Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP2/443-999/12-5/JW
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2013-01-04
Teza: opodatkowanie podatkiem VAT usług cash
Słowa kluczowe: cash pooling; uczestnicy; usługi-usługi finansowe; zarządzanie; zwolnienie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 1 października 2012 r. (data wpływu 3 października 2012 r.) uzupełnionym w dniu 18 października 2012 r. (data wpływu 22 października 2012 r.) oraz uzupełnionym w dniu 21 grudnia 2012 r. (data wpływu 24 grudnia 2012 r.) na wezwanie tut. Organu z dnia 18 grudnia 2012 r. doręczone Stronie w dniu 20 grudnia 2012r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania usług zarządzania płynnością finansową (cash pooling) – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 3 października 2012 r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania usług zarządzania płynnością finansową (cash pooling). Przedmiotowy wniosek został uzupełniony pismem z dnia 17 października 2012 r. (data wpływu 22 października 2012 r.) oraz pismem z dnia 21 grudnia 2012 r. (data wpływu 24 grudnia 2012 r.).

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca, w celu poprawy efektywności zarządzania zasobami finansowymi, rozważa skorzystanie (wraz z innymi podmiotami należącymi do tej samej grupy kapitałowej) z oferowanej przez banki tzw. usługi cash poolingu, czyli kompleksowej usługi zarządzania płynnością finansową. Usługa ta, polegająca na odpowiednim wykorzystaniu sumy dziennych sald (zarówno dodatnich, jak i ujemnych) na rachunkach bankowych uczestników byłaby świadczona w oparciu o jeden z poniżej opisanych modeli.

Model I - cash pooling z subrogacją

Wnioskodawca przystąpi, wraz z innymi podmiotami z grupy kapitałowej Spółki (dalej: „Uczestnicy Systemu”), jako uczestnik, do Systemu Zarządzania Środkami Pieniężnymi w Grupie Rachunków (dalej: „System”). Pod tą nazwą handlową będzie oferowana wspomniana powyżej usługa wspólnego zarządzania płynnością finansową czyli cash pooling (dalej: „Cash pooling” lub „Usługa”). Przystąpienie do Systemu nastąpi w efekcie zawarcia przez Spółkę, z bankiem mającym siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: ,,Bank”), Umowy Systemu Zarządzania Środkami Pieniężnymi w Grupie Rachunków (dalej: ,,Umowa”). Umowa ta będzie umową wielostronną i zostanie zawarta pomiędzy Bankiem a spółkami z grupy kapitałowej Wnioskodawcy (Uczestnicy Systemu oraz tzw. Koordynujący). Uczestnicy Systemu będą zarejestrowanymi podatnikami podatku VAT, posiadającymi siedziby działalności gospodarczej na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.

Celem zawarcia Umowy jest nabywanie przez Wnioskodawcę i innych Uczestników Systemu usługi należącej do zakresu usług bankowych, polegającej na umożliwieniu przez Bank grupie kapitałowej bardziej efektywnego, codziennego zarządzania środkami pieniężnymi i kredytami oraz korzystania przez poszczególne spółki z grupy ze wspólnej płynności finansowej grupy kapitałowej.

Przed rozpoczęciem korzystania z Usługi, Uczestnicy Systemu otworzą w Banku rachunki rozliczeniowe (dalej: „Rachunki Główne” lub „Grupa Rachunków”). Następnie Bank przyzna Uczestnikom Systemu dzienne limity zadłużenia na ich Rachunkach Głównych (dalej: ,,Limit Zadłużenia”). W ramach Umowy, jeden z Uczestników Systemu, pełnić będzie dodatkowo funkcję tzw. Koordynującego, tj. będzie posiadać w Banku oprócz Rachunku Głównego również rachunek dodatkowy (dalej: „Rachunek Pomocniczy Koordynującego”).

Zgodnie z Umową, rozliczenia dokonywane pomiędzy poszczególnymi Uczestnikami Systemu (w tym Koordynującym), w ramach Systemu, wykorzystywać będą instytucję przewidzianą treścią art. 518 § 1 pkt 3 Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. 64.16.93 ze zm., dalej: „Kodeks Cywilny”), skutkującą tzw. subrogacją tj. wstąpieniem w miejsce zaspokojonego wierzyciela.

