Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4015.74.2025.2.AD
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-05-16
Teza: Wartości roszczeń o zwrot nakładów podleją uwzględnieniu
przy ustalaniu czystej wartości, o której mowa w art. 7 ust. 1
uPSD, w związku z czynnością nieodpłatnego zniesienia
współwłasności.
Słowa kluczowe: nakłady
podatek-podatek od spadków i darowizn
roszczenia
roszczenia-roszczenia cywilnoprawne
zniesienie-nieodpłatne zniesienie współwłasności
zniesienie-zniesienie współwłasności
zwrot-zwrot nakładów
Zagadnienia: Podatek od spadków i darowizn-Rozdział 3 Podstawa
opodatkowania-Ustalenie podstawy opodatkowania-
Czysta wartość
Podatek od spadków i darowizn-Rozdział 3 Podstawa
opodatkowania-Ustalenie podstawy opodatkowania-
Długi i ciężary
Podatek od spadków i darowizn-Rozdział 3 Podstawa
opodatkowania-Ustalenie podstawy opodatkowania-
Podstawa opodatkowania przy nabyciu w drodze
nieodpłatnego zniesienia współwłasności
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział
3-art. 7-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,
    stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.
    Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
    5 marca 2025 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 4 marca 2025 r. o wydanie
    interpretacji indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku od spadków i darowizn w zakresie
    skutków podatkowych nieodpłatnego zniesienia współwłasności. Uzupełnili go Państwo –
    w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 14 kwietnia 2025 r. Treść wniosku wspólnego jest
    następująca:
    Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
    1. Zainteresowana będąca stroną postępowania:
    Pani (...)
    2. Zainteresowany niebędący stroną postępowania:
    Pan (...)
    3. Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:
    Pani (...)

## Opis zdarzenia przyszłego

Zainteresowana będąca stroną postępowania – Pani (...) wraz z Zainteresowanym
    niebędącym stroną postępowania – Panem (...) (dalej: „Współwłaściciele A”) posiadają
    udział wynoszący 1/2 w prawie własności nieruchomości położonej w miejscowości (...),
    stanowiącej wyodrębnione geodezyjnie działki numer (...) (identyfikator działki: (...)) i (...)
    (identyfikator działki: (...)).
    Dla wskazanych działek prowadzona jest księga wieczysta o numerze (...).
    Pani (...) oraz Pan (...) są małżeństwem, będąc tym samym współwłaścicielami wyżej
    wskazanego udziału na zasadzie małżeńskiej wspólności majątkowej.
    Trzecim współwłaścicielem działki posiadającym całościowo udział wynoszący 1/2 w
    prawie własności wskazanej nieruchomości, jest Zainteresowana niebędąca stroną
    postępowania – Pani (...) (dalej: „Współwłaściciel B”).
    Pani (...), Pan (...) oraz Pani (...) zwani będą w dalszej części wniosku łącznie
    „Zainteresowanymi”.
    Pole powierzchni działki numer (...) wynosi (...) ha, natomiast pole powierzchni działki nr
    (...) wynosi (...) ha. Działki te mają zbliżone położenie (są to działki przyległe), przeznaczenie
    oraz cechy geometryczne.
    Na działkach tych znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny posiadający numery
    porządkowe (...) (dla działki (...)) oraz (...) (dla działki nr (...)) – tzw. „bliźniak”. Data
    zakończenia budowy budynku to (...) r.
                                3  3Pole powierzchni zabudowy budynku wynosi (...) m (dla działki nr (...)) oraz (...)m (dla
    działki nr (...)).
    Nieruchomość została nabyta przez Współwłaściciela B – Panią (...) w drodze dziedziczenia
    w (...) r.
    Także w drodze dziedziczenia, w (...) r. nabył wskazaną nieruchomość Pan (...).

    Następnie Pan (...) wraz ze swoją małżonką – Panią (...), dokonali rozszerzenia
    obowiązującej w ich małżeństwie wspólności ustawowej na udział w tej nieruchomości, na
    skutek czego przysługuje im wspólnie udział w wysokości 1/2 w nieruchomości.
    Wskazana nieruchomość wcześniej stanowiła jedną działkę geodezyjną, ale w wyniku już
    wcześniej dokonanych ustaleń co do podziału nieruchomości do korzystania i będącego
    ich skutkiem dokonanego podziału quad usum w (...) r., została ona podzielona przez
    geodetę na działkę o nr (...) oraz (...). Wówczas, każdy ze współwłaścicieli otrzymał do
    wyłącznego korzystania i zarządu część nieruchomości (podział po połowie dla każdego).
    W wyniku wskazanego podziału, Pani (...) oraz Pan (...) (Współwłaściciele A), korzystali
    wyłączne z części nieruchomości z budynkiem mieszkalnym znajdującym się na działce o
    nr (...).
    Pani (...) – Współwłaściciel B, korzystała wyłącznie natomiast z części nieruchomości z
    budynkiem mieszkalnym znajdującym się na działce o nr (...).
