Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/415-36/11/HK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2011-04-18
Teza: Czy wnioskodawczyni jako opiekunowi prawnemu sprawującemu opiekę nad pełnoletnim, całkowicie ubezwłasnowolnionym bratem przysługuje prawo skorzystania z ulgi prorodzinnej?
Słowa kluczowe: dzieci i młodzież; ulga-ulga prorodzinna; zasiłki
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z dnia 11 stycznia 2011r. (data wpływu do tut. Biura – 17 stycznia 2011r.), uzupełnionym w dniu 17 marca 2011r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości skorzystania z ulgi prorodzinnej - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17 stycznia 2011r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości skorzystania z ulgi prorodzinnej.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, dlatego pismem z dnia 04 marca 2011r. Znak: IBPB II/1/415-36/11/HK wezwano o jego uzupełnienie. W dniu 17 marca 2011r. wpłynęło uzupełnienie wniosku.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

W dniu 05 marca 2010r. wnioskodawczyni złożyła zeznanie podatkowe za 2009r. we właściwym Urzędzie Skarbowy i skorzystała z ulgi prorodzinnej w związku ze sprawowaniem opieki nad bratem.

Brat wnioskodawczyni urodził się z poważną wadą serca, wadą wymowy i niedorozwojem umysłowym. Gdy miał cztery i pół roku zmarła jego matka, a w wieku 10 lat zmarł ojciec. Od tego czasu wnioskodawczyni wychowuje go i opiekuje się nim. Przez jakiś czas w opiece pomagała jej siostra matki, u której brat był przez kilka lat w rodzinie zastępczej. W 1995r. roku zmarła siostra matki. W 1995r. decyzją właściwego Sądu Rodzinnego wnioskodawczyni została uznana prawnym opiekunem brata. Przez cały czas wnioskodawczyni opiekuje się bratem sama. Brat otrzymuje rentę rodzinną po matce zastępczej, rentę socjalną i dodatek pielęgnacyjny. Jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, niezdolną do samodzielnej egzystencji. Posiada grupę inwalidzką ustaloną przed szesnastym rokiem życia, gdyż jest kaleką. Brat zamieszkuje wspólnie z wnioskodawczynią. Wnioskodawczyni nieustannie zajmuje się bratem i gospodarstwem domowym.

Wnioskodawczyni stwierdziła, iż w związku z treścią ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dającą prawo do skorzystania z ulgi prorodzinnej nie tylko biologicznym rodzicom, ale również opiekunom prawnym skorzystała z tej ulgi.

Wnioskodawczyni została wezwana telefonicznie przez urząd skarbowy do dokonania korekty zeznania za 2009r. Właściwy urząd skarbowy zakwestionował prawo wnioskodawczyni do skorzystania z ulgi prorodzinnej za 2009r., powołując się na treść interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy Nr ITB2/415-272/10/BK (winno być: ITPB2/415-272/10/BK) z dnia 11 czerwca 2010r.

W treści uzupełnienia wniosku z dnia 14 marca 2011r. (wplyw do tut. BKIP – 17 marca 2011r.) wnioskodawczyni doprecyzowała stan faktyczny stwierdzają, iż ciąży na niej obowiązek alimentacyjny, w związku z tym co roku składa sprawozdanie w Sądzie Rodzinnym. Ze względu na liczne choroby brata, jego niepełnosprawność wnioskodawczyni wypełnia wszystkie obowiązki związane z opieką nad bratem.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy wnioskodawczyni jako opiekunowi prawnemu sprawującemu opiekę nad pełnoletnim, całkowicie ubezwłasnowolnionym bratem przysługuje prawo skorzystania z ulgi prorodzinnej?

Zdaniem wnioskodawczyni, powinna ona skorzystać z ulgi prorodzinnej.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Z dniem 01 stycznia 2009r. uregulowaniami art. 1 pkt 21 ustawy z dnia 06 listopada 2008r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008r. Nr 209, poz. 1316) zostały zmienione zasady odliczania ulgi z tytułu wychowywania dzieci, określone w treści art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 27f ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) - w brzmieniu wprowadzonym powyżej cyt. ustawą - od podatku dochodowego obliczonego zgodnie z art. 27, pomniejszonego o kwotę składki, o której mowa w art. 27b, podatnik ma prawo odliczyć kwotę obliczoną zgodnie z ust. 2 na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym:

1.  wykonywał władzę rodzicielską,
2.  pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało,
3.  sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.