Usługa będzie się opierała o bilansowanie (tj. zerowanie) sald na prowadzonych przez Bank Rachunkach Głównych Uczestników Systemu z wykorzystaniem Rachunku Głównego Koordynującego. Bilansowanie sald dokonywane będzie na koniec każdego dnia roboczego z chwilą postawienia w wymagalność Limitów Zadłużenia przyznanych przez Bank Uczestnikom Systemu. Oznacza to, iż przy wykorzystaniu wskazanego powyżej mechanizmu prawnego Koordynujący dokonywał będzie spłaty wobec banku wymagalnych sald zadłużenia wszystkich Uczestników Systemu z tytułu wykorzystania przez nich Limitów Zadłużenia, wykorzystując dostępne dodatnie salda Rachunków Głównych, a Uczestnicy Systemu dokonywali będą spłaty wymaganego zadłużenia Koordynującego wobec Banku. W efekcie zastosowania instytucji subrogacji, Uczestnikom Systemu, których dodanie saldo Rachunku Głównego zostanie wykorzystane do spłaty salda zadłużenia innego Uczestnika Systemu, przysługiwało będzie względem niego roszczenie, obciążone stosownymi odsetkami.

Umowa przewiduje, iż w ramach Usługi, następnego dnia roboczego, dokonywane mogą być automatyczne transfery zwrotne, czyli powrót do stanu sald na Rachunkach Głównych z końca poprzedniego dnia roboczego funkcjonowania Systemu.

Odsetki od sald dodatnich zgromadzonych na Rachunkach Głównych poszczególnych Uczestników Systemu będą naliczane na bazie dziennej, natomiast ich płatność przez/do poszczególnych Uczestników Systemu (w tym Koordynującego) będzie dokonywana jednorazowo w okresie rozliczeniowym (miesięcznym). W przypadku realizacji przez Bank w ramach Usługi automatycznych transferów zwrotnych, wysokość odsetek należnych poszczególnym Uczestnikom Systemu kalkulowana będzie przez Bank. Jednocześnie Bank, na bazie dziennej, naliczał będzie odsetki debetowe/kredytowe od dziennych niespłaconych sald ujemnych na Rachunkach Głównych poszczególnych Uczestników Systemu.

Podsumowując, w ramach kompleksowej Usługi Bank będzie wykonywał na koniec każdego dnia roboczego w szczególności następujące czynności:

1.  jeżeli suma sald dodatnich i ujemnych wszystkich Rachunków Głównych jest ujemna, Bank obciąży Rachunek Pomocniczy Koordynującego i uzna Rachunek Główny Koordynującego kwotą wartości bezwzględnej sumy algebraicznej sald wszystkich Rachunków Głównych. Natomiast, jeżeli suma sald dodatnich i ujemnych wszystkich Rachunków Głównych jest dodatnia Bank uzna Rachunek pomocniczy Koordynującego i obciąży Rachunek Główny Koordynującego sumą algebraiczną sald wszystkich Rachunków Głównych;
2.  jeżeli którykolwiek z Uczestników Systemu wykorzystujących Limit Zadłużenia nie spłaci w całości przed końcem dnia roboczego, Limitu Zadłużenia zaciągniętego przez tego Uczestnika Systemu, wówczas Bank obciąży Rachunek Główny Koordynującego kwotami niespłaconymi Bankowi przez któregokolwiek lub wszystkich Uczestników Systemu wykorzystujących Limit Zadłużenia;
3.  jeżeli po wykonaniu czynności opisanych powyżej Rachunek Główny Koordynującego będzie wykazywał ujemne saldo, wówczas Bank obciąży wszystkie Rachunki Główne wykazujące salda dodatnie kwotami niespłaconymi Bankowi przez Koordynującego.