    W ramach wyłącznego korzystania i zarządu z przysługujących współwłaścicielom części
    nieruchomości, Pani (...) – Współwłaściciel B, dokonała przebudowy i remontu istniejącej
    na działce o nr (...) części budynku. Cel ten został pokryty wyłącznie ze środków
    finansowych Pani (...). Wartość poniesionych nakładów wynika natomiast częściowo z
    posiadanych rachunków, a częściowo z oszacowań przeprowadzonych przez Panią (...) i
    nie kwestionowanych przez pozostałych współwłaścicieli (Pana (...) i Panią (...)). Pozostali
    współwłaściciele nie uczestniczyli w żaden sposób w budowie czy wykańczaniu części
    budynku posadowionego na działce (...), w tym nie finansowali żadnych nakładów na ten
    cel.
    Pan (...) i Pani (...) poczynili natomiast nakłady związane z wykończeniem drugiej część
    nieruchomości zabudowaną drugą częścią budynku, z którego korzystali, znajdującą się na
    działce (...). Wartość poniesionych nakładów wynika częściowo z posiadanych rachunków,
    a częściowo z oszacowań przeprowadzonych przez współmałżonków i nie
    kwestionowanych przez trzecią współwłaścicielkę (Panią (...)). Pani (...) w żaden sposób nie
    finansowała/nie czyniła nakładów na tę część budynku.
    W konsekwencji, wartość części domu mieszkalnego posadowionego na działce nr (...) jest
    odmienna od wartości części budynku posadowionego na działce (...), co wynika w
    szczególności z dokonanych przez współwłaścicieli nakładów związanych z rozbudową
    /przebudową/remontem/ wykończeniem części budynku znajdujących się na użytkowanej
    wyłącznie przez danych współwłaścicieli działkach (działce nr (...) lub (...)).
    W celu uregulowania kwestii własnościowych, współwłaściciele planują dokonać
    umownego zniesienia współwłasności analizowanej nieruchomości.
    Zniesienie współwłasności polegać będzie na tym, iż działkę o nr (...)przejmie na wyłączną
    własność (wraz z częścią posadowionego na niej budynku mieszkalnego) Pani (...), tj.
    Współwłaściciel B, która to dotychczas w sposób wyłączny korzystała z tej działki.
    Drugą działkę natomiast, tj. działkę o nr (...) wraz z częścią przypadającej na tę działkę
    budynku, przejmą na wyłączną własność Pani (...) oraz Pan (...) (Współwłaściciele A), którzy
    także w sposób wyłączny korzystają ze wskazanej części.
    W związku z faktem, iż obie działki posiadają zbliżoną powierzchnię (różnica jest
                        2marginalna i wynosi zaledwie (...) m), tę samą lokalizację (działki przylegają do siebie) i
    cechy geometryczne, to wartość działki nr (...), zdaniem Zainteresowanych, jest obecnie i
    będzie na dzień zniesienia współwłasności równa wartości działki nr (...)(bez uwzględnienia
    wartości poniesionych nakładów na części budynku mieszkalnego znajdującego się na
    tych działkach). W konsekwencji, wyżej wskazane zniesienie współwłasności będzie miało
    formę nieodpłatną – nastąpi bez żadnych spłat i dopłat.
    Jednocześnie, ze względu na fakt, iż to wyłącznie Pani (...) poniosła nakłady na przebudowę
    części budynku znajdującej się na działce (...), z której to działki i części budynku korzystała

    wyłącznie ta współwłaścicielka (Współwłaściciele A nie korzystali z tej części
    nieruchomości), przy wyżej opisanym zniesieniu współwłasności nie będzie uwzględniana
    wartość tych nakładów. Przy wyżej opisanym zniesieniu współwłasności nie będzie także
    uwzględniana wartość nakładów poniesionych przez Współwłaścicieli A na wykończenie
    części budynku, znajdującej się na działce (...)[winno być: (...)], z której to działki i części
    budynku w sposób wyłączny korzystali.
    Wskazany sposób rozliczeń jest zgodny z zamiarem i intencją Zainteresowanych – wszyscy
    współwłaściciele złożą oświadczenie:
    a) określające całkowitą wartość poniesionych przez Panią (...) nakładów na
      wykorzystywaną przez nią część budynku mieszkalnego i tego, że Współwłaściciele A
      nie kwestionują wartości tych nakładów,
    b) określające całkowitą wartość poniesionych przez Pana (...) i Panią (...) nakładów na
      wykorzystywaną przez nich część budynku mieszkalnego i tego, że Współwłaściciel B
      nie kwestionuje wartości tych nakładów.
    Wartość wskazanych nakładów jest równa sumie kwot wynikających z rachunków za
    materiały budowlane i usługi związane z przebudową/wykończeniem części danego
    budynku oraz pozostałych nakładów, udokumentowanych oświadczeniem
    Zainteresowanych w akcie notarialnym, który obejmie planowaną umowę nieodpłatnego
    zniesienia współwłasności działek bez spłat i dopłat.
