Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP2/443-841/14/WN
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2014-11-24
Teza: opodatkowania czynności zbycia wierzytelności własnych
Słowa kluczowe: opodatkowanie; sprzedaż; usługi; wierzytelność; zbycie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z 19 sierpnia 2014r. (data wpływu 26 sierpnia 2014r.) o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności zbycia wierzytelności własnych – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 26 sierpnia 2014r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności zbycia wierzytelności własnych.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący zaistniały stan faktyczny:

Wnioskodawczyni prowadziła działalność gospodarczą do dnia 21 maja 2012r. W okresie prowadzenia działalności była aktywnym podatnikiem VAT. Obecnie, tj. w dacie czynności prawnej będącej powodem zapytania działalności gospodarczej nie prowadzi i nie jest podatnikiem VAT. W odpowiednim czasie wyrejestrowała wpis działalności poprzez CEIGD oraz złożyła VAT-Z.

W okresie gdy Wnioskodawczyni była przedsiębiorcą i podatnikiem VAT sprzedała towary handlowe innemu przedsiębiorcy. Transakcja jakiej dotyczy pytanie miała miejsce w maju roku 2012. Wnioskodawczyni opodatkowała sprzedaż podatkiem należnym i w rozliczeniu okresu zadeklarowała podatek do zapłaty. Zobowiązanie wobec budżetu uiściła.

Nabywca towarów z tej dokładnie transakcji nie uregulował całej zapłaty za kupiony towar część należności w opisywanym stanie faktycznym jest po terminie zapłaty. Ale należność ta nie jest sporna. Nie jest przedawniona. Jest na pewno wymagalna. Wnioskodawczyni ma okazję sprzedać, tj. dokonać cesji rzeczonej wierzytelności w drodze umowy sprzedaży dla osoby trzeciej. Ustalono, że nabywca jest osobą fizyczną. Nabywca wierzytelności nie prowadzi działalności gospodarczej. Cena nabycia ma być niższa niż wartość nominalna tej zbywanej wierzytelności.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w opisanym stanie faktycznym cesji wierzytelności w drodze umowy kupna-sprzedaży za cenę niższą od wartości nominalnej tej wierzytelności, cesja ta będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

Stanowisko Wnioskodawczyni.

Zdaniem Wnioskodawczyni, opisana we wniosku cesja wierzytelności w drodze umowy sprzedaży za cenę niższą wartości nominalnej wierzytelności nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawczyni:

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (zwana dalej UPTU), opodatkowaniu VAT podlega, m. in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Aby uznać, że cesja wierzytelności w drodze umowy sprzedaży będzie podlegać opodatkowaniu VAT należałoby rozważyć, czy sprzedaż ta stanowi odpłatną dostawę towarów lub odpłatne świadczenie usług.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 UPTU przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Definicja towarów została z kolei określona w art. 2 pkt 6 cyt. ustawy. Zgodnie z tą definicją, towarami są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Przedmiotem transakcji sprzedaży jest natomiast wierzytelność, która w związku z powyższą definicją nie stanowią towarów w rozumieniu UPTU. W konsekwencji, sprzedaż wierzytelności przez Wnioskodawczynię nie będzie stanowić odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 ww. ustawy.

Z kolei przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów, w tym również:

*   przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej,
*   zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
*   świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Wierzytelność jest natomiast prawem majątkowym, które zgodnie z Kodeksem cywilnym może być przeniesione na osobę trzecią (przelew; cesja) przez wierzyciela bez zgody dłużnika, chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o odsetki oraz wszystkie inne opłaty przysługujące z tytułu takiej wierzytelności. Cesja wierzytelności powoduje zatem, że w prawa dotychczasowego wierzyciela wstępuje osoba trzecia, a zatem na nabywcę wierzytelności przechodzą te wszystkie prawa, które przysługiwały dotychczasowemu wierzycielowi. Stosunek zobowiązaniowy nie ulega jednak zmianie. W analizowanym stanie faktycznym na nabywcę, którym będzie osoba fizyczna, przejdą wszystkie prawa związane ze sprzedawaną wierzytelnością, które do momentu sprzedaży przysługiwały Wnioskodawczyni.