Ponadto, na podstawie zawartej Umowy, Koordynujący upoważniony zostanie przez pozostałych Uczestników Systemu do wykonywania w ich imieniu czynności administracyjnych związanych ze świadczeniem przez Bank Usługi:

*   podpisania z Bankiem - w imieniu Uczestników Systemu i innych podmiotów - aneksu do Umowy, na mocy którego inne podmioty staną się Uczestnikami Systemu;
*   wyłączenia Rachunku z Systemu w imieniu tegoż Uczestnika Systemu poprzez złożenie zawiadomienia skierowanego do Banku;
*   zmiany lub zastępowania treści zleceń lub załączników do Umowy pod warunkiem uzyskania uprzedniej pisemnej zgody Banku;
*   negocjowania z Bankiem wysokości oprocentowania, które Bank będzie stosował odpowiednio w przypadku dodatnich i ujemnych sald na wszystkich Rachunkach Głównych;
*   negocjowania z Bankiem wysokości opłat i kosztów związanych z niniejszą Umową;
*   reprezentowania Uczestników Systemu we wszelkich sprawach dotyczących Umowy, oraz do podpisywania stosownych aneksów w tym zakresie.

Zgodnie z zawartą Umową, za świadczenie przedmiotowej usługi Cash poolingu Bank będzie otrzymywał od Spółki oraz pozostałych Uczestników Systemu wynagrodzenie.

Model II - cash pooling bez subrogacji

Wnioskodawca, wraz z innymi podmiotami z grupy kapitałowej Spółki (dalej: ,,Uczestnicy Konsolidacji”) zawrze z Bankiem Umowę w Sprawie Konsolidacji Sald (dalej: ,,Umowa Konsolidacji”). Pod tą nazwą handlową oferowana będzie usługa wspólnego zarządzania płynnością finansową czyli cash pooling (dalej: „Cash pooling” lub „Usługa”). Umowa ta będzie umową wielostronną i zostanie zawarta pomiędzy Bankiem a Uczestnikami Konsolidacji. Uczestnicy Konsolidacji będą zarejestrowanymi podatnikami podatku VAT, posiadającymi siedziby działalności gospodarczej na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.

Celem zawarcia Umowy Konsolidacji jest nabywanie przez Wnioskodawcę i innych Uczestników Konsolidacji usługi należącej do zakresu usług bankowych, polegającej na umożliwieniu przez Bank grupie kapitałowej bardziej efektywnego, codziennego zarządzania środkami pieniężnymi i kredytami oraz korzystania przez poszczególne spółki z grupy ze wspólnej płynności finansowej całej grupy kapitałowej.

Przed rozpoczęciem korzystania z Usługi, Wnioskodawca, jak i pozostali Uczestnicy Konsolidacji otworzą w Banku rachunki rozliczeniowe (dalej: „Rachunki Konsolidowane”).

Następnie, Spółka oraz pozostali Uczestnicy Konsolidacji zawrą z Bankiem wspomnianą Umowę Konsolidacji, na podstawie której bank przyzna Uczestnikom Konsolidacji indywidualne dostępne limity salda (dalej: „Limit Salda”), tj. maksymalne możliwe ujemne wartości dla Rachunku Konsolidowanego. W ramach Umowy Konsolidacji, utworzony zostanie również rachunek konsolidujący (dalej: „Rachunek Konsolidujący”), wykorzystywany do świadczenia przez Bank Usługi, która polegała będzie na transferze całości lub części sald z poszczególnych Rachunków Konsolidowanych właśnie na Rachunek Konsolidujący. Transfer ten dokonywany będzie na ustaloną tzw. Godzinę Transakcji Konsolidacji Salda. Salda ujemne występujące na Rachunkach Konsolidowanych zostaną spłacone do końca dnia w całości, w drodze przeprowadzenia konsolidacji, tj. z wykorzystaniem sald dodatnich innych Rachunków Konsolidowanych. W przypadku salda dodatniego lub ujemnego Rachunku Konsolidującego, stosowne odsetki należeć będą do wskazanego w Umowie Konsolidacji Rachunku Konsolidującego.

Środki na Rachunku Konsolidującym oraz na Rachunkach Konsolidowanych oprocentowane będą zgodnie z zasadami obowiązującymi w umowach właściwych dla prowadzenia poszczególnych rachunków.

