakres dokumentowania rozliczeń dokonywanych pomiędzy uczestnikami konsorcjum.
Słowa kluczowe: faktura; konsorcjum; noty
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106m; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106o; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106p; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106q

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 12 maja 2010 r. (data wpływu 1 lipca 2010 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie dokumentowania rozliczeń dokonywanych pomiędzy uczestnikami konsorcjum – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 1 lipca 2010 roku został złożony wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie dokumentowania rozliczeń dokonywanych pomiędzy uczestnikami konsorcjum.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

Spółka jest polską firmą budowlaną ze 100% udziałem kapitału niemieckiego. W ostatnim czasie, w celu pozyskania kontraktu budowlanego na terytorium Polski, Spółka zawiązała konsorcjum z jedną z niemieckich spółek komandytowych (Partnerem), wchodzącą w skład tego samego niemieckiego koncernu budowlanego, co Spółka. Liderem konsorcjum reprezentującym uczestników konsorcjum wobec Zamawiającego i osób trzecich została Spółka (Lider), niemiecka spółka komandytowa zaś została Partnerem konsorcjum. Partner nie posiada na terenie Polski stałego miejsca prowadzenia działalności i nie jest zarejestrowany jako czynny podatnik podatku od towarów i usług. Umowa z Zamawiającym została zawarta przez obu uczestników konsorcjum.

Zgodnie z umową konsorcjum Lider Konsorcjum działa w imieniu własnym oraz w imieniu i na rzecz pozostałych Partnerów jako całości, oraz wszystkich jego Partnerów z osobna, i jest upoważniony do wykonywania czynności faktycznych i prawnych wobec Zamawiającego, w tym do zaciągania zobowiązań oraz w szczególności do:

*   realizacji kontraktu, łącznie z przekazywaniem drugiemu Partnerowi płatności otrzymywanych od Zamawiającego przypadających na jego rzecz;
*   zawarcia umów w imieniu i na rzecz obu Partnerów, związanych z realizacja kontraktu, których nie mogą zawrzeć wszyscy Partnerzy, jako strona takiej umowy po uzyskaniu akceptacji jej treści przez Partnera;
*   przekazywania Zamawiającemu wniosków i dokumentów przekazywanych przez obu Partnerów, w oparciu o warunki Kontraktu;
*   opracowania harmonogramu dyrektywnego na podstawie harmonogramów opracowanych i dostarczonych przez, obu Partnerów;
*   występowania w imieniu i na rzecz Partnerów w sprawach ewentualnych robót dodatkowych i zamiennych;
*   otrzymywania instrukcji w imieniu i na rzecz wszystkich Partnerów;
*   wnoszenia środków zaskarżenia określonych stosownymi przepisami (w szczególności przewidzianych ustawą Prawo Zamówień Publicznych).

Ponadto w zawartej Umowie Konsorcjum strony określiły, iż:

(…)

1.  Partnerzy postanawiają, iż roboty (prace) wynikające i/lub związane z przedmiotem Kontraktu, zrealizują w oparciu o określony poniżej system podziału procentowego pomiędzy Partnerów wartości tych robót (prac ).
2.  Partnerzy ustalają, iż udział w zysku i stracie i w ogólnej wartości robót wynikających i/lub związanych z przedmiotem Kontraktu oraz w kosztach z nimi związanych, są (będą) podzielone w następujący sposób:

1.  Partner - 1% wartości robót będących przedmiotem Kontraktu,
2.  Lider - 99 % wartości robót będących przedmiotem Kontraktu.
3.  Zysk lub strata każdego z Partnerów wynikać będzie z kosztów i wpływów z tytułu realizacji przydzielonych robót wszystkim Partnerom (…).

