Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/415-670/10/MM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2010-10-26
Teza: Czy dla skorzystania ze zwolnienia przedmiotowego z podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu otrzymania przez wolontariuszy kieszonkowego i comiesięcznego ryczałtu na wyżywienie, muszą oni przedstawić dokumenty finansowe, np. faktury VAT, rachunki, potwierdzające wydatkowanie otrzymanych na te cele środków?
Słowa kluczowe: wolontariat; wolontariusz; wyżywienie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 3-ust. 1; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 11; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 13 lipca 2010 r. (data wpływu 16 lipca 2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania kieszonkowego oraz kwot z przeznaczeniem na wyżywienie – **jest prawidłowe** – przy spełnieniu warunków przedstawionych w interpretacji.

UZASADNIENIE

W dniu 16 lipca 2010 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania kieszonkowego oraz kwot z przeznaczeniem na wyżywienie wypłacanych wolontariuszom.

Z uwagi na stwierdzone we wniosku braki formalne, pismem z dnia 14 października 2010 r. Nr ITPB2/415-670/10-2/MM wezwano Fundację do ich usunięcia. Wniosek uzupełniony został pismem z dnia 18 października 2010 r. (data wpływu 25 października 2010 r.) oraz pismem z dnia 25 października 2010 r.

W przedmiotowym wniosku oraz w jego uzupełnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca, działający jako Fundacja – organizacja pożytku publicznego - realizuje projekt Wolontariatu Europejskiego w ramach programu Unii Europejskiej „Młodzież w Działaniu”. Organizuje i koordynuje pracę wolontariuszy, w tym wolontariuszy europejskich – zgodnie z art. 42 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie - w różnych organizacjach goszczących oraz zajmuje się stroną finansową projektów. Zgodnie z umową finansową podpisaną z Narodową Agencją Programu „Młodzież w Działaniu” otrzymuje środki finansowe przyznane przez Wspólnotę Europejską, które zgodnie z budżetem są przeznaczane m.in. na comiesięczne kieszonkowe dla wolontariuszy i koszty goszczenia.

Celem programu „Młodzież w Działaniu” jest przezwyciężenie barier, uprzedzeń i stereotypów wśród młodych ludzi, wspieranie ich mobilności oraz promowanie aktywności obywatelskiej. „Młodzież w Działaniu” wspiera przedsięwzięcia, które mają pomóc w rozwoju osobowości młodych ludzi oraz nabywaniu nowych umiejętności. Wolontariat Europejski to Akcja umożliwiająca wolontariuszowi lub grupie wolontariuszy podjęcie pracy społecznej we wszystkich Krajach Programu i Sąsiedzkich Krajach Partnerskich. Wolontariat Europejski powstał po to, by wolontariusze mogli zdobywać kompetencje i umiejętności wpływające na ich rozwój osobisty i zawodowy przez doświadczenia związane z edukacją pozaformalną.

Wolontariusze wykonują świadczenia na rzecz Fundacji w zakresie Jej działalności statutowej, w szczególności w zakresie działalności pożytku publicznego i bezpośrednio realizują cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy.

Fundacja nie prowadzi działalności gospodarczej.

W ramach współpracy z innymi organizacjami i instytucjami Fundacja powierza wolontariuszom wykonywanie świadczeń na rzecz:

*   organów administracji publicznej, z wyłączeniem przez nie działalności gospodarczej, np. Ośrodki dla Cudzoziemców Ubiegających się o Nadanie Statusu Uchodźcy lub Azylu,
*   jednostek organizacyjnych podległych organom administracji publicznej lub nadzorowanych przez te organy, z wyłączeniem prowadzonej przez te jednostki działalności gospodarczej, np.: szkoły gimnazjalne i ponadgimnazjalne.

W ramach kosztów goszczenia Fundacja jest zobowiązana zapewnić wolontariuszom wyżywienie. Wysokość kieszonkowego wolontariuszy i kwoty przeznaczonej na wyżywienie są określane w porozumieniu o realizacji działań, zawartym pomiędzy Wnioskodawcą, wolontariuszem, organizacją wysyłającą wolontariusza i organizacją go goszczącą.