Podsumowując, w ramach kompleksowej Usługi Bank będzie wykonywał na koniec każdego dnia roboczego w szczególności następujące czynności:

1.  przeniesienie na Rachunek Konsolidujący środków pieniężnych pozostających na koniec dnia roboczego na poszczególnych Rachunkach Konsolidowanych;
2.  przeniesienie z Rachunku Konsolidującego środków pieniężnych na Rachunki Konsolidowane, które wykazały saldo ujemne - do wysokości tych sald.

Ponadto, na podstawie zawartej Umowy Konsolidującej, jeden z Uczestników Konsolidacji upoważniony zostanie przez pozostałych Uczestników Konsolidacji do wykonywania w ich imieniu czynności administracyjnych związanych ze świadczeniem przez Bank Usługi:

*   podpisania z Bankiem - w imieniu Uczestników Konsolidacji i innych podmiotów - aneksu do Umowy Konsolidacyjnej, na mocy którego inne podmioty staną się Uczestnikami Konsolidacji;
*   zamknięcia Rachunku Konsolidowanego w imieniu odpowiedniego Uczestnika Konsolidacji poprzez złożenie właściwego zawiadomienia skierowanego do Banku, które Bank musi otrzymać nie później niż na 30 dni przed datą planowanego zamknięcia Rachunku Konsolidowanego i pod warunkiem wykonania przez odpowiedniego Uczestnika Konsolidacji zobowiązań wynikających z Umowy Konsolidacyjnej;
*   zmiany lub zastępowania treści załącznika do Umowy Konsolidacyjnej pod warunkiem uzyskania uprzedniej pisemnej zgody Banku;
*   uzgadniania z Bankiem wysokości oprocentowania, które Bank będzie stosował odpowiednio w przypadku dodatnich i ujemnych sald na wszystkich Rachunkach Konsolidowanych; oraz
*   reprezentowania Uczestników Konsolidacji we wszelkich sprawach dotyczących Umowy Konsolidacyjnej, oraz do podpisywania stosowych aneksów w tym zakresie.

Zgodnie z zawartą Umową Konsolidacyjną, za świadczenie Usługi Bank będzie otrzymywał wynagrodzenie, a szczegółowe mechanizmy rozliczeń z tytułu dodatnich/ujemnych sald pomiędzy Uczestnikami Konsolidacji zawarte będą w dodatkowej umowie o zarządzaniu płynnością.

W uzupełnieniu wniosku z dnia 21 grudnia 2012 r. (data wpływu 24 grudnia 2012 r.) Wnioskodawca wskazał, iż:

Spółka przystąpi do umów dotyczących zarządzania płynnością finansową (zarówno w Modelu I - cash pooling z subrogacją jak i Modelu II - cash pooling bez subrogacji) jako Uczestnik a nie Koordynujący.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy opisane powyżej czynności (Model I przedstawiony w opisie zdarzenia przyszłego) wykonywane na podstawie Umowy, należy dla celów VAT traktować jako elementy świadczonej przez Bank kompleksowej usługi zarządzania płynnością finansową, zwolnionej od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy o VAT ?
2.  Czy opisane powyżej czynności (Model II przedstawiony w opisie zdarzenia przyszłego) wykonywane na podstawie Umowy Konsolidacji, należy dla celów VAT traktować jako elementy świadczonej przez Bank kompleksowej usługi zarządzania płynnością finansową, zwolnionej od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy o VAT ?
3.  Czy biorąc pod uwagę charakter usługi cash poolingu z subrogacją (Model I przedstawiony w opisie zdarzenia przyszłego) realizowane przez Wnioskodawcę obowiązki wynikające z zawartej Umowy nie stanowią odpłatnego świadczenia usług na rzecz Banku lub innych Uczestników Systemu, w rozumieniu ustawy o VAT ?
4.  Czy biorąc pod uwagę charakter usługi cash poolingu bez subrogacji (Model II przedstawiony w opisie zdarzenia przyszłego) realizowane przez Wnioskodawcę obowiązki wynikające z zawartej Umowy Konsolidacji nie stanowią odpłatnego świadczenia usług na rzecz Banku lub innych Uczestników Systemu, w rozumieniu ustawy o VAT ?