    Ponadto, w celu ustalenia, czy wystąpi podstawa do opodatkowania podatkiem od
    spadków i darowizn oraz ustalenia ewentualnego przychodu do opodatkowania,
    współwłaściciele planują dokonać ustalenia wartości nieruchomości, tj. wartości obu
    działek (działki o nr (...) oraz (...)) wraz z budynkiem mieszkalnym, na dzień zniesienia
    współwłasności oraz porównać wartości udziałów przysługujących współwłaścicielom w
    obu działach gruntu przed i po zniesieniu współwłasności, w odniesieniu do tak
    ustalonych wartości obu działek.
    W tym zakresie, Zainteresowani dokonają porównania wartość działek i części budynku
    mieszkalnego znajdujących się na danej działce nr (...) oraz (...). Porównanie nastąpi przy
    tym bez uwzględnienia poczynionych przez Zainteresowanych nakładów.
    W konsekwencji, przy wskazanych powyżej założeniach, według oszacowania
    współwłaścicieli, można uznać że wartość działek (...) oraz (...) oraz części budynku
    mieszkalnego znajdujących się na nich, będzie zbliżona. Sama działka posiada bowiem
    zbliżoną wielkość, cechy, położenie (przylega do siebie), lokalizację. Części budynku
    mieszkalnego znajdujące się na poszczególnych działkach także posiadały (przed
    poczynieniem odpowiednich nakładów) zbliżony do siebie stan techniczny (obydwie części
    budynku wymagały poniesienia dodatkowych nakładów), a co za tym idzie, nie różniły się
    one wartością. A zatem, w zakresie budynku mieszkalnego, planowane zniesienie
    współwłasności nieruchomości nie będzie skutkowało koniecznością zmiany posiadanego
    udziału we współwłasności.
    Zainteresowani szacują, iż wartość rynkowa działki nr (...) ustalona na dzień zawarcia
    umowy nieodpłatnego zniesienia współwłasności bez spłat i dopłat będzie zbliżona
    wartości rynkowej działki nr (...) ustalonej na dzień zawarcia umowy nieodpłatnego
    zniesienia współwłasności bez spłat i dopłat.
    Po dokonaniu w sposób wyżej opisany nieodpłatnego zniesienia współwłasność działek
    bez spłat i dopłat, strony nie będą dochodziły od siebie jakiegokolwiek wzajemnego
    rozliczenia nakładów poczynionych na użytkowane przez nich części nieruchomości.
    Pytanie w zakresie podatku od spadków i darowizn
    Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym, roszczenia związane z wartością poczynionych przez
    Współwłaścicieli A nakładów na wykończenie części budynku mieszkalnego znajdującej się
    na działce (...) oraz roszczenia związane z wartością poczynionych przez Współwłaściciela B

    nakładów na przebudowę/rozbudowę/wykończenie części budynku mieszkalnego
    znajdującej się na działce (...) (których fakt poczynienia i wysokość udokumentowane
    zostaną oświadczeniem stron w umowie nieodpłatnego zniesienia współwłasności bez
    spłat i dopłat) podlegają uwzględnieniu przy ustaleniu podstawy opodatkowania przy
    nabyciu w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności i tym samym czy w opisanym
    zdarzeniu przyszłym, nie będą Państwo zobowiązani do zapłaty podatku od spadków i
    darowizn? (pytanie oznaczone we wniosku nr 1)
    Państwa stanowisko w sprawie w zakresie podatku od spadków i darowizn
    W Państwa ocenie, roszczenia związane z wartością poczynionych przez Współwłaścicieli A
    nakładów na wykończenie części budynku mieszkalnego znajdującej się na działce (...) oraz
    roszczenia związane z wartością poczynionych przez Współwłaściciela B nakładów na
    przebudowę/rozbudowę/ wykończenie części budynku mieszkalnego znajdującej się na
    działce (...) (których fakt poczynienia i wysokość udokumentowane zostaną oświadczeniem
    stron w umowie nieodpłatnego zniesienia współwłasności bez spłat i dopłat) podlegają
    uwzględnieniu przy ustaleniu podstawy opodatkowania przy nabyciu w drodze
    nieodpłatnego zniesienia współwłasności i tym samym w opisanym zdarzeniu przyszłym,
    nie będą Państwo zobowiązani do zapłaty podatku od spadków i darowizn.
    Przytaczając treść art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, wskazali
    Państwo, że ustawa wprost wskazuje nieodpłatne zniesienie współwłasności jako
    czynność potencjalnie podlegającą opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.
    Ustawa ta posługuje się przy tym pojęciem „współwłasności” jednocześnie nie wskazując
    na jej definicję legalną.
    W tym celu odwołać się należy do przepisów ustawy Kodeks cywilny.
    Kodeks cywilny pojęciem „współwłasności” posługuje się w Dziale IV, w tym m.in. w art.
    195 ustawy wskazując, iż własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku
    osobom (współwłasność). Zgodnie z art. 196 § 1 Kodeksu cywilnego natomiast,
    współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością
    łączną.
    Stosownie do art. 210 § 1 i art. 211 Kodeksu cywilnego, każdy ze współwłaścicieli może
    żądać zniesienia współwłasności. Każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie
    współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny
    z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że
    pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości.