Świadczenia wypłacane wolontariuszom europejskim są zgodne z ustawą o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Środki na realizację tego programu pochodzą z Komisji Europejskiej na podstawie Decyzji nr 1719/2006/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 listopada 2006 r. ustanawiającej program „Młodzież w działaniu” na okres 2007-2013.

Do każdego projektu z udziałem wolontariuszy europejskich zawierana jest umowa finansowa pomiędzy Fundacją R. „Młodzież w Działaniu” z siedzibą w W., a Wnioskodawcą (beneficjentem). Oba te podmioty są reprezentowane zgodnie z zapisami w KRS.

Środki na realizację tego programu są bezpośrednio przekazywane Fundacji R. „Młodzież w Działaniu” przez Komisję Europejską. Wnioskodawca środki finansowe na realizację projektów Wolontariatu Europejskiego dostaje w dwojaki sposób (w zależności od zdolności finansowej organizacji), tj. w postaci:

*   zaliczki w wysokości 80% całkowitej maksymalnej kwoty grantu, płatność końcowa po rozliczeniu całego dofinansowania lub
*   zaliczki (transzy) w wysokości 40% całkowitej maksymalnej kwoty grantu; dalsza płatność zaliczkowa będzie mogła zostać dokonana po wykorzystaniu przez Beneficjenta co najmniej 70% poprzedniej transzy.

Zgodnie z informacją przekazaną przez Fundację R., środki na realizację przedmiotowych świadczeń nie zostały przyznane na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z innym państwem (państwami), organizacjami międzynarodowymi (organizacją międzynarodową) lub międzynarodowymi instytucjami finansowymi (międzynarodową instytucją finansową), przez Radę Ministrów, właściwego ministra, agencje rządowe (agencję rządową) lub agencje wykonawcze (agencję wykonawczą).

Porozumienie opiera się na mocy prawa wspólnotowego Unii Europejskiej.

Z informacji tej wynika również, że środki na realizację programu „Młodzież w Działaniu” są przekazywane Fundacji R. bezpośrednio przez Komisję Europejską, czyli nie podlegają ustawie o finansach publicznych.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

Czy dla skorzystania ze zwolnienia przedmiotowego z podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu otrzymania przez wolontariuszy kieszonkowego i comiesięcznego ryczałtu na wyżywienie, muszą oni przedstawić dokumenty finansowe, np. faktury VAT, rachunki, potwierdzające wydatkowanie otrzymanych na te cele środków?

Zdaniem Wnioskodawcy, występuje zwolnienie przedmiotowe z podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu otrzymania przez wolontariuszy kieszonkowego i ryczałtu na wyżywienie, a wolontariusze nie muszą przedstawiać dokumentów potwierdzających wydatkowanie otrzymanych na te cele środków. Odnosząc się do informacji uzyskanej od Narodowej Agencji Programu „Młodzież w Działaniu”, kieszonkowe przyznawane uczestnikom programów Komisji Europejskiej nie podlega opodatkowaniu, ponadto Wnioskodawca nie jest zobligowany do wymagania od wolontariuszy dokumentów potwierdzających poniesione koszty.

W związku z powyższym Wnioskodawca uważa, że wolontariusze nie muszą również dokumentować wydatków na wyżywienie, a wypłacony im ryczałt na ten cel podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe, przy spełnieniu warunków przedstawionych w interpretacji.

Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 z zm.), osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Natomiast stosownie do art. 3 ust. 2a tej ustawy, osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy).

Art. 4a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, iż przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

W sytuacji natomiast, gdy Rzeczpospolita Polska nie zawarła umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z państwem, w którym posiada miejsce zamieszkania osoba uzyskująca dochody w naszym kraju wówczas kwestię opodatkowania dochodów należy rozpatrywać tylko w oparciu o przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zatem wszelkie dochody podatnika, nie wymienione enumeratywnie w katalogu zwolnień przedmiotowych podlegają opodatkowaniu.