Stanowisko Wnioskodawcy,

Ad. 1.

Zdaniem Wnioskodawcy, opisane powyżej czynności (Model I przedstawiony w opisie zdarzenia przyszłego), wykonywane na podstawie Umowy, należy dla celów VAT traktować jako elementy świadczonej przez Bank kompleksowej usługi zarządzania płynnością finansową, zwolnionej od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy o VAT.

Ad. 2.

Zdaniem Wnioskodawcy, opisane powyżej czynności (Model II przedstawiony w opisie zdarzenia przyszłego), wykonywane na podstawie Umowy Konsolidacji, należy dla celów VAT traktować jako elementy świadczonej przez Bank kompleksowej usługi zarządzania płynnością finansową, zwolnionej od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy o VAT.

Ad. 3.

Zdaniem Wnioskodawcy, biorąc pod uwagę charakter usługi cash poolingu z subrogacją (Model I przedstawiony w opisie zdarzenia przyszłego) realizowane przez Wnioskodawcę obowiązki wynikające z zawartej Umowy nie stanowią odpłatnego świadczenia usług na rzecz Banku lub innych Uczestników Systemu, w rozumieniu ustawy o VAT.

Ad. 4.

Zdaniem Wnioskodawcy, biorąc pod uwagę charakter usługi cash poolingu bez subrogacji (Model II przedstawiony w opisie zdarzenia przyszłego) realizowane przez Wnioskodawcę obowiązki wynikające z zawartej Umowy Konsolidacji nie stanowią odpłatnego świadczenia usług na rzecz Banku lub innych Uczestników Systemu, w rozumieniu ustawy o VAT.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

Ad. 1 i 2

Zdaniem Wnioskodawcy, zarówno nabywana od banku usługa cash poolingu z subrogacją (Model I) jak i usługa cash poolingu bez subrogacji (Model II) powinna zostać uznana na gruncie przepisów ustawy o VAT za kompleksową usługę podlegającą zwolnieniu od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy o VAT.

Przepis art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT stanowi, że zwolnieniu od opodatkowania VAT podlegają „usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę”.

Przepis art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT stanowi, że zwolnieniu od opodatkowania VAT podlegają „usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług”.

Ponadto, stosownie do art. 43 ust. 15 ustawy o VAT, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41 oraz w ust. 13 ustawy o VAT, nie mają zastosowania do czynności ściągania długów, w tym factoringu; usług doradztwa oraz usług w zakresie leasingu.

Biorąc pod uwagę powyższe, należy zauważyć, że wśród wyżej wymienionych usług wyłączonych ze zwolnienia od VAT nie ma usług o charakterze tożsamym lub zbliżonym do zakresu usługi cash poolingu (zarządzania płynnością finansowa). Jednocześnie analiza charakteru czynności faktycznie wykonywanych przez Bank w ramach świadczenia usług cash poolingu (zarówno w modelu z subrogacją jak i bez subrogacji) prowadzi do konkluzji, iż czynności te zawierają się zarówno w dyspozycji pkt 38 jak i pkt 40 art. 43 ust. 1 ustawy o VAT, tj:

*   z jednej strony, w ramach usługi cash poolingu Bank udziela uczestnikom kredytu (odpowiednio Limit Zadłużenia w modelu z subrogacją lub Limit Salda w modelu bez subrogacji) i tym samym świadczy na ich rzecz usługę określoną w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, a jednocześnie
*   Bank prowadzi oraz dokonuje rozliczeń w zakresie rachunków poszczególnych uczestników (odpowiednio Grupa Rachunków w modelu z subrogacją lub Konta Konsolidowane w modelu bez subrogacji) czym świadczy na ich rzecz usługę określoną w art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT.