W myśl art. 27f ust. 2 tejże ustawy, odliczeniu podlega kwota stanowiąca 1/6 kwoty zmniejszającej podatek (tj. w 2009r. 1.112,04 zł za cały rok), określonej w pierwszym przedziale skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, za każdy miesiąc kalendarzowy, w którym podatnik wykonywał władzę, pełnił funkcję albo sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1.

Odliczenie nie przysługuje, poczynając od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko:

1.  na podstawie orzeczenia sądu zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych,
2.  wstąpiło w związek małżeński.

Zgodnie z art. 27f ust. 3 powołanej ustawy w przypadku gdy w tym samym miesiącu kalendarzowym w stosunku do dziecka wykonywana jest władza, pełniona funkcja lub sprawowana opieka, o których mowa w ust. 1, każdemu z podatników przysługuje odliczenie w kwocie stanowiącej 1/30 kwoty obliczonej zgodnie z ust. 2 za każdy dzień sprawowania pieczy nad dzieckiem.

Z przepisu art. 27f ust. 4 wyżej cyt. ustawy wynika, że odliczenie dotyczy łącznie obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim. Kwotę tę mogą odliczyć od podatku w częściach równych lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej.

Według art. 27f ust. 5 ww. ustawy odliczenia dokonuje się w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1, podając liczbę dzieci i ich numery PESEL, a w przypadku braku tych numerów - imiona, nazwiska oraz daty urodzenia dzieci. Na żądanie organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej, podatnik jest obowiązany przedstawić zaświadczenia, oświadczenia oraz inne dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, w szczególności:

1.  odpis aktu urodzenia dziecka,
2.  zaświadczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka,
3.  odpis orzeczenia sądu o ustaleniu rodziny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą,
4.  zaświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły.

Natomiast art. 27f ust. 6 powyższej ustawy stanowi, że przepisy ust. 1-5 stosuje się odpowiednio do podatników utrzymujących pełnoletnie dzieci, o których mowa w art. 6 ust. 4 pkt 2 i 3, w związku z wykonywaniem przez tych podatników ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego oraz w związku ze sprawowaniem funkcji rodziny zastępczej. Przepisy art. 6 ust. 8 i 9 stosuje się odpowiednio do dzieci, o których mowa w ust. 1 i 6 (art. 27f ust. 7 powołanej ustawy).

Biorąc pod uwagę powyższe, uprawnionymi do skorzystania z ulgi za 2009r. są zatem podatnicy, którzy spełnili poniższe przesłanki tj.:

*   osiągali dochody opodatkowane wg skali podatkowej,
*   wykonywali władzę rodzicielską, pełnili funkcje opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało lub sprawowali opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą,
*   utrzymywali pełnoletnie dziecko w związku z wykonywaniem przez siebie ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego oraz w związku ze sprawowaniem funkcji rodziny zastępczej,
*   wykażą podatek (po odliczeniu składki na ubezpieczenia zdrowotne).

Oznacza to, że z ulgi mogą skorzystać podatnicy, którzy osiągają dochody opodatkowane według skali podatkowej. Do ulgi mają prawo również podatnicy opodatkowani zryczałtowanym podatkiem dochodowym lub podatnicy osiągający dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej, czy też z działów specjalnych produkcji rolnej opodatkowanych 19% podatkiem liniowym pod warunkiem, iż uzyskają w roku podatkowym także dochody opodatkowane według skali np. zasiłek chorobowy, dochody z najmu.

Przy czym warunkiem do skorzystania z ulgi z tytułu wychowywania dziecka jest również brak zastosowania w stosunku do dziecka przepisów:

*   art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
*   ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem najmu prywatnego,
*   ustawy z dnia 24 sierpnia 2006r. o podatku tonażowym.