    Odnosząc powyższe do zaprezentowanego stanu faktycznego, wskazać na wstępie należy,
    iż współwłaściciele planują dokonać zniesienia współwłasności poprzez podział rzeczy
    wspólnej, w tym przypadku nieruchomości.
    Zgodnie z art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego, nieruchomościami są części powierzchni
    ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z
    gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych
    stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.
    W myśl wskazanego powyżej przepisu, budynki i ich części znajdujące się na
    nieruchomości, co do zasady, dzielą los gruntu. Jeżeli zatem, współwłaściciele
    nieruchomości planują dokonać zniesienia współwłasności tejże nieruchomości, to
    czynność ta dotyczyć będzie zarówno samej nieruchomości gruntowej, jak i wszelkich
    budynków trwale z tą nieruchomością gruntową związanych.
    W konsekwencji, analizując skutki podatkowe planowanego nieodpłatnego zniesienia
    współwłasności bez spłat i dopłat, konieczne jest przeanalizowanie ogólnej sytuacji
    prawnej dotyczącej gruntu oraz posadowionego na niej budynku (w tym przypadku
    budynku mieszkalnego jednorodzinnego).

    Odwołując się przy tym do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, nabyciem
    rzeczy nie jest przyznanie rzeczy na wyłączną własność jednemu ze współwłaścicieli w
    wyniku zniesienia współwłasności, jeżeli: „podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie
    towarzyszą mu spłaty i dopłaty” lub „wartość otrzymanej przez daną osobę rzeczy w
    wyniku podziału tego majątku, mieści się w udziale, jaki współwłaścicielowi przysługuje we
    współwłasności”.
    Odnosząc powyższe do zacytowanych przepisów ustawy o podatku od spadków i
    darowizn, zniesienie współwłasności nie będzie stanowiło zbycia/nabycia rzeczy, jeżeli
    mieścić się będzie w ramach udziału przypadającego współwłaścicielom w rzeczy wspólnej
    i odbywa się bez spłat/ dopłat. A zatem, gdy w wyniku zniesienia współwłasności udział
    danego współwłaściciela nie ulega powiększeniu/pomniejszeniu, to nie zwiększa/nie
    zmniejsza się stan jego majątku i nie mamy do czynienia z nabyciem/zbyciem.
    Zgodnie przy tym z art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn, obowiązek podatkowy
    ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
    W myśl art. 6 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy, obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w
    drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności – z chwilą zawarcia umowy albo ugody
    lub uprawomocnienia się orzeczenia sądu, jeżeli ich skutkiem jest nieodpłatne zniesienie
    współwłasności.
    Na podstawie art. 7 ust. 6 ustawy od spadków i darowizn, przy nabyciu w drodze
    nieodpłatnego zniesienia współwłasności podstawę opodatkowania stanowi wartość
    rzeczy lub praw majątkowych, w części przekraczającej wartość udziału we
    współwłasności, który przed jej zniesieniem przysługiwał nabywcy.
    Przy obliczaniu podstawy opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn uwzględnić
    jednak należy także art. 7 ust. 1 ww. ustawy. Zgodnie ze zdaniem pierwszym wskazanego
    przepisu, podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych
    po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw
    majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego.
    Analizując powyższe regulacje stwierdzić należy, iż ustalając podstawę opodatkowania w
    podatku od spadku i darowizn przy nieodpłatnym zniesieniu współwłasności bez spłat i
    dopłat, przeprowadzić należy dwa, następujące etapy:
    1. W pierwszym etapie, kierując się zasadą ogólną, wyartykułowaną w ww. art. 7 ust. 1,
      określić należy wartość rzeczy i praw majątkowych, których dotyczy zniesienie
      współwłasności. Wartość ta stanowić powinna przy tym tzw. czystą wartość ustaloną
      według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia
      powstania obowiązku podatkowego. Na tym etapie uwzględnić zatem należy, wszystkie
      ewentualne potrącenia długów i ciężarów.
    2. W drugim etapie, w myśl art. 7 ust. 6 ww. ustawy, ustalić należy udział jaki przysługiwał
      dotychczas współwłaścicielowi i jego wartość. Kwestia ta jest istotna, bowiem
      opodatkowaniu podlegać będzie tylko nadwyżka ponad wartość udziału jaki
      przysługiwał danej osobie przed zniesieniem współwłasności.
    Zgodnie z wykładnią wskazaną w interpretacjach indywidualnych, pojęcie „długów” w
    rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, obejmuje przy tym
    wszelkie pieniężne roszczenia cywilnoprawne związane z przedmiotem nabycia.
    Równowartość tych roszczeń podlega potrąceniu od wartości przedmiotu nabycia.
    „Ciężarem” natomiast jest inne niż dług obciążenie nabytej rzeczy lub prawa, które
    zmniejsza jego wartość rynkową, np. hipoteka, polecenie.