W świetle powyższego, w ocenie Wnioskodawcy, świadczenie przez Bank usług wspólnego zarządzania płynnością finansową (cash pooling z subrogacją lub cash pooling bez subrogacji) stanowić będzie na gruncie ustawy o VAT świadczenie zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 oraz 40 ustawy o VAT. W rezultacie, Wnioskodawca nabywając analizowane usługi, bez względu na wybrany przez siebie model (tj. Model I z subrogacją lub Model II bez subrogacji) nabywać będzie usługi zwolnione od podatku VAT.

Przedstawiony przez Spółkę pogląd znajduje również uzasadnienie w licznych interpretacjach indywidualnych wydanych w analogicznych stanach faktycznych.

Przykładowo, w interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 27 czerwca 2011 r. (sygn. IPPP3/443-420/11-4/KC), organ stwierdził, że „usługi zarządzania płynnością finansową świadczone w ramach opisanego systemu cash-poolingu będą podlegały zwolnieniu od podatku od towarów i usług, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy”.

Analogiczne stanowisko zostało zaprezentowane również w innych interpretacjach prawa podatkowego wydanych na gruncie obowiązujących obecnie przepisów np.:

*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2011 r. (sygn. IPPP1/443-883/11-3/AW),
*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 20 czerwca 2011 r. (sygn. IPPP3/443-472/11-4/LK),
*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 6 kwietnia 2011 r. (sygn. ILPP4/443-171/11-4/ISN).

Podsumowując, w ocenie Wnioskodawcy, nabywane przez Spółkę usługi cash poolingu (cash pooling z subrogacją (Model I) oraz cash pooling bez subrogacji (Model II)) powinny być traktowane na gruncie przepisów ustawy o VAT jako usługi zwolnione od VAT.

Ad. 3 i 4

Zdaniem Wnioskodawcy, Spółka jako nabywca (a więc beneficjent) usługi cash poolingu świadczonej przez Bank (zarówno w Modelu I z subrogacją jak i Modelu II bez subrogacji), w związku z realizacją postanowień wynikających odpowiednio z Umowy lub Umowy Konsolidacji, nie będzie wykonywała czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. Wszystkie czynności wykonywane w ramach Umowy lub Umowy Konsolidacji w związku z zarządzaniem płynnością finansową będą się składały na kompleksową usługę, świadczoną w całości i wyłącznie przez Bank na rzecz poszczególnych Uczestników Systemu, w tym Wnioskodawcy.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu VAT podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług (…). Stosownie do art. 8 ustawy VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy VAT (…).

Zgodnie z Umową lub Umową Konsolidacji, Bank będzie świadczył na rzecz uczestników cash poolingu czynności składające się łącznie na jedną kompleksową usługę zarządzania płynnością finansową. Wszystkie działania Banku podejmowane będą w celu realizacji podstawowej funkcji Umowy lub Umowy Konsolidacji, jaką jest zarządzanie płynnością finansową spółek z grupy kapitałowej, do której należy m.in. Wnioskodawca.

W tym miejscu Spółka podnosi, iż cash pooling, będąc usługą finansową oferowaną przez banki, nie doczekał się w Polsce kompleksowego uregulowania prawnego. Istnieje, co prawda przepis art. 93a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. 02.72.665) (dalej: „Prawo Bankowe”), który odnosi się do oferowanych przez banki podatkowym grupom kapitałowym umów o skonsolidowane oprocentowanie.

Przepis ten ma jednak bardzo ograniczony zakres zastosowania, gdyż dotyczy wyłącznie:

*   tzw. cash poolingu wirtualnego („notional”), w którym nie dochodzi do rzeczywistych przepływów środków pomiędzy rachunkami uczestników a rachunkiem koordynującego;
*   podatkowych grup kapitałowych.

Taki stan rzeczy powoduje, iż w przypadku cash poolingu świadczonego na rzecz grup kapitałowych niestanowiących podatkowej grupy kapitałowej, należy posiłkować się przepisami ogólnymi prawa cywilnego, bankowego i dewizowego, a więc w szczególności przepisami o rachunkach bankowych, przelewach, poręczeniach, subrogacji i tajemnicy bankowej.

