Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB3/423-786/12-2/AG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2012-12-13
Teza: w zakresie skutków podatkowych transakcji typu SBB
Słowa kluczowe: koszt-koszty uzyskania przychodów; nabycie; odsetki; papier-papiery wartościowe; sprzedaż; transakcja; wynagrodzenia
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 poz. 749) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 20.09.2012r. (data wpływu 08.10.2012r.) w sprawie o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie skutków podatkowych transakcji typu SBB - **jest prawidłowe.**

Uzasadnienie

W dniu 08.10.2012r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowym od osób prawnych odnośnie skutków podatkowych transakcji typu SBB.

We wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Spółka S.A. (zwany dalej: „X.” lub „Wnioskodawcą”) zarządza środkami własnymi, które są inwestowane przez X. w instrumenty finansowe (w szczególności w lokaty terminowe, papiery skarbowe - bony i obligacje, inne papiery wartościowe).

Jedną z dostępnych na rynku transakcji wykorzystywanych do zarządzania bieżącą płynnością (pozyskiwania krótkoterminowego finansowania) będzie transakcja Sell-Buy-Back (zwana dalej: ”SBB”) - zawarcie transakcji z bankami w zakresie sprzedaży papierów wartościowych z jednoczesnym zobowiązaniem do ich odkupu. Ceny sprzedaży i odkupu ustalane będą w momencie zawarcia transakcji.

Transakcje SBB zawierane będą w celu zarządzania bieżącą płynnością X. (poprzez pozyskanie środków pieniężnych, których zwrot jest zabezpieczony przez przeniesienie własności dłużnych papierów wartościowych). Transakcje SBB są transakcjami warunkowej sprzedaży papierów wartościowych, polegającymi na sprzedaży przez X. papierów wartościowych, przy jednoczesnym zobowiązaniu X. do odkupu tych papierów po określonej cenie i w określonym terminie. Celem transakcji SBB będzie zapewnienie krótkoterminowego finansowania za wynagrodzeniem w zamian za okresowe (na czas transakcji) przeniesienie własności papierów w wartościowych.

W tym zakresie X. dokonywać będzie transakcji SBB w imieniu i na rzecz X. (w tym przypadku X. będzie podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych). Rozliczenie transakcji SBB obejmować będzie, zgodnie z zasadą Delivery Versus Payment, jednoczesne przeksięgowanie środków pieniężnych oraz papierów wartościowych pomiędzy rachunkami stron transakcji.

W ujęciu cywilnoprawnym transakcja SBB zachodzi, gdy w wyniku porozumienia zawartego przez strony transakcji następuje przeniesienie własności bezpiecznych, dłużnych papierów wartościowych o wysokim stopniu płynności i uregulowanym sposobie naliczania odsetek, natomiast w drugą stronę są przekazywane środki pieniężne stanowiące równowartość kapitału i naliczonych odsetek.

Elementem przedmiotowo istotnym transakcji jest również uregulowanie powrotnego przeniesienia własności papierów wartościowych oraz przekazanie środków pieniężnych stanowiących równowartość kapitału i naliczonych odsetek. W ujęciu bilansowym, zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości, strona sprzedająca, zawierając transakcje SBB, zachowywać będzie — co do zasady - pełne ryzyko, a także korzyści wynikające z posiadanych aktywów finansowych (papierów wartościowych). Transakcje SBB ewidencjonowane będą księgowo jako pożyczka. W konsekwencji w księgach rachunkowych brak będzie jakichkolwiek księgowań na kontach księgowych dotyczących sprzedaży i odkupu papierów wartościowych, będących zabezpieczeniem tych transakcji. Istotnym elementem stanu faktycznego jest to, iż w ramach zawieranych transakcji SBB każdorazowo następować będzie przeniesienie papierów wartościowych z rachunku X. na rachunek nabywcy. Następnie po upływie czasu, na który transakcja została zawarta, nastąpi zwrotne przeniesienie papierów wartościowych na rachunek X.

Schemat działania transakcji SBB:

1.  Transakcja nr 1 - X. ponosi koszty nabycia papierów wartościowych.
2.  Transakcja nr 2 - sprzedaż przez X. papierów wartościowych z jednoczesnym zobowiązaniem się do ich odkupu.

W związku z tym, że od momentu nabycia przez X. papierów wartościowych do momentu ich sprzedaży z jednoczesnym zobowiązaniem się do ich odkupu nastąpi wzrost ich wartości, X. dokonuje sprzedaży papierów wartościowych w kwocie stanowiącej sumę: kosztu ich nabycia (kapitału) oraz kwoty stanowiącej przyrost wartości tych papierów wartościowych.