    Wobec powyższego, w ramach długów i ciężarów określonych w cytowanym przepisie
    będą miesić się także wszelkie roszczenia z tytułu poczynionych przez nabywcę nakładów
    na nabytą nieruchomość. W przypadku, w którym roszczenia o zwrot tych nakładów są

    skonkretyzowane oraz uwzględniają korzyści uzyskane przez nabywcę w wyłącznego z
    nich korzystania, równowartość tych roszczeń podlegać będzie odliczeniu od wartości
    nabytej nieruchomości.
    W konsekwencji, Państwa zdaniem, nie ulega wątpliwości, iż ustalając podstawę
    opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn w odniesieniu do planowanej umowy
    zniesienia współwłasności konieczne jest uwzględnienie roszczeń odpowiadających
    wartości nakładów poczynionych przez Zainteresowanych na nieruchomości, w taki
    sposób, iż całkowita wartość tych roszczeń nie wejdzie do podstawy opodatkowania.
    W Państwa opinii bowiem, analizując regulacje art. 7 ustawy o podatku od spadków i
    darowizn:
    - wartość nakładów poczynionych przez Współwłaścicieli A na działce (...) odpowiada
      wartości roszczenia Współwłaścicieli A wobec Współwłaściciela B, i stanowi „dług” w
      rozumieniu art. 7 ust. 1, pomniejszający wartość nabytego prawa;
    - wartość nakładów poczynionych przez Współwłaściciela B na działce (...) odpowiada
      wartości roszczenia Współwłaściciela B wobec Współwłaścicieli A, i także stanowi „dług”
      w rozumieniu art. 7 ust. 1, pomniejszający wartość nabytego prawa;
    - w konsekwencji wskazane powyżej „długi” nie wejdą do podstawy opodatkowania
      podatkiem od spadków i darowizn, gdyż „czysta wartość”, o której mowa w art. 7 ust. 1,
      nie obejmuje wartości opisanych we wniosku nakładów.
    Tego typu analizowane odliczenie pozostaje przy tym zgodne z istotą podatku od spadków
    i darowizn. Podatek ten, ze względu na swą konstrukcję prawnopodatkową obciążać ma
    bowiem przyrost wartości majątku podatnika. Przyrost ten natomiast nie nastąpi w
    sytuacji poniesienia nakładów przez daną osobę, na nieruchomość wyłącznie przez nią
    użytkowaną. Przeciwna wykładnia wskazanych regulacji, doprowadziłaby natomiast do
    sytuacji, w której dany współwłaściciel potencjalnie mógłby być zobligowany do uiszczenia
    podatku tylko i wyłącznie dlatego, że zdecydował się na poniesienie nakładów na
    (wyłącznie) użytkowanej części nieruchomości.
    Co istotne, wartość poczynionych przez Państwa nakładów jest równa sumie kwot
    wynikających z rachunków za materiały budowlane i usługi związane z przebudową
    /wykończeniem części danego budynku oraz pozostałych nakładów, udokumentowanych
    oświadczeniem stron w akcie notarialnym, który obejmie planowaną umowę
    nieodpłatnego zniesienia współwłasności działek bez spłat i dopłat. Wartości te nie są
    kwestionowane przez pozostałych współwłaścicieli.
    Wobec powyższej analizy, Państwa zdaniem, nie ulega wątpliwości, iż przy nieodpłatnym
    zniesieniu współwłasności bez spłat i dopłat, podstawę opodatkowania podatkiem od
    spadków i darowizn należy ustalić w ten sposób, że od wartości działki nr (...)należy
    odliczyć całą wartość poniesionych przez Współwłaściciela B nakładów na przebudowę
    /wykończenie części budynku mieszkalnego, a od wartości działki nr (...) należy odliczyć
    całą wartość nakładów poniesionych przez Współwłaścicieli A.
    W wyniku tak dokonanych odliczeń, porównać należy wartość obu działek, tj. działki nr (...)
    oraz (...).
    Jak zostało wskazane w opisie zdarzenia przyszłego, według oszacowania współwłaścicieli,
    można uznać że wartość działek (...) oraz (...) oraz części budynku mieszkalnego
    znajdujących się na nich (bez uwzględnienia ww. nakładów), będzie zbliżona. Sama działka
    posiada bowiem zbliżoną wielkość, cechy, położenie (przylega do siebie), lokalizację.
    Części budynku mieszkalnego znajdujące się na poszczególnych działkach także posiadały
    (przed poczynieniem odpowiednich nakładów) zbliżony do siebie stan techniczny
    (obydwie części budynku wymagały poniesienia dodatkowych nakładów), a co za tym
    idzie, nie różniły się one wartością.

    Szacują Państwo zatem, iż wartość rynkowa działki nr (...) ustalona na dzień zawarcia
    umowy nieodpłatnego zniesienia współwłasności bez spłat i dopłat będzie zbliżona do
    wartości rynkowej działki nr (...) ustalonej na dzień zawarcia umowy nieodpłatnego
    zniesienia współwłasności bez spłat i dopłat.