Należy zatem uznać, że przelew wierzytelności posiadanych przez Wnioskodawczynię jest jedynie przejawem wykonania przysługującego jej wobec tych wierzytelności prawa własności. W związku z powyższym, opisana przez Wnioskodawczynię sprzedaż wierzytelności nie stanowi odrębnej czynności opodatkowanej VAT. Zatem opisana przez Wnioskodawczynię transakcja cesji wierzytelności w drodze sprzedaży nie będzie stanowić, na gruncie UPTU, ani odpłatnej dostawy towarów, ani odpłatnego świadczenia usług. W związku z powyższym, transakcja ta nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT.

Powyższe stanowisko jest potwierdzone utrwaloną linią interpretacyjną prezentowaną przez Ministra Finansów w wydawanych interpretacjach indywidualnych. Przykładowo w interpretacji indywidualnej z dnia 8 grudnia 2011r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu (sygn. ILPP1/443-1125/11-5/NS) stwierdzono, że „odpłatne zbycie przez Zainteresowanego wierzytelności własnej na podstawie zawartej przez niego, jako cedenta umowy przelewu (cesji) wierzytelności, nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT".

Także w interpretacji indywidualnej z dnia 4 września 2012r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach (sygn. IBPP2/443-555/12/ICz) stwierdzono, że: „czynności polegającej na zbyciu wierzytelności własnych nie można uznać za dostawę towaru, gdyż wierzytelność stanowi prawo majątkowe, które nie mieści się w dyspozycji art. 2 pkt 6 ustawy, określającego co należy rozumieć na potrzeby podatku od towarów i usług, pod pojęciem towaru. Zbycie wierzytelności nie stanowi również świadczenia usługi, ponieważ jest ono jedynie przejawem wykonania prawa własności w stosunku do wierzytelności powstałej z innego tytułu (dostawy towaru lub świadczenia usługi). Zatem, transakcja, której przedmiotem będzie sprzedaż wierzytelności własnych pozostanie poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Zatem odpłatne zbycie przez Wnioskodawcę wierzytelności własnych na podstawie zawartej przez niego, jako cedenta, umowy przelewu (cesji) wierzytelności, nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT".

Podobne stanowisko zaprezentowano także w następujących interpretacjach indywidualnych:

*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 22 marca 2011r., sygn. IPPP2/443-969/10-2/KG;
*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2012r, sygn. IPPP2/443-131/12-2/AK;
*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2011r, sygn. IPPP1-443-961/11-2/IGo.

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 5 lutego 2007r. sygn. III SA/Wa 2869/06 podkreślił „że aby można mówić o świadczeniu usługi musi istnieć przedmiot świadczenia. Zdaniem Sądu w przypadku sprzedaży wierzytelności własnej po stronie cedenta przedmiot świadczenia nie występuje. W związku z tym Zdaniem Sądu sprzedaż wierzytelności własnych nie jest świadczeniem usług w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarowi usług".

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą lub ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…) – art. 7 ust. 1 ustawy.

W myśl art. 2 pkt 6 ustawy, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

W świetle postanowień art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy praw.

Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że każde odpłatne świadczenie, które nie jest dostawą towarów, polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu, czy określonym zachowaniu, mieści się w tak sformułowanej definicji usługi.

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

Należy wskazać, że wierzytelność jest prawem majątkowym, które może być przedmiotem obrotu gospodarczego. Instytucja przelewu wierzytelności została uregulowana przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 121).

Podstawą do dokonania cesji wierzytelności jest art. 509 ustawy Kodeks cywilny.

Stosownie do treści art. 509 § 1 tej ustawy, wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania.

Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki – art. 509 § 2 cyt. ustawy.

Z kolei art. 510 § 1 ww. ustawy stanowi, że umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia wierzytelności przenosi wierzytelność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.

