Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB4/415-731/12-4/JK3
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2012-12-05
Teza: Zakres opodatkowania odszkodowania
Słowa kluczowe: nieruchomości; odszkodowania; podział; zakup
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana przedstawione we wniosku z dnia 29.08.2012 r. (data wpływu 03.09.2012 r.) oraz uzupełnieniu z dnia 14.11.2012 r. (data nadania 14.11.2012 r., data wpływu 16.11.2012 r.) na wezwanie z dnia 29.10.2012 r. Nr IPPB4/415-731/12-2/JK3 (data nadania 29.10.2012 r., data doręczenia 09.11.2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania odszkodowania– **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 03.09.2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania odszkodowania.

Z uwagi na braki formalne, pismem Nr IPPB4/415-731/12-2/JK3 z dnia 29.10.2012 r. (data nadania 29.10.2012 r., data doręczenia 09.11.2012 r.) tut. Organ wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia przedmiotowego wniosku poprzez doprecyzowanie przedstawionego we wniosku stanu faktycznego.

Pismem z dnia 14.11.2012 r. (data nadania 14.11.2012 r., data wpływu 16.11.2012 r.) Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

W dniu 11 stycznia 1996 r. Wnioskodawca oraz Piotr M. jako współwłaściciele, zakupionej przez nich w dniu 30 grudnia 1993 r. nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka Nr Ew. 35/2, uregulowanej w księdze wieczystej Nr XXX, wystąpili z wnioskiem o jej podział. Podział został zatwierdzony decyzją Wójta Gminy.. W wyniku podziału została wydzielona działka Nr ew. 35/9, przeznaczona pod drogę publiczną, która z mocy prawa przeszła na własność gminy (uregulowana w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy).

Zgodnie z art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami za działki gruntu, wydzielone pod drogi publiczne, przysługuje odszkodowanie. Strony nie doszły do porozumienia w tym zakresie. Wysokość odszkodowania w kwocie 120.872,00 zł dla każdego ze współwłaścicieli ustalił Starosta decyzją z 27 maja 2011 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę - decyzja z dnia 25 sierpnia 2011 r. wydana wskutek odwołania Wójta Gminy.

W dniu 10 maja br. Wójt Gminy dokonał zapłaty odszkodowania w wysokości ustalonej decyzją Starosty .

Przed przejęciem nieruchomości przez Gminę nie było prowadzone postępowanie wywłaszczeniowe. Nieruchomość przeszła na własność Gminy z mocy prawa wskutek wydzielenia działki przeznaczonej pod drogę publiczną. Odszkodowanie zostało wypłacone na podstawie art. 98 ust. 3 i art. 129 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102 poz. 651). Zgodnie z art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne gminne przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem a właściwym organem. Jednak z uwagi na to, że Gmina R. i właściciele nie doszli w tym zakresie do porozumienia, na podstawie art. 129 ustawy o gospodarce nieruchomościami, odszkodowanie zostało ustalone przez Starostę P. według zasad i trybu obowiązującego przy wywłaszczaniu nieruchomości.

Cena nabycia nieruchomości była niższa od wysokości uzyskanego odszkodowania o co najmniej 50%. Cena nabycia przez Wnioskodawcę udziału w nieruchomości przejętej przez Gminę, w przeliczeniu ze starej waluty, wynosiła ok. 11.053 zł i stanowiła niespełna 10% wysokości uzyskanego odszkodowania.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy przychód uzyskany z tytułu odszkodowania za działkę gruntu wydzieloną pod drogę publiczną, która z mocy prawa przeszła na własność gminy w wyniku podziału nieruchomości podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawcy, przedmiotowy przychód wolny jest od podatku. Mieści się bowiem w dyspozycji przepisu art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stosownie do którego wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami, nie dotyczy to przypadków, gdy właściciel nieruchomości, o której mowa w zdaniu pierwszym, nabył jej własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z generalną zasadą wyrażoną w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10, w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 20 ust. 1 cytowanej ustawy, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Jednakże na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ww. ustawy zwolnione z opodatkowania są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami; nie dotyczy to przypadków, gdy właściciel nieruchomości, o której mowa w zdaniu pierwszym, nabył jej własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu.

Z pierwszego zdania zacytowanego przepisu wynika, że podstawowym warunkiem uprawniającym do skorzystania z tego zwolnienia jest, aby uzyskany przychód z tytułu odszkodowania lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości był wypłacany stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami.

Natomiast w zdaniu drugim analizowanego przepisu zawarte zostały warunki dodatkowe, według których zwolnienie to nie przysługuje, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

1.  nabycie nieruchomości nastąpiło w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego lub jej odpłatnym zbyciem,
2.  cena jej nabycia była o co najmniej 50% niższa od wysokości odszkodowania lub ceny zbycia.

Zasady dotyczące ograniczenia lub pozbawienia praw do nieruchomości oraz przekazywania nieruchomości na cele publiczne i związanych z tym odszkodowań, reguluje ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ).

Zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych.

Natomiast w myśl ust. 3 art. 98 ww. ustawy, za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.

W związku z wywłaszczeniem (czy to w ramach postępowania wywłaszczeniowego, czy to w związku z podziałem nieruchomości) własność nieruchomości przechodzi z dotychczasowego właściciela na inny podmiot (Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego). Możliwe jest również przejście, względnie ustanowienie, na nieruchomości innych praw. Następuje to za odszkodowaniem. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3, art. 106 ust. 1 i art. 124-126.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż Wnioskodawca zakupił na współwłasność w dniu 30 grudnia 1993 r. nieruchomość. W wyniku podziału nieruchomości została wydzielona działka Nr ew. 35/9, przeznaczona pod drogę publiczną, która z mocy prawa przeszła na własność gminy.

Przed przejęciem nieruchomości przez Gminę nie było prowadzone postępowanie wywłaszczeniowe. Nieruchomość przeszła na własność Gminy z mocy prawa wskutek wydzielenia działki przeznaczonej pod drogę publiczną. W dniu 10 maja br. Wójt Gminy. dokonał zapłaty odszkodowania w wysokości ustalonej decyzją Starosty. Odszkodowanie zostało ustalone przez Starostę według zasad i trybu obowiązującego przy wywłaszczaniu nieruchomości. Przedmiotowe odszkodowanie zostało wypłacone na podstawie art. 98 ust. 3 i art. 129 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Odnosząc obowiązujące unormowania prawne do przedstawionego stanu faktycznego stwierdzić należy, że wypłacone Wnioskodawcy w 2011 r. na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami odszkodowanie – stanowi dla niego przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednakże przychód ten – na mocy art. 21 ust. 1 pkt 29 tej ustawy – jest zwolniony od opodatkowania. Spełnione zostały bowiem warunki, uprawniające do skorzystania z ww. zwolnienia, tj. Wnioskodawca uzyskał przychód w związku z przejściem gruntu przeznaczonego na drogi publiczne na rzecz jednostki samorządu terytorialnego – na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz nie został spełniony warunek dotyczący okresu sprzedaży (skutkujący niemożliwością zastosowania zwolnienia) – nabycie nieruchomości nastąpiło w okresie dłuższym niż 2 lata przed opisanym zdarzeniem.

Jeżeli przedstawiony we wniosku stan faktyczny różni się od stanu faktycznego występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Wnioskodawcy w zakresie dotyczącym rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.