Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP1-443-530/10-6/IGo
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2010-09-03
Teza: Opisana czynność, dokonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, dzięki której obie strony umowy osiągają określone korzyści, a zatem czynność ta stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na zasadach ogólnych.
Słowa kluczowe: czynności-czynności opodatkowane; kwota; przekazanie; składki; ubezpieczenia; umowa; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 13.05.2010r. (data wpływu 24.05.2010r.), uzupełnionym pismem z dnia 15.07.2010r. (data wpływu 23.07.2010r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania, iż czynności przekazywania kwot, stanowiących określony procent składek ubezpieczeniowych, nie podlegają ustawie o podatku od towarów i usług - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 24.05.2010r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania, iż czynności przekazywania kwot, stanowiących określony procent składek ubezpieczeniowych, nie podlegają ustawie o podatku od towarów i usług.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

P… S.A. (dalej P…) zawarło umowę z firmą brokerską (umowa w załączeniu). Umowa dotyczy świadczenia brokerskich usług pośrednictwa ubezpieczeniowego na rzecz P… S.A. oraz innych podmiotów z Grupy kapitałowej P….

W ramach pośrednictwa ubezpieczeniowego firma brokerska będzie wykonywała czynności przygotowawcze związane z zawieraniem przez P\`(...)\` S.A. i inne podmioty z Grupy kapitałowej umów ubezpieczenia, a także czynności związane z obsługą tych umów ubezpieczeń oraz reprezentowanie P\`(...)\` oraz inne podmioty z Grupy kapitałowej w stosunkach z zakładami ubezpieczeń w zakresie opisanym w paragrafie 2 załączonej umowy.

Z tytułu wykonywania czynności brokerskich wynikających z ww. umowy firma brokerska otrzyma wynagrodzenie w postaci prowizji brokerskiej płatnej przez zakład ubezpieczeniowy, z którym P\`(...)\` zawrze umowy ubezpieczenia. P\`(...)\` zobowiązało się do współdziałania z firmą brokerską w celu należytego wykonania umowy, w szczególności do:

*   udostępniania firmie brokerskiej niezbędnych danych i dokumentów dotyczących aktualnie obowiązujących P\`(...)\` umów ubezpieczenia
*   udostępniania firmie brokerskiej informacji, danych i dokumentów związanych z prowadzoną działalnością niezbędnych dla prawidłowego wykonania umowy
*   prowadzenia korespondencji z ubezpieczycielami w zakresie warunków umowy ubezpieczenia za pośrednictwem firmy brokerskiej lub udostępniania kopii korespondencji prowadzonej z ubezpieczycielami lub innymi stronami zaangażowanymi, w ramach ochrony ubezpieczeniowej.

Ponadto, zgodnie z załączoną umową, firma brokerska zobowiązała się do zwrotu P\`(...)\` kwot stanowiących równowartość określonego procenta składek ubezpieczeniowych, jakie P\`(...)\` oraz inne podmioty z Grupy kapitałowej będą zobowiązani płacić zakładowi ubezpieczeniowemu.

P\`(...)\` zwróci podmiotom z Grupy Kapitałowej część płatności związanych ze składkami płaconymi przez te podmioty.

W uzupełnieniu wniosku, Wnioskodawca podaje, iż zwrot przez firmę brokerską na rzecz P\`(...)\` S.A. kwot stanowiących równowartość określonego procenta składek ubezpieczeniowych P\`(...)\` będzie stanowić jedynie refundację, na rzecz P\`(...)\`, części ceny płaconej za usługę ubezpieczeniową zakładowi ubezpieczeniowemu przez P\`(...)\`. Płatności ww. nie będą stanowić wynagrodzenia z tytułu świadczenia jakichkolwiek usług czy dostawy towarów na rzecz firmy brokerskiej. Ponadto Spółka wskazuje, iż pytanie dotyczące opodatkowania podatkiem VAT zwrotu przez P\`(...)\` części płatności na rzecz podmiotów z grupy kapitałowej jest nieaktualne w całości.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1/ Czy zwrot przez firmę brokerską na rzecz P\`(...)\` kwot stanowiących równowartość określonego procenta składek ubezpieczeniowych P\`(...)\` podlega ustawie o podatku od towarów i usług?

Zdaniem wnioskodawcy, w myśl art. 5 ust.1 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług opodatkowaniu podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju
2.  eksport towarów
3.  import towarów
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów

Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:

1.  przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie;
2.  wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;
3.  wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;
4.  wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;
5.  ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;
6.  oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;
7.  zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.

Przez świadczenie usług natomiast rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Zgodnie z opisanym stanem faktycznym oraz cytowanymi przepisami dot. zakresu opodatkowania zwrot przez firmę brokerską określonego procenta składek ubezpieczeniowych, do zapłaty których zobowiązana będzie P\`(...)\` oraz inne podmioty z Grupy kapitałowej nie stanowi kwoty należnej z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług bowiem nie dochodzi tu do przeniesienia prawa do rozporządzenia jak właściciel ani jakiegokolwiek świadczenia.