Brak uregulowania instytucji cash poolingu w prawie polskim powoduje konieczność kształtowania jej w oparciu o treść art. 3531 Kodeksu Cywilnego. Przepis ten statuuje zasadę swobody umów, zwaną zasadą swobody kontraktowania. Zgodnie z tą zasadą strony mogą ukształtować treść umowy, a także wybrać kontrahenta według swego uznania, byleby treść stosunku prawnego lub jego cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, zasadom współżycia społecznego, ani przepisom ustawy o charakterze bezwzględnie wiążącym.

Jak wskazane zostało powyżej, usługi cash poolingu, będące przedmiotem wniosku, nie doczekały się kompleksowego uregulowania prawnego. Należy jednak zauważyć, iż kwestie te wielokrotnie były przedmiotem opinii klasyfikacyjnych wydawanych przez organy statystyczne. Zgodnie z treścią tych opinii, w przypadku czynności wykonywanych w ramach cash poolingu usługa świadczona jest przez ten podmiot, który organizuje operacje przepływów środków pieniężnych, zaś pozostałe podmioty uczestniczące w dokonywanych operacjach finansowych za pośrednictwem podmiotu organizującego przepływy, są jedynie odbiorcami usługi.

Powyższe znajduje potwierdzenie m.in. w interpretacji indywidualnej z dnia 7 września 2009 r. (sygn. IPPP1/443-676/09-2/AW) wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, w której stwierdzono: „Czynności wykonywane przez Spółkę na podstawie umowy, umożliwiające Bankowi dokonanie odpowiednich transferów środków finansowych w ramach struktury cash poolingu nie stanowią odrębnego świadczenia przez Spółkę usług w rozumieniu art. 8 ustawy, lecz jedynie elementy pomocnicze, konieczne dla efektywnego wyświadczenia przez Bank usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową. Uwzględniając przedstawiony opis stanu faktycznego oraz powołane powyżej przepisy prawa należy stwierdzić, że w odniesieniu do usługi cash poolingu podatnikiem, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy nie będzie Spółka”.

Sposób kwalifikacji cash poolingu przez organy podatkowe pozostaje taki sam również w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2011 r. (tj. od momentu, gdy klasyfikacja statystyczna nie jest główną wytyczną przy klasyfikowaniu usług dla celów podatku VAT).

Przykładowo w interpretacji z dnia 13 września 2011 r. (nr IPPP3/443-883/11-5/JF) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie stwierdził: „Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Spółka wraz z innymi uczestnikami, zamierza skorzystać z usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową (cash pooling) obsługiwanej przez bank. Z tytułu świadczenia wskazanej usługi bank będzie otrzymywać od uczestników systemu Cash poolingu wynagrodzenie. Biorąc pod uwagę cechy charakterystyczne zaprezentowanej umowy cash-poołingu należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie w roli usługodawcy będzie występował bank, który wykonywał będzie wszystkie czynności wchodzące w skład kompleksowej usługi bankowej, jaką jest Cash pooling i z tytułu wykonywania tej usługi będzie otrzymywał wynagrodzenie”.

Analogiczne stanowisko znajduje się również w innych interpretacjach wydawanych przez Dyrektorów Izb Skarbowych, działających z upoważnienia Ministra Finansów. Przykładowo wskazać tu można na interpretacje indywidualne wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w dniu 26 października 2011 r. (nr IPPP3/443-1046/11-7/JF), w dniu 28 czerwca 2011 r. (nr IPPP1-443-603/11-4/EK) oraz w dniu 6 kwietnia 2011 r. (nr IPPP1-443-33/11- 2/BS), interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 7 lipca 2011 r. (nr ITPP2/443-604a/11/RS), czy też interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 11 stycznia 2011 r. (nr ILPP1/443-1103/10-2/AW).

Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Wnioskodawcy czynności wykonywane przez Wnioskodawcę w ramach realizacji postanowień Umowy (cash poołing z subrogacją) lub Umowy Konsolidacji (cash poołing bez subrogacji) nie będą powodować konieczności uznania Wnioskodawcy za podatnika w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji indywidualnej.

Ponadto, tutejszy Organ podatkowy informuje, iż w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych wydane zostanie odrębne rozstrzygnięcie.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.