Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB3/423-193/11-2/JG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2011-05-04
Teza: Przychód podatkowy z tytułu wniesienia aportu.
Słowa kluczowe: akcja; aport; emisja; kapitał-kapitał zakładowy-podwyższenie kapitału zakładowego; kapitał-kapitał zapasowy; przychód; sprawozdania-sprawozdania finansowe; udział; wartość-wartość nominalna; wkład-wkłady niepieniężne
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2-art. 12; [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2-art. 14

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 2.03.2011 r. (data wpływu 7.03.2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie przychodu podatkowego z tytułu wniesienia aportu – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 7.03.2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie przychodu podatkowego z tytułu wniesienia aportu.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

K. S.A. („K. ”) jest polskim rezydentem podatkowym, tj. posiada siedzibę w Polsce i podlega obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania. W roku 2009 K. została właścicielem pakietu akcji spółki publicznej z siedzibą w Wielkiej Brytanii („Akcje”). Akcje zostały objęte przez K. w zamian za aport w postaci pakietu udziałów innej spółki kapitałowej, objętych uprzednio przez K. również w formie aportu. Transakcje aportowe doprowadziły do wykazania przychodu, który został wykazany w sprawozdaniu finansowym K. za 2009 r.

Akcjonariuszem większościowym K. jest spółka kapitałowa z siedzibą w Luksemburgu („I. ”). W ramach planowanej restrukturyzacji w obrębie tej samej grupy kapitałowej, K. rozważa wniesienie aportem Akcji do I. W tym celu I. ustanowiłaby nowe akcje w podwyższonym kapitale zakładowym i wydała je K. Należy zaznaczyć, iż kapitał zakładowy I. stanowi tylko nieznaczną część całego majątku I. , bowiem kapitały własne I. ponad stukrotnie przekraczają wartość samego kapitału zakładowego. Obecnie I. posiada dwóch akcjonariuszy.

W związku z powyższymi planami, wartość (cena) emisyjna akcji I. ustalona w zamian za wnoszony przez I. wkład niepieniężny (aport) w postaci Akcji, będzie musiała odbiegać swoją wartością od wartości nominalnej akcji wydawanych przez I. Taka sytuacja nie będzie niczym nadzwyczajnym, bowiem w praktyce rynkowej przy podwyższaniu kapitału zakładowego wartość nominalna nowych udziałów czy akcji prawie nigdy nie odpowiada ich wartości emisyjnej, co jest związane z tym, że spółka pragnie albo otrzymać premię emisyjną w zamian za dopuszczenie nowego udziałowca albo dlatego, że z uwagi na różnice w wartości nominalnej i wartości rynkowej dotychczasowych udziałów (akcji), wydanie nowych w relacji wartość nominalna równa wartości emisyjnej doprowadziłoby do sytuacji, w której nowy udziałowiec uzyskałby nieproporcjonalnie wysokie do wniesionego wkładu prawa w spółce (np. więcej praw głosu albo wyższe prawo do dywidendy). Dlatego właśnie w związku z tak dużą dysproporcją pomiędzy wartością majątku I., a wysokością jej kapitału zakładowego, wydanie I. nowych akcji w podwyższonym kapitale zakładowym po wartości nominalnej doprowadziłoby do uszczuplenia praw dotychczasowych akcjonariuszy w stosunku do majątku jaki przypadał na ich akcje przed podwyższeniem kapitału zakładowego. Stąd wartość emisyjna akcji I. musi być wyższa niż nominalna, a nadwyżka zostanie przekazana na kapitał zapasowy (tytułem agio) w I.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy w podanym stanie faktycznym przychodem podatkowym K. w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych z tytułu wniesienia aportu do I. , jest wartość nominalna objętych akcji w podwyższonym kapitale zakładowym I. ?
2.  W przypadku uznania stanowiska ad. 1 za nieprawidłowe zgodnie z poniżej podanym stanowiskiem K. - czy w przedmiotowym stanie faktycznym konieczność zachowania parytetu w akcjach I. (prawach głosu i zyskach) stanowi uzasadnioną przyczynę przekazania przez K. części wartości aportu na kapitał zapasowy I. i uzasadnia ustalenie przychodu K. z tytułu wniesienia aportu na poziomie wartości nominalnej akcji objętych przez K. ?