1.  Transakcja nr 3 - odkupienie przez X. papierów wartościowych za kwotę stanowiącą sumę: kwoty, po jakiej sprzedano papiery wartościowe oraz odsetek (stanowiących wynagrodzenie za udostępnienie środków pieniężnych).

W związku z przedstawionym we wniosku zdarzeniem przyszłym Spółka zadała we wniosku następujące pytania.

1.  Czy X. (w przypadku gdy działać będzie na własną rzecz i rachunek) powinien traktować transakcje SBB jako jedną transakcję?
2.  Czy X. (w przypadku gdy działa na własną rzecz rachunek) powinien traktować transakcje SBB jako dwie transakcje, tj. sprzedaż i odkupienie papierów wartościowych - zgodnie z cywilnoprawnym charakterem transakcji, co oznacza, że:
    *   w momencie zawarcia transakcji SBB, obowiązany będzie rozpoznać przychód ze sprzedaży papierów wartościowych, zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w wysokości środków pieniężnych uzyskanych od banków w ramach tej transakcji;
    *   za koszt uzyskania tego przychodu uzna wydatki poniesione na nabycie tych papierów wartościowych zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 8 powołanej ustawy;
    *   w momencie zamknięcia transakcji SBB, tj. odkupu papierów wartościowych, rozpozna koszt nabycia papierów wartościowych, który stanie się kosztem uzyskania przychodu dopiero w momencie zbycia/przedstawienia do wykupu papieru wartościowego, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
3.  Czy wynagrodzenie (odsetki) zapłacone nabywcy papierów wartościowych w momencie ich odkupu (będące elementem ceny nabycia odkupowanych papierów wartościowych) stanowić będą w X. koszt uzyskania przychodu w momencie odkupu papierów wartościowych, czy też w dacie sprzedaży bądź przedstawienia do wykupu odkupionych papierów wartościowych?

Zdaniem Wnioskodawcy.

Ad 1. i Ad 2.

W ocenie Wnioskodawcy przepisy ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.) nie zawierają regulacji bezpośrednio określających zasady opodatkowania opisanych kontraktów typu SBB. W ujęciu cywilnoprawnym transakcja SBB zachodzi, gdy w wyniku porozumienia zawartego przez strony transakcji następuje przeniesienie własności bezpiecznych, dłużnych papierów wartościowych o wysokim stopniu płynności i uregulowanym sposobie naliczania odsetek natomiast w drugą stronę są przekazywane środki pieniężne stanowiące równowartość kapitału i naliczonych odsetek.

A zatem, transakcje SBB, tj. zbycie papierów wartościowych na rzecz banków, a następnie odkup tych papierów wartościowych nie są w sensie prawnym (na gruncie prawa cywilnego) jedną transakcją, lecz związkiem funkcjonalnym dwóch umów sprzedaży.

Zdaniem Wnioskodawcy inaczej będzie na gruncie ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych. W tym zakresie należy wskazać, że w ujęciu bilansowym, zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości, X. zawierając transakcje SBB — co do zasady — zachowuje pełne ryzyko, ale również i korzyści wynikające z posiadanych aktywów finansowych (papierów wartościowych). Transakcje SBB ewidencjonowane będą księgowo jako pożyczka. W konsekwencji w księgach rachunkowych brak będzie jakichkolwiek księgowań na kontach księgowych dotyczących sprzedaży i odkupu papierów wartościowych, będących zabezpieczeniem tych transakcji.

Należy także wskazać, że istota tych transakcji polega na pozyskiwaniu krótkoterminowego finansowania zabezpieczonego dłużnymi papierami wartościowymi oraz w oznaczonym w umowie terminie zwrocie finansowania wraz z wynagrodzeniem w postaci odsetek, za udzielone finansowanie.

X. trzyma od banku środki pieniężne odpowiadające równowartości tych papierów i zobowiąże się do zwrotu bankowi w określonym dniu takiej samej ilości środków pieniężnych oraz, dodatkowo, naliczonych odsetek. Ostateczny wynik rachunku transakcji SBB nie spowoduje w X. zmiany stanu konta dłużnych papierów wartościowych. W następstwie zawarcia umów, o których mowa we wniosku, ryzyko i korzyści związane z papierami wartościowymi, będącymi przedmiotem transakcji, pozostają w X.

W związku z powyższym - w opinii Wnioskodawcy - w tego typu transakcjach nie dojdzie do dwóch transakcji zbycia dłużnych papierów wartościowych. Papiery wartościowe, będące przedmiotem transakcji typu SBB, stanowić bowiem będą zabezpieczenie transakcji, które na gruncie przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych stanowią jedynie zabezpieczenie zwrotu długu ciążącego na X. w związku z dokonaniem transakcji.