Z ekonomicznego punktu widzenia jest to refundacja, na rzecz P\`(...)\`, części ceny płaconej za usługę ubezpieczeniową przez P\`(...)\` oraz inne podmioty z Grupy kapitałowej a nie wynagrodzenie za określone świadczenie na rzecz firmy brokerskiej.

W umowie brak jest zapisów wskazujących, że ww. zwrot stanowi ekwiwalent jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego ze strony P\`(...)\`.

W ramach powyższej umowy P\`(...)\` zobowiązała się do współdziałania z firmą brokerską w celu należytego wykonania umowy. Działania, do których zobowiązana jest P\`(...)\` na podstawie umowy są czynnościami niezbędnymi do umożliwienia firmie brokerskiej należytego wykonania usług brokerskich. Brak tu bezpośredniego związku płatności z konkretną czynnością.

Konieczność wystąpienia bezpośredniego związku płatności z konkretną czynnością dla zaistnienia transakcji (usługi) podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT została określona w wielu orzeczeniach Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Jako przykład może posłużyć orzeczenie ETS w sprawie C-16/93 pomiędzy R.J. Tolsma a Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden (Holandia). Zgodnie z nim, aby można było mówić o usługach wykonywanych za wynagrodzeniem (czyli czynnością opodatkowaną VAT zgodnie z cytowanym art. 5 ustawy o VAT) musi istnieć bezpośredni prawny związek pomiędzy wykonywaną usługą i otrzymywanym wynagrodzeniem.

Świadczenie usług realizowane jest za wynagrodzeniem w rozumieniu artykułu 2(1) VI Dyrektywy i stąd podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy.

Biorąc powyższe pod uwagę oraz fakt, iż zwrot przez firmę brokerską na rzecz P\`(...)\` części płaconej przez P\`(...)\` na rzecz ubezpieczyciela składki nie wiąże się z żadnym świadczeniem ze strony P\`(...)\` na rzecz firmy brokerskiej uważamy, że taka płatność pozostaje poza zakresem opodatkowania VAT.

Również płatności przekazywane przez P\`(...)\` podmiotom z Grupy kapitałowej stanowią, wynagrodzenia z tytułu świadczenia jakichkolwiek usług na rzecz P\`(...)\` przez te podmioty.

Operacja ta stanowi, z ekonomicznego punktu widzenia, zwrot na rzecz podmiotów Grupy kapitałowej kwot, które należne są od Brokera na ich rzecz ponieważ dotyczą części składek płaconych przez te podmioty zakładowi ubezpieczeń.

Nie wynika to wprost z brzmienia Umowy przewidującej, że Broker jest zobowiązany do dokonania płatności na rzecz P\`(...)\`. Niemniej jednak, jest ono naszym zdaniem uzasadnione biorąc pod uwagę treść zawartego porozumienia między P\`(...)\` i podmiotami z Grupy kapitałowej, zgodnie z którym P\`(...)\` zobowiązuje się (…) do rozliczenia otrzymanych kwot na rzecz każdego podmiotu w proporcji odpowiadającej dokonanemu przez Brokera zwrotowi przypadającemu na składkę należną od danego podmiotu z Grupy kapitałowej.

Biorąc pod uwagę powyższe argumenty uważamy, że zarówno zwrot przez Brokera na rzecz P\`(...)\` części składek jak również zwrot składek w części dotyczącej podmiotów z Grupy kapitałowej powinien pozostawać poza zakresem opodatkowania VAT oraz winien być udokumentowany notą księgową.

W świetle obowiązującego stanu prawnego oraz na podstawie zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku należy uznać stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 przedmiotowej ustawy przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Przez towary rozumie się rzeczy ruchome, jak również wszelkie postaci energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które wymienione są w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty (art. 2 pkt 6 ustawy).

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się – w myśl art. 8 ust. 1 tej ustawy – każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Z treści cytowanego wyżej przepisu art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług wynika, iż ustawodawca przyjął generalną zasadę, że usługami są wszelkie odpłatne świadczenia niebędące dostawą towarów. Stąd też stwierdzić należy, iż definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów”. Jest ona wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.

Z powyższego wynika, iż w przepisach powołanej ustawy określeniem „usług” objęto obszerny krąg czynności obejmujący swoim zakresem zarówno czynności określone przez stosowne klasyfikacje statystyczne, jak i cały szereg innych świadczeń nie ujętych w tych klasyfikacjach.

Szczególną uwagę należy zwrócić na zapis art. 8 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, który przez świadczenie usług nakazuje rozumieć także zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. W związku z powyższym należy uznać, iż pojęcie świadczenia, składającego się na istotę usługi, należy interpretować zgodnie z jego cywilistycznym rozumieniem. W efekcie, przez świadczenie usług należy rozumieć każde zachowanie się na rzecz innej osoby, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy).