Mając na uwadze treść art. 6 ust. 4 ww. ustawy w brzmieniu wprowadzonym ustawą z dnia 06 listopada 2008r. w art. 1 pkt 1 lit. b), które to brzmienie – zgodnie z art. 14 tej ustawy – ma zastosowanie do dochodów uzyskanych od 01 stycznia 2008r., oraz treści art. 27f ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stwierdzić należy, iż uprawnienie do ulgi związane jest z wychowywaniem przez podatnika – oprócz dzieci małoletnich, o których mowa w art. 27f ust. 1 ww. ustawy – również dzieci:

*   bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
*   do ukończenia 25 roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek oraz stawki podatku, określonych w pierwszym przedziale skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej.

Podkreślenia wymaga fakt, iż korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania.

W świetle powołanych powyżej przepisów należy zatem stwierdzić, że jak wynika z art. 27f ust. 1 ww. ustawy podatnik ma prawo odliczyć kwotę ulgi na każde małoletnie dziecko w stosunku do którego w roku podatkowym m.in. pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało. Natomiast art. 27f ust. 6 powyższej ustawy stanowi, że przepisy ust. 1-5 powołanego powyżej przepisu stosuje się odpowiednio do podatników utrzymujących pełnoletnie dzieci, o których mowa m.in. w art. 6 ust. 4 pkt 2 (dzieci bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną), w związku z wykonywaniem przez tych podatników ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego oraz w związku ze sprawowaniem funkcji rodziny zastępczej.

Zgodnie natomiast z art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że wnioskodawczyni od 1995 roku jest opiekunem prawnym swojego pełnoletniego brata. Brat otrzymuje rentę rodzinną po matce zastępczej, rentę socjalną i dodatek pielęgnacyjny. Jest osobą całkowicie ubezwłasnowolnioną, niezdolną do samodzielnej egzystencji. Posiada grupę inwalidzką ustaloną przed szesnastym rokiem życia. Brat zamieszkuje wspólnie z wnioskodawczynią. Jednocześnie na wnioskodawczyni ciąży obowiązek alimentacyjny wobec brata.

Wobec powyższego, jeżeli istotnie wnioskodawczyni w 2009r. utrzymywała całkowicie ubezwłasnowolnionego brata w związku z ciążącym na niej obowiązkiem alimentacyjnym, przysługiwała jej możliwość skorzystania z tzw. ulgi prorodzinnej w zeznaniu za 2009r.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Do wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej dołączono dokumenty. Należy jednak zauważyć, że wydając interpretacje w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów, nie przeprowadza postępowania dowodowego, w związku z czym nie jest obowiązany, ani uprawniony do ich oceny; jest związany wyłącznie opisem stanu faktycznego przedstawionym przez wnioskodawcę i jego stanowiskiem.

Odnosząc się natomiast do wskazanej przez wnioskodawczynię interpretacji indywidualnej należy stwierdzić, że została ona wydana w indywidualnej sprawie i nie jest wiążąca przy wydaniu przedmiotowej interpretacji, jednocześnie należy zauważyć, iż stanowisko w niej przedstawione, do którego odniósł się działający w imieniu Ministra Finansów Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, jest odmienne od stanowiska wnioskodawczyni. W interpretacji wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy wnioskodawczyni wskazała bowiem, iż przysługuje jej ulga z tytułu wychowywania dzieci ponieważ jest opiekunem prawnym siostry całkowicie ubezwłasnowolnionej. Stanowisko wnioskodawczyni uznano za nieprawidłowe bowiem, jak wskazano w uzasadnieniu, bycie opiekunem prawnym nie stanowi samoistnej przesłanki do skorzystania z ulgi prorodzinnej. W przypadku osób pełnoletnich, zgodnie z art. 27f ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, koniecznym jest utrzymywanie dziecka m.in. otrzymującego zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną w związku z wykonywaniem obowiązku alimentacyjnego.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie ul. Kraszewskiego 4a, 35-016 Rzeszów, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.