Oznacza to, że mające zwrotny charakter środki pieniężne uzyskane od banku przez X. w ramach transakcji SBB należy uznać w X. za środki niebędące definitywnym przysporzeniem, niestanowiące zatem przychodu podatkowego. Zwrócone do banku przez X. środki pieniężne w wysokości pozostających na rachunku X. dłużnych papierów wartościowych stanowiących zabezpieczenie transakcji na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. b ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. nie będą stanowić kosztów uzyskania przychodów. W transakcjach SBB nie dochodzi do zbycia papierów wartościowych w związku z tym do omawianych transakcji nie ma zastosowania przepis art. 16 ust. 1 pkt 8 tej ustawy.

W związku z powyższym przedstawiony sposób kwalifikowania tych transakcji dla celów prawa bilansowego jest zbieżny z prawem podatkowym.

Pogląd taki podzielony także został przez Ministra Finansów, który dokonał zmiany stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie wyrażonego w interpretacji indywidualnej z dnia 04 lipca 2011 r. (Nr IPPB3/423-306/11-2/AG), w którym Dyrektor Izby Skarbowej - zdaniem Ministra Finansów nieprawidłowo - uznał transakcje SBB za sprzedaż i odkup papierów wartościowych zgodnie z cywilno-prawnym charakterem transakcji.

W interpretacji z dnia 23 września 2011 r. (DD6/033/70/SOH/PK-961/11) zmieniającej powyższą interpretację Minister Finansów wskazał, że:,,(\`(...)\`) Minister Finansów nie może natomiast podzielić poglądu wyrażonego przez Bank we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, iż w tego typu transakcjach dochodzi do dwóch transakcji zbycia dłużnych papierów wartościowych.

Pozostające na rachunku Banku dłużne papiery wartościowe, będące przedmiotem transakcji typu repo albo sbb stanowią zabezpieczenie transakcji, które na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych stanowią jedynie zabezpieczenie zwrotu długu ciążącego na Banku w związku z dokonaniem transakcji.

Oznacza to, że mające zwrotny charakter środki pieniężne uzyskane od NBP albo od innego banku w ramach transakcji repo albo sbb, należy uznać w Banku za środki niebędące definitywnym przysporzeniem, niestanowiące zatem przychodu podatkowego. Zwrócone do NBP albo do innego banku środki pieniężne w wysokości, pozostających na rachunku Banku, dłużnych papierów wartościowych stanowiących zabezpieczenie transakcji na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. b updop nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. W transakcjach repo i sbb nie dochodzi do zbycia papierów wartościowych i w związku z tym do omawianych transakcji nie ma zastosowania przepis art. 16 ust. 1 pkt 8 tej ustawy.

W związku z powyższym przedstawiony we wniosku o interpretację sposób kwalifikowania tych transakcji dla celów prawa bilansowego jest zbieżny z prawem podatkowym.

Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że nieprawidłowe jest stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie zawarte w interpretacji indywidualnej z dnia 04 lipca 2011 r. (Nr IPPB3/423-306/11-2/AG), który uznał transakcje repo i sbb za sprzedaż i odkup papierów wartościowych zgodnie z cywilno-prawnym charakterem transakcji.”

Ad 3.

W przedstawionym przyszłym stanie faktycznym papiery wartościowe będą odkupione przez X. od banku za cenę odkupu, która uwzględniać będzie także — dodatkowo - kwotę odsetek stanowiących wynagrodzenie za udostępnienie środków pieniężnych przez bank X.. Istotą transakcji SBB jest zapewnienie przez bank finansowania X.. Mające zwrotny charakter środki pieniężne uzyskane od banku przez X. w ramach transakcji SBB, nie będą stanowić w X. przychodu podatkowego. Zwrócone do banku przez X. środki pieniężne w wysokości, pozostających na rachunku X. dłużnych papierów wartościowych stanowiących zabezpieczenie transakcji, na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. b ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych nie będą stanowić kosztów uzyskania przychodów.

Natomiast koszty uzyskania przychodów stanowić będzie — w dacie zwrotu do banku tych środków — ich część stanowiąca wynagrodzenie za krótkoterminowe finansowanie X., która, zgodnie z treścią ekonomiczną transakcji, stanowi zapłacone odsetki od „pożyczki” (krótkoterminowego finansowania) udzielonej pod zastaw papierów wartościowych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej w tym zakresie oceny stanowiska wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.