W art. 10 ust. 1 tej ustawy zostały określone źródła przychodu, w tym w pkt 9 tego artykułu wymienione zostały „inne źródła”.

Według art. 20 ust. 1 ww. ustawy, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca, działający jako Fundacja –organizacja pożytku publicznego - realizuje projekty Wolontariatu Europejskiego w ramach programu Unii Europejskiej „Młodzież w Działaniu”. Organizuje i koordynuje pracę wolontariuszy, w tym wolontariuszy europejskich w różnych organizacjach goszczących oraz zajmuje się stroną finansową projektu. Zgodnie z umową finansową podpisaną z Narodową Agencją Programu „Młodzież w Działaniu” otrzymuje środki finansowe przyznane przez Wspólnotę Europejską, które zgodnie z budżetem są przeznaczane m.in. na comiesięczne kieszonkowe dla wolontariuszy i koszty goszczenia.

Celem programu „Młodzież w Działaniu” jest przezwyciężenie barier, uprzedzeń i stereotypów wśród młodych ludzi, wspieranie ich mobilności oraz promowanie aktywności obywatelskiej. „Młodzież w Działaniu” wspiera przedsięwzięcia, które mają pomóc w rozwoju osobowości młodych ludzi oraz nabywaniu nowych umiejętności. Wolontariat Europejski to Akcja umożliwiająca wolontariuszowi lub grupie wolontariuszy podjęcie pracy społecznej we wszystkich Krajach Programu i Sąsiedzkich Krajach Partnerskich. Wolontariat Europejski powstał po to, by wolontariusze mogli zdobywać kompetencje i umiejętności wpływające na ich rozwój osobisty i zawodowy przez doświadczenia związane z edukacją pozaformalną.

Wolontariusze wykonują świadczenia na rzecz Fundacji w zakresie Jej działalności statutowej, w szczególności w zakresie działalności pożytku publicznego i bezpośrednio realizują cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy.

Fundacja nie prowadzi działalności gospodarczej.

W ramach współpracy z innymi organizacjami i instytucjami Fundacja powierza wolontariuszom wykonywanie świadczeń na rzecz:

*   organów administracji publicznej, z wyłączeniem przez nie działalności gospodarczej, np. Ośrodki dla Cudzoziemców Ubiegających się o Nadanie Statusu Uchodźcy lub Azylu,
*   jednostek organizacyjnych podległych organom administracji publicznej lub nadzorowanych przez te organy, z wyłączeniem prowadzonej przez te jednostki działalności gospodarczej, np.: szkoły gimnazjalne i ponadgimnazjalne.

W ramach kosztów goszczenia Fundacja jest zobowiązana zapewnić wolontariuszom wyżywienie. Wysokość kieszonkowego wolontariuszy i kwoty przeznaczonej na wyżywienie są określane w porozumieniu o realizacji działań, zawartym pomiędzy Wnioskodawcą, wolontariuszem, organizacją wysyłającą wolontariusza i organizacją go goszczącą.

Świadczenia wypłacane wolontariuszom europejskim są zgodne z ustawą o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Środki na realizację tego programu pochodzą z Komisji Europejskiej na podstawie Decyzji nr 1719/2006/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 listopada 2006 r. ustanawiającej program „Młodzież w działaniu” na okres 2007-2013.

Do każdego projektu z udziałem wolontariuszy europejskich zawierana jest umowa finansowa pomiędzy Fundacją Rozwoju Systemu Edukacji – Narodową Agencją Programu „Młodzież w Działaniu” z siedzibą w Warszawie, a Wnioskodawcą (beneficjentem). Oba te podmioty są reprezentowane zgodnie z zapisami w KRS.

Środki na realizację programu „Młodzież w Działaniu” są przekazywane Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji bezpośrednio przez Komisję Europejską, czyli nie podlegają ustawie o finansach publicznych.

