Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/4511-1142/15/AB
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2016-03-14
Teza: Czy do dofinansowania z ZFŚS wycieczki dla pracowników i ich rodzin (osób wymienionych w Zakładowym Regulaminie ZFŚS upoważnionych do korzystania z Funduszu) ma zastosowanie art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a więc czy dopłata z ZFŚS jest uważana za przychód ze stosunku pracy i tym samym powinna być uwzględniona w podstawie opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: pracownik; pracownik-świadczenia na rzecz pracowników; przychód-źródła przychodu; wycieczka; świadczenie-świadczenie nieodpłatne
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 12

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) oraz § 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 9 grudnia 2015 r. (data wpływu 15 grudnia 2015 r.), uzupełnionym w dniu 26 lutego 2016 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sfinansowania z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych kosztów wycieczki - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15 grudnia 2015 r. został złożony ww. wniosek, uzupełniony w dniu 26 lutego 2016 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sfinansowania z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych kosztów wycieczki.

We wniosku oraz jego uzupełnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca jest samorządową instytucją kultury, która w ramach działalności socjalnej zorganizowała dla swoich pracowników i ich rodzin wycieczkę turystyczną. Wycieczka współfinansowana przez Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych miała na celu m.in. polepszyć i wzmocnić stosunki między pracownikami, które z kolei przełożyć się miały na wydajniejszą pracę załogi i lepszą jej jakość. Z tego względu Wnioskodawca sądzi, że wycieczka miała charakter integracyjny. Oferta wypoczynku adresowana była do wszystkich pracowników na zasadzie dobrowolności. Zainteresowani wpisywali się na listę uczestników wycieczki. Koszt wycieczki w części sfinansowano ze środków ZFŚS, pozostała część to prywatne wkłady uczestników. Koszt wycieczki dla poszczególnych pracowników ustalono dzieląc koszt wycieczki (faktura VAT Marża wystawiona przez biuro turystyczne za zorganizowanie wycieczki turystycznej nie zawierała jednostkowej ceny lecz wyłącznie wartość ogółem brutto) przez liczbę uczestników.

Zgodnie z Regulaminem Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych środki funduszu mogą być przeznaczone m.in. na dofinansowanie osób uprawnionych (tj. pracowników) oraz uprawnionych członków rodzin (w tym dzieci i współmałżonków) w różnych rodzajach i formach działalności socjalnej, w tym wypoczynek zorganizowany przez pracodawcę w formie turystyki grupowej (wycieczki, rajdy i inne) - § 3 pkt 9 Regulaminu ZFŚS. W wycieczce udział wzięły wyłącznie osoby uprawnione do dofinansowania ze środków socjalnych (pracownicy, małżonkowie, dzieci oraz emeryci - byli pracownicy). Dopłata z ZFŚS do wycieczki była zróżnicowana w zależności od kryterium socjalnego: 50% całkowitego kosztu organizacji wycieczki - dla upoważnionych, których dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 1000 zł. natomiast 40% pozostałym upoważnionym - § 22 pkt 1 Regulaminu ZFŚS.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy do dofinansowania z ZFŚS wycieczki dla pracowników i ich rodzin (osób wymienionych w Zakładowym Regulaminie ZFŚS upoważnionych do korzystania z Funduszu) ma zastosowanie art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a więc czy dopłata z ZFŚS jest uważana za przychód ze stosunku pracy i tym samym powinna być uwzględniona w podstawie opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawcy kwota dofinansowania do wycieczki z ZFŚS, jako nieodpłatne świadczenie stanowi dla pracownika przychód ze stosunku pracy i powinna być uwzględniona w podstawie opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Ustawa nie określa definicji nieodpłatnych świadczeń. W praktyce podatkowej przyjmuje się, że świadczenie może być uznane za nieodpłatne jedynie wówczas gdy na podmiocie który je otrzymuje nie ciąży obowiązek wykonania na rzecz świadczącego żadnego świadczenia wzajemnego. Tym samym Wnioskodawca uznaje, że dofinansowanie z ZFŚS jest dla pracownika biorącego udział w wycieczce świadczeniem nieodpłatnym i stanowi element przychodu ze stosunku pracy, który podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 11 ust. 1 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r., przychodami, z zastrzeżeniem art. 14–15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 20 ust. 3 i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy, za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Użyty powyżej zwrot „w szczególności” oznacza, że wymienione kategorie przychodów stanowią katalog otwarty. Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem przysporzenia majątkowego, mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy lub stosunku pokrewnym. Ponadto treść tego przepisu wskazuje, że do przychodów pracownika zaliczyć należy praktycznie wszystkie otrzymane przez niego świadczenia, które mógł on otrzymać od pracodawcy. Są nimi bowiem nie tylko wynagrodzenia, czyli świadczenia wprost wynikające z zawartej umowy o pracę, ale również wszystkie inne przychody (świadczenia), niezależnie od podstawy ich wypłaty, jeżeli w jakikolwiek sposób wiążą się z faktem wykonywania pracy. Oznacza to, że do przychodów pracownika ustawodawca zaliczył nie tylko pieniądze, ale także wartość świadczeń w naturze, czy świadczeń nieodpłatnych otrzymanych od pracodawcy.

