Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB-2-1/4514-313/15/MCZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2015-12-08
Teza: skutki podatkowe nabycia przedsiębiorstwa.
Słowa kluczowe: obowiązek-obowiązek podatkowy; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; przedsiębiorstwa; przedsiębiorstwa-sprzedaż przedsiębiorstwa; umowa-umowa sprzedaży
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613, ze zm.) oraz § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U., poz. 643) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni, przedstawione we wniosku z 17 września 2015 r. (data wpływu do Biura – 22 września 2015 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych nabycia przedsiębiorstwa – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 22 września 2015 r. wpłynął do Biura ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych nabycia przedsiębiorstwa.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

W maju 2015 r. Wnioskodawczyni nabyła przedsiębiorstwo – biuro rachunkowe „X”. Jako, że obie strony transakcji były zarejestrowanymi, czynnymi podatnikami podatku od towarów i usług (VAT) transakcja potwierdzona została fakturą zawierającą adnotację: „transakcja nie podlega VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy z dn. 11.03.2001 r. o podatku od towarów i usług” (zbycie przedsiębiorstwa). W związku z tym faktura nie zawierała stawki ani kwoty podatku od towarów i usług, a jedynie cenę i wartość transakcji.

Do faktury dołączona była specyfikacja nabywanych składników majątku firmy (środki trwałe, wyposażenie, materiały, literatura, należności, zobowiązania, środki pieniężne, wartość firmy). Wnioskodawczyni przejęła również personel biura i od 1 czerwca br. rozpoczęła prowadzenie działalności w biurze na własny rachunek.

W dostępnej literaturze oraz publikacjach internetowych Wnioskodawczyni przeczytała, że nabycie przedsiębiorstwa, jako niepodlegające podatkowi od towarów i usług (a tak było w przypadku Wnioskodawczyni), podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w zaistniałej sytuacji udokumentowania zbycia przedsiębiorstwa niepodlegającego podatkowi od towarów i usług fakturą VAT, czynność taka nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych czy powinna być opodatkowana?

Zdaniem Wnioskodawczyni, czynność zbycia przedsiębiorstwa (niepodlegająca podatkowi od towarów i usług) powinna być opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych bez względu na rodzaj dokumentu potwierdzającego dokonanie transakcji.

Wnioskodawczyni uważa, że nabywając przedsiębiorstwo pod nazwą biuro rachunkowe „X”, zawarła faktycznie umowę kupna-sprzedaży (bez względu na rodzaj potwierdzającego ten fakt dokumentu), która zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podlega podatkowi. Każda sprzedaż towaru czy usługi stanowi zawarcie umowy sprzedaży.

W ocenie Wnioskodawczyni, o konieczności zapłaty (lub nie) podatku nie powinien decydować fakt wystawienia takiego czy innego dokumentu potwierdzającego transakcję, gdyż opodatkowaniu podlega czynność a nie sposób jej dokumentowania.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 626, ze zm.), podatkowi podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

Ponieważ przepisy ww. ustawy nie definiują czynności prawnych objętych opodatkowaniem, to w tej materii należy odwołać się do znaczenia nadanego im w przepisach prawa cywilnego.

W myśl art. 535 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r., poz. 121, ze zm.) przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę.

Stosownie do art. 555 Kodeksu cywilnego przepisy o sprzedaży rzeczy stosuje się odpowiednio między innymi do sprzedaży praw majątkowych.

Zatem przedmiotami sprzedaży w ujęciu Kodeksu cywilnego oprócz rzeczy mogą być również prawa majątkowe. Prawami majątkowymi są przysługujące danej osobie prawa do korzystania i rozporządzania określoną rzeczą lub prawem ustanowionym na tej rzeczy.

Natomiast zgodnie z art. 551 Kodeksu cywilnego przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych, przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

1.  oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
2.  własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
3.  prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
4.  wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
5.  koncesje, licencje i zezwolenia;
6.  patenty i inne prawa własności przemysłowej;
7.  majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
8.  tajemnice przedsiębiorstwa;
9.  księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W myśl art. 552 Kodeksu cywilnego czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

Umowa sprzedaży przedsiębiorstwa/zorganizowanej części przedsiębiorstwa powinna wymieniać składniki, których własność w wyniku umowy zostanie przeniesiona. Jest to uzasadnione z jednej strony brzmieniem zawartego w Kodeksie cywilnym przepisu dotyczącego zasad wykonywania zobowiązań, tj. art. 459 Kodeksu cywilnego, przewidującego obowiązek przedstawienia spisu rzeczy wchodzących w skład zbioru przez zobowiązanego do jego wydania.

Przepisy Kodeksu cywilnego nie przewidują szczególnego rodzaju zbycia czy też sprzedaży przedsiębiorstwa, a jedynie zastrzegają formę czynności prawnej, czego wyraz stanowi treść art. 751 § 1 w zakresie zbycia lub wydzierżawienia przedsiębiorstwa albo ustanowienia na nim użytkowania gdzie zastrzeżona została pisemna forma umowy z podpisami notarialnie poświadczonymi oraz art. 158 w związku z art. 751 § 4, w przypadku gdy przedmiot czynności prawnej stanowi nieruchomość wchodząca w skład przedsiębiorstwa.