Jednocześnie należy zauważyć, iż czynność podlega opodatkowaniu, gdy dokonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, przy czym związek pomiędzy otrzymaną płatnością, a świadczeniem na rzecz dokonującego tej płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można było powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, iż Spółka zawarła umowę z firmą brokerską, która dotyczy świadczenia brokerskich usług pośrednictwa ubezpieczeniowego na rzecz P\`(...)\` S.A. oraz innych podmiotów z Grupy kapitałowej P\`(...)\`. W ramach pośrednictwa ubezpieczeniowego firma brokerska będzie wykonywała czynności przygotowawcze związane z zawieraniem przez P\`(...)\` S.A. i inne podmioty z Grupy kapitałowej umów ubezpieczenia, a także czynności związane z obsługą tych umów ubezpieczeń oraz reprezentowanie P\`(...)\` oraz inne podmioty z Grupy kapitałowej w stosunkach z zakładami ubezpieczeń. Z tytułu wykonywania czynności brokerskich wynikających z ww. umowy firma brokerska otrzyma wynagrodzenie w postaci prowizji brokerskiej płatnej przez zakład ubezpieczeniowy, z którym P\`(...)\` zawrze umowy ubezpieczenia. Ponadto, firma brokerska zobowiązała się do zwrotu P\`(...)\` kwot stanowiących równowartość określonego procenta składek ubezpieczeniowych, jakie P\`(...)\` oraz inne podmioty z Grupy kapitałowej będą zobowiązani płacić zakładowi ubezpieczeniowemu. P\`(...)\` zwróci podmiotom z Grupy Kapitałowej część płatności związanych ze składkami płaconymi przez te podmioty. Wnioskodawca podaje również, iż zwrot przez firmę brokerską na rzecz P\`(...)\` S.A. kwot stanowiących równowartość określonego procenta składek ubezpieczeniowych P\`(...)\` będzie stanowić jedynie refundację, na rzecz P\`(...)\`, części ceny płaconej za usługę ubezpieczeniową zakładowi ubezpieczeniowemu przez P\`(...)\`. Płatności ww. nie będą stanowić wynagrodzenia z tytułu świadczenia jakichkolwiek usług czy dostawy towarów na rzecz firmy brokerskiej.

Z przedstawionego przez Wnioskodawcę opisu zdarzenia przyszłego wynika, iż Wnioskodawca w ramach zawartej umowy zobowiązał się do współdziałania z firmą brokerską w celu należytego wykonania umowy, w szczególności do:

*   udostępniania firmie brokerskiej niezbędnych danych i dokumentów dotyczących aktualnie obowiązujących P\`(...)\` umów ubezpieczenia
*   udostępniania firmie brokerskiej informacji, danych i dokumentów związanych z prowadzoną działalnością niezbędnych dla prawidłowego wykonania umowy
*   prowadzenia korespondencji z ubezpieczycielami w zakresie warunków umowy ubezpieczenia za pośrednictwem firmy brokerskiej lub udostępniania kopii korespondencji prowadzonej z ubezpieczycielami lub innymi stronami zaangażowanymi, w ramach ochrony ubezpieczeniowej.

Z tytułu wykonywania czynności brokerskich wynikających z ww. umowy firma brokerska otrzyma wynagrodzenie w postaci prowizji brokerskiej płatnej przez zakład ubezpieczeniowy, z którym P\`(...)\` zawrze umowy ubezpieczenia.

Podkreślić należy, że w rozpatrywanym przypadku istnieje między Wnioskodawcą a firmą brokerską więź o charakterze zobowiązaniowym, na mocy której, Wnioskodawca przekaże firmie brokerskiej ww. dane i dokumenty, aby ten mógł wykonać usługę. Takie zachowanie Spółki, stanowiące realizację zobowiązań określonych w umowie, stanowi na gruncie ustawy o VAT, świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy. Formę wynagrodzenia za usługi Spółki stanowi określony procent składek ubezpieczeniowych przekazywanych przez Brokera, których wysokość określona jest w umowie.

W związku z powyższym, należy stwierdzić, iż opisana czynność, dokonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, dzięki której obie strony umowy osiągają określone korzyści, a zatem czynność ta stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na zasadach ogólnych.

Reasumując, na podstawie przywołanych przepisów stanowisko Wnioskodawcy zostało uznane za nieprawidłowe.

W związku ze wskazaniem przez Wnioskodawcę, iż pytanie nr 2 stało się bezprzedmiotowe, odstąpiono od odpowiedzi na nie. Jednocześnie Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie informuje, iż z uwagi na to kwota w wysokości 40 zł, zgodnie z art. 14f § 2a Ordynacji Podatkowej zostanie zwrócona na rachunek bankowy wskazany we wniosku.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

W związku z tym, iż niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie zakresu podatku od towarów i usług, w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych zostanie wydana odrębna interpretacja.

Ponadto należy zwrócić uwagę, iż analiza załączników dołączonych do wniosku nie mieści się w ramach określonych w art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zgodnie z którym minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek Zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). W związku z powyższym Minister Finansów nie jest uprawniony do oceny prawnej załączników dołączonych przez Wnioskodawcę.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.