Wartość pieniężną świadczeń w naturze przysługujących pracownikom na podstawie odrębnych przepisów ustala się według przeciętnych cen stosowanych wobec innych odbiorców - jeżeli przedmiotem świadczenia są rzeczy lub usługi wchodzące w zakres działalności pracodawcy (art. 12 ust. 2 ustawy).

Wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych ustala się według zasad określonych w art. 11 ust. 2-2b (art. 12 ust. 3 ww. ustawy).

Zgodnie z art. 11 ust. 2 ww. ustawy, wartość pieniężną świadczeń w naturze, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 2-2c, określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania.

Na podstawie ust. 2a tego artykułu wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się:

1.  jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców,
2.  jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu,
3.  jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku - według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku,
4.  w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

Z treści wniosku wynika, że Wnioskodawca jest samorządową instytucją kultury, która w ramach działalności socjalnej zorganizowała dla swoich pracowników i ich rodzin wycieczkę turystyczną. Wycieczka współfinansowana z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych miała na celu m.in. polepszenie wzmocnienie stosunków między pracowniami, które z kolei przełożyć się miały na wydajniejszą pracę załogi i lepszą jej jakość. Z tego względu Wnioskodawca twierdzi, że wycieczka miała charakter integracyjny. Oferta wypoczynku była adresowana do wszystkich pracowników na zasadzie dobrowolności. Zainteresowani wpisywali się na listę uczestników wycieczki. Koszt wycieczki sfinansowano z ZFŚS, a pozostałą część wydatków stanowiły prywatne wkłady uczestników. Koszt wycieczki dla poszczególnych pracowników ustalono dzieląc koszt wycieczki (faktura VAT Marża wystawiona przez biuro turystyczne za zorganizowanie wycieczki turystycznej nie zawierała jednostkowej ceny, lecz wyłącznie wartość ogółem brutto) przez liczbę uczestników.

Zgodnie z Regulaminem Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych środki funduszu mogą być przeznaczone m.in. na dofinansowanie osób uprawnionych (tj. pracowników) oraz uprawnionych członków rodzin (w tym dzieci i współmałżonków) w różnych rodzajach i formach działalności socjalnej, w tym wypoczynek zorganizowany przez pracodawcę w formie turystyki grupowej (wycieczki, rajdy i inne) - § 3 pkt 9 Regulaminu ZFŚS. W wycieczce udział wzięły wyłącznie osoby uprawnione do dofinansowania ze środków socjalnych (pracownicy, małżonkowie, dzieci oraz emeryci - byli pracownicy). Dopłata z ZFŚS do wycieczki była zróżnicowana w zależności od kryterium socjalnego: 50% całkowitego kosztu organizacji wycieczki - dla upoważnionych, których dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 1000 zł. natomiast 40% pozostałym upoważnionym - § 22 pkt 1 Regulaminu ZFŚS.

Mając na uwadze powyższe wyjaśnić należy, że dokonując oceny czy udział w przedstawionych we wniosku przedsięwzięciach prowadzi do powstania u pracownika przychodu ze stosunku pracy w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy kierować się wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt K 7/13 (Dz. U. z 2014 r., poz. 947), w którym stwierdzono, że za przychód pracownika mogą być uznane świadczenia, które:

*   zostały spełnione za zgodą pracownika (skorzystał z nich w pełni dobrowolnie),
*   po drugie, zostały spełnione w jego interesie (a nie w interesie pracodawcy) i przyniosły mu korzyść w postaci powiększenia aktywów lub uniknięcia wydatku, który musiałby ponieść,
*   po trzecie, korzyść ta jest wymierna i przypisana indywidualnemu pracownikowi (nie jest dostępna w sposób ogólny dla wszystkich podmiotów).

W wyroku tym wskazano również, iż w odniesieniu do imprez integracyjnych i szkoleń nie jest spełnione obiektywne kryterium wystąpienia po stronie pracownika przysporzenia majątkowego. Nawet gdy pracownik uczestniczy dobrowolnie w imprezie integracyjnej czy szkoleniu, po jego stronie nie pojawia się korzyść w postaci zaoszczędzenia wydatku.

W ocenie Trybunału Konstytucyjnego, udział w spotkaniu (wyjeździe) integracyjnym czy szkoleniu zaoferowanym przez pracodawcę pracownikom, nie oznacza uzyskania przychodu przez pracownika, gdyż – pomijając w tym miejscu kryterium uniknięcia wydatku – nie ma podstaw, by świadczenie adresowane do wszystkich przypisać indywidualnym uczestnikom, jako ich wymierną korzyść.

Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że udział w organizowanej przez Wnioskodawcę wycieczce turystycznej o charakterze integracyjnym nie spełnia kryterium wystąpienia po stronie pracownika przysporzenia majątkowego (korzyści). Tym samym nie jest nieodpłatnym świadczeniem, o którym mowa w art. 11 ust. 1 i nie stanowi przychodu ze stosunku pracy na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji Wnioskodawca przy obliczaniu zaliczki na podatek dochodowy, zgodnie z art. 31 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie miał obowiązku, wartości świadczenia związanego z udziałem w ww. imprezie doliczać do pozostałych przychodów pracownika.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, ul. Kraszewskiego 4a, 35-016 Rzeszów, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.