Zatem, uznać należy, iż sprzedaż przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jako sprzedaż rzeczy i praw majątkowych określona w art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, w odniesieniu do poszczególnych jego składników, a nie jako całości.

Czynności cywilnoprawne zawarte w katalogu zamkniętym określonym w art. 1 wymienionej ustawy podlegają omawianemu podatkowi od czynności cywilnoprawnych, o ile spełniają przesłanki zawarte w art. 1 ust. 4 cytowanej ustawy. Zgodnie z tym artykułem czynności cywilnoprawne w tym umowy sprzedaży podlegają omawianemu podatkowi, jeżeli ich przedmiotem są:

1.  rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2.  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W ustawie przewidziano jednak sytuacje, w których czynność cywilnoprawna mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Stosownie do art. 2 pkt 4 ww. ustawy nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.  opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
2.  zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:
    *   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
    *   (uchylone),
    *   umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

W zakresie omawianego podatku obowiązek podatkowy z tytułu umowy sprzedaży rzeczy i praw majątkowych powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej (art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy), przy czym ciąży on na kupującym (art. 4 pkt 1).

Stosownie zaś do treści art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy podstawę opodatkowania przy umowie sprzedaży stanowi wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego. Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów (art. 6 ust. 2).

W przypadku umowy sprzedaży stawki omawianego podatku – określone w art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) i lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych – wynoszą:

1.  2%, gdy przedmiot umowy stanowią nieruchomości, rzeczy ruchome, prawo użytkowania wieczystego, własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego oraz wynikające z przepisów prawa spółdzielczego: prawo do domu jednorodzinnego oraz prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym
2.  1% - inne prawa majątkowe.

Z treści wniosku wynika, że w maju 2015 r. Wnioskodawczyni nabyła przedsiębiorstwo – biuro rachunkowe „X”. Transakcja sprzedaży potwierdzona została fakturą VAT (obie strony transakcji były zarejestrowanymi, czynnymi podatnikami podatku od towarów i usług). Faktura posiada adnotację: „transakcja nie podlega VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy z dn. 11.03.2001 r. o podatku od towarów i usług” (zbycie przedsiębiorstwa); nie zawiera stawki ani kwoty podatku od towarów i usług, a jedynie cenę i wartość transakcji. Do faktury dołączona została specyfikacja nabywanych składników majątku firmy (środki trwałe, wyposażenie, materiały, literatura, należności, zobowiązania, środki pieniężne, wartość firmy). Wnioskodawczyni przejęła również personel biura i od 1 czerwca br. rozpoczęła prowadzenie działalności w biurze na własny rachunek.

Zgodnie z treścią art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej minister właściwy do spraw finansów publicznych, na wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).

To oznacza, iż organ uprawniony do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego posiada kompetencje jedynie do interpretowania uregulowań zawartych w przepisach podatkowych – w analizowanej sprawie jest to ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych (zgodnie ze wskazanym zakresem wniosku). Tym samym w przedmiotowej sprawie Organ nie jest uprawniony do oceny prawidłowości formy udokumentowania sprzedaży biura rachunkowego „X” fakturą VAT, z uwagi na to, że ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych nie reguluje tego zagadnienia. W interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych Organ nie może również dokonać potwierdzenia, iż ww. sprzedaż przedsiębiorstwa nie podlega ustawie o podatku od towarów i usług. Ustalenia w tym zakresie poczynione przez Wnioskodawczynię, iż sprzedaż przedsiębiorstwa została udokumentowana fakturą VAT, oraz że ww. sprzedaż nie podlega ustawie o podatku od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy Organ przyjmuje więc jako element opisu stanu faktycznego, który nie podlega ocenie.

Wobec powyższego, biorąc pod uwagę wyżej przywołane przepisy prawa i przedstawiony we wniosku stan faktyczny należy stwierdzić, że skoro sprzedaż biura rachunkowego „X” nie podlega wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy, gdyż – jak wskazała Wnioskodawczyni – transakcja nie podlega podatkowi od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 tej ustawy, to czynność sprzedaży poszczególnych składników biura rachunkowego „X” będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy.

Przy czym należy wskazać, że wydając interpretację indywidualną Organ nie ocenia czy zawarta przez Wnioskodawczynię transakcja nabycia przedsiębiorstwa zawarta została zgodnie z przepisami prawa cywilnego i czy w istocie jest umową prawnie skuteczną. Skoro bowiem Wnioskodawczyni wskazuje, że zawarła umowę kupna-sprzedaży przedsiębiorstwa, to wydając interpretację Organ określa jedynie skutki podatkowe tej czynności występujące na gruncie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, przy założeniu, że taka czynność jest prawnie skuteczna/.,L MNBV0043 . Opisana we wniosku faktura potwierdzająca dokonanie transakcji, nie wpływa na sposób opodatkowania tej czynności bowiem jak słusznie wskazała Wnioskodawczyni opodatkowaniu podlega czynność a nie sposób jej udokumentowania.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawczyni należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Jednocześnie wskazuje się, iż organ podatkowy rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w granicach zdarzenia przedstawionego we wniosku przez wnioskodawcę. Organ podatkowy nie ocenia zgodności opisu zdarzenia przedstawionego we wniosku z rzeczywistością. Jeżeli zdarzenie przedstawione we wniosku nie odpowiada rzeczywistości, wówczas interpretacja nie wywołuje skutków prawnych.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.