Poza tym, Strony pomiędzy sobą ustaliły, iż Lider będzie fakturował do Zamawiającego całą wartość wykonanych robót, a Partner będzie obciążał Lidera na podstawie noty obciążeniowej 1% przerobu przypadającego na niego zgodnie z umową Konsorcjum. W zamian za przekazane przez Lidera wynagrodzenie przypadające Partnerowi, zgodnie z regulacjami umowy konsorcjum, Partner nie będzie wykonywał w ramach umowy konsorcjum żadnych usług na rzecz Lidera. Lider będzie zawierał również wszystkie umowy z podwykonawcami i dostawcami, ujmując i rozliczając w swoich księgach całość kosztów związanych z zakupami od nich i odliczając VAT od tych zakupów. Następnie na koniec każdego okresu, w którym wykazywana jest u Lidera sprzedaż do Zamawiającego, Lider na podstawie noty obciążeniowej będzie obciążał zbiorczo Partnera 1% wszystkich zaewidencjonowanych na danym zadaniu kosztów. Kwoty wynikające z wystawionych na Lidera faktur za wykonane usługi i dokonane zakupy w związku z realizacją kontraktu, w wysokości 1% dotyczącego Partnera Konsorcjum, nie stanowią kosztów uzyskania przychodów u Lidera.

Poza powyższym, Partner będzie na podstawie osobnych umów z Liderem dostarczał, dla potrzeb wykonywanego kontraktu, personel oraz sprzęt, za który będzie wystawiał faktury dla Lidera na zasadach przewidzianych dla podwykonawców i dostawców. Wynagrodzenie Partnera z tytułu dostarczanych towarów i wykonywanych usług na rzecz Lidera jest płatne tym samym na podstawie odrębnych ustaleń i nie jest regulowane w umowie konsorcjum.

Zgodnie ze złożoną ofertą, niezależnie od zapisów umowy konsorcjum, Partnerzy będą wspólnie, niepodzielnie i solidarnie odpowiadać przed Zamawiającym za całość podjętych zobowiązań w ramach realizacji przedmiotu Kontraktu t.j. za wykonanie Kontraktu zgodnie z jego warunkami i postanowieniami.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy udział w kosztach realizacji kontraktu przenoszony przez Lidera na Partnera, t.j. 1% zaewidencjonowanych na koniec okresu, w którym wykazywana jest sprzedaż do Zamawiającego, kosztów w księgach Lidera, może zostać udokumentowany notami księgowymi czy fakturami VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, dokonanie rozliczenia kosztów pomiędzy stronami umowy Konsorcjum nie jest świadczeniem usługi na rzecz konsorcjantów, tym samym Spółka nie dokonuje sprzedaży. Brak więc podstaw do wystawienia faktury. W takim przypadku dokumentem służącym obciążenia Partnera 1% przypadających na niego kosztów, będzie nota księgowa wystawiona przez Lidera. Wnioskodawca wskazuje, iż takie stanowisko znajduje potwierdzenie w interpretacji indywidualnej Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach sygn. IBPP1/443-97/09/AS z dnia 15 kwietnia 2009 roku.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy, przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Przez świadczenie usług – w myśl art. 8 ust. 1 powołanej ustawy – rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7(…).

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2).

Umowa konsorcjum nie występuje ani w prawie cywilnym, ani podatkowym, jednakże zawieranie takich porozumień jest dopuszczalne w ramach swobody umów. Stosownie do art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

Konsorcjum jest umową gospodarczą co najmniej dwóch przedsiębiorców, zawartą w celu realizacji wspólnego przedsięwzięcia, dla odniesienia wspólnych korzyści, przy jednoczesnej solidarnej odpowiedzialności wykonawców (konsorcjantów) za wykonanie umowy – z zakresu prawa zamówień publicznych. Wspólne przedsięwzięcia charakteryzuje to, że jego uczestnicy są związani ustaleniami umownymi, które mogą dotyczyć różnych kwestii, zgodnie z zasadą swobody umów wyrażoną w art. 3531 Kodeksu cywilnego, np.: zasad reprezentacji, sposobu rozliczeń danego przedsięwzięcia, podziału robót, udziału w zyskach i stratach itp.

Zatem celem zawiązania konsorcjum jest najczęściej wspólne działanie w realizacji konkretnego przedsięwzięcia gospodarczego, które ze względu na potencjał finansowy lub też szeroki zakres przedmiotowy przekracza możliwość jednego podmiotu. Umowa konsorcjum z reguły wiąże podmioty na czas określony, najczęściej oznaczony osiągnięciem celu, do którego zostało powołane. Podmioty tworzące konsorcjum zachowują niezależność w działaniach nieobjętych umową zaś w działaniach konsorcjum realizują wspólną politykę finansową objętą porozumieniem. Konsorcjum zwykle nie jest spółką prawa handlowego, nie posiada osobowości prawnej, nie jest odrębnym podmiotem gospodarczym, nie musi więc być rejestrowane.