    W konsekwencji, Państwa zdaniem, nie powstanie:
    - nadwyżka wartości działki nr (...) nabytej na wyłączną własność przez Współwłaścicieli A
      nad wartościami udziałów w działce nr (...) oraz (...) oraz
    - nadwyżka wartości działki nr (...)nabytej na wyłączną własność przez Współwłaściciela B
      nad wartościami udziałów w działce nr (...) oraz (...)
    jakie przysługiwały Zainteresowanym przed nieodpłatnym zniesieniem współwłasności
    bez spłat i dopłat.
    Tym samym, w analizowanym zdarzeniu przyszłym, nieodpłatne zniesienie
    współwłasności bez spłat i dopłat, nie będzie skutkowało powstaniem wartości
    przekraczającej wartość udziału we współwłasności, o którym mowa w art. 7 ust. 6 ustawy
    o podatku od spadków i darowizn, a sama czynność nie będzie podlegała opodatkowaniu
    podatkiem od spadków i darowizn.
    Na potwierdzenie swojego stanowiska powołali się Państwo na interpretacje indywidualne
    i ich fragmenty oraz wyrok NSA.
    Z uwagi na zakres tej interpretacji, przywołano powyżej tylko tę część Państwa stanowiska,
    która odnosi się do zagadnienia dotyczącego podatku od spadków i darowizn.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i
    darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837):
      Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie
      przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium
      Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium
      Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem nieodpłatnego zniesienia współwłasności.
    Na podstawie art. 1a pkt 1 ww. ustawy:
      Przepisy ustawy o nieodpłatnym zniesieniu współwłasności stosuje się odpowiednio
      do nieodpłatnego nabycia własności rzeczy wspólnej (wspólnego prawa
      majątkowego) albo jej części przez niektórych dotychczasowych współwłaścicieli na
      dalszą współwłasność.
    W związku z tym, że ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera definicji
    współwłasności, należy w tej kwestii odnieść się do przepisów uregulowanych w ustawie z
    dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.).
    Zgodnie z art. 195 Kodeksu cywilnego:
      Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom
      (współwłasność).
    W myśl art. 196 § 1 Kodeksu cywilnego;
      Współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo
      współwłasnością łączną.
    Zgodnie z art. 196 § 2 Kodeksu cywilnego:

      Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika.
      Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy niniejszego działu.
    W myśl art. 210 § 1 Kodeksu cywilnego
      Każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Uprawnienie to
      może być wyłączone przez czynność prawną na czas nie dłuższy niż lat pięć.
      Jednakże w ostatnim roku przed upływem zastrzeżonego terminu dopuszczalne jest
      jego przedłużenie na dalsze lat pięć; przedłużenie można ponowić.
    Sposoby wyjścia ze stanu współwłasności regulują postanowienia art. 211 i art. 212
    Kodeksu cywilnego.
    W świetle wyżej powołanych przepisów, zniesienie współwłasności może nastąpić w
    drodze umowy między współwłaścicielami albo, w braku zgody między
    współwłaścicielami, na podstawie orzeczenia sądu.
    W ramach wymienionych trybów ustawodawca przewiduje trzy sposoby zniesienia
    współwłasności:
    1) podział rzeczy wspólnej, czyli np. podzielenie jednej nieruchomości na kilka mniejszych
      (tzw. podział fizyczny),
    2) przyznanie rzeczy jednemu lub niektórym ze współwłaścicieli,
    3) sprzedaż rzeczy wspólnej (tzw. podział cywilny).
    Zgodnie natomiast z art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego:
      Nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot
      własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich
      budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu
      przedmiot własności.
    Z przepisu tego wynika wprost, że budynki i ich części znajdujące się na nieruchomościach
    co do zasady dzielą los gruntu, na którym są posadowione. W przypadku więc, gdy
    dochodzi do zniesienia współwłasności nieruchomości, czynność ta dotyczy zarówno
    gruntu, jak i wszelkich budynków i budowli trwale z nim związanych oraz innych naniesień
    na nim się znajdujących. Z tego też względu skutki podatkowe dokonanego zniesienia
    współwłasności oceniać należy łącznie dla gruntu oraz budynków na nim posadowionych.
    Zniesienie współwłasności mające charakter nieodpłatny, tj. bez spłat i dopłat, podlega
    opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.
    Stosownie do postanowień art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
      Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
    Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy:
      Przy nabyciu w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności – obowiązek
      podatkowy powstaje z chwilą zawarcia umowy albo ugody lub uprawomocnienia się
      orzeczenia sądu, jeżeli ich skutkiem jest nieodpłatne zniesienie współwłasności.
    W myśl art. 7 ust. 6 cyt. ustawy:
      Przy nabyciu w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności podstawę
      opodatkowania stanowi wartość rzeczy lub praw majątkowych, w części
      przekraczającej wartość udziału we współwłasności, który przed jej zniesieniem
      przysługiwał nabywcy.