Stanowisko Wnioskodawcy.

W ocenie K. , w odpowiedzi na oba postawione pytania, w opisanym wyżej stanie fatycznym jej przychodem będzie wartość nominalna objętych akcji w I..

Uzasadnienie:

1\. Nominalną wartość obejmowanych akcji może odbiegać od wartości emisyjnej akcji w spółce luksemburskiej I., równej wartości rynkowej wnoszonego wkładu niepieniężnego, czyli Akcji.

Przychodem dla K. będzie bowiem i tak wartość nominalna obejmowanych akcji w I. , zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 7 updop, natomiast nie będzie przychodem wartość rynkowa wkładu niepieniężnego (równa cenie emisyjnej akcji) przekraczająca wartość nominalną obejmowanych akcji I.

Na gruncie stosowania stanowiska art. 12 ust. 1 pkt 7 w związku z art. 14 updop ukształtowały się dwa stanowiska i dwie linie orzecznicze. Pierwsza z nich wyraża pogląd, iż pojęcie „ceny” w art. 14 ust. odpowiednio do art. 12 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy oznacza wartość nominalną udziałów stanowiących przychód podatnika. Przy tej interpretacji organy podatkowe mogą określić, jaką wartość udziałów (akcji) powinien był otrzymać podatnik w umowie wniesienia aportu (gdyby stosował reguły rynkowe) i określić podatnikowi przychód z tego wynikający, jeżeli stwierdzona przez organ wysokość tej części nominalnej istotnie odbiega od wartość rynkowej aportu. Drugie stanowisko, również prezentowane w orzecznictwie oraz w wyrokach NSA, prezentuje pogląd, iż pojęcie ceny w art. 14 updop nie oznacza wartości nominalnej, lecz aportu w umowie jego wniesienia (czyli cenę umówioną). Według tego stanowiska, przepis art. 14 nakazuje organom podatkowym określić przychód w wysokości wartości rynkowej, jeżeli strony dopuściły się niedoszacowania wartości aportu, tj. cena umówiona aportu jest istotnie niższa od jego wartości rynkowej. Sposób podziału ceny umówionej na część nominalną udziałów oraz agio nie ma, według tego stanowiska doniosłości prawnej.

K. opowiada się za tym drugim stanowiskiem, ponieważ nie tylko jest ono obecnie dominujące w orzecznictwie i w indywidualnych interpretacjach podatkowych, ale przemawiają za nim wykładnia celowościowa i funkcjonalna art. 12 ust. 1 pkt 7 updop, albowiem stanowisko pierwsze prowadzi wprost do podwójnego opodatkowania podmiotu wnoszącego aport przy późniejszym zbyciu udziałów (akcji) otrzymanych za aport (o czym mowa w ust. 3 poniżej).

2\. Relacja art. 12 ust. 1 pkt 7 updop w stosunku do art. 14 pozwala przyjąć, iż pierwszy z tych przepisów stanowi przepis szczególny do art. 14, ponieważ wniesienie aportu w zamian za akcje stanowi odpłatne zbycie zaś przychodem powinna być według art. 14 cała cena (wartość) aportu, co do zasady równa wartości rynkowej. Dlatego też w ocenie K. do ustalenia przychodu z tytułu objęcia akcji w I. w zamian za wkład niepieniężny przyjmuje się wartość nominalną tych akcji, a odpowiednie zastosowanie art. 14 nie może dotyczyć możliwości podwyższenia przez organ podatkowy wartości nominalnej akcji, ale dotyczy ustalenia wartości całego aportu, bez możliwości jednak ingerencji w proporcję jaką podatnik przyjął do ustalenia wartości aportu przeznaczanego na kapitał zakładowy i kapitał zapasowy (tytułem agio). Istotnym w tej sprawie jest zwrot „nominalną wartość udziałów (akcji)”. Przez nominalną wartość należy rozumieć wartość istniejącą tylko z nazwy, tytularną, formalną (por. Słownik języka polskiego pod red. E. Sobol, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, s 537). Wielkość nominalna jest wielkością stałą, czyli z jej istoty wynika, że nie może być podwyższona. Podwyższenie takiej wielkości skutkowałoby ukształtowaniem nowej innej wielkości, która nie byłaby juz wartością nominalną. Użycie przez ustawodawcę pojęcia „nominalna” wskazuje, ze wykluczona jest jakakolwiek możliwość ustalania wartości udziału w oparciu o ceny rynkowe. Ustawodawca bowiem wyraźnie i jednoznacznie stwierdził, że w takim wypadku brana może być jedynie pod uwagę wartość ściśle juz określona w umowie spółki. Użycie przez ustawodawcę podczas konstruowania norm prawnych określenia „odpowiednio” oznacza, że przepis do którego odwołano się może zostać zastosowany jedynie w zakresie, w jakim da się pogodzić z charakterem instytucji prawnej regulowanej przepisem odsyłającym. W art. 12 ust 1 pkt 7 updop przewidziano, ze przychodem jest nominalna wartość udziałów (akcji) w spółce kapitałowej, czyli jak wywiedziono powyżej, wartość umownie określona przez strony. Stąd też właśnie wykluczone jest jakiekolwiek ustalanie wartości „nominalnej” w oparciu o ceny rynkowe, co nie wyklucza jednak ustalania ogólnej wartości aportu w oparciu o to kryterium.