Istotą przelewu wierzytelności jest umowa zawierana przez wierzyciela z osobą trzecią, na mocy której osoba ta nabywa od wierzyciela przysługującą mu wierzytelność. W wyniku przelewu wierzytelności, prawa przysługujące dotychczasowemu wierzycielowi przechodzą na nabywcę wierzytelności, przy czym sam stosunek zobowiązaniowy nie ulega zmianie. Na podstawie umowy przelewu wierzytelności cesjonariusz może dochodzić spełnienia określonego świadczenia od dłużnika, przysługuje mu również uprawnienie do rozporządzania wierzytelnością poprzez jej dalszą odsprzedaż, zamianę, darowiznę, zapis w testamencie lub zastaw.

Celem i skutkiem ww. przelewu jest przejście wierzytelności na nabywcę. W wyniku ww. czynności przechodzi na nabywcę ogół uprawnień przysługujących dotychczasowemu wierzycielowi, który zostaje wyłączony ze stosunku zobowiązaniowego, jaki go wiązał z dłużnikiem. Wierzytelność przechodzi na nabywcę w takim stanie, w jakim była w chwili zawarcia umowy o przelew, a więc ze wszystkimi związanymi z nią prawami i brakami (np. przedawnieniem). W przypadku sprzedaży wierzytelności własnej (przez pierwszego wierzyciela) nie można zakładać, że czynność ta może być wykonywana w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Jak wynika z przedstawionego opisu sprawy, Wnioskodawczyni prowadziła działalność gospodarczą do dnia 21 maja 2012r. W okresie prowadzenia działalności była aktywnym podatnikiem VAT. Obecnie, tj. w dacie czynności prawnej będącej powodem zapytania działalności gospodarczej nie prowadzi i nie jest podatnikiem VAT. W odpowiednim czasie wyrejestrowała wpis działalności poprzez CEIGD oraz złożyła VAT-Z.

W okresie gdy Wnioskodawczyni była przedsiębiorcą i podatnikiem VAT sprzedała towary handlowe innemu przedsiębiorcy. Transakcja jakiej dotyczy pytanie miała miejsce w maju roku 2012. Wnioskodawczyni opodatkowała sprzedaż podatkiem należnym i w rozliczeniu okresu zadeklarowała podatek do zapłaty. Zobowiązanie wobec budżetu uiściła.

Nabywca towarów z tej dokładnie transakcji nie uregulował całej zapłaty za kupiony towar część należności w opisywanym stanie faktycznym jest po terminie zapłaty. Ale należność ta nie jest sporna. Nie jest przedawniona. Jest na pewno wymagalna. Wnioskodawczyni ma okazję sprzedać, tj. dokonać cesji rzeczonej wierzytelności w drodze umowy sprzedaży dla osoby trzeciej. Ustalono, że nabywca jest osobą fizyczną. Nabywca wierzytelności nie prowadzi działalności gospodarczej. Cena nabycia ma być niższa niż wartość nominalna tej zbywanej wierzytelności.

W świetle powyższych okoliczności należy stwierdzić, że czynności polegającej na zbyciu wierzytelności własnych nie można uznać za dostawę towaru, gdyż wierzytelność stanowi prawo majątkowe, które nie mieści się w dyspozycji art. 2 pkt 6 ustawy, określającego co należy rozumieć na potrzeby podatku od towarów i usług, pod pojęciem towaru.

Zbycie wierzytelności nie stanowi również świadczenia usługi, ponieważ jest ono jedynie przejawem wykonania prawa własności w stosunku do wierzytelności powstałej z innego tytułu (dostawy towaru lub świadczenia usługi). W konsekwencji, transakcja, której przedmiotem jest zbycie wierzytelności własnych pozostaje poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Zatem, zbycie wierzytelności własnych nie będzie stanowić dla Wnioskodawczyni dostawy towarów ani odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu przepisów ustawy. Zatem czynność ta nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Tym samym stanowisko Wnioskodawczyni jest prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, ul. Kraszewskiego 4a, 35-016 Rzeszów po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.