Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB3/423-22/08/PS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2008-04-01
Teza: 1. Czy partycypacje zwrotne w kosztach budowy mieszkań wpłacane w 2007 roku w trybie art. 29a ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego nie stanowią przychodów podatkowych w świetle art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych? 2. Czy partycypacje zwrotne w kosztach budowy mieszkań wpłacane w przyszłości w trybie art. 29a ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego nie stanowią przychodów podatkowych w świetle art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych? 3. Czy partycypacje zwrotne w kosztach budowy mieszkań wpłacane w przyszłości w trybie art. 29 ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego nie stanowią przychodów podatkowych w świetle art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych? 4. Czy partycypacje bezzwrotne w kosztach budowy mieszkań wpłacone w przyszłości w trybie art. 29 ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego nie stanowią przychodów podatkowych w świetle art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
Słowa kluczowe: partycypacja; przychód; towarzystwo-Towarzystwo Budownictwa Społecznego (TBS)
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2-art. 12

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 10 stycznia 2008 r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia przychodu dotyczącego wpłat z tytułu partycypacji w kosztach budowy lokali przez przyszłych najemców tych lokali:

*   **jest prawidłowe** w zakresie otrzymanych na podstawie art. 29a ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego wpłat w 2007 roku, stanowiących partycypacje zwrotne w kosztach budowy mieszkań,
*   **jest prawidłowe** w zakresie otrzymanych w przyszłości na podstawie art. 29a ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego wpłat, stanowiących partycypacje zwrotne w kosztach budowy mieszkań,
*   **jest prawidłowe** w zakresie otrzymanych w przyszłości na podstawie art. 29 ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego wpłat, stanowiących partycypacje zwrotne w kosztach budowy mieszkań,
*   **jest prawidłowe** w zakresie otrzymanych w przyszłości na podstawie art. 29 ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego wpłat z tytułu partycypacji bezzwrotnych w kosztach budowy mieszkań.

UZASADNIENIE

W dniu 14 stycznia 2008 r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia przychodu dotyczącego wpłat z tytułu partycypacji w kosztach budowy lokali przez przyszłych najemców tych lokali.

**W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.**

Spółka zawarła umowy o partycypacje w kosztach budowy mieszkań w trybie art. 29a ustawy o niektórych forach budownictwa mieszkaniowego. Wpłaty od przyszłych najemców wpływały na konto Podatnika w 2007 roku, których nie zaliczono do przychodów podatkowych. W przyszłych okresach Spółka zamierza postąpić identycznie w przypadku takich partycypacji zwrotnych. Ponadto Spółka ma również zamiar zawrzeć umowy partycypacyjne w kosztach budowy mieszkań w trybie art. 29 ww. ustawy, zarówno o charakterze zwrotnym, jak i bezzwrotnym. Partycypacje zwrotne i bezzwrotne Spółka zamierza potraktować jako przychód niepodatkowy.

**W związku z powyższym zadano następujące pytania.**

1.  Czy partycypacje zwrotne w kosztach budowy mieszkań wpłacane w 2007 roku w trybie art. 29a ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego nie stanowią przychodów podatkowych w świetle art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
2.  Czy partycypacje zwrotne w kosztach budowy mieszkań wpłacane w przyszłości w trybie art. 29a ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego nie stanowią przychodów podatkowych w świetle art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
3.  Czy partycypacje zwrotne w kosztach budowy mieszkań wpłacane w przyszłości w trybie art. 29 ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego nie stanowią przychodów podatkowych w świetle art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
4.  Czy partycypacje bezzwrotne w kosztach budowy mieszkań wpłacone w przyszłości w trybie art. 29 ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego nie stanowią przychodów podatkowych w świetle art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?

Zdaniem Towarzystwa partycypacje zwrotne wpłacone na podstawie art. 29 i art. 29a ww. ustawy nie stanowią przychodu podatkowego na podstawie art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, gdyż jest to dla przyjmującego zobowiązanie wobec wpłacającego, które nie ma charakteru przysporzenia majątkowego trwałego, definitywnego i bezzwrotnego, a tylko takie byłyby przychodami podatkowymi. W wymiarze ekonomicznym umowę o partycypację zawartą w tym trybie można przyrównać do kaucji, tzn. w momencie zwracania kwota zwrócona ponad kwotę otrzymaną stanowi koszt zwracającego, a poniżej kwoty otrzymanej – przychód. W następnych latach Spółka ma zamiar postąpić identycznie w sytuacjach opisanych powyżej, a także w przypadku otrzymania partycypacji zwrotnej w trybie art. 29 ustawy.