W orzeczeniu z dnia 19 kwietnia 2006 r. (sygn. akt II FSK 558/05), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje:„Ustawodawca w art. 17 ust 1 pkt 9 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r o podatku dochodowym od osób fizycznych \[…\] za przychody z kapitałów pieniężnych uznał nominalną wartość udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni objętych w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część. Przez nominalną wartość należy rozumieć wartość istniejącą tylko z nazwy tytularną, formalną”.

Wyrok ten zapadł na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ale regulacja jej art. 17 ust 1 pkt 9 jest identyczna z art. 12 ust 1 pkt 7 updop. W przedstawionym w niniejszym wniosku stanie faktycznym oznacza to tyle, iż przez nominalną wartość akcji I. należy rozumieć wartość istniejącą tylko z nazwy, tytularną, formalną. Dlatego przychodem K. będzie wartość nominalna objętych akcji I. , bez względu na to, że wartość emisyjna akcji będzie wyższa od wartości nominalnej (aczkolwiek wartość Akcji na potrzeby aportu do I. będzie wyceniona po wartości rynkowej).

Powyższe stanowisko K. znajduje potwierdzenie w wielu orzeczeniach sądowych i interpretacjach indywidualnych organów podatkowych. Z wyroków można wskazać na:

1.  wyrok NSA z dnia 25 listopada 2008 r. (sygn. akt II FSK 1165/07)
2.  wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 kwietnia 2008 r. (sygn. akt I SA/Gd 9 17/07),
3.  wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 września 2009 r. (sygn. akt I SA/Wr 1091/09),
4.  wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 7 grudnia 2009 r. (sygn. akt I SNBd 699/09),
5.  wyrok WSA w Szczecinie z dnia 4 lutego 2010 r. (sygn. akt I SA/Sz 727/09)

Z ostatnio wydanych interpretacji indywidualnych można podać np.

1.  interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 22 czerwca 2010 r. o sygn. IPPB2/4 15-/249/1 02/MR,
2.  interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 25 czerwca 2010 r. o sygn. IPPB3/423-21 l/10-2/AG

3\. Stanowisko przeciwne, czyli nadające organowi podatkowemu kompetencję do badania zgodności z zasadami rynkowymi proporcji podziału ceny umówionej aportu na kapitał zakładowy (część nominalną) i kapitał zapasowy (agio) nie jest trafne, gdyż trudne jest określenie jakiegokolwiek kręgu reguł rynkowych, którymi powinien się kierować podmiot gospodarczy przy ustalaniu przekazywania części umówionej aportu na część nominalną oraz na agio.