    Z powołanego powyżej przepisu wynika zatem, że opodatkowaniu podatkiem od spadków
    i darowizn podlega jedynie takie zniesienie współwłasności, w następstwie którego
    podatnik nabywa rzeczy lub prawa w części przekraczającej wartość udziału, który
    pierwotnie (przed zniesieniem współwłasności nieruchomości) mu przysługiwał. Innymi

    słowy, podatkowi podlega nabycie własności rzeczy (praw majątkowych) lub ich części w
    zakresie, w jakim nastąpił przyrost wartości nabytych rzeczy (praw majątkowych) w
    stosunku do wartości posiadanych uprzednio udziałów w tych rzeczach (prawach
    majątkowych). Jeśli wskutek ww. czynności zniesienia współwłasności nie ulega zmianie
    wartość nabytych rzeczy (praw majątkowych), opodatkowanie nie ma miejsca.
    Przy obliczaniu podstawy opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn należy mieć
    także na względzie przepis art. 7 ust. 1 zdanie pierwsze ww. ustawy, w myśl którego:
      Podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po
      potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw
      majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku
      podatkowego.
    Ustalenie podstawy opodatkowania składa się więc z dwóch etapów. W pierwszym należy
    określić wartość rzeczy lub praw majątkowych, których dotyczy zniesienie współwłasności,
    według zasady generalnej wyrażonej w art. 7 ust. 1 ustawy (czysta wartość, ustalona
    według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania
    obowiązku podatkowego). W drugim etapie ustala się udział, jaki przysługiwał dotychczas
    współwłaścicielowi i jego wartość. Podatkowi podlega bowiem nadwyżka wartości
    nabytego udziału.
    Wskazać również należy, że wartość nieruchomości przy zniesieniu współwłasności
    przyjmuje się z dnia powstania obowiązku podatkowego, tzn. z chwili zawarcia umowy
    albo ugody lub uprawomocnienia się orzeczenia sądu, jeżeli ich skutkiem jest nieodpłatne
    zniesienie współwłasności.
    Zasadą jest, że wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych przyjmuje się w wysokości
    określonej przez nabywcę, jeżeli odpowiada ona wartości rynkowej tych rzeczy i praw (art.
    8 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn).
    Zgodnie z art. 8 ust. 3 ww. ustawy:
      Wartość rynkową rzeczy lub praw majątkowych określa się na podstawie
      przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z
      uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie
      prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia powstania obowiązku
      podatkowego.
    Mając na uwadze przedstawione powyżej przepisy ustawy o podatku od spadków i
    darowizn stwierdzić należy, że przy nabyciu w drodze zniesienia współwłasności,
    podstawę opodatkowania stanowić będzie wartość rynkowa nieruchomości
    uwzględniająca jej stan na dzień nabycia. Oznacza to, że jeżeli w chwili zawierania umowy
    o zniesieniu współwłasności nieruchomość ta będzie zabudowana, punkt wyjścia dla
    ustalenia podstawy opodatkowania stanowić powinna wartość nieruchomości wraz z
    posadowionymi na niej budynkami. Jak wskazano bowiem powyżej, w przypadku
    współwłasności nieruchomości zabudowanej budynkiem (budynkami) dzieli on los gruntu.
    Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
      Opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę, od jednej osoby, własności rzeczy i
      praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej:
      1) 36 120 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej;
      2) 27 090 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej;
      3) 5 733 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.
    Art. 14 ust. 1 i 2 ww. ustawy stanowi, że:
      Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony
      jest nabywca.
      Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do
      osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.

    W myśl art. 14 ust. 3 ww. ustawy:
      Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:
      1) do grupy I – małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową,
        rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;
      2) do grupy II – zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków
        pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków
        rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;
      3) do grupy III – innych nabywców.
    Z kolei w myśl art. 17 ust. 4 omawianej ustawy:
      Minister właściwy do spraw finansów publicznych ustala, w drodze rozporządzenia,
      kwoty wartości rzeczy i praw majątkowych zwolnione od podatku i niepodlegające
      opodatkowaniu, o których mowa w art. 9 ust. 1, oraz skale podatkowe, o których
      mowa w art. 15 ust. 1, z uwzględnieniem zasad określonych w ust. 1-3.
    Zgodnie z powyższym przepisem, Minister Finansów zmienił określone w art. 15 ust. 1
    skale podatkowe. Aktualne skale podatkowe znajdują się w rozporządzeniu Ministra
    Finansów w sprawie ustalenia kwot wartości rzeczy i praw majątkowych zwolnionych od
    podatku od spadków i darowizn i niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem oraz
    skal podatkowych, według których oblicza się ten podatek (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1226).
    Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że między
    Współwłaścicielami A istnieje małżeńska wspólność majątkowa. Współwłaściciele A i
    Współwłaściciel B posiadają udziały wynoszące po 1/2 w prawie własności nieruchomości
    numer (...) – o pow. (...) ha i (...) – o pow. (...) ha. Na działkach tych znajduje się budynek
    mieszkalny jednorodzinny posiadający numery porządkowe (...) (dla działki (...)) oraz (...)