Zawarcie umowy o wspólne przedsięwzięcie gospodarcze – umowy konsorcjum – nie ma na celu powstania nowego swoistego podmiotu gospodarczego, lecz stanowi porozumienie stron w zakresie realizacji wspólnego celu gospodarczego. A zatem, przedsiębiorcy działający w ramach konsorcjum są odrębnymi podatnikami podatku VAT. Podatnikiem nie jest i nie może być natomiast samo konsorcjum.

Zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy, podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

Przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów – art. 2 pkt 22 ustawy.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż od zapisów umowy zależy, czy członkowie konsorcjum świadczą usługi na rzecz Lidera i mają obowiązek wystawić faktury VAT, czy usług tych nie świadczą i nie mają prawa wystawić faktur.

Z opisanego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, iż Wnioskodawca będący podatnikiem podatku od towarów i usług, zawarł umowę konsorcjum, w której pełni rolę Lidera. Wnioskodawca – Lider, reprezentuje uczestników konsorcjum wobec Zamawiającego i osób trzecich działa w imieniu własnym oraz w imieniu i na rzecz pozostałych Partnerów jako całości, oraz wszystkich jego Partnerów z osobna, i jest upoważniony, zgodnie z umową konsorcjum, do wykonywania czynności faktycznych i prawnych wobec Zamawiającego, w tym do zaciągania zobowiązań. Wnioskodawca będzie zawierał również wszystkie umowy z podwykonawcami i dostawcami. W umowie ustalono, iż Wnioskodawca jako Lider, będzie wystawiał wszystkie faktury na Zamawiającego z tytułu robót wykonywanych przez Konsorcjum. Zysk lub strata każdego z Partnerów wynikać będzie z kosztów i wpływów z tytułu realizacji przydzielonych robót wszystkim Partnerom. Podział przychodów i kosztów pomiędzy Liderem i Partnerem odbywa się w odpowiedniej proporcji, która zgodnie z zawartą umową, stanowi udział ww. podmiotów w przychodach i kosztach Konsorcjum. Partner będzie obciążał Wnioskodawcę na podstawie noty obciążeniowej 1% przerobu przypadającego na niego zgodnie z umową Konsorcjum. W zamian za przekazane przez Wnioskodawcę wynagrodzenie przypadające Partnerowi, zgodnie z regulacjami umowy konsorcjum, Partner nie będzie wykonywał w ramach umowy konsorcjum żadnych usług na jego rzecz. Wnioskodawca ujmuje i rozlicza w swoich księgach całość kosztów związanych z zawartymi umowami z dostawcami i podwykonawcami, odliczając z tego tytułu podatek naliczony. Wnioskodawca, na koniec każdego okresu rozliczeniowego, obciąża na podstawie noty zbiorczo Partnera 1% wszystkich zaewidencjonowanych na danym zadaniu kosztów.

Ponadto, poza postanowieniami zawartymi w umowie konsorcjum, Partner będzie na podstawie odrębnych umów z Wnioskodawcą dostarczał, dla potrzeb wykonywanego kontraktu, personel oraz sprzęt, za który będzie wystawiał faktury na zasadach przewidzianych dla podwykonawców i dostawców.

Mając na uwadze opis stanu faktycznego w odniesieniu do obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa stwierdzić należy, iż czynności obejmujące wzajemne rozliczenia finansowe pomiędzy Wnioskodawcą – Liderem a Partnerem, dotyczące przenoszenia kosztów Konsorcjum, w świetle art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy nie są odpłatnym świadczeniem usług w celu realizacji umowy, zatem jako niepodlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie powinny być dokumentowane fakturą VAT, lecz innym dowodem księgowym np. notą księgową.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, ul. Staromłyńska Nr 10, 70-561 Szczecin, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.