Na rzecz słuszności stanowiska K. przedstawionego w tym wniosku przemawia jeszcze jeden bardzo istotny element, a mianowicie wzgląd na neutralność podatkową operacji wniesienia aportu oraz późniejszego zbycia akcji I. otrzymanych tytułem aportu, bowiem ta sama wartość, obrót czy przychód z tego samego tytułu nie powinny być u tego samego podatnika opodatkowane więcej niż jeden raz. Gdyby przyjąć pierwsze stanowisko przeciwne do wyrażonego przez K. , to zasada neutralności podatkowej nie byłaby zachowana - a to dlatego, że przypisana ewentualnie przez organ podatkowy dodatkowa wartość przychodu wynikająca z zaniżenia przez podatnika części nominalnej akcji, nie będzie dla podatnika kosztem podatkowym przy ich odpłatnym zbyciu, ponieważ kosztem takim jest pierwotna (zadeklarowana) wartość nominalna zbywanych udziałów (art. 15 ust 1k pkt 1 updop), bez uwzględnienia przypisu dokonanego przez organ podatkowy. Logicznie rzecz biorąc, gdyby organ dokonywał u podatnika takiego dodatkowego „doszacowania” wartości nominalnej objętych przez niego akcji do wartości rynkowej, to takie dodatkowe doszacowanie przychodu powinno - na równi z pierwotną wartością nominalną objętych akcji - stanowić dla podatnika koszt podatkowy w przypadku ich odpłatnego zbycia lub umorzenia. Jednakże przepisy updop nie dopuszczają aktualizacji tej wartości i kosztu podatkowego na skutek ewentualnego „doszacowania”.

Idąc ww. tokiem rozumowania, iż wykładnia art. 12 ust 1 pkt 7 updop dawałaby możliwość podwyższenia dla celów podatkowych wartości nominalnej obejmowanych akcji, wykładnia ta skutkowałaby dla podatnika podwójnym opodatkowaniem na pierwszym etapie, doszacowanie stanowiłoby przychód do opodatkowania, a na drugim kwota doszacowania nie mogłaby stanowić kosztu podatkowego przy odpłatnym zbyciu akcji i cala wartość akcji (z wyłączeniem części nominalnej) podlegałaby opodatkowaniu. W podobnych sytuacjach ustawodawca dąży do zapewnienia neutralności podatkowej. Przykładowo art. 15 ust 1i updop zezwala podatnikom otrzymującym nieodpłatnie rzeczy i prawa w związku z otrzymaniem których określony został przychód z nieodpłatnego świadczenia - do zaliczenia do kosztów podatkowych wartości tych nieodpłatnie otrzymanych rzeczy i praw przy ich zbyciu nawet pomimo ich nieodpłatnego nabycia - istotne jest bowiem to, iż podatnicy wcześniej opodatkowali ich nieodpłatne nabycie. Podobnej konstrukcji w omawianym stanie faktycznym i prawnym jednak nie ma, a to prowadziłoby do podwójnego opodatkowania. Dlatego z uwagi na powyższe oraz mając na uwadze racjonalność ustawodawcy, w ocenie K. trafne jest jego stanowisko, iż w podanym stanie faktycznym przy założeniu, iż umówiona z I. cena aportu (Akcji) jest równa wartości rynkowej - przychodem dla K. jest wyłącznie wartość nominalna akcji I. w jej podwyższonym kapitale zakładowym.

4\. Z ostrożności zakładając, iż stanowisko K. mogłoby okazać się nieprawidłowe w ocenie organu podatkowego, K. wskazuje że biorąc pod uwagę panujące zasady rynkowe ustalania proporcji podziału ceny umówionej aportu na część nominalną oraz agio, w ocenie K. wzgląd na bardzo dużą dysproporcję w I. pomiędzy kapitałem zakładowym a wartością majątku tej spółki jest dostatecznym uzasadnieniem do odstąpienia od przekazywania całości ceny umówionej aportu na kapitał zakładowy (wartość nominalną). Aby zachować w I. parytet głosów i udziałów w zyskach każdego z akcjonariuszy w relacji do wartości rynkowej majątku I. , K. musi dostosować wartość nominalną objętych przez siebie akcji do ustaleń w tym zakresie, w przeciwnym razie akcjonariusze I. nie wyraziliby zgody na przystąpienie K. i wniesienie aportem Akcji. Stąd też przyjęcie proporcjonalnego podziału wartości przedmiotu aportu na kapitał zakładowy (część nominalną akcji) oraz agio w I., jest podyktowane koniecznością zachowania parytetu w głosach na zgromadzeniu akcjonariuszy oraz udziału w zyskach.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę oraz stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-019 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.