Partycypacje bezzwrotne otrzymane w trybie art. 29 ustawy Podatnik zamierza traktować jako przychód niepodatkowy na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 6a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, lecz do kosztów uzyskania przychodów nie zaliczy tej części odpisów z tytułu zużycia środków trwałych, która odpowiada poniesionym wydatkom na ich wytworzenie zwróconym podatnikowi w formie bezzwrotnych partycypacji zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 48 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

**W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.**

Zasady działania towarzystw budownictwa społecznego określone zostały w rozdziale 4 ustawy z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1070 ze zm.). Zgodnie z art. 23 ust. 1 powołanej ustawy towarzystwa budownictwa społecznego mogą być tworzone w formie:

1.  spółek z ograniczoną odpowiedzialnością,
2.  spółek akcyjnych,
3.  spółdzielni osób prawnych.

Z treści art. 27 ust. 1 cytowanej ustawy wynika z kolei, iż przedmiotem działania towarzystwa jest budowanie domów mieszkalnych i ich eksploatacja na zasadach najmu.

Towarzystwo może również:

1.  nabywać budynki mieszkalne,
2.  przeprowadzać remonty i modernizację obiektów przeznaczonych na zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych na zasadach najmu,
3.  wynajmować lokale użytkowe znajdujące się w budynkach towarzystwa,
4.  sprawować na podstawie umów zlecenia zarząd budynkami mieszkalnymi i niemieszkalnymi niestanowiącymi jego własności, z tym że powierzchnia zarządzanych budynków niemieszkalnych nie może być większa niż powierzchnia zarządzanych budynków mieszkalnych,
5.  prowadzić inną działalność związaną z budownictwem mieszkaniowym i infrastrukturą towarzyszącą (art. 27 ust. 2 ww. ustawy).

Art. 29 ust. 1 tej ustawy stanowi, że pracodawca, działając w celu uzyskania lokali mieszkalnych dla swoich pracowników, a także osoby prawne mające interes w uzyskaniu lokali mieszkalnych przez wskazane przez nie osoby trzecie mogą zawierać z towarzystwem umowy w sprawie partycypacji w kosztach budowy tych lokali. Zgodnie natomiast z art. 29 ust. 2 ustawy powiat, gmina lub związek międzygminny, działając w celu podnajmowania lokali mieszkalnych osobom fizycznym, może zawierać z towarzystwem umowy w sprawie partycypacji w kosztach budowy lokali mieszkalnych, których będzie najemcą. Pracodawcy, a także inne osoby, które zawarły z towarzystwem umowę w sprawie partycypacji w kosztach budowy lokali mieszkalnych, z wyłączeniem umów, o których mowa w ust. 2, mogą bez zgody towarzystwa dokonywać przeniesienia praw i obowiązków wynikających z tych umów na rzecz wskazanych przez siebie najemców (art. 29 ust. 4).

Z przepisu art. 29a cytowanej ustawy wynika z kolei, iż osoba fizyczna może zawrzeć z towarzystwem umowę w sprawie partycypacji w kosztach budowy lokalu mieszkalnego, którego będzie najemcą. Kwota partycypacji w kosztach budowy lokalu mieszkalnego uzyskana od osób, o których mowa w ust. 1, nie może przekroczyć 30% kosztów budowy tego lokalu (art. 29a ust. 2). W przypadku zakończenia najmu i opróżnienia lokalu kwota partycypacji, o której mowa w ust. 1, podlega zwrotowi najemcy nie później niż w terminie 12 miesięcy od dnia opróżnienia lokalu. W dniu zwrotu kwota partycypacji powinna odpowiadać kwocie stanowiącej odsetek aktualnej wartości odtworzeniowej lokalu równy udziałowi wniesionej przez najemcę kwoty partycypacji w kosztach budowy lokalu (art. 29a ust. 3). W przypadku gdy umowa najmu uzależnia termin zwrotu kwoty partycypacji od zawarcia umowy najmu danego lokalu z następnym najemcą, zwrot kwoty partycypacji następuje z dniem zawarcia tej umowy, jednak nie później niż w terminie, o którym mowa w ust. 3.