Rozważając możliwość zwolnienia z opodatkowania przedmiotowych świadczeń wskazać należy, że na podstawie przepisu art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są dochody otrzymane przez podatnika, jeżeli:

1.  pochodzą od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych ze środków bezzwrotnej pomocy, w tym ze środków programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej i z programów NATO, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra, agencje rządowe lub agencje wykonawcze, w tym również w przypadkach gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy oraz
2.  podatnik bezpośrednio realizuje cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy; zwolnienie nie ma zastosowania do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca - bez względu na rodzaj umowy - wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem.

Aby można było skorzystać z ww. zwolnienia obie te przesłanki muszą zostać spełnione łącznie. Skoro jednak w przedstawionym stanie faktycznym – jak wynika z uzupełnienia wniosku – przedmiotowe świadczenia nie zostały przyznane na podstawie jednostronnej deklaracji, umów zawartych z innym państwem (państwami), organizacjami międzynarodowymi (organizacją międzynarodową) oraz międzynarodowymi instytucjami finansowymi (międzynarodową instytucją finansową), przez Radę Ministrów, właściwego ministra, agencje rządowe (agencję rządową) lub agencje wykonawcze (agencję wykonawczą), stwierdzić należy, ze środki wypłacone przez Wnioskodawcę wolontariuszom nie korzystają z tego zwolnienia, niezależnie od spełnienia przesłanki bezpośredniej realizacji celu programu przez wolontariuszy.

Do świadczeń wypłacanych przez Wnioskodawcę nie znajduje również zastosowania zwolnienie wynikające z art. 21 ust. 1 pkt 137 ww. ustawy, z którego wynika, że wolne od podatku dochodowego są środki finansowe otrzymane przez uczestnika projektu jako pomoc udzielona w ramach programu finansowanego z udziałem środków europejskich, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 oraz z 2010 r. Nr 28, poz. 146), gdyż jak wskazano w uzupełnieniu do wniosku, środki na realizacje programu „Młodzież w działaniu” nie podlegają ustawie o finansach publicznych.

Zwolnienie skierowane do wolontariuszy a dotyczące otrzymywanych przez nich świadczeń zostało uregulowane w art. 21 ust. 1 pkt 113 ww. ustawy. Przepis ten został zmieniony przez art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 146) i w nowym brzmieniu obowiązuje od dnia 12 marca 2010 r.

Z treści znowelizowanego przepisu wynika, iż wolna od podatku dochodowego jest wartość świadczeń otrzymanych przez wolontariuszy na podstawie ustawy o działalności pożytku publicznego.

Uwzględniając zatem powyższe w przedstawionym stanie faktycznym wartość świadczeń otrzymanych przez wolontariuszy w postaci kieszonkowego oraz kwot przeznaczonych na wyżywienie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych, stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 113, o ile wypłacone zostały na podstawie ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (Dz. U. Nr 98, poz. 873 ze zm.).

Wskazać przy tym należy, że powołany przepis nie uzależnia prawa do zwolnienia przedmiotowego, od tego, czy wolontariusze udokumentują wydatkowanie otrzymanych środków na określone cele. Wobec powyższego dla celów niniejszego zwolnienia nie muszą oni przedstawiać Wnioskodawcy dokumentów finansowych, z których wynika fakt wydatkowania tychże środków.

Niezależnie jednak od powyższego w niniejszej sprawie zaznaczyć należy, że tutejszy organ wydając interpretację dokonuje wykładni wyłącznie przepisów prawa podatkowego, natomiast obowiązek prowadzenia i przechowywania w takich przypadkach stosownej dokumentacji może wynikać z przepisów innych aniżeli przepisy prawa podatkowego.

Końcowo podkreślić również należy, że w sytuacji gdy Wnioskodawca przedmiotowe świadczenia wypłaca wolontariuszom, którzy nie posiadają miejsca zamieszkania dla celów podatkowych w Polce, dochód przez nich uzyskiwany na terytorium Polski w pierwszej kolejności podlega regulacjom umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, ul. H. Sienkiewicza 84, 15-950 Białystok po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.