    (dla działki nr (...)) – tzw. „bliźniak”. Pole powierzchni zabudowy budynku wynosi (...) m3
    (dla działki nr (...)) oraz (...) m3 (dla działki nr (...)). Współwłaściciele A, korzystali wyłączne z
    części nieruchomości z budynkiem mieszkalnym znajdującym się na działce o nr (...), a
    Współwłaściciel B, korzystał wyłącznie z części nieruchomości z budynkiem mieszkalnym
    znajdującym się na działce o nr (...). Współwłaściciele dokonali nakłady – związane z
    rozbudową/ przebudową/ remontem/ wykończeniem części budynku znajdujących się na
    użytkowanej wyłącznie przez danych współwłaścicieli działkach (działce nr (...) lub (...)). W
    konsekwencji, wartość części domu mieszkalnego posadowionego na działce nr (...) jest
    odmienna od wartości części budynku posadowionego na działce (...). W celu
    uregulowania kwestii własnościowych, współwłaściciele planują dokonać umownego
    zniesienia współwłasności analizowanej nieruchomości. Zniesienie współwłasności
    polegać będzie na tym, iż działkę o nr (...) przejmie na wyłączną własność Współwłaściciel
    B, natomiast działkę o nr (...) przejmą na wyłączną własność Współwłaściciele A. W związku
    z faktem, iż obie działki posiadają zbliżoną powierzchnię, tę samą lokalizację i cechy
    geometryczne, to wartość działki nr (...) jest równa wartości działki nr (...) (bez
    uwzględnienia wartości poniesionych nakładów na części budynku mieszkalnego
    znajdującego się na tych działkach). Zniesienie współwłasności będzie miało formę
    nieodpłatną – nastąpi bez żadnych spłat i dopłat. Strony nie będą dochodziły od siebie
    jakiegokolwiek wzajemnego rozliczenia nakładów poczynionych na użytkowane przez nich
    części nieruchomości.
    Jak wynika z wniosku, poczynione przez Państwa nakłady na rozbudowę/ przebudowę/
    remont/ wykończenie części budynku znajdującej się na użytkowanej wyłącznie przez
    danego współwłaściciela/danych współwłaścicieli działce nr (...) lub (...)udokumentowane
    zostaną oświadczeniem w umowie nieodpłatnego zniesienia współwłasności bez spłat i
    dopłat.
    Mając zatem na uwadze powyższe informacje, należy stwierdzić, że wartość roszczeń o
    zwrot przedmiotowych nakładów poniesionych przez Państwa, tj: przez Współwłaścicieli A
    na budynek znajdujący się na działce nr (...) i Współwłaściciela B budynek znajdujący się na
    działce nr (...)stanowią dług pomniejszający wartość nieruchomości będącej przedmiotem

    zniesienia współwłasności. W rezultacie, wartości ww. roszczeń o zwrot nakładów
    podlegać będą uwzględnieniu przy ustalaniu czystej wartości, o której mowa w art. 7 ust. 1
    ustawy o podatku od spadków i darowizn, w związku z planowaną czynnością
    nieodpłatnego zniesienia współwłasności.
    Wartość ww. wzajemnych roszczeń należy więc odliczyć od wartości rynkowej
    nieruchomości będącej przedmiotem planowanej czynności nieodpłatnego zniesienia
    współwłasności. W ten sposób zostanie ustalona czysta wartość nabywanych przez
    Państwa udziałów w nieruchomości.
    Tym samym należy zgodzić się z Państwem, że dokonanie opisanego we wniosku
    nieodpłatnego zniesienia współwłasności bez spłat i dopłat, nie będzie podlegało
    opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, ponieważ w wyniku zniesienia
    współwłasności czysta wartość nabytego przez Właścicieli A udziału nie przekroczy
    wartości udziału we współwłasności, który przed jej zniesieniem Państwu przysługiwał
    oraz udziału czysta wartość nabytego przez Właściciela B udziału nie przekroczy wartości
    udziału we współwłasności, który przed jej zniesieniem mu przysługiwał.
    Należy jednak podkreślić, że tego typu zdarzenia cywilnoprawne, jak istnienie i wielkość, a
    więc konkretyzacja roszczenia o zwrot nakładów na nieruchomość pozostającą we
    współwłasności, w istocie stanowią element zdarzenia przyszłego i nie podlegają ocenie
    przez Organ interpretacyjny. Szczegółowe uprawnienie do weryfikacji zgodności
    przedstawionego zdarzenia przyszłego ze stanem rzeczywistym przysługuje właściwemu
    Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w postępowaniu podatkowym.
    Końcowo wskazuję, że Państwa stanowisko zostało co prawda uznane za prawidłowe,
    jednakże – co istotne – podstawę opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn od
    nabycia w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności można pomniejszyć o wartość
    roszczeń, a nie poniesionych nakładów.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu
    prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Ta interpretacja stanowi ocenę Państwa stanowiska wyłącznie w zakresie przepisów
    ustawy o podatku od spadków i darowizn. W zakresie podatku czynności cywilnoprawnych
    zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
    z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze
    zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja
    będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą
    mogli skorzystać ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
        z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

przez Zainteresowaną, który jest
    stroną postępowania
    Pani (...) (Zainteresowana będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji
    podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do
    Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji
    indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed
    sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie
    naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej
    oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami
    skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r
    ustawy – Ordynacja podatkowa.