Kwestę przychodów podatkowych reguluje natomiast art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 54 poz. 654 ze zm.), zgodnie z którym przychodami są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, jak również inne, nie wymienione szczegółowo w ustawie zdarzenia, których skutkiem jest przyrost majątku podatnika. Bez znaczenia również jest źródło pochodzenia tych środków. Należy zatem zauważyć, iż z samej istoty podatku dochodowego wynika, że jest on ciężarem publicznoprawnym od przyrostu majątkowego (dochodu), a zatem przychodem może być tylko ta wartość, która definitywnie wchodzi do majątku podatnika. W związku z powyższym, użyty w cytowanym wyżej przepisie termin „otrzymane” należy rozumieć jako uzyskane definitywnie. Zatem jako przychody podatkowe kwalifikowane są jedynie bezzwrotne przysporzenia majątkowe.

Ad. 1, 2, 3)

Z przedstawionych okoliczności wynika, iż Spółka zawarła umowy o zwrotne partycypacje w kosztach budowy mieszkań w trybie art. 29a ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. W wyniku zawartych umów na konto Towarzystwa w 2007 roku wpływały już wpłaty partycypacyjne od przyszłych najemców, które, jak informuje Jednostka, będą również wpłacane w przyszłości. Ponadto Spółka ma zamiar zawrzeć umowy partycypacyjne o charakterze zwrotnym w kosztach budowy mieszkań, w trybie art. 29 ww. ustawy.

Mając zatem na względzie przedstawione okoliczności jak i powołane przepisy art. 29 i art. 29a ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego stwierdzić należy, iż co do zasady kwoty partycypacyjne wpłacane towarzystwu budownictwa społecznego przez przyszłych najemców mają charakter zwrotny. W związku z powyższym powyższe kwoty wpłacone w 2007 roku, jak i te, które zostaną wpłacone w przyszłości, w związku treścią art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie stanowią przychodu dla celów tego podatku w momencie ich wpłacenia, z uwagi, iż nie mają definitywnego charakteru przysporzenia majątkowego. Ewentualny przychód podatkowy powstanie w momencie rozliczenia tych kwot w związku zakończeniem najmu i opróżnieniem lokalu przez osobę fizyczną.

Ad. 4)

Z treści wniosku wynika również, iż Spółka w latach następnych otrzymywać będzie kwoty, stanowiące bezzwrotne partycypacje w kosztach budowy lokali mieszkalnych na podstawie art. 29 ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego.

Zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 6a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych do przychodów nie zalicza się zwróconych innych wydatków nie zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów.

Z treści art. 16 ust. 1 pkt 48 wynika z kolei, iż nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dokonywanych, według zasad określonych w art. 16a-16m, od tej części ich wartości, która odpowiada poniesionym wydatkom na nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie tych środków lub wartości niematerialnych i prawnych, odliczonym od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym albo zwróconym podatnikowi w jakiejkolwiek formie.

Stwierdzić należy zatem, że jeżeli Jednostka będzie dokonywała odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych (wybudowanych lokali) i zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 48 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie zaliczy do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych dotyczących tych lokali w tej części, która odpowiada zwróconym wydatkom na wybudowanie tych lokali w formie bezzwrotnej partycypacji, to stosownie do art. 12 ust. 4 pkt 6a tej ustawy nie wystąpi u Spółki przychód podatkowy z tytułu otrzymanych bezzwrotnych partycypacji w kosztach budowy lokali mieszkalnych.

Złożenie przez Wnioskodawcę fałszywego oświadczenia, że elementy stanu faktycznego objęte wnioskiem o wydanie interpretacji w dniu złożenia wniosku nie są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej oraz że w tym zakresie sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej powoduje, iż niniejsza interpretacja indywidualna nie wywołuje skutków prawnych (art. 14b § 4 ustawy – Ordynacja